Meerjarenbegroting 2024 (versie 7-11-2023)
Tekst van het document
51
Onderwijs, Economie en Haven Actuele ontwikkelingen Onderwijs (algemeen) Het onderwijs is de plek waar onze kinderen, jongeren en jongvolwassenen dagelijks gevormd en voorbereid worden om hun plek in te nemen in de samenleving van vandaag en morgen. Onze kinderen zijn de toekomst en wij voelen een gepaste verantwoordelijkheid om het onderwijs zo in te richten dat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen tot inwoners die in hun kracht staan. Echter de wereld om ons heen verandert en dit zet het onderwijs onder druk: personele tekorten in het onderwijs en de jeugdhulp, de veranderde rol van de leerkrachten en werkdruk, thuiszitters, toename van het aantal nieuwkomersleerlingen, opgroeien in armoede, ongelijkheid en segregatie. Het onderwijs ervaart nog steeds bij de leerlingen de naweeën van de coronacrisis en onderwijslockdown (thuisonderwijs). Vanuit de Rijksoverheid zijn gelden voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) beschikbaar gesteld om deze achterstanden weer in te halen. Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) In 2024 geven we uitvoering aan het nieuwe Onderwijskansenbeleid. De gemeente heeft de wettelijke taak voor het zorgdragen van voldoende en kwalitatief goed aanbod voorschoolse educatie voor de doelgroep met een verhoogd risico op taal- en ontwikkelingsachterstand. Deze taak valt onder het Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (GOAB).
Wij vinden het als gemeente belangrijk dat alle kinderen hun talenten kunnen ontplooien. Kinderen met (taal)achterstanden zijn een belangrijke doelgroep van het GOAB. Uitbreiding van kansen ligt in het feit dat meer (jongere) kinderen in aanmerking voor voor- en vroegschoolse educatie (VVE) (2- tot 6-jarigen; dit was voorheen vanaf 2,5 jaar). In de Uitvoeringsagenda Onderwijskansenbeleid zijn de doelstellingen in verdere acties uitgezet. Hier gaan we in 2024 mee aan de slag. Passend onderwijs en jeugdzorg Met het onderbrengen van alle jeugdhulp bij Mevis, is de invoering van het MVS jeugdmodel en daarmee de transformatie van het sociaal domein in volle gang (zie hoofdstuk Sociaal Domein). Deze ontwikkeling is van invloed op de aansluiting van passend onderwijs en jeugdhulp en de bijbehorende thema’s in onze regio: de aansluiting van de leerlingzorg op de scholen en het wijkteam (zorgstructuren), Onderwijs Zorg Arrangementen (OZA) en Thuiszitters. Het onderwijsveld maakt samen met de kinderopvangorganisaties en andere partners deel uit van het Netwerk ‘Opgroeien door spelen en leren’, één van de vijf netwerken van het MVS jeugdmodel. Opvang van Oekraïense ontheemden Vlaardingen loopt landelijk voorop met een grootschalige Langdurige Opvang Oekraïne (LOO). Vanaf medio 2023 wonen ruim 1.000 ontheemden uit Oekraïne in de wijk Mrija, waaronder ongeveer 300 kinderen/jongeren.
Het schooljaar 2023/2024 start(te) het onderwijsprogramma voor de leeftijdsgroep primair onderwijs op de tijdelijke school De Vriendschap. Leerlingen in de leeftijd van het voortgezet onderwijs gaan nog naar hun oude nieuwkomersschool of volgen regulier voortgezet onderwijs wanneer zij daar aan toe zijn. Hiermee dragen we zorg voor onderwijskansen aan Oekraïense kinderen. Vlaardingen mbo-stad De ambitie om van Vlaardingen een innovatieve mbo-opleidingsstad te maken is opgenomen in het coalitieakkoord 'Groei en bloei voor Vlaardingen'. Voor de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt werken wij als gemeente samen in lokale en regionale netwerken. Wij streven er ook in 2024 naar zoveel mogelijk gebruik te maken van deze kracht van buiten. Door de tekorten op de arbeidsmarkt zijn veel bedrijven en sectoren bereid te investeren om (potentiële) arbeidskrachten aan zich te binden. Hierdoor wordt maatschappelijk verantwoord ondernemen gestimuleerd en is er veel perspectief om iedereen een plek op de arbeidsmarkt te bieden. Voor 2024 voorzien we een aantal ontwikkelingen binnen Vlaardingen mbo-stad. Ten eerste de tekorten op arbeidsmarkt. Bedrijven en sectoren zijn bereid te investeren om (potentiële) arbeidskrachten aan zich te binden. Hierdoor wordt maatschappelijk verantwoord ondernemen gestimuleerd en is er veel perspectief om iedereen een plekje op de arbeidsmarkt te bieden.
Door de vergrijzing neemt de nood van de tekorten op de arbeidsmarkt in 2024, en in de jaren daarna, alleen
52
maar toe. Ten tweede is een belangrijk doel is om de bezetting binnen mbo-stad verder op orde te brengen. Bij onze personeelsplanning anticiperen we ook op de mogelijke toewijzing van de regiodeal (rond maart 2024). Ten derde het Nationaal Programma Westwijk. Hierdoor komen er middelen vrij, om tot een integrale en intensievere aanpak te komen. De andere aandachtswijken kunnen hier op meeliften. mbo-stad heeft veel raakvlakken met de wijkaanpak. Daarop zal het komende jaar steeds meer worden ingezet. Onderwijshuisvesting In het coalitieakkoord spreken we de ambitie uit dat bij de groei van de stad rekening gehouden wordt met onderwijshuisvesting. Bij ruimtelijke vragen, zoals bij de woningbouwopgave, sluiten we hierbij aan aan zodat er voldoende onderwijs- en kinderopvangplekken zijn voor alle kinderen die in Vlaardingen (komen) wonen. In 2024 gaan we onverminderd door met het uitvoeren van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) om zo voor goede, voldoende en gezonde onderwijshuisvesting te zorgen. Het locatie-onderzoek van juni 2023 gebruiken we om voor scholen waarvoor nieuwbouw gepland is een nieuwbouwlocatie te vinden in de stad. In het huidige IHP is (nog) geen rekening gehouden met nieuwe ontwikkelingen zoals het starten van een islamitische basisschool en met de vernieuwbouwplannen van het Groen van Prinsterer.
Het starten van de islamitische school is een ministerieel besluit. Wij moeten hier uitvoering aan geven om te voldoen aan de wettelijke zorgplicht voor het bieden van kwalitatief goede onderwijshuisvesting. Specifiek in het stadsprogramma Rivierzone wordt rekening gehouden met een onderwijscampus om de ambitie van Vlaardingen MBOstad te realiseren. Stadsprogramma’s Vanuit het programma Onderwijs, Economie en Haven vindt ook inzet plaats voor het Stadsprogramma Binnenstad. In dit hoofdstuk wordt nader beschreven welke inzet er nodig is voor de het Programma Binnenstad en hoe deze gebruikt wordt. In het hoofdstuk ‘Onderwijs, Economie en Haven beperken we ons tot de 'reguliere' gemeentelijke inzet binnen het programma. Met name in twee stadsprogramma’s wordt onderwijs genoemd:
Nieuwe Rivierzone: mbo-campus / Onderwijshuisvesting. Specifiek in het stadsprogramma Rivierzone wordt rekening gehouden met een fysieke campus. Op deze campus wordt het vmbo van Lentiz en het mbo van Albeda gehuisvest. Op deze manier wordt uitvoering gegeven aan de ambitie Vlaardingen mbo-stad.
Nieuwe Westwijk: Onderwijskansenbeleid en Gelijke Kansen Alliantie. In het kader van het stadsprogramma Nieuwe Westwijk werken we samen met het Programmabureau Westwijk (PBW). Het PBW schrijft uitvoeringsplannen voor specifieke thema's, waarvan onderwijs er één is. Er wordt verbinding gemaakt met de landelijke programma's.
