20210713 Jaarstukken 2020 Gemeente Vijfheerenlanden incl. verklaring (OGD).pdf

Opstellen uitvoeringsbeleid cameratoezicht. 4. Inzetten van mobiele camera indien noodzakelijk. In 2020 is een groot deel van het cameratoezicht geëvalueerd en zijn waar nodig aanpassingen gedaan voor de juridische grondslag. Dit heeft nog een overloop naar 2021. De punten 1, 3 en 4 zijn afgerond. Buurtpreventie: Vaststellen hoe de gemeente omgaat met buurtpreventie Het resultaat is behaald. Op 31 maart 2020 is de richtlijn vastgesteld. De uitvoering van de richtlijn buurtpreventie wordt nu opgepakt. Handhavingsbeleid: Opstellen handhavingsbeleid openbare ruimte voor de periode 20202023 De beschikbare boa-capaciteit werd volledig ingezet voor de handhaving van coronamaatregelen. Daardoor is er geen gelegenheid geweest om hieraan invulling te geven. Het handhavingsbeleid loopt hierdoor vertraging op. Er is wel een

Jaarstukken 2020

23

uitvoeringsprogramma opgesteld voor het jaar 2021, zodat het in 2021 uitgevoerd kan worden. Handhavingsuitvoeringsprogramma: Opstellen van het handhaving uitvoeringsprogramma 2021 Het opstellen van het handhavingsuitvoeringsplan heeft enige vertraging opgelopen. Het conceptplan was in 2020 gereed. Harmonisatie beleidsplan zwerfdieren/contract dierenambulance De contracten met de dierenambulance en dierenasiels zijn geharmoniseerd. Verwijderen van dode dieren en verzorging van zwerfdieren is eenduidig geregeld.

Wat hebben we niet gedaan vanwege coronamaatregelen? Toelichting effecten coronamaatregelen In 2020 heeft Team Integrale Veiligheid, APV en bijzondere wetten veel extra werkzaamheden verricht in het kader van de (handhaving van de) maatregelen ter bestrijding van corona. Hierdoor moesten de prioriteit van de reguliere werkzaamheden opnieuw bepaald worden. Het gevolg daarvan is dat verschillende thema’s vertraging opliepen en doorlopen in 2021. In 2020 monitorden wij de effecten van de coronamaatregelen op de bestuurlijke resultaten. Door het coronavirus en de bijhorende coronamaatregelen zijn de volgende resultaten niet behaald in 2020: Evenementenbeleid: Het vaststellen van het evenementenuitvoeringsbeleid (harmonisatie) door de raad De planning is niet gehaald door een flinke toename van extra werkzaamheden vanwege de coronacrisis in het tweede kwartaal. De toekomst voor (grote) evenementen is door corona onzekerder geworden. Dit is van invloed op het toekomstige beleid. Het was noodzaak om het horecabeleid en de paracommerciële verordening voorrang te geven. Het is noodzakelijk om een actueel beleid voor horeca te hebben, zeker doordat door de coronacrisis de kans op ondermijning in de horeca vergroot is.

APV Vijfheerenlanden: Het vaststellen van de APV Vijfheerenlanden door de gemeenteraad De planning is niet gehaald door flinke toename van extra werkzaamheden door de coronacrisis. Paracommerciële verordening: Het vaststellen van de paracommerciële verordening Vijfheerenlanden (harmonisatie) door de raad De planning wordt niet gehaald door flinke toename van extra werkzaamheden door de coronacrisis. Horecabeleid: Het vaststellen van het horecabeleid (inclusief coffeeshopbeleid) (harmonisatie) door de raad De planning is niet gehaald door flinke toename van extra werkzaamheden door de coronacrisis. Handhaving hondenoverlast: Handhavend optreden tegen hondenoverlast zal een hoge prioriteit krijgen, waarbij de eerste periode (2 maanden) zal worden gewaarschuwd De beschikbare boa-capaciteit is volledig ingezet voor de handhaving van coronamaatregelen. Daardoor zijn er geen controles uitgevoerd naar hondenoverlast.

Jaarstukken 2020

24

Verkeer en parkeercontroles: Handhavend optreden tegen verkeer- en parkeeroverlast krijgt een hoge prioriteit De beschikbare boa-capaciteit is volledig ingezet voor de handhaving van coronamaatregelen. Dit heeft er toe geleid dat er geen controles zijn uitgevoerd naar verkeer- en parkeeroverlast. Leeftijdsgrenscontroles: Bij 10 evenementen zullen leeftijdsgrenscontroles worden uitgevoerd Aangezien evenementen nauwelijks zijn georganiseerd konden deze controles niet gehouden worden.

Wat hebben we ook niet gedaan? Preventie handhavingsplan: Het vaststellen van het preventie handhavingsplan De verwachting was om in december 2020 het preventie handhavingsplan vast te stellen. Door de wettelijke verplichting dit vast te stellen in combinatie met het lokaal gezondheidsbeleid is dit niet gelukt. Het lokaal gezondheidsbeleid zou in december 2020 worden opgeleverd. Vanwege de coronacrisis is dit resultaat aangepast en is in het najaar 2020 gestart met het lokaal gezondheidsbeleid. De voorbereidingen van het lokaal gezondheidsbeleid zijn inmiddels gestart.

Wat waren de kosten (in duizenden euro)?

Lasten en baten Programma 1 Veiligheid

Bedragen X € 1.000 Werkelijk 2019

Begrotingvvo or wijziging

Begroting na wijziging

Werkelijk

Verschil

nr.

Naam taakveld

2020

2020

2020

2020

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

3.774

4.020

3.967

3.904

62

1.2

Openbare orde en veiligheid

1.367

383

445

438

7

Totaal lasten

5.141

4.402

4.412

4.342

69

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

-6

-6

-3

-2

1.2

Openbare orde en veiligheid

-38

-46

-37

-24

-13

Totaal baten

-38

-52

-43

-27

-15

5.103

4.351

4.369

4.315

54

Totaal saldo baten en lasten 0.10

Toevoeging reserves

0.10

Onttrekking reserves

-35

35

Totaal reserves

-35

35

4.280

89

Resultaat

5.103

4.351

4.369

Toelichting (alle bedragen x € 1.000) 1.1 Crisisbeheersing en brandweer: per saldo € 60 Voordeel Het voordeel is te verklaren door minder uitgaven voor brandkranen en crisisorganisatie (€ 17 V). Extra kosten i.v.m. corona, die ten laste van de corona reserve gebracht worden (€ 21 N). Er is een voordeel bij de VRU ontstaan (€ 92 V) wat te maken met een in juli 2020 geactualiseerde begroting 2020. Het te verwachten positieve resultaat 2020 zal aan de reserves worden toegevoegd. Hogere energiekosten en onderhoud aan de brandweerkazernes worden o.a. veroorzaakt door het niet langer kunnen verrekenen van de BTW (€ 57 N).

Jaarstukken 2020

25

0.10 Reserves: per saldo € 35 Voordeel Er is een voordeel ontstaan omdat de onttrekkingen aan de reserve Corona niet begroot zijn.

Jaarstukken 2020

26

Programma 2: Verkeer en Vervoer Wat hebben we bereikt? Vijfheerenlanden werkt aan een goede mobiliteit In 2020 hebben we de mobiliteitsvisie vastgesteld en hebben we verder gewerkt aan het Mobiliteitsplan 2020-2030. Onze openbare ruimte is schoon, heel en veilig Ook hebben we verschillende onveilige verkeerssituaties veiliger gemaakt, waarvan de oversteek Aimé Bonnastraat een belangrijke is. We hebben ervoor gezorgd dat de gemeente bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig is gebleven.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Vijfheerenlanden werkt aan een goede mobiliteit Geharmoniseerd Mobiliteitsplan Vijfheerenlanden Het Mobiliteitsplan zou op 15 december 2020 door de gemeenteraad worden vastgesteld. Door de uitspraak in de Niemans-affaire is het onderwerp diezelfde avond van de agenda van de gemeenteraad gehaald. In april 2021 is het onderwerp opnieuw geagendeerd samen met een her-prioritering van de activiteiten. Studie naar een openbaar vervoer (OV)-systeem op de A27 (Breda-Gorinchem-MeerkerkVianen-Utrecht) In de regiegroep BGU (Breda-Gorinchem-Utrecht) van 7 juli 2020 is de aanpak besproken van het consortium RoyalHaskoningDHV/Goudappel Coffeng. Het consortium voert zeven deelonderzoeken uit over Innovatief en Hoogwaardig Openbaar Vervoer op de corridor Breda-Gorinchem-Utrecht. Tijdens het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT) 2020 is er afgesproken een extra inspanning te leveren om ook tijdens de werkzaamheden aan de A27 Houten-Hooipolder de bestaande openbaarvervoer-verbinding zo goed mogelijk in stand te houden op de korte en middellange termijn. Planning is dat er in het voorjaar van 2021 een eindrapportage gereed is die in het BO MIRT 2021 besproken kan worden.

