Lijst van ingekomen stukken 10 februari tm 6 april 2022

De dag na de uitspraak meldde de Vereniging Sport en Gemeente (hierna te noemen: VSG) uit naam van hun directeur André de Jeu alle gemeenten dat er advies was ingewonnen bij de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (hierna te noemen: NCTV) over de uitspraak van de voorzieningenrechter en de uitwerking op zwembaden en zwemles voor alle zwembaden in Nederland. Volgens de VSG adviseerde de NCTV de gemeenten om de uitspraak niet te conformeren aan de uitspraak omdat het hier puur het zwembad in Hilversum betrof. Dit hele proces heeft ertoe geleid dat vrijwel alle gemeenten in Nederland hebben geluisterd naar het advies van de NCTV en hierdoor de deur voor zwemlesouders zonder QR-code gesloten hield. Dit tot resultaat hebbende dat ruim 15.000 kinderen momenteel thuis zitten doordat zij niet begeleid kunnen worden door hun eigen ouders. Een keus van de ouders zelf waarbij deze wordt afgewimpeld als onnodig omdat kinderen makkelijk begeleid en omgekleed kunnen worden door iemand anders. Absurd als u het mij vraagt. Even een paar belangrijke punten voor u. 1. De NCTV mag volgens de regels, zich niet uitspreken over één individuele zaak. 2. De NCTV moet officieel het verzoek in behandeling nemen en deze na behandeling publiceren. Dit is niet gebeurd 3.

De VSG kwam de ochtend van 29 december na de uitspraak van 28 december al met een verklaring over de NCTV zonder een daadwerkelijke verklaring van deze. Dit alles heeft grote twijfel gebracht over het wel of niet terecht inzetten van de naam NCTV en het wel of niet misleiden van Gemeente en Kamerleden. Hierom heeft de NSWZ via Maes Law een WOBverzoek bij de VSG ingediend en bovendien hierbij de NCTV betrokken. Aangezien vrijwel alle gemeenten zich conformeren aan de uitspraak van de NCTV is het van belang u op de hoogte te stellen van deze stappen.

T: +31 (0)35 2089201

Franciscusweg 229 I 1216 SE Hilversum

M:

www.nswz.nl I

Het college van uw gemeente heeft via Maes Law namens de NSWZ een aangetekende sommatie ontvangen over het conformeren aan de uitspraak van de rechter over het toelaten van ouders bij zwemles, ongeacht of zij een QR-code hebben of niet. Het belang van 15.000 kinderen, ik heb het dan nog niet eens over de kinderen die moeten blijven oefenen met zwemmen na het behalen van het diploma en nu na het verlopen van de QR-code door hier een tht aan te koppelen, heeft waarschijnlijk een verdubbeling van het aantal leerlingen dat niet meer naar zwemles gaat als gevolg. Daarom is het van groot belang dat u gewezen wordt op de feiten. Wij proberen zo snel mogelijk een oplossing te vinden met alle partijen waarbij de zwemveiligheid van de duizenden gedupeerde kinderen voorop staat. Wij verzoeken u als college van burgemeester, wethouders en raadsleden zich te verdiepen in de juistheid van de informatie waarop u uw keuze heeft gebaseerd en te stoppen met het handhaven van de CTB bij zwemlessen. Bijgevoegd hebben wij voor u een aantal brieven. 1. De sommatie vanuit Maes Law aan uw gemeente met de termijn van 14 dagen. 2. Het WOB-verzoek dat is ingediend bij de VSG 3. De brief gericht aan de NCTV waarbij tekst en uitleg plus WOZ-gegevens worden gevraagd.

Ik verzoek u vriendelijk maar dringend deze informatie tot u te nemen en hierop te anticiperen voordat deze zaak via een kortgeding voor de rechter moet komen. De NSWZ beschikt over in ieder geval een belanghebbende ouder per gemeente zodat het hier 345 individuele zaken betreft. Hierop zit ikzelf, maar ook u, als gemeenten evenals het ministerie van justitie en veiligheid hoogstwaarschijnlijk niet te wachten. Ik hoop op een spoedige reactie van u en een wijze besluitvorming in deze ten behoeven van de nu 15.000 oplopend naar 30.000 zwemlesleerlingen die over zes maanden zomervakantie hebben en hiermee een hoog potentieel risico lopen. Met vriendelijke groet, Voorzitter Nederlandse Stichting Water- & Zwemveiligheid

T: +31 (0)35 2089201

Franciscusweg 229 I 1216 SE Hilversum

M

www.nswz.nl I

Aan de leden

Datum

29 maart 2022 Kenmerk

COS/U202200252 Lbr. 22/019 Telefoonnummer

070 3738393 Bijlage(n)

-

Onderwerp

Gevolgen van de oorlog in Oekraïne

Geachte leden van college en gemeenteraad, In krap drie weken tijd is het u gelukt om bijna 30.000 opvangplekken te realiseren voor vluchtelingen uit Oekraïne. Van deze opvangplekken is inmiddels 60% bezet. De behoefte aan opvangplekken is groot en op rijksniveau wordt al gewerkt aan scenario’s waarin meer dan 50.000 plekken nodig zijn of zelfs veel meer. Bij de uitwerking van deze scenario’s moeten gemeenten zo vroeg mogelijk worden betrokken. Dat is cruciaal vanwege de grote rol die gemeenten spelen en voor het behoud van draagvlak in de samenleving. De ambassadeur van Oekraïne complimenteerde gemeenten en ook de inwoners van Nederland met hun betrokkenheid. Duizenden deuren van huizen staan open om vluchtelingen een warm welkom te geven. Hoe dit samenwonen tussen gastgezin en vluchteling goed voorbereid vormgegeven kan worden is uitgewerkt in de handreiking Particuliere Opvang Oekraïners. Net als de handreiking Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO) is het een levend document, dat steeds wordt geactualiseerd. Vorige week en afgelopen weekend werden we opnieuw geconfronteerd met ernstige problemen in het aanmeldcentrum in Ter Apel. Veel gemeenten hebben zich sinds de zomer van 2021 hard gemaakt om tekorten in de asielopvang te ondervangen. Deze tijdelijke onderkomens gaven het aanmeldcentrum Ter Apel even lucht, maar vormen geen blijvende oplossing.

De Veiligheidsregio’s hebben gisteravond het voortouw genomen en aangegeven 2000 plekken te realiseren. Een aantal gemeenten heeft al toegezegd nog deze week mensen uit Ter Apel te kunnen ontvangen. Vanuit de VNG doen wij een zeer dringende oproep aan andere gemeenten om dit voorbeeld te volgen en de

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202200252

PROD

collega’s in Westerwolde en de asielzoekers met een concreet aanbod te helpen. Wij vertrouwen op uw creativiteit en doorzettingsvermogen om hier op deze korte termijn invulling aan de geven. In deze ledenbrief gaan wij in op de actualiteit rond: -

Financiële compensatie van gemeenten voor opvang vluchtelingen De uitvoeringstoets op een deel van de verstrekkingen

-

Particuliere opvang van vluchtelingen Registratie van vluchtelingen

-

Het VNG Fonds voor noodhulp, wederopbouw en vredesbevordering in Oekraïne Bestuurlijke bijpraatsessie impact crisis Oekraïne op sociaal domein op 30 maart a.s.

-

Het Webinar van VNG, Rode Kruis en TakeCareBnB op 5 april a.s.

