CConstaterende datVlieland
Koppel je AI →
Document · PDF

B1 Begroting 2027

Raadsvergadering 2 november 2026, gemeente VlielandBij agendapunt: Programmabegroting Vlieland 202750.330 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 6

Hiervoor wordt in het eerste kwartaal 2027 erfgoedbeleid vastgesteld dat vervolgens vertaald wordt in het omgevingsplan. In 2026 is een participatieverordening vastgesteld. In navolging daarop wordt het geldende participatiebeleid geëvalueerd en waar nodig aangepast, zodat we in 2027 over een aangepast participatiebeleid beschikken. Wat gaan we daarvoor doen? • We stellen het omgevingsplan vast met inbegrip van de keuzes gemaakt in het vast te stellen erfgoedbeleid • We werken verder met 14 Waddenzeegemeenten aan de basisset regels voor het zeegedeelte van de gemeente • We evalueren het participatiebeleid en passen dit waar nodig aan Speerpunt 3. Het verder implementeren van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging Na enkele jaren onder de Omgevingswet kunnen we concluderen dat we hier intern een goede structuur voor hebben neergezet en dat ook extern mensen steeds meer gewend raken aan de nieuwe wetgeving. Nog altijd vallen inwoners sterk terug op de kennis van de gemeente, maar bijvoorbeeld de Wet kwaliteitsborging is nu in meerdere situaties aan de orde geweest en heeft niet tot grote problemen geleid. Wel merken we dat dit sterk kostenverhogend werkt, met name waar het gaat om kleinere bouwprojecten, zoals de bouw van kleinschalige woonruimte.

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 62 In 2026 hebben we met acht andere gemeenten een aanbestedingsprocedure doorlopen, die heeft geleid tot een nieuwe softwareleverancier. De implementatie van de overgang naar de nieuwe leverancier zal in 2027 nog een tijdje zijn technische en mogelijk ook financiële gevolgen hebben. De kosten hiervan kunnen we dekken vanuit de jaarlijkse bijdrage van het Rijk voor de implementatie van de Omgevingswet. Wat gaan we daarvoor doen? • We leren verder en doen ervaring op met het werken onder de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging Speerpunt 4. Actualisatie van de Omgevingsvisie In 2021 is de Omgevingsvisie vastgesteld. In 2024 heeft een eerste actualisatie plaatsgevonden, die vooral tekstueel was. Het is nu de bedoeling om in 2027 fundamenteler naar een actualisatie van de Omgevingsvisie te kijken. Daarbij zullen ook inwoners opnieuw worden betrokken. De actualisatie zal in eerste aanleg een aanpassing zijn aan de, door de raad vastgestelde, beleidsnota's van de afgelopen jaren. Daarnaast zal worden gekeken in hoeverre er aanleiding is om ook in de doelen en ambities aanpassingen door te voeren. Wat gaan we daarvoor doen? • We werken aan een actualisatie van de Omgevingsvisie 2024 Speerpunt 5.

Samenwerken met andere Waddeneilanden en ketenpartners In 2026 is het proces om te komen tot een nieuwe ruimtelijke adviescommissie nieuw leven ingeblazen. De verwachting is dat hier in 2027 op provinciaal niveau keuzes over worden gemaakt. We maken namens de Friese Waddeneilanden deel uit van een begeleidingsgroep. Voor de gemeente heeft dit inhoudelijk geen betekenis, maar het kan voor de werkwijzen wel van invloed zijn. Daarnaast maakt de gemeente deel uit van De Friese Aanpak waarbinnen provincie-breed gezamenlijk zaken met betrekking tot de Omgevingswet worden opgepakt. En tot slot is er een kernteam van alle vijf Waddeneilanden waarin de projectleiders implementatie Omgevingswet iedere zes weken bij elkaar komen om zaken rondom de implementatie te bespreken en te reageren op Rijks- en provinciale wetgeving en beleidsvoornemens, waaronder bijvoorbeeld de natuurwetgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • We blijven samenwerken in meerdere verbanden aan de implementatie van de Omgevingswet en het afstemmen van beleidsterreinen Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 63 Verbonden partijen bij dit programma • Welstandszorg Hûs en Hiem.

Hûs en Hiem behartigt binnen een gemeenschappelijke regeling de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van de omgevingskwaliteit, bestaande uit onder meer de bouwkundige, stedenbouwkundige en landschappelijke schoonheid in de provincie Fryslân. De totale bijdrage aan Hûs en Hiem wordt in 2027 geraamd op rond de € 13.000 • FUMO De FUMO voert taken en bevoegdheden uit op het gebied van het milieu en de omgevingswet. Naast vergunningverlening, toezicht en handhaving geven zij ook advies over bijvoorbeeld geluid-, lucht-, water- en bodemvraagstukken, onder meer binnen het instrumentarium van de Omgevingswet. De totale bijdrage aan de FUMO is voor 2027 geraamd op € 99.022. • Samenwerkingsverband Waddeneilanden (programma Waddeneilanden) Het Samenwerkingsverband zorgt voor overleg, coördinatie en afstemming ten aanzien van beleids- en beheeraspecten op het gebied van de fysieke leefomgeving tussen de Friese Waddeneilanden. Zij biedt daarbij ook ondersteuning ten aanzien van uitvoeringszaken van deelnemende gemeenten. Voorts ondersteunt zij bij het voorbereiden en uitvoeren van gemeenschappelijk beleid. De totale bijdrage aan het samenwerkingsverband Waddeneilanden is in 2027 geraamd op € 104.149.

• Veiligheidsregio Friesland De regio heeft binnen programma 8 tot doel het beoordelen en meedenken met de inrichting van het instrumentarium van de Omgevingswet, alsmede het beoordelen en adviseren bij vergunningsaanvragen of ingrepen die plaatshebben in de fysieke leefomgeving. De regio richt zich daarbij op gezondheidszorg, externe veiligheid en de brandweerzorg. De totale bijdrage aan de Veiligheidsregio Friesland is in 2027 geraamd op € 295.413. Kaderstellende nota’s • Programma Wonen 2024 • Omgevingsvisie 2024 • Participatiebeleid 2021 • Beleidsregels kleinschalig wonen 2024 • Programma Waddeneilanden 2022 • Het tijdelijke omgevingsplan • Herziene welstandsnota 2018 • Huisvestingsverordening 2024 • Legesverordening Ramingen Rekening | Begroting | Meerjarenbegroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 712.743 | 700.128 | 468.369 | 478.932 | 484.995 | 491.586 Baten | 604.885 | 367.174 | 141.700 | 141.700 | 141.700 | 141.700 Saldo voor bestemming nadelig | -107.858 | -332.954 | -326.669 | -337.232 | -343.295 | -349.886 Saldo voor bestemming voordelig | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging aan reserve | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserve | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo na resultaatbestem- ming | -107.858 | -332.954 | -326.669 | -337.232 | -343.295 | -349.886 Samenstelling ramingen huidig jaar Lasten | Baten | Saldo 800 | Fysieke Leefomgeving | 297.841 | 0 |

-297.841 810 | Bouw- en woningtoezicht | 123.200 | 140.500 | 17.300 820 | gemeentelijke gebouwen niet voor publieke dienst | 47.328 | 0 | -47.328 830 | Volkshuisvesting | 0 | 1.200 | 1.200 Totaal | 468.369 | 141.700 | -326.669 Toelichting meerjarige raming Wat opvalt is dat in 2025 en 2026 zowel lasten als baten aardig hoger zijn dan in 2027. Dit komt door verschillende SPUK's voor ontwikkeling van woningbouw en de kosten die hieraan verbonden zijn. Bovendien is er daarnaast de SPUK soorten management Plan waarvoor zowel in 2025 als 2026 de baten en lasten aan elkaar gelijk geraamd zijn. Er is bovendien in deze jaren een projectbudget geweest voor ontwikkeling van de oude bibliotheek en voor de werkzaamheden die nodig zijn voor de omgevingswet. De restant budgetten van deze projecten werden tot nog toe bij het vaststellen van de jaarrekening opnieuw geraamd in een volgend begrotingsjaar.

