13. (RVE) Jaarstukken Stichting KleurrijkWonen 2021.pdf

Gemeente Molenlanden Een groot deel van de prestatieafspraken, die voor 2021 zijn overeengekomen, hebben uitvoering gekregen. Zo is een sociale grondprijs afgesproken en wordt bij nieuwbouwprojecten van meer dan tien woningen een aandeel van 40% in de sociale sector gerealiseerd. Ook is uitvoering gegeven aan de ‘agenda huisvesting kwetsbare groepen’. De gemeente Molenlanden heeft in 2020 een concrete woonvisie opgesteld. Daarna is gestart met de prestatieafspraken voor 2021 . Zeven partijen zaten daarbij aan tafel. Met de gemeente, huurdersorganisaties en de andere twee corporaties, Lek en Waard Wonen en Tablis Wonen is daarbij constructief samengewerkt. De vervolgstap is het maken van meerjarige prestatieafspraken. Periodiek vindt er ambtelijk overleg tussen corporaties en de gemeente plaats.

35

Bestuursverslag

Daarnaast hebben de drie corporaties een gezamenlijke bieding voor de gemeente Molenlanden opgesteld. Bovendien hebben de zeven partijen in 2021 gewerkt aan meerjarige prestatieafspraken tot en met 2024. Met behulp van een spelvorm zijn de thema’s geïnventariseerd, waarover partijen meerjarige prestatieafspraken wilden maken. Deze thema’s zijn vervolgens verder uitgewerkt tot afspraken. Ook is een uitvoeringsprogramma voor 2022 opgesteld. Gemeente Vijfheerenlanden In 2021 is door de gemeente, drie corporaties en huurdersorganisaties hard gewerkt aan het opstellen van meerjarige prestatieafspraken tot en met 2024. De samenwerking tussen partijen is daarmee in een volgende fase terecht gekomen. De huurdersorganisaties, die hun samenwerkingsverband hebben gedoopt tot de Vijfheerenhuurders, hebben als stem van de huurders hun rol invulling gegeven. Na een intensief proces is een afsprakenkader voor de komende jaren opgesteld. Ook is een uitvoeringsprogramma voor 2022 gemaakt. Geregeld vindt er ambtelijk overleg tussen woningcorporaties en de gemeente plaats. Gemeente Tiel In 2021 is ambtelijk en bestuurlijk goed samengewerkt met de gemeente Tiel en collega-corporatie Thius. De jaarafspraken 2021 dienden als basis voor deze samenwerking. Gedurende het jaar zijn er ambtelijke en bestuurlijke overleggen geweest tussen de gemeente collega-corporatie Thius en KleurrijkWonen.

Twee keer zijn de huurdersvertegenwoordigers van beide corporaties hierbij aangesloten. Enkele in 2020 gestarte ontwikkelingen, zoals de pilot Betaalbaar Wonen, konden vanwege de coronamaatregelen geen doorgang vinden in 2021. In 2021 hebben we een start gemaakt met het opstellen van een kansenkaart voor de woningbouwproductie in de gemeente. Een goede monitoring van de voorraadontwikkeling is daarbij essentieel. Zowel de kansenkaart als de monitor van de voorraadontwikkeling werken we in 2022 verder uit. Gemeente West Betuwe 2021 stond in het teken van de meerjaren prestatieafspraken. De gemeentelijke Woonvisie is in december 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. Wij hebben hieraan een belangrijke bijdrage geleverd. Als volgende stap is in 2021 in tripartite overleg tussen de huurdersorganisaties, corporaties en gemeente, gewerkt aan de meerjaren prestatieafspraken. Alle partijen hebben de afspraken in december 2021 ondertekend. Daarnaast zijn er reguliere ambtelijke en bestuurlijke overleggen geweest. Hierbij zijn de voortgang van projecten, het grondbeleid, het activiteitenoverzicht (het bod), de huisvesting van statushouders, de uitkomst van de Visitatie, duurzaamheid en leefbaarheids- en zorgvraagstukken besproken. In het algemeen moeten we constateren dat het daadwerkelijk realiseren van de beoogde nieuwbouw in de sociale huur in veel gemeenten zeer moeizaam verloopt.

Dit hangt veelal samen met onvoldoende beschikbare locaties, onvoldoende politieke druk op ontwikkelaars om in overleg met de corporaties ook voldoende woningen in dit segment te realiseren en vanwege bezwaren van omwonenden tegen bouwplannen, regelmatig alleen al omdat het om sociale huur gaat (NIMBY).

36

Bestuursverslag

Overzicht overleggen Een overzicht van alle overleggen met onze stakeholders zoals gemeenten en regio’s is weergegeven in het volgende overzicht, inclusief de belangrijkste gespreksonderwerpen. Ondanks de coronapandemie zijn we, weliswaar veelal digitaal, doorgegaan om met deze stakeholders te overleggen. Overleg Regio’s Rivierenland

Frequentie

Vertegenwoordiger KleurrijkWonen

Belangrijke onderwerpen

4x per jaar

RvB, op afroep adviseurs S&B.

Alblasserwaard / Vijfheerenlanden Woongaard Tafel van 4 Gemeenten Gemeente Buren

4x per jaar

RvB, op afroep adviseurs S&B.

Woningwet, Woonagenda, Regionale bijeenkomsten Wonen, Woonruimteverdeling Betaalbaarheid, Statushouders, WBO en bouwprogramma, Wonen en zorg. Regionale Woonvisie, Betaalbaarheid, Wonen en Zorg, Statushouders, Regionalisering.