Financiële compensatie van gemeenten voor opvang vluchtelingen Op dit moment werkt het kabinet samen met partners binnen en buiten de Rijksoverheid (o.a. VNG en een aantal gemeenten) aan financiering van de opvanglocaties en bijhorende kosten in gemeenten. Het uitgangspunt daarbij is een reële compensatie zonder dat gemeenten erop achteruit gaan. Zodra de brief van het kabinet hierover naar de Tweede Kamer is verzonden, informeren wij u via de website www.vng.nl/oekraine en het forum. Uitvoeringstoets op deel van verstrekkingen De VNG heeft de afgelopen dagen met 30 gemeenten een uitvoeringstoets uitgevoerd op een deel van de verstrekkingenregeling, te weten de afspraken rond leefgeld en woongeld voor degenen die in particuliere opvang verblijven. Overigens krijgt het gastgezin zelf géén vergoeding van de overheid. Wel kunnen op vrijwillige basis afspraken worden gemaakt tussen gastgezin en vluchtelingen. Belangrijkste conclusies van de uitvoeringstoets zijn: -

Werk, mede gelet op de cash verstrekkingen, met afgeronde bedragen Werk met vaste bedragen omdat variabele bedragen niet kunnen worden verwerkt bij

-

mutaties Werk met maandelijkse in plaats van wekelijkse betaling

-

Voorkom verrekenen gedurende de maand en werk daarom bijvoorbeeld met een

-

peildatum Organiseer money cards of bankpassen op landelijk niveau

Deze regeling wordt na drie maanden geëvalueerd. Particuliere Opvang Oekraïners Het is belangrijk dat de inwoners die een opvangplek aanbieden samen met de vluchteling goede afspraken maken over het verblijf en dat daarbij ook goede begeleiding en achtervang is voor beide partijen. Daarvoor biedt de handreiking Particuliere Opvang Oekraïners nu handvatten. De handreiking bevat informatie over het proces en over de taakverdeling tussen gemeenten en het consortium van hulporganisaties. In twee pilots (in Amsterdam en Eindhoven) wordt onderstaand proces in de praktijk getoetst:

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/4

1. Een gasthuishouden meldt zich bij Takecarebnb (TCB) en er volgt een screening (inclusief proces Verklaring omtrent het Gedrag) door TCB 2. TCB registreert positieve screenings, die beschikbaar zijn in lijsten per gemeente 3. TCB vindt een passend gastgezin voor de vluchteling(en) 4. De gemeente faciliteert waar mogelijk de daadwerkelijke plaatsing van iemand die geïnteresseerd is in plaatsing in de particuliere opvang 5. Er vindt een kennismaking plaats, waarbij gasthuishouden en vluchteling bepalen of er een definitieve plaatsing volgt 6. Het Leger des Heils houdt contact met gasthuishouden en vluchteling, waarbij Rode Kruis en Vluchtelingenwerk beschikbaar zijn voor hulpvragen. Mocht de opvang onverhoopt voortijdig eindigen dan wordt contact opgenomen met de betrokken hulporganisatie. Die proberen met de betreffende gemeente te komen tot een oplossing. In de tussentijd is de particuliere opvang al in gang gezet. Wanneer gemeenten zelf een rol spelen in de plaatsing is ons advies om na te gaan of particuliere opvang via een vertrouwde partij of persoon (bijvoorbeeld een kerk) tot stand is gekomen. Het is van belang om adressen zo snel mogelijk te screenen en bij twijfel direct te handelen, bijvoorbeeld door in gesprek te gaan met de vluchteling of het Leger des Heils te vragen om langs te gaan.

Voor alle vluchtelingen (ongeacht gemeentelijke opvang of particuliere opvang) verzorgt de gemeente de inschrijving in de BRP, de uitkering van het leefgeld, ondersteuning bij diverse voorzieningen als verzekeringen, medische hulp, onderwijs, maatschappelijke zorg, etc. Registratie van vluchtelingen Belang van snelle registratie Gemeenten zijn er in geslaagd om in korte tijd in totaal 11.000 vluchtelingen in gemeentelijke locaties te registreren. Vluchtelingen uit Oekraïne moeten zich laten inschrijven in de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente waar ze worden opgevangen. Dat geldt zowel voor de particuliere als de gemeentelijke opvang. Daarmee verkrijgen ze een Burger Service Nummer (BSN) en dat is nodig om te kunnen werken, leefgeld te ontvangen, een bankrekening te kunnen openen en voor de zorgsector. Het is dan ook van groot belang dat deze inschrijving zo snel mogelijk wordt uitgevoerd. Capaciteitsproblemen leiden bij sommige gemeenten tot wachttijden voor de inschrijving. De VNG en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens doen een oproep aan gemeenten om alles in het werk te stellen wachttijden zoveel mogelijk in te perken.

Dat kan bijvoorbeeld door extra openingstijden te realiseren, speciale inschrijfdagen, inschrijving op locatie, inzet medewerkers uit buurgemeenten waar nog voldoende capaciteit beschikbaar is. Registratie ongedocumenteerden Voor de registratie in de BRP van personen uit Oekraïne zijn afwijkende en minder strenge eisen van toepassing voor het overleggen van bewijsstukken. Zo kan de ouder uit een Oekraïens gezin dat geen documenten van kinderen heeft een verklaring onder ede (VOE) afleggen voor het kind. Ook de relatie met de ouders en die van ouders onderling kan op basis van deze VOE. Vervolgens kan het Oekraïens nationaliteitsrecht worden toegepast voor het kind met het uitgangspunt dat de ouders de Oekraïense nationaliteit hadden toen het kind werd geboren. Het is ongewenst de

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/4

nationaliteit ‘onbekend’ te registreren of de relaties niet te registreren. Met de registratie van relaties en de nationaliteit wordt het voor de IND bijvoorbeeld mogelijk deze personen en kinderen te herkennen voor het toekennen van speciale verblijfstitels.Uitgebreide informatie over de inschrijving van de verschillende doelgroepen is beschikbaar en actueel op de website van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens VNG Fonds voor noodhulp, wederopbouw en vredesbevordering in Oekraïne Het VNG Fonds heeft de eerste giften van gemeenten ontvangen. Daarmee kan de Oekraïense vereniging AUC haar werk voortzetten. Enkele gemeenten, zoals Vught en West-Betuwe, hebben reeds gul gedoneerd. Een ander mooi voorbeeld is de donatie van gemeente Opsterland, die € 1 per inwoner heeft overgemaakt. U kunt uw bijdrage overmaken via bankrekening: NL94 BNGH 0285 1737 15 t.n.v. Stichting VNG Fonds voor noodhulp, wederopbouw en vredesbevordering o.v.v. Oekraïne Bestuurlijke bijpraatsessie impact crisis Oekraïne op sociaal domein Het kabinet werkt met spoed aan een zogenoemde Verstrekkingenpakket voor Oekraïense vluchtelingen in de vorm van een regeling. De VNG praat gemeentebestuurders die actief zijn in het sociaal domein hierover graag bij in een online bijpraatsessie, georganiseerd vanuit de VNGcommissies Participatie, Schuldhulpverlening & Integratie en Zorg, Jeugd & Onderwijs.

De bijeenkomst is woensdag 30 maart a.s., 11.30-12.30 uur, via Microsoft Teams. U kunt zich aanmelden via: Secretariaatbeleid@vng.nl. U ontvangt daarna een link naar de sessie. Webinar VNG, Rode Kruis en TakeCareBnB op 5 april a.s. Samen met het Rode Kruis en TakeCareBnB organiseert de VNG op dinsdag 5 april a.s., 14.00-15.00 uur, een webinar over particuliere opvang. Daarin ontvangt u een toelichting op de handreiking Particuliere Opvang Oekraïners en op de rollen en taken binnen het consortium van hulporganisaties (het Rode Kruis, VluchtelingenWerk Nederland, het Leger des Heils en TakeCareBnB). Aanmelden voor het webinar kan via https://vng.nl/agenda/informatiesessieparticuliere-opvang-vluchtelingen-oekraine Wij wensen u in de komende periode veel sterkte toe met deze grote opgave en zullen u zo goed mogelijk blijven informeren over actuele ontwikkelingen. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/4

Aan de leden van de Gemeenteraad

Den Haag, 24 maart 2022 Betreft: Gezondheidsbevordering in uw coalitieakkoord

Beste leden van de Gemeenteraad, Als Landelijke Initiatiefgroep van het Preventieakkoord1 roepen wij u graag op om bij de ontwikkeling van uw lokale, politieke akkoord in de komende weken een prioritaire plek te geven aan gezondheidsbevordering in uw gemeente in de voorliggende collegeperiode. De noodzaak om aan gezondheidsbevordering te werken is evidenter dan ooit en tal van (landelijke) initiatieven bieden kansen en mogelijkheden om het beleid in uw gemeente te versterken en te ondersteunen. Om u en uw gemeente te inspireren en te ondersteunen geven wij u graag een aantal beleidssuggesties om in overweging te nemen voor uw lokale akkoord. Beleidssuggesties 1. Maak expliciet prioriteit van gezondheidsbevordering 2. Kies de Gezonde Generatie 2040 als gezamenlijke ambitie 3. Zorg voor een collegebrede verankering vanuit een integraal perspectief 4. Betrek de GGD bij gezondheidsbevordering 5. Verleng, vernieuw en verbind de lokale preventie- en sportakkoorden. 6. Bevorder gezonde omgevingen op alle plekken in uw gemeente; kies daarbij voor een brede aanpak met i.i.g. voeding, sport & bewegen, alcohol, roken en mentale weerbaarheid 7. Zet in op Gezonde Scholen en de rijke schooldag 8. Maak werk van gezond ouder worden 9. Benut financiële regelingen voor mensen met lage inkomens optimaal 10. Verleng en versterk de regionale samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars 11.

