Begroting 2023-2026 raadsversie.docx

71

Het ziekteverzuimbeleid is de afgelopen jaren vooral gericht op de aanpak van verzuim en verschuift inmiddels naar het plegen van meer inzet op preventie. Daartoe is in de tweede helft van 2022 een bedrijfsmaatschappelijk werker gestart om medewerkers te ondersteunen én het management te adviseren. Er zal echter ook geïnvesteerd worden op extra ondersteuning van het management bij de aanpak van het langdurig verzuim. Financiën en control Nieuw financieel systeem Medio 2022 is het financieel systeem nieuw aanbesteed. Het nieuwe systeem gaat bijdragen aan onze doelstelling om de financieel-administratieve en planning & control processen verdergaand te digitaliseren, waarbij invulling wordt gegeven aan de wens om financieel-inhoudelijke en planning & control informatie breder en gebruiksvriendelijker binnen onze organisatie te ontsluiten. De door Unit4 aangeboden oplossing ERPx is als winnaar uit de aanbesteding gekomen. ERPx is een nieuwe oplossing waarbij de mogelijkheden van financieel-, inkoop- en projectmanagement en FP&A (financiële planning en analyse) zijn samengebracht binnen een geïntegreerd cloudplatform dat voorziet in real-time informatie. Deze kan met behulp van tools en innovatieve functionaliteiten optimaal worden ontsloten. Het nieuwe financieel systeem gaat bijdragen aan het financieel bewustzijn van onze gemeentelijke organisatie.

Het implementatieproces zal echter complex zijn en ook veel interne inzet vragen. Daar staat echter meer functionaliteit, mogelijkheden tot maatwerk en daarmee gebruiksgemak, tegenover. Gelet hierop hebben wij er voor gekozen om de implementatie zorgvuldig uit te voeren en als implementatiedatum 1 januari 2024 aan te houden. Ontwikkeling P&C cyclus In 2022 is gestart met de doorontwikkeling van de gemeentelijke P&C cyclus. Dit heeft geleid tot een houtskoolschets voor een vernieuwde P&C cyclus die begin september 2022 met de commissie AZ en de Auditcommissie is besproken. Bij beide commissies blijkt draagvlak te bestaan voor de aanpassingen. De houtskoolschets bestaat uit de volgende uitgangspunten. Dit betreft uitgangspunten die in 2023 inhoudelijk verder worden uitgewerkt: 1. Eén bestuursrapportage die opgesteld wordt vanuit het principe van “management by exception”. Deze komt jaarlijks in september in de raad ter behandeling. En één (financiële) slotwijziging die in december in de raad wordt behandeld. 2. Een steviger onderscheid tussen kadernota en programmabegroting, waarbij de Kadernota zich alleen richt op kaderstellende besluiten, die verder inhoudelijk worden uitgewerkt in de programmabegroting. 3. Een betere aansluiting tussen programma’s en paragrafen.

Daardoor wordt dubbele informatie voorkomen en kan de focus bij de programma’s liggen op besluitvormingsinformatie en effectsturing (kpi’s) en in de paragrafen op achtergrondinformatie. 4. Een nieuwe indeling van de zes programma’s waardoor deze beter aansluiten bij de inrichting van de organisatie, bij de indeling van de drie raadscommissies én bij de paragrafen. In deze Programmabegroting 2023 is deze nieuwe indeling al toegepast. 5. Een goede inhoudelijke beoordeling op de door waarstaatjegemeente.nl gebruikte indicatoren en een keuze welke indicatoren beleidsrelevant zijn voor de gemeente Vijfheerenlanden. 6. Het behandelen van P&C documenten in alle vakcommissies van de raad (voor wat betreft de relevante onderdelen). Dit zal in overleg met de Griffie vorm worden gegeven.

72

Inkopen en aanbesteden In 2022 is het inkoopbeleid geactualiseerd. Dit geactualiseerde beleid wordt vanaf 2023 toegepast. De belangrijkste aanpassingen betreffen het (interne) goedkeuringsproces en de drempelbedragen. Zo moeten voortaan inkoopstrategieën voor Europese aanbestedingen en afwijkingen van inkoopstrategieën worden goedgekeurd door het DMT overleg (het wekelijkse overleg van directie en netwerkmanagers). Bij de drempelbedragen zijn de drempelbedragen voor social return en duurzaamheid aangepast. Bij social return bijvoorbeeld van € 200.000 naar € 100.000. Dit betekent dat meer aanbestedingen gaan worden beoordeeld op de aspecten social return en duurzaamheid. Communicatie, informatiebeleid en automatisering Communicatie In 2023 starten wij met het vervangen van onze verouderde website. Met de nieuwe website gaan wij de digitale dienstverlening vergroten en aan onze inwoners een gepersonaliseerde website aanbieden voor alle aandachtsgebieden van de gemeente. Daarmee voldoen wij ook aan de toegankelijkheidseisen die de wet stelt. De nieuwe website moet inwoners en ondernemers eenvoudig op weg helpen in hun behoefte aan informatie met betrekking tot de gemeentelijke aandachtsgebieden. I-visie en meerjarenplan automatisering In drie stappen werken wij met een meerjarenplanning toe naar een “digitaal volwassen VHL” in 2025.

Hierbij houden wij rekening met de doelstellingen van de Visie op informatievoorziening gemeente Vijfheerenlanden 2021-2024. Het jaar 2023 staat in het teken van stap één “Het digitale VHL-fundament” en het eerste deel van de tweede stap “een digitaal verbonden VHL”. Bij de uitvoering van de meerjarenplanning gebruiken wij een dynamische projectenplanning. Het plaats- en tijdonafhankelijk werken is helemaal in onze organisatie doorgevoerd. We streven naar een nog hoogwaardiger voorzieningenniveau om de medewerkers te ondersteunen in het werken op afstand en op locatie. De ingezette beweging naar de Cloud ontwikkelen wij verder door. Gezien de huidige ontwikkelingen in de markt is hier mogelijk aanvullend budget voor nodig. In 2023 worden - naast een deel van de werkplekken - ook belangrijke netwerkinfrastructuur-onderdelen (hardware en software) vervangen. Door daarbij extra capaciteit in te zetten zijn wij beter in staat om de toenemende risico's op het gebied van informatieveiligheid tot een minimum te beperken. Om het dienstverleningsconcept van VHL op het gewenste niveau te houden onderzoeken we op dit moment of de telefonie-omgeving voldoet aan de huidige eisen van dienstverlening. Grip op informatie Informatie wordt niet altijd centraal opgeslagen. In 2023 willen wij meer grip krijgen op informatie die buiten het zaaksysteem wordt opgeslagen.

In 2022 is daarom een project gestart om - door het opstellen van beheerplannen per systeem - inzicht te krijgen in het antwoord op de vraag welke systemen archiefwaardige informatie bevatten. Informatie speelt een steeds grotere rol in de maatschappij. Wetten als de Wet elektronische publicaties, de Wet open overheid en dergelijke, zorgen ervoor dat steeds meer informatie actief door de gemeente beschikbaar moet worden gesteld. Als organisatie willen we dat de informatie die we verstrekken betrouwbaar is. Wij werken aan een kwaliteitssysteem waarmee getoetst kan worden of informatie voldoet aan vooraf gedefinieerde eisen en waarmee de kwaliteit systematisch kan worden verbeterd.

73

E-depot Voor het bewaren en beschikbaar stellen van archieven ouder dan 20 jaar die voor permanente bewaring in aanmerking komen zijn wij aangesloten bij de Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Archief Zuid Utrecht (RAZU). Opslag van de dossiers gebeurt in archiefbewaarplaatsen die moeten voldoen aan strenge regels op het gebied van beveiliging. Ook digitale informatie die voor permanente bewaring in aanmerking komt moet op een zodanige wijze worden bewaard dat de informatie ook over 100 jaar nog raadpleegbaar is. Hiervoor hebben de deelnemende gemeenten het RAZU opdracht gegeven een zogenaamd e-depot te ontwikkelen. In 2023 zullen wij actief deelnemen in de ontwikkeling en implementatie van dit e-depot. Privacy en Informatiebeveiliging In 2023 gaan we binnen de bewustwordingscampagne ‘5 voor Veilig’ verder met het trainen en bewust maken van onze collega’s. Specifieke aandacht is er voor het implementeren van de uitkomsten rondom de interne audit Wet politiegegevens. Daarnaast zal er bij automatisering meer aandacht zijn voor de borging van beveiliging binnen de doorlopende werkprocessen. In de basis is de gemeente een dienstverlenende organisatie waar veel data in om gaan. Dagelijks worden grote hoeveelheden data geproduceerd op basis waarvan de werkzaamheden van de gemeente worden uitgevoerd.