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 64 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 65 Programma 9: Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen Algemeen Het programma Algemene dekkingsmiddelen en financiering gaat over de treasuryfunctie, aandelen, de algemene uitkering uit het gemeentefonds, algemene baten en lasten zoals stelposten voor onvoorzien, de waardering van onroerende zaken (WOZ), de opbrengsten van algemene gemeentelijke belastingen (OZB, baatbelasting, woonforensenbelasting, toeristenbelasting, hondenbelasting, reclamebelasting, precariobelasting) en de lasten die betrekking hebben op de heffing en invordering van de hiervoor genoemde belastingen. De onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves worden zo veel als mogelijk is verantwoord bij het programma waar de reserve betrekking op heeft. Het gaat om de taakvelden: • 0.5 Treasury • 0.61 OZB woningen • 0.62 OZB niet-woningen • 0.64 Belastingen overig • 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds • 0.8 Overige baten en lasten Wat willen we bereiken? Speerpunten 1. De raad begrijpt de financiële processen en heeft hier invloed op 2. Bij de herverdeling van het gemeentefonds worden de belangen van de gemeente Vlieland met verve vertegenwoordigd Speerpunt 1.

De raad begrijpt de financiële processen en heeft hier invloed op Wat gaan we daarvoor doen? • De auditcommissie bij de voorbereiding van de belangrijke financiële documenten en financiële beleidskeuzes betrekken • In samenspraak met de auditcommissie tot een aanpak komen, waarbij de begrotingsprognoses dichter bij het jaarrekeningresultaat komen • De meerjarenonderhoudsplannen (MJOP's) jaarlijks actualiseren

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 66 • Daar waar mogelijk en zinvol, worden voorstellen voor het instellen van bestemmingsreserves aan de raad voorgelegd • Een financiële beleidsnota op gebied van belastingen en leges opstellen Speerpunt 2. Bij de herverdeling van het gemeentefonds worden de belangen van de gemeente Vieland met verve vertegenwoordigd Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeente. De ontwikkeling ervan bepaalt daarom in belangrijke mate de financiële ruimte van gemeenten. Vanaf 1 januari 2023 wordt een compleet herzien verdeelmodel voor de algemene uitkering uit het Gemeentefonds gebruikt. Het doel van de herziene verdeling is een stabiel verdeelmodel dat zo goed mogelijk aansluit bij de kosten van gemeenten. Sindsdien wordt de overgang naar de nieuwe verdeling stapsgewijs uitgevoerd via een ingroeipad. De herverdeling van het gemeentefonds wordt momenteel opnieuw tegen het licht gehouden. Volgens een Kamerbrief van 28 mei 2026 is vastgesteld dat meer onderzoek nodig is voordat verdere wijzigingen in de verdeling kunnen worden doorgevoerd. Daarom is het huidige ingroeipad van de herverdeling voor 2027 en 2028 bevroren (wel geïndexeerd), en wordt een volgende stap pas per 1 januari 2029 voorzien.

Wat gaan we daarvoor doen? • We blijven het proces rondom de verdeling van het Gemeentefonds nauwlettend volgen • Samen met de andere Waddeneilanden zo veel mogelijk invloed uitoefenen op het proces wanneer dit nodig is Als Waddeneilanden hebben we een sterke positie om invloed uit te oefenen, omdat de huidige discussie over het gemeentefonds draait om de vraag of het verdeelmodel voldoende rekening houdt met bijzondere omstandigheden van gemeenten. De komende onderzoeksfase richting 2029 biedt daarvoor nog ruimte. Als kansrijke routes hiervoor worden gezien: de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB), de fondsbeheerders (BZK en Financiën) of via 2e Kamerleden. Verbonden partijen bij dit programma • De N.V. Bank Nederlandse Gemeenten is een verbonden partij bij dit programma. BNG Bank is van en voor de publieke sector, bij deze bank draait het niet om zo veel mogelijk winst maar om maximale maatschappelijke impact. Aandeelhouders hebben stemrecht naar rato aandelenbezit. Gemeente Vlieland heeft een aandelenbelang van 3510 aandelen van €2,50 nominaal. Dit is 0,00630 % van het totaal. In totaal zijn er 100 miljoen aandelen. De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies, waterschappen en andere openbare lichamen.

Dividend wordt verantwoord onder beleggingen en financieringsresultaat onder dit programma. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 67 Kaderstellende nota’s • Financiële verordening 2025 • treasurystatuut 2024 • Controleverordening 2025 • Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid 2003 • Belastingverordeningen; • Precario • Honden • Onroerende zaakbelasting • Toeristenbelasting • Forensenbelasting • Besluit budget beheer 2023 Ramingen Rekening | Begroting | Meerjarenbegroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 3.306.948 | 1.305.570 | 527.723 | 862.428 | 1.122.995 | 1.486.705 Baten 9.812.399 | 9.193.038 | 9.759.308 | 9.815.775 | 9.998.328 | 10.410.726 Saldo voor bestem- ming nadelig 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo voor bestem- ming voordelig 6.505.451 | 7.887.468 | 9.231.585 | 8.953.347 | 8.875.333 | 8.924.021 Toevoeging aan reserve | 0 | 0 | 0 | 83.558 | 0 | 0 Onttrekking aan reserve | 152.863 | 2.316.282 | 129.778 | 157.499 | 0 | 0 Saldo na resultaat- bestemming 6.658.314 | 10.203.750 | 9.361.364 | 9.027.287 | 8.875.333 | 8.924.021 Samenstelling ramingen huidig jaar Lasten | Baten | Saldo 900 | Beleggingen en financieringsresultaat | 28.247 | 32.124 | 3.877 920 | Uitkeringen gemeentefonds c.a.

| 0 | 5.948.000 | 5.948.000 930 | onvoorziene uitgaven en budgetruimte | 301.000 | 0 | -301.000 940 | Gedetacheerd personeel en werken voor derden | 74.993 | 74.993 | 0 950 | Wet WOZ en heffen en invorderen belastingen | 123.483 | 6.000 | -117.483 970 | Gemeentelijke belastingen algemene middelen | 0 | 3.698.191 | 3.698.191 990 | Mutaties van reserves | 0 | 129.778 | 129.778 Totaal | 527.723 | 9.889.086 | 9.361.364 Toelichting meerjarige ramingen Programma 9 is het programma waar veel geld in om gaat en waar verschillen tussen de jaren ook vaak groot zijn. De belastinginkomsten worden hier gerealiseerd evenals de algemene uitkering. Maar ook reserve mutaties zijn hier in terug te vinden voor zover het de algemene reserve of de bestemmingsreserve formatie uitbreiding betreft. Zo is de Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 68 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 69 onttrekking aan de algemene reserve van € 2.000.000 voor het instellen van een bestemmingsreserve kapitaallasten Flidunen op dit programma in 2026 een reden voor afwijkingen. Bij een jaarrekening is bovendien het jaarrekening resultaat zichtbaar op dit programma. In 2025 was er een behoorlijk hoog jaarresultaat voornamelijk door extra inkomsten via de algemene uitkering. Twee uitschietsers die in de cijfers van 2025 terug te zien zijn.

De budgetten van dit programma worden uitgebreid toegelicht in bijvoorbeeld de paragraaf lokale heffingen en in de financiële begroting. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 70 Paragrafen Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 71 Paragraaf 1: Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf staat het beleid van de gemeente Vlieland voor de lokale heffingen 2027. De kaders waarbinnen dit beleid zich moet bevinden zijn de Gemeentewet en Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincie en gemeenten (BBV), artikel 10, bevat de paragraaf lokale heffingen ten minste: • de geraamde inkomsten • het beleid voor de lokale heffingen • een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt: o de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, waarbij de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden o de beleidsuitgangspunten die ten grondslag liggen aan deze berekeningen o de uitgangspunten die bij de tariefstelling worden gehanteerd • een aanduiding van de lokale lastendruk • een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid Conform BBV nemen gemeenten in de paragraaf Lokale heffingen een overzicht van baten en lasten van kostendekkende onderdelen op. In het begrotingsjaar is 38% van onze inkomsten afkomstig uit gemeentelijke belastingen en heffingen.