Economie Werken en ondernemen is als basis benoemd in het Coalitieakkoord om prettig te kunnen wonen, werken en recreëren in onze stad. Wij bevorderen een krachtige lokale en regionale economie met behoud van werkgelegenheid en wij stimuleren nauwe samenwerking tussen het lokale en regionale bedrijfsleven, het maatschappelijk middenveld, het onderwijs en de overheid. Ondernemers worden nog steeds geconfronteerd met de nodige uitdagingen; de nasleep van de coronamaatregelen/-steunpakketten, inflatie, personeels- en materiaaltekorten, extreem hoog oplopende energiekosten in combinatie met aflopende energiecontracten, duurzaamheidsinvesteringen en logistieke uitdagingen als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Tegelijkertijd zijn er veel nieuwe initiatieven en investeringen in de stad met een economische component, waaronder belangstelling voor het transformeren van commerciële ruimtes naar woningen en bedrijfswoningen. Stadsprogramma Binnenstad Vanuit het programma Onderwijs, Economie en Haven vindt ook inzet plaats voor het Stadsprogramma Binnenstad. De toelichting op het programma komt terug in de paragraaf stadsprogramma's.
53
Bedrijventerreinen en kantorenmarkt In de nieuwe Nota Bedrijventerreinen hebben wij benoemd hoe we werken aan aantrekkelijke, goed functionerende en toekomstbestendige bedrijventerreinen. De gemeentelijke visie, ambitie en strategie t.a.v. de bedrijventerreinen is uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma dat in 2024 van start gaat. Onderdeel daarvan is op welke plekken wij bedrijven willen verwelkomen en concentreren en waar woningen een plek kunnen krijgen. Een deel van onze bedrijventerrein is relatief verouderd en heeft niet altijd de uitstraling die hoort bij een modern, vitaal bedrijventerrein. Dit geldt bijvoorbeeld voor de panden langs de oostelijke toegangsweg van de stad. Upgrading van deze locaties is gewenst. Een aanzienlijk deel van de economie bestaat uit zakelijke dienstverlening. Hiervoor willen wij voldoende ruimte bieden door een afgewogen kantorenmarktbeleid. Gelet op de actualiteit op de vastgoedmarkt is dit niet acuut, maar we zien het wel als prioriteit om voldoende ruimte te waarborgen. Om het vestigingsklimaat te verbeteren en te zorgen dat ondernemers veilig kunnen ondernemen, blijft het terugdringen van ondermijning in het bedrijfsleven ook in 2024 een actueel onderwerp. Accountmanagement vanuit de gemeente draagt bij aan het signaleren van ondermijnende activiteiten of mensenhandel of een vermoeden daarvan.
Economie draagt daarmee bij aan het stadsprogramma Veilig Vlaardingen. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Deze wet vergt een optimale en snelle dienstverlening. Met het bespreken van initiatieven via de gemeentelijke intaketafel en Omgevingstafel zijn positieve ervaringen opgedaan om ondernemers snel en goed op weg te helpen. Wij zetten in op verdere verbetering van de dienstverlening aan ondernemers, vermindering van regeldruk en een goede bereikbaarheid via het online Ondernemersloket op de website van de gemeente. Wij zetten in op een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt zodat Vlaardingers in eigen stad maximaal kans op een passende baan hebben bij één van de veelzijdige ondernemers met kleine en middelgrote bedrijven. In de realisatie van de ambitie Vlaardingen als innovatieve mboopleidingsstad en de verbinding onderwijs en arbeidsmarkt ondersteunen wij de Food Innovation Academy en de Zorg Innovatie Academie en werken wij samen in lokale en regionale netwerken. Structureel contact en relatiebeheer met onze partners, ondernemers en ondernemerscollectieven is en blijft ook in 2024 belangrijk, zodat wij weten wat er speelt en wij hier adequaat op in kunnen spelen binnen de mogelijkheden die de gemeente heeft. Zo werken wij samen aan een levendige en bruisende stad.
Ook in 2024 willen wij zoveel mogelijk gebruik maken van de kracht van onze partners. Dit zijn bijvoorbeeld ondernemers, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), Economische Adviesraad Vlaardingen (EAV), Riverboard (kopgroep Leven Lang Ontwikkelen), zorgpartijen en onderwijspartijen, Stichting Vlaardingen Partners (SVP), Green Businessclub, IKV Ondernemend Vlaardingen, Stichting Ondernemersfonds Vlaardingen, Koninklijke Horeca Nederland, afd. Vlaardingen (KHN), Stichting Stadshart Vlaardingen (SSV). Ook heeft het faciliteren van evenementenorganisatoren onze extra aandacht om onze stad aantrekkelijk voor bewoners en bezoekers te presenteren. Detailhandel, horeca en binnenstad Het nieuwe detailhandelsbeleid geeft primair antwoord op de vraag: waar wel, waar geen en in welke vorm detailhandel is toegestaan in Vlaardingen. Het detailhandelsbeleid moet er zo voor zorgen dat er een goede balans ontstaat in het aanbod voor de Vlaardingse consument en de locaties waar dit aanbod zich mag vestigen. Tevens geeft het detailhandelsbeleid per winkelgebied of sector aan welke ontwikkelingen nodig zijn c.q. verwacht worden en welke rollen daarbij door de gemeente en ook door marktpartijen vervuld worden. Ook bevat het vestigingsbeleid voor zogenaamde flitsbezorgers (‘dark stores’) en mini-supermarkten.
In het beleid wordt het toegenomen online koopgedrag belicht, evenals de uitkomsten van het meest recente Koopstromenonderzoek 2021. Dit bevestigde het beeld dat het koopgedrag is veranderd door corona. Hierin gaf de Vlaardingse consument aan dat hij verbeteringen in het winkelaanbod wenste, meer groen, betere faciliteiten en een nettere uitstraling. Over de algemene bereikbaarheid, het stallen van fietsen en de bereikbaarheid met het openbaar vervoer werd positiever gedacht. De ontwikkelingen in de detailhandel maken het noodzakelijk om de inzet op een compactere binnenstad door te zetten, zodat het winkelaanbod in een aaneengesloten gebied aantrekkelijk gepresenteerd wordt. De binnenstad blijft de belangrijkste winkelvoorziening van Vlaardingen. Ook in
54
de Detailhandelsvisie wordt deze aanpak ondersteund. Over de ontwikkeling van de binnenstad leest u verder in het onderdeel Stadsprogramma Nieuwe Binnenstad. De maatregelen uit het Ondersteuningsplan horeca lopen tot en met 2024. Volgend jaar zullen wij de maatregelen uit het plan evalueren en de uitkomsten meenemen in nieuw te ontwikkelen horecabeleid. Dit zal onder andere inspelen op de behoeften van de veranderende bevolkingssamenstelling door nieuwe woningbouw en gericht zijn op het versterken van de aantrekkelijkheid van de (binnen)stad. Citymarketing en vrijetijdseconomie Citymarketing draagt bij aan de strategische ambities uit de Toekomstvisie Vlaardingen 2020-2040 en het Coalitieakkoord 2022-2026 Groei en Bloei voor Vlaardingen. En het geeft invulling aan de opdracht die de burgemeester van de raad kreeg om het imago van Vlaardingen te versterken. Stichting Vlaardingen Partners werkt sinds 2023 als citymarketingorganisatie met gemeente, ondernemers en andere partners aan het verbeteren van het imago van Vlaardingen als aantrekkelijke stad om te wonen, te bezoeken, te ondernemen en te studeren en aan het behouden en aantrekken van de gewenste doelgroepen.
In een subsidieovereenkomst en het Citymarketingplan Vlaardingen is meerjarig vastgelegd welke prestaties stichting Vlaardingen Partners jaarlijks zal verrichten en welke doelen met partners en gemeente worden gesteld. In 2024 zal Vlaardingen naast lokaal ook regionaal steeds meer zichtbaar zijn. Parallel aan de marketinginspanningen is bestemmingsontwikkeling belangrijk. Het gaat om het versterken en ontwikkelen van het vrijetijdsaanbod voor bewoners en bezoekers (fietsen, wandelen, varen, evenementen, natuur, erfgoed- en cultuurbeleving, winkelen, sporten, horeca etc), maar ook aandacht voor gastvrijheid, bereikbaarheid, een representatieve openbare ruimte en het benutten van de samenwerkingsmogelijkheden met regiogemeenten en marketingorganisaties. Dit werken wij in 2024 uit in het Programma Vrijetijdseconomie. Havens Om Vlaardingen haar positie als belangrijke zeehavenstad van Nederland te laten behouden, richten we de aandacht op de veiligheid van de kades, voldoende diepgang van de watergangen en promotie. Het beheer en onderhoud van de havens sluit aan bij het nautisch gebruik van de havens voor zowel de beroeps- als recreatievaart. Het aantal passanten die de Oude Haven bezoeken is o.a. door de coronacrisis nog steeds niet op het gewenste niveau. Vergrijzing van de doelgroep en hoge brandstofkosten zijn hier ook debet aan.