Gezien de ontwikkeling die de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden rondom cybercriminaliteit is het beschermen van deze data een belangrijke taak van de gemeentelijke organisatie. In 2023 gaan wij daarom een aantal projecten en programma’s hieromtrent intensiveren. Daaronder bijvoorbeeld de bewustwording onder onze medewerkers. Hierbij maken we zowel gebruik van e-learning voor onze medewerkers als van een aantal meer ludieke acties. Verder gaan wij aan de hand van de beheerplannen op onze applicaties controleren in hoeverre onze bestaande maatregelen afdoende zijn en waar nog verbetering mogelijk is. Informatiebeveiliging is een continu veranderend taakveld. Dit is een uitdaging voor de gemeente en vraagt alertheid van onze collega’s en ook de nodige investeringen om grotere risico’s te dekken. Overige onderwerpen Nieuwe huisvesting In oktober 2021 heeft de raad besloten om het stadskantoor in Leerdam te verbouwen tot gemeentehuis voor Vijfheerenlanden. Hiertoe zal het huidige pand aan het Reilinghplein grootschalig worden gerenoveerd en worden uitgebreid aan de zijde van het treinstation. Het nieuwe gemeentehuis wordt Energie Neutraal (ENG) uitgevoerd. Medio 2022 is de bouworganisatievorm vastgesteld en is gekozen voor een traditionele bouworganisatievorm.

In 2022 wordt het programma van eisen opgesteld voor de diverse aspecten van het nieuwe gemeentehuis waarna door de architect een schetsontwerp wordt uitgewerkt. In het proces leidend tot het schetsontwerp worden ook de mogelijkheden tot huisvesting van de bibliotheek binnen het nieuwe gemeentehuis in beeld gebracht. Vervolgens zal met het schetsontwerp als uitgangspunt in 2023 de architect het voorontwerp en vervolgens het definitief ontwerp verder gaan uitwerken. Dit DO wordt door de raad vastgesteld, waarbij ook het krediet wordt aangevraagd. Na dit besluit wordt gestart met het opstellen van de bestekken en technische tekeningen. Parallel aan dit totstandkomingsproces vindt in 2023-2024 de planontwikkeling plaats voor de achterblijflocaties te Vianen en Meerkerk. Voor Meerkerk is er een sterke relatie met het opstellen van de dorpsvisie Meerkerk.

74

Wet Open Overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (de Woo) in werking getreden. Deze wet is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en heeft als doel overheden transparanter te maken. In 2022 is een start gemaakt met de projectmatige implementatie van de Woo en het vaststellen van het gemeentelijk ambitieniveau. Vanuit het Rijk worden incidentele en structurele middelen beschikbaar gesteld om binnen onze organisatie systemen te verbeteren en te onderhouden, medewerkers op te leiden en processen aan te passen. In 2023 en verder wordt uitvoering gegeven aan de verdere gefaseerde Woo-implementatie aan de hand van het bedoelde ambitieniveau. Vervallen van Tijdelijke wet verkiezingen COVID-19 (Twv) Deze wet is per 1 juli 2022 vervallen. Alle maatregelen uit deze wet (zoals de gezondheidsmaatregelen en het vervroegd stemmen) zijn daarmee ook vervallen. Wel zijn er ontwikkelingen die het mogelijk maken om ook bij toekomstige verkiezingen het hoofd te bieden aan de impact van een pandemie. Bij de Raad van State ligt een wetsvoorstel voor advies, dat een grondslag in de Wet publieke gezondheid creëert voor eventuele hygiëne- en persoonlijke beschermingsmaatregelen in het stemlokaal. Ook is bij de Tweede Kamer een initiatiefwetsvoorstel ingediend om vervroegd stemmen definitief vast te leggen in de Kieswet.

Het is echter nog niet zeker of beide Kamers met dit wetsvoorstel instemmen. En zo ja, of dat wetsvoorstel tijdig vóór de Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen op 15 maart 2023 in werking treedt. Eventuele meerkosten en eventuele compensatie hiervan door het Rijk zijn op dit moment niet aan te geven. Transformatie Sociaal Domein In het kader van de uitvoering van de Sociaal Maatschappelijke Agenda (SMA) hanteren wij in 2023 het programmaplan als instrument om de weerbaarheid, zelfredzaamheid en samenredzaamheid van onze inwoners te bevorderen. De uitvoering van de SMA heeft ook flinke consequenties voor onze organisatie. Dit heeft allereerst te maken met het hebben van heldere prestatieafspraken met voorliggende voorzieningen en welzijnsorganisaties. Zij werken preventief, bieden laagdrempelig of informeel ondersteuning waar nodig zodat de inwoner naar vermogen mee kan doen. Daarbij hoort, dat wij de samenwerking tussen het in 2023 door te ontwikkelen sociaal team (jeugdconsulenten en maatschappelijk werkers), de Wmo consulenten, Welzijn en Avres, verder gaan versterken. Het doel hiervan is te komen tot integraal werkende en goed geëquipeerde teams. Daarbij beoordelen wij ook de span of control van de verantwoordelijk leidinggevenden. In het kader van “zicht op kosten” zetten wij in 2023 de ingezette lijn van beheersmaatregelen voort.

In de samenwerking tussen het sociaal team en RBL gaan wij strakker sturen op de inzet van zorg door gecontracteerde partijen. Daartoe voeren wij accountgesprekken met aanbieders en houden hen aan de gemaakte contractafspraken. Tevens zetten we fors in op het voeren van casusregie door de sociaal teams. Dit heeft ook tot doel om de wachtlijsten tot wettelijke termijnen terug te brengen. Daarbij kijken wij ook (binnen de kaders van rechtmatigheid) naar manieren op procedures en werkprocessen te vereenvoudigen of te versnellen door een integrale en praktische benadering te kiezen. In 2023 gaan wij ook verder met de invoering van het nieuwe cliëntervaringsonderzoek (CEO) voor Wmo en Jeugd, middels de tool Ervaringswijzer. Om de informatievoorziening verder te verbeteren, starten wij in het vierde kwartaal 2022 met het verder ontwikkelen van een dashboard sociaal domein. Dit is een meerjarig ontwikkeltraject dat loopt tot en met 2026. Daarna volgen borging en doorontwikkeling op basis van voortschrijdend inzicht. Wij gaan ook beter en eerder samenwerken met de toezichthouders Zorgfraude en werken aan bewustwording in het sociaal team en bij de Wmo consulenten. Het doel hiervan is om signalen van mogelijk oneigenlijk gebruik van een voorziening (zowel zorg in natura als Pgb) sneller te kunnen onderzoeken zodat

75

fraude wordt voorkomen. De regionale pilot zorgfraude loopt in maart 2023 af. Daarna wordt besloten, hoe zorgfraude in de regio toekomstbestendig aan te pakken. Invoering Omgevingswet Op 1 januari 2023 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. In dat geval treedt dan ook de Wet Private kwaliteitsborging in werking. In 2023 gaan de hiermee te maken hebbende teams de consequenties van beide wetten verwerken in hun werkprocessen en producten. Denk daarbij aan de aansluiting van onze systemen op het Digitaal Stelsel Omgevingswet, het tot vaststelling brengen van de omgevingsvisie en de uitwerking daarvan naar het omgevingsplan. Deze laatste activiteit vraagt om extra ambtelijke inzet in de periode tot 2029. De invoering van beide wetten heeft ook consequenties voor de bedrijfsvoering van het ruimtelijk proces. Deze consequenties brengen wij nader in beeld om zodoende de verschuivingen in het taakveld ook in termen van formatie en budget te kunnen onderbouwen. De relatie tussen de veranderende inzet van het ambtelijk apparaat en de (afnemende) mogelijkheden tot het heffen van leges krijgen daarbij nadrukkelijk aandacht. Het effect van genoemde veranderingen in het werkveld zal tot een herziening van de begroting leiden bij de kadernota 2024.