Onderzoek sluipverkeer, mede in samenhang met verbreding van de A27 De kosten voor het onderzoek naar de haalbaarheid van de oplossingsrichtingen voor het bestrijden van het sluipverkeer tussen Vianen en Lexmond vielen uiteindelijk lager uit dan verwacht. In 2020 is het rapport van Arane opgeleverd waarbij het sluipverkeer in de gehele gemeente is onderzocht. Vooral tussen Vianen en Lexmond komt veel sluipverkeer voor. Goudappel Coffeng heeft een onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van de oplossingsrichtingen. Dit rapport is in 2021 gereed en wordt bestuurlijk besproken met Rijkswaterstaat. Ontsluiting wijk Broekgraaf Leerdam In 2020 is er regelmatig overleg geweest met ProRail, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Doel is een goede ontsluiting van de wijk Broekgraaf waarbij voldaan wordt aan de spoorveiligheidseisen van het rijk. Uitkomst van de overleggen tot nu toe is dat de spoorwegovergang bij de Koenderseweg veiliger gemaakt wordt. Plannen worden voorbereid om daar opstelstroken te realiseren. Uitvoering is naar verwachting in 2023. Ook is gestart met onderzoek naar een fietsverbinding vanuit de Spiegellaan naar de Bruininxdeelsekade onder de Paralellelweg en het spoor door. We verwachten dat deze in 2026 wordt opgeleverd. Voor de investeringskosten zoekt de gemeente steun bij ProRail en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), de toezichthouder van het ministerie

Jaarstukken 2020

27

van Infrastructuur en Waterstaat. Dit doen we mede omdat voor een goede ontsluiting van Leerdam Noord er ook bij de spoorwegovergang Recht van Ter Leede geïnvesteerd moet worden in een betere doorstroming. Daarnaast onderzoeken we welke partijen het project financieel mede kunnen dragen. Project Verkeerstructuurplan bedrijventerrein De Hagen Alle werkzaamheden zijn uitgevoerd. Eind maart 2021 is het werk opgeleverd. Tot die tijd was de aannemer bezig met het afwerken van het gebied. Het werk is volledig afgerond. Nu volgt de financiële afhandeling met CV Hoef en Haag en de Provincie Utrecht. Vanuit CV Hoef en Haag wordt er meebetaald voor bovenwijkse voorzieningen en vanuit de provincie is er subsidie verleend.

Onze openbare ruimte is schoon, heel en veilig Groot onderhoud asfalt- en elementenverharding Vijfheerenlanden De geplande herstelwerkzaamheden aan de asfaltverhardingen zijn uitgevoerd. Omdat het raamcontract groot onderhoud elementenverhardingen vertraging opgelopen heeft, is er daarvoor in de plaats extra onderhoud aan asfaltverhardingen uitgevoerd. Op 2 december 2020 hebben we het uitvoeringsjaar en raamcontract met de marktpartij geëvalueerd. Aansluitend is een mogelijke contractverlenging onder de huidige voorwaarden besproken. Beide partijen hebben naar elkaar uitgesproken deze vervolgstap graag met elkaar aan te gaan. De prognose bij de 2e bestuursrapportage was een restant van circa € 300.000. Dit bedrag is toegevoegd aan de voorziening/ kapitaalsreserve wegen. Het uitvoeringsbestek dat als leidraad voor het raamcontract groot onderhoud elementenverhardingen dient wordt in het 1e kwartaal van 2021 aanbesteed. Beleid onkruidbestrijding Door de droge en warme zomer is met moeite de beoogde B-kwaliteit gehaald binnen de daarvoor bestemde budgetten.

00Opstellen beheerplan civiele kunstwerken Het beheerplan is in februari 2021 ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. A0- reclame Vijfheerenlanden: concessie afsluiten voor 5 jaar De nieuwe aanbesteding van de A0-reclame is rond; het contract is getekend. Vanaf 1 januari 2021 draagt ESH Media zorg voor de A0-reclame. Veilige oversteek voor langzaam verkeer op de kruising Aimé Bonnastraat/Lijnbaan De verplaatsing en opwaardering van de oversteek aan de Aimé Bonnastraat is volledig uitgevoerd. Herinrichting Koningin Emmalaan fase I De aanbestedingsprocedure is, met vertraging door stikstofproblematiek en de intrede van de coronacrisis, vertraagd in gang gezet. Op verzoek van alle inschrijvers is deze periode met 2 weken verlengd vanwege afstemmingsproblemen door corona maar ook door de complexe verkeerssituatie tijdens het werk. Uitgangspunt blijft dat contractueel eind juni 2021 alle werkzaamheden moeten zijn afgerond en opgeleverd. Herinrichting Kom Lekdijk De werkzaamheden namens de netbeheerders (Stedin en Oasen) zijn in week 48 gestart. Deze werkzaamheden zijn in week 50 afgerond. Het voornemen is om de herinrichtingswerkzaamheden aan de Kom Lekdijk in het tweede kwartaal van 2021 op te starten. De gemeente heeft nu nog geen financiële bijdrage hoeven leveren aan de

Jaarstukken 2020

28

werkzaamheden. De herstelwerkzaamheden voor de netbeheerders en de geplande reconstructie vallen vooralsnog binnen het beschikbare projectbudget. De bewoners rond de Kom Lekdijk zijn tijdens verschillende contactmomenten op de hoogte gehouden van de werkzaamheden. Dit is gebeurd bij de werkzaamheden namens de netbeheerders en gebeurt ook ruim voor aanvang en tijdens de reconstructie. Afronding project herinrichting Voorstraat e.o. Vianen Uitvoering is gereed. Vervangen van de 2 beweegbare palen in de Fonteinstraat, Leerdam De werkzaamheden zijn afgerond.

Wat hebben we niet gedaan vanwege coronamaatregelen? Toelichting effecten coronamaatregelen In 2020 monitorden wij de effecten van de coronamaatregelen op de bestuurlijke resultaten. Door het coronavirus en de bijhorende coronamaatregelen zijn de volgende resultaten niet behaald in 2020. Vijfheerenlanden werkt aan een goede mobiliteit Betere doorstroming van het verkeer op de op- en afritten van de A2 De rijbaan is aangepast en wacht op de nieuwe verkeersregelinstallatie (VRI) en programmatuur. Door de coronacrisis kon de aannemer dit project in 2020 niet meer afronden. De planning is (wel weersafhankelijk) om in maart 2021 de VRI (lantaarns en lussen) aan te pakken. In maart 2021 wordt ook de nieuwe regeling geprogrammeerd. Het verkeer zal dan sneller doorstromen. Omdat het een investeringsbudget is, is doorschuiven geen probleem. Parkeerdrukonderzoek We waren van plan om in 2020 een parkeerdrukonderzoek te houden. Door de coronauitbraak is dat echter niet zinvol. Het parkeergedrag van bewoners, bezoekers en werknemers is immers in coronatijd anders dan normaal. Veel winkels zijn gesloten en veel mensen werken vanuit huis. Om die reden hebben we geen volwaardige parkeerdrukmeting gehouden maar een parkeerinventarisatie (hoeveel en wat voor soort parkeerplaatsen hebben we in de verschillende kernen?) met daarbij een zeer beperkte parkeerdrukmeting.

De conclusies die we daaruit trekken zijn in april 2021 met de gemeenteraad gedeeld.

Wat hebben we ook niet gedaan?

Onze openbare ruimte is schoon, heel en veilig Harmonisering beleid Handboek Inrichting Openbare Ruimte (beeld en techniek) Het concept Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) is aangeleverd en de vervolgstappen staan gepland om tot een definitief handboek te komen. Door nieuwe onderwerpen in het handboek op te nemen, zoals klimaatadaptatie, is de doorlooptijd langer geworden waardoor het niet in 2020 kon worden vastgesteld. Het college heeft het handboek eind maart 2021 vastgesteld. Harmoniseren en actualiseren beleid gladheidsbestrijding Het onderzoek naar hergebruik van pekelwater heeft vertraging opgelopen. Het gebruik van pekelwater heeft consequenties voor de beleidskeuzes die we maken. Uit de

Jaarstukken 2020

29

aangeleverde analyses van Royal Bel Leerdam blijkt dat in het pekelwater een percentage vet aanwezig is. Het effect van het vetpercentage op verhardingen wordt onderzocht. Hierdoor is het beleidsplan gladheidbestrijding gepland in het tweede kwartaal van 2021. Herinrichting Langendijk, Vianen De herinrichting van de Langendijk in Vianen was gepland voor het vierde kwartaal van 2020. Dit is niet gelukt. Stedin bleek meer tijd nodig te hebben voor de voorbereidingen voor het vernieuwen van de kabels. In overleg met Stedin wordt een definitieve startdatum bepaald. Stedin stuurt daarbij aan op het tweede kwartaal van 2021.