10x per jaar

Manager S&O

Organisatie Woongaard, diverse onderwerpen woonruimteverdeling

4x per jaar

Gemeente Culemborg

4/5x per jaar

Prestatieafspraken, projecten, Woonvisie, Woningmarktmonitor, Vastgoedmarketing, Duurzaamheid en betaalbaar wonen, beschikbaarheid Projecten, aanpak wijken, statushouders, Prestatieafspraken, Vastgoedmarketing, Beschikbaarheid en Wonen en zorg

Gemeente Molenlanden

3x per jaar

Gemeente Tiel

4x per jaar

Gemeente Vijfheerenlanden

4x per jaar

Bestuurlijk overleg: RvB en adviseur S&B Ambtelijk overleg: adviseur S&B, anderen op afroep. Bestuurlijk overleg: RvB, adviseur S&B, Ontwikkelmanager. Ambtelijk overleg: adviseur S&B en anderen op afroep. Bestuurlijk overleg: RvB en adviseur S&B Ambtelijk overleg: adviseur S&B en anderen op afroep Bestuurlijk overleg: RvB en adviseur S&B Ambtelijk overleg: adviseur S&B en anderen op afroep Bestuurlijk overleg: RvB, adviseur S&B, programmamanager. Ambtelijk overleg: adviseur S&B en anderen op afroep

Gemeente West Betuwe

4x per jaar

Duurzaamheid RES Fruit Delta

3

Bestuurlijk overleg VHV: RvB, adviseur S&B. Bestuurlijk Overleg Projecten: RvB en Ontwikkelmanager; Ambtelijk overleg: adviseur S&B en anderen op afroep RvB en Regisseur Duurzaamheid

Aanpak Woonvisie en Prestatieafspraken, Regionalisering, Statushouders, Woonwagens, ontwikkelingen Corporaties en Projecten. Projecten, woonvisie, prestatieafspraken, bijzonere doelgroepen, woonwagens Prestatieafspraken, leefbaarheid, ondernemingsplan KleurrijkWonen, vastgoedmarketing, duurzaamheid, woningmarktmonitor, projecten, statushouders, fusie gemeenten Leerdam/ Vianen /Zederik, keuze woningmarktregio, woonruimteverdeelsysteem. Prestatieafspraken, Activiteitenoverzicht, huisvesting Statushouders, Leefbaarheid, Projectontwikkeling, woningbouwprogramma, versnelling nieuwbouw, beschikbaarheid bouwlocaties, Skaeve huse en FlexWonen.

Regionale Energiestrategie

37

3.3 Klanttevredenheid Tevreden huurders Wij vinden het belangrijk dat onze dienstverlening kwalitatief goed is en dat onze klanten deze als positief ervaren en waarderen. Ter beoordeling daarvan voeren wij gedurende het jaar onafhankelijke tevredenheidsmetingen uit via de KlantContactMonitor (KCM). Deze methodiek is vooral gericht op klantbeleving. Door dit continu te meten, kunnen we snel en adequaat reageren en de dienstverlening aan onze klanten op een optimaal niveau houden.

Bestuursverslag

Onderdeel dienstverlening

Norm Cijfer

2021 % tevreden

Cijfer

2020 % tevreden

Klanttevredenheid Contact

80% ≥ 8,0

7,7

73,3%

7,8

73,3%

Klanttevredenheid Nieuwe woning

80% ≥ 8,0

8,2

80,9%

8,2

79,5%

Klanttevredenheid Huuropzegging

80% ≥ 8,0

8,0

76,9%

8,1

79,6%

Klanttevredenheid Reparaties

80% ≥ 8,0

8,0

78,4%

8,0

78,5%

Klanttevredenheid Onderhoud

7,5

7,5

7,2

Wij hadden ons voor 2021 ten doel gesteld dat 80% van de huurders een cijfer 8 of hoger geeft voor onze dienstverlening op de klantprocessen Contact, Nieuwe woning, Huuropzegging en Reparaties. Voor het planmatig onderhoud is met de RGS-partners een norm van een 7,5 afgesproken. De 80%-norm hebben we bij het proces Nieuwe woning behaald. Bij de overige processen zijn we daaronder gebleven. De percentages zijn vergelijkbaar met 2020. Het proces Huuropzegging laat een lichte afname zien van het percentage tevreden huurders dat een acht of hoger geeft in de richting van het cijfer 6 of 7. Als verbeterpunten werden hierbij genoemd het bezichtigen in aanwezigheid van de nieuwe huurder en de uitleg en communicatie bij de voorinspectie. Net als bij de andere processen, scoren we goede gemiddelde rapportcijfers. In 2021 scoren wij op alle onderdelen ongeveer dezelfde hoge cijfers als in 2020. Het verhuren van een nieuwe woning scoort met een 8,2 het hoogst. Gevolgd door Huuropzegging en Reparaties. Het cijfer voor Contact ligt op hetzelfde niveau als vorig jaar. Het onderdeel Onderhoud kent de hoogste stijging ten opzichte van vorig jaar. De kwaliteit van onze dienstverlening lijkt nauwelijks te zijn beinvloed door de coronapandemie. Aedes-benchmark

38

Bestuursverslag

KleurrijkWonen heeft in 20201 wederom deelgenomen aan de Aedes-benchmark. In de benchmark worden de belangrijkste prestaties en kosten van corporaties onderling vergelijkbaar gemaakt. De vijf prestatievelden zijn: Huurdersoordeel, Bedrijfslasten, Duurzaamheid, Onderhoud & verbetering en Beschikbaarheid & Betaalbaarheid. De beoordeling van de prestatievelden zijn in letters (ABC’s) toegekend. Score A: De corporatie presteert bovengemiddeld ten opzichte van het sectorgemiddelde. Score B: De corporatie presteert gemiddeld ten opzichte van het sectorgemiddelde. Score C: De corporatie presteert onder gemiddeld ten opzichte van het sectorgemiddelde.

Ook in 2021 hebben wij een goede score behaald!