Beheer openbare ruimte In de eerste jaren van Vijfheerenlanden is het beleid betreffende het beheer van de openbare ruimte vrijwel volledig geharmoniseerd. Daarbij zijn de arealen van de drie voormalige gemeenten als uitgangspunt genomen. Toegevoegd zijn de nieuw gerealiseerde arealen. Bij de hieruit voorgekomen nieuwe beheerplannen is de stand van zaken van de arealen per 1 januari 2020 als uitgangspunt genomen. Bij de uitvoering van de beheerprogramma’s wordt echter regelmatig geconstateerd, dat niet in alle gevallen het aangetroffen areaal in de staat is zoals verwacht mag worden volgens de in de beheersystemen opgenomen gegevens. Daarom is besloten dat, nu het beleid betreffende het beheer van de openbare ruimte vrijwel volledig is geharmoniseerd en ook het beheersysteem (GBI) technisch is ingericht en de werkprocessen hierop zijn aangesloten, de in het beheersysteem opgenomen data te controleren op juistheid en volledigheid. Dit proces is in 2022 gestart en wordt in de loop van 2023 afgerond. Artikel 213a onderzoeken Inleiding In artikel 213a van de Gemeentewet is vastgesteld dat het college periodiek onderzoek verricht naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het door hem gevoerde bestuur. Ook is vastgesteld dat het college schriftelijk verslag uitbrengt aan de raad over de resultaten van de uitgevoerde onderzoeken.

In 2023 zijn wij voornemens onderstaande twee onderzoeken uit te voeren: Integraliteit van beleid Beleidsvorming is een belangrijk onderdeel van het gemeentelijk takenpakket. Om te komen tot goed beleid is het van belang om bij beleidsvorming ook de inhoudelijke samenhang tussen beleidsterreinen te beschouwen. Dit, om te komen tot afgestemd beleid of beter nog: integraal beleid. Beleidsvorming moet echter ook op efficiënte wijze kunnen plaatsvinden. Dat betekent dat er ook wel sprake moet zijn van inhoudelijke focus bij beleidsvorming. Onderzocht wordt hoe de gemeente Vijfheerenlanden op efficiënte wijze tot integraal beleid kan komen. Integraliteit van uitvoering van beleid In de uitvoering van beleid wordt meer en meer vertrouwd op de kracht van de 0e lijn. Dit om via vroegtijdige signalering tot een tijdige aanpak van potentiele problemen te komen. Daarmee wordt ook voorkomen dat problemen (door een te late signalering)

76

naar de 1e of zelfs 2e lijn moeten worden geschoven. Een goed functionerende 0e lijn draagt dus bij aan effectievere en efficiëntere uitvoering van beleid. Voorbeelden van gebieden waar een goed functionerende 0e lijn zeer effectief kan zijn, betreffen ouderenzorg, jeugdzorg, leefstijl, sport en bewegen, achterstandsproblematiek, huiselijk geweld, eenzaamheid en dergelijke. Onderzocht wordt op welke onderdelen van de 0e lijn de gemeente Vijfheerenlanden actief investeert en in hoeverre deze onderdelen van de 0e lijn in de praktijk ook effectief zijn in het vroegtijdig signaleren van vraagstukken en problemen. Verplichte onderdelen paragraaf bedrijfsvoering In artikel 20 van de Financiële Verordening heeft uw raad vastgesteld dat het college in de paragraaf bedrijfsvoering zowel bij de begroting als bij de jaarstukken verplicht is om de volgende bedrijfsvoering informatie op te nemen: Omschrijving Salariskosten (in € 1.000) Omvang personele formatie (in fte)* Omvang personele bezetting (in fte)* Kosten inhuur derden (in € 1.000) Ziekteverzuimpercentage (in %) Huisvestingskosten (in € 1.000) Automatiseringskosten (in € 1.000) Omvang personele formatie Griffie (in fte) Omvang raads- en griffiebudget (in € 1.000) Omvang budget rekenkamer (in € 1.000) Omvang budget accountant (in € 1.000) Omvang formatie College (in fte) Omvang budget College (in € 1.000)

Rekening 2021 26.605 386,0 348,8 4.341 5,6 1.087 2.729 4,5 1.349 36 200 6,9 787

Begroting 2022 31.567 387,3 2.000 5,0 1.800 3.400 4,6 1.378 62 94 6,9 770

Begroting 2023 32.823 418,86 357,84 1.319 5,0 1.800 3.535 4,6 1.367 58 94 6 827

*de omvang van de personele formatie en bezetting is een momentopname omdat deze continu aan wisselingen onderhevig is. De gepresenteerde omvang is van medio mei 2022 en is de stand van het moment dat de in de begroting opgenomen personeelsbegroting is opgesteld.

Toelichting De omvang van de personele bezetting is toegenomen. Dit is hoofdzakelijk het gevolg van het overkomen van de jeugdprofessionals vanuit de samenwerkingspartner naar de gemeente in 2022. Dit betekent dat we deze diensten niet meer inkopen (via een bijdrage aan de Stichting Jeugdprofessionals), maar zelf uitvoeren.

77

Paragraaf Verbonden partijen Inleiding Het doel van deze paragraaf is om inzicht te geven in de verbonden partijen van de gemeente Vijfheerenlanden. De gemeente is namelijk verantwoordelijk voor: • de aansturing van de verbonden partij; • de controle op de verbonden partij; • de financiële consequenties vanuit de verbonden partij voor de eigen organisatie; en • de maatschappelijke consequenties die voortvloeien uit de verbonden partij. Wettelijk kader Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Provincies en Gemeenten verplicht gemeenten tot het opnemen van verantwoordingsinformatie over verbonden partijen in de P&C-documenten (begroting/jaarrekening). Een verbonden partij is “een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft”. Een bestuurlijk belang is “zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht”. Bestuurlijk belang wordt uitgevoerd door zitting in het Dagelijks Bestuur, Algemeen Bestuur, Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) of Raad van Commissarissen (RvC) bij de desbetreffende verbonden partij.

Een financieel belang is “een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt”. Belang van de verbonden partijen voor de gemeente De reden voor de gemeente om met een verbonden partij in zee te gaan is om beleidsdoelstellingen op de meest doelmatige wijze uit te laten voeren, zoals de gemeente dat voor ogen heeft. Het gaat hier om het behartigen van het publieke belang in samenwerking met de verbonden partij. Het aangaan van een relatie met een verbonden partij levert voor de gemeente de kennis en kunde om een publieke taak te vervullen. Daarnaast kan de samenwerking ook financiële voordelen opleveren (efficiëntere manier van werken door de verbonden partij, lastenverlichting door schaalvoordelen of doordat kosten gezamenlijk gedragen kunnen worden omdat de verbonden partij voor meerdere gemeenten werkzaam is). Sturing en monitoring Vanwege bestuurlijke, beleidsmatige en financiële belangen is het gewenst om verbonden partijen te sturen en te monitoren. Besluiten worden genomen in het bestuur van de verbonden partijen en niet in de gemeenteraad zelf.

Op basis van het bestuurlijk belang voert de gemeente invloed uit in het Dagelijks Bestuur, Algemeen Bestuur, Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) of Raad van Commissarissen (RvC) bij de desbetreffende verbonden partij. De raad kan ook een zienswijze indienen bij de P&Cproducten van de verbonden partij. Op deze manier wordt geborgd dat de gemeentelijke belangen in acht worden genomen en worden behartigd door de verbonden partij. Overzicht verbonden partijen In het vervolg van de paragraaf worden de verbonden partijen ingedeeld conform artikel 15 van het BBV ingedeeld in de onderstaande categorieën: • Gemeenschappelijke regelingen; • Vennootschappen en coöperaties; • Stichtingen en verenigingen; • Overige verbonden partijen.