Wat waren de kosten (in duizenden euro)?

Lasten en baten Programma 2 Verkeer en vervoer

Bedragen X € 1.000 Werkelijk

nr.

Naam taakveld

2.1

Verkeer en vervoer

2.2

2019

Begrotingvvo or wijziging

Begroting na wijziging

Werkelijk

Verschil

2020

2020

2020

2020

6.296

6.875

6.134

5.707

427

Parkeren

66

108

104

78

25

2.3

Rec reatieve havens

13

13

36

33

3

2.4

Economisc he havens en waterwegen

9

6

6

6

2.5

Openbaar vervoer Totaal lasten

60

69

49

47

3

6.443

7.070

6.329

5.871

458

2.1

Verkeer en vervoer

-747

-402

-539

-840

301

2.2

Parkeren

-13

-25

-25

-12

-12

2.3

Rec reatieve havens

-36

-31

-42

-30

-12

2.4

Economisc he havens en waterwegen

-1

-3

-3

-7

4

2.5

Openbaar vervoer

-20

Totaal baten

-797

-480

-608

-889

281

Totaal saldo baten en lasten

5.646

6.590

5.721

4.983

739

0.10

Toevoeging reserves

800

1.204

300

904

0.10

Onttrekking reserves

-5

-32

-976

-101

-876

795

-32

228

199

28

6.441

6.559

5.949

5.182

767

Totaal reserves Resultaat

Toelichting (alle bedragen x € 1.000) 2.1 Verkeer en vervoer: per saldo € 755 Voordeel De grote voordelen zijn met name ontstaan door minder uitgaven op groot onderhoud wegen € 102. Oorzaak is dat er bedragen gereserveerd voor gepland onderhoud aan de verharding bij rioolvervanging en in- of uitbreidingsprojecten. Echter door problemen met geschikte locaties voor watercompensatie en werkzaamheden van nutsbedrijven is een aantal van die projecten uitgesteld naar 2021. Daarnaast stond de aanbesteding van het raamcontract voor onderhoud van de elementenverhardingen voor 2020 gepland, maar is door omstandigheden doorgeschoven naar 2021. In de 2e bestuur rapportage 2020 is er al € 300 in de reserve onderhoud wegen gestort. Het voordeel van € 102 zal via het raadsvoorstel van de jaarrekening toegevoegd worden aan de reserve onderhoud wegen. Op rente en afschrijvingen is een voordeel ontstaan van € 88. De vergoedingen voor degeneratie door nuts bedrijven is fors hoger uitgevallen dan verwacht in de 2e bestuursrapportage 2020, o.a. door meer werkzaamheden en het convenant aanleg

Jaarstukken 2020

30

glasvezel € 277. Daarnaast is er nog een voordeel op deze post degeneratiekosten door lagere uitgaven en doordat de kosten hier begroot stonden, maar hier onterecht niet verantwoord zijn € 50. Bij het budgetverkeersmaatregelen is een voordeel ontstaan van € 15 door een teruggaaf van energielasten en de aanleg van een verkeersdrempel. Onderhoud kunstwerken € 60 V door ontbreken van capaciteit om de werkzaamheden uit te kunnen voeren. In 2021 wordt het beheerplan inclusief formatie om het plan uit te voeren vastgesteld. Openbare verlichting € 12 V ontstaan door meer bijdragen van derden in de kosten van plaatsen openbare verlichting en minder kosten voor bodemonderzoeken, meer verhaal van schade en een voordeel op rente. Reiniging van wegen is € 57 V doordat er minder veeguren gemaakt dan begroot, o.a. door personele omstandigheden en corona en er zijn meer kosten verhaald bij de veroorzakers van wegdekverontreiniging. Gladheidsbestrijding € 56 V veroorzaakt door zachte winter. 2.2 Parkeren: per saldo € 15 Voordeel Voor dit jaar was er € 40 beschikbaar gesteld voor een parkeerdrukmeting binnen de gehele gemeente. Door Covid 19 is dit niet geheel uitgevoerd. Er is alleen een inventarisatie en telling gedaan van het aantal parkeerplaatsen.

Hierdoor is maar een gedeelte van het begrote bedrag uitgegeven en er zijn minder leges inkomsten verantwoord voor de gehandicaptenparkeerkaarten. 0.10 Reserves: per saldo € 28 Voordeel Dit voordeel is ontstaan door een lagere ontrekking aan de reserve wegens minder uitgaven voor een verkeersonderzoek en meer ontrekkingen uit de Corona reserve dan begroot.

Jaarstukken 2020

31

Programma 3: Economie Wat hebben we bereikt? De coronacrisis heeft zware impact op de economische activiteiten in onze gemeente en daar buiten. Deze crisis heeft geleid tot het opzetten van diverse landelijke en lokale overheidsregelingen voor de ondersteuning van onze ondernemers. Denk aan landelijke ondersteuningspakketten zoals de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (Tozo), de Tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren (TOGS) en de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW). Lokaal heeft de gemeente Vijfheerenlanden ervoor gekozen om o.a. maatwerk te bieden aan ondernemers bij de lokale belastingen. Uiteraard heeft de coronacrisis ook impact gehad op de werkzaamheden voor programma 3. Met de invoering van bovenstaande regelingen kwamen vele vragen vanuit de ondernemers. Participatietrajecten werden anders, bijeenkomsten en projecten vervielen of werden uitgesteld. Waar het kon is de gemeente flexibel gebleken. Dit alles met de belangen van de gemeente en onze ondernemers voor ogen. De aanleg van snel internet in het buitengebied loopt voortvarend en de kleine kernen worden eveneens aangesloten op het glasvezelnetwerk. De uitrol van het nieuwe 5G mobiele netwerk wordt voorbereid. De detailhandelsnota is geharmoniseerd evenals het markt- en standplaatsenbeleid. Het proces om te komen tot een Economische agenda is opgestart.

Er zijn diverse vooronderzoeken uitgevoerd voor de Visie op de bedrijventerreinen. De gemeente Vijfheerenlanden neemt duidelijk deel aan de regionale samenwerking binnen de U16 en neemt hierin haar verantwoordelijkheid als grotere speler. Ook de contacten met Zuid-Hollands worden onderhouden. De uitgifte van bedrijfspercelen op bedrijventerrein Gaasperwaard loopt door evenals de voorbereidingen voor de uitbreiding van bedrijventerrein Meerkerk IVa. Kortom, ook in het bijzondere jaar 2020 werkt de gemeente Vijfheerenlanden aan haar economische vestigingsklimaat, worden de kansen gezien en benut en treedt de gemeente op als verbinder.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Vijfheerenlanden benut de kansen op economisch gebied Visie op Economische ontwikkeling Vijfheerenlanden Economie kent zeer veel raakvlakken met andere vakgebieden zoals recreatie, toerisme, citymarketing, onderwijs, arbeidsmarktregio en duurzaamheid. Dit vraagt dan ook om een integrale aanpak en een blik vanuit de verschillende vakdisciplines. Kortom, een economische visie. De participatiebijeenkomsten zijn gehouden, de inbreng is samengevat in een zestal thema's. Vaststelling verwacht in 2021. Visie op de bedrijventerreinen De planning voor het opstellen van de visie op de bedrijventerreinen is helaas doorgeschoven van 2020 naar 2021. In het kader van volgtijdelijkheid is in eerste instantie gewacht op de afronding van de Strategische Visie Vijfheerenlanden en de Economische Visie. Deze liepen echter vertraging op. Daardoor in 2020 nog niet gestart met het opstellen van de Visie op de Bedrijventerreinen. Inmiddels zijn er wel diverse regionale onderzoeken en visies afgerond waardoor de tijd rijp is om ook de eigen visie

Jaarstukken 2020

32

op de bedrijventerreinen vorm te geven. Hiermee kan de gemeente Vijfheerenlanden vanuit eigen kracht en positie haar rol verder innemen binnen de regio. Afronding is voorzien medio 2021. Samenwerkingsovereenkomst met marktpartij voor de aanleg van snel internet De oorspronkelijke doelstelling was enkel in het buitengebied van de gemeente de digitale connectiviteit te verbeteren. Daaraan is toegevoegd de toezegging van de marktpartij om ook in de kleinere kernen en op de bedrijventerreinen snel internet te realiseren. De hiertoe benodigde samenwerkingsovereenkomst met de marktpartij is op 9 december 2020 ondertekend. De verwachting is dat het werk in het eerste kwartaal 2021 kan zijn afgerond. Opstellen beleidsvisie 5G 5G is de nieuwe standaard voor mobiele netwerken. De gemeente wordt vanuit de landelijke overheid, op basis van Europese regelgeving, dwingend verzocht mee te werken aan de soepele uitrol van het 5G netwerk. Het nieuwe netwerk biedt zowel kansen als risico’s voor de gemeente Vijfheerenlanden. Zowel financieel als technisch maar ook maatschappelijk. Vanwege de impact op de samenleving en de grotere rol van de gemeente is besloten om een beleidsvisie 5G op te stellen. Dit traject is in het derde kwartaal van 2020 gestart en wordt in 2021 afgerond.

