Begroting 2024 GR GGD-RR
Tekst van het document
45
Activiteiten Landelijk zijn zeven kerntaken voor de infectieziektebestrijding vastgesteld: 1. Bestrijden van infectieziekten en voorkomen van verdere verspreiding Verificatie van een melding van een infectieziekte, uitvoeren bron- en contactonderzoek (BCO), bepalen en inzetten bestrijdingsmaatregelen en diagnostiek (bv. isolatie, medicatie/ vaccinatie, hygiënemaatregelen), individuele zorg (bv. advisering aan behandelaren), outbreak management en vangnetfunctie (bv. als mensen niet via reguliere weg benodigde ondersteuning ontvangen met als doel om de ziektelast beperkt te houden voor het individu en zijn omgeving). 2. Surveillance Het consequent verzamelen, analyseren en interpreteren van data over infectieziekten met als doel om gericht acties uit te voeren voor het tegengaan van verspreiding van infectieziekten. Het detecteren van ernstige/gevaarlijke infectieziekten of varianten hiervan. Informeren van zorgprofessionals, ketenpartners en beleidsmakers (regionaal en landelijk) over infectieziektesignalen en adviseren over de te nemen preventieve of bestrijdingsmaatregelen. Ontwikkelen en onderhouden van een risicoprofiel van de eigen GGD-regio, met behulp van het dashboard infectieziekte en MUIZ (Regionaal Meldpunt Uitbraken Infectieziekten). 3.
Beleidsadvisering Advisering en ondersteuning van de Directeur Publieke Gezondheid, bestuur, stakeholders en ketenpartners over de publieke gezondheid en het regionale en lokale volksgezondheidsbeleid. Inclusief integrale samenwerking met andere GGD-professionals die zich bezighouden met gezondheidsbescherming en preventie. Plus het volgen (en beïnvloeden) van landelijke ontwikkelingen op inhoudelijk en bestuurlijk niveau, zoals besluitvorming vanuit het Rijk, adviezen van de gezondheidsraad, veranderende wetgeving etc. Informatievoorziening: proactief en reactief informatie verstrekken en kennis uitwisselen. Visievorming op het gebied van innovatie van preventieprogramma’s gericht op infectieziektebestrijding en infectiepreventie. En visievorming op samenwerkingsthema’s met andere public health professionals.
4. Preventieactiviteiten Preventieactiviteiten zijn met name gericht op primaire preventie: het zo goed mogelijk voorkomen dat mensen een infectieziekte krijgen door te voorkomen dat ze besmet raken (bv. hygiëneadviezen/ vaccinatie) en te voorkomen dat besmetting tot ziekte leidt. Daarbij houdt het team IZB zich bezig met vroege opsporing van een infectieziekte (secundaire preventie, bv. testen/ screening) en het beperken van gezondheidsschade door een infectieziekte (tertiaire preventie, bv. medicatie). Met de inzet van een doelgroepgerichte aanpak waar nodig (om de op dat moment specifieke doelgroep te bereiken). 5. Netwerk en regie Het samenwerken met en verbinden van (zorg) professionals en andere ketenpartners is essentieel om (bedreigingen van) infectieziekten effectief te kunnen voorkomen of indammen. Team IZB heeft regie in het onderhouden van contact met ketenpartners in de eigen regio (zoals ziekenhuizen, verpleeghuizen, huisartsen, verloskundigen, laboratoria etc.), met landelijke ketenpartners zoals het RIVM, de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) en met andere GGD’en. 6. Voorbereiding op grootschalige infectieziekte-uitbraken Voorbereidingen treffen voor regionale uitvoering van infectieziektebestrijding bij een grootschalige infectieziekte-uitbraak heeft als doel om tijdig en adequaat te kunnen handelen bij een uitbraak. Voorbereidingen zijn o.a.
oefenen, scholing, actueel houden van werkprocessen, infrastructuur en opschalingsplan. 7. Kennis en onderzoek Kennis en onderzoek zijn de basis voor een kwalitatief stevige infectieziektebestrijding. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om het opzetten, uitvoeren en begeleiden van wetenschappelijk onderzoek op het gebied van preventie, publieke gezondheid en infectieziektebestrijding in nauwe samenwerking met academische werkplaatsen en andere professionals. Met als doel het genereren van inhoudelijke vakkennis, praktisch implementeerbare kennis en aanscherping van
46
beleid. De onderzoeksresultaten moeten vervolgens vertaald worden naar praktisch implementeerbare kennis gericht op specifieke (kwetsbare) doelgroepen. Implementatie en inbedding van evidence-based werken en ondersteuning bij landelijke richtlijnontwikkeling. De GGD Rotterdam-Rijnmond is opleidingsinstituut
voor IZB-professionals, studenten en co-assistenten. Naast richtlijnontwikkeling en het zelf opleiden van voldoende IZB-professionals betreft dit ook professionalisering en academisering van het vakge-bied. In onze regio is één van de vijf academische centra Publieke Gezondheid (Cephir) gesitueerd.
Kengetallen
. Aantal afgehandelde vragen van burgers en/ of professionals: ≥2000 . Aantal meldingen meldingsplichtige infectieziekten volgens de Wet publieke gezondheid: 1000 . Aantal uitbraken/clusters: 400 . Oefeningen ter voorbereiding op grootschalige uitbraken infectieziekten: 3 . Aantal meldingen van schepen/ adviezen aan schepen (Maritime Declaration of Health (MDoH)300 . beoordelingen): Aantal netwerkbezoeken (zorginstellingen en andere partners): ≥100 . Aantal opgeleide zorgprofessionals: ≥20 Bijzonderheden Uitgangspunt voor de afhandeling van meldingsplichtige ziekten en de bestrijding van uitbraken van infectieziekten zijn de protocollen en draaiboeken van de Landelijke Coördinatie Infectieziekten (LCI)/ Centrum Infectieziektebestrijding (CIb). Bij bestrijding van uitbraken in het werkgebied wordt de betreffende gemeente actief geïnformeerd over de afhandeling en wordt afgestemd over eventuele communicatie richting burgers en andere betrokkenen. In de Wet publieke gezondheid worden in het kader van de door de Wereldgezondheidsorganisatie opgestelde ‘Internationale Gezondheidsregeling’ eisen gesteld aan zee- en luchthavens. Voor het gehele havengebied in de regio Rijnmond (A-haven) geldt dat bij ernstige dreiging op of bij uitbraken van infectieziekten voorzieningen aanwezig moeten zijn en procedures worden geïmplementeerd.
Dit heeft de GGD in een convenant geregeld met diverse verantwoordelijke instanties. De doelgroep kan zich wenden tot de Port Health Authority Rotterdam (PHAR). Bijgaande productbeschrijving betreft alle regionale basistaken. Extra taken en eventuele extra financiering vanuit de gemeente Rotterdam en het Rijk zijn hierin niet meegenomen.
47
B2. Tuberculosebestrijding
Productsoort
Productverantwoordelijke
Basistaak
Regiomanager TBC, team Tuberculosebestrijding
Wettelijke basis Wet publieke gezondheid
Doel van het product Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van tuberculose in het werkgebied door het vroegtijdig opsporen en behandelen van tuberculose en tuberculose-infecties, surveillance van de verspreiding van tuberculose en het ontwikkelen van beleid.
Doelgroep van het product Bevolking van het werkgebied van de GGD Rotterdam-Rijnmond. Specifieke doelgroepen die een hoger risico hebben voor tuberculose of tuberculose-infectie: immigranten, asielzoekers reizigers, zeevarenden, kinderen van ouders uit risicolanden en werkers met een beroepsrisico.
Activiteiten Landelijk zijn zeven deeltaken voor de infectieziektebestrijding vastgesteld, echter, door afname van tuberculose is er binnen de tuberculosebestrijding extra focus op het op het kwaliteitsbeleid. Dit ter borging van de algehele kwaliteit van de tuberculosezorg en het voldoen aan de vereiste expertiseveldnormen. Bestrijden van tuberculose en voorkomen van verspreiding - Behandelen en begeleiden van tuberculosepatiënten en personen met een tuberculose-infectie. - Het verwerken van afgiftemeldingen en registratie van tuberculose in het kader van de Wet publieke gezondheid. - Naar aanleiding van een melding van tuberculose of vaststelling van een tuberculose-infectie (bronopsporing) het onderzoeken van contacten op tuberculose. - Het adviseren van individuele burgers (meestal telefonisch en/of online), gemeentebesturen en andere relevante partners zoals zorginstellingen, maatschappelijke opvang, AZC’s, etc. - Het bieden van een vangnet aan tuberculose patiënten en personen met een tuberculoseinfectie die niet via de reguliere weg de benodigde ondersteuning ontvangen (en inclusief zorg aan onverzekerden).