78

Per verbonden partij wordt vermeld op welke wijze wij een belang hebben en welk belang wordt gediend, welk financieel belang er mee gemoeid is en wat de eventuele risico’s en ontwikkelingen zijn. Gemeenschappelijke regelingen Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Vestigingsplaats Utrecht Doel Het doel van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Utrecht is om de kwaliteit van de crisisbeheersing en noodhulpverlening in de regio Utrecht te verbeteren. Programma Programma B Beheer en gebruik openbare ruimte Deelnemende partijen Alle gemeenten in de provincie Utrecht nemen deel aan de gemeenschappelijke regeling. Openbaar belang Veiligheid Bestuurlijk belang Het Algemeen Bestuur wordt gevormd door de burgemeesters van de deelnemende gemeenten, namens de gemeente Vijfheerenlanden is dat burgemeester Fröhlich. Financieel belang De gemeente betaalt jaarlijks een bijdrage op basis van de ijkpunten van het gemeentefonds, subcluster Brandweer en Rampenbestrijding. De begrote bijdrage in 2023 is € 3.744.000 (GBTP & IGPP). Risico’s De VRU definieert € 524.000 aan risico’s. De weerstandscapaciteit van de VRU bedraagt € 1,4 miljoen. De veiligheidsregio kan worden geconfronteerd met onvoorziene kosten binnen het begrotingsjaar als gevolg van exogene ontwikkelingen (zoals premiestijgingen, claims, kostenfluctuaties die samenhangen met incidenten en crises).

Ontwikkelingen 2023 Uitvoering van het Beleidsplan VRU 2020-2023.

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU) Vestigingsplaats Zeist Doel GGDrU levert een bijdrage aan vijf maatschappelijke effecten: 1. Inwoners wonen, leven, gaan naar school en werken in een veilige omgeving waar aandacht is voor gezondheid en elkaar. 2. Een gezonde en veilige start voor elk kind. 3. Iedereen kan zich ontwikkelen en ontplooien. 4. Iedereen kan meedoen. 5. Bedreigingen van de publieke gezondheid worden bestreden. Programma Programma C Sociaal Domein Deelnemende partijen Alle gemeenten in de provincie Utrecht nemen delen aan de gemeenschappelijke regeling. Openbaar belang Bescherming en bevordering van de volksgezondheid op basis van de Wet publieke gezondheid. Bestuurlijk belang De gemeente Vijfheerenlanden is vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur van de GGDrU door wethouder K. Bel. Financieel belang De begrote bijdrage (voor alleen de wettelijke taken) voor 2023 is € 2.036.365

79

Risico’s

Ontwikkelingen 2023

De GGDrU heeft in de jaarrekening 2021 risico’s geïnventariseerd tot een hoogte van € 1.128.000. Tegenover de risico’s staat een weerstandsvermogen van € 2.592.203. Daarmee is de verhouding (beschikbaar/nodig) 2,298. Hiermee zijn de genoemde risico’s financieel ruim afdoende afgedekt. Uit het laatste bestuurlijk gedeelde Ombuigingenplan blijkt echter dat de Algemene Reserve naar verwachting de komende jaren zal teruglopen naar een saldo van circa €850.000 wat in de buurt komt van het minimum niveau van de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de huidige risicoinventarisatie. Begin 2023 stelt de GGDrU de bestuursagenda 2023-2027 vast. In deze bestuursagenda staat de koers die het nieuwe bestuur de komende jaren wil gaan varen en hoe GGDrU hier invulling aan gaat geven, zodat zij een eigentijdse dienstverlening kan blijven bieden.

Reinigingsdienst Waardlanden Vestigingsplaats Gorinchem Doel Reinigingsdienst Waardlanden verzorgt de inzameling van huishoudelijk afval en grondstoffen (zoals papier en glas) voor de gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en Vijfheerenlanden. De werkzaamheden zijn gericht op het zo veel mogelijk hergebruiken van grondstoffen en het voorkomen van (rest)afval. Ze zetten zich ervoor in dat het afval goed wordt gescheiden en dat producten en materialen worden hergebruikt of gerecycled. Zo wordt er verantwoord omgegaan met schaarse grondstoffen en met energie. Dit levert grote milieuwinst op. Ook verzorgt Waardlanden de informatievoorziening en voorlichting aan inwoners over het scheiden van afval/grondstoffen. Programma Programma B Beheer en gebruik openbare ruimte Deelnemende partijen De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld Giessendam, Molenlanden en Vijfheerenlanden. Openbaar belang Het verwijderen van het huishoudelijk afval, als bedoeld in de Wet Milieubeheer van de deelnemende gemeenten, is de belangrijkste taak van de dienst. Bestuurlijk belang De gemeente Vijfheerenlanden wordt vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur door wethouder T. Meijdam. Financieel belang De begrote totale bijdrage voor 2023 is € 7.300.000 Risico’s De risico’s van Waardlanden kunnen geschaard worden onder de normale bedrijfsrisico’s en worden berekend op €827.000.

Waardlanden beschikt over een weerstandsvermogen van €1.300.000 Ontwikkelingen 2023 In 2023 wordt in Vijfheerenlanden stap 1 en 2 uit de strategienota tot uitvoering gebracht. Dit betekent dat het deelgebied van de voormalige gemeente Vianen overgaat op ‘omgekeerd inzamelen’ en dat alle ondergrondse containers in Vijfheerenlanden worden afgesloten en voorzien van een passysteem. De evaluatie van stappen 1 en 2 is de basis voor de besluitvorming over de invoering van stap 3 (Diftar). Waardlanden zal in 2023 dus op een andere manier gaan

80

werken. Dit betekent dat er meer focus komt op het flankerend beleid en de uitvoering daarvan (handhaving, communicatie en controle).

Gevudo Vestigingsplaats Doel

Programma Deelnemende partijen

Openbaar Belang

Bestuurlijk belang

Financieel belang Risico’s

Ontwikkelingen 2023

ODRU Vestigingsplaats Doel

Programma Deelnemende partijen

Openbaar belang

Dordrecht De Gevudo heeft tot doel het behartigen van aandeelhoudersbelangen van de deelnemers in NV HVC en het daarbij uitoefenen van stemrecht in de aandeelhoudersvergaderingen van NV HVC. Programma B Beheer en gebruik openbare ruimte De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld Giessendam, Hendrik Ido Ambacht, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht, Vijfheerenlanden en Zwijndrecht. De GR Gevudo neemt namens de gemeenten deel in andere rechtspersonen met een soortgelijk of aanverwant doel in afvalverwerkingsactiviteiten op (boven) regionale schaal. In 2005 is besloten tot verkoop van NV Gevudo aan de huisvuilcentrale (HVC) in Alkmaar. Door de verkoop van de N.V. Gevudo aan de HVC neemt de GR Gevudo namens de deelnemende gemeenten met 529 aandelen (van circa 15% aandelen A) deel in de HVC. De GR Gevudo levert 1 commissaris in de huisvuilcentrale (HVC). De gemeenschappelijke regeling Gevudo kent 3 bestuursorganen: het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter. Wethouder T. Meijdam vertegenwoordigt de gemeente in het Algemeen Bestuur. De begrote provisie voor 2023 is € 119.000 Gevudo is een houdstermaatschappij en voert zelf geen operationele taken uit. De liquiditeitspositie van Gevudo is daarom nauwelijks nog van belang. De risico’s van Gevudo vanuit de HVC komen echter voor rekening van de deelnemers. -

Utrecht Een gemeente is verplicht de uitvoerende milieutaken onder te brengen bij een omgevingsdienst. Vijfheerenlanden doet dat, samen met veertien andere gemeenten, bij de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU). De belangrijkste taken zijn vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van milieu. Daarnaast adviseert de ODRU ook bij bestemmingsplannen en bij het opstellen van (milieu)beleid. Programma D Ruimtelijke ontwikkeling De gemeenten Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, IJsselstein, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden en Zeist. Missie van de ODRU: Samen met onze gemeenten werken we aan een veilige, duurzame en gezonde fysieke