39

Voor het huurdersoordeel over de ervaren dienstverlening krijgen wij wederom de letter A. Onze score ligt op alle onderdelen ruim boven het landelijk gemiddelde. Dat is mooi, want dat is waar we het uiteindelijk allemaal voor doen; tevreden klanten!

Bestuursverslag

Het prestatieveld Bedrijfslasten krijgt ook dit jaar weer een letter A. De gemiddelde bedrijfslasten zijn gedaald en we behoren daarmee tot één van de best scorende corporaties van Nederland. De score op duurzaamheid is dit jaar een letter B in tegenstelling tot voorgaande jaren. Vanaf 2021 is er een nieuwe methodie k om de score te bepalen. De indicator Energie-index is gewijzigd naar indicator Energielabelwaarde EP2. Met de nieuwe indicator vallen we net in categorie B. Dit komt met name doordat compacte woningen beter worden gewaardeerd. Ons bezit bestaat voor 65% uit grondgebonden woningen en dat soort woningen zijn niet compact. De score op Onderhoud & Verbetering krijgt net als vorig jaar een letter B. Een instandhoudingskostenindex onder de 100 betekent dat de corporatie minder uitgeeft aan de woningen dan dat er gemiddeld bij woningcorporaties wordt uitgegeven aan woningen met dezelfde woningkenmerken. Onze score ligt op 76. Wij geven naar verhouding minder geld uit aan instandhoudingsonderhoud en verbetering. Op het prestatieveld Beschikbaarheid en Betaalbaarheid scoren we een letter C. Een letter C wil niet zeggen, dat we onder de maat presteren. Het prestatieveld gaat uit van de doelgroep huishoudens tot de huurtoeslaggrens en de passend toewijzen grens.

Er zijn goede redenen en lokale situaties die maken dat een corporatie goede keuzes maakt, maar die wel anders zijn dan gemiddeld voor de sector. Voor dit prestatieveld monitoren we vooral of we in de juiste verhouding per huurklassen verhuren. En dat doen we, zonder daa rbij uit het oog te verliezen dat wij ook andere indicatoren, zoals slaagkans voor doelgroepen, een rol laten spelen.

3.4 Klachten Deze paragraaf geeft informatie over onze klachtenafhandeling. Wij behandelen klachten in principe altijd eerst zelf. Mocht een huurder voor de oplossing van de klacht geen overeenstemming met ons bereiken, dan kan hij of zij zich wenden tot de onafhankelijke klachtencommissie (SWR). Deze regionale klachtencommissie is ingesteld door woningcorporaties, die participeren in de Samenwerkende Woningcorporaties Rivierenland. Het aantal klachten van huurders is in 2021 gestegen tot 93. Dit is een forse stijging ten opzichte van 2020 (23) De belangrijkste stijging is die van klachten over reparaties. Er is hier sprake van een opgaande trend. In 2018 waren er nog drie klachten over reparaties, in 2019 waren dat er zeven en in 2020 waren dat er 15. In 2021 waren dat er 55. Verder is het aantal klachten over renovatie gestegen van 3 (2020) naar 15. Het aantal klachten over de woonomgeving nam toe van 1 naar 12. Klachten over verhuur gingen van 4 naar 7.

40

Bestuursverslag

De stijging van het aantal klachten is reden tot zorg. Opvallend is de stijging van de technische klachten (renovatie en repa ratie). Deze stijging laat zich verklaren door de beleidswissel van basiskwaliteit naar “schoon, heel en veilig” in verband met de sterk stijgende kosten in de loop van het verslagjaar. Verder waren er tekortkomingen in de dienstverlening van onze aannemers. Van één aannemer is inmiddels afscheid genomen. Met andere aannemers zijn goede afspraken gemaakt over de dienstverlening die we van hen verwachten. Klachten over de woonomgeving lijken samen te hangen met de toename van de ernstige overlast. Klachten SWR Ondanks het stijgende aantal rechtstreekse klachten aan het adres van KleurrijkWonen is het aantal klachten dat ingediend en behandeld werd bij de SWR niet gestegen. Het ging in 2021 om 5 klachten na 9 klachten in 2020 en 7 in 2019. KleurrijkWonen heeft in 2021 meer klachten naar tevredenheid van de huurder kunnen oplossen zodat de gang naar de SWR niet nodig was.

41

4. Elementen van het gevoerde beleid •

Elementen van het gevoerde beleid

Bestuursverslag

In dit hoofdstuk

• Slimme, slanke en flexibele organisatie • Cultuur en mensen • Maatschappelijke en operationele resultaten • Huurprijzen en betaalbaarheid • Duurzaamheidsopgave

4.1 Slimme, slanke en flexibele organisatie In ons ondernemingsplan ‘Samen voor betaalbaar en prettig wonen’ hebben we zes speerpunten geformuleerd. Met deze speerpunten geven we van 2019 tot en met 2022 invulling aan onze missie. Voor ieder speerpunt is een ideaalbeeld bepaald. Aan de hand van verschillende strategieën bewegen wij ons richting het ideaalbeeld. In paragraaf 4.3 vermelden we de voortgang op deze strategieën. In de afgelopen jaren hebben we hard gewerkt aan de verbetering van de beheersing in de organisatie. Daarvoor zijn nieuwe functies gecreëerd, zijn processen en digitale systemen gestructureerd, is gewerkt aan datakwaliteit en rapportages en is de risicobeheersing stevig vormgegeven. Deze opgave kon alleen slagen dankzij de grote inzet van onze collega’s. Tegelijkertijd hebben we de klant niet uit het oog verloren. Integendeel; in de Aedes benchmark 2021 ‘scoren’ we een A op het huurdersoordeel en tegelijk een A op de bedrijfslasten. De gemiddelde bedrijfslasten zijn gedaald ten opzichte van 2020 en we scoren daarmee fors onder het landelijk gemiddelde. Ook zijn we in staat geweest om de tevredenheid van onze huurders op een hoog niveau te houden. Tegelijk beseffen we ons dat verbetering altijd mogelijk is en dat we ervoor moeten werken om dit te behouden.