Een evenwichtig winkelaanbod dat aansluit op de klantvraag Harmonisatie detailhandelsbeleid Voor het behoud van een evenwichtig winkelaanbod in onze gemeente is besloten om de drie detailhandelsvisies van de voormalige fusiegemeenten te harmoniseren tot één detailhandelsnota. Deze nota is in december 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. Met deze nieuwe detailhandelsnota is een kader geschetst voor de toekomstige ontwikkeling van de detailhandel in de gemeente Vijfheerenlanden. Actuele en concrete aanvragen worden hiermee vanuit een actuele nota beantwoord. Verder toont de nota de concrete behoefte aan om een nieuwe binnenstadsvisie voor Leerdam op te stellen. Markt- en standplaatsenbeleid De gemeente Vijfheerenlanden wil standplaatsen en markten graag faciliteren en ervoor zorgen dat ze op locaties staan waar ze een bijdrage leveren aan de economie en het woon- en leefklimaat van de gemeente. Uw gemeenteraad heeft bij de fusie van gemeente Vijfheerenlanden het college opgedragen om het markt- en standplaatsenbeleid voor de gehele gemeente voor te bereiden en te harmoniseren. Dit is in samenspraak met markt en standplaatshouders opgepakt. Dit heeft ertoe geleid dat het beleid in december 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld. Recreatie en toerisme Voor dit onderwerp verwijzen we u naar programma 5. Landbouw Voor dit onderwerp verwijzen we u naar programma 8.

Wat hebben we niet gedaan vanwege coronamaatregelen?

Vijfheerenlanden verbindt op economisch gebied Deelnemen aan de organisatie Kom Binnen Bij Bedrijven Vanwege de coronamaatregelen is deelname hieraan uitgesteld tot 2021.

Jaarstukken 2020

33

Opzetten Pilot Techniekroute Vanwege de coronamaatregelen is deelname hieraan uitgesteld tot 2021.

Wat waren de kosten (in duizenden euro)?

Lasten en baten Programma 3 Economie

Bedragen X € 1.000 Werkelijk 2019

Begrotingvvo or wijziging

Begroting na wijziging

2020

2020

2020

256

265

274

-9

325

-325 -50.890

Werkelijk

Verschil

nr.

Naam taakveld

3.1

Economisc he ontwikkeling

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastruc tuur

3.3

Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

594

291

475

51.365

3.4

Economisc he promotie

767

803

576

588

-12

7.552

1.350

1.316

52.552

-51.236

-232

-171

-215

Totaal lasten

316 5.875

2020

3.1

Economisc he ontwikkeling

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastruc tuur

3.3

Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

-84

-101

-101

-62

-39

3.4

Economisc he promotie

-177

-210

-134

-234

100

-7.000

-481

-449

-1.608

1.158

Totaal saldo baten en lasten

551

869

867

50.944

-50.077

0.10

Toevoeging reserves

632

799

-799

0.10

Onttrekking reserves

-77

-5

-190

-249

59

Totaal reserves

555

-5

-190

550

-740

1.107

864

677

51.494

-50.817

Totaal baten

Resultaat

-6.507

-188

-27

-1.124

1.124

Toelichting (alle bedragen x € 1.000) 3.1 Economische ontwikkelingen: per saldo € 36 Nadeel Dit nadeel wordt vooral veroorzaakt doordat de reclameopbrengsten achter zijn gebleven. Er is in verband met de coronaproblematiek een eenmalige korting verleend van 50% van de jaarafdracht aan een tweetal exploitanten (zie zaak 205039). Deze huurinkomstenderving is vervolgens weer onttrokken aan de reserve corona. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur: per saldo € 799 Voordeel Op dit taakveld worden de lasten en baten verantwoord met betrekking tot de ontwikkeling van bedrijventerreinen. Deze verantwoording vindt plaats via door de raad vastgestelde grondexploitaties. Lasten en baten worden verrekend via de balans. Deze verrekening is in principe financieel neutraal. Tenzij er sprake is van winstneming. Dit is het geval in 2020. Bij zowel de grondexploitaties “Uitbreiding bedrijventerrein Meerkerk IV” als bij Bedrijventerrein Gaasperwaard” is sprake geweest van voorgeschreven winstneming. Voor een uitgebreide toelichting op de grondexploitaties wordt verwezen naar de in deze jaarstukken opgenomen paragraaf grondbeleid. Conform de bestendige gedragslijn wordt het saldo van de winstnemingen gestort in de reserve Grondexploitaties.

3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen: per saldo € 50.929 Nadeel Op 15 december 2020 bepaalde het gerechtshof dat de gemeente Vijfheerenlanden een schadeclaim van € 92 miljoen moet betalen aan de rechtsopvolger van Niemans Beton, Gabo B.V. Het bedrag van € 92 miljoen is opgebouwd uit de volgende onderdelen: - circa € 80 miljoen voor geleden schade en rente - circa € 12 miljoen aan proces- en juridische kosten

Jaarstukken 2020

34

Voor deze claim was een voorziening getroffen van € 41 miljoen, gebaseerd op de op dat moment meest recente gerechtelijke uitspraak. De uitspraak van december 2020 levert een aanzienlijk hoger dan verwacht te betalen bedrag op. Het deel hiervan dat de hoogte van de voorziening overstijgt, ter grootte van € 51 miljoen, is ten laste van de exploitatie 2020 geboekt. 3.4 Economische promotie: per saldo € 89 Voordeel Dit wordt vooral veroorzaakt doordat in de loop van het jaar 2020 rekening werd gehouden met een fors lagere opbrengst van de toeristenbelasting door de corona maatregelen. Daarom werd via de bestuursrapportages in 2020 de opbrengst toeristenbelasting verlaagd met € 76. In de werkelijkheid was de opbrengst in 2020 nog hoger dan de oorspronkelijke/primaire begroting 2020 inzake de toeristenbelasting. 0.10 Reserves: per saldo € 740 Nadeel Bij de financiële toelichting op taakveld 3.2 is aangegeven, dat er in 2020 sprake is van winstnemingen op de grondexploitaties Gaasperwaard en Meerkerk IV. Conform bestaand beleid worden deze winstnemingen echter toegevoegd aan de reserve grondexploitaties (€ 799 N). Daarnaast zijn er voordelen ontstaan omdat de onttrekkingen (€ 92) aan de reserve Corona en (€ 18) reserve vitale Zederikse dorpen niet begroot zijn. Voor onze eigen juridische ondersteuning inzake het dossier Niemans is er een lagere onttrekking uit de reserves gedaan.

Begroot was € 185 en dat is € 139 geworden.

Jaarstukken 2020

35

Programma 4: Onderwijs Wat hebben we bereikt? Goede onderwijsvoorzieningen voor Vijfheerenlanden behouden De basisschool is een elementaire basisvoorziening in onze kernen. Niet alleen als een belangrijke voorwaarde voor de vitaliteit van de kernen. De basisschool is ook onze partner voor de uitvoering van bijvoorbeeld ons beleid voor preventie, de aanpak van onderwijsachterstanden en (jeugd)zorg. Met het Duurzame Integrale Huisvesting Plan Onderwijs (DIHPO) zetten wij ons, samen met de onderwijspartners, in om de huisvesting van de scholen te behouden en te verbeteren. Afgelopen jaar lag de nadruk op kennismaking en samenwerking tussen de kinderopvang/BSO organisaties, het primair onderwijs en het voorgezet onderwijs in gemeente Vijfheerenlanden. En wij staan aan het begin om gezamenlijk het beleid voor ‘Opgroeien in Vijfheerenlanden’ vorm te geven en stappen te zetten die aansluiten bij de behoefte van de inwoners en organisaties, zoals beschreven in de Sociaal Maatschappelijke Agenda (SMA). Tijdens de coronacrisis hebben we noodopvang georganiseerd voor onderwijs aan kinderen die hier recht op hadden en voor kinderen in kwetsbare gezinnen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Goede onderwijsvoorzieningen voor Vijfheerenlanden behouden Nieuw Integraal Huisvesting Plan Onderwijs (IHPO) 2020-2024 Vijfheerenlanden In juni is het Duurzame Integrale Huisvestingsplan Onderwijs (DIHPO) 2020-2024 Vijfheerenlanden goedgekeurd door de gemeenteraad. Vanaf de tweede helft van 2020 zijn we begonnen met de uitvoering van de uitvoeringsagenda in het DIHPO. De omschreven projecten voor het jaar 2020 zijn gestart. De duurzaamheidscheck en gebouwenscan zijn aanbesteed en worden uitgevoerd. De twee aanbestedingen voor de haalbaarheidsonderzoeken (Johannes Calvijnschool in Leerdam en de Rank in Meerkerk) zijn doorlopen en uitgezet. Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2020 gemeente Vijfheerenlanden Het resultaat is behaald. Programma en Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs 2021 gemeente Vijfheerenlanden Op 15 december 2020 is het Programma en Overzicht vastgesteld door de gemeenteraad. Programma en Overzicht voorzieningen huisvesting onderwijs 2020 gemeente Vijfheerenlanden Er zijn in 2020 geen bezwaren binnengekomen op het vastgestelde programma en de daarbij afgegeven beschikkingen. Het Programma en Overzicht 2020 is daarmee in 2020 definitief geworden. Nieuwe brede school De Brink in Hoef en Haag De voortgang van de realisatie van de nieuwe school in Hoef en Haag loopt voorspoedig.