81

Bestuurlijk belang

Financieel belang

Risico’s

Ontwikkelingen 2023

OVL Vestigingsplaats Doel

Programma Deelnemende partijen Openbaar belang Bestuurlijk belang

leefomgeving voor onze inwoners en bedrijven. Dit doen we op een maatschappelijk bewuste manier. De Omgevingsdienst heeft een Algemeen Bestuur. De colleges van de deelnemende gemeenten wijzen elk een lid en plaatsvervangend lid aan. De gemeente Vijfheerenlanden wordt in het Algemeen Bestuur vertegenwoordigd door de wethouder milieu J. van der Velden. Hij is tevens lid van de auditcommissie. De burgemeester vervult de rol van technisch/onafhankelijk voorzitter. De begrote bijdrage voor 2023 op basis van de DVO is € 1.355.754. De bijdrage bestaat uit de kosten voor de uren die in de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) zijn vastgelegd. Daarbij gaat het vooral om de wettelijke (basis)taken en de zogeheten koerstaken, taken waarvan de deelnemende gemeenten gezamenlijk hebben afgesproken die bij de ODRU neer te leggen. Daarnaast worden er aanvullende uren afgenomen voor niet wettelijke (menu)taken als milieuadvisering bestemmingsplannen. Het geheel wordt vastgelegd in het jaarlijkse Uitvoeringsprogramma (UVP). De ODRU heeft in de geactualiseerde notitie Weerstandsvermogen de risico’s in kaart gebracht en gekwantificeerd op € 809.000. Bij vaststelling van de jaarrekening 2021 is besloten om € 106.000 van het resultaat te doteren aan de Algemene Reserve om de weerstandscapaciteit op het benodigde op peil te krijgen.

De in 2022 regionaal voorbereide en door alle deelnemende gemeenten (provinciebreed) vastgestelde Uitvoerings- & Handhavingsstrategie (U&H-strategie) zal verder doorontwikkeld worden. De huidig vastgestelde Koers loopt in 2022 af. Het nieuwe Algemeen Bestuur gaat bekijken of er een aangepaste Koers 2023-2026 moet komen en zo ja, welke aanpassingen benodigd zijn.

Hardinxveld-Giessendam Kerntaak van Bureau OVL is het uitvoeren van het beheer van de openbare verlichting en de centrale aansturing en bewaking op de uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden hieraan. Bureau OVL fungeert op dit terrein ook als het kenniscentrum voor de deelnemers en voert in opdracht projecten voor de gemeenten uit. Programma B Beheer en gebruik openbare ruimte De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Molenlanden, Papendrecht en Vijfheerenlanden. Beheer openbare verlichting. De portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten vormen het Algemeen Bestuur. De gemeente

82

Financieel belang Risico’s

Ontwikkelingen 2023

Avres Vestigingsplaats Doel

Programma Deelnemende partijen

Publiek belang

Bestuurlijk belang

Financieel belang Risico’s

Ontwikkelingen 2023

Vijfheerenlanden wordt in het Algemeen Bestuur vertegenwoordigd door wethouder T. Meijdam De begrote bijdrage voor 2023 is € 155.150 Op de balans is er een algemene risico-pot opgenomen als weerstandvermogen van € 53.000,- met daarnaast een bestemmingsreserve “interne financiering” ad €47.000. De risico’s zijn begroot op € 53.000 Binnen Bureau OVL is een verbetertraject gestart, zodat er voor 2023 een solide structuur is neergezet.

Gorinchem Avres helpt inwoners zich te ontwikkelen op gebied van werk, geld en sociaal netwerk. Door: 1. Mens centraal Ontwikkeling op gebied van werk, sociale omgeving, invulling van vrije tijd en ontwikkeling van sociale vaardigheden. 2. Ontwikkeling Gericht op bereikbaar maken van betaald werk en vergroten van zelfredzaamheid. 3. Netwerkorganisatie Optreden als verbinder van mogelijkheden in een netwerk van partners Programma C Sociaal domein De gemeenten Molenlanden, Gorinchem en Vijfheerenlanden nemen deel in deze gemeenschappelijke regeling. Avres behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten bij de uitvoering van hun taken in het kader van de Wet Werk en Bijstand, de Participatiewet, de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en andere regelingen op het gebied van het gemeenschappelijk sociale zekerheidsbeleid. De gemeente Vijfheerenlanden is in het Dagelijks Bestuur vertegenwoordigd door wethouder J. van Montfoort en in het Algemeen Bestuur door wethouder J. van Montfoort en wethouder K. Bel. De begrote bijdrage voor 2023 is € 22.193.524 De weerstandscapaciteit bedraagt € 5,4 mln.. Het totaal van de geïdentificeerde risico’s bedraagt € 3,2 mln., de weerstandscapaciteit is voldoende voor de risico’s (170%). De gewenste dekkingsgraad ligt tussen 140% en 200%.

Avres geeft vanuit de ambitie/visie “Samen werken we vanuit aandacht en ontwikkeling aan kansen en perspectief voor onze inwoners”, invulling aan taken en opgaven die voortvloeien uit (wettelijke) beleidskaders. Daarbinnen is

83

momenteel veel beweging. Hierbij kunnen worden genoemd: Verwachte aanpassingen in de Participatiewet; De invoering van de Wet inburgering; De revitalisering van de Sociale Werkvoorziening; en de gevolgen van de transitie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis.

Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU) Vestigingsplaats Wijk Bij Duurstede Doel 1. De zorg voor en het beheer van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden van de deelnemende gemeenten, zoals nader omschreven in de Archiefwet 1995. 2. Het toezicht op het beheer van de archiefbescheiden van de deelnemende gemeenten voor zover deze niet zijn overgebracht. 3. Het stimuleren van de lokale en regionale geschiedbeoefening en het daartoe aanleggen, beheren en bewaren van een zo compleet mogelijke collectie bronnen op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis. Programma Programma E Ontplooiing Deelnemende partijen De gemeenten Bunnik, Houten, Utrechtse Heuvelrug, Rhenen, Wijk bij Duurstede en Vijfheerenlanden. Openbaar belang Toegankelijkheid voor inwoners en andere belangstellenden/belanghebbenden. Het historisch archief op een goede manier behouden. Bestuurlijk belang De portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten vormen het Algemeen Bestuur. Burgemeester S. Fröhlich vertegenwoordigt daarin de gemeente Vijfheerenlanden. Financieel belang De begrote bijdrage voor 2023 is € 292.759 Risico’s Het RAZU heeft op de balans geen eigendommen, zodat in dat opzicht geen risico aanwezig is. Een eventueel negatief exploitatiesaldo wordt door de deelnemende gemeenten afgewikkeld conform de artikelen 26 tot en met 28 van de gemeenschappelijke regeling (GR).

In feite is daarmee een groot deel van de risico’s afgedekt. Ontwikkelingen 2023 In 2022 stelt het RAZU een nieuw beleidsplan voor de periode 2023-2026 op. Omdat de accenten en het ambitieniveau van de taakuitvoering pas bij de vaststelling van het beleidsplan bekend zijn, is de voorliggende Programmabegroting 2023-2026 beleidsarm. Er wordt vanuit gegaan dat het nieuwe beleidsplan niet leidt tot een substantiële verhoging van de begroting van het RAZU in 2023. Mocht er wel sprake zijn van afwijkingen ten opzichte van deze begroting, dan worden deze in een voorgestelde begrotingswijziging 2023 aan het bestuur voorgelegd.