Benut de samenwerking met het bedrijfsleven 12. Maak gebruik van de landelijke en regionale kennis en ondersteuning 13. Maak een passende verbinding met het rijksbeleid

1 De Initiatiefgroep Preventieakkoord is een brede coalitie van zo’n twintig maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven

die zich inzet voor versterking van preventie voor een gezonder Nederland, onder voorzitterschap van de SER. [Preventie en het Nationaal Preventieakkoord | SER; Preventie: van nazorg naar voorzorg | SER]

1

In de bijlage treft u een kernachtige toelichting op elk van deze beleidssuggesties. Wij wensen u veel succes bij het ontwikkelen van uw lokale akkoord en vertrouwen er op dat u onze organisaties weet te vinden als u een beroep wilt doen op onze expertise. Met vriendelijke groeten, Namens de initiatiefgroep van het Preventieakkoord,

Voorzitter Sociaal-Economische Raad

Waarnemend Voorzitter Federatie voor Gezondheid

Directeur GGD GHOR Nederland

, directeur Noaber Foundation voorzitter Raad voor Volksgezondheid & Samenleving , directeur de Nederlandse ggz algemeen directeur VNG directeur Vereniging van Openbare Bibliotheken oorzitter Thematafel Overgewicht Nationaal Preventieakkoord voorzitter VO-raad Pharos, expertisecentrum gezondheidsverschillen itter KNMG t, directeur MEE NL vice-voorzitter Sociaal Werk Nederland voorzitter Thematafel Alcohol Nationaal Preventieakkoord , Netherlands Representative Bernard van Leer Foundation y Kan oorzitter Samenwerkende Gezondheidsfondsen voorzitter Thematafel Roken Nationaal Preventieakkoord k, hoogleraar Preventieve Geneeskunde, Universiteit Maastricht voorzitter LTO Nederland oorzitter MBO Raad , voorzitter VNO-NCW algemeen directeur NOC*NSF , voorzitter LHV irecteur-bestuurder Patiëntenfederatie Nederland voorzitter MKB-Nederland , voorzitter PO-Raad

2

Bijlage – Kernachtige uitwerking Beleidssuggesties

Mocht u aan de slag willen met een of meer van de in de brief genoemde beleidssuggesties, treft u hieronder een korte toelichting en relevante links.

1.

Maak prioriteit van gezondheidsbevordering Er is onder de bevolking en de beleidsmakers breed besef ontstaan dat de fysieke, mentale en sociale gezondheid van grote groepen Nederlanders zorgelijk is en steeds zorgelijker wordt. Bovendien is in de coronaperiode het besef gegroeid over hoe belangrijk een betere fitheid en een gezondere leefstijl is voor de weerstand tegen ziekten. Met name mensen in een kwetsbare leefsituatie vragen hierbij om een specifiek aanbod en begeleiding om leefstijlziekten te voorkomen. En gezondheid staat op nummer 1 als belangrijkste waarde voor mensen. Er is dus volop draagvlak om in te zetten op gezondheidsbevordering. En de extra investering in gezondheidsbevordering betaalt zichzelf niet alleen terug in gezondheidswinst maar op termijn ook financieel.

2.

Kies de Gezonde Generatie 2040 als gezamenlijke ambitie Het nieuwe kabinet heeft als doelstelling voor het preventiebeleid de Gezonde Generatie geformuleerd. Wij bevelen aan om in uw lokale beleid de Gezonde Generatie ook als langetermijn perspectief op te nemen. Het werken aan een gezonde wereld voor onze kinderen is een ambitie waar eenieder zich achter zal kunnen scharen. Pak vermijdbare gezondheidsverschillen van jongsafaan aan. Zet in op doorgaande gezondheidslijn, beginnend bij de eerste 1000 dagen van een kind. Via programma’s GezondIn en Kansrijke Start worden deze lokale aanpakken opgezet, ondersteund en versterkt met kennis, interventies en leerkringen. [Programma Gezonde Generatie] [Programma Kansrijke Start - Pharos].

3.

Zorg voor een college-brede verankering vanuit een integraal perspectief Zet in op domein overstijgende samenwerking zodat de beweging van nazorg naar voorzorg vanuit alle beleidsvelden actief en met overtuiging wordt ingezet. Spreek af en leg vast dat elk beleidsdomein bij alle te maken keuzen een toets doet wat het effect op gezondheid daarvan is. Geef extra aandacht aan het bereiken en betrekken van de meest kwetsbare burgers en mensen met multiproblematiek, zoek juist hier naar een integrale aanpak vanuit verschillende domeinen. Zoek naar mogelijkheden en financiën om de jeugdzorg en het sociale domein op orde te brengen. Leg een koppeling naar onder meer bestrijding armoede, kansengelijkheid, bestaanszekerheid, woonomgeving, onderwijs, sport & bewegen, eerstelijnszorg, cultuur, vastgoedmanagement en ruimtelijke ordening. Om domein overstijgende samenwerking te creëren, is het een suggestie om één wethouder verantwoordelijk te stellen voor de coördinatie van het gezondheidsbeleid binnen uw gemeente.

4.

Betrek de GGD bij gezondheidsbevordering Bespreek als gemeenten met de GGD hoe gezondheidsbevordering optimaal kan worden ingeregeld en welke partners of regelingen daarvoor gewenst zijn. De GGD beschikt over regionale cijfers. Deze kunt u gebruiken om goed regionaal en lokaal inzicht te krijgen en beleid te maken. Vraag de GGD om hierbij inzichtelijk te maken bij welke groepen de meeste gezondheidswinst is te behalen. Tevens is de GGD uw eigen ‘trusted advisor’ in gezondheid en het in lijn brengen en houden van het preventiebeleid in uw gemeente en de GGD kan u helpen bij het gebruik maken van eventuele subsidiemogelijkheden. [De gemeentelijke rol in gezondheidsbeleid | VNG]

1

5.

Verleng, vernieuw en verbind de lokale preventie- en sportakkoorden Via de sportakkoorden en preventieakkoorden zijn in de afgelopen jaren mooie ontwikkelingen ingezet die vragen om verlengen, intensivering en verdieping. Kijk naar mogelijkheden om beide akkoorden (door) te ontwikkelen. Maak een sterke verbinding tussen deze twee of combineer ze tot één (vitaliteits)akkoord. Geef bij het preventieakkoord naast bestaande thema’s als roken, alcohol en overgewicht (voeding + sporten en bewegen) ook expliciet aandacht aan mentale weerbaarheid. Faciliteer de samenwerking binnen het maatschappelijk middenveld in uw gemeente door relevante organisaties zoals (gezonde) scholen, sportclubs, huisartspraktijken, ggz-instellingen, fysiotherapeuten, cultuurorganisaties, sociale wijkteams, bedrijven en jongerenwerkers samen te brengen en vanuit een gedeelde visie te komen tot een praktische invulling van gezondheidsbevordering. Verstevig de vitaliteitsaanpak door expliciet aandacht te schenken aan toegankelijkheid en effectiviteit van de interventies voor iedereen. [Lokale Preventieakkoorden | VNG] [Sportakkoord] [nlactief.nl/sportakkoord] [mee.nl/samenwerking/sportakkoord]

6.