Deze paragraaf geeft een overzicht van de diverse lokale heffingen en belastingen op hoofdlijnen. Hiermee ontstaat inzicht in de lokale lastendruk, wat van belang is voor de integrale afweging tussen enerzijds beleid en anderzijds inkomsten. Ook wordt weergegeven welk beleid de gemeente in het begrotingsjaar zal voeren ten aanzien van de lokale heffingen en de kwijtschelding hiervan. Er is uitgegaan van een stijging van 4,09% inflatiecorrectie conform het besluit in de kadernota 2027. De inflatiecijfers op dit moment zijn aanleiding om ook meerjarig te indexeren zoals we dat in de afgelopen jaren hebben gedaan. We gebruiken hiervoor de gecombineerde BBP index uit de Meicirculaire 2026 omdat deze index ook gebruikt is voor onze uitgaven.

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 72 Uit de Meicirculaire 2026 van het gemeentefonds blijkt ook dat de gemiddelde gemeentelijke woonlasten met 4,09% zijn gestegen van 2025 op 2026, hier sluiten wij ons dus bij aan. Bij de begroting 2028 zullen we dat weer doen en dan zal blijken of de gemiddelde gemeentelijke woonlasten zijn gestegen met de BBP index of dat op dat moment bijstelling van de budgetten nodig is. Naast de verschillende belastingen zullen ook de tarieven voor afvalstoffenheffing, reinigingsrechten bedrijven, leges omgevingswet, leges burgerzaken, de begrafenisrechten en de rioolrechten met een percentage rond de 4,09% worden verhoogd. Definitieve besluitvorming hierover vindt plaats bij de belastingverordeningen in december. Vergelijkingen met de belastingtarieven in andere gemeenten, de lokale lastendruk en de woonlasten zijn te vinden op de website van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) van de Rijksuniversiteit Groningen (www.coelo.nl) en van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (www.waarstaatjegemeente.nl). Begripsbepaling De gemeentelijke belastingen bestaan uit algemene belastingen, bestemmingsheffingen en retributies. • De algemene belastingen komen ten goede aan algemene middelen van de gemeente. De gemeenteraad bepaalt waarvoor deze opbrengsten worden ingezet.

Onder de algemene belastingen vallen onder andere de onroerende zaakbelastingen, de toeristenbelasting, de forensenbelasting, de hondenbelasting en de precariobelasting. • De afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn zogenaamde bestemmingsheffingen. Voor deze heffingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de begrote kosten die gedekt worden met de heffing. • De belangrijkste retributies zijn de leges, vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst. Zo betalen inwoners een bijdrage voor het aanvragen van een paspoort of een (omgevings)vergunning. Ook voor de leges geldt dat deze niet meer dan kostendekkend mogen zijn Gemeentelijke belastingen De geraamde OZB opbrengsten van 2027 zijn verhoogd met de prijsindexatie (inflatie) van 4,09%. Voor de daarop volgende jaren is de gecombineerde BBP index uit de Meicirculaire 2026: 4,6%, 4% en 4,9% gebruikt. Dit geldt eveneens voor de overige belastingen (hondenbelasting, forensenbelasting, toeristenbelasting en precariobelasting). Daarnaast is in 2027 de opbrengst OZB incidenteel extra verhoogd met een bedrag van € 41.000. Tot deze extra verhoging werd door de raad besloten bij het vaststellen van de kadernota 2027. Deze extra verhoging is één van de dekkingsmiddelen voor de renovatie van het sportcentrum Flidunen.

Belasting, heffing en leges 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Belasting/heffing/leges | Werkelijk | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot Ozb niet-woningen Gebruiker vanaf 2023 | 176.880 | 198.371 | 210.479 | 220.161 | 228.968 | 240.187 Ozb niet-woningen Eigenaar vanaf 2023 | 215.800 | 230.690 | 245.119 | 256.395 | 266.651 | 279.717 Ozb woningen | 400.065 | 405.657 | 454.238 | 475.133 | 494.138 | 518.351 Baatbelasting riolering recreatiewoningenterrein | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Woonforensenbelasting | 280.085 | 346.500 | 365.847 | 382.676 | 397.983 | 417.484 Toeristenbelasting | 1.704.883 | 1.985.000 | 2.348.365 | 2.487.095 | 2.586.578 | 2.713.321 Hondenbelasting | 14.154 | 19.270 | 20.058 | 20.980 | 21.820 | 22.889 Precariobelasting | 46.241 | 51.961 | 54.085 | 56.573 | 58.836 | 61.719 Afvalstoffenheffing | 372.280 | 380.000 | 395.000 | 395.000 | 395.000 | 395.000 Reinigingsheffing bedrijven | 211.906 | 223.000 | 231.500 | 231.500 | 231.500 | 231.500 Rioolheffing | 242.013 | 260.141 | 275.750 | 292.295 | 300.833 | 328.423 Leges Algemeen | 151.568 | 130.000 | 135.000 | 135.000 | 135.000 | 135.000 Registratie woningzoekenden | 1.299 | 1.000 | 1.200 | 1.200 | 1.200 | 1.200 Leges fysieke leefomgeving/omgevingsvergun- ningen | 163.358 | 135.000 | 140.500 | 140.500 | 140.500 | 140.500 Lijk bezorgings- en grafrechten | 20.622 | 22.000 | 22.000 | 22.000 | 22.000 |

22.000 4.001.154 | 4.388.590 | 4.899.141 | 5.116.508 | 5.281.007 | 5.507.291 Onroerendezaakbelasting De onroerendezaakbelasting (OZB) genereert de op één na hoogste belastingopbrengst voor de gemeente Vlieland. De OZB bestaat uit een eigenarenbelasting (voor woningen en voor niet-woningen) en een gebruikersbelasting (voor niet-woningen). De gemeente bepaalt het bedrag dat de belastingplichtigen moeten betalen op basis van de waarde van de onroerende zaak. De waarderingsgrondslagen worden periodiek vastgesteld, volgens de regels in de Wet Waardering Onroerende Zaken (Wet WOZ). In deze programmabegroting 2027 wordt uitgegaan van een inflatoire opbrengststijging van 4,09%. De feitelijke tariefontwikkeling is afhankelijk van de waardeontwikkeling van de onroerende zaken in de gemeente. Definitieve tariefvoorstellen voor 2027 worden voorgelegd bij behandeling van de verordening OZB in de raadsvergadering van december 2026. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 73 Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 74 Precariobelasting De opbrengsten worden verhoogd met 4,09% inflatiecorrectie. Het algemene tarief voor terrassen en winkeluitstallingen bedraagt voor 2027 € 67,62 per m2. Toeristen- en Forensenbelasting De opbrengsten Forensen- en Toeristenbelasting zijn op basis van ervaringscijfers van de afgelopen jaren en een indexering van 4,09% verhoogd.

Daarnaast wordt in 2027 het tarief toeristenbelasting incidenteel extra verhoogd met een bedrag van € 0,25. Tot deze extra verhoging werd door de raad besloten bij het vaststellen van de kadernota 2027. Deze extra verhoging is één van de dekkingsmiddelen voor de renovatie van het sportcentrum Flidunen. Het tarief voor de Toeristenbelasting komt daarmee op € 2,94 in 2027. Bij de meerjarenramingen wordt ervan uitgegaan dat er geen wijziging zal zijn in het aantal overnachtingen, behalve door de aanpassingen van het forfait op de camping. De forensenbelasting volgt de toeristenbelasting en wordt met hetzelfde percentage verhoogd. Het tarief hiervoor wordt € 2.109,90. Hondenbelasting Omschrijving (toelichting) De opbrengsten worden verhoogd met 4,09% inflatiecorrectie. Begroting Begroting Begroting Begroting 2027 2028 2029 2030 hotels/pensions 140.000 140.000 140.000 140.000 groepsverblijven 2.000 2.000 2.000 2.000 kampeerterreinen 238.000 248.000 248.000 248.000 recreatiewoningen/appartementen 110.000 110.000 110.000 110.000 jachthaven 110.000 110.000 110.000 110.000 totaal 600.000 610.000 610.000 610.000 overzettingen Doeksen 200.000 200.000 200.000 200.000 totaal grondslag toeristenbelasting 800.000 810.000 810.000 810.000 geraamde opbrengst € 2.348.365 € 2.487.095 € 2.586.578 € 2.713.321 Hondenbelasting Vieland 2026 Vlieland 2027 Stijging t.o.v.