Surveillance - Het monitoren van de verspreiding van tuberculose om zo nodig maatregelen te kunnen nemen. Netwerk- en regiefunctie - Het onderhouden van contacten met relevante (medische) ketenpartners (bijvoorbeeld medische opvang asielzoekers, medische diensten penitentiaire inrichtingen, verslavingszorg, medische specialisten, etc.) en waar nodig het coördineren van activiteiten. Preventie - Screenen van groepen met een verhoogd risico op tuberculose of tuberculose-infectie (zeevarenden, immigranten, asielzoekers, gedetineerden). - BCG-vaccinatie bij kinderen van ouders uit landen waar tuberculose veel voorkomt en bij personen die langdurig in risicolanden gaan verblijven. - Voorlichten van specifieke groepen.
48
Voorbereiding op grootschalige infectieziekteuitbraken - Het bestrijden van verheffingen van tuberculose ter voorkoming van verspreiding en vermindering van eventuele onrust. - GGD Rotterdam-Rijnmond, GGD Haaglanden, GGD Hollands-Midden en GGD Zuid-Holland Zuid werken sinds 2015 samen mee in het REC TBC. Door krachten te bundelen op het gebied van tbc-bestrijding kunnen we de pieken in de workload en bij (grootschalige) crisissituaties, goed opvangen en de veiligheid van de tbc-zorg toekomstgericht waarborgen. - Uitvoering van deze taak vindt plaats via het Regionale Expertise Centrum (REC) Tuberculosebestrijding (TBC) Zuid-Holland (ZH). REC-TBC ZH betreft een samenwerkingsverband op het gebied van tuberculosebestrijding tussen.
Beleidsadvisering - Het (on)gevraagd adviseren van het gemeentebestuur, de beleidslijn en andere relevante lokale, regionale en landelijke partners zoals zorginstellingen maatschappelijke opvang, AZC’s, etc. Kennis en Onderzoek Onderzoek en kennisborging, gekoppeld aan de directe tuberculosepreventie en bestrijding Kwaliteitsbeleid - Inzetten op het behouden van de kwaliteit van tuberculose-zorg en het versterken van de regionale samenwerkingsstructuur - Het uitvoeren van REC-visitaties (intercollegiale toetsing en deskundigheidsontwikkeling) op regionaal niveau. - Fungeren als opleidingsinstelling voor professionals in de tuberculosebestrijding.
Prestatie-indicatoren/kengetallen
. Aantal meldingen van tuberculosepatiënten: ≥ 90 . Aantal registraties van tuberculose-infectie: ≥ 90 . Aantal cliëntcontacten: ± 8.000 - 9.000 . Aantal uitgevoerde tbc-verrichtingen/onderzoeken (longfoto’s, Mantoux- en IGRA-testen): ± 6.000 - 6.500 . Aantal BCG-vaccinaties: ± 1.000- 1.500 . Percentage tbc-patiënten dat behandeling voltooit: ≥ 85% . Percentage geïnfecteerde personen dat preventieve behandeling voltooit: ≥ 85% Bijzonderheden Wanneer na een tbc-besmetting een contactonderzoek gaat plaatsvinden wordt de gemeente actief geïnformeerd en wordt er waar nodig afgestemd over eventuele communicatie richting burger en andere betrokkenen.
49
B3. Soa/hiv-preventie en -bestrijding en bevordering seksuele gezondheid
Productsoort
Productverantwoordelijke
Basistaak (en aanvullende taken)
Afdeling Publieke Gezondheid, team Seksuele Gezondheid
Wettelijke basis Wet publieke gezondheid (Wpg)
Doel van het product Het voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) waaronder hiv (humaan immunodeficiëntievirus) en waar nodig bestrijden van soa en hiv. Het via surveillance monitoren van de ontwikkeling op het gebied van soa/hiv, beleid op dit terrein ontwikkelen en waar nodig de bestrijding van soa/hiv coördineren en het bevorderen van seksuele gezondheid bij mensen met een verhoogd risico.
Productomschrijving Team seksuele gezondheid staat voor het bevorderen van seksuele gezondheid bij mensen met verhoogd risico in de regio Rotterdam Rijnmond. Het Centrum Seksuele Gezondheid van de GGD Rotterdam-Rijnmond is een klantvriendelijk en goed bereikbaar expertisecentrum voor de inwoners van de regio Rotterdam-Rijnmond. Wij bieden oordeelvrije zorg op maat aan onze cliënten, volgen en signaleren hiervoor trends en ontwikkelingen en verwijzen waar nodig door. Daarbij werken we samen met lokale en landelijke organisaties. We werken aan de preventie van soa en kwesties op het gebied van seksuele gezondheid en beantwoorden vragen. Uitgangspunt is het bevorderen van zelfredzaamheid en de regie van de cliënt over eigen leven en gezondheid. In onze dienstverlening benutten en ontwikkelen wij de mogelijkheden voor online contact. GGD Rotterdam-Rijnmond is een opleidingscentrum voor professionals. Wij voeren wetenschappelijk onderzoek uit ter verbetering van de seksuele gezondheid. Wij zijn deskundig, gemotiveerd en werken goed samen en maken optimaal gebruik van elkaars kwaliteiten.
Doelgroep van het product Mensen met een verhoogd risico op soa2 woonachtig in het werk-gebied van de GGD Rotterdam-Rijnmond. Cliënten van het centrum seksuele gezondheid kunnen rekenen op vertrouwelijkheid en discretie.
2
Het Centrum Seksuele Gezondheid maakt onderdeel uit van het Regionaal Centrum Seksuele gezondheid Zuid-Holland Zuid, één van de 8 regio’s voor aanvullende seksuele gezondheid in Nederland. Je kunt een afspraak maken voor een consult seksuele gezondheid als je aan een van onderstaande voorwaarden voldoet. Namelijk als je: - jonger bent dan 25 jaar; - een man bent die seks heeft met mannen; - afkomstig bent uit een land waar veel soa voorkomt, of je partner is dat; - door een (ex)partner gewaarschuwd bent voor een soa; - klachten hebt die wijzen op een soa; - sekswerker bent; - te maken had met seksueel geweld.
50
Deeltaken soa waaronder hiv Uitvoering van taken in het kader van de Wet publieke gezondheid. Alle deeltaken die voor de algemene infectieziektebestrijding (B1) gelden, zijn ook van toepassing op soa/hiv: 1. Bestrijden van infectieziekten in het bijzonder soa, en voorkomen van verdere verspreiding. Het bestrijden van toename van soa ter voorkoming van verspreiding en ter vermindering van eventuele onrust. Dit gebeurt door vroege opsporing en behandeling van soa en het informeren/voorlichten van iemand die geïnfecteerd is met een soa over mogelijkheden om het doorgeven van een soa te voorkomen. Bron- en contactonderzoek Bij iedereen met een soa wordt geïnventariseerd welke sekspartners mogelijk een bron geweest zijn of welke blootgesteld zijn geweest. De cliënt krijgt ondersteuning hoe (ex)partners te informeren. De GGD neemt de partnerwaarschuwing op zich, mocht het nodig zijn. Ook biedt de GGD ondersteuning aan huisartsen bij partnerwaarschuwing. 2. Surveillance Het monitoren van de verspreiding van soa/hiv om zo nodig beleidswijzigingen in bijvoorbeeld testen te kunnen nemen. 3. Beleidsadvisering Het adviseren van gemeentebesturen en van andere relevante partners (scholen etc.).