Bevorder gezonde omgevingen op alle plekken in uw gemeente Maak gezond gedrag laagdrempelig, logisch en eenvoudiger, door de leefomgevingen van mensen goed in te richten. Gebruik de omgevingsvisie of andere mogelijkheden om dit goed in te regelen. [Samen maken we gezond gewoon | JOGG] Voeding: Stimuleer gezonde voedingskeuze door gezonde leefomgevingen te creëren, zoals op scholen [Gezonde School] [Gezonde Basisschool van de Toekomst], in de kinderopvang [Gezonde Kinderopvang] en bij sport [Gezonde sportomgeving - NOCNSF] en door het stimuleren van eten van gezond en vers voedsel, dat in uw gemeente wordt gemaakt. Sport en beweging: Stimuleer sport en bewegen, door voldoende toegankelijke sportaccommodaties [Sportinfrastructuur], door passend sportaanbod dichtbij leefomgeving [Overzicht kaarten sport en bewegen] en door beweegvriendelijke en groene ruimte. [Beweegvriendelijke Omgeving] Alcohol: De sociale norm en omgeving maken het voor jongeren moeilijk om niet te gaan drinken. Het is daarom belangrijk om een stimulerende gezonde omgeving te creëren waarin het gemakkelijk en normaal is om te kiezen om geen alcohol te drinken. Maak plekken waar (veel) kinderen en jongeren komen vrij van alcohol en alcoholreclame. Bied alternatieve vrijetijdsbestedingen aan om ‘hangen’ tegen te gaan (en waarbij vaak wordt gedronken) zoals sport- en beweegmogelijkheden in de vrije ruimte.

Zorg voor effectieve handhaving van het (weder)verstrekken van alcohol aan jongeren onder de 18, door het actief uitvoeren van het wettelijk verplichte preventie- en handhavingsplan. Maak afspraken met organisaties om hen te ondersteunen om verantwoord met alcohol om te gaan en zet in op de Nix18-campagne. [NIX18]; certificeringen verantwoord alcohol schenken [Verantwoord alcohol verkopen]; bestuursreglementen en richtlijnen voor sportclubs [Alcohol en sport - NOCNSF] [Alcoholpreventie | Trimbos] Roken: Word een rookvrije gemeente. Sluit aan bij initiatieven als de Rookvrije Generatie en Rookvrije sport. Stimuleer kindomgevingen (sportverenigingen, speeltuinen e.d.) om vrijwillig rookvrij te worden en gebruik de Algemene Plaatselijke Verordening of de omgevingswet om openbare ruimte rookvrij te maken. [Rookvrije Generatie] [Rookvrije Sportomgeving]

7.

Zet in op Gezonde Scholen en de Rijke Schooldag Overleg met onderwijsinstellingen in uw gemeente over welke bijdrage zij kunnen leveren aan een Gezonde Generatie en hoe u als gemeente daarbij kunt ondersteunen, bijvoorbeeld via de Lokale of Regionale Educatieve Agenda. In het landelijke coalitieakkoord wordt de rijke schooldag gestimuleerd. Het nieuwe kabinet trekt fors budget uit voor de rijke schooldag en kansengelijkheid. Wij zien hiermee een extra mogelijkheid om - zeker in de kwetsbare wijken - na schooltijd te werken aan gezondheid via gezondheidsvaardigheden, mentale veerkracht, sport en bewegen, cultuur, en andere gezonde leefstijl-elementen. Ook de NPO-gelden bij gemeenten kunnen mogelijk worden ingezet om gezondheidsbevordende initiatieven op scholen te ondersteunen. Stimuleer de PO, SO, VO en MBO-scholen in uw gemeente om gebruik te maken van bestaande landelijke programma’s zoals “Gezonde School” of “Gezonde basisschool van de

2

Toekomst” om in te zetten op het bevordering van een gezonde leefstijl en het verkrijgen van gezondheidsvaardigheden via het onderwijs. Geef een impuls aan gezonde schoolgebouwen. Stimuleer ook de kinderopvang in uw gemeente om mee te doen aan het programma Gezonde Kinderopvang [Gezonde Kinderopvang]. Daaraan verbonden is het programma Gezonde Start [Een Gezonde Start]. Samenwerking tussen de gemeente, het onderwijs, ouders en andere (keten)partners is hard(er) nodig nu scholen zorgen hebben over leerachterstanden en mentale gezondheid, als gevolg van corona. Zoek naar mogelijkheden om de samenwerking met het onderwijs te versterken en zoek met elkaar naar oplossingen voor de zwaardere problematiek én voor het versterken van veerkracht in brede zin. Maak hierbij een koppeling met de diverse beschikbare steunpakketten om de mentale gezondheid van leerlingen verder te versterken. [Scholen pakken achterstanden aan met bewezen interventies] [Gezonde School] [De gezonde basisschool van de toekomst] [Gezonde, duurzame en moderne schoolgebouwen | PO-Raad] [Welbevinden op school | Pharos]

8.

Maak werk van gezond ouder worden Het landelijke coalitieakkoord vraagt extra aandacht voor ouderen die gezond ouder moeten kunnen worden in hun eigen omgeving. Net als voor kinderen en jongeren, is voor volwassenen en ouderen de fysieke en mentale gezondheid van essentieel belang. Maak ouderen gezondheidsvaardig, bouw samen met de ouderen, de fysieke omgeving zodanig dat ze uitgedaagd worden gezond actief te blijven. Dit kan door verbinding te leggen met maatschappelijke organisaties, zoals sport of cultuur. Kijk samen met ouderen kijken hoe gezondheid en bewegen een plaats in hun leven kan krijgen en hoe ze maatschappelijk betrokken kunnen blijven. [Welzijn op Recept]. Ben creatief in het tegengaan van eenzaamheid [Wat werkt bij de aanpak van eenzaamheid | Movisie]. Denk over alternatieven voor mantelzorg, bijvoorbeeld door nieuwbouw anders in te richten [Knarrenhof] Aanwezigheid van huisartsen in de wijk werkt preventief en gezondheid bevorderend, dus faciliteer dat door bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van praktijkruimte.

9.

Verleng en versterk de regionale samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars Kom met alle partijen samen tot een ambitie en uitvoeringsplan, waarbij preventie en alternatieve manieren van gezondheidsbevordering gestimuleerd worden, ook financieel. Denk bij samenwerking met zorgverzekeraars ook aan vernieuwende vormen, zoals het verlagen van de premie bij alle vormen van sportdeelname, of het kwijtschelden van schulden in ruil voor werken aan gezondheid [Voorbeeld: Zorgverzekeraars een betaaltitel voor preventie].

10. Benut de samenwerking met bedrijfsleven Het bedrijfsleven in de regio kan een grote bijdrage aan gezondheid leveren. Overleg met ondernemers in uw gemeente over welke bijdrage zij kunnen doen aan gezondheidsbevordering en hoe u daarin met hen kan samenwerken. De gemeente is gebaat bij vitale bedrijven met vitale werknemers. [Vitaal Bedrijf] Bespreek met ondernemers hoe zij dit willen realiseren en laat ondernemers elkaar inspireren en samenwerking zoeken met lokale partners. Lokale ondernemers zijn veelal ook de grootste sponsor van sport & cultuur in de buurt. Stimuleer als gemeente de samenwerking met bedrijven in de lokale publiek-private sport- en preventieakkoorden die bijdragen aan meer gezondheid en bewegen. En betrek ze bij het streven om gezonde leefomgevingen te creëren, ook als het gaat om sponsoring en marketing. Ook omdat er (heel vaak) bedrijven in uw gemeente zijn die gezond en vers voedsel produceren. 11. Benut financiële regelingen voor mensen met lage inkomens optimaal Veel gemeenten kennen regelingen die de maatschappelijke participatie bevorderen. Denk aan deelname aan een cursus, muzieklessen of het lidmaatschap van een sportclub. Deze regelingen kunnen voorkómen dat mensen met een laag inkomen in een sociaal isolement terechtkomen. Stimuleer het gebruik van deze regelingen. En houd het eenvoudig, zodat het voor alle burgers makkelijk toegankelijk is.