2026 Nederland 2026 eerste hond € 96,64 € 100,59 4,09% € 25,31 iedere volgende hond € 149,98 € 156,11 4,09% Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 75 Kwijtscheldingsbeleid Huishoudens met een inkomen op minimumniveau komen in onze gemeente in aanmerking voor kwijtschelding van lokale belastingen en heffingen. Kwijtschelding wordt verleend op basis van 100% van de bijstandsnorm, waarbij tevens een vermogenstoets plaats heeft. Het kwijtscheldingsbeleid van de gemeente volgt overigens de advisering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. In de begroting 2027 is, evenals voorgaande jaren, rekening gehouden met een totaalbedrag van € 6.000 aan kwijt te schelden lokale heffingen. Bestemmingsheffingen en leges Beleidsuitgangspunt is 100% kostendekkendheid van de verschillende heffingen en leges. Vanwege de (landelijk) wettelijk verplicht vastgestelde tarieven voor identiteitsbewijzen en rijbewijzen kan bij deze heffingen dat uitgangspunt niet worden gehanteerd. De toenemende vraag naar politieke en publieke verantwoording van tarieven is een belangrijke reden om over te gaan tot een beter systeem van kostprijsberekening. Dit betekent dat het tarief dat voor een product wordt gerekend op een inzichtelijke manier samengesteld moet worden uit de kosten en baten zoals opgenomen in de primitieve begroting en daarnaast uit de beleidsinhoudelijke keuzes die gemaakt worden.

Kortom: het maakt de afwegingen over de hoogte van tarieven inzichtelijk en het maakt daarmee het besluitvormingsproces helder. Niet alleen voor de gemeente zelf maar ook voor de burger. Pas wanneer gemeenten duidelijk maken hoe tarieven tot stand gekomen zijn, is een tariefvergelijking met diverse gemeenten mogelijk. Als niet duidelijk is hoe een tarief tot stand gekomen is en hoeveel van de toe te rekenen kosten betaald worden uit de algemene middelen, levert de onderlinge vergelijking van tarieven niet het gewenste inzicht op. Leges Zolang de maximale kostendekkendheid van 100% niet bereikt is, is er ruimte voor verhoging van tarieven. Daarbij mogen de in de tarieventabel voorkomende wettelijk voorgeschreven maximale tarieven niet verhoogd worden. Bij een keuze voor het verhogen van de tarieven is het niet noodzakelijk om alle tarieven te verhogen. Ook is het niet noodzakelijk om tarieven met hetzelfde percentage te verhogen. Zolang de maximale kostendekkendheid van het geheel (per titel) niet overschreden wordt, kan per tarief besloten worden of, en met hoeveel procent, het tarief verhoogd wordt. Het vaststellen van de tarieven in de Legesverordening is een bevoegdheid van de Raad. Omdat de toe te rekenen kosten grotendeels gebaseerd zijn op jurisprudentie is een exact 100% kostendekkende legesverordening risicovol.

Wanneer nieuwe jurisprudentie tot een wijziging in de toe te rekenen kosten leidt, kan de kostendekkendheid overschreden worden. Door iets onder het toegestane maximum te blijven wordt dit risico opgevangen. De tarieventabel bij de legesverordening kent drie titels, te weten: Titel 1. Algemene dienstverlening Titel 2. Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Titel 3. Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlijn. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 76 De afzonderlijke kostendekkendheid van deze onderdelen, als ook de integrale kostendekkendheid van deze onderdelen, zijn als volgt: Bij titel 1 wordt het verhogen van de tarieven beperkt voor wat betreft de paspoorten en rijbewijzen. Deze tarieven zijn momenteel gelijk aan de maximaal toegestane hoogte. Bij titel 2 is een verhoging van de tarieven mogelijk. De komende jaren wordt er onderzoek gedaan om te komen tot een snellere dienstverlening met als gevolg een lagere kostenpost, wat effect zal hebben op de kostendekkendheid. Titel 3 is een klein onderdeel van de legesverordening wat voor een groot deel bestaat uit evenementenvergunningen. Vanwege de maatschappelijke betekenis ervan is dit bij veel gemeentes niet kostendekkend. Ook bij onze gemeente is dit het geval. In onze begroting worden deze opbrengsten niet apart begroot maar vallen onder de algemene leges.

Begraafplaatsleges De tarieven worden met 4,09% verhoogd (leges voor werkzaamheden). Er is meer dan voldoende ruimte om de tarieven te verhogen. Omdat de laatste jaren de totale geraamde inkomsten niet zijn behaald, is het budget niet verhoogd voor 2027. Kostendekkendheid leges Recapitulatie Titel 1, 2 en 3 Kosten Opbrengsten Kostendekking Kostendekking Titel 1 € 139.442 € 133.258 95,57% Kostendekking Titel 2 € 222.490 € 140.500 63,15% Kostendekking Titel 3 € 32.358 € 1.742 5,38% Kostendekking totale tarieventabel€ 394.290 € 275.500 69,87% Begraafplaats leges Bedrag 7.5 Begraafplaatsen € 76.943 Overhead € 20.414 BTW € 0 € 97.357 Bedrag Begraafplaatsen € 22.000 € 22.000 Totaaloverzicht Bedrag Totaal kosten € 97.357 Totaal opbrengsten € 22.000 Kostendekkendheidspercentage 22,60% Kosten Totaal Kosten Opbrengsten Totaal Opbrengsten Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 77 Afvalstoffenheffing Uitgangspunt op grond van de Kadernota 2027 is dat de tarieven voor het ophalen en verwijderen van huishoudelijke afvalstoffen kostendekkend zullen worden vastgesteld. Uit de kostendekkendheidberekening blijkt dat er ruimte is om de tarieven voor 2027 te verhogen. Met hoeveel procent het tarief hierdoor moet stijgen, moet bij het opstellen van de verordeningen precies berekend worden met exacte informatie over aantallen meer- en éénpersoonshuishoudens.

In onderstaande tabel is voorlopig uitgegaan van een tariefverhoging van 4,09%, het percentage wat volgens de Meicirculaire 2026 het gemiddelde stijgingspercentage voor gemeentelijke woonlasten is van 2025 op 2026. Tarieven Afvalstoffenheffing Vieland 2026 Vlieland 2027 Stijging t.o.v. 2026 Nederland 2026 éénpersoonshuishouden € 296 € 308 4,09% € 300 meerpersoonshuishouden € 396 € 412 4,09% € 385 Kostendekkendheid afvalstoffenheffing Bedrag 7.3 Afval € 333.546 Overhead € 176.233 BTW € 44.774 € 554.553 Bedrag 1.1 Afvalstoffenheffing € 395.000 € 395.000 Totaaloverzicht Bedrag Totaal kosten € 554.553 Totaal opbrengsten € 395.000 Kostendekkendheidspercentage 71,23% Kosten Totaal Kosten Opbrengsten Totaal Opbrengsten Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 78 Reinigingsrecht bedrijfsafval Bij de berekeningen voor de kostendekkendheid bleek dat er voor de reinigingsrechten nog steeds een behoorlijke ruimte is om de tarieven te verhogen. De stijgende tarieven van de kosten voor afvalinzameling werken ook voor bedrijfsafval behoorlijk kostenverhogend. Er is echter evenals voor de afvalstoffenheffing gekozen voor een tariefverhoging van rond de 4,09%.