Om de bezettingsgraad van de tijdelijke ligplaatsen te verhogen wordt gekeken of andere doelgroepen de Oude Haven willen aandoen. Voor een veilig en gevarieerd gebruik van de ligplaatsen zal mogelijk de huidige Binnenhavenverordening moeten worden aangepast. Voor de kades van de KW-haven en Buitenhaven wordt onderzocht op welke wijze er een hoogwateroplossing kan komen, waarbij de functionaliteiten van deze havens zo min mogelijk worden verstoord. Wij realiseren walstroom in havens van de gemeente en maken het aantrekkelijk voor schepen om voor hun hotelfunctie daar gebruik van te maken. In de andere havens sturen we met vergunningverlening zoveel mogelijk op gebruik van walstroom. Financieel meerjarenperspectief Financiële ontwikkelingen na vaststelling van de voorjaarsnota 2023 Binnen dit programma hebben onderstaande financiële ontwikkelingen plaatsgevonden na vaststelling voorjaarsnota 2023: Bedragen x € 1.000)
2024
Amendement: Programma Binnenstad
500
2025
2026
2027
Indexatie energielasten gebouwen Totaal
138
140
142
144
638
140
142
144
55
Amendement Gave Binnenstad Vooruitlopend op de gebiedsvisie voor de binnenstad is er €500.000 uitgetrokken voor een impuls aan de binnenstad ten behoeve van de kwaliteit voor de buitenruimte en voor de gebiedsontwikkeling waarbij er een trekpleister voor de regio wordt uitgewerkt. Indexatie energielasten gebouwen Bij de aanbesteding van de energieleverancier vallen de energielasten voor de gebouwen die in gemeentelijk bezit zijn hoger uit als gevolg van inflatie. Deze prijsstijging worden gedekt uit de vrijval van de stelpost loon- en prijscompensatie op programma Financiën. Beleidsnota's
Beleidsnota's
Jaar
Onderwijskansenbeleid 2023-2026 Vlaardingen
2023
Uitvoeringsagenda Onderwijskansenbeleid Vlaardingen
2023
Nota bedrijventerreinen
2023
Detailhandelsnota
2023
Vlaardingen mbo-stad
2022
Horeca- en evenementenbesluit
2022
Voortgangsrapportage IHP
2021
Ondersteuningsplan horeca Vlaardingen 2021-2024
2021
Startnotitie Vrijetijdseconomie
2021
Actualisatie Standplaatsenbeleid
2021
Actualisatie Actieplan Economie Integraal huisvestingsplan primair, voortgezet en speciaal onderwijs
2020 2020-2029
Verordening Winkeltijden Vlaardingen
2020
Programma Levendige Binnenstad 2030
2020
Beeldkwaliteitsplan Binnenstad
2020
Onderwijsvisie Vlaardingen 2020-2025
2019
De Binnenstad centraal
2018
Kadernota Samen aan zet
2017
Beheerplan Kades en glooiingen
2014
Ambities Ambitie 14 - Onderwijs
Door een breed palet aan onderwijs aan te bieden en door zorg te dragen voor onderwijskansen aan alle kinderen, hebben jongeren de mogelijkheid om met goede kwalificaties de arbeidsmarkt in te stappen;
Gelijke Kansen voor alle kinderen en jongeren, door het verbinden van school, thuis en omgeving;
In Vlaardingen gaan alle peuters goed voorbereid naar de basisschool en alle kleuters gaan zonder achterstand naar groep 3 van het primair onderwijs. Met de vijf doelstellingen: o
Doel 1: De doorgaande lijn wordt gewaarborgd vanaf het vroegste moment
o
Doel 2: Meer (doelgroep)peuters gaan naar een voorschoolse voorziening
o
Doel 3: Een intensieve spreiding van een kwalitatief goed aanbod voor (doelgroep)kinderen
56
o
Doel 4: Meer ouders worden betrokken bij de taal- en brede ontwikkeling van hun kind
o
Doel 5: Monitoren van bereik, kwaliteit en resultaten
Wij zetten ons in om jongeren zo volwaardig mogelijk in onze samenleving te laten meedoen naar een positieve, zelfstandige toekomst;
Het tijdig en dichtbij aanbieden van ondersteuning aan jeugdigen die dit nodig hebben;
Vlaardingen is een mbo-stad, een stad van doeners, waar we de meerwaarde van het mbo voor onze leerlingen, inwoners en bedrijven benutten;
In Vlaardingen wordt kwalitatief goed onderwijs gegeven in geschikte, duurzame en multifunctionele onderwijsgebouwen met een gezond binnenklimaat (IHP).
Om bij te dragen aan deze ambitie voeren wij de volgende acties uit:
Acties We implementeren de Gelijke Kansen Alliantie
Na de (landelijke) toekenning van de Gelijke Kansen Alliantie (GKA), werken wij in 2024 aan de implementatie hiervan. Aan de hand van twee interventielijnen zetten wij in op: 1) Wij de Westwijk, van kansarm naar kansrijk én 2) Aanpak thuiszitters voortgezet onderwijs, van afwezig naar aanwezig.
Wij voeren het Nationaal Programma Onderwijs verder uit
De onderwijslockdown (thuisonderwijs) veroorzaakte ontwikkel-, taal- en sociaal-emotionele achterstanden. Vanuit de Rijksoverheid zijn hiervoor gelden voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) beschikbaar gesteld om deze achterstanden weer in te halen. De gemeente Vlaardingen werkt samen met het onderwijsveld aan de uitvoering. Het primair onderwijs werkt samen in een wijkgerichte aanpak. Het voortgezet onderwijs richt zich op het versterken van de zorgstructuur. Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor ondersteunende organisaties zoals de bibliotheek, Mevis, Minters en YETS.
We gaan aan de slag met het (nieuwe) Onderwijskansenbeleid
De komende jaren zetten wij ons in om de ‘Uitvoeringsagenda Onderwijskansenbeleid’ te gaan uitvoeren. In 2024 richten wij ons op onder andere de volgende acties: o
Het intensiveren van programma’s voor de hele jonge doelgroep (0-2 jaar);
o
Meer zicht krijgen op het non-bereik van doelgroeppeuters die niet naar ve gaan;
o
Nader onderzoek naar een thuisprogramma voor kinderen (0-4 jaar).
We actualiseren het aanbod en de afspraken op het raakvlak passend onderwijs en jeugdhulp
Onderwijs-zorgaanbod actualiseren. Het bestaande onderwijs-zorg-aanbod in onze regio wordt door Mevis en het Netwerk ‘Opgroeien door spelen en leren’ bekeken en aangevuld in
57
lijn met de visie van het MVS jeugdmodel. Het netwerk sluit tevens aan bij de pilot in het kader van de Gelijke Kansen Alliantie Aanpak thuiszitters voortgezet onderwijs, waarin het voortgezet onderwijs en partners inzetten op het bevorderen van de aanwezigheid van leerlingen in plaats van op aandacht voor hun afwezigheid.
Actualiseren werkafspraken tussen onderwijsvoorzieningen en jeugdhulp (vastgelegd in routekaarten). De deelnemers aan het Netwerk ‘Opgroeien door spelen en leren’ nemen in 2024 de eerder ontwikkelde routekaarten die de rolverdeling en werkwijze van professionals beschrijven, onder handen. Waar nodig worden aanpassingen doorgevoerd om deze in overeenstemming te brengen met de werkwijze van de nieuwe aanbieder van de jeugdhulp Mevis.
Het in 2021 opgestelde Privacy-convenant ‘Samenwerking onderwijs – gemeenten – jeugdhulp’ wordt in 2024 aangepast om aan te sluiten bij nieuwe werkwijze van het MVS jeugdmodel en om te voldoen aan nieuwe wetgeving op het terrein van privacy in het sociaal domein en onderwijs. Dit betreft onder andere het wetsvoorstel Aanpak Meervoudige problematiek (WAMS) dat in werking treedt op 1 januari 2024.