In 2020 is het definitief ontwerp (DO) gemaakt. Eind december is de aannemer, via een aanbesteding, bekend geworden.

Jaarstukken 2020

36

Hoef & Haag/ Hagestein - Realisatie tijdelijke onderwijsvoorziening In 2020 is het pand opgeleverd en aan het eind van 2020 is een inpandige uitbreiding gerealiseerd. In de kerstvakantie is hieraan de laatste hand gelegd om het pand volledig gebruiksklaar te maken voor de scholen na de lockdown periode. Nieuwbouw Kind Centrum Broekgraaf Na aanvankelijk een moeizame start is in 2020 het project echt op gang gekomen. We hebben het startdocument geactualiseerd en aan de hand daarvan de volgende stappen gezet. Zo is inkoopstrategie vastgesteld. We hebben een architect aan het werk gezet die met de scholen en kinderopvang gewerkt heeft aan een voorlopig ontwerp (VO) inclusief gymzaal. Dit VO is afgerond. De eerste fase van de Europese aanbesteding is in 2020 afgerond. Uitbreiding De Wilgenhoek Leerdam In 2020 is De Wilgenhoek uitgebreid met twee lokalen, waar de school erg blij mee is. De school kan hierdoor de groei van het aantal leerlingen vanuit de wijk Broekgraaf opvangen en hen een veilige en prettige schoolomgeving bieden. Renovatie Koningin Wilhelmina School (KWS) Leerdam In 2020 is de Koningin Wilhelmina School gerenoveerd, inclusief de realisatie van de duurzaamheidsambities (zoals isolatie en warmte terugwin unit). De school is erg blij met het gerenoveerde gebouw en ervaart nu een prettig binnenklimaat.

Nieuwbouw Eben Haëzer Leerbroek inclusief kinderopvang In 2020 loopt de uitvoering van het project volgens planning. In 2020 is met de school en kinderopvang gewerkt aan een definitief ontwerp (DO). In het vierde kwartaal is de aannemer met een aanbesteding geselecteerd. Er is een bouwteam samengesteld voor de verdere technische invulling van het project. Onderwijs-zorgarrangementen (OZA) optimaliseren OZA De Brug in Vianen bij Speciaal Basisonderwijs (SBO) De Brug loopt goed. Er is goed contact met het onderwijs. Regionaal worden er inspanningen geleverd om gezamenlijk op te trekken in een onafhankelijke route. Dat wordt lokaal uitgewerkt. Voor schooljaar 2020-2021 zijn de huidige afspraken voor OZA De Brug ambtshalve verlengd. Voorschoolse OZA (PeuterPlus van 2-4 jaar) zijn het initiatief van Driegang. Zij zijn, met de gemeente, kinderopvang en Enver, een pilot gestart. De eerste tekenen wijzen erop dat het voorziet in een behoefte. Met zorgboerderij Huiberthoeve in Hei- en Boeicop is een eerste gesprek geweest over Onderwijs-zorgarrangementen. Er komt eerst een werkbezoek in een andere gemeente. Het heeft even stil gelegen door andere prioriteiten maar er wordt snel vervolg aan gegeven.

Harmonisatiedocument Onderwijs Plan van aanpak behalen startkwalificatie en voorkomen vroegtijdig schoolverlaten, goede aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt De onderwerpen thuiszitters en de verbinding onderwijs-werk zijn in 2020 beschreven in het harmonisatiedocument onderwijs. De regionale thuiszitteraanpak is in 2020 regionaal geëvalueerd. Opstapje, ouderkamer, taaltuin, taalprogramma en voorleesexpres harmoniseren In het vastgestelde harmonisatiedocument onderwijs is dit geregeld.

Jaarstukken 2020

37

Onderwijsachterstandenbeleid De programma's uit het onderwijsachterstandenbeleid zijn opgenomen in het harmonisatiedocument onderwijs. Interne begeleiders (IB’ers) van scholen trainen in de verwijsindex, vroeg signalering, meldcode en ontwikkelingen in de jeugdhulp Het resultaat is behaald. Het landelijk actieprogramma Kansrijke Start implementeren voor een goede start van de eerste 1.000 dagen van ieder kind In september en november zijn online brainstormsessies georganiseerd voor professionals uit het medisch- en sociaal domein. Door een te lage opkomst, konden wij hier helaas niet op voortbouwen. In overleg met de GGD, Pharos en beleidsadviseurs van de gemeente is besloten om te kijken naar de mogelijkheden om Kansrijke Start te laten starten als pilot bij Wijkaanpak De Hagen. Een jongerenloket in Vijfheerenlanden te starten Het resultaat is behaald. Noodopvang onderwijs organiseren ten tijde van de coronacrisis voor kinderen van ouders in cruciale beroepen en voor kinderen in kwetsbare gezinnen Tijdens de coronacrisis hebben we noodopvang georganiseerd voor onderwijs aan kinderen die hier recht op hadden en voor kinderen in kwetsbare gezinnen.

Wat hebben we niet gedaan vanwege coronamaatregelen?

Toelichting effecten coronamaatregelen In 2020 monitorden wij de effecten van de coronamaatregelen op de bestuurlijke resultaten. Door het coronavirus en de bijhorende coronamaatregelen zijn de volgende resultaten niet behaald in 2020. Goede onderwijsvoorzieningen voor Vijfheerenlanden behouden Onderwijs en Jeugdhulp: opstellen visie ‘Opgroeien in Vijfheerenlanden’ Vanwege de coronacrisis en capaciteit was het niet mogelijk om het plan ‘Opgroeien in Vijfheerenlanden’ op te pakken en af te ronden. In december 2020 is er een coördinator ‘Opgroeien in Vijfheerenlanden’ aangetrokken. Deze gaat actief aan de slag met o.a. de partners om de verbinding tussen jeugdhulp, kinderopvang en onderwijs(-achterstanden) te versterken en de doorgaande lijn steviger neer te zetten. Pilot weekendschool in De Hagen opzetten Door de coronacrisis is de opzet van de pilot vertraagd.

Wat hebben we ook niet gedaan?

Goede onderwijsvoorzieningen voor Vijfheerenlanden behouden Beleid Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) opstellen Ontwikkeling van nieuw beleid was voorzien in 2020. Door het ontbreken van essentiële gegevens is de ontwikkeling vertraagd.

Jaarstukken 2020

38

Bewegen in het onderwijs vormgeven Vanuit het onderwijs is er de nadrukkelijke wens om het bewegingsonderwijs op te nemen in de nog te ontwikkelen visie op ‘Opgroeien in Vijfheerenlanden’. Vooruitlopend op de op te stellen visie ‘Opgroeien in Vijfheerenlanden’ hebben wij met het onderwijs gesproken over een passende regeling op basis van cofinanciering.

Wat waren de kosten (in duizenden euro)? Lasten en baten Programma 4 Onderwijs

Bedragen X € 1.000 Werkelijk

Begroting na wijziging

Werkelijk

Verschil

nr.