Kostendekkendheid bedrijfsafval Bedrag 7.3 Afval € 188.470 Overhead € 86.915 BTW € 0 € 275.385 Bedrag 1.1 reinigingsrecht € 231.500 € 231.500 Totaaloverzicht Bedrag Totaal kosten € 275.385 Totaal opbrengsten € 231.500 Kostendekkendheidspercentage 84,06% Kosten Totaal Kosten Opbrengsten Totaal Opbrengsten Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 79 Rioolrechten Omschrijving (toelichting) De aanslagen zijn afhankelijk van het waterverbruik. Er zijn in totaal ongeveer 900 aansluitingen. Op sommige aansluitingen zijn meerdere huishoudens aangesloten. Het nieuwe GPWR is op 18 juni 2024 door B&W vastgesteld. Op dit moment wordt bij de rioolrechten uitgegaan van een stijging van het tarief van 6%, in overeenstemming met het MJOP. De tarieven voor afvalstoffenheffing, reinigingsrecht en rioolrecht zijn voorlopig. De definitieve tarieven worden voorgelegd bij het vaststellen van de belastingverordeningen in december. Tarieven Rioolstoffenheffing Vieland 2026 Vlieland 2027 Stijging t.o.v.

2026 Nederland 2026 per 50m3, tot 300m3 waterverbruik € 67,49 € 71,54 6% € 230,00 per 100m3, tussen 301 - 1000m3 waterverbruik € 134,98 € 143,08 6% € 242,00 per 1000m3, boven 1000m3 waterverbruik € 1.349,80 € 1.430,79 6% Kostendekkendheid rioolheffing Bedrag 7.2 Riolering € 279.302 Voorziening -€ 113.920 Overhead € 72.760 BTW € 37.608 € 275.750 Bedrag 1.1 Rioolheffing € 275.750 € 275.750 Totaaloverzicht Bedrag Totaal kosten € 275.750 Totaal opbrengsten € 275.750 Kostendekkendheidspercentage 100,00% Kosten Totaal Kosten Opbrengsten Totaal Opbrengsten Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 80 Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft inzicht in de financiële weerbaarheid van de gemeente. Op grond van artikel 11 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) wordt inzicht gegeven in de weerstandscapaciteit, de risico’s en het beleid dat de gemeente ten aanzien hiervan voert. Daarnaast schrijft het BBV voor dat een aantal financiële kengetallen wordt opgenomen en dat de onderlinge verhouding van deze kengetallen in relatie tot de financiële positie van de gemeente wordt beoordeeld. In deze paragraaf wordt eerst de beschikbare weerstandscapaciteit van de gemeente geïnventariseerd. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de incidentele en structurele weerstandscapaciteit.

Vervolgens worden de belangrijkste risico’s in beeld gebracht en wordt bepaald welke financiële omvang hiermee samenhangt. De beschikbare weerstandscapaciteit wordt vervolgens afgezet tegen de benodigde weerstandscapaciteit, hetgeen leidt tot de ratio van het weerstandsvermogen. Tot slot worden de voorgeschreven financiële kengetallen gepresenteerd en in samenhang beoordeeld. Hiermee wordt een integraal beeld gegeven van de financiële positie en de mate waarin de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit betreft het geheel van middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet-begrote kosten als gevolg van financiële tegenvallers op te vangen. Het gaat daarbij om middelen die kunnen worden ingezet zonder dat hiervoor direct het bestaande beleid of het voorzieningenniveau van de gemeente hoeft te worden aangepast. De weerstandscapaciteit vormt daarmee een belangrijk onderdeel van het weerstandsvermogen van de gemeente. Het weerstandsvermogen geeft de relatie weer tussen de beschikbare weerstandscapaciteit enerzijds en de financiële risico’s anderzijds. Het gaat daarbij om risico’s waarvoor geen andere financiële dekking beschikbaar is en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie van de gemeente.

Deze relatie wordt verder toegelicht in de onderdelen over de risico’s en de ratio van het weerstandsvermogen. Bij het bepalen van de weerstandscapaciteit wordt onderscheid gemaakt tussen een incidentele en een structurele weerstandscapaciteit. Dit onderscheid is van belang omdat een eenmalige financiële tegenvaller op een andere wijze kan worden opgevangen dan een tegenvaller die leidt tot een structureel financieel effect.

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 81 De incidentele weerstandscapaciteit betreft de middelen en mogelijkheden die kunnen worden ingezet om eenmalige financiële tegenvallers op te vangen. Het gaat hierbij met name om vrij beschikbare middelen die eenmalig kunnen worden aangewend zonder dat dit direct leidt tot een structurele aantasting van de begroting. De structurele weerstandscapaciteit betreft de mogelijkheden om structurele financiële tegenvallers op te vangen. Hierbij gaat het om structurele ruimte binnen de begroting of mogelijkheden om structureel extra inkomsten te genereren. De structurele weerstandscapaciteit is daarmee met name van belang wanneer een risico niet alleen leidt tot een eenmalige last, maar tot een financieel effect dat zich over meerdere jaren voordoet. Voor een financieel gezonde gemeente is het van belang dat zowel incidentele als structurele tegenvallers kunnen worden opgevangen. Een omvangrijke incidentele weerstandscapaciteit biedt bijvoorbeeld ruimte om een eenmalige tegenvaller op te vangen, maar biedt op zichzelf geen structurele oplossing wanneer een risico leidt tot jaarlijks terugkerende lasten. Het onderscheid tussen beide vormen van weerstandscapaciteit wordt daarom ook betrokken bij de beoordeling van de financiële weerbaarheid van de gemeente.

Opbouw van de weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit wordt bepaald aan de hand van de middelen en mogelijkheden die de gemeente daadwerkelijk kan inzetten voor het opvangen van financiële risico’s. Welke onderdelen daarbij worden meegenomen, is aan de gemeente. Het BBV schrijft namelijk wel voor dat de weerstandscapaciteit wordt geïnventariseerd, maar schrijft niet limitatief voor welke financiële middelen daartoe moeten worden gerekend. Voor de gemeente wordt onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Tot de incidentele weerstandscapaciteit kunnen de vrij aanwendbare algemene reserve, incidentele begrotingsruimte, incidenteel onvoorzien en stille reserves worden gerekend. Tot de structurele weerstandscapaciteit kunnen structurele begrotingsruimte, structureel onvoorzien en onbenutte belastingcapaciteit worden gerekend. Bij de bepaling van de beschikbare weerstandscapaciteit wordt terughoudendheid betracht. Alleen middelen en mogelijkheden die naar verwachting daadwerkelijk kunnen worden ingezet om financiële tegenvallers op te vangen, worden meegenomen. Hieronder lichtten wij toe per categorie in de weerstandscapaciteit hoe wij hier mee om gaan bij het bepalen van de totale weerstandscapaciteit.

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 82 Algemene reserve Ten aanzien van de algemene reserve maken wij gebruik van de verwachte vrij aanwendbare algemene reserve per 31-12-2027 zonder toevoeging van het nog niet definitieve resultaat van 2026 en 2027. De raad heeft bij de kadernota 2026 besloten dat de minimale positie van de algemene reserve € 2.000.000 dient te zijn. Toch is het vrij aanwendbaar, aangezien er geen verplichting rust op het doel van deze middelen. Om die reden nemen wij de gehele positie van de algemene reserve mee in de weerstandscapaciteit. Deze middelen zijn direct beschikbaar voor het opvangen van risico’s Begrotingsruimte (incidenteel en structureel) In de begroting kan sprake zijn van zogenaamde begrotingsruimte die toegerekend kan worden tot de weerstandscapaciteit. Deze begrotingsruimte is te splitsen in incidentele ruimte en structurele ruimte. Incidentele begrotingsruimte betreft financiële ruimte die binnen het begrotingsjaar beschikbaar is en eenmalig kan worden ingezet. Deze ruimte kan worden aangewend om incidentele financiële tegenvallers op te vangen. Structurele begrotingsruimte betreft ruimte binnen de structurele begroting die niet noodzakelijk is voor de uitvoering van bestaand beleid. Deze ruimte kan worden ingezet om structurele financiële tegenvallers op te vangen.