42

Bestuursverslag

Dankzij de resultaten, die we in de afgelopen jaren hebben bereikt, is er ruimte om de focus van ons werk weer verder te richten op diegenen waarom het echt gaat: onze huurders, onze stakeholders en de woningzoekenden. Ofwel; onze volkshuisvestelijke bijdrage binnen de gemeenten waarin wij werken. In 2019 bleek uit een serie klantenpanels, dat er voor een goede service en dienstverlening aan de klant, meer klantfocus en flexibiliteit nodig was. In ons nieuwe ondernemingsplan ‘Samen voor betaalbaar en prettig wonen 20192022’ hebben we deze wens vertaald naar hoe we willen werken. Dit heeft geleid tot een organisatieontwikkeling in 2020. De organisatieontwikkeling moet onder meer leiden tot een grotere klantfocus. Dit willen we bereiken door over portefeuilles heen, gebiedsgericht samen te werken. Daarbij zien we dat met name in alle processen rondom het vastgoed we nog niet alles integraal benaderen. Dit is mogelijk het gevolg van een versnippering over afdelingen heen. Daarom is Atrivé eind 2021 gevraagd een ontwikkelaudit hierop uit te voeren. De resultaten verwachten wij halverwege 2022. Door de ontstane coronasituatie hebben we gemerkt dat onze organisatie flexibel is. Het werk kon blijven doorgaan en collega’s pakten veelal vanuit de thuissituatie het werk op. Het beleid voor hybride werken is ondertussen geformuleerd en dit zal de nieuwe manier van werken blijven.

4.2 Cultuur en mensen Op het vlak van ’cultuur en mensen‘ stonden in 2021, in het kader van de organisatieontwikkeling, de onderstaande thema’s centraal. Ondanks dat collega’s voornamelijk vanuit huis moesten werken, zijn zaken zo goed als allemaal uitgevoerd. Zelforganisatie Om te kunnen voldoen aan de goede, flexibele en efficiënte dienstverlening die we nastreven, krijgen medewerkers vanuit eigenaarschap en zelforganisatie meer ruimte. Vanaf september 2020 is de nieuwe structuur in werking getreden. In 2021 zijn we actief geweest met het leertraject ‘zelf organiserend werken’, onder begeleiding van bureau Andersom. Aan de hand van zes workshops per team, werd aandacht besteed aan de elementen van zelforganisatie. Na de zomer is bureau Andersom gestopt. Het interne transitieteam heeft het van dit bureau overgenomen. Via intranet zijn concrete voorbeelden uit de praktijk en de teamdoelen over zelforganisatie gedeeld. Op de ‘doelenboom’ in de ontmoetingsruimte zijn deze visueel gemaakt. Ook is een start gemaakt met het opzetten van een interne groep intervisiecoaches. Het geformuleerde gratificatiedoel over zelf organiseren is behaald. Het organiseren van cultuursessies voor de organisatie Via de werkgroep cultuur is in 2021 aandacht gegeven aan de vier nieuwe kernwaarden: Verbindend, Lef, Innovatief en Passie. Deze vier pijlers staan voor wie we zijn en hoe we werken.

Op verschillende creatieve manieren zijn de kernwaarden bekend gemaakt:

43

* KleurrijkWonen Vlipje is geïntroduceerd. Vlipje staat voor Verbindend, Lef, Innovatief en Passie. * Drie interactieve online sessies zijn georganiseerd rondom de kernwaarden Passie, Lef en innovatief. * Voor de kernwaarden Verbindend is het idee van een nieuwsbrief uitgewerkt. Deze verspreiden we in 2022 vier maal.

Bestuursverslag

Passende beoordelingsmethode In 2021 zijn we officieel gestart met de nieuwe beoordelingstool Dialog. Deze tool ondersteunt de gedachtegang die past bij de organisatieontwikkeling: zelf organiseren en meer eigen verantwoordelijkheid. Aandacht voor elkaar Door de coronasituatie is het van belang om goed verbinding met en aandacht voor elkaar te hebben. De werkgroep “Aandacht voor elkaar” heeft in 2021 verschillende attenties opgestuurd en initiatieven opgestart. Denk aan bijvoorbeeld aan vitaliteitsacties, zoals een challenge en het ommetje, maar ook een online fotografie- en kookworkshop. Arbeidsmarktcommunicatie Arbeidsmarktcommunicatie is een van de thema’s in 2021. Door een krappe arbeidsmarkt is extra aandacht besteed aan de inhoud en de vorm van de arbeidscommunicatiemiddelen en het gebruik van social media. Ook hebben we de nieuwe medewerkers een enquête gestuurd om van hen te horen hoe zij het werving- en selectieproces hebben ervaren. Aan de hand van hun input hebben we verbeteringen geformuleerd voor deze processen.

4.3 Maatschappelijke en operationele resultaten In het jaarplan 2021 is vastgelegd aan welke strategieën uit het ondernemingsplan we in 2021 werken. Naast de strategieën uit het

44

ondernemingsplan, werkten we in 2021 ook aan overige projecten. Deze projecten zijn meestal het gevolg van nieuwe technologische ontwikkelingen en gewijzigde wet- en regelgeving. In deze paragraaf maken we onze inzet en prestatie op de strategieën en overige projecten uit 2021 zichtbaar.