We geven verdere uitvoering aan Vlaardingen MBO-stad
Samen met partners uit de zorg, het onderwijs en het bedrijfsleven blijven we, net als vorig jaar, intensiever inzetten op activiteiten in het kader van het programma Vlaardingen mbostad. Basis van dit programma is het verminderen van tekorten aan goed opgeleid personeel in de Food en Zorg (en haven en jongeren kennis te laten maken met techniek. Vlaardingen mbo-stad is dit jaar in de programmabegroting opgenomen. Naast de activiteiten van FIA en ZIA (hieronder beschreven) werken we in 2024 aan de volgende acties: o
We verwachten in 2024 de start van het Techniek Onderwijs Vlaardingen (voorheen Techniek Campus), om alle jongeren kennis te laten maken met techniek, maar ook om praktijkgerichte jongeren vaker met techniek in aanraking te laten komen. Het Techniek Onderwijs Vlaardingen is een samenwerking tussen onderwijspartijen en circa 15 MKB-ers in de regio. In 2024 wordt naar een passende locatie gezocht.
o
Bij de implementatie van Vlaardingen mbo-stad starten we in de Westwijk en bouwen we de activiteiten uit via de andere aandachtsgebieden naar de rest van Vlaardingen.
o
We hebben de ambitie om het aantal jongeren dat op bezoek gaat bij de grote sectoren in de regio in 2024 uit te breiden naar 3.000. We gaan deze ambitie bekrachtigen door afspraken te maken met onderwijspartijen. We gaan van start met BUZZ010, die met korting vervoer biedt aan scholen om op pad te gaan.
o
Vlaardingen mbo-stad maakt onderdeel uit van de regiodeal, die eind 2023 wordt ingediend. Als deze (begin 2024) wordt toegekend, leidt dit tot een significante uitbreiding van het programma.
o
We gaan intensiever inzetten op de profilering van Vlaardingen als mbo-Stad. Dit doen we in nauw overleg met citymarketing.
We doorontwikkelen de Food Innovation Academy: Centre for Food, Health and Technology
Wij blijven actief inzetten op het doorontwikkelen van de FIA tot een Centre for Food, Health and Technology (CFHT). We blijven de FIA ondersteunen en hopen mooie combinaties te maken tussen de ZIA (gezondheid) en de FIA (voeding). Acties voor het komende jaar zijn: o
Doorontwikkelen van de doorlopende leerlijn Food. De FIA wil veel meer jongeren ontvangen om hen de wereld van voeding te laten zien; 58
o
Helpen verbeteren van de (openbare) ruimte rond de FIA. Hierbij willen we ook aandacht vragen voor de verbinding tussen Vlaardingen Centraal en de FIA;
o
De FIA wil de komende jaren de hoogbouw (Industrieweg 9) gaan ontwikkelen en de gemeente vormt de verbinding met andere overheden. We willen in 2024 concreet beginnen met het opstellen van een businesscase.
Wij stimuleren de Zorg Innovatie Academie (ZIA)
De ZIA is ondertussen uitgegroeid tot een collectief van twaalf partners uit zorg, onderwijs en overheid. In 2021 is er een RIF-subsidie toegekend die er samen met de cofinanciering voor zorgt dat er een begroting is van ongeveer € 2,5 miljoen. Dit geld wordt ingezet op twee pijlers: 1) Onderwijs en arbeidsmarkt, en 2) Wonen en welzijn. o
De eerste pijler richt zich op instroom, doorstroom en het beperken van de uitstroom, onder meer door vernieuwend (flexibel en persoonlijk) onderwijs, sterk gericht op de praktijk, met als uitgangspunt een leven lang ontwikkelen.
o
De tweede pijler richt zich op contact tussen zorg en samenleving, onder meer door de beoogde zorghub in de Westwijk, die een uithangbord en ontmoetingsplaats moet worden. De zorghub is ook belangrijk voor de doorlopende leerlijn in de zorg, die begint op het primair onderwijs en die via vmbo en mbo doorloopt naar het hbo. Ook de combinatie tussen Food en Zorg biedt veel potentie. Er zijn al veel initiatieven en overleggremia, winst valt vooral te behalen door samenwerken en samen doen.
Concrete acties voor het komende jaar zijn: o
De ontwikkeling van een zorghub, om scholieren te ontvangen, leerlingen op te leiden, de zorg te presenteren en contact te zoeken met bewoners;
o
Deelname in een wijkleercentrum (in de Westwijk);
o
Ontwikkeling doorlopende leerlijn Zorg.
We bouwen verder met het Integraal Huisvestingsplan
We gaan het Integraal Huisvestingsplan actualiseren en daarbij een doorkijk geven naar de te verwachte toekomstige ontwikkelingen.
We gaan door met de uitvoering van de projecten die in het Integraal huisvesting (IHP) zijn opgenomen.
Daarnaast gaan we een schoolgebouw realiseren voor Stichting Islamitisch College (SIC) die in 2022 toestemming heeft gekregen om in Vlaardingen een basisschool te mogen starten.
We starten met de uitvoering van de vernieuwbouw plannen voor het Groen van Prinsterer.
Ambities Ambitie 15a - Economie • Wij bepalen waar wij bedrijven willen verwelkomen en concentreren en waar woningen een plek kunnen krijgen. Daarmee sturen we op het groeiend aantal aanvragen voor transformaties van
59
commerciële ruimtes naar woningen en behoud van gezonde bedrijfsterreinen. • Wij spelen in op veranderend koopgedrag van consumenten, trends en ontwikkelingen in de detailhandel en versterken de binnenstad door detailhandel te laten landen op de juiste plekken in de stad. • Wij zetten in op het verbeteren van het aanbod en het imago van Vlaardingen en onder de aandacht brengen van het vestigingsklimaat om nieuwe bewoners, bezoekers, (schone) bedrijven en mbo-studenten naar Vlaardingen te trekken. • Wij zetten ons in om het vestigingsklimaat op de Vlaardingse bedrijventerreinen te verbeteren en bedrijven op de juiste plekken te laten landen. • Vlaardingen wordt dé stad waarin kennis en innovatie op het gebied van Zorg en Voeding zorgen voor duurzame welvaart en werkgelegenheid. De Food Innovation Academy laat zien dat ze een aantrekkende werking heeft op foodbedrijven en datzelfde beogen wij met de ontwikkeling van de ZIA (Zorg Innovatie Academie). • Wij stimuleren groei van de werkgelegenheid door het versterken van de relatie en samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt en het onder de aandacht brengen van het vestigingsklimaat. Om bij te dragen aan deze ambities voeren wij de volgende acties uit:
Acties Citymarketing
Wij werken samen met Vlaardingen Partners via citymarketing aan een sterk imago van Vlaardingen als aantrekkelijke stad om te wonen, te bezoeken, te ondernemen en te studeren. Hiervoor stellen wij een meerjarige subsidieregeling op en jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s, zodat doelen en prestaties worden vastgelegd.
Samenwerking met het bedrijfsleven en het onderwijs voor het verder ontwikkelen van de doorgaande techniekleerlijn en het stimuleren van ondernemers om hun bedrijven gericht open te stellen voor het onderwijs
Wij maken een actuele Detailhandelsnota die inspeelt op trends en ontwikkelingen en de ontwikkelingsmogelijkheden voor detailhandel in Vlaardingen schetst
Wij stellen een Nota Bedrijventerreinen op, in overleg met het bedrijfsleven
Wij voeren actief accountmanagement (laagdrempelig contact, eerste aanspreekpunt) om bij te dragen aan het terugdringen van ondermijning en mensenhandel en het verbeteren van het vestigingsklimaat
Wij zetten in op samenwerking met publieke en private partijen in Vlaardingen en in de regio
60
Ambities Ambitie 15b - Binnenstad • Met de vaststelling in 2020 van het Programma Levendige Binnenstad 2030 koersen wij op de krimpopgave van het winkelbestand, versterking van de horeca- en leisurefunctie, realisering van zo veel mogelijk extra hoogwaardige woningen, vergroening en verduurzaming. • In lijn met het coalitieakkoord 2022 – 2026 Groei en Bloei voor Vlaardingen, Stadsprogramma Nieuwe Binnenstad, kijken wij ook naar grotere (her)ontwikkelingen met vastgoedontwikkelaars en ondernemers om de binnenstad voor de langere termijn toekomstbestendig en gezonder te maken. • Wij zetten onverminderd in op het activeren, meekrijgen en stimuleren van samenwerking met en tussen stakeholders in de binnenstad, zoals vastgoedeigenaren en ondernemers.