De gemeente beschikt binnen de meerjarenbegroting over zowel incidentele als structurele begrotingsruimte. Deze ruimte wordt echter niet meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. Door de begrotingsruimte buiten de berekening te laten, wordt de weerstandscapaciteit op een terughoudende wijze bepaald en wordt voorkomen dat toekomstige begrotingsruimte wordt beschouwd als reeds beschikbare middelen voor het opvangen van risico's. Onvoorzien De post onvoorzien is bedoeld om gedurende het begrotingsjaar opkomende, onvoorziene lasten op te vangen. Deze post wordt gebruikt om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen, waar wij gedurende het jaar tegen aanlopen. De post onvoorzien kent dus binnen de begroting een duidelijke bestemming, waardoor wij deze niet meenemen in de weerstandscapaciteit. Stille reserves Binnen de gemeente zijn geen stille reserves aanwezig en daarom is deze niet meegenomen in de weerstandscapaciteit. Onbenutte belastingcapaciteit Bij het bepalen van de structurele weerstandscapaciteit wordt rekening gehouden met de onbenutte belastingcapaciteit. Omdat de gemeente hiervoor geen eigen norm heeft vastgesteld, wordt voor de bepaling van de onbenutte OZB-capaciteit aangesloten bij de jaarlijks door het Rijk vastgestelde artikel 12-norm.

Deze norm vormt een objectief en landelijk gehanteerd referentiepunt voor het bepalen van de ruimte tussen de huidige OZB- opbrengst en het zogenoemde redelijk peil van de eigen inkomsten. Het gemiddelde OZB tarief volgens deze norm betreft 0,1595%. De onbenutte belastingcapaciteit betreft een potentiële vorm van weerstandscapaciteit. De daadwerkelijke benutting hiervan vereist een Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 83 besluit van de gemeenteraad tot verhoging van de betreffende belastingtarieven. Deze middelen zijn daarom dus niet direct beschikbaar. De omvang van de beschikbare weerstandscapaciteit wordt in onderstaande tabel weergegeven: Inventarisatie van de risico’s In deze paragraaf worden de voor de gemeente relevante risico’s in beeld gebracht. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen risico’s met een kwantificeerbaar financieel gevolg en risico’s waarvan het financiële gevolg (nog) niet betrouwbaar kan worden bepaald of waarbij niet direct financiële gevolgen worden verwacht. De risico’s met een financieel gevolg die niet op een andere wijze zijn afgedekt, worden meegenomen bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit. De overige risico’s worden wel in beeld gebracht vanuit het oogpunt van risicobeheersing, maar worden niet financieel vertaald in het weerstandsvermogen.

Risico’s met een financieel gevolg De financiële risico’s betreffen risico’s die, indien zij zich voordoen, kunnen leiden tot financiële gevolgen voor de gemeente en daarmee een beroep kunnen doen op de weerstandscapaciteit. De risico’s zijn op basis van de beschikbare informatie en inschattingen geïnventariseerd en hun kans van voordoen zijn bepaald aan de hand van de in onderstaande tabel opgenomen uitgangspunten. Herverdeling gemeentefonds De verdeling van het gemeentefonds wordt de komende jaren verder herzien. Hoewel de gevolgen van het huidige ingroeipad zijn verwerkt in de begroting, bestaat onzekerheid over de verdere ontwikkeling van de verdeling vanaf 2029. Daarnaast wordt de specifieke compensatie voor de Waddeneilanden geëvalueerd. Een eventuele vermindering of afschaffing hiervan kan voor Vlieland leiden tot een structureel financieel nadeel. Tot slot zijn er ook diverse specifieke uitkeringen die in de toekomst mogelijk via het gemeentefonds uitbetaald gaan worden. Ook dit brengt risico’s met zich mee, omdat niet duidelijk is of dit tegen dezelfde voorwaarden gaat of dat het rijk hier bijvoorbeeld een Kwantiteit Referentiebeelden Kansklasse Toelichting kansklasse 10% 0 of 1 keer per 10 jaar 1 Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's waaran het onwaarschijnlijk is dat deze zich in de komende jaren voordoen.

30% 1 keer per 5-10 jaar 2 Deze klasse hanteren we voor risico's waarvan het niet waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar voordoen. 50% 1 keer per 2-5 jaar 3 Deze klasse hanteren we voor risico's die zich in het komende jaar wel maar ook niet kunnen voordoen 70% 1 keer per 1-2 jaar 4 Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's waarvan het waarschijlijk is dat ze zich in het komende jaar zullen voordoen. 90% 1 keer per jaar of meer 5 Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's waarvan het zeer waarschijlijk is dat ze zich in het komende jaar gaan voordoen. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 84 korting op toepast, waardoor we minder middelen ontvangen. Gelet op de beperkte omvang van de begroting kan een dergelijke wijziging een relatief groot effect hebben op de financiële positie van de gemeente. Op basis van de gegevens die op dit moment bekend zijn, schatten wij het maximale financiële risico in op: € 600.000 De kans van voordoen achtten wij zeer reëel en we verwachten dat het zeer waarschijnlijk is dat dit zich in de komende jaren zal voordoen. Het risico plaatsen wij om die reden in kans klasse 4. Cyberveiligheid De toenemende afhankelijkheid van digitale systemen brengt risico’s met zich mee op het gebied van cyberveiligheid.

Een ICT-incident, zoals een cyberaanval, ransomware-aanval of verstoring van systemen, kan leiden tot uitval van gemeentelijke dienstverlening, verlies of beschadiging van gegevens en mogelijke gevolgschade. Daarnaast bestaat het risico op datalekken, waarbij persoonsgegevens in onbevoegde handen kunnen komen. Dit kan naast financiële gevolgen leiden tot imagoschade en aantasting van het vertrouwen van inwoners en andere belanghebbenden. Bij overtreding van de privacywetgeving kan tevens handhavend worden opgetreden door de Autoriteit Persoonsgegevens, waaronder het opleggen van bestuurlijke boetes. De gemeente besteedt actief aandacht aan informatiebeveiliging en bewustwording onder medewerkers om de kans op incidenten te beperken. Daarnaast is de ICT-dienstverlening op basis van een dienstverleningsovereenkomst (DVO) grotendeels belegd bij een andere gemeente. Hierdoor ligt een belangrijk deel van de technische beheersing en beveiliging buiten de eigen organisatie en wordt een deel van het risico afgewenteld. De gemeente blijft echter verantwoordelijk voor de eigen bedrijfsvoering en het gebruik van de digitale dienstverlening. De inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet, waarmee de Europese NIS2-richtlijn in Nederlandse wetgeving is geïmplementeerd, onderstreept het belang van adequate beheersing van cyberrisico’s.

Op basis van de gegevens die op dit moment bekend zijn, schatten wij het maximale financiële risico in op: € 1.000.000. De kans dat dit zich voordoet bij de gemeente in de komende jaren achtten wij onwaarschijnlijk. Het risico plaatsen wij om die reden in kans klasse 1. Sociaal domein Binnen het sociaal domein bestaat een risico op een verdere stijging van de gemeentelijke uitgaven voor met name Jeugdzorg en Wmo. De kosten voor Jeugdzorg zijn in de periode 2022 tot en met 2025 gestegen van circa € 66.000 naar € 198.000. Daarnaast bestaat het risico dat jeugdigen een beroep moeten doen op intensieve of crisisopvang. Dergelijke trajecten kunnen relatief hoge kosten met zich meebrengen en zijn bovendien lastig vooraf te voorspellen. Ook binnen de Wmo is sprake van een stijging van de gemeentelijke uitgaven. In de periode 2022 tot en met 2025 zijn de kosten met circa € 50.000 toegenomen. De ontwikkeling van de demografie vormt hierbij een belangrijk aandachtspunt. Met name de verdere vergrijzing Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 85 kan leiden tot een toenemende behoefte aan ondersteuning en daarmee tot hogere Wmo- uitgaven. Een mogelijke manier om deze ontwikkeling te beïnvloeden is het verder inzetten op preventieve zorg en vroegsignalering, zodat problemen eerder worden gesignaleerd en waar mogelijk ondersteuning kan worden geboden voordat zwaardere zorg noodzakelijk wordt.