5. Netwerk en regie Het onderhouden van contacten met relevante (medische) ketenpartners en waar nodig coördineren van activiteiten. 6. Voorbereiding op grootschalige infectieziekte-uitbraken Voorbereidingen treffen voor regionale uitvoering van infectieziektebestrijding bij een grootschalige infectieziekte-uitbraak door een soa heeft als doel om tijdig en adequaat te kunnen handelen bij een uitbraak. Voorbereidingen zijn o.a. oefenen, scholing, actueel houden van werkprocessen, infrastructuur en opschalingsplan. Dit doet team seksuele gezondheid in samenspraak met team infectieziektebestrijding. 7. Kennis en onderzoek In het basistakenpakket betreft het onderzoek dat gekoppeld is aan de directe preventie en bestrijding (bijvoorbeeld bij stijging van een soa onder een bepaalde groep) en verdiepend onderzoek bijvoorbeeld met het laboratorium bij soa die vaker in ons werkgebied voorkomen. GGD RR is opleidingsinstelling voor professionals in de seksuele gezondheidszorg, alsmede artsen Maatschappij & Gezondheid/infectieziektebestrijding, dermatologen en microbiologen.
4. Preventieactiviteiten Het uitvoeren van preventieve activiteiten gericht op soa/hiv en seksuele gezondheid, via outreachende activiteiten bij relevante evenementen. Denk aan bemensing van een kraam bij een Roze Zaterdag. Vangnetfunctie: mensen die tussen wal en schip dreigen te vallen poogt de GGD hulp te bieden en ze zo nodig door te verwijzen naar de juiste instanties.
Kengetallen Onderstaande activiteiten betreffen regio-gefinancierde wettelijke basistaken waarvoor de GGD zich verantwoordt middels de haljaarrapportage voor het Algemeen Bestuur GGD RR en de gemeenteraden.
. . .
Outreach: Deskundigheidsbevordering 6 trainingen Voorlichting in kleine groep 12 De GGD RR bezoekt wekelijks Door2Door Informatie- en dienstencentrum voor sekswerkers. Bij het open spreekuur kunnen sekswerkers - ook mannelijke sekswerkers - terecht voor soa-onderzoek, hepatitis B vaccinaties en/of vragen over seksuele gezondheid: 160
51
. Festivals/informatiemarkt bereikt 4000 mensen in de regio Rotterdam-Rijnmond. Om een indruk te .
krijgen over de invloed van de activiteit doen we een klanttevredenheidsonderzoek en betrekken de doelgroep bij verbetering van de dienstverlening. Aantal mensen dat geïnformeerd is over: A. Partnerwaarschuwing (passieve vorm). Verpleegkundige brengt bij een eerste consult partnerwaarschuwing onder de aandacht met de vraag: stel je hebt een soa, weet je dan wie je zou moeten informeren?: 10.780 B. Test een cliënt positief voor soa dan zet de verpleegkundige tijdens het behandelconsult in samenspraak met client de partnerwaarschuwing in gang. Gewaarschuwde partners hebben voorrang bij het testen: 2000
Bijzonderheden De GGD verzorgt op het gebied van soa waaronder hiv, naast de basistaken, een aantal aanvullende activiteiten die gefinancierd worden vanuit de Rijksoverheid of andere specifieke financiering: - Testen en behandelen van soa voor specifieke doelgroepen met verhoogd risico op soa wordt gefinancierd door rijksmiddelen (ministerie van VWS) vanuit de regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG); - Outreach aanvullend op de basis preventieactiviteiten (basistaak) gefinancierd vanuit de ASG; - Pre-expositie profylaxe zorg (PrEP zorg) gefinancierd vanuit rijksmiddelen (VWS) via de tijdelijke subsidieregeling PrEP (tot 1-8-2024); - Keuzehulpgesprekken, gefinancierd via GGD GHOR Nederland vanuit Rijksmiddelen; - Centrum Seksueel Geweld (CSG) gefinancierd door gemeente Rotterdam (via DUVO-middelen), centrumgemeenten Vlaardingen, Nissewaard (en Dordrecht vanuit regio GGD Zuid-Holland Zuid); - Gastlessen seksuele gezondheid in het kader van de Gezonde School thema Relaties en Seksualiteit gefinancierd door de tijdelijke stimuleringsregeling Gezonde Relaties & Seksualiteit van VWS; - Onderzoek Seks onder je 25e is een landelijk onderzoek dat eens in de 5 jaar wordt gehouden. De GGD werkt zo veel als mogelijk data gedreven en heeft zich daarom gecommitteerd aan dit onderzoek. De lopende editie is gestart in 2022 en loopt tot begin 2024.
Soa Aids Nederland en Rutgers ontvangen subsidie van VWS voor de landelijke sturing van het onderzoek en ondersteuning van de GGD’en. De analyse van de Rotterdam-Rijnmond data voor het landelijke onderzoek en van de regionale ophoging voor de RR regio, wordt betaald door GGD Rotterdam-Rijnmond. Overig onderzoek - onderzoek dat niet ten dienste van de basistaak staat - wordt bekostigd met externe financiering (VWS, subsidie van bijvoorbeeld ZonMw). Elke financier stelt zijn eigen verantwoordingseisen. Het ministerie van VWS vraagt een inhoudelijke verantwoording van activiteiten uit de ASG-regeling en een single information, single audit (SiSa) verantwoording van de uitgevoerde consulten. De GGD heeft een inspanningsverplichting richting subsidiegever en verantwoordt zich aan de betreffende partij. Gelden die niet aantoonbaar zijn ingezet op de specifieke activiteiten en bijbehorende doelstellingen, worden teruggevorderd.
Plusproduct Nu Niet Zwanger (NNZ) biedt hulpverleners concrete middelen om hun cliënten (vrouw én man) in een open en eerlijk gesprek te laten nadenken over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Gemeenten kunnen individueel afspraken maken met de GGD over de uitvoering van aanvullende soa/ hiv-preventie en -bestrijding als plusproduct.
52
B4. Technische hygiënezorg
Productsoort
Productverantwoordelijke
Basistaak
Afdeling Publieke Gezondheid, Team Infectieziektebestrijding
Wettelijke basis Wet publieke gezondheid (Wpg). Hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid. International Health Regulations (IHR)/ Wet publieke gezondheid, Algemene Plaatselijke Verordening, Warenwet.
Productomschrijving De GGD Rotterdam-Rijnmond houdt zich dagelijks bezig met het geven van hygiëneadviezen aan particulieren, professionals, instellingen en bedrijven om infectieziekten door micro-organismen (bacteriën, virussen, schimmels en parasieten) te voorkomen. De technische hygiënezorg richt zich vooral op het voorkomen van infectieziekten op plekken of bij gebeurtenissen waar veel mensen komen en er kans op besmetting is. Zoals bij tattoo- en piercingshops en seksinrichtingen. Bij evenementen wordt onder ander gecontroleerd of sanitaire- en watervoorzieningen (legionellapreventie) in orde zijn. Ook bij bijvoorbeeld mud runs of natuurspeeltuinen geven wij advies. Maar ook locaties waar kwetsbaren verblijven, zoals de opvang voor dak- en thuislozen of opvanglocaties voor asielzoekers. De deskundige infectiepreventie of technisch hygiënist gaat langs bij een opvang, doet een inspectie en geeft advies.
Doel van het product Het beschermen en bevorderen van de gezondheid van burgers door controle op een veilige en hygiënische omgeving van basisvoorzieningen en deze indien nodig te bevorderen.
Doelgroep van het product Bevolking van de gemeenten van het werkgebied van GGD Rotterdam-Rijnmond. Specifieke doelgroepen zijn groepen die een hoger risico hebben voor infectieziekten of waar door de leefomstandigheden een groter risico is op verspreiding van infectieziekten zoals bewoners daken thuislozenopvang, vrouwenopvang of instelling voor verstandelijk gehandicapten.