Betaalbaar wonen

Bestuursverslag

“De woonlast beweegt mee met de financiële situatie van onze huurders” Samenwerking met gemeenten Wij hechten veel waarde aan het betaalbaar kunnen wonen van onze huurders. Maar gelukkig is dat een breder besef. Ook onze gemeenten spannen zich in om haar inwoners te ondersteunen waar nodig en mogelijk. In 2021 hebben we nieuwe meerjarige prestatieafspraken gemaakt in Molenlanden, Vijfheerenlanden, West Betuwe en Buren. In alle meerjarige prestatieafspraken is betaalbaarheid een belangrijk thema. In West Betuwe hebben we aandacht voor het thema gedeeld in de woonvisie. In Culemborg en Tiel zijn afspraken niet vernieuwd, maar is betaalbaarheid wel gespreksonderwerp. Politieke ontwikkelingen Een aantal politieke ontwikkelingen van begin 2021 hebben effect gehad op betaalbaar wonen. Zo is besloten dat de huren van onze sociale huurwoningen bevroren moesten worden. Dit hebben we ook doorgetrokken naar de vrijesector huurwoningen. Huurders van deze woningen hebben ook geen huurverhoging gekregen. Voor een deel van onze huurders was er ook een eenmalige huurverlaging beschikbaar. 1.360 huurders hebben daadwerkelijk een huurverlaging van gemiddeld € 53 per maand ontvangen. De huuraanpassingen dragen allemaal bij aan een acceptabele woonlast. Daarnaast hebben we in maart onze advisering ten aanzien van de toekomst van huurtoeslag geleverd.

Dit past in de bredere discussie over toeslagen. Samen met enkele andere corporaties hebben we onze expertise ingezet om zowel het Ministerie van BZK als Aedes te adviseren. Dat heeft scherpe discussies en boeiende inzichten opgeleverd. Pilot betaalbaar wonen We beseffen ons dat betaalbaar wonen van meer dan alleen de huurprijs afhankelijk is. Het gaat juist ook om de energie- en lokale lasten versus het inkomen en overige uitgaven. In 2020 is onze nieuwe pilot Betaalbaar Wonen van start gegaan. Met deze pilot helpen we huurders om structureel van hun huurachterstand af te komen. In 2021 is deze training stil komen te liggen door de coronapandemie. In januari 2022 hebben we deze training in gemeente Tiel weer hervat en als volgende is de gemeente West Betuwe aan de beurt. Tot slot is het goed om te benoemen dat we in 2021 een toename hebben gemeten in het aandeel huurders dat betaalbaar woont op basis van Nibud advieshuren. We willen toe naar een aandeel van 85% aan het einde van 2022. We scoren in 2021 81%. Dat is een verbetering is ten opzichte van de startsituatie. Die was eind 2017 68%.

45

Bestuursverslag

Betaalbaar wonen voor nieuwe huurders Naast betaalbaar wonen voor onze huidige huurders, hebben we in 2021 ook aandacht gehad voor betaalbaar wonen voor onze nieuwe huurders. Voordat een woning wordt geaccepteerd, willen we woningzoekenden via Woongaard meer inzicht geven in hun nieuwe woonlasten. Nu de Woonlastenmodule is geïmplementeerd, hebben we ook onze eerste bevindingen. En die zijn nog niet onverdeeld positief. De woningzoekende ziet wel meer informatie, maar we weten niet goed of de woningzoekende daar voldoende mee geholpen is. We adviseren er zelf in gesprekken vooralsnog ook niet actief op. We beoordelen momenteel hoe we er meer profijt voor onze woningzoekende uit kunnen halen. Afboekingen oninbare vorderingen Het bedrag aan afboekingen van oninbare huur bedraagt per saldo € 84.443,-. Daarnaast is er per saldo een bedrag van € 96.958,afgeboekt aan oninbare mutatie-, deurwaarders- en overige kosten. Het gaat hier met name om afboekingen van oude dossiers, vanwege schuldtrajecten, de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) of door huurders die vertrokken zijn met een onbekende bestemming.

Acceptabele kans op wonen “Woningzoekenden vinden in al onze gemeenten binnen acceptabele tijd een passende woning” Omvang woningvoorraad Als woningcorporatie zijn we continu op zoek naar mogelijkheden om onze woningzoekenden tijdig aan een passende woning te helpen. We merkten al vroeg in 2020 dat de zoektijden opliepen. Deze trend heeft zich in 2021 doorgezet naar een gemiddelde zoektijd van 1,94 jaar in 2021. De zoektijd is de tijd, die een woningzoekende nodig heeft om met actief zoekgedrag aan een woning te komen. Daarom hebben we in 2020 besloten om minder woningen te verkopen. We hebben het aantal van 100 terug gebracht naar 75. In 202 1 zijn er 73 woningen verkocht. Daarnaast hebben we in onze begrotingsronde gezocht naar mogelijkheden om in de komende jaren meer woningen nieuw te bouwen en minder te gaan verkopen. In 2021 hebben we 134 woningen gebouwd en opgeleverd. Doorstroming Al sinds 2011 werkt KleurrijkWonen actief aan haar doorstroombeleid. Ook in 2021 zijn we hiermee doorgegaan. Op bladzijde 31 zijn de resultaten hiervan beschreven. We merken dat het animo om deel te nemen onverminderd groot is. Toch lukt het lang niet altijd om ook lange verhuisketens te creëren. Een verhuisketen is het totaal aan verhuizingen dat ontstaat als één huurder van een grote woning naar een kleinere woning verhuist.