Denk bijvoorbeeld aan

3

het Jeugdfonds sport en cultuur [Jeugdfonds Sport & Cultuur] én het Volwassenenfonds sport en cultuur [Volwassenenfonds], een lokale sportpas of de inzet van WMO-gelden. [Regelingen voor meedoen met sport en bewegen]

12. Maak gebruik van de landelijke en regionale kennis en ondersteuning Maximaliseer de effectiviteit van uw lokale aanpak door gebruik te maken van wetenschappelijk onderbouwde kennis, feiten en interventies, expertise op gedrag en mentale gezondheid, om vooral te implementeren wat al bewezen effectief is i.p.v. steeds nieuwe projecten op te zetten. Spreek als gemeente in je collegeakkoord af dat je voortaan met doelen/streefwaarden gaat werken als het om gezondheid gaat, desnoods per wijk. De data zijn beschikbaar. In het Nationaal Preventieakkoord is hiermee immers begonnen. [Gezondheid en preventie | Rijksoverheid] [Loket Gezond Leven] [Gezonde Gemeente | RIVM] [Gezonde leefstijl] [Gezondheidsraad] [Sport- en beweeginterventies] [Allesoversport] [JOGG] [Gezondheidsraad] [GGD GHOR] [Gezondin] [Pharos] [Gezonde School] [Trimbos Instituut] [Rutgers] [NCJ] . 13. Maak een passende verbinding met het rijksbeleid In het coalitieakkoord Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst wordt veel aandacht gevraagd voor gezondheid(szorg) en preventie. In het coalitieakkoord wordt benoemd dat dat van de politiek goede en stevige keuzes en hervormingen vraagt, die tijd kosten en waarbij passende zorg de norm is. Dat geldt zeker ook voor een gemeente.

Het feit dat de landelijke overheid zich er de komende jaren voor wil in zetten, met daarbij de genoemde accenten, zal gemeenten gerichte steun geven in het doorvoeren van beleid. Het landelijke coalitieakkoord biedt daarmee perspectief voor gemeentelijk beleid. [Samenvatting coalitieakkoord]

4

Aan de leden

Datum

25 maart 2022 Kenmerk

TISA/U202200215/ Lbr. 22/018 Telefoonnummer

070 373 83 93 Bijlage(n)

-

Onderwerp

Ventilatie in schoolgebouwen en brede opgave onderwijshuisvesting

Geachte leden van college en gemeenteraad, In deze brief praten we u bij over gesprekken die we voeren met het ministerie van OCW en de onderwijskoepels. Deze gesprekken gaan over ventilatie in schoolgebouwen, maar ook over de bredere opgave op het gebied van onderwijshuisvesting. We vragen hierbij uw aandacht voor 4 zaken. Ventilatie We zien dat veel gemeenten en schoolbesturen al hebben gewerkt aan het verbeteren van de ventilatie in scholen, maar dat er ook scholen zijn waar de ventilatie nog onvoldoende op orde is. Omdat het urgent is om te komen tot optimalisatie van ventilatie in alle schoollokalen, hebben het ministerie van OCW, PO-Raad, VO-raad en de VNG afspraken gemaakt over maatregelen die op de korte termijn resultaat opleveren. Zo krijgen de scholen extra geld en ondersteuning voor de aanschaf van C02-meters. Schoolbesturen en gemeenten kunnen hulp inroepen van kenniscentrum Ruimte-OK via www.ventilatiehulp.nl, waarbij scholen met een hulpvraag door een expert bezocht kunnen worden. Deze expert adviseert over goed gebruik van bestaande ventilatiemogelijkheden en helpt met het maken van een plan om de ventilatie snel te verbeteren. Ook bekijkt hij wat er op langere termijn eventueel nog meer nodig is om de ventilatie op orde te krijgen. Deze 4 concrete verzoeken hebben wij aan u: 1.

Inventarisatie ventilatie: De VNG vraagt gemeenten om bij schoolbesturen te inventariseren hoe het staat met de ventilatie in hun schoolgebouwen, zodat er een goed beeld gevormd kan worden. Voor deze inventarisatie kunt u gebruikmaken van een format dat beschikbaar is op website van Ruimte-OK We vragen u deze inventarisatie te sturen naar het kenniscentrum Ruimte-OK via ventilatie@ruimte-ok.nl, zodat zij een landelijk beeld kunnen maken. 2. Dialoog: Aan de wethouders onderwijs vragen we om met de schoolbesturen te bespreken in welke schoolgebouwen het ventilatieprobleem het meest urgent is. Ambtelijk contactpersoon: Om snel praktische afspraken te kunnen maken over de

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202200215

PROD

gezamenlijke aanpak door schoolbesturen en gemeenten, vragen we bovendien om een ambtelijk contactpersoon aan te melden bij Ruimte-OK via ventilatie@ruimte-ok.nl 3. Bekijk gebruik bestaande regeling: De VNG verzoekt gemeenten om samen met schoolbesturen te bekijken of de urgente knelpunten bij de ventilatie met gebruik van (onder andere) de SUVIS-regeling opgelost kunnen worden. Het ministerie van OCW verlengt de termijn van SUVIS daartoe tot 30 april 2022. We zijn ons ervan bewust dat voor zowel gemeenten als schoolbesturen de bestaande SUVIS-regeling en de noodzakelijke 70% cofinanciering niet altijd tot een oplossing leiden. We hebben er daarom op aangedrongen dat er geld voor maatwerkoplossingen komt. Het ministerie van OCW neemt de verantwoordelijkheid op zich om voor de daarvoor beschikbare € 140 miljoen zeer snel een regeling uit te werken. Zodra er meer bekend is over deze maatwerkoplossing communiceren wij dat via vng.nl. Brede opgave onderwijshuisvesting Naast het verbeteren van de ventilatie moet er aan de verouderde schoolgebouwen veel meer gebeuren, zoals uit onder andere het Interdepartementaal Beleidsonderzoek onderwijshuisvesting funderend onderwijs (IBO) blijkt. De minister onderschrijft, samen met de sectorraden en de VNG, dat er voor de aanpak van die verouderde gebouwen een forse financiële impuls noodzakelijk is.

Veel schoolgebouwen zijn niet geschikt voor het hedendaagse onderwijs, het binnenklimaat moet worden verbeterd en de gebouwen moeten verduurzaamd worden. De vaste Kamercommissie OCW heeft besloten voor de behandeling van het IBO een feitelijke vragenronde, een technische briefing en een rondetafelgesprek te organiseren. Vanuit de VNG brengen we tijdens dit proces de jarenlange tekortschietende bekostiging en de grote noodzaak voor extra middelen voor onderwijshuisvesting onder de aandacht. 4. Overzicht staat schoolgebouwen: Voor de ondersteuning van onze inzet willen wij een zo duidelijk mogelijk beeld hebben van de omvang van de opgave op lokaal niveau. Veel gemeenten hebben al in het kader van het integraal huisvestingsplan in beeld gebracht hoe de staat van de schoolgebouwen is. We vragen u – indien dit beschikbaar is – een overzicht van de staat van de schoolgebouwen en de benodigde investeringen toe te sturen aan info@vng.nl, met als onderwerp ‘overzicht schoolgebouwen’. Samengevat de 4 verzoeken op een rij 1. Inventariseer de stand van zaken van de ventilatie in schoolgebouwen met format van RuimteOK en stuur dit aan ventilatie@ruimte-ok.nl 2. Stuur de gegevens van een ambtelijk contactpersoon naar ventilatie@ruimte-ok.nl 3.

Bepaal in overleg met de schoolbesturen de meest urgente knelpunten rondom ventilatie en bekijk gezamenlijk of en hoe deze met bestaande regelingen op te lossen zijn. 4. Stuur het overzicht van de staat van schoolgebouwen in uw gemeente aan info@vng.nl, met als onderwerp ‘overzicht schoolgebouwen’. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

mr L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/2

Zonne-energie in uw gemeente Beste gemeenteraadsfractie, Op dit moment begint in uw gemeente het formatieproces om tot een nieuw coalitie- en college-akkoord te komen. De branchevereniging van de Nederlandse zonne-energiesector, Holland Solar, maakt graag van dat moment gebruik om u enkele adviezen mee te geven hoe u de ontwikkeling van zonne-energieprojecten in uw gemeente kunt stimuleren. De gevolgen van de Russische inval in Oekraïne maken pijnlijk duidelijk waarom we voor cruciale energiebronnen niet afhankelijk moeten zijn van één land. De behoefte aan meer lokale productie van duurzame energie is daardoor groter en urgenter dan ooit. NB: dit is een van de weinige manieren om de energierekening van de burger te verlagen. Middels deze brief geven wij u een aantal aanbevelingen mee die mogelijk een plek verdienen in een lokaal coalitie- of collegeakkoord of bij de uitvoering daarna. Om een klimaatcrisis te voorkomen is de nationale ambitie van 49% naar 55% CO2-reductie verhoogd. Om dit doel te halen zal de vraag naar hernieuwbare elektriciteit de komende acht jaar enorm stijgen: van 120 TWh naar 200 TWh. Deze extra elektriciteit is o.a. nodig voor elektrische auto’s, warmtepompen in onze woningen, groene waterstof uit elektrolyse en boilers in de industrie. Zon en wind vullen elkaar door het jaar heen heel goed aan.