Naam taakveld

4.1

Openbaar basisonderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

3.717

3.549

3.674

3.197

477

Totaal lasten

7.856

7.809

7.629

6.354

1.275

4.1

2019

Begrotingvvo or wijziging 2020

2020

2020

381

348

298

279

2020 19

3.758

3.912

3.657

2.878

779

Openbaar basisonderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

-296

-255

-516

-447

-69

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-970

-1.527

-1.683

-1.232

-452

Totaal baten

-1.266

-1.781

-2.199

-1.679

-520

Totaal saldo baten en lasten

6.589

6.027

5.430

4.675

755

0.10

Toevoeging reserves

0.10

Onttrekking reserves

-92

-104

-165

-205

41

Totaal reserves

-92

-104

-125

-205

81

6.498

5.924

5.305

4.469

836

Resultaat

40

40

Toelichting (alle bedragen x € 1.000)

4.2 Onderwijshuisvesting: per saldo € 710 Voordeel Het voordeel op taakveld Onderwijshuisvesting wordt grotendeels verklaard door het saldo van een voordeel op kapitaallasten van circa € 512. Het voordeel op de kapitaallasten is veroorzaakt omdat er in de begroting met hogere rentepercentages is gerekend dan de marktrente. Conform de voorgeschreven renteberekening uit de BBV is de marktrente aangepast aan de werkelijke marktrente in 2020 (zie ook de paragraaf financiering). Hierdoor ontstond een voordeel ten opzichte van de begroting 2020. Tevens is er een voordeel bij huren (€118), deze wordt mede veroorzaakt door de lagere huurkosten voor Tijdelijke Huisvesting 1 (THV1). De aanbesteding is gunstiger uitgevallen dan de vooraf gemaakte calculatie verwerkt in de begroting. Het restant van het voordeel is het gevolg van een verschuiving uit de begrotingen van de voormalige gemeenten tussen de kostenplaatsen Onderwijshuisvesting en het Openbare- en Bijzondere basisonderwijs. De kosten voor de huren van gymzalen zijn begroot op Onderwijshuisvesting, maar uitgegeven op kostenplaats Bijzonder Basisonderwijs. Op de kostenplaats Bijzondere basisonderwijs resteert een nadeel voor de huren van de gymzalen over 2020. In 2021 worden de tarieven van de huur voor de gymzalen voor het bewegingsonderwijs geharmoniseerd. Met ingang van 2022 worden de huren voor de gymzalen juist begroot.

Jaarstukken 2020

39

Daarnaast is er een voordeel bij Algemene kosten (€ 83), dit komt door de fluctuerende kosten voor storm- en vandalismeschade bij onderwijsgebouwen wat een open einde regeling betreft. 4.3 Onderwijsbeleid: per saldo € 25 Voordeel Bij Peuterwerk (Voor- en Vroegschoolse Educatie, VVE) is er sprake van een voordeel. Het voordeel is voor een deel te wijten aan een terugbetaling in 2020 door een aanbieder van te veel betaalde subsidie in 2019. Dit geeft een vertekend beeld op de daadwerkelijk uitbetaalde subsidie in 2020. Daarnaast viel in 2020 het gebruik tegen, waardoor er lagere subsidiebeschikkingen konden worden afgegeven. Met ingang van medio 2021 zullen we het gebruik van peuteropvang (VVE) beter gaan monitoren en meer gaan stimuleren (€126 V). Bij de kostenplaats voor “de overige onderwijszaken” is er een voordeel doordat bij de uitgaven bij Onderwijs Zorg Arrangementen (€ 37 V) veel onduidelijkheid is geweest over de budgetten en de mogelijkheid van Onderwijs Zorg Arrangementen waardoor wij in Q4 van 2020 pas gestart zijn met het uitvoeren van dit beleid. Wij bevonden ons laat in het jaar (2e helft 2020) in de opstartfase van het uitvoeren van dit beleid. Hierdoor bleven de uitgaven achter bij de begroting 2020. Tegenover deze voordelen staat een nadeel (€ 104 N) bij Leerlingen vervoer. Dit nadeel dient nader te worden onderzocht.

Het onderzoek richt zich op de leveranciers met betrekking tot de gefactureerde ritten versus de Corona Compensatieregeling van 80%. Dit onderzoek is uitgezet en we zijn in afwachting van de toelichting hierop door vervoerders om een goede analyse te kunnen maken en de kosten definitief vast te stellen voor 2020. Tenslotte resteert er ook nog een nadeel op kostenplaats “Bijzonder Basis Onderwijs”. Dit nadeel wordt veroorzaakt omdat de huurkosten in 2020 voor de gymzalen voor het bewegingsonderwijs geraamd staan op de kostenplaats Onderwijshuisvesting (TV4.2). In 2021 worden de tarieven van de huur voor de gymzalen voor het bewegingsonderwijs geharmoniseerd. Met ingang van 2022 worden de huren voor de gymzalen juist begroot. 0.10 Reserves: per saldo € 81 Voordeel De per saldo hogere onttrekking wordt volledig verklaard doordat de onttrekkingen aan de Reserve Corona niet begroot zijn.

Jaarstukken 2020

40

Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Wat hebben we bereikt? Sport brengt Vijfheerenlanden in beweging De uitbraak van de coronapandemie en de daaraan gekoppelde maatregelen hebben een grote invloed gehad op de sportsector. Locaties zijn (deels) gesloten, sportstimuleringsactiviteiten zijn gestopt en evenementen zijn afgelast. Desondanks heeft dezelfde sportsector zijn schouders onder de situatie gezet om toch nog zoveel mogelijk inwoners aan het sporten en bewegen te krijgen passend binnen de maatregelen. Vanuit de gemeente hebben wij ingezet op de begeleiding van sportaanbieders door o.a. de maatregelen te vertalen naar de lokale situatie. Daarnaast hebben wij sportaanbieders geïnformeerd over en gefaciliteerd bij het realiseren van sportaccommodaties en het inzetten van combinatiefunctionarissen. Dit heeft o.a. geleid tot de ingebruikname van Glaspark in Leerdam, het vervangen van het kunstgrasveld op Blankensteijn en het opleveren van het kunstgrasveld op het nieuwe sportcomplex van Leerdam Sport. Daarnaast hebben wij ingezet op een samenwerking met het onderwijs voor kwalitatief goed bewegingsonderwijs. Tot slot zijn wij in gesprek met de exploitant van de binnensportaccommodaties in Leerdam, met het streven om te komen tot duurzame sportaccommodaties die passen bij de huidige normen en behoefte.

Wij investeren in cultuureducatie, Citymarketing wordt uitgebouwd en Groene recreatie en ruimte voor toerisme past bij ons gebied Recreatie, toerisme en cultuur zijn belangrijke pijlers om onze identiteit kenbaar te maken en mensen met elkaar in contact te laten komen. Mede door de coronapandemie is het binnenlandse toerisme groeiende. We spelen in op deze groeimarkt en versterken onze positie ten opzichte van concurrerende regio’s. Daarvoor zetten wij in op het promoten van onze gemeente, het ondersteunen van culturele instellingen en aanbieders (o.a. door het inzetten op cultuureducatie en cultuurparticipatie). Zo zetten wij ons gebied op de kaart met de merknaam Tussen Lek en Linge en versterken wij de samenwerking tussen huidige marketingorganisaties. Om Glasstad Leerdam te blijven versterken, blijven wij de samenwerking zoeken met internationaal relevante partners. Onze openbare ruimte is schoon, heel en veilig en wij bieden plaats aan biodiversiteit Een goed beheer van onze openbare ruimte is een belangrijk onderdeel van ons kernenbeleid. De kwaliteit van de openbare ruimte is immers ook een belangrijk visitekaartje van ieder dorp of stad. De tevredenheid onder onze inwoners is belangrijk voor ons. We hebben die tevredenheid gemeten naar aanleiding van de meldingen openbare ruimte.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Sport brengt Vijfheerenlanden in beweging Voorstel voortgang na afloop van exploitatieovereenkomst met Laco voor de binnensportaccommodaties in Leerdam De exploitatieovereenkomst met Laco over de binnensportaccommodaties in Leerdam is eind 2020 geëindigd. Doordat er een verschil van inzicht bestaat over de rechtsgeldigheid van de privatiseringsovereenkomst en omdat wij vooruitlopend op het nieuwe sportbeleid geen langdurige exploitatieovereenkomst willen sluiten, hebben wij Laco kenbaar gemaakt dat wij de aflopende exploitatieovereenkomst niet (langdurig) verlengen.