Om bij te dragen aan deze ambitie voeren wij de volgende acties uit:
Acties Met de uitvoering van de subsidieregeling Binnenstad 2021-2023 zetten wij in op krimp en transformatie van winkels naar woningen en dienstverlening
Wij formuleren een langetermijnvisie die ruimte moet geven aan grotere herontwikkelingen in de binnenstad
Wij onderzoeken met individuele vastgoedpartijen de mogelijkheden van alternatieve financiering via subsidies vanuit het Rijk (Impulsaanpak Winkelgebieden van EZK) en provincie
Wij zetten actief in op accountmanagement: het zijn van aanspreekpunt voor ondernemers en ondernemersverenigingen in de binnenstad
Wij zetten in het tweede deel van 2022 en in 2023 in op maximale realisatie van projecten uit het uitvoeringsplan van het Programma Levendige Binnenstad 2030, in samenspraak met de betrokken marktpartijen
Wij starten projecten op het gebied van aanpak buitenruimte, schoon, heel & veilig en de promotie van de binnenstad en ronden deze ook hetzelfde jaar af. Met de herinrichtingen kijken wij ook naar het verbeteren van de bereikbaarheid voor de binnenstad voor voetgangers en fietsers.
Verplichte indicatoren Indicatoren schoolverzuim We lichten u het verschil tussen absoluut en relatief verzuim toe. Absoluut verzuim houdt in dat een leerplichtige jongere tussen de 5 jaar en 16 jaar of een jongere van 16 jaar of 17 jaar die valt onder de
61
kwalificatieplicht, niet is ingeschreven op een school en ook niet is vrijgesteld van de inschrijvingsplicht. Van relatief verzuim is sprake als een op school ingeschreven leer- of kwalificatie plichtige jongere (5 jaar t/m 17 jaar) ongeoorloofd afwezig is (dus niet ziek). Dit betreft zowel kortdurend relatief verzuim (spijbelen, extra dag vrij vanwege vakantie), als langdurend relatief verzuim (langer dan 4 weken aaneengesloten afwezig). Voortijdig schoolverlaters zijn leerlingen (12 jaar tot 23 jaar) die voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een diploma havo, vwo, mbo niveau 2 of hoger. Onderstaand treft u de cijfers relatief en absoluut verzuim van de gemeente Vlaardingen. Onderwijs en economie
Bron
Absoluut verzuim (per 1000 leerlingen)
DUO
1,8
2,0
2,7
1,8
n.n.b.
n.n.b.
Relatief verzuim (per 1000 leerlingen)
DUO
27
21
26
21
n.n.b.
n.n.b.
2,2%
1,8%
1,9%
2,9%
n.n.b.
2,3%
Vroegtijdig schoolverlaters zonder INGRADO startkwalificatie (% deelnemers aan het vo en mbo) Functiemenging (%)
Vlaardingen 50.000 2021 100.000 inw. 2021
Nederland 2021
Vlaardingen 50.000 2022 100.000 inw. 2022
Nederland 2022
LISA
37,6
52,2
53,2
n.n.b.
n.n.b.
n.n.b.
Vestiging (van bedrijven) (per 1000 LISA inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)
111,3
152,4
165,1
n.n.b.
n.n.b.
n.n.b.
Verbonden partijen MRDH - Bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat (EV) De bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat (EV) is door het algemeen bestuur van de MRDH ingesteld ter behartiging van taken op het terrein van de economische ontwikkeling van de Metropoolregio, waaronder het ontwikkelen en realiseren van beleid en het nemen van maatregelen ter versterking van het economisch vestigingsklimaat binnen de Metropoolregio. Deelnemers zijn de portefeuillehouders Economisch vestigingsklimaat van de 23 MRDH gemeenten.
Financieel deel programma Onderwijs, economie en haven Baten en lasten meerjarig Zie hieronder de meerjarenraming 2024-2027 op programmaniveau per taakveld. Bedragen x €1.000 Onderwijs, Economie en Haven
Begroting na wijziging 2023
2024
2025
2026
2027
Lasten
20.825
23.816
25.000
23.128
Baten
8.211
7.176
7.303
7.353
7.463
-12.614
-16.640
-17.696
-15.775
-17.408
Saldo van baten en lasten Onttrekkingen Verwachte resultaat
24.871
234
0
0
0
0
-12.380
-16.640
-17.696
-15.775
-17.408
Reserves en voorzieningen Reserves (x € 1.000) Reserve onderwijshuisvesting Reserve revitalisering binnenstad Totaal reserves
01-01-2024
+
-
31-12-2024
1.500
0
0
1.500
387
0
0
387
1.887
0
0
1.887
62
Reserve Onderwijshuisvesting De reserve Onderwijshuisvesting is gemaximaliseerd tot € 1,5 miljoen. De reserve kan ingezet worden voor de dekking van onvoorziene uitgaven. Reserve Revitalisering Binnenstad De reserve is voor dekking van uitgaven aan projecten die er aan bijdragen dat de binnenstad een aantrekkelijk verblijfsgebied wordt en blijft. Investeringen De komende jaren zijn er in dit programma de volgende investeringen gepland. Investeringen meerjarig (bedragen x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
2027
Inventaris e.d. onderwijs
523
539
555
572
0
IHP: Palet Holy, uitbreiding, renovatie en kinderopvang
4.567
0
0
0
0
IHP: Hoeksteen, uitbreiding en kinderopvang
3.516
0
0
0
0
IHP: Calvijn + Christal, nieuwbouw en kinderopvang
0
0
0
5.896
0
IHP: Het Anker, uitbreiding, renovatie en kinderopvang
0
0
0
0
6.038
IHP: College Vos, renovatie
0
9.412
0
0
0
IHP: Groen van Prinsterer, vernieuwbouw
0
0
0
32.810
0
IHP: De Singel, renovatie
0
0
0
0
2.470
IHP: Samen Wijs, nieuwbouw en kinderopvang (v)mbo Campus Fietskelder Albeda Lentiz Grondaankoop voor (v)mbo Campus Stichting Islamitisch College (SIC), nieuwbouw en kinderopvang Totaal investeringen meerjarig
0
0
0
0
7.388
1.222
11.164
0
0
0
761
0
0
0
0
1.827
0
0
0
0
0
5.621
0
0
0
12.538
21.237
555
39.278
16.141
Integraal Huisvestingsplan (IHP) In februari 2022 is het integraal huisvestingsplan onderwijs geactualiseerd. De investeringskredieten zijn aangepast naar prijspeil 2022 en een aangepaste planning is in de voortgangsrapportage IHP 2021 gepresenteerd. Bij de tweede voortgangsrapportage is de indexering van het IHP meegenomen naar prijspeil 2023 en zijn de VAT kosten de post onvoorzien per project meegenomen. Daarnaast zijn de investeringen die nodig zijn voor de vernieuwbouw van het Groen van Prinsterer en de islamitische school verwerkt in de begroting. Hiermee staan de investeringen conform de geactualiseerde planning in de begroting 2024-2027 zijn.
63
Sociaal Domein Actuele ontwikkelingen Inleiding Halverwege 2023 lijken we ten opzichte van deze tijd vorig jaar in iets rustiger vaarwater terecht te zijn gekomen. We hebben de coronapandemie inmiddels zo goed als achter ons gelaten, al blijven de gevolgen in de samenleving naar verwachting ook in 2024 nog wel merkbaar. En ook de energiearmoede, een heel acuut probleem in 2023, lijkt te zijn gestabiliseerd als gevolg van de gedaalde energieprijzen. Maar het is natuurlijk onzeker wat er op dit vlak gaat gebeuren in 2024, mede door het onduidelijke verloop van de oorlog in Oekraïne. Wel blijft de opgelopen inflatie ook in 2024 naar verwachting druk zetten op de bestaanszekerheid van onze inwoners. Dit onderstreept het belang van onze aanpak op het gebied van armoede en schulden voor al onze inwoners die hiermee te maken hebben, maar ook van onze meer gebiedsgerichte inzet in de Westwijk. Transformatie sociaal domein De transformatie van het sociaal domein is een van de belangrijkste opgaven de komende jaren. In de door de gemeenteraad vastgestelde startnotitie Transformatie Sociaal Domein staan de volgende acht uitgangspunten voor deze transformatie: 1. We willen meer inzetten op preventie en lichte, laagdrempelige ondersteuning 2. We investeren in vroegsignalering 3. We zetten in op normalisering 4. De mens staat centraal 5.