Activiteiten
. Advisering gemeente, bijvoorbeeld in het traject . Legionellapreventie . Voorlichting en advisering bij uitbraken van vergunningaanvraag evenementen . van Hygiëne-bezoeken bij o.a. . infectieziekten verblijfsinrichtingen (opvangvoorzieningen . Surveillance voor dak- en thuislozen, sociale pensions) . Beleidsadvisering seksinrichtingen Regie- en netwerkactiviteiten . evenementen Onderzoek . -Bereikbaar voor vragen en klachten vanuit burgers en professionals
53
Activiteiten uitgevoerd voor regio Rotterdam-Rijnmond met andere financieringsbron:
. Vergunningverlening tattoo- en piercing en PMU (permanente make up) studio’s . Hygiëne-bezoeken bij asielzoekerscentra . Verstrekken Ship Sanitation Certificates (Wpg/IHR) Kengetallen
. Aantal adviezen aan burgers: 150 . Aantal adviezen aan professionals: 130 . Aantal hygiëne bezoeken (per categorie; verblijfsinrichtingen, asielzoekerscentra, seksinrichtingen, overige): ≥100 . evenementen, Aantal bezoeken vergunningverlening tattoo-en piercing en PMU (permanente make up): 130 . Aantal voorlichtingen: 6 . Aantal scheepsinspecties: ≥1700 Bijzonderheden Klant gefinancierde taken Volgens het Warenbesluit Tatoeëren en Piercen zijn de eigenaren van de bedoelde voorzieningen verplicht tegen betaling advies bij de GGD in te kopen. Het gaat hier om een Rijksverantwoordelijkheid, die krachtens mandaat wordt uitgeoefend op het grondgebied van binnen de regeling deelnemende gemeenten. De GGD verstrekt (in mandaat) een vergunning aan eigenaren die aan de eisen van Hygiëne en veiligheid voldoen. De beschikkingen worden door de GGD namens het Rijk afgegeven. De Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit is toezichthouder. Volgens de International Health Regulations van de WHO dienen zeeschepen over een geldig Ship Sanitation Certificate te beschikken. Een dergelijk certificaat is een half jaar geldig. In de zeehavens van Nederland kan het certificaat via de betreffende GGD worden aangevraagd. Deze taak wordt door de GGD RR tegen betaling uitgevoerd.
Voor vergunningverlening tattoo- en piercing en PMU (permanente make up) studio’s en verstrekken Ship Sanitation certificates zijn de inkomsten volgens landelijk vastgestelde leges/tarieven. Hygiëne-bezoeken bij asielzoekerscentra worden conform de PGA-afspraken (Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers) uitgevoerd en vergoed via GGD-GHOR Nederland.
54
B5. Beschermen en bevorderen gezonde leefomgeving
Het beschermen en bevorderen van de gezondheid van burgers door het contact met milieuverontreiniging te beperken en een veilige en aantrekkelijke leefomgeving te bevorderen die uitnodigt tot gezond gedrag.
B5a. Medische milieukunde Productsoort
Productverantwoordelijke
Basistaak
Afdeling Publieke Gezondheid, Team Gezondheid en Milieu
Wettelijke basis Wet publieke gezondheid
Productomschrijving Voor zowel bewoners als gemeenten is het team Gezondheid en Milieu van de GGD het aanspreekpunt voor vragen over milieu en gezondheid. Bij incidenten en nieuwe ontwikkelingen in de leefomgeving kunnen bewoners zich zorgen maken over hun gezondheid. Zo kan bijvoorbeeld bodemverontreiniging, het plaatsen van windturbines of het aanleggen van een nieuwe weg onrust veroorzaken onder omwonenden. De GGD beantwoordt dan vragen over de gezondheid van ongeruste bewoners. Gaat de vraag over een huurwoning (bijvoorbeeld schimmel in huis of asbest)? Dan kunnen wij contact opnemen met de verhuurder om de staat van de woning te bespreken. De GGD adviseert op aanvraag (reactief) de gemeenten, de bevolking, milieudiensten en -afdelingen, de gezondheidszorg, ruimtelijke planners, stedenbouwers en anderen over kwesties in de leefomgeving die raken aan gezondheid. De afgelopen jaren is er bijvoorbeeld enkele malen advies uitgebracht over de hoogspanningslijnen die door een wijk lopen. Er bestaan zorgen in de wijk over de gezondheid van met name kinderen. Er wordt regelmatig onderzoek gepubliceerd over dit onderwerp. De GGD kan helpen met het duiden van dit wetenschappelijk onderzoek voor deze specifieke situatie en uitleg geven aan bewoners en andere betrokkenen.
Daarnaast signaleert de GGD ongewenste situaties, geeft advies in de nazorg bij incidenten met gevaarlijke stoffen en werkt mee aan onderzoek. Het gaat dan bijvoorbeeld over luchtverontreiniging, loden waterleidingen, bodemverontreiniging, geluidshinder door wegen of vliegtuigen en elektromagnetische velden.
Doel van het product Het beschermen van de gezondheid van burgers door het contact met milieuverontreiniging te voorkomen/te beperken.
Doelgroep van het product Bevolking van de gemeenten van het werkgebied van GGD Rotterdam-Rijnmond.
55
Activiteiten
. . . . . .
Medische milieukunde Signalering van ongewenste situaties; Reactieve advisering aan gemeente, bevolking, milieudiensten en –afdelingen, gezondheidszorg, ruimtelijke planners, stedenbouwers etc. bij vragen en incidenten; Advisering in de nazorg bij de incidenten met gevaarlijke stoffen; Behandeling van vragen en klachten bij de bevolking (meldingen); Voorlichting en risicocommunicatie, reactief; Onderzoek, reactief (beoordeling, begeleiding).
Kengetallen
. .
Medische milieukunde Aantal meldingen medische milieukunde: 250 Aantal adviezen medische milieukunde: 200
Bijzonderheden Medische milieukunde De GGD RR heeft bilaterale contracten met GGD’en in Zuid-Holland voor tweedelijns ondersteuning op het gebied van milieu en gezondheid. De Wet publieke gezondheid (Wpg) is het kader waarbinnen de GGD namens de gemeenschappelijke regeling de basistaak ‘Medische Milieukunde (B5a) uitvoert voor de deelnemende gemeenten (reactieve werk-zaamheden). Sinds 2023 is het basisproduct ‘Collectieve advisering gezonde leefomgeving’, (proactieve werkzaamheden) in de gemeenschappelijke regeling opgenomen (zie B5b).
Kosten Zie begroting basistakenpakket.
56
B5b. Collectieve advisering leefomgeving Productsoort
Productverantwoordelijke
Basistaak
Afdeling Publieke Gezondheid, Team Gezondheid en Milieu
Wettelijke basis De Omgevingswet verplicht gemeenten gezondheid mee te wegen in ruimtelijke processen/beslissingen. Met deze basistaak verzorgt de GGD Rotterdam-Rijnmond de collectieve taken voor gemeenten t.b.v. gezondheid.
Productomschrijving Deze basis (B5b) zorgt ervoor dat de GGD ten behoeve van de gehele regio beschikt over adviseurs met specifieke expertise en ervaring (medisch-inhoudelijk en gemeentelijk-procesmatig), over de tools en over het netwerk om inhoudelijk werkbare adviezen te geven voor een gezonde leefomgeving op regionale schaal. Het biedt een basiszekerheid voor inwoners van Rotterdam-Rijnmond, waar de regiogemeenten als collectief verantwoordelijkheid voor dragen. Adviesvragen van individuele gemeenten maken geen onderdeel uit van deze basis. Adviesvragen van individuele gemeenten vallen onder het plusproduct ‘Gemeentelijke advisering gezonde leefomgeving’ en kunnen gemeenten aanvullend op de basistaak inkopen. Het gemeenschappelijke doel van de basistaak ‘Collectieve advisering leefomgeving (B5b)’ en het plusproduct ‘Gemeentelijke advisering gezonde leefomgeving’ is dan ook het bevorderen van de gezondheid van burgers door een veilige en aantrekkelijke leefomgeving te bevorderen die uitnodigt tot gezond gedrag.
Doel van het product Het doel van de basistaak is een gelijk uitgangspunt t.a.v. advisering over gezondheidsaspecten voor gemeentegrens-overstijgende taken.
Doelgroep van het product Bevolking van de gemeenten van het werkgebied van GGD Rotterdam-Rijnmond.
Activiteiten
.