Regio AV Vestigingsplaats Doel

Gorinchem De GR AV omvat de gemeenten Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden. Deze gemeenten werken op een

84

Programma(‘s) Deelnemende partijen Openbaar belang

Bestuurlijk belang

Financieel belang Risico’s Ontwikkelingen 2023

aantal maatschappelijke opgaven met elkaar, provincies, waterschap, maatschappelijke organisaties, bedrijven, inwoners en omliggende gemeenten en samenwerkingsverbanden samen in het kader van het programma ‘Grenzeloos Samenwerken’. Programma A Bestuur, dienstverlening en organisatie De gemeenten Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden. Inhoud geven aan samenwerking op bovenlokale thema’s betreffende verkeer en vervoer, volkshuisvesting, economie, toerisme, ruimte, duurzaamheid, cultuur en maatschappelijke ondersteuning. De gemeente Vijfheerenlanden is vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur door de burgemeester S. Fröhlich en wethouder T. van Maanen. De burgemeester vertegenwoordigd de gemeente in het Dagelijks Bestuur. De begrote inwonersbijdrage deelname regio AV voor 2023 is € 108.723. De bijdrage aan de RMA-opgaven bedraagt € 197.500 De reservepositie en dekkingsgraad zijn de laatste jaren mager geweest, maar door een aantal financiële meevallers kan de dekkingsgraad op peil zijn in 2023. De actualisatie van de RMA is een belangrijke opmaat naar de bestuursperiode 2023-2026. Voor de nieuwe colleges, raden, strategische partners en maatschappelijke partijen moet duidelijk zijn waar de ambities voor de regionale samenwerking voor de nieuwe bestuursperiode liggen en wat we daarmee willen bereiken. Verder zijn belangrijke ontwikkelingen om ons heen gaande.

We weten dat de Drechtsteden zich heroriënteren op regionale samenwerking en daarbij ook onze richting uitkijken. Maar ook aan de Utrechtse kant en richting het Groene Hart zijn ontwikkelingen gaande die onze regionale samenwerking kunnen versterken. We blijven hierop alert en onze RMAopgaven erop afstemmen.

Vennootschappen en coöperaties Oasen NV Vestigingsplaats Doel Programma(‘s) Deelnemende partijen Publiek belang Bestuurlijk belang

Financieel belang

Gouda Oasen is een maatschappelijk drinkwaterbedrijf. Oasen zorgt op duurzame wijze voor het drinkwater in Zuid Westelijk Nederland, waaronder Vijfheerenlanden. Programma F. Financieel gezond Gemeenten in zuidelijk en oostelijk deel van Zuid-Holland. De N.V. Oasen is de maatschappij die is belast met de drinkwatervoorziening in het zuidelijk en oostelijk deel van Zuid-Holland. De gemeente heeft als één van de 21 aandeelhouders stemrecht in de Algemene vergadering van Aandeelhouders (A.v.A). Wethouder T. van Maanen vertegenwoordigt de gemeente in de A.v.A. De gemeente Vijfheerenlanden heeft 55 van de 748 aandelen Oasen, naar rato van het aantal inwoners. De aandeelhouders zijn niet aansprakelijk voor eventuele

85

Risico’s Overige informatie

tekorten bij Oasen. Oasen keert op basis van haar statuten geen dividend uit. Er zijn geen materiële risico’s waarvoor maatregelen getroffen moeten worden. www.oasen.nl

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vestigingsplaats Den Haag Doel BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Programma(‘s) Programma F. Financieel gezond Deelnemende partijen Aandeelhouders van de bank zijn uitsluitend overheden. De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, elf provincies en een hoogheemraadschap. Aandelen BNG Bank luiden op naam en zijn niet beursgenoteerd. Openbaar belang De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen met een maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Bestuurlijk belang De gemeente heeft als aandeelhouder stemrecht in de Algemene vergadering van Aandeelhouders (A.v.A). Wethouder T. van Maanen vertegenwoordigt de gemeente in de A.v.A. Financieel belang De gemeente Vijfheerenlanden heeft 83.265 van de 55.690.720 aandelen BNG. De aandeelhouders zijn niet aansprakelijk voor eventuele tekorten bij BNG. BNG Bank baseert dividendvoorstellen op haar kapitaalbeleid. Over de boekjaren 2019 en 2020 bedroeg het uitkeringspercentage 50% van de netto winst.

Risico’s Er zijn geen materiële risico’s waarvoor maatregelen getroffen moeten worden. Overige informatie www.bngbank.nl

NV Stedin Groep Vestigingsplaats Doel Programma(‘s) Deelnemende partijen Openbaar belang Bestuurlijk belang

Rotterdam Via energienetwerken zorgt Stedin voor de distributie van gas en elektriciteit in een groot deel van Nederland. Programma F. Financieel gezond Gemeenten in Zuid-Holland, Zeeland, Utrecht, NoordHolland en Noordoost Friesland. Stedin is verantwoordelijk voor het transport van elektriciteit en gas naar circa 2,3 miljoen huishoudens en industriële klanten. De gemeente heeft als een van de 44 aandeelhouders stemrecht in de Algemene vergadering van Aandeelhouders (A.v.A). Wethouder T. van Maanen vertegenwoordigt de gemeente in de A.v.A.

86

Financieel belang

Risico’s Overige informatie

De gemeente Vijfheerenlanden heeft 95.787 van de 4.970.978 gewone aandelen Stedin en 8.030 van de 416.068 cumulatief preferente aandelen (uitgegeven in 2021). De aandeelhouders zijn niet aansprakelijk voor eventuele tekorten bij Stedin. Stedin keert jaarlijks dividend uit. De uitkering op gewone aandelen is afhankelijk van de winst. De uitkering op de cumulatief preferente aandelen staat is gegarandeerd, ingeval de winst niet toereikend is, ontstaat er een rentedragende vordering op Stedin. In 2023 vindt zeer waarschijnlijk een nieuwe aandelenuitgifte plaats om in de lange termijn financieringsbehoefte van Stedin te voorzien. Hiervoor wordt ook gekeken naar nieuwe deelnemers, waaronder het Rijk. Dit betekent een verwatering van de positie van de bestaande aandeelhouders. Er zijn geen materiële risico’s waarvoor maatregelen getroffen moeten worden. www.stedin.net

MerwedeLingeLijn (MLL) Beheer B.V. Vestigingsplaats Gorinchem Doel De BV MerwedeLingelijn (MLL) is opgericht voor de aanleg van de MLL tussen Dordrecht en Geldermalsen om de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid van de deelnemende gemeenten te vergroten. De BV is verantwoordelijk voor het beheer van deze lijn. Programma(‘s) Programma F. Financieel gezond Deelnemende partijen Provincie Zuid-Holland; Gemeenten Dordrecht, Sliedrecht, Hardinxveld‐Giessendam, Molenlanden, Gorinchem, Vijfheerenlanden en Geldermalsen Openbaar belang Openbaar vervoer Bestuurlijk belang De gemeente wordt in het bestuur van MLL Beheer vertegenwoordigd door wethouder J. van Montfoort. Financieel belang De gemeente Vijfheerenlanden is aandeelhouder voor een aandelenkapitaal van € 34.250,Risico’s Er zijn geen materiële risico’s waarvoor maatregelen getroffen moeten worden. Ontwikkelingen 2023 De voorbereidingen van een station Gorinchem-Noord lopen door. Overige informatie www.merwedelingelijn.nl

C.V. Regionale Ontwikkelmaatschappij Schelluinen-West (ROM-S)/Beheer BV ROM-S Vestigingsplaats Schelluinen Doel Er zijn drie hoofdactiviteiten, de realisatie van het transport- en logistiek centrum Schelluinen-West, de realisatie en exploitatie van regionale vrachtwagenparkeerterreinen en de herontwikkeling van vertreklocaties. Programma(‘s) Programma A Bestuur, dienstverlening en organisatie

87

Deelnemende partijen

Openbaar belang

Bestuurlijk belang

Financieel belang Risico’s Ontwikkelingen 2023

De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld Giessendam, Molenlanden, Vijfheerenlanden, BNG Gebiedsontwikkeling B.V. en BNG Bank B.V. te ’s-Gravenhage (moedermaatschappij BNG Gebiedsontwikkeling B.V.) Primaire doelstelling van ROM-S is om bedrijven in de logistieke sector uit de regio AlblasserwaardVijfheerenlanden te herhuisvesten op Schelluinen-West, waarmee de druk op het Groene Hart wordt weggenomen. Daarnaast is het doel een gezonde economische ontwikkeling van de regio. Wethouder T. van Maanen vertegenwoordigt de gemeente in de raad van commissarissen van de ROM-S Beheer BV. De concerncontroller van de gemeente Vijfheerenlanden vertegenwoordigt de gemeente in ROM-S CV. Onze gemeente neemt voor 12,375% deel in het kapitaal van de ROM-S. Verdere vertraging van de afronding ROM-S. Gelet op de huidige stand van zaken wordt ingeschat dat de verdere afronding ROM-S in het 2e halfjaar 2022 door de gemeente Molenlanden wordt overgenomen en het samenwerkingsverband in diezelfde periode doch uiterlijk per 31 december 2022 (of zoveel eerder als mogelijk) wordt geliquideerd en afgerekend. Omdat dit nog onzeker is nemen we deze wel nog op in de verbonden partijen paragraaf voor de begroting 2023.