Daarom zijn we eind 2020 begonnen met een verdieping hoe we dit verder kunnen verbeteren. In 2021 heeft dit geleid tot een aanpassing van de tweede keten van de doorstroomregeling. In de tweede keten werd voorheen voorrang geboden aan woningzoekenden, die voldeden aan de criteria: (1) Een huurwoning van KleurrijkWonen achterlaten en (2) Een 46

Bestuursverslag

gezinssamenstelling van minimaal drie personen. Deze criteria hebben we in mei 2021 aangepast, omdat de resultaten van de tweede verhuisketen al een jaar tegenvielen. Op dit moment krijgen woningzoekenden voorrang als ze voldoen aan het criterium: een gezinssamenstelling van minimaal drie personen. Verschillende doelgroepen Vanuit onze data constateerden we in 2020 dat de ene doelgroep sneller aan een woning komt dan de andere doelgroep. Daarom hebben we een verdieping gemaakt op de vraag ’Wie komt er bij ons in het bijzonder moeilijk aan een woning?’. De eerste uitkomsten uit 2020 kregen in 2021 zichtbaar een opvolging, door in de praktijk te gaan bijsturen. Het blijkt dat met name gezinnen met meerdere kinderen en eenoudergezinnen hulp nodig hebben. We hebben ons vigerende doorstroombeleid aangepast ten gunste van deze doelgroep. Daarnaast hebben we het huisvesten van statushouders in 2021 opgevangen door woningen uit het niet-DAEB segment naar DAEB te brengen. Hiermee is de sociale woningvoorraad voor gezinnen vergroot. We kunnen nu de druk vanuit de taakstelling combineren met kansen op een woning voor onze gezinnen. Challenge woonruimteverdeling Samen met Wonen Breburg hebben wij een challenge uitgeschreven met als doel om ‘te komen tot een beter verdeelmechanisme’. Onze woonruimteverdeling is ouderwets en complex.

Elke wijziging die we bedenken leidt tot een toevoeging van regels, maar nooit tot een vereenvoudiging. Hoe zou woonruimteverdeling eruitzien als je niet gehinderd wordt door eigen ervaring en beperkend denken? Drie teams met innovators zijn aan de slag gegaan om tot meer efficiëntie en effectiviteit te komen. Met behulp van fictieve data en theoretische onderleggers, hebben zij ieder een oplossing gepresenteerd. De oplossingen zijn gericht op het toekennen van punten aan woningzoekenden die het meest afhankelijk zijn van een woning en waar de woning en het huishoudens het beste matcht. Helaas kan de oplossing van het winnende team niet zo maar even worden geïmplementeerd. We overwegen wel om de oplossing als een pilot in een deel van ons werkgebied in te zetten. Het zou in gemeente Vijfheerenlanden goed passen. Met die gemeente hebben we namelijk in de prestatieafspraken afgesproken om in 2022 een systeemkeuze te maken. Prestatieafspraken In de vier nieuwe prestatieafspraken zijn waardevolle afspraken opgenomen over beschikbaarheid. Zo wordt in West Betuwe bij elk nieuwbouwproject tenminste 30% in de goedkope sector gerealiseerd. In Buren worden de komende 9 jaar ruim 400 sociale huurwoningen toegevoegd. In Molenlanden is een ontwikkelverplichting van 40% sociaal segment. En in verschillende gemeenten is het ons gelukt om passende grondprijzen af te spreken.

47

Goede woningen en een prettige woonomgeving “Onze woningen zijn goed onderhouden, duurzaam en bieden wooncomfort in een prettige leefomgeving”

Bestuursverslag

De ambitie rondom circulariteit is in november 2020 vastgesteld in het MT. Het opleidingstraject voor medewerkers is in 2021 afgerond en in de begroting 2022 zijn acties opgenomen op basis van deze ambitie. Daarnaast is in 2021 gewerkt aan de visie op leefbaarhe id. Deze visie is in december 2021 in het MT besproken. In januari 2022 is het in de RvC besproken en afgerond. Basiskwaliteit De implementatie van de basiskwaliteit is in 2021 afgerond. Dat wil zeggen dat we een bepaalde basiskwaliteit nastreven, zoals we hebben omschreven in onze beleidsstukken. Door deze wijze van werken, brengen we de woningen naar een hoger kwaliteitsniveau. Dit betekent ook een stijging van de onderhoudskosten. Bij de T1 rapportage 2021 is voor zowel planmatig onderhoud, mutatie onderhoud als reparatie onderhoud een prognose afgegeven boven begroting. Dit betekent een overschrijding op alle drie de onderhoudsposten. In combinatie met nog een aantal andere factoren, heeft deze overschrijding een sterk negatief effect op de ICR. Omdat onderhoud de snelste knop is om aan te draaien om de kosten te drukken, is besloten per 1 juli te stoppen met de basiskwaliteit bij mutatie, reparatie en interieur (badkamer, keuken, toilet). We zijn weer teruggegaan naar het beleid van schoon, heel en veilig. Dit was een drastisch besluit en had gevolgen voor onze huurders.

Voor de begroting 2022 staat de ICR nog steeds erg onder druk. Dit betekent dat we in 2022 ook volgens schoon, heel en veilig blijven werken. Leefbaarheid De doelstelling op het gebied van leefbaarheid luidt: ’In wijken en kernen waar in 2017 minder dan 80% van de bewoners tevreden is over de woning en/of woonomgeving zorgen we voor een verbetering van minimaal 5% in 2022. Hierin betrekken wij de wijken en kernen waar wij minimaal 20% respons hebben ontvangen op het onderzoek”. In 2019 bleek helaas over de gehele linie een teruggang in tevredenheid. Dit gold zowel voor de woning als voor de woonomgeving. Zoals al eerder is gemeld, bleek het opstellen van gebiedsplannen, zeker in deze coronatijd, een te grote opgave. We hebben met elkaar afgesproken dat op basis van de nieuw opgestelde visie op leefbaarheid, elk regioteam twee gebiedsplannen gaat opstellen. In 2022 wordt de visie op basis van de ervaringen verder uitgewerkt en vastgesteld. Duurzaamheid In 2021 hebben 782 huurders zonnepanelen afgenomen. Met de zonnepanelenactie gaan we door in 2022. Huurders kunnen zelf ook kijken naar hun energieverbruik en naar energiebesparende maatregelen. We helpen hen hierbij. In samenwerking met de gemeenten Vijfheerenlanden en Molenlanden zijn we dit tertiaal gestart met het uitdelen van cadeaubonnen. Huurders kunnen hiermee

48

energiebesparend materiaal kopen, zoals radiatorfolie of LED-lampen. Ook het gratis inschakelen van een energiecoach voor individueel woonadvies is mogelijk. De andere gemeenten volgen in 2022.