Om de klimaat-ambitie te realiseren zullen dus veel meer zonneprojecten op dak, land en op water nodig zijn. Met de extra aangekondigde windturbines op zee kunnen we de extra elektriciteitsvraag namelijk niet volledig invullen. Circulariteit en arbeidsomstandigheden Zonnepanelen gaan in de praktijk 25 tot 30 jaar mee en kunnen daarna worden gerecycled. Hierbij wordt meer dan 90% van de materialen nuttig hergebruikt. De overige 10% kan goed verwerkt worden, zonder milieuschade. Een goede recycling is wettelijk vastgelegd. Nu worden er van de grondstoffen diverse andere producten gemaakt. In de toekomst willen we van de gerecyclede materialen weer nieuwe zonnepanelen kunnen maken. Voor wat betreft de arbeidsomstandigheden en milieu-impact in de toeleveringsketen van zonnepanelen werken we op Europees niveau samen om meer transparantie in de toeleveringsketen te krijgen. Een belangrijke stap om de impact op mens en natuur te verbeteren. Zonneparken op land en water Ongeveer 20% van het geïnstalleerd zonnestroomvermogen in Nederland wordt op dit moment geleverd door zonneparken op land en op water. 80% van dit vermogen ligt op dit moment op daken. Deze verhouding zal naar verwachting de komende jaren niet veranderen. Holland Solar werkt aan een zorgvuldige inpassing van zonne-energie.

Nieuwe zonneparken moeten in overleg met omwonenden ontwikkeld worden en moeten naast duurzame energie ook zorgen voor meer natuur. In een gedragscode hebben we vastgelegd hoe omwonenden

kunnen meeprofiteren van de parken en dat we streven naar 50% lokaal eigendom door middel van proces- en financiële participatietrajecten. De leden van onze organisatie hebben zich aan deze punten geconformeerd via de Gedragscode Zon op Land die Holland Solar, samen met verschillende belangenverenigingen, heeft ontwikkeld. Gemeenten zijn de leidend bij de totstandkoming van nieuwe zonneparken op land en water. Ze zijn bevoegd gezag en bepalen de voorwaarden. Wij raden aan om in dit kader het volgende in te richten: •

•

•

•

•

•

Maak een concreet plan voor de opwekking van duurzame energie uit wind en zon op land en op water. Koppel deze plannen nadrukkelijk aan de totale duurzame energievraag in uw gemeente, rekening houdend met wat mogelijk en realistisch op daken ontwikkeld kan worden. Zorg dat minimaal de eigen elektriciteitsvraag in 2030 lokaal wordt opgewekt; wetende dat er veel extra hernieuwbare elektriciteit nodig zal zijn. Kleine parken kunnen landschappelijk de voorkeur hebben, maar komen vaak financieel niet goed uit. Daarnaast zullen er meer parken en dus grond nodig zijn om aan de vraag te voldoen wanneer deze kleiner zijn. Houd dus de balans hiervoor in de gaten. Het ontwikkelen van een zonnepark op land of op water vraagt om een zorgvuldig proces en een zorgvuldige inpassing. De Gedragscode Zon op Land die Holland Solar, samen met verschillende belangenverenigingen heeft ontwikkeld, blijkt in dit kader voor veel gemeenten een heldere leidraad. Zonneparken zijn nu voor veel boeren een welkome aanvulling om hun bedrijf in stand te houden. Met de eisen uit de bovengenoemde gedragscode wordt gegarandeerd dat de bodem in een goede staat blijft, de biodiversiteit versterkt wordt en de activiteit per definitie tijdelijk is, waarna agrarisch gebruik weer mogelijk is. Wees bewust dat multifunctioneel ruimtegebruik een bewuste keuze moet zijn.

Vaak vragen dergelijke projecten juist om meer oppervlakte en financiële middelen. Deze projecten zijn ook voor lokale participatie vaak financieel minder aantrekkelijk. Als u kiest voor vergunningverlening middels een maatschappelijke tender, dan vraagt dat ook om een bewuste keuze. De gemeente moet zich in dergelijke gevallen afvragen of zij de rol die van haar verwacht wordt ook daadwerkelijk kan invullen.

Zonnestroomsystemen op grote daken Ongeveer 40% van de zonnestroomsystemen in Nederland liggen op grote daken. De grote daken zijn van agrariërs, productiebedrijven, logistieke hallen, etc. Veel van deze gebouweigenaren hebben gekozen voor een zonnestroomsysteem omdat dit een financieel interessante keuze is. Vanuit de samenleving is er een duidelijke wens om nog meer van dergelijke grote daken te benutten voor het opwekken van zonne-energie. Het huidige subsidiebeleid steunt dit. Op nationaal niveau zet Holland Solar zich in voor het verbeteren

van de mogelijkheden om ‘zon op grote daken’ te realiseren. Daarbij spelen kwesties zoals de capaciteit van het elektriciteitsnet, verzekerbaarheid en de constructieve beperkingen van dergelijke daken een grote rol. Vanuit verschillende bevoegde gezagen wordt er gekeken naar het versnellen van het bedekken van grote daken met zonnepanelen. Veel van het beleid om zon op dak te stimuleren is landelijk. De plaatsing van panelen is doorgaans vergunningsvrij. Het is dus best lastig om het volume aan zon op dak meer te vergroten dan de stijgende landelijke lijn. Gemeenten kunnen wel het volgende doen: •

•

• •

Met de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet wordt het mogelijk om als gemeente gebouweigenaren te dwingen zonnepanelen op daken te installeren. Wij raden u aan om in gesprek te gaan met gebouweigenaren waar u de installatie van zonnepanelen wil verplichten, stel bij voorbeeld een ‘meldplicht’ onbedekte grote daken vast in een APV. De Gedragscode Zon op Grote Daken die Holland Solar met een brede groep van vertegenwoordigende organisaties waaronder Techniek Nederland, Verbond van Verzekeraars en Brandweer Nederland heeft ontwikkeld, kan helpen bij het definiëren wat een opdrachtgever van een ontwikkelaar van een groot zonnestroomdak kan verwachten. Verwijs naar deze gedragscode in uw beleid. Voor het stimuleren van zonnestroomsystemen op grote daken kunt u ook gebruik maken van de Handreiking Stimulering Zon op Dak die Holland Solar speciaal voor gemeenten heeft ontwikkeld. Het heffen van Onroerend Zaak Belasting (OZB) op zonnepanelen op daken pakt in de praktijk disproportioneel nadeliger uit voor minder kapitaalkrachtige gebouweigenaren. Het is wellicht een idee om een uitzondering te maken op het heffen van OZB op deze installaties.

Zonnestroomsystemen op woningen Ongeveer 40% van de zonnestroomsystemen in Nederland liggen op woningen. In Nederland hebben inmiddels meer dan anderhalf miljoen huishoudens zonnepanelen. In geen enkel ander Europees land liggen zoveel zonnepanelen per hoofd van de bevolking als in Nederland! Zonnepanelen op woningen zijn een concrete manier om particulieren te betrekken bij de energietransitie. Mede om die reden houdt Holland Solar zich op dit moment actief bezig met de toekomst van de salderingsregeling en het stimuleren van thuisbatterijen. Ook hier geldt dat het best lastig is om het volume aan zon op kleine daken meer te vergroten dan de stijgende landelijke lijn. Gemeenten kunnen particulieren wel helpen om te kiezen voor zonnepanelen: •

Gebruik de handreiking van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed als u richtlijnen uitvaardigt voor zonnepanelen op woningen in beschermde stadsgezichten en monumenten.

•

•

•

Maak prestatieafspraken met lokale woningcorporaties over het versnellen van hun verduurzamingsopgave. Bezie deze afspraken integraal waarbij u zich niet alleen richt op zonnepanelen, maar ook op zonnewarmte, isolatiemaatregelen en energiezuinige apparaten. Zie af van collectieve inkoopacties voor zonnepanelen. De markt heeft zich de afgelopen jaren dusdanig ontwikkeld dat deze goed in staat is om tegen lage prijzen zelf woningeigenaren te benaderen. Het kiezen voor één marktpartij verstoort de concurrentiepositie van lokale installateurs. Informeer inwoners over hoe zonne-energie werkt via een energieloket. De infographics die wij ontwikkeld hebben kunnen daarbij wellicht van pas komen.