88

Stichtingen en verenigingen

Stichting Inkoop Bureau Midden Nederland (IBMN) Vestigingsplaats Vianen Doel Het IBMN wil financiële, kwalitatieve en procesmatige voordelen behalen voor haar leden, maar inkoop ook inzetten als strategisch en tactisch instrument voor waarde creatie. De dienstverlening is gericht op de professionalisering van het inkoop- en aanbestedingsbeleid van elke deelnemende gemeente. De inkopers begeleiden zowel individuele als gezamenlijke inkoop- en aanbestedingstrajecten, helpen bij het opstellen van het inkoop- en aanbestedingsbeleid en fungeren als vraagbaak/helpdesk op het gebied van inkoop- en aanbesteding. Programma Programma A Bestuur, dienstverlening en organisatie Deelnemende partijen Deelnemers zijn de gemeenten IJsselstein, Leusden, Molenlanden, Montfoort, Scherpenzeel, Vijfheerenlanden en Woudenberg. Gemeenschappelijke regelingen: Avres, RMN en RSDKRH. Openbaar belang Voordelen behalen door efficiënte en effectieve inkoop en zo kosten reduceren. Daarnaast zorg dragen voor een rechtmatige inkoop die voldoet aan gemeentelijke, nationale en Europese aanbestedingsregels. Bestuurlijk belang De gemeentesecretaris vertegenwoordigt de gemeente Vijfheerenlanden in het Algemeen Bestuur. Financieel belang De begrote bijdrage voor 2023 is € 30.958,50 Risico’s De gemeente 5HL heeft een verplichte afname van 180 uur tegen het maximale uurtarief van 118 euro.

IBMN heeft, op basis van een risico analyse, een afdoende weerstandsvermogen (€ 206.000) waarmee de mogelijke risico’s voor de gemeente zijn afgehecht. Eventuele juridische bijstand voor claims van derden naar aanleiding van afgesloten inkoopcontracten komt voor rekening van de gemeente. Ontwikkelingen 2023 -

Stichting WerkwIJSS (Beschut) Vestigingsplaats IJsselstein Doel De stichting WerkwIJSS is na de ontvlechting van PAUWbedrijven op 1 januari 2019 gestart met haar taak om beschutte werkplekken aan te bieden aan inwoners die daarvoor door de gemeenten worden aangedragen. Programma Programma C Sociaal Domein Deelnemende partijen Deelnemers zijn de gemeenten Nieuwegein, Lopik, IJsselstein, Stichtse Vecht en Vijfheerenlanden Openbaar belang WerkwIJSS biedt mogelijkheden voor iedereen die zelf moeilijk aan een reguliere, betaalde baan kan komen. Denk hierbij aan mensen met een arbeidsbeperking, langdurig werklozen, bijstandsgerechtigden, statushouders of vroegtijdig schoolverlaters. WerkwIJSS richt zich primair

89

Bestuurlijk belang

Financieel belang Risico’s

Ontwikkelingen 2023

op mensen die woonachtig zijn in de gemeenten IJsselstein, Nieuwegein, Lopik, De Ronde Venen, Stichtse Vecht en Vijfheerenlanden. De stichting heeft een eigen bestuur. Wethouder J. van Montfoort vertegenwoordigt de gemeente Vijfheerenlanden in de Raad van Commissarissen. De begrote financiële bijdrage 2023 is € 63.998 In 2020 is aan de hand van een risicoanalyse vastgesteld dat het weerstandsvermogen van WerkwIJSS € 120.917 dient te bedragen met een variabele marge van maximaal 40%. Dit betekent dat het weerstandsvermogen zich in de bandbreedte € 120.917 --€ 169.284 zou moeten bevinden. Eind 2020 is het aanwezige vermogen boven het afgesproken maximum uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. In 2021 daalt het weerstandsvermogen met het exploitatieverlies van € 17.833 naar € 151.451; binnen de bandbreedte. Gegeven het over 2022 nu verwachte exploitatieverlies van € 44.675 zou dit betekenen dat eind 2022 het vermogen aangevuld zou moeten worden met € 14.141 tot de ondergrens van € 120.917. De Begroting 2023 is sluitend en brengt dus geen wijziging met zich mee met betrekking tot het weerstandsvermogen. Een nieuwe beoordeling van risico’s en benodigd weerstandsvermogen zal plaatsvinden wanneer er meer duidelijkheid is over de implementatie van de aanbevelingen vanuit het rapport inzake de SW evaluatie. Uitvoeren van bedrijfsplan 2023.

Het bedrijfsplan 2023 bouwt verder op de ingezette koers zoals is beschreven in het bedrijfsplan 2022, dat in maart 2021 is vastgesteld.

Overige verbonden partijen U10 1 Vestigingsplaats Doel

Programma Deelnemende partijen

Utrecht Netwerksamenwerking op de terreinen economie, ruimtelijk ontwikkeling, verkeer- en vervoer, sociaal domein en energietransitie om de maatschappelijke uitdagingen van de regio Utrecht om te zetten in kansen. Programma A Bestuur, dienstverlening en organisatie De U10 bestaat uit de volgende gemeenten: Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, Houten, IJsselstein, Lopik, Montfoort, Nieuwegein, Oudewater, Stichtse Vecht, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden en Zeist.

1 U10 is geen formele verbonden partij maar een netwerk waarin gemeenten

samenwerken op basis van een convenant. Gemeenten betalen een contributie. Er zijn geen formele P&C documenten.

90

Openbaar belang

De U10 is een netwerkorganisatie waar op de diverse beleidsterreinen gekeken wordt naar meerwaarde in samenwerking en gelijke aanpak. Per onderwerp wordt binnen de bestuurstafels gezocht naar gemeenten die daarin willen samenwerken. De deelnemende gemeenten participeren ook in de Economic Board Utrecht (EBU) samen met private partijen. Op deze drie thema’s zijn convenanten gesloten: • • •

Bestuurlijk belang

Financieel belang Risico’s Ontwikkelingen 2023

samenwerking op het gebied van verkeer- en vervoer brede samenwerking binnen de U10 aansluiting bij de Economic Board Utrecht (EBU)

De gemeenten werken samen op de werkprocessen: Beleidsontwikkeling, Uitvoering, Dienstverlening, Bedrijfsvoering en Informatievoorziening. Het college is vertegenwoordigd door meerdere wethouders aan de diverse bestuurstafels. BT Gezonde woon- en leefomgeving T. Meijdam BT Klimaat neutrale regio J. van der Velde BT Economische positionering T. van Maanen BT Duurzame bereikbaarheid J. van Montfoort BT Groen en Landschap T. van Maanen BT Huisvesting aandachtgroepen K. Bel De begrote inwonersbijdrage deelname regio U10 voor 2023 is € 92.000. De begrote bijdragen voor deelname aan de overige onderdelen U10 voor 2023 is € 116.000 De deelname is vrijwillig, er is geen financieel risico voor de uitvoeringsorganisatie, omdat sprake is van netwerksamenwerking. In 2023 zal de uitrol van het Integraal Ruimtelijk Programma worden gegeven. Dit is de uitvoering van het ruimtelijk perspectief. Alle bouwstenen* van het perspectief zullen verdere uitvoering krijgen in samenhang met de omgevingsvisie Vijfheerenlanden. Ook zal er aandacht zijn voor verbinding onder de bouwstenen. Een voorbeeld van een ontwikkeling waarin dit wordt gecombineerd is de regiopoort Vianen. * Wonen, werken, mobiliteit, energie, groen en landschap

91

RBL (Regionale Backoffice Lekstroom)2 Vestigingsplaats Houten Doel De RBL voert namens de gemeente de inkoop en administratieve dienstverlening uit t.b.v. de uitvoering van de Jeugdwet. Vanaf 2021 neemt onze gemeente ook deel aan inkoop Wmo individuele begeleiding, maar de backoffice van WMO doet VHL zelf. Programma(‘s) Programma C Sociaal Domein Deelnemende partijen De gemeenten Houten, IJsselstein, Lopik, Nieuwegein en Vijfheerenlanden Openbaar belang Het inkopen van individuele en collectieve begeleiding Wmo en specialistische jeugdhulp en uitvoeren van administratieve werkzaamheden (accounthouderschap) t.b.v. de uitvoering van de Wet op de Jeugdhulp. Bestuurlijk belang Er is een Bestuurlijk Platform Sociaal Domein (BPSDL). Dit platform heeft geen besluitvormende bevoegdheden. Hieraan nemen onze wethouders K. Bel en J. van Montfoort deel. Het platform heeft de volgende taken: Het vervullen van het bestuurlijk opdrachtgeverschap voor de gastheergemeente. Vervolgens wordt aangegeven dat het BPSDL akkoord geeft op een aantal stukken om deze door te leiden naar de colleges voor besluitvorming.