Collectieve advisering gezonde leefomgeving Ter beschikking hebben en houden van een toolbox (zoals Richtlijnen publieke gezondheid, kernwaarden Gezonde leefomgeving); Vertegenwoordiging publieke gezondheid in regionale gremia zoals Rijnmondberaad Omgevingswet en programma Gezond en veilig Zuid-Holland; Faciliteren van gemeenten in hun rol voor een gezonde leefomgeving: trainingen, bestuurdersreis, e.a., in samenwerking met de provincie; Kunnen werken met basisinstrumenten en -processen van de Omgevingswet, waaronder het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO); Brengen van samenhang in de uitvoeringsdiensten DCMR (milieudienst Rijnmond), de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond (VRR) en de GGD voor efficiënte
.
aan de gemeenten; . dienstverlening Deelnemen in landelijke inhoudelijk vak- en met RIVM; . expertisegroepen Daarbij zijn er ruimtelijke opgaven die de
.
gemeentegrenzen overstijgen en waarbij meerdere gemeenten gezamenlijk optrekken. Denk hierbij aan de regionale energiestrategie (o.a. windmolens, biomassa), aanleg en/ of uitbreiding van (snel)wegen, RotterdamThe Hague Airport, dossier Havengeluid en omgeving i.r.t. de woningbouwopgave, etc. Gevoelige opgaven waarbij het wenselijk is dat de gezondheidsbescherming van alle inwoners op eenzelfde wijze geborgd is, ongeacht de gemeente waar je woont. Adviesvragen van individuele gemeenten maken geen onderdeel uit van deze basis maar kunnen geleverd worden als plusproduct; Netwerk onderhouden, regionaal en landelijk.
. .
.
57
Kengetal
.
Collectieve advisering gezonde leefomgeving 4-maandelijks- kennisbericht voor ambtenaren Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening, Omgevingswet, Milieu. Dit kennisbericht ontsluit kennis en levert handvaten om gezondheid mee te wegen in ruimtelijke processen. Het maakt bovendien zichtbaar wat de GGD voor dit product doet. 3 gemeentegrens-overstijgende adviestrajecten met impact op gezondheid van inwoners en een groot effect gebied. 100 actief bijgewoonde overleggen veelal intergemeentelijk, of op regionaal en landelijk niveau.
. .
Bijzonderheden Collectieve advisering gezonde leefomgeving Dit product leunt en borduurt voort op de basistaak Medische Milieukunde (B5a). Door deze ‘verwevenheid’ kunnen beide producten relatief efficiënt worden aangeboden, waarmee de kostprijs laag wordt gehouden. Adviesvragen van individuele gemeenten maken geen onderdeel uit van deze basis. Adviesvragen van individuele gemeenten vallen onder het plusproduct ‘Gemeentelijke advisering gezonde leefomgeving’ en kunnen gemeenten aanvullend op de basistaak inkopen.
Kosten Zie begroting basistakenpakket.
58
Jeugd en kinderopvanginspecties
C.
59
C1. Inspecties kinderopvang
Productsoort Productverantwoordelijke Basisproduct inspecties kinderopvang Afdeling Publieke Gezondheid, Team toezicht kinderopvang
Wettelijke basis Wet kinderopvang
Productomschrijving De GGD houdt voor de gemeenten toezicht volgens de Wet kinderopvang. De toezichthouders doen jaarlijks inspecties bij alle kinderdagverblijven, locaties buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en bij 50% van de gastouders. Soms is het nodig om vaker in een jaar langs te komen. De vorm en omvang van de inspectie verschilt per type voorziening en situatie. Toezichthouders inspecteren risicogestuurd, minder intensief bij locaties waar geen zorgen over bestaan en intensiever bij locaties waar wél zorgen over zijn.
Doel van het product Toezicht op de kwaliteitseisen uit de Wet kinderopvang. De kern van de kwaliteitseisen is dat kinderen volop de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen en veilig en gezond op te groeien. Toezichthouders van de GGD zien toe op het naleven van de eisen en dragen zo bij aan het waarborgen van de kwaliteit van de kinderopvang.
Doelgroep van het product Alle kinderopvangvoorzieningen die zijn geregistreerd in het Landelijk Register Kinderopvang. Een kinderopvangvoorziening is een kinderdagverblijf (KDV), een buitenschoolse opvang (BSO), een gastouderbureau (GOB) of een voorziening voor gastouderopvang (VGO; een gastouder).
Activiteiten In de Wet kinderopvang worden de inspecties onderscheiden in verschillende onderzoeken3: Jaarlijks onderzoek bij alle KDV, BSO en GOB waarbij deze voorzieningen minimaal 1x per kalenderjaar moeten worden geïnspecteerd vol gens de wettelijke 100% inspectie-eis waarop de Inspectie van het Onderwijs toezicht houdt. Toezichthouders inspecteren hierbij risicogestuurd. Jaarlijks steekproefonderzoek bij 50% van de VGO. Minimaal wordt iedere 3 jaar4 bij een VGO een onderzoek gedaan. Onderzoek voor registratie (OVR) bij startende voorzieningen. Onderzoek na registratie (ONR) binnen 3 maanden na registratie. Incidentele onderzoeken op basis van signalen en klachten. Nader onderzoeken bij tekortkomingen (overtredingen) op basis van handhaving door de gemeente.
. Behandeling van meldingen en klachten van
.
. . . . 3 4
ouders en/of beroepskrachten over de kwaliteit van een voorziening. Deze kunnen leiden tot een incidenteel onderzoek en/of worden meegenomen bij een jaarlijks onderzoek. Jaarlijks afstemmingsoverleg met de gemeenten. Jaarlijkse gesprekken met alle houders in de regio waarin de resultaten van het afgelopen jaar worden besproken en afspraken voor het komend jaar worden gemaakt. Regionaal overleg beleidsmedewerkers regiogemeenten waarin de voortgang van de inkoop van de inspecties wordt besproken en de ontwikkelingen in de kinderopvang. Continue registratie in Gemeenschappelijke Inspectie Ruimte (GIR) met planning en verrichte aantallen inspecties per soort opvang en inzicht in besteed bedrag t.o.v. inkoop.
. . . .
In de Wet kinderopvang worden de inspecties beschreven als onderzoeken. Dit is niet standaard iedere twee jaar. In de praktijk kan bijvoorbeeld VGO X jaarlijks worden geïnspecteerd en VGO Y eens in de 3 jaar.
60
Kengetallen -
Alle ingekochte inspecties van de gemeenten: 2000.
Bijzonderheden De inkoop van de inspecties wordt gedaan aan de hand van landelijke risicoprofielen. Toezichthouders maken het risicoprofiel van alle voorzieningen van kinderopvang (KDV, BSO en GOB) ondergebracht in vier risicoprofielen (groen, geel, oranje en rood). Dit zijn oplopende risicoprofielen qua inzet capaciteit. Bij groen heeft toezicht de minste zorgen, bij rood de meeste. Bij het invoeren van het risicogestuurd toezicht hebben de GGD’en en gemeenten deze risicoprofielen verbonden aan een hoeveelheid uren per inspectie. Naarmate zij het risico aan de hand van deze vier klassen hoger inschatten loopt het aantal uren per inspectie op. Dit risicogestuurd werken en de risicoprofielen zijn daarmee een instrument van bedrijfsvoering en een planningsinstrument. Vanaf 1 januari 2024 is het wettelijk verplicht om kinderopvanglocaties flexibel te inspecteren. Hiermee is er ruimte voor meer maatwerk en/of diepgaander onderzoek. Alle KDV’s, BSO’s en GOB’s moeten jaarlijks geïnspecteerd worden maar de inspectieactiviteiten kunnen voor iedere locatie gerichter worden ingezet en zijn niet of minder voorspelbaar omdat minder kwaliteitseisen verplicht beoordeeld hoeven te worden. In 2022 en 2023 zijn ervaringen opgedaan met flexibel inspecteren. Flexibel inspecteren is budgetneutraal. De gastouders worden steekproefsgewijs geïnspecteerd.
Sinds 2022 zijn er door het Rijk financiële middelen beschikbaar gesteld waarmee gemeenten 50% van de gastouderlocaties kunnen inspecteren. In 2018 is de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) ingevoerd (onderdeel van de Wet kinderopvang). Doel van deze wet is om de pedagogische kwaliteit te verbeteren. De verbeteringen zijn gefaseerd ingevoerd met als laatste invoering van het minimum taalniveau en de specifieke scholingseis voor het werken met baby’s. Deze eisen worden vanaf 1 januari 2025 ingevoerd.