De effectiviteit en efficiëntie van de inzet in het sociaal domein worden verbeterd 6. De toegankelijkheid van de voorzieningen op het gebied van preventie, welzijn en zorg verbetert 7. We investeren in versterking van de samenkracht in Vlaardingen 8. We werken nauw samen met onze partners en vergroten de betrokkenheid van inwoners en ervaringsdeskundigen. Bij de aanpak betrekken we onze samenwerkingspartners nauw, door met hen in gesprek te blijven en onze koers te toetsen. Alleen door samen te werken kunnen we de diverse complexe uitdagingen binnen het sociaal domein aangaan. Langdurige Opvang Oekraïense vluchtelingen Halverwege 2023 is ook het moment waarop zo'n 1.000 Oekraïense vluchtelingen tijdelijk hun intrek hebben genomen in de langdurige opvang in de wijk Mrija. Zij verblijven hier tot uiterlijk medio 2026. Voor deze nieuwe inwoners zijn we als gemeente verantwoordelijk voor ondersteuning, denk hierbij aan begeleiding naar betaald werk of zolang dat niet lukt het verstrekken van leefgeld en voor zorg. MVS Jeugdmodel Een stap richting betere en snellere hulp voor onze jongeren is gezet met de keuze voor Mevis als nieuwe partner voor jeugdhulp. Dit consortium is op 1 januari 2023 gestart en is verantwoordelijk voor alle jeugdhulp en ondersteuning aan jeugdigen in de MVS-gemeenten.
Met de taakgerichte inkoop bij één consortium verwachten wij de kwaliteit van de hulpverlening aan jeugdigen en gezinnen te kunnen verbeteren. Eén partij is verantwoordelijk voor alle hulp en de transformatie van deze hulp naar zorg die aansluit op de omgeving van de jeugdige en het gezin en dichtbij geboden kan worden, zoals op school en in de huisartsenpraktijk. Voor professionals in de jeugdhulp en de jeugd- & gezinsteams van de wijkteams betekent de verandering dat ze makkelijker met elkaar kunnen afstemmen, meer maatwerk kunnen bieden, minder papierwerk hebben én dat er ruimte ontstaat om te vernieuwen. Tegelijkertijd vraagt het ook van de MVS-gemeenten een andere manier van werken. De drie gemeenten moeten veel meer gezamenlijk en op een eenduidige manier sturing gaan geven op de ingezette koers. Het MVS-team wordt primair ingericht om uitvoering te geven aan de inhoudelijke ontwikkeling en sturing op het brede MVS Jeugdmodel om daarmee de transformatiebeweging mogelijk te maken. In 2024 stellen wij de inzet van het MVS-team en de daaruit volgende kosten nader vast. Stadsprogramma's Vanuit het Sociaal Domein plegen we ook inzet op de stadsprogramma's Zorgzaam Vlaardingen en
64
Nieuwe Westwijk. Deze inzet komt verderop in deze begroting terug, bij het hoofdstuk over de stadsprogramma's. In dit hoofdstuk beperken we ons dus tot de 'reguliere' gemeentelijke inzet op het sociaal domein. Autonome ontwikkelingen Doordecentralisatie beschermd wonen Vlaardingen is centrumgemeente voor beschermd wonen. Dat houdt in dat Vlaardingen verantwoordelijk is voor beschermd wonen voor cliënten uit Maassluis, Vlaardingen en Schiedam. Het Rijk is al een aantal jaar voornemens om de taak beschermd wonen met de bijbehorende middelen door te decentraliseren naar alle afzonderlijke gemeenten. Dit houdt in dat Schiedam en Maassluis zelf verantwoordelijk zouden worden voor beschermd wonen voor hun eigen inwoners. Het wetsvoorstel hiervoor is echter al een aantal keer uitgesteld. In mei 2023 maakte het Rijk bekend gemaakt dat ook de voorgenomen ingangsdatum van 1 januari 2024 niet haalbaar bleek. De nieuwe planning is dat deze doordecentralisatie start per 1 januari 2025. Hiervoor moet het wetsvoorstel nog wel worden vastgesteld. De MVS-gemeenten zijn vooruitlopend hierop al begonnen met het opstellen van een gezamenlijke Regiovisie voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang. In deze Regiovisie bepalen de gemeenten onder andere hoe zij de financiering van nieuwe cliënten willen verdelen.
Ook gaat voor onze regio, zoals in veel regio’s in Nederland, op dat er ieder jaar een financieel tekort is op maatschappelijke opvang en een overschot op beschermd wonen. We gaan daarom een deel van het overschot op beschermd wonen inzetten voor de transformatie van de maatschappelijk opvang en van beschermd wonen. Daarmee willen we de kanteling mogelijk maken van begeleiding in dure zorglocaties naar goedkopere begeleiding thuis. Dit is ook in lijn met de bewegingen van beschermd thuis en housing first. Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 heeft ook gevolgen voor het sociaal domein. Gezondheid is namelijk één van de onderwerpen die afgewogen moeten worden bij het inrichten van de openbare ruimte. Daarvoor is een geconcretiseerde visie op gezondheid nodig, om een dergelijke afweging te kunnen maken. Deze visie wordt naar verwachting eind 2023 behandeld in de gemeenteraad. Daarnaast kan een goed ingerichte omgeving bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van het sociaal domein. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de wens om langer zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen, aan mobiliteitsvraagstukken en het voorzieningenniveau. Of de fricties die kunnen ontstaan in de wensen voor het stimuleren van een gezonde leefstijl en de vestiging van horeca, beweegmogelijkheden in de buitenlucht en de woonopgave.
Wijkteams 0-100 – Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een gezamenlijk programma van de ministeries J&V en VWS en de VNG. De jeugdbescherming moet effectiever en slimmer worden georganiseerd. In het Toekomstscenario voor kind- en gezinsbescherming worden verschillende ontwikkelingen verwacht. Dit omvat strengere wetgeving en beleid gericht op de rechtsbescherming van ouders en jeugdigen, evenals preventieve maatregelen en vroegtijdige interventie om risico's te verminderen. Eind 2023 ontvangen wij een rapport over het effect van het Toekomstscenario op de wijkteams. Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd bevat een aantal maatregelen waarmee het Rijk en de VNG de jeugdhulp kwalitatief goed en betaalbaar willen houden. De maatregelen betreffen onder meer het verminderen van papierwerk en administratie, zodat medewerkers meer hulp kunnen verlenen, het gebruiken van meer collectieve voorzieningen, het versterken van de wijkteams en een betere samenwerking met huisartsen en onderwijs. Ook het voorkomen en terugdringen van het aantal dwangmaatregelen is onderdeel van de Hervormingsagenda. De agenda beoogt verder een aanpassing van de Jeugdwet, waarin de reikwijdte van de jeugdhulp wordt vastgelegd. Deze aanpassing moet zorgen voor minder druk op de jeugdhulp.
Ook beoogt de agenda een afbakening van de lokaal en regionaal geboden zorg. Volgens de afspraken in de Hervormingsagenda zijn gemeenten verplicht bepaalde specialistische zorg regionaal in te kopen. Het is nog niet bekend welke zorg dit betreft. De extra middelen verbonden aan de Hervormingsagenda worden afgebouwd. Met het principeakkoord is afgesproken dat deze afbouw niet in 2024 en 2025 plaatsvindt maar met ingang van 2026 start.
65
Participatiewet in Balans De Participatiewet wordt in 2024 aangepast door het maatregelpakket Participatiewet in Balans. Uitgangspunt van deze wetswijziging is om, in plaats van tegenover, meer naast mensen te gaan staan en bovendien meer uit te gaan van de mens dan van het systeem. Wijzigingen die worden verwacht zijn onder andere de invoering van een giftenbeleid, ruimere inkomstenvrijlating en de invoering van een bufferbudget om inkomsten eenvoudiger te kunnen verrekenen. Vooruitlopend op deze wijziging hebben wij ons giftenbeleid al aangepast. Een thuis voor iedereen Het kabinet heeft het beleid voor de volkshuisvesting flink geïntensiveerd. In 2022 is daarom de Nationale Woon- en bouwagenda opgezet. Deze is bedoeld om de wooncrisis in Nederland het hoofd te bieden. Binnen deze agenda valt het programma ‘Een thuis voor iedereen’, gericht op: • Voldoende betaalbare woningen voor de aandachtsgroepen; • Met een evenwichtige verdeling over de regio’s; • En met daarbij de juiste zorg, ondersteuning en/of begeleiding. Als verplicht onderdeel van dit programma stellen wij in 2024 een brede woonzorgvisie op. Dit is een verbreding van de al in 2023 vastgestelde woonzorgvisie voor ouderen. Van zorg naar welzijn We zien vanuit de woonzorgvisies dat er ook een verschuiving moet plaatsvinden van zorg naar welzijn.