Zonnewarmte als duurzame verwarming Zonnewarmte is een minder bekende technologie, maar daarmee niet minder belangrijk voor de energietransitie. Het opwekken van warmwater met behulp van de energie van de zon is een interessante en volwassen technologie. De grootste energievraag van de gebouwde omgeving betreft warmte. Zonnewarmte kan dit 100% schoon leveren zonder het elektriciteitsnet te belasten. Holland Solar zet zich nationaal in voor een betere bekendheid van zonnewarmte en een gedegen stimuleringskader voor deze technologie. Gemeenten kunnen het gebruik van deze techniek stimuleren: •

•

•

Concretiseer de transitievisie warmte voor het aardgasvrij maken van gebouwen. Maak daarbij zo veel mogelijk de keuze voor laagtemperatuur warmtevoorzieningen. Deze oplossingen zijn het energie-efficiëntst en bieden een lange termijn oplossing voor het tegengaan van klimaatverandering. Informeer bewoners over de mogelijkheden van PVT-systemen (zonnestroom en zonnewarmte in één systeem) bijvoorbeeld als bron voor een warmtepomp. Deze oplossing is extra interessant als een gemeente ervoor kiest om een wijk niet collectief van het aardgas af te halen, maar met bewoners individueel aan de slag gaan. Beschouw ook zonnewarmte als energiebron in plannen voor een collectieve wijkaanpak waarbij een warmtenet de wijk van schone warmte voorziet. In Denemarken en op sommige plekken in Nederland gebeurt dit al op grote schaal.

Wij wensen u veel succes bij het vormgeven van de energietransitie in uw gemeente!

Holland Solar is de brancheverenging voor de Nederlandse zonne-energiesector en vertegenwoordigt het grootste gedeelte van de organisaties die zich bezighouden met het opwekken van duurzame energie met behulp van de zon. Organisaties die wij vertegenwoordigen zijn onder andere energiecoöperaties, energieleveranciers, projectontwikkelaars en lokale installateurs. Als u, na het lezen van dit document, nog vragen heeft dan nodigen wij u van harte uit om contact met ons op te nemen via hollandsolar@hollandsolar.nl.

Aan de leden

Datum

24 maart 2022 Kenmerk

TRE/U202200236 Lbr. 22/017 Telefoonnummer

070-3738393 Bijlage(n)

6

Onderwerp

Wijzigingen VNG-model Reglement van Orde gemeenteraad en VNG-model Verordening op de raadscommissies Geachte leden van college en gemeenteraad, Met deze ledenbrief ontvangt u de aanpassingen van het VNG-model Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad en de VNG-model Verordening op de raadscommissies. De aanpassingen volgen uit het wetsvoorstel Bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur. De parlementaire behandeling van het wetsvoorstel loopt nog. U kunt de wijzigingen pas doorvoeren als het wetsvoorstel in werking treedt, de datum daarvoor is nog niet bekend. Wijzigingen Het wetsvoorstel Bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur heeft op de volgende manieren invloed op de twee VNG-modellen: • • • • • •

De verklaring omtrent het gedrag is voortaan verplicht voor kandidaat-wethouders; Er komt een nieuw hoofdstuk Va over geheimhouding in de Gemeentewet in plaats van de artikelen 25, 55 en 86 Gemeentewet; College, burgemeester en commissies mogen voortaan zelf geheimhouding opleggen; De raad hoeft de geheimhouding niet meer te bekrachtigen; De term ‘stukken’ waarop geheimhouding rust, wordt vervangen door ‘informatie’; Informatie waarop geheimhouding rust, moet voortaan altijd met de gehele raad worden gedeeld.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202200236

PROD

Bijlagen Deze ledenbrief bevat zes bijlagen: •

•

•

•

• •

Bijlage 1 - Was-wordt-tabel wijziging Model Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad (gewijzigd model, maart 2022). Deze kan desgewenst gebruikt worden voor de raadsvoordracht voor de wijziging van de verordening. Bijlage 2 - Model Raadsbesluit wijziging Model Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad: Opgemaakt in Word 2.0 format (DROP) voor publicatie. Bijlage 3 - Geconsolideerde tekst Model Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad (gewijzigd model, maart 2022), met wijzigingen bijgehouden. Bijlage 4 - Was-wordt-tabel wijziging Model Verordening op de raadscommissies (gewijzigd model, maart 2022). Deze kan desgewenst gebruikt worden voor de raadsvoordracht voor de wijziging van de verordening. Bijlage 5 - Model Raadsbesluit wijziging Model Verordening op de raadscommissies: Opgemaakt in Word 2.0 format (DROP) voor publicatie. Bijlage 6 - Geconsolideerde tekst Model Verordening op de raadscommissies (gewijzigd model, maart 2022), met wijzigingen bijgehouden.

Meer informatie De geconsolideerde teksten van de VNG-modellen (met de bijbehorende toelichtingen) zijn ook te raadplegen via de Kennisbank Decentrale Regelgeving (KDER): www.decentraleregelgeving.nl. De VNG-modelverordeningen (zonder de toelichtingen) staan ook in Modellen Decentrale Regelgeving (MDR): https://puc.overheid.nl/mdr/. Voor vragen over deze ledenbrief kunt u terecht bij het informatiecentrum van de VNG (070-373 83 93 of e-mail: info@vng.nl). Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

mr L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/2

Utrecht: 29 maart 2022 Betreft: Felicitatie benoeming gemeenteraadslid Geacht gemeenteraadslid, Namens Per Saldo, de vereniging van mensen met een persoonsgebonden budget (pgb), wil ik u van harte feliciteren met uw benoeming tot gemeenteraadslid. Op uw schouders rust de schone taak én de belangrijke verantwoordelijkheid om de komende vier jaar de belangen van uw inwoners te dienen. Iedereen moet zijn leven kunnen leiden zoals hij of zij dat wil. Ook als je een beperking of aandoening hebt. Dit is vastgelegd in het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, die in 2016 ook door Nederland is geratificeerd. Wij vinden dat bij de uitvoering van dit verdrag eigen regie over de zorg en/of ondersteuning, keuzevrijheid, autonomie en vooral ook uitgaan van vertrouwen centraal moeten staan. Ook binnen uw gemeente. Het pgb stelt mensen centraal en is hét instrument dat ervoor zorgt dat zij hun leven kunnen leiden zoals zij dat willen. Budgethouders (of hun direct naasten daar waar budgethouders dit niet zelf kunnen vanwege hun beperking), die bewust kiezen voor eigen regie over hun leven en voor het zelf organiseren van hun zorg zetten er hun leven mee op de rit. Het pgb stelt hen in staat, om binnen de mogelijkheden die zij hebben, op hun eigen wijze te functioneren in het leven waar zij voor kiezen.

Ter inspiratie hebben wij voor het gemeentebeleid gericht op zorg/ondersteuning een aantal belangrijke pgb punten op een rijtje gezet (zie bijlage). U kunt deze punten inbrengen bij de onderhandelingen over een coalitieakkoord of ermee aan de slag gaan vanuit de gemeenteraad. Hieronder een korte samenvatting van onze hoofdpunten: ‘Het persoonsgebonden budget (pgb) is een geschikt middel voor eigen regie, waarbij passende zorg en ondersteuning centraal moet staan. We zorgen ervoor dat inwoners die met een pgb gaan werken goed toegerust worden, zodat zij hun taken als budgethouder goed kunnen uitvoeren. Daarbij zorgen we ook voor toereikende tarieven, zodat een budgethouder in staat is kwalitatief goede zorg en ondersteuning in te kunnen kopen. We kijken integraal (onderwijs/werk/vervoer/zorg en/of ondersteuning) naar de hulpvragen voor het beste resultaat.’ Zijn er ontwikkelingen in uw gemeente waarover u met ons wilt doorpraten? Bijvoorbeeld omdat u meer wilt weten over het pgb, omdat u wilt weten hoe wij erover denken of omdat u kansen ziet om uw gemeente inclusiever te maken en ons daarbij wilt betrekken? Dan zijn wij altijd bereid het gesprek aan te gaan om te kijken op welke manier we dit kunnen invullen. U kunt hiervoor contact opnemen met Aline Molenaar (06 29 06 67 71) of Jacqueline Gomes (06 55 34 26 19). Wij wensen u succes de komende tijd! Met vriendelijke groet,

retouradres: Postbus 49, 3000 AA Rotterdam

Stedin

Gemeente Vlaardingen T.a.v. de formateur

Blaak 8

Westnieuwland 6

088 896 39 63

3131 VX Vlaardingen

3011 TA Rotterdam

www.stedin.net KvK Rotterdam 24289101

Datum Klantnummer Onderwerp

23 maart 2022 Aandachtspunten energie-infrastructuur bij de collegevorming van de gemeenteraden