61
Bijlage 4: Wet publieke gezondheid
De Wet publieke gezondheid (Wpg) is het kader waarbinnen de GGD namens de gemeen schappelijke regeling de basistaken uitvoert voor de deelnemende gemeenten. De kern van de wet is dat deze het college van burgemeester en wethouders van alle gemeenten opdraagt om de totstandkoming en de continuïteit van en de samenhang binnen de publieke gezondheidszorg, en de afstemming ervan met de curatieve gezondheidszorg en de genees kundige hulpverlening bij ongevallen en rampen te bevorderen. Ter uitvoering van de bij wet opgedragen taken draagt het college van burgemeester en wethouders zorg voor de instelling en instandhouding van een gemeentelijke gezondheidsdienst. Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: a. het verwerven van, op epidemiologische analyse gebaseerd, inzicht in de gezondheidssituatie van de bevolking, b. het elke vier jaar, voorafgaand aan de opstelling van de nota gemeentelijke gezondheids-beleid, bedoeld in artikel 13, tweede lid, op landelijk gelijkvormige wijze verzamelen en analyseren van gegevens over deze gezondheidssituatie, c. het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen, d. het bijdragen aan opzet, uitvoering en afstemming van preventieprogramma’s, met inbegrip van programma’s voor de gezondheidsbevordering, e.
het bevorderen van medisch milieukundige zorg, f. het bevorderen van technische hygiënezorg, g. het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen, h. het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders. Specifiek voor de uitvoering van de algemene infectieziektebestrijding worden in de wet vervolgens de onderstaande taken genoemd: a. het nemen van algemene preventieve maatregelen op dit gebied,
b. het bestrijden van tuberculose en seksueel overdraagbare aandoeningen, inclusief bron- en contactopsporing, c. bron- en contactopsporing bij meldingen Het merendeel van de algemene taken (a t/m g) en de taken op het terrein van infectieziekte bestrijding vormen de kern van het basistakenpakket dat de gemeenschappelijke regeling GGD-RR uitvoert. Daarnaast worden in de wet specifiek nog de taken voor de jeugdgezondheidszorg en de ouderengezondheidszorg genoemd. Voor de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg zijn dit: a. het op systematische wijze volgen en signaleren van ontwikkelingen in de gezondheids-toestand van jeugdigen en van gezondheidsbevorderende en -bedreigende factoren, b. het ramen van de behoeften aan zorg, c. de vroegtijdige opsporing en preventie van specifieke stoornissen, met uitzondering van het perinatale onderzoek op phenylketonurie (PKU), congenitale hypothyroïdie (CHT) en adrenogenitaal syndroom (AGS) en het aanbieden van vaccinaties voorkomend uit het Rijksvaccinatieprogramma, d. het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding, e. het formuleren van maatregelen ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen. Artikel 6b van de Wet publieke gezondheid bepaalt dat er een rijksvaccinatieprogramma (RVP) is. Dit is vormgegeven in artikel 11 van het Besluit publieke gezondheid.
De inhoud van het RVP (het vaccinatieschema) en een aanduiding welk gedeelte van het RVP onder verantwoordelijkheid van de gemeenten valt, is in een Algemene maatregel van bestuur (Amvb) geregeld. De uitvoering van het RVP is vanaf 1 januari 2019 vastgelegd op drie niveaus: de Wpg, een Amvb en deze professionele richtlijn. De gemeenten hebben de uitvoering van het RVP belegd bij de Jeugdgezondheidszorg.
62
In de regio Rotterdam-Rijnmond zijn de stichting Centrum Jeugd en Gezin (CJG) Rijnmond en het CJG Capelle aan den IJssel de uitvoerders van de doelstellingen op het terrein van de jeugdgezondheidszorg. Voor de uitvoering van de ouderengezondheidszorg worden in de Wet publieke gezondheid de volgende taken omschreven: a. het op systematische wijze volgen en signaleren van ontwikkelingen in de gezondheidstoestand van ouderen en van gezondheidsbevorderende en -bedreigende factoren; b. het ramen van de behoeften aan zorg; c. de vroegtijdige opsporing en preventie van specifieke stoornissen als comorbiditeit; d. het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding; e. het formuleren van maatregelen ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen. In de Wet publieke gezondheid wordt tevens omschreven dat alle gemeenten binnen twee jaar na openbaarmaking van de landelijke gezondheidsnota een nota gemeentelijk gezondheidsbeleid vaststellen. Een ander belangrijk deel van de Wpg richt zich op allerlei bepalingen rond de uitbraak van infectieziekten en de controle daarop rond havens en vliegvelden. Voorts regelt de wet de samenhang met de omvang van de veiligheidsregio’s en het hanteren van een meldcode voor huiselijk geweld voor GGD’en.
In 2021 is de tijdelijke wet maatregelen covid-19 in de Wpg opgenomen. Er is daarvoor een nieuw hoofdstuk toegevoegd (artikelen 58a tot en met 58u Wpg) waarin de veilige afstand (artikel 58h Wpg), het groepsvormingsverbod (artikel 58g Wpg), het evenementenverbod (artikel 58i Wpg) en de sluiting van publieke locaties (artikel 58h Wpg) is geregeld. De wet regelt verder nog een aantal bijzondere mogelijkheden, zoals het verplichten van mondkapjes, het reguleren van contactberoepen en de bezettingsgraad van hotels. Deze mogelijkheden staan in artikel 58j Wpg. Tevens is opgenomen dat de burgemeester bevoegd gezag wordt voor handhaving (artikel 58d Wpg). Artikel 58r Wpg maakt het mogelijk om via de Wpg zelf of aangevuld met een ministeriële regeling extra eisen aan de kinderopvang te stellen. De volledige wettekst is in te zien op: wetten.nl Regeling - Wet publieke gezondheid BWBR0024705 (overheid.nl) Naar aanleiding van de coronapandemie wordt in 2023 de wet in diverse tranches herzien. Eventuele (financiële) consequenties voor de GGD zijn nog niet duidelijk.
63
g emeenschappelijke
Betreft: Van: Datum:
regeling
Brief aan raden inzake meerjarenbegroting 2024-2027 Secretaris algemeen bestuur gemeenschappelijke regeling GGD RotterdamRijnmond 16 maart 2023
Aanleiding en kernboodschap De Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR) verplicht het algemeen bestuur (AB) van het gemeenschappelijk orgaan elk jaar vóór 15 april van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, de algemene financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening te zenden aan de raden van de deelnemende gemeenten. Besluitvormingsproces De conceptbegroting 2024-2027 is ter vergadering van het AB van de GGD op donderdag 30 maart 2023 vastgesteld. De WGR verplicht dat de gemeenteraden 12 weken de gelegenheid krijgen voor het opstellen van hun zienswijze. Op 29 juni 2023 is de definitieve vaststelling van de meerjarenbegroting inclusief de zienswijzen van de raden voorzien, zodat deze conform wettelijke eis tijdig kan worden toegezonden aan de Gedeputeerde Staten. Proces en betrokkenheid gemeenteraden De gemeenteraden zijn 9 februari jl. middels een raadsinformatiebrief reeds uitgebreid geïnformeerd over onvermijdbare meerkosten voor de nieuwe meerjarenbegroting 2024 t/m 2027. Aanvullend zijn raadsleden uitgenodigd voor een van de raadsinformatiesessies (d.d. 21 en 23 februari 2023), verzorgd door de GGD Rotterdam-Rijnmond. Een opname van de digitale sessie is terug te kijken via: Webinar GGD infoavond - 23 februari 2023 (vimeo.com). Op woensdagavond 19 april a.s.