Het inzetten van gebiedsteams op het eiland kan hierbij een mogelijke oplossingsrichting zijn. Door ondersteuning dichter bij inwoners te organiseren, kunnen hulpvragen mogelijk eerder worden opgepakt en kan de verbinding tussen inwoners, hulpverlening en de lokale omgeving worden versterkt. Dit kan op termijn bijdragen aan het beperken van de instroom in zwaardere en daarmee vaak duurdere zorg. De omvang van de toekomstige financiële gevolgen blijft onzeker en is afhankelijk van onder meer de ontwikkeling van de zorgvraag, de zwaarte en duur van de benodigde ondersteuning, demografische ontwikkelingen en landelijke ontwikkelingen in wet- en regelgeving en bekostiging. Op basis van de gegevens die op dit moment bekend zijn, schatten wij het maximale financiële risico in op: € 225.000 De kans van voordoen achtten wij zeer reëel en we verwachten dat het zeer waarschijnlijk is dat dit zich in de komende jaren zal voordoen. Het risico plaatsen wij om die reden in kans klasse 4. Toeristenbelasting De toeristenbelasting vormt met een opbrengst van circa € 2 miljoen een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente en vertegenwoordigt ongeveer 45% van de totale belastingopbrengsten. Hierdoor is de gemeente in relatief sterke mate afhankelijk van de ontwikkeling van het toerisme en het aantal overnachtingen op het eiland.

Deze afhankelijkheid brengt een risico met zich mee voor de gemeentelijke inkomsten. Verschillende ontwikkelingen kunnen invloed hebben op de omvang van de toeristenbelasting. Zo is het btw-tarief op logies vanaf 2026 verhoogd van 9% naar 21%, wat kan leiden tot hogere prijzen voor toeristische overnachtingen en daarmee mogelijk tot een afname van de vraag. Ook fiscale en economische ontwikkelingen, waaronder wijzigingen in de belastingheffing op vermogen (box 3), kunnen van invloed zijn op het gedrag van eigenaren van recreatiewoningen en daarmee indirect op het toeristische aanbod. Daar staat tegenover dat stijgende kosten van buitenlandse vakanties en andere economische ontwikkelingen er juist toe kunnen leiden dat meer toeristen kiezen voor een binnenlandse vakantiebestemming. De ontwikkeling van de toeristenbelasting is daarmee afhankelijk van verschillende factoren en kent een aanzienlijke mate van onzekerheid. Op basis van de gegevens die op dit moment bekend zijn, schatten wij het maximale financiële risico op ongeveer 20% van de totale opbrengsten uit de toeristenbelasting en daarmee ramen wij dit op een bedrag van: € 400.000. We verwachten dat de kans dat dit risico zich voordoet net zo groot is dan dat het zich niet voordoet. Om die reden plaatsen wij dit risico in kans klasse 3.

Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 86 Woningbouw en gebiedsontwikkeling De gemeente is betrokken bij verschillende projecten gericht op de realisatie van woningen. Dergelijke projecten kennen een langere doorlooptijd en zijn afhankelijk van diverse ruimtelijke, juridische en financiële factoren. Hierdoor bestaat het risico dat zich gedurende de voorbereiding en uitvoering van een project onvoorziene financiële gevolgen voordoen. Hierbij kan bijvoorbeeld sprake zijn van aanvullende maatregelen, hogere uitvoeringskosten of kosten die niet volledig binnen het project kunnen worden opgevangen. Ook wijzigingen in wet- en regelgeving, vertragingen, veranderende marktomstandigheden en gewijzigde uitgangspunten kunnen leiden tot hogere kosten of een andere financiële uitkomst van een project. De omvang van het risico verschilt per project en is onder meer afhankelijk van de aard en omvang van de ontwikkeling, de gemaakte afspraken met betrokken partijen en de wijze waarop het project financieel is ingericht. Op basis van de gegevens die op dit moment bekend zijn, schatten wij het maximale financiële risico in op: € 250.000. We verwachten dat de kans dat dit risico zich voordoet net zo groot is dan dat het zich niet voordoet. Om die reden plaatsen wij dit risico in kans klasse 3.

Gesubsidieerde instellingen en voorzieningen De gemeente verstrekt aan verschillende instellingen en voorzieningen exploitatiesubsidies, waaronder op het gebied van natuur, educatie, cultuur en sport. De gemeente is daarmee in zekere mate afhankelijk van de financiële positie en continuïteit van deze instellingen. Wanneer de exploitatie of financiële positie van een gesubsidieerde instelling onder druk komt te staan, bestaat het risico dat een groter beroep wordt gedaan op gemeentelijke middelen dan vooraf is voorzien. Daarnaast kunnen ontwikkelingen binnen de bedrijfsvoering, huisvesting of exploitatie van gesubsidieerde instellingen leiden tot aanvullende financiële lasten voor de gemeente. De omvang hiervan is afhankelijk van de aard en omvang van de betreffende instelling en de mate waarin de gemeente financieel betrokken is. Op basis van de gegevens die op dit moment bekend zijn, schatten wij het maximale financiële risico in op: € 200.000 We verwachten dat de kans dat dit risico zich voordoet net zo groot is dan dat het zich niet voordoet. Om die reden plaatsen wij dit risico in kans klasse 3. Zorgwijk de Boswijk Voor de financiering van het project is een 40-jarige lineaire lening aangegaan met een vast rentepercentage gedurende de gehele looptijd. De lening bedraagt € 15,084 miljoen.

De geprognosticeerde exploitatielasten van het project bedragen jaarlijks circa € 650.000. Bij de exploitatie wordt uitgegaan van een beperkte leegstand en daarmee beperkte huurderving. Voor de woningen wordt, gezien de huidige woningmarkt op Vlieland, verwacht dat de vraag ook op langere termijn voldoende zal zijn om het risico op structurele leegstand te beperken. Voor de zorgvilla is bij het ontwerp uitgegaan van het uitgangspunt “zo gewoon mogelijk wonen”, zoals opgenomen in het Visiedocument De Bakens Verzet. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 87 Door de zeven studio’s vorm te geven als zelfstandige woonruimten en de zorgvilla niet de uitstraling van een traditionele zorginstelling te geven, wordt beoogd het vastgoed ook bij toekomstige wijzigingen in de financiering en organisatie van de ouderenzorg aantrekkelijk en verhuurbaar te houden. Voor het welzijnsgebouw wordt eveneens uitgegaan van voldoende vraag naar de beschikbare ruimten. Naast commerciële functies zal een belangrijk deel van het gebouw worden gebruikt voor het ouderenwelzijnswerk van de gemeente Vlieland. De continuïteit van dit gebruik is mede afhankelijk van de beschikbare middelen binnen het gemeentelijke welzijnsbeleid. De gehele zorgwijk is een behoorlijke project binnen de gemeentelijke begroting, die bestaat uit de gedane investeringen, de aangetrokken lening en de jaarlijkse exploitatielasten.