Dit raakt ook aan de beweging vanuit het Integraal Zorgakkoord, dat in de regio wordt uitgewerkt via een Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA). Vanuit Positieve Gezondheid wordt steeds meer gekeken naar wat mensen nog wél kunnen, om hen juist daarop te versterken. Zorgpersoneel moet zich steeds meer richten op echte zorgtaken en de rol van welzijn wordt steviger. Deze ontwikkeling betekent ook dat we een toename voorzien van druk op mantelzorgers en vrijwilligers. Gemeentelijke begroting vanaf 2026 Vanaf 2026 dreigen grote begrotingstekorten bij Nederlandse gemeenten. Oorzaak is de aflooptijd van grote landelijke financieringsstromen, zoals het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en het IZA (Integraal Zorg Akkoord), zonder dat hier nieuwe landelijke budgetten voor vrijkomen. De acties die uit deze akkoorden en financiële stromen voortvloeien, kunnen niet zomaar worden gestopt. Op dit moment is nog niet duidelijk wat het Rijk hiermee gaat doen. Brede SPUK In 2023 ging de Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 in. Deze regeling vervangt bestaande regelingen en budgetten op het gebied van sport, gezondheid, cultuur en het versterken van de sociale basis. Wij hebben voor alle (sub)thema's het maximaal beschikbare budget aangevraagd.
Deels om bestaande activiteiten te kunnen blijven financieren, deels om ook op andere onderwerpen (nieuwe) inzet te kunnen plegen. Financieel meerjarenperspectief Financiële ontwikkelingen na vaststelling van de voorjaarsnota 2023 Binnen dit programma hebben onderstaande financiële ontwikkelingen plaatsgevonden na vaststelling van de voorjaarsnota:
66
Bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
Amendement: Voedselbank
10
0
0
0
Motie: Vlaardingse babybox
100
0
0
0
Motie: Geef mensen vertrouwen
300
0
0
0
Motie: Attentie voor onze ouderen
8
0
0
0
210
210
210
210
Motie: Uitbreiden tegemoetkoming meerkosten Indexering ROGPLUS WMO en Overhead Herijking budget Mevis
-69
-114
875
-81
-1.836
-2.482
-3.149
-4.037
Aanpassing GGD na zienswijze
-93
-94
-96
-111
Aanpassing GRJR na zienswijze
875
839
941
872
Extra formele duale trajecten
-60
0
0
0
Vlaardingen Regenboogstad
-20
0
0
0
CJG
-240
-258
-277
-298
Informatiepunt Digitale Overheid
-13
0
0
0
Indexatie energielasten gebouwen
29
29
29
30
-800
-1.870
-1.468
-3.415
Totaal
Extra formele duale trajecten In 2023 kon het Albeda college extra formele duale trajecten starten, bekostigd middels dekking in bestaande budgetten. Hiermee konden 44 inwoners van de wachtlijst met hun traject starten. Deze inwoners hebben naar verwachting in 2024 een of twee extra trajecten nodig om hun diploma te behalen. Als deze extra trajecten in 2024 niet worden ingekocht, dan moet het Albeda reguliere trajecten inzetten voor deze doelgroep. Hierdoor ontstaat volgend jaar waarschijnlijk weer een nieuwe wachtlijst en kunnen dus minder nieuwe kandidaten starten met een opleiding. Hierdoor blijven inwoners voor deze periode verminderd zelfredzaam. De extra kosten hiervoor bedragen zo'n € 60.000,-. Deze situatie is pas zichtbaar geworden na het vaststellen van de Voorjaarsnota 2023, vandaar dat dit onderwerp daar niet in is meegenomen. Vlaardingen Regenboogstad In het door het college vastgestelde plan Vlaardingen Regenboogstad 2023-2026 is opgenomen dat we gedurende de looptijd van het plan jaarlijks € 20.000,- bijdragen als gemeente, gelijk aan de Rijksbijdrage hiervoor. Dit bedrag moet nog in de meerjarenbegroting worden verwerkt. CJG Om het niveau van dienstverlening door het CJG in 2024 te kunnen handhaven stijgt de benodigde subsidie. Deze stijging is groter dan de toename van de subsidieruimte als gevolg van het accres.
Als we dit niet doen dan moeten we snijden in het aanvullend preventief pakket dat het CJG nu voor ons uitvoert. Daardoor komen kwetsbare gezinnen naar verwachting later in beeld, met een beroep op meer en duurdere zorg als gevolg. Herijkingen budget Mevis Eind 2022 vond de een herijking van het budget van Mevis plaats. Deze was gebaseerd op een prognose van het zorggebruik, de gevolgen van de wijziging van het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet en de indexering. In het najaar van 2023 hebben wij de contractwaarde van Mevis herijkt, gebaseerd op het werkelijk zorggebruik volgend uit de jaarrekening 2022 van de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond en lokaal Rogplus, de daadwerkelijke indexatiekosten en de kosten van het woonplaatsbeginsel. In het derde kwartaal 2023 vindt nogmaals herijking plaats conform de aanbestedingsafspraken. De herijking wordt meegenomen in de eerste voortgangsrapportage 2024. Informatiepunt Digitale Overheid In opdracht van de Rijksoverheid zijn in 2023 vier Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) en een jongeren-IDO gerealiseerd, verspreid over de stad. Deze fysieke punten zijn bedoeld om inwoners te ondersteunen in hun contact met de e-overheid en met dienstverleners in het algemeen. Hiervoor ontvangt de gemeente Vlaardingen jaarlijks zo'n € 73.500,- van de Rijksoverheid.
Voor 2023 hebben we met dit bedrag de opzet van IDO-punten vanaf de maand april bekostigd. In 2024 moeten we met hetzelfde bedrag echter de bemensing en inzet van activiteiten voor het hele jaar bekostigen. Wanneer we dan nog steeds uitgaan van dezelfde inzet: voor 16 uur een coördinator en voor 12 uur
67
een jongerencoördinator, ontstaat er een tekort van jaarlijks € 12.722,-. Om toch de geplande fte’s en inzet van activiteiten voor de IDO's in te kunnen zetten, is het noodzakelijk om dit tekort aan te vullen. Als we dit niet doen, wordt de inzet van de jongerenwerker vanaf 2024 teruggebracht naar wekelijks vier uur. Dit betekent minder activiteiten om jongeren te benaderen en ook een grotere behoefte aan inzet van vrijwilligers voor het jongeren-IDO. Deze vraag kon niet worden meegenomen bij de Voorjaarsnota, omdat Vlaardingen pas in april is aangewezen als opdrachtgever van de ontwikkeling van deze IDO's. Uitbreiding expertise wijkteams Met het in 2020 vastgestelde koersdocument MVS Jeugdmodel beogen wij langer zwaardere ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen binnen de wijkteams te kunnen bieden. In 2024 breiden we de expertise van de wijkteams uit met twee fte professionals met kennis van zwaardere ondersteuningsvragen. Deze uitbreiding kunnen we dekken uit de extra middelen Hervormingsagenda Jeugd. Realiseren project prettig wonen We gaan in Vlaardingen dit jaar, net als in 2023, actief aan de slag met het realiseren van enkele pilots in het kader van Gezond & Wel Thuis. Hier wordt gewerkt met een integraal team dat voor een (senioren)complex en/of buurt vormgeeft aan wonen, welzijn en zorg in samenhang.
Voor de realisatie hiervan wordt naast inzet van de middelen van het Programma regionale aanpak ouderenzorg ingezet op cofinanciering met deelnemende partners. De gereserveerde middelen voor het realiseren van projecten zoals Prettig Wonen in heel Vlaardingen zullen in basis worden gebruikt voor regie op totstandkoming en het bewaken van de voortgang van de Gezond & Wel Thuis pilots en eventueel aanvullend ingezet worden voor het draaiend houden van deze locaties. Voor de financiering van deze acties zetten we de middelen in die al zijn gereserveerd voor vergelijkbare concepten als Prettig Wonen. Dit betreft een bedrag van € 50.000,- per jaar tot en met 2026. Preventie met gezag Vlaardingen gaat de aanpak van jeugdcriminaliteit verder uitbouwen om jongeren die opgroeien in de Westwijk dezelfde kansen te geven als in de rest van Nederland. Er worden nieuwe projecten en activiteiten ontwikkeld om jongeren te ondersteunen bij hun persoonlijke ontwikkeling en het voorkomen van een criminele carrière. Hiervoor wordt € 1.000,000,- per jaar door het Rijk beschikbaar gesteld, tot in ieder geval 2025. Zorg Oekraïners – Mrija Als gevolg van de oorlog in Oekraïne zijn veel mensen gevlucht naar landen binnen Europa. Wij vangen vanaf 2023 voor de periode van drie jaar 1000 gevluchte Oekraïners op in Mrija, vooral vrouwen en kinderen.