Jaarstukken 2020

41

Samen met Laco hebben wij de intentie uitgesproken om te onderzoeken of wij het verschil van inzicht over de privatiseringsovereenkomst kunnen schikken met een minnelijke regeling. Deze gesprekken worden momenteel gevoerd. In de tussentijd dient er een tijdelijke exploitatieovereenkomst gesloten te worden zodat de huidige gebruikers, gebruik kunnen blijven maken van de accommodatie. Onderzoek toekomst bewegingsonderwijs Als gemeente hebben wij het onderwijs een financieringsvoorstel gedaan voor het bewegingsonderwijs vanaf het schooljaar 2021/2022. Over dit voorstel hebben diverse gesprekken plaatsgevonden met schooldirecties en schoolbesturen. Op dit moment is er nog geen overeenstemming bereikt. Enkele scholen hebben een tegenvoorstel gedaan. Wij verwachten met ingang van het schooljaar 2021/2022 met enkele scholen te starten en wij streven er naar om dit de komende jaren uit te breiden. Het beschikbare budget voor het bewegingsonderwijs wordt opgenomen in de opdracht aan de uitvoeringspartij van de sportstimuleringsprogramma’s. Binnen deze opdracht wordt het budget voor bewegingsonderwijs geoormerkt voor dit doel. Actueel overzicht sportaccommodaties Inmiddels is de inventarisatie van alle binnensportaccommodaties in onze gemeente afgerond. Deze gegevens worden gebruikt bij het opstellen van het toekomstige sportbeleid.

Harmonisatie uitvoering sportstimuleringsprogramma's In overleg met het inkoopbureau wordt momenteel een uitvraag voor de uitvoering van het sportstimuleringsprogramma opgesteld. De aanbestedingsprocedure vindt plaats in het eerste kwartaal van 2021 zodat ruimschoots voor de zomer van 2021 bekend is welke partij de sportstimuleringsprogramma’s gaat uitvoeren. Deze opdracht gaat in per september 2021.

Wij investeren in cultuureducatie Visie Cultuureducatie en Cultuurparticipatie In 2020 is samen met het gehele culturele netwerk een nieuw aanbod voor Cultuureducatie op basisscholen ontwikkeld. Hierbij is een samenwerking ontstaan tussen diverse organisaties die voorheen in de drie voormalige gemeenten werkzaam waren: het provinciale instituut Kunst Centraal, de Cultuurcoaches van stichting Samen Doen, de lokale muziekverenigingen uit Vijfheerenlanden en de programmamanager van Cultuureducatie met Kwaliteit. Begin januari 2021 is het vernieuwde, ambitieuze aanbod voor Cultuureducatie aangeboden aan alle scholen in Vijfheerenlanden. Het jaar 2021 staat in het teken van het uittesten van deze nieuwe samenwerking. Op gebied van Cultuurparticipatie is in 2020 een samenwerking bereikt tussen de verschillende locatietheatergroepen zoals LINK Locatietheater, Kerntheater Vijfheerenlanden en Toneelroute Vianen. Alle instanties zijn, als het gaat om subsidies, toegevoegd aan de culturele infrastructuur van Vijfheerenlanden. Coronasteun aan culturele instellingen In de begroting 2020 was uiteraard de coronacrisis niet voorzien. Vanaf mei 2020 is er echter veel tijd besteed aan het inzichtelijk maken van de financiële gevolgen van corona voor Kunst & Cultuur. In het voorjaar 2021 wordt een uitgebreid steunpakket voor culturele instellingen ingezet.

Jaarstukken 2020

42

Evaluatie kunst & cultuurfonds De gemeenteraad is in november 2020 unaniem akkoord gegaan met het voorstel over de Evaluatie van het Kunst & Cultuurfonds Vijfheerenlanden. Met veel enthousiasme zijn de mogelijkheden uitgebreid door de financiering voortaan onder te brengen bij het budget van inwonersinitiatieven. Vanuit de gemeenteraad werd het idee van een Publieksprijs voor Kunst & Cultuur aangedragen en dat idee wordt in 2021 opgepakt.

Citymarketing wordt uitgebouwd Van stadspromotie naar citymarketing; ontwikkelen toekomstvisie In de zomer van 2020 heeft Bureau Buhrs in opdracht van de gemeente een onderzoek gedaan onder stakeholders naar de haalbaarheid en vorm van één gebiedsmarketing stichting. Hier is één scenario uitgekomen dat in 2021 verder uitgewerkt wordt door een kwartiermaker. Dit met als doel dat er in 2022 één gebiedsmarketingstichting is waar de huidige marketingorganisaties in opgaan. De nieuwe stichting bedient het gehele gebied Tussen Lek en Linge mét behoud van de identiteiten van Leerdam Glasstad en Vrijstad Vianen. Toekomstvisie Nationaal Glasmuseum en Stedelijk Museum Vianen Het Nationaal Glasmuseum heeft in december 2020, in samenwerking met de gemeente Vijfheerenlanden, een onderzoek naar de bedrijfsvoering opgesteld. De gemeente Vijfheerenlanden heeft een Visie op de Doorontwikkeling van het Glas in Leerdam ontwikkeld, in samenwerking met de Denktank Glas. In 2021 worden het onderzoek naar de bedrijfsvoering en de Visie van de Denktank Glas aan de gemeenteraad voorgelegd. Voor het Stedelijk Museum Vianen is de structurele subsidie verhoogd met ingang van 2021. Het Stedelijk Museum Vianen gebruikt de extra subsidie vooral om de inzet van het aantal uren van de conservator uit te breiden.

Onze openbare ruimte is schoon, heel en veilig Opstellen integraal beheerplan (groen, wegen, water en gebouwen) In 2020 is ingezet op inventariseren van totale beheerareaal. Door inspecties van onze kapitaalgoederen is de huidige kwaliteit bepaald en kan gestart worden met de berekeningen voor het onderhoud en mogelijke en noodzakelijke vervangingen. Harmoniseren en actualiseren hondenbeleid Het hondenbeleid is vastgesteld. Harmonisering beleid straatmeubilair/bewegwijzering De inventarisatie van straatmeubilair, verkeersborden en wegmarkering wordt in 2021 afgerond. Het beleids- en beheerplan wordt eind 2021 aan de gemeenteraad aangeboden. We handelen in 2020 96% van de meldingen openbare ruimte binnen de gestelde termijn van 7 werkdagen af. We meten meerdere keren per jaar of de meldingen openbare ruimte binnen de gestelde termijn afgehandeld worden. Voor 2020 lag dit percentage gemiddeld op 96,5%. Dit een stijging van 2,5% ten opzicht van 2019.

Jaarstukken 2020

43

We meten vanaf 2019 de klanttevredenheid van de afgehandelde meldingen openbare ruimte. We rapporteren de klanttevredenheid in de dashboardrapportage en desgewenst aan college en raad. In 2019 willen we gemiddeld een cijfer 7 voor de klanttevredenheid van afgehandelde meldingen openbare ruimte. In 2022 is dit cijfer gestegen naar een 7,8. De dashboardrapportages wijzen uit dat het aantal inwoners dat het klanttevredenheidsonderzoek invult ongeveer 20% is. De klanttevredenheid wordt gemeten op vier onderdelen: 1. Ervaring klantcontact 2. Kwaliteit van de afgehandelde melding 3. Snelheid van afhandelen 4. Gebruiksgemak melding maken Het gemiddelde cijfer hiervoor in 2020 ligt op een 8,2.

Wij bieden plaats aan biodiversiteit Herstellen van biodiversiteit groen Vanuit bestaande beheerbudgetten zijn diverse initiatieven genomen om een bijdrage te leveren aan het versterken van de biodiversiteit binnen de kernen. Voorbeelden zijn de aanleg van bloemrijke bermen, natuurvriendelijke oevers, planten van inheemse bomen en vaste plantenborders. Hierbij gebruiken we bijvriendelijke variëteiten die op elkaar zijn afgestemd. Het filmpje over biodiversiteit is gepresenteerd tijdens het VHL plein in september 2020 om de raadsleden mee te nemen in de verdere omvorming van regulier groen. Het biodiversiteitherstelplan Vijfheerenlanden wordt in juni 2021 aangeboden aan de gemeenteraad. Harmoniseren beleid volkstuinen Per volkstuincomplex worden tuinders uitgenodigd om te onderzoeken of er animo is voor het oprichten van een Volkstuinvereniging. Dit is een eerste aanzet om te komen tot een Toekomstplan Volkstuinen Vijfheerenlanden 2021. Met de complexen Siemensstraat en Bruininxdeelsekade uit Leerdam en de al bestaande Volkstuinvereniging uit Ameide zijn voorbereidende gesprekken gehouden. Ook zijn nieuwe beheerafspraken gemaakt voor 2021. Hierbij is de constructie tussen de Volkstuinvereniging Vianen en de gemeente als voorbeeld gebruikt. De vereniging krijgt het perceel om niet in gebruik, zelf int de huurpenningen en voert het dagelijks onderhoud op het complex uit.

De vereniging bepaalt zelf of ze onderhoudswerkzaamheden laten uitvoeren door een aannemer of dat het onderhoud door de leden wordt opgepakt.