Hoewel bij de exploitatie wordt uitgegaan van voldoende bezetting en verhuurbaarheid, blijven er onzekerheden bestaan ten aanzien van onder meer de ontwikkeling van de huurinkomsten, de exploitatiekosten en toekomstige ontwikkelingen binnen de zorg en het welzijn. Deze ontwikkelingen kunnen leiden tot een negatief exploitatieresultaat en daarmee tot een financieel risico voor de gemeente. Op basis van de gegevens die op dit moment bekend zijn, schatten wij het maximale financiële risico in op: € 650.000 De kans dat dit zich voordoet bij de gemeente in de komende jaren achtten wij onwaarschijnlijk. Het risico plaatsen wij om die reden in kans klasse 1. Grote projecten De gemeente voert verschillende omvangrijke investeringsprojecten uit. Aan dergelijke projecten zijn vanwege de omvang, complexiteit en langere looptijd risico’s verbonden. Zo kunnen kosten hoger uitvallen dan geraamd of kan de uitvoering langer duren dan oorspronkelijk gepland. Daarnaast kunnen ontwikkelingen in wet- en regelgeving, vergunningverlening en andere vereisten gedurende de looptijd van een project van invloed zijn op de uitvoering. Ook onvoorziene omstandigheden, waaronder ecologische en omgevingsfactoren, kunnen leiden tot vertraging, aanvullende werkzaamheden of hogere kosten. Hierdoor bestaat het risico dat de uiteindelijke investeringslasten hoger uitvallen dan geraamd.

Op basis van de gegevens die op dit moment bekend zijn, schatten wij het maximale financiële risico in op: € 750.000 We verwachten dat de kans dat dit risico zich voordoet net zo groot is dan dat het zich niet voordoet. Om die reden plaatsen wij dit risico in kans klasse 3. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 88 Verstrekte leningen` De gemeente heeft aan verschillende partijen leningen verstrekt. Het uitstaande saldo van deze leningen bedraagt per 31 december 2026 circa € 5,3 miljoen. Het verstrekken van leningen brengt het risico met zich mee dat een geldnemer niet of niet volledig aan de verplichtingen kan voldoen, waardoor de gemeente het uitstaande bedrag geheel of gedeeltelijk niet terugontvangt. Geldnemer Restschuld per 31-12-2026 Stichting Recreatiebelangen Vlieland 100.000 Stichting Flidunen 130.000 Tennisvereniging 9.167 Energie coöperatie 128.333 Stichting Recreatiebelangen Vlieland 392.500 Stichting Recreatiebelangen Vlieland 4.310.345 Stichting Duinwijck gasvrij 84.615 Lening Lepelaar 156.000 Totaal 5.310.960 De terugbetaling van de verstrekte leningen is mede afhankelijk van de financiële positie en ontwikkeling van de afzonderlijke geldnemers.

Hoewel in 2026 geen bijzonderheden zijn opgetreden, blijft gedurende de looptijd van de leningen een risico bestaan dat de financiële positie van een geldnemer verslechtert en dit gevolgen heeft voor de terugbetaling aan de gemeente. Op basis van de gegevens die op dit moment bekend zijn, schatten wij het maximale financiële risico in op ongeveer 20% van de totale leningsstand per 31-12-2026, zijnde € 1.062.000 De kans dat dit zich voordoet bij de gemeente in de komende jaren achtten wij onwaarschijnlijk. Het risico plaatsen wij om die reden in kans klasse 1. Gewaarborgde geldleningen Voor liquiditeitstekorten van de Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor de G8 staat de gemeente Vlieland garant tot een bedrag van € 908.000. Bij het instemmen met de koopovereenkomst met Woon Friesland op 11 juli 2011 heeft de gemeenteraad ingestemd met de gemeentelijke achtervang positie bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Leningen van Woon Friesland ter financiering van investeringen in de gemeente Vlieland worden hiermee geborgd tot een bedrag van 10 miljoen. Mocht Woon Friesland zijn leningen niet meer kunnen afbetalen, dan neemt het WSW de betaalverplichtingen over. Als het WSW deze betaalverplichting niet uit eigen vermogen en bij de corporatie te innen obligo kan voldoen moeten Rijk en gemeente ieder voor 50% bijspringen.

Op grond van hun rol als achtervanger moeten zij in dat geval renteloze leningen aan het WSW verstrekken. Dit betekent dat de gemeente pas voor 50% aangesproken wordt op het moment dat de corporatie de leningen niet kan voldoen, vervolgens wordt het WSW aangesproken en pas daarna de gemeente. Dit betekent dat de gemeente weliswaar voor maximaal € 5.000.000 aansprakelijk gesteld kan worden, maar Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 89 dat dit risico zeer beperkt is. Wij nemen om die reden als maximaal financieel risico € 1.650.000 mee (ongeveer 33%). Op basis van de gegevens die op dit moment bekend zijn, schatten wij het maximale financiële risico in op: € 2.558.000. De kans dat dit zich voordoet bij de gemeente in de komende jaren achtten wij onwaarschijnlijk. Het risico plaatsen wij om die reden in kans klasse 1. Overige risico’s Naast de financieel te kwantificeren risico’s zijn er risico’s die geen directe financiële uitwerking hebben in de weerstandscapaciteit, maar wel van invloed kunnen zijn op de gemeentelijke organisatie en dienstverlening. Deze risico’s worden daarom hieronder afzonderlijk in beeld gebracht. Leefbaarheid en vitaliteit van het eiland De leefbaarheid en vitaliteit van het eiland zijn belangrijke voorwaarden voor een aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsomgeving.

Door de schaal en de ligging van het eiland is de lokale samenleving relatief kwetsbaar voor ontwikkelingen op het gebied van arbeidsmarkt, woningaanbod, voorzieningen en de continuïteit van lokale ondernemingen. Een belangrijk aandachtspunt is de beschikbaarheid van voldoende personeel en passende huisvesting. Dit speelt zowel binnen de lokale economie als binnen de gemeentelijke organisatie en andere voor het eiland belangrijke maatschappelijke en publieke functies. Daarnaast staat de continuïteit van lokale ondernemingen en voorzieningen onder druk wanneer opvolging moeilijk te realiseren is. Wanneer ondernemingen of voorzieningen verdwijnen of veranderen, kan dit gevolgen hebben voor de diversiteit van het aanbod en het karakter van het eiland. Ook de personele capaciteit binnen de gemeentelijke organisatie vormt hierbij een aandachtspunt. De omvang van de organisatie is beperkt, waardoor het vertrek of langdurig uitvallen van medewerkers relatief grote gevolgen kan hebben voor de continuïteit van de dienstverlening en de uitvoering van gemeentelijke taken. Een ander aandachtspunt is de demografische ontwikkeling van het eiland, waarbij sprake is van vergrijzing en ontgroening. Een verdere afname van het aantal kinderen en jongeren kan het draagvlak voor voorzieningen onder druk zetten en daarmee gevolgen hebben voor de vitaliteit en leefbaarheid van het eiland.

Daarnaast is een evenwichtige bevolkingsopbouw van belang voor de beschikbaarheid van voldoende inwoners in de werkzame leeftijd. De gemeente heeft slechts gedeeltelijke invloed op deze ontwikkelingen. Wel kan zij, samen met inwoners, ondernemers, onderwijs, maatschappelijke organisaties en andere betrokken partijen, bijdragen aan het behouden en versterken van een leefbaar en vitaal eiland. De financiële gevolgen van deze ontwikkelingen zijn op dit moment niet betrouwbaar te kwantificeren. Het risico wordt daarom niet meegenomen in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit, maar wordt wel betrokken bij de risicobeheersing vanwege de mogelijke gevolgen voor de leefbaarheid, de continuïteit van voorzieningen en de vitaliteit van het eiland. Begroting 2027 | Gemeente Vlieland blz 90 PFAS verontreiniging Op Vlieland zijn verhoogde PFAS-waarden in het rioolwater aangetroffen. De oorzaak van deze verhoogde waarden is op dit moment nog niet vastgesteld. Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijke bron van de verontreiniging, waarbij zowel een actuele als een historische bron mogelijk is. Op basis van de huidige onderzoeken zijn er geen directe gezondheidsrisico's voor inwoners en bezoekers van Vlieland. Ook het drinkwater voldoet aan de geldende gezondheidsnormen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://vlieland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/ee524a35-15ae-4c09-a0da-7cffa53db7cb?agendaItemId=807b9a4e-575b-4d5a-a235-8409c8d74d8d