verzorgt de GGD Rotterdam-Rijnmond een technische sessie over de meerjarenbegroting via MS-Teams. Raadsleden ontvangen middels de griffie een uitnodiging inclusief vergaderlink. De sessie zal worden opgenomen en kan een beperkte periode worden teruggekeken door genodigden. Technische vragen kunnen vooraf tot 14 april a.s. worden ingediend bij c.quak@rotterdam.nl. Meerkosten meerjarenbegroting 2024-2027 GR GGD Rotterdam-Rijnmond Vanwege een toenemende infectiedruk, aangepaste wet- en regelgeving en bijkomende werklast o.a. op terrein van crisisbeheersing, is de huidige begroting niet meer toereikend om alle wettelijke basistaken die bij de GGD belegd zijn per 2024 en verder uit voeren. Het leidt tot meerkosten voor specifiek drie basistaken, te weten: 1. Ondersteuning en advisering bestuur (A1); 2. GROP en crisisbeheersing (A3); 3. Infectieziektebestrijding (B1). Deze meerkosten meerjarenbegroting 2024-2027 zijn onvermijdbaar om als GGD alle basistaken die bij de GGD belegd zijn conform wet- en regelgeving en geldende kwaliteitskaders uit te kunnen voeren per 2024 en verder. Hiermee wordt het minimale basistakenpakket in stand gehouden, wat betekent dat de GGD
1
bepaalde toepassingen uit de coronaorganisatie niet kan behouden, maar wel een stap voorwaarts zet t.o.v. de GGD van vóór de coronapandemie. Aan ambities die benoemd staan in GGD 3.0 wordt geen invulling gegeven. Het leidt tot een stijging van +€2,22 op de vaste inwonerbijdrage, van €6,23 in 2023 naar €8,45 per 2024. Indexatiepercentage 2024 Conform afspraak wordt het indexpercentage zoals afgegeven door de Kring van Gemeentesecretarissen van de gehele regio Rotterdam-Rijnmond gehanteerd. Dit zou mogen leiden tot een stijging van de uurtarieven met 8,4%. Omdat de tarieven voor de GGD in 2023 opnieuw zijn berekend, zijn deze reeds op het prijsniveau van 2023 gebracht. Het gedeelte van de indexatie dat rekening houdt met de doorwerking van de jaren 2022-2023 wordt voor 2024 niet opnieuw meegerekend. De toegepaste indexatie komt daarmee op 3,6%. Gewijzigde inkoopstrategie kinderopvanginspecties Het AB-GGD heeft d.d. 9 februari 2023 besloten tot een gewijzigde inkoopstrategie voor de basistaak C1 ‘Kinderopvanginspecties’ per 2024. Bij de voorgaande inkoopstrategie werden onuitgevoerde ingekochte inspecties aan de regiogemeenten terugbetaald. De financiële consequenties daarvan vielen volledig ten laste van de gemeente Rotterdam als risicodrager.
Dit leidde tot financiële schade omdat regiogemeenten doorgaans te ruim inkochten (om verzekerd te zijn van voldoende inzet indien nodig), en de uiteindelijke financiële dekking na terugbetaling niet meer aansloot op de georganiseerde personele capaciteit o.b.v. de inkoop. In opdracht van het AB is samen met de ambtenaren kinderopvang van de gemeenten een nieuwe inkoopstrategie uitgewerkt, waarbij de financiële verantwoordelijkheid voor de inkoop van de inspecties collectief gedragen wordt. Het betekent dat het te veel aan ingekochte inspecties niet langer wordt terugbetaald. Om te borgen dat er voldoende capaciteit is om op onvoorziene gebeurtenissen1 te kunnen anticiperen, betalen gemeenten op hun verzoek een verzekeringsbijdrage van 5% boven op de jaarlijkse inkoop. Met deze verzekeringsbijdrage kan voorzien worden in voldoende capaciteit en flexibiliteit om gemeenten bij te staan bij onvoorziene ingrijpende gebeurtenissen en bijstand te bieden bij bezwaar- en rechtszaken, zonder nadelige financiële consequenties voor de gemeente Rotterdam en de GGDorganisatie. De bijdrage voor kinderopvanginspecties zijn afhankelijk van het aantal kinderopvanglocaties in een gemeente. Gemeenten zijn verantwoordelijk de gewenste inkoop jaarlijks vast te stellen, welke afspraken separaat worden vastgelegd. Het betreft zodoende binnen de meerjarenbegroting een variabele bijdrage.
Het tarief voor de basistaak kinderopvanginspecties is vastgelegd in de meerjarenbegroting. [Investeringsagenda: desgewenst toe te voegen na bespreking AB GGD 30/3] Secretaris alg. bestuur GGD Rotterdam Rijnmond
Mevr. Dr. Y.H.T.P van Duijnhoven Directeur publieke gezondheid
1
Onvoorziene gebeurtenissen vergen vaak diepgaandere en uitgebreidere inspecties, waarbij extra toezichthouders worden ingezet. Hierbij kan gedacht worden aan ongelukken, mishandeling, zedenzaken, illegale kinderopvang en andere onverwachte zaken.
2
Begroting 2024 Basistakenpakket Gemeenschappelijke regeling GGD-RR
Inhoudsopgave 1.
Inleiding
3
2.
De producten
8
3.
Gemeentelijke bijdragen
14
4.
Verantwoording
26
Bijlage 1: Tarieven basistaken 2024 31 Bijlage 2: Inwoneraantallen voor berekening gemeentelijke bijdragen 32 Bijlage 3: Beschrijving per basistaak (productenboek) 33 Bijlage 4: Wet publieke gezondheid 61
2
Inleiding
1
3
GGD
RotterdamRijnmond Bleiswijk
Berkel
Hoek van Holland
LANSINGERLAND
Bergschenhoek
Rodenrijs
Hillegersberg-Schiebroek
Prins Alexander
Overschie
ROTTERDAM Noord
MAASSLUIS
CAPELLE A/D IJSSEL
R’dam Centrum
VLAARDINGEN
Rozenburg
Oostvoorne
Kralingen-Crooswijk
KRIMPEN A/D IJSSEL
Delfshaven
SCHIEDAM
Brielle
Pernis
Zwartewaal
Tinte
Feijenoord
Charlois
Vierpolders
Charlois
VOORNE AAN ZEE Rockanje
Bolnes Slikkerveer
IJsselmonde
Heenvliet Geervliet
Hoogvliet
Nieuwenhoorn Abbenbroek Hellevoetsluis
Poortugaal
RIDDERKERK
Rhoon
Oostendam
ALBRANDSWAARD
Rijsoord
BARENDRECHT
NISSEWAARD Spijkenisse
Oudenhoorn
Goedereede Ouddorp
Zuidland
Simonshaven Hekelingen
Stellendam
Port Zélande
Sommelsdijk
Melissant
Middelharnis Dirksland
GOEREE - OVERFLAKKEE Stad aan 't Haringvliet
Herkingen
Legenda
Nieuwe-Tonge Den Bommel
Grens werkgebied GGD Gemeentegrens
Zuidzijde
Oude-Tonge
Gebiedsgrens (R’dam)
Achthuizen
Gemeentehuis
Ooltgensplaat
Gebiedskantoor (R’dam)
Langstraat
Kantoorlocatie GGD 0
1
2
3
4
5 km.
© Gemeente Rotterdam,Stadsbeheer, Basisinformatie, jan. 2023
Gemeenschappelijke regeling GGD-RR Aan de gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam-Rijnmond (GR GGD-RR) nemen alle gemeenten in de regio Rijnmond deel: Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Goeree-Overflakkee, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Voorne aan Zee. Het werkgebied telt 1,35 mln. inwoners. De GGD Rotterdam-Rijnmond (GGDRR) voert een uniform pakket van basistaken uit voor het gehele werkgebied.
Wet publieke gezondheid De Wet publieke gezondheid (Wpg) is het kader waarbinnen de GGD namens de gemeenschappelijke regeling de basistaken uitvoert voor de deelnemende gemeenten. De wet draagt het college van burgemeester en wethouders van alle gemeenten op tot uitvoering en continuïteit van de publieke gezondheidszorg
en de samenhang hierbinnen te bevorderen. Verder moet vanuit deze taak de afstemming met de curatieve gezondheidszorg en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen bevorderd worden. Ter uitvoering van de bij wet opgedragen taken draagt het college van burgemeester en wethouders zorg voor de instelling en instandhouding van een gemeentelijke gezondheidsdienst. In bijlage 4 wordt verder ingegaan op de details van de Wpg.
Vierjarige begrotingscyclus Bij het opstellen van een begroting voor de gemeenschappelijke regeling GGD-RR wordt gewerkt met een cyclus van vier jaar. Elke vier jaar wordt de begroting opnieuw opgebouwd. De keuzes voor de omvang van het basistakenpakket, de gehanteerde tarieven, de noodzakelijke ureninzet en overige kosten worden op basis van ervaringen van de vorige periode en eventuele wijzigingen in wet- en regelgeving aangepast
4
en aangescherpt. Gedurende 4 jaar wordt het basistakenpakket niet meer gewijzigd, tenzij onvermijdelijk door onvoorziene ontwikkelingen. Er wordt wel jaarlijks geïndexeerd conform het indexatiepercentage van de Kring van Gemeentesecretarissen.