Ontheemde Oekraïners hebben in Nederland recht op zorg, onderwijs en onderdak. Zij kunnen eveneens gebruikmaken van zorg vanuit de Wmo en Jeugdhulp. Gemeenten ontvangen hiervoor compensatie vanuit het Rijk, gebaseerd op het aantal opgevangen vluchtelingen. De compensatie bedraagt €410,- per persoon per jaar. Wij reserveren €410.000,- voor zorg aan Oekraïners. Amendement voedselbank Er is een eenmalig bedrag van €10.100 beschikbaar gesteld om de nu nog leegstaande ruimte geschikt te maken voor voedselopslag en deze in gebruik te nemen. De raad stelt voor deze kosten te dekken uit de algemene reserve. Motie Vlaardingse babybox De gemeenteraad heeft het college verzocht om in samenspraak met verloskundigen bij de aanbieding van de Meerjarenbegroting 2024-2027 een aantal voorstellen te doen voor de start van de pilot 'Vlaardingse Babybox' naar Fins voorbeeld. Een babybox is een pakket gevuld met essentiële artikelen voor baby's, zoals kleding. Voor de verschillende voorstellen in de pilot stelt de raad in totaal een budget van € 100.000,- beschikbaar. Motie Geef mensen vertrouwen De gemeenteraad heeft het college verzocht om te experimenteren met een 'regelarme' bijstand. Hiervoor stelt de gemeenteraad € 300.000,- beschikbaar uit de algemene reseve.
68
Motie Attentie voor onze ouderen De gemeenteraad heeft het college verzocht om aan alle bewoners van verpleeg- en verzorgingstehuizen in Vlaardingen een leuke attentie te geven. Hiervoor stelt de raad eenmalig € 7.500,- beschikbaar uit de algemene reserve. Daarbij verzoekt de raad het college om bij de Meerjarenbegroting 2024-2027 aan te geven of deze middelen structureel beschikbaar kunnen worden gemaakt. Motie Uitbreiding van de tegemoetkoming meerkosten De gemeenteraad heeft het college verzocht om de bestaande regelingen meerkosten chronisch zieken en meerkosten eigen risico uit te breiden van € 100,- per verstrekking naar € 200,- per verstrekking en om de structurele dekking hiervoor te vinden en op te nemen in de Meerjarenbegroting 2024-2027. De totale kosten hiervoor op basis van het huidige gebruik zijn € 210.000,-. Indexatie energielasten gebouwen Bij de aanbesteding van de energieleverancier vallen de energielasten voor de gebouwen die in gemeentelijk bezit zijn hoger uit als gevolg van inflatie. Deze prijsstijging worden gedekt uit de vrijval van de stelpost loon- en prijscompensatie op programma Financiën. Beleidsnota's Beleidsnota's
Jaar
Woonzorgvisie Ouderen 2023 - 2030
2023
Vlaardingen Regenboogstad 2023-2026
2023
Koersdocument MVS Jeugdmodel
2021
Uitvoeringsplan 2022 Sociaal Domein Vlaardingen
2021
Strategische Visie Werk & Inkomen Stroomopwaarts 2022-2025
2021
Beleidsvisie Participatiebedrijf Stroomopwaarts
2021
Beleid Sociaal Domein: De inwoner voorop, nu samen doorpakken
2020
Visiedocument 'Mantelzorg en informele zorg'
2019
Regionale visie 'Veranderopgave Inburgering'
2019
Regionale visie 'Armoede en Schulden' (SOW)
2019
Regiovisie op MO-BW, 'Onder Dak'
2017
Beleidsplan Vrijwillige inzet in Vlaardingen
2016
Ambities Ambitie 16 - Omslag naar preventie en vroegsignalering Voorkomen is beter dan genezen. Dat geldt ook in het sociaal domein. Met vroegsignalering en effectieve preventieve ondersteuning kunnen we tijdig ingrijpen en voorkomen we erger. Zo kunnen mensen langer zelfredzaam of ‘samenredzaam’ blijven en vermindert de druk op specialistische ondersteuning. Om bij te dragen aan deze ambitie voeren we de volgende acties uit:
Acties We pakken eenzaamheid onder senioren aan In 2024 voeren we het plan Verbinding in de Stad uit om eenzaamheid onder senioren tegen te gaan. Onder coördinatie van de in 2022 tijdelijk aangestelde verbindingsfunctionaris voeren we tot september 2024 de volgende acties uit:
Het bestaande aanbod van activiteiten en interventies in kaart brengen. 69
Innovatieve nieuwe activiteiten en interventies opstarten.
Vroegsignalering vergroten en versterken.
Zingevingnetwerk opstarten.
Join Us groepen subsidiëren die zich richten op jongeren in de leeftijd van 12-25 jaar die zich eenzaam voelen of meer aansluiting zoeken met leeftijdsgenoten.
We bieden mantelzorgondersteuning voor verschillende groepen mantelzorgers Door het organiseren van een brede ondersteuning voor diverse groepen mantelzorgers kunnen inwoners van Vlaardingen langer thuis blijven wonen, ouders voor hun zieke kinderen blijven zorgen, andere naasten naar elkaar omzien, jongeren en kinderen in de thuissituatie ook hun eigen rol overzien en werkende mantelzorgers het langer volhouden. Door inzet van middelen uit de Specifieke Uitkering (SPUK) kunnen we extra inzetten, met name op de doelgroepen 'jonge mantelzorger' en 'werkende mantelzorger'.
We organiseren in samenwerking met andere partijen (zoals jongerenwerk) lokale activiteiten om jonge mantelzorgers te bereiken.
In 2023 is in het Netwerk Informele en Respijtzorg (NIRZ) besloten hoe en wanneer we het netwerk rondom jeugd kunnen betrekken. In 2024 geven we hier verdere invulling aan
We betrekken mantelzorgondersteuning bij de aanpak van eenzaamheid onder senioren.
In 2023 zijn we gestart met het implementeren van de mantelzorgtest. In 2024 kunnen we deze test gaan inzetten.
We geven verdere opvolging aan de aanbevelingen uit het respijtzorgonderzoek. In 2023 zijn we hiermee gestart, maar veel hiervan loopt door in 2024.
We maken van Vlaardingen een dementievriendelijke gemeente Naar verwachting kregen we per september 2023 het vignet "Dementievriendelijke gemeente". Hiermee is de hele MVS-regio dementievriendelijk geworden. Aan de ontvangst van dit vignet ligt een scan ten grondslag, op basis waarvan een plan is opgesteld. Wij starten in 2024 met de uitvoering van dit plan.
We bevorderen inclusie en diversiteit
We stellen een lokale inclusieagenda op conform het VN-verdrag handicap.
Radar is de anti-discriminatievoorziening voor Vlaardingen en is een onafhankelijke instelling die zich richt op het voorkomen en bestrijden van discriminatie op alle gronden. Iedere inwoner of organisatie die ervaring heeft met discriminatie of hier vragen over heeft, kan bij Radar terecht. (klachtenmeldpunt, signaleringsfunctie, informatieverstrekking) Radar voert ook in 2024 activiteiten uit gericht op preventie, educatie, bewustwording, empowerment, ontmoeting en verbinding.
Vlaardingen maakt deel uit van ‘Regenboogsteden 2023 – 2026'. Wij voeren in samenwerking met Kade40, Vlaardingen in Beweging (VIB) en de werkgroep COC Vlaardingen het plan Vlaardingen Regenboogstad 2023-2026 uit. Daarnaast bevorderen wij
70
kennis en informatie voor en over de regenboogdoelgroep en stimuleren we ontmoeting tussen lhbti+-ers onderling en ook tussen deze groep en hetero’s. Ook bevorderen we met deze partners ondersteuning aan lhbti+-ers bij het uit de kast komen en aan slachtoffers van discriminatie of geweld en zetten we in op hun veiligheid.