Wat hebben we niet gedaan vanwege coronamaatregelen? Toelichting effecten coronamaatregelen In 2020 monitorden wij de effecten van de coronamaatregelen op de bestuurlijke resultaten. Door het coronavirus en de bijhorende coronamaatregelen zijn de volgende resultaten niet behaald in 2020: Sport brengt Vijfheerenlanden in beweging Ontwikkelen Sportbeleid Mede door de coronacrisis is de planning van het nieuwe sportbeleid opgeschoven. Het participatietraject dient anders vormgegeven te worden. Daarnaast zijn betrokken partners (o.a. sportaanbieders) door de coronacrisis vooral intern gericht. De ontwikkeling van het sportbeleid start in het eerste kwartaal van 2021.

Jaarstukken 2020

44

Groene recreatie en ruimte voor toerisme past bij ons gebied Recreatie en Toerisme beleid harmoniseren Mede door de coronacrisis is de planning van het nieuwe beleid Recreatie en Toerisme opgeschoven. Het participatietraject diende anders vormgegeven te worden. Vanaf september 2020 zijn we aan de slag gegaan met enquêtes richting recreatieve ondernemers en het Digitaal Inwonerspanel. Met enkele stakeholders hebben we tevens een digitale verdiepingsavond gehouden. De definitieve beleidsvisie staat op de planning voor in het eerste half jaar van 2021.

Wat hebben we ook niet gedaan? Onze openbare ruimte is schoon, heel en veilig en wij bieden plaats aan biodiversiteit Harmonisering beleid groen/bomenbeleid De nieuwe boomverordening is doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2021. De reden is dat de Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) is doorgeschoven naar 2021. In de huidige APV staat een hoofdstuk over de bescherming van bomen. Als we de bomenverordening eerder in werking willen laten gaan, dan moet dat artikel uit de huidige APV gehaald worden. Dat betekent dat de APV in een korte tijd, tweemaal langs de gemeenteraad moet en dat is niet wenselijk. Vanuit bestaande beheerbudgetten is een begin gemaakt met het bestrijden van invasieve exoten zoals Aziatische duizendknoop, de grote berenklauw en waternavel. De bestaande budgetten waren in 2020 niet toereikend om alles adequaat te bestrijden. In 2021 volgt een voorstel om de benodigde middelen structureel op te nemen in de begroting. Opstellen beleid- en beheerplan plaag- en ongedierte bestrijding In 2020 is het regulier beheer uitgevoerd binnen de daarvoor bestemde budgetten. In 2021 wordt een beleid en beheerplan aangeboden aan de gemeenteraad.

Jaarstukken 2020

45

Wat waren de kosten (in duizenden euro)? Lasten en baten Programma 5 Sport, cultuur en recreatie

Bedragen X € 1.000

Werkelijk 2019

Begrotingvvo or wijziging

Begroting na wijziging

nr.

Naam taakveld

5.1

Sportbeleid en ac tivering

5.2

Sportac commodaties

5.3 5.4 5.5

Cultureel erfgoed

171

167

5.6

Media

1.393

1.036

5.7

Openbaar groen en openluc ht recreatie

4.960

2.635

12.404

9.099

Werkelijk

Verschil

2020

2020

2020

833

844

1.046

987

58

4.223

3.361

3.518

2.791

727

Cultuur

612

671

728

688

41

Musea

212

385

1.121

1.158

-37

154

131

23

1.219

1.163

55

2.334

2.563

-230

10.119

9.481

638

Totaal lasten 5.1

Sportbeleid en ac tivering

5.2

Sportac commodaties

5.3 5.4

2020

-91

-27

-67

-111

44

-1.428

-1.318

-1.495

-1.082

-413

Cultuur

-44

-32

-44

-25

-19

Musea

-11

-52

-42

-22

-20

5.5

Cultureel erfgoed

-52

-37

-21

-33

13

5.6

Media

-385

-114

-173

-132

-42

5.7

Openbaar groen en openluc ht recreatie

-86

-67

-98

-95

-3

Totaal baten

-2.097

-1.648

-1.941

-1.500

-440

Totaal saldo baten en lasten

10.307

7.451

8.178

7.981

197

0.10

Toevoeging reserves

362

92

270

0.10

Onttrekking reserves

-128

-28

-1.248

-1.002

-247

Totaal reserves

-128

-28

-886

-910

23

10.178

7.423

7.292

7.071

221

Resultaat

Toelichting (alle bedragen x € 1.000) 5.1 Sportbeleid en activering: per saldo € 102 voordeel Het voordeel is grotendeels ontstaan doordat de opdracht voor het vervaardigen van nieuw sportbeleid niet in 2020 maar in 2021 is verstrekt. Hierdoor is in 2020 € 52 V aan budget overgebleven. Via het raadsvoorstel bij de jaarrekening wordt voorgesteld van het restant € 40 over te hevelen naar boekjaar 2021. Daarnaast is voor de ondersteuning inzake de exploitatie overeenkomst met Laco via de 1e bestuursrapportage 2020 budget geraamd. Er zijn echter in 2020 geen uitgaven geweest ten laste van dit budget doordat er tussen de gemeente en Laco vooral gesproken is over het juridisch geschil ten aanzien van de privatiseringsovereenkomst. De onderhandelingen over de exploitatieovereenkomst volgen in 2021. Voor het juridisch geschil is een budget opgenomen onder taakveld 5.2 voor juridische bijstand. Tot slot is een deel van het voordeel ontstaan doordat de bijdrage van derden voor sportstimulering structureel te laag geraamd is. 5.2 Sportaccommodaties: per saldo € 314 Voordeel Dit voordeel wordt vooral veroorzaakt door een lagere kapitaallast dan begroot. Het voordeel op de kapitaallasten wordt veroorzaakt omdat er in de begroting met hogere rentepercentages wordt gerekend dan de marktrente.

Conform de voorgeschreven renteberekening uit de BBV wordt de marktrente aangepast aan de werkelijke marktrente in 2020 (zie ook de paragraaf financiering). Hierdoor ontstaat een voordeel ten opzichte van de begroting 2020.

Jaarstukken 2020

46

Een ander voordeel is het restant van het incidentele budget voor de juridische ondersteuning inzake het geschil met Laco. Via het raadsvoorstel bij de jaarrekening wordt voorgesteld het restant van € 36 over te hevelen naar boekjaar 2021. Naast deze voordelen resulteert voor binnensportaccommodaties een nadelig resultaat van €65. Dit nadelig resultaat is een gevolg van de verminderde inkomsten t.g.v. sluiting door Covid-19, daar tegenover staan de verminderde uitgaven die dat deels compenseren zoals energie, algemene kosten, onderhoud, inkoop horeca. Vanuit het Rijk is er een compensatie geweest van derving van de huurinkomsten van de verenigingen die geen gebruik van de accommodaties mochten maken. Voor de overige derving van inkomsten vanuit het Rijk is er ook een regeling gekomen “de SPUK voor IJsbanen en Zwembaden” (voor 2020 € 100 miljoen). Doel van deze regeling is dat zwembaden alle kosten vanuit een negatief resultaat kunnen opvoeren waardoor ze 2020 zonder verlies kunnen afsluiten. Ook Helsdingen valt binnen deze regeling. 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie: per saldo € 44 Voordeel Dit voordeel wordt vooral veroorzaakt door een lagere kapitaallast dan begroot. Het voordeel op de kapitaallasten wordt veroorzaakt omdat er in de begroting met hogere rentepercentages wordt gerekend dan de marktrente.

Conform de voorgeschreven renteberekening uit de BBV wordt de marktrente aangepast aan de werkelijke marktrente in 2020 (zie ook de paragraaf financiering). Hierdoor ontstaat een voordeel ten opzichte van de begroting 2020. 5.4 Media (erfgoed): Per saldo € 58 Nadeel Dit nadeel wordt vooral veroorzaakt op de kostenplaats archeologie. Op 17 november 2020 werden bij het uitgraven van de historische stadsgracht in Vianen skeletresten aangetroffen. Hierop is besloten door middel van een opgraving de vondst te onderzoeken. Met deze vondst was geen rekening gehouden en daarmee was er onvoldoende budget beschikbaar in de kostenplaats archeologie. Door middel van een Raadsinformatiebrief is een inschatting gemaakt van de kosten voor het archeologisch onderzoek. Voor 2020 betekent dat de kostenplaats archeologie met € 37 is overschreden. In 2020 bedroegen de kosten voor de archeologische opgraving in totaal afgerond € 49. Ook in 2021 worden nog kosten gemaakt voor het archeologisch onderzoek. 5.5 Cultureel erfgoed: per saldo € 36 Voordeel Dit voordeel wordt mede veroorzaakt door een lagere kapitaallast dan begroot. Het voordeel op de kapitaallasten wordt veroorzaakt omdat er in de begroting met hogere rentepercentages wordt gerekend dan de marktrente.