Behandeld door Telefoon E-mail Kenmerk

VER-2022-ADP

Beste formateur, De energievoorziening moet de komende jaren drastisch veranderen. En de ontwikkelingen op het gebied van duurzame energie, zowel opwek als verbruik, gaan snel. Ook in uw gemeente wordt volop verduurzaamd: er komen steeds meer elektrische auto’s, bussen en bestelauto’s, windturbines, zonnevelden en zonnepanelen op daken. De economische groei en het realiseren van nieuwe woningen om aan de woningbouwopgave te voldoen leggen een beslag op onze grond en ondergrond. Al deze ontwikkelingen leiden tot een grote vraag en aanbod van energie en komen samen bij de energie-infrastructuur. Om de inpassing van energie zo goed mogelijk te realiseren, geven wij graag enkele aandachtspunten mee ten behoeve van de formatie. Wij hopen dat u deze punten wilt uitdragen naar de formerende partijen, zodat ze als input kunnen dienen voor coalitiegesprekken en het coalitieakkoord. De nieuwe colleges van Burgemeester en Wethouders krijgen de komende jaren grote uitdagingen met de energie-infrastructuur als rode draad Er moeten visies gemaakt worden hoe de gemeente omgaat met elektrisch vervoer, keuzes gemaakt worden in de warmtetransitie en de regionale energietransitie (RES 2.0) moet verder tot stand komen. Gemeenten staan hier niet alleen voor.

We werken op dit moment hard aan het uitbreiden van het elektriciteitsnet en werken al nauw samen met gemeenten om informatie en kennis te delen om zo de uitdagingen het hoofd te bieden. Ook de komende jaren blijven we graag aan deze samenwerking bouwen om zo betrouwbare, betaalbare en toekomstbestendige energienetten te realiseren. Voor het realiseren van de benodigde energie-infrastructuur is programmeren en prioriteren noodzakelijk Netbeheerders hebben te maken met schaarste van mensen, middelen en ruimte om voldoende energieinfrastructuur te realiseren en daarmee de energietransitie te faciliteren. Gemeenten hebben dezelfde uitdagingen. Daardoor moeten belangen van verschillende groepen integraal afgewogen worden. Een nieuwbouwwijk kan immers alleen gerealiseerd worden als al is nagedacht over voorzieningen, natuur, openbaar vervoer, parkeren, enzovoort. De uitbreiding van de energie-infrastructuur moet de komende jaren een volwaardig onderdeel van deze overwegingen zijn. Ook een nieuw windmolenpark, zonneveld of distributiecentrum vol zonnepanelen is pas mogelijk als het elektriciteitsnet daarvoor is uitgebreid. Dat vraagt om tijdige aanpassingen in bestemmingsplannen en het versneld doorlopen van vergunningen voor het realiseren van ondergrondse en bovengrondse infrastructuur.

Het is belangrijk dat de uitbreidingen van het elektriciteitsnet afgestemd zijn op de ontwikkelingen binnen uw gemeente. Alleen dan kunnen we ervoor zorgen dat inwoners, bedrijven en ontwikkelaars weten waar ze aan toe zijn. En kunnen we het energiesysteem zo efficiënt en effectief mogelijk uitbreiden.

Wijkuitvoeringsplannen zijn van groot belang voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving

1

Onderwerp

Aandachtspunten energie-infrastructuur bij de collegevorming van de gemeenteraden

Pagina

2 van 4

De verduurzaming in de gebouwde omgeving is een belangrijk speerpunt van de energietransitie. De veranderingen in de gebouwde omgeving hebben invloed op de vraag en aanbod van elektriciteit. De komende jaren moeten vrijwel alle straten open om meer elektriciteitskabels aan te leggen. Daarnaast verdubbelt het aantal transformatorhuisjes in de openbare ruimte. Deze verbouwing vraagt een goede programmatische aanpak rond thema’s als warmtetransitie en mobiliteit. En om een nauwe samenwerking tussen alle partners waaronder de netbeheerder en de gemeente. Het is daarom van belang dat gemeenten aan de slag gaan met de Transitievisie Warmte en hierbij wijkuitvoeringsplannen opstellen. U of uw collega van warmtetransitie ontvangt op korte termijn bericht hierover van ons. Gemeenten moeten de voorwaarden voor slim laden nu al opnemen in de contracten met exploitanten van publieke laadinfrastructuur Het is belangrijk dat gemeenten samen met de netbeheerder de toekomstige energievraag van duurzame mobiliteit voor personenvervoer, stadslogistiek en andere modaliteiten in kaart brengen en integraal inpassen. Belangrijk is hierbij dat tijdig en proactief laadvisies, meerjarenplankaarten in de vorm van prognose-opgaves en plaatsingsbeleid gemaakt worden. Dan kunnen marktpartijen en netbeheerders aan de slag met de verwachte uitrol van publieke en private laadinfrastructuur.

Daarbij moet voor de gebouwde omgeving slim laden het uitgangspunt zijn. Met slim laden worden de snelheid en het tijdstip van laden aangepast aan de ruimte op het lokale elektriciteitsnet. Zo wordt de ruimte op het bestaande net optimaal benut. Er zijn tijdig plannen nodig voor het laden van trucks op bedrijventerreinen zodat we het elektriciteitsnet hierop kunnen aanpassen Hoewel het aantal elektrische trucks en bestelbussen nu nog gering is, zal dit de komende jaren snel toenemen. Het is daarom essentieel dat gemeenten samen met ondernemers in kaart brengen waar de groei de komende jaren te verwachten is. Hierbij moeten gemeenten en ondernemers bepalen hoe en waar logistieke voertuigen worden opgeladen. Een afwachtende houding betekent dat het elektriciteitsnet niet tijdig aangepast kan worden en zet ondernemers in de betreffende gemeente op achterstand. De verwachting is dat door eisen als zeroemissie zones en de gunstig ontwikkelende kosten van elektrisch transport over enkele jaren een snelle overgang nodig is. Dit betekent een flinke groei aan laadinfrastructuur. Om het elektriciteitsnet daar op tijd gereed voor te maken, is het essentieel om tijdig de gemeentelijke plannen klaar te hebben.

Het is belangrijk om de netbeheerder bij de woningbouwplannen te betrekken De economische groei en het realiseren van voldoende woningen ten behoeve van de woningbouwopgave gaan zorgen voor een groter beslag op de ondergrond en het elektriciteitsnetwerk. Neem ons mee in de plannen voor het aanleggen van nieuwbouwwijken en bedrijfsterreinen. Zo kunnen we samen zoeken naar oplossingen voor het toepassen van de meest efficiënte technieken voor de energievoorziening, slimme locaties voor energieinfrastructuur, het combineren van verbruik met duurzame opwek en eventueel het uitwisselen van energie met andere sectoren en bedrijven. De land- en tuinbouw kan een belangrijke rol spelen in het opwekken van duurzame energie, maar ook het afnemen van warmte en CO2. Daarbij kan gedacht worden aan het opwekken van biogas, groen gas en zonnepanelen op boerderij- en schuurdaken. Voor tuinders betreft dit voornamelijk een verhoogde vraag naar warmte, dan wel via een warmtenet of een collectieve elektrische boiler. Om het elektriciteitsnet zoveel mogelijk te ontlasten, adviseren wij in gesprek te gaan met de sector. En om integrale plannen op te stellen waarbij de netbeheerders kunnen ondersteunen met hun kennis op infrastructuurgebied, zodat de juiste infrastructuur tijdig gerealiseerd kan worden.