Financieel belang

Risico’s

Daarnaast is er een ambtelijk platform van gemeentesecretarissen (GSO) met een aantal taken. Zie artikel 4, 2e lid. Geen besluitvormende taken, wel ambtelijk opdrachtgeverschap RBL. De directie van de gemeente Vijfheerenlanden vertegenwoordigt de gemeente in de Gemeentesecretarissen overleg Lekstroom (GSO). De begrote financiële bijdrage 2023 is € 562.000 voor bedrijfsvoeringkosten. Vijfheerenlanden betaalt voor de Wmo voor het coördineren en verzorgen van (boven)regionale verwerving, inkoop en subsidie, het verzorgen van contractmanagement en beheer (inclusief accounthouderschap richting zorgaanbieders) en betaalt niet mee aan de administratieve uitvoering van de Wmo (wordt in eigen beheer uitgevoerd). De uitvoeringslasten van de jeugdhulp verlopen via RBL, omdat RBL zorg inkoopt namens en voor rekening van de gemeente. De uitvoeringslasten 2023 van de jeugdhulp is € 15.100.000 Bij de uitvoering van gemeentelijke taken door RBL is sprake van een drietal risico’s. - Ten eerste een financieel risico. Het risico bestaat dat de kosten van uitvoering van taken (uitvoeringskosten) hoger

2 RBL is niet formeel een verbonden partij van de gemeente Vijfheerenlanden. De

gemeente Vijfheerenlanden heeft geen bestuurlijk belang heeft in RBL. De relatie is vormgegeven door middel van een samenwerkings- en dienstverleningsovereenkomst. Gezien het financieel belang, is RBL daarentegen wel opgenomen in de paragraaf verbonden partijen.

92

zijn dan verwacht (a.g.v. bijv wijzigingen wet- en regelgeving en extra taken die bij RBL worden belegd) waardoor de rekening bij de samenwerkende gemeenten wordt neergelegd. - Ten tweede een rechtmatigheidsrisico. RBL handelt namens de gemeenten en op het moment dat dit onrechtmatig gebeurt, heeft dat gevolgen voor de rechtmatigheidsverklaring van Vijfheerenlanden. Beide risico’s kunnen zo klein mogelijk worden gehouden, het - naast de samenwerkingsovereenkomst - verder formaliseren van de samenwerking middels een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de gemeente Houten, goede informatie-uitwisseling tussen RBL en de gemeente (via rapportages en overlegmomenten) en door controles op de (rechtmatige) uitvoering van gemeentelijke taken te organiseren.

Ontwikkelingen 2023

Een mogelijk derde risico, die van stijgende zorgkosten, is een meer algemeen risico dat in de risicoparagraaf van de begroting thuishoort. De belangrijkste ontwikkelingen zijn dat de inkoopprocedures in 2023 worden afgerond en worden geïmplementeerd in de werkwijze van ons sociaal team en team Wmo consulenten (met uitzondering van collectieve begeleiding dat wordt geïmplementeerd in 2024). Daarnaast is van belang dat in het Coalitieakkoord 20222026 is aangegeven dat de coalitie zich sterk wil maken voor de vorming van een gemeenschappelijke regeling om de juridische basis te verbeteren en afspraken nog beter te borgen.

Stichting Gebiedsmarketing3 Vestigingsplaats Vianen Doel Het toeristische bezoek aan het gebied Tussen Lek & Linge te vergroten. Daarvoor zet de stichting strategische gebiedsmarketing in. De positionering van het gebied Tussen Lek & Linge en van de in het gebied liggende steden Leerdam en Vianen, maken daar onderdeel van uit. De activiteiten richten zich op de stijging van het imago van het gebied en het vergroten van de kracht van het netwerk. Middelen die hiervoor worden ingezet zijn samenwerking met toeristische partners, promotie en productontwikkeling. Programma Programma E Ruimtelijke Ontwikkeling Deelnemende partijen De Stichting Gebiedsmarketing werkt o.a. samen met de ondernemers(verenigingen) en gemeente Vijfheerenlanden.

3 Stichting Gebiedsmarketing is officieel geen verbonden partij van de gemeente

Vijfheerenlanden gezien we geen bestuurlijk belang hebben binnen de stichting. Conform artikel 4:23 Awb nemen we Stichting Gebiedsmarketing partij op in de paragraaf verbonden partijen om deze subsidie rechtmatig te kunnen verlenen.

93

Openbaar belang

Bestuurlijk belang Financieel belang Risico’s Ontwikkelingen 2023

Overige informatie

De gebiedsmarketingstichting Tussen Lek en Linge zal letterlijk en figuurlijk de verbinding maken tussen alle elementen die de cultuur, natuur en historie in het gehele gebied Vijfheerenlanden te bieden heeft en de aantrekkelijkheid hiervan op een toegankelijke wijze onder de aandacht brengen van potentiële bezoekers en bewoners in het gebied. Vijfheerenlanden is niet vertegenwoordigd in het bestuur, gezien deze stichting onafhankelijk is van de gemeente. De gemeente Vijfheerenlanden begroot een subsidie ter waarde van € 300.000 in 2023. De risico’s van Stichting Gebiedsmarketing kunnen geschaard worden onder de normale bedrijfsrisico’s. Een aantal duidelijke speerpunten, geformuleerd door de nieuwe stichting, zijn: - Het merk Tussen Lek & Linge betekenis geven en op de kaart zetten - De merkwaarden uitdragen (sprankelend, onthaastend en puur) - Merken van Leerdam en Vianen integreren in merk Tussen Lek en Linge - Toeristische bezoekers trekken - Verbinding maken met toeristische ondernemers en aanverwanten - Netwerk opbouwen - Marketingteam opbouwen www.bezoeklekenlinge.nl

Tabel met eigen vermogen, vreemd vermogen en rekeningresultaat 2021 In onderstaande tabel is het verloop van het eigen vermogen en het vreemd vermogen per verbonden partij over het jaar 2021 opgenomen. Daarnaast is het resultaat over dat jaar vermeld. De bedragen zijn in miljoenen euro’s. Verbonden partij

VRU GGDrU Waardlanden ODRU OVL AVRES Razu Regio AV Oasen BNG Stedin IBMN Gevudo ROM-S WerkwIJSS MerwedeLingeLijn

Eigen vermogen 01-0131-122021 2021 17,73 23,24 5,14 4,11 1,5 1,27 1,16 1,71 0,014 0,14 15,59 15,81 0,23 0,28 0,60 0,30 116,74 122,43 5.097 5.062 2.891 3.270 0,21 0,20 0,03 0,03 0,04 0,05 0,21 0,15 0,25 0,25

Vreemd vermogen 01-0131-122021 2021 47,18 62,71 35,52 49,26 22,06 22,28 7,86 3,33 0,29 0,58 21,18 11,57 0,64 1,01 1,07 1,04 178,86 188,12 155.262 143.995 4.681 4.912 0,13 0,14 0 0,46 0,06 0,53 0,31 0,34 0,11 0,11