Ontwikkelingen publieke gezondheid De voorgaande vierjarenbegroting (20192022) en de keuzes voor de omvang van het basistakenpakket, de noodzakelijke inzet en overige kosten zijn gebaseerd op de ervaringen van de voorliggende periode en werd reeds opgesteld in het najaar van 2017 en begin 2018. Op basis van ervaringen en toenemende werkdruk is de GGD in 2019 gestart met een verkenning naar wat er nodig was om als GGD de wettelijke (basis)taken zorgvuldig te kunnen blijven uitvoeren en waarin vooral de nadruk op preventie sterker diende terug te komen (traject GGD 2.0). Met de komst van de coronapandemie begin 2020 is dit traject gestagneerd. Daarbij vielen er tijdens de coronapandemie een aantal knelpunten tijdelijk weg: dankzij de meerkostenregeling van het ministerie van VWS kon extra inzet gepleegd worden en was er vanwege beperkende coronamaatregelen tijdelijk sprake van een lagere infectiedruk van andere overdraagbare infectieziekten. Landelijk werden er tegelijkertijd ook signalen afgegeven dat één van de belangrijkste lessen van de coronapandemie was dat de GGD’en versterkt
moeten worden. De verwachting was initieel dat hiervoor rijksmiddelen beschikbaar zouden komen, om de ontwikkelingen af te wachten is eenmalig de voorgaande vierjarenbegroting van 2019-2022 voor het jaar 2023 verlengd door middel van indexatie. GGD-RR is daarop met de deelnemende gemeenten in het algemeen bestuur een visietraject ingegaan, genaamd GGD 3.0. Op 1 juli 2021 heeft het Algemeen BestuurGGD (AB GGD) het visiedocument ‘GGD 3.0: Koers voor de toekomst’ unaniem vastgesteld en is deze met de gemeenteraden gedeeld.
Visie GGD 3.0 GGD 3.0 is gericht op het beschermen en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in de regio Rijnmond. De nieuwe koers is gebaseerd op geleerde lessen van de coronacrisis en maatschappelijke trends en ontwikkelingen op het terrein van de volksgezondheid. Naast dat de koers fundamentele elementen bevat om als GGD toekomstbestendig te zijn voor het beschermen van de publieke gezondheid, omvat het ambities om een gezonde leefstijl en leefomgeving in de regio te faciliteren. De nieuwe koers is door het AB GGD vastgesteld onder voorbehoud van financiële dekking door het Rijk aangezien alles er op wees dat door het Rijk extra middelen ter beschikking zouden worden gesteld. Afgesproken werd wel dat zolang er onduidelijkheid bleef over de financiële bijdrage van het Rijk er ook geen uitvoering zou gegeven worden aan de ambities van GGD 3.0.
5
Begroting 2024-2027 Er is sinds de vaststelling van de voorgaande vierjarenbegroting en bijbehorend basistakenpakket veel veranderd. Niet alleen is de coronapandemie van forse impact geweest, diverse ontwikkelingen in het zorgdomein zijn van grote invloed op de uitvoeringstaken die bij de GGD belegd zijn. De voorgaande vierjarenbegroting (2019-2022) is reeds in 2017 door de GGD opgebouwd, omdat conform de begrotingscyclus voor de GR GGD-RR het bestuur de nieuwe begroting in het eerste kwartaal 2018 diende vast te stellen. De keuzes voor de omvang van het basistakenpakket, de noodzakelijke inzet en overige kosten waren gebaseerd op de ervaringen van de voorliggende periode en de meest recente jaarcijfers van toen: 2016. Destijds is niet geanticipeerd op de inwerkingtreding van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) per 25 mei 2018 en evenmin op de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg (Wabvpz) per 1 juli 2020. Terwijl deze wetgeving, gezien verplichte medische dossiervorming, waar de GGD aan gehouden is, extra inzet vergt en nieuwe taken meebrengt. Ondertussen zijn er nog een aantal nieuwe en gewijzigde wetten, te weten de Wet open overheid (Woo), de Archiefwet en de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Om als GGD aan de (gewijzigde) weten regelgeving te kunnen voldoen, is extra ondersteuningscapaciteit vereist.
De laatst vastgestelde vierjarenbegroting 20192022 met verlenging naar 2023 is niet meer toereikend om als GGD alle wettelijke taken uit te kunnen blijven voeren op een kwalitatief voldoende niveau. Om als GGD gesteld te blijven staan voor de uitvoering van alle wettelijke taken en zo de gezondheidsrisico’s in onze regio te beperken, moeten we hierop in de nieuwe meerjarenbegroting anticiperen. Met het wegvallen van de meerkostenregeling voor corona (de huidige opdracht vanuit VWS heeft als einddatum 1 juli 2023) en daarmee de beëindiging van een aparte coronacrisisorganisatie, zijn de risico’s fors, met name voor de uitvoering van infectieziektebestrijding (IZB). De verantwoordelijkheid van de instandhouding van een gemeentelijke gezondheidsdienst, is belegd bij het college van B&W. In het najaar van 2022 en eerste kwartaal/begin 2023 is daarom met alle gemeenten in de gemeenschappelijke regeling het gesprek gevoerd over de nieuwe vierjaarsbegroting voor 2024-2027. De versterking is met name noodzakelijk gebleken bij de taken infectieziektebestrijding, GGD rampen opvangplan (GROP) en crisisbeheersing en ondersteuning en advisering bestuur gemeenschappelijke regeling. Dit is verwerkt in de begroting die thans voor ligt.
In de raadsinformatiebrief van 9 februari 2023 is inhoudelijk dieper ingegaan op de onderdelen die in de begrotingscyclus 2024-2027 verstevigd dienen te worden en tot een verhoging van de inwonerbijdrage leiden.
6
Plusproducten Gemeenten kunnen aanvullend op het basistakenpakket plusproducten op maat inkopen bij de GGD. Deze producten dragen bij aan het volksgezondheidsbeleid van de gemeenten of aan het gemeentelijk beleid in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Gemeenten maken met de GGD indien gewenst afspraken over de inhoud en bijbehorende kosten van een aanvullend product voor een gemeente. Zo ontstaat een plusproduct op maat. De afspraken worden vastgelegd in een offertebrief. De producten worden weliswaar onder de merknaam van de GGD uitgevoerd maar worden in feite door de gemeente Rotterdam
geleverd en zijn dan ook in juridische zin bilaterale afspraken tussen de gemeente Rotterdam en een andere (regio)gemeente. Momenteel worden de volgende plusproducten door verschillende gemeenten ingekocht: - Wmo-toezicht - Gemeentelijke advisering gezonde leefomgeving - Nu Niet Zwanger - Ophoging van de gezondheidsmonitor tot wijkniveau Een samenvatting van het basistakenpakket is te vinden in hoofdstuk 2. Een volledige uitwerking van alle basistaken is als bijlage bij de begroting gevoegd (het productenboek).
7
De producten
2
8
Wijzigingen in het basistakenpakket t.o.v. de voorgaande begrotingscyclus 2019 t/m 2023. Vanwege een toenemende infectiedruk, aangepaste wet- en regelgeving en bijkomende werklast, is de huidige begroting niet meer toereikend om alle wettelijke basistaken die bij de GGD belegd zijn per 2024 en verder uit te voeren. Het leidt tot meerkosten voor specifiek drie basistaken, te weten: 1. Ondersteuning bestuur gemeenschappelijke regeling (A1); 2. GROP en crisisbeheersing (A3); 3. Infectieziektebestrijding (B1). Deze meerkosten meerjarenbegroting 2024-2027 zijn onvermijdbaar om alle basistaken die bij de GGD belegd zijn conform wet- en regelgeving en geldende kwaliteitskaders uit te kunnen voeren per 2024 en verder.
Samenstelling van het basistakenpakket we een handelingsperspectief. We kiezen middelen passend bij de doelgroep en communiceren in de juiste toon en taal.
Het basistakenpakket wordt in dit hoofdstuk kort omschreven. Een uitgebreide beschrijving van de afzonderlijke producten is opgenomen in het productenboek (bijlage 3). Ondersteuning, advisering en beleidsvoorbereiding bestuur gemeenschappelijke regeling Bieden van inhoudelijke, procesmatige en bedrijfsmatige ondersteuning aan het bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Belangenbehartiging en deelname aan GGD GHOR Nederland (de landelijke ondersteuningsorganisatie voor alle GGD’en in Nederland). Advisering aan de Directeur Publieke Gezondheid, algemeen bestuur en ambtenaren van de deelnemende gemeenten.