Langer zelfstandig wonen

Bestuursverslag

“Huurders met een zorgvraag wonen zelfstandig in een woning die is afgestemd op hun mogelijkheden” Langer zelfstandig wonen maakt onderdeel uit van ons overkoepelende beleid in het kader van wonen en zorg. In 2021 is verder gewerkt aan een behapbaar uitvoeringsprogramma. Daarbij is alvast een voorschot genomen op één van de centrale vragen daarbij; de rol die wij kunnen en willen innemen in dit speelveld. Zowel in Culemborg als in Leerdam is een overleg met zorgpartijen opgezet. Het doel is om met behulp van kleinschalige pilots te ontdekken wat partijen van elkaar nodig hebben en hoe ze elkaar kunnen versterken. Op deze manier kunnen wij onze rol bepalen. Beleid woningaanpassingen en tweede toilet Het beleid woningaanpassingen ten behoeve van langer zelfstandig wonen loopt dit jaar voor het tweede jaar. Wij verkennen of we met behulp van een standaard rapportage de ontwikkeling en voortgang van de aangevraagde woningaanpassingen kunnen monitoren. Evaluatie van het beleid vindt in het eerste tertiaal van 2022 plaats. De implementatie van het beleid tweede toilet is uitgesteld tot na deze evaluatie. Uitstroom beschermd wonen Wij nemen deel aan de ontwikkeling van het manifest Uitstroom Beschermd Wonen Rivierenland. In het eerste tertiaal 2021 is dit manifest in concept opgesteld.

In dat tertiaal heeft een gesprek tussen zorgpartijen en corporaties plaatsgevonden over inhoudelijke aanscherpingen van het manifest op het gebied van monitoring, bepalen geschiktheid kandidaat en financiële verantwoordelijkhe den. Wij hebben met de betrokken partijen een goed gesprek gehad, dat een duidelijk perspectief voor afronding en ondertekening in het eerste tertiaal van 2022 biedt. Project wonen en zorg We zijn bezig met een terugblik op de relevante drie laatst opgeleverde projecten, die specifiek zijn ontwikkeld voor ouderen waarbij een leeftijdscriterium werd gehanteerd. Het doel is om na te gaan welke factoren van invloed op de (moeilijke) verhuurbaarheid zijn geweest. Het onderzoek naar de gemeente(n) in ons werkgebied waar de vraag naar geschikte ouderenwoningen het grootst is, wordt meegenomen in de herijking van de portefeuillestrategie in het eerste halfjaar van 2022. Bij deze herijking is specifieke aandacht voor de actuele status en de prognose van de vergrijzing in onze gemeenten. Dit moet leiden tot het vinden van een geschikte locatie voor de realisatie van een vernieuwende woonvorm voor ouderen. We starten in 2022 met de planvorming. Dit hadden we in eerste instantie in 2021 gepland.

49

Afspraken WMO Met de collega-corporaties in de gemeente Molenlanden, hebben we in het derde tertiaal van 2021 afspraken vastgelegd die we gezamenlijk willen maken met de gemeente omtrent WMO woningaanpassingen en toewijzingen. Het gesprek met de gemeente zelf zal in het eerste tertiaal van 2022 plaatsvinden. In gemeente Vijfheerenlanden neemt de gemeente eerst het initiatief om een inventarisatie van WMO aangepaste woningen te maken, voordat zij met ons afspraken maakt.

Persoonlijk en dichtbij

Bestuursverslag

“We hebben oog voor de persoonlijke woonsituatie van onze huurders, zijn zichtbaar in de buurt en goed bereikbaar” Ondanks de coronapandemie hebben we ook in 2020 gewerkt aan de verdere invulling van ‘Persoonlijk en dichtbij’. Onze wijkbeheerders waren meer dan gebruikelijk in de wijk aanwezig om vragen van huurders te beantwoorden en eventuele overlast vroegtijdig te signaleren en te bespreken. Samen met de woonconsulenten van team Wijkbeheer, Overlast en Leefbaarheid hielden zij in deze moeilijke periode een vinger aan de pols. Gedurende het jaar, na de invoering van de coronamaatregelen, is het aantal overlastmeldingen juist fors toegenomen. De redenen hiervoor zijn voor de hand liggend: meer bewoners werken thuis of zijn thuisgebleven tijdens de vakantie, waardoor er meer irritaties ontstaan. Bereikbaarheid In 2021 is ons kantoor deels open en deels gesloten geweest. Vanwege een toename van de coronabesmettingen heeft het kabinet halverwege november besloten om de maatregelen opnieuw aan te scherpen. Daarop hebben we ons kantoor weer moeten sluiten voor medewerkers, klanten en leveranciers. Dat was heel vervelend, maar ondertussen is onze dienstverlening gewoon doorgegaan. Telefonisch en online zijn we goed bereikbaar gebleven, in de middag via de mail en WhatsApp. Ook is het KAC ’s middags van 13:0017:00 uur bereikbaar gebleven voor spoedgevallen.

We hebben in 2021 maar liefst bijna 45.000 telefoontjes gekregen en 1.600 whatsapp gesprekken beantwoord. Huurders hebben bijna 6.200 reparatieverzoeken online gemeld en nagenoeg alle huuropzeggingen zijn digitaal opgezegd. Alleen de klantadviesgesprekken op locatie waren vanaf de aanscherping van de coronamaatregelen niet meer mogelijk. Communicatie Bij ‘Persoonlijk en dichtbij’ hoort ook begrijpelijke, duidelijke taal voor onze klanten. In 2021 hebben we een nieuwe Schrijfwijzer en checklist geïntroduceerd bij onze medewerkers. Tijdens een campagne is steeds aandacht gevraagd voor het gebruik van begrijpelijke taal (taalniveau B1) en beeldmateriaal bij klantcontacten. Een aantal medewerkers heeft een schrijftraining gevolgd. We hebben een drietal filmpjes gemaakt om woonzaken uit te leggen of toe te lichten. Verder is er beeldcommunicatie ingezet om de leefbaarheid te verbeteren, zodat alle bewoners begrijpen wat wel en niet mag en kan. Duidelijke taal is ook van belang bij persoonlijk advies of bij hulp aan klanten. Bijvoorbeeld als wij hen helpen bij het regelen van hun woonzaken.

50

Bestuursverslag

In de najaarseditie van ons bewonersblad én in de advertenties in lokale kranten hebben we huurders opgeroepen om in deze moeilijke tijden naar elkaar om te zien. Ook onze wijkbeheerders en woonconsulenten stonden klaar voor een extra praatje en hielden de vinger aan de pols. Verder was er speciale aandacht voor huurders die al 50 jaar bij ons huren en voor huurders die zich extra hebben ingezet. Zo hebben de vrijwilligers en leden van bewonerscommissies een aardigheidje ontvangen als beloning voor hun bijdrage. We hebben een leuke actie met een tuincentrum in Culemborg opgezet; huurders ontvingen een extraatje als zij hun aankopen betaalden met gespaarde Woongoudpunten. Geheel passend bij ‘Persoonlijk & dichtbij’, zijn we bezig om de verbetermodules van KCM (KlantContactMonitor) uit te rollen naar andere interne processen. Uit de evaluatie van Verhuur en Onderhoud bleek dat het nabellen van klanten ons veel inzichten opleveren, waarmee we onze dienstverlening verder verbeteren. Ook is extra aandacht besteed aan de contacten met onze andere stakeholders. Voor elke gemeente hebben we een korte film gemaakt over wat we in 2020 en 2021 aan bouwprojecten hebben opgeleverd of aan het bouwen waren. In deze filmpjes kwamen zowel huurde rs als samenwerkingspartners aan het woord.

Daarnaast monitoren we in Obi4Wan nauwgezet wat er online op alle social media en op Google Review over ons wordt gezegd. Dit betreft geen directe webcare, maar heeft te maken met reputatiemanagement.

Flexibel en maatwerk “Wij zijn wendbaar en krachtig genoeg om nieuwe ontwikkelingen snel te implementeren en om de stem van de (toekomstige) huurder te vertalen in ons dagelijks werk” De belangrijkste twee strategieën zijn het cultuurtraject en datagedreven werken. Deze zijn benoemd in paragraaf 4.2 van dit verslag. Om een volgende stap in datagedreven werken te maken, heeft het MT in het derde tertiaal besloten tot de oprichting van een datateam. Dit datateam heeft als kernopdracht de verankering van datagedreven werken binnen KleurrijkWonen en het ondersteunen van de organisatie door datavragen op te lossen. De samenwerking en taakafbakening met team I&A worden gezamenlijk uitgewerkt. In het datateam zetten rapportage-experts en data-analisten zich gezamenlijk in om de datavragen uit de organisatie op te pakken. Mede door het vertrek van één van de data-analisten is werving de eerste actie, zodat het datateam voldoende is bemenst. Inmiddels zijn er wel een aantal eerste analyses uitgevoerd, bijv. op het gebied van onderhoud en woningtoewijzing. Deze hebben ons nieuwe inzichten opgeleverd die we graag gebruiken voor verdere verbeteringen in ons werk.

51

Overige projecten

Bestuursverslag

Implementatie ERP-pakket In het derde tertiaal hebben we de stand van zaken opgemaakt voor wat betreft de readiness check. Dit heeft voldoende vertrouwen opgeleverd om de contractonderhandelingen met cegeka-dsa opnieuw op te starten. Halverwege december is het contract getekend. Onderdeel van de contractstukken is het zogenoemde Project Initiatie Document (PID). Dit is het plan waarin de aanpak is vastgelegd. We starten de implementatie in februari 2022 en de livegang is gepland op 1 november 2022. Overige projecten Onderstaande projecten zijn niet afgerond in 2021 en lopen door in 2022. Opstellen integraal brandveiligheidsbeleid In 2021 is door de werkgroep Brandveiligheid hard gewerkt aan het project om alle woningen van rookmelders te voorzien. Inmid dels zijn ruim 5.400 woningen voorzien van rookmelders, wat neerkomt op circa 42%. Daarnaast zijn afspraken met de verzekeraar gemaakt om een drietal schouwdagen te houden bij een deel van ons woningbezit. Deze schouwdagen zijn specifiek gericht op brandveiligheid. De input gebruiken we vervolgens om in 2022 een integraal beleid op te stellen. NEN2580 Dit project heeft als doel om van al onze woningen de gebruiksoppervlakte conform de norm NEN2580 te bepalen en vast te leggen.

Dat is noodzakelijk, omdat de gebruiksoppervlakte conform deze norm verplicht gesteld gaat worden in de bepaling van de marktwaarde ten behoeve van de jaarrekening. Deze verplichting is (opnieuw) opgeschoven en geldt nu met ingang van boekjaar 2022. Het project is net niet afgerond. Begin 2022 vindt de afronding plaats. Omdat de verplichting een jaar is opgeschoven, zijn hier voor KleurrijkWonen geen risico aan verbonden.

52

4.4 Huurprijzen en betaalbaarheid Betaalbaarheid is voor ons een belangrijke doelstelling. Met ons huurprijsbeleid en investeringen in energetische maatregelen, gaven we daar ook in 2021 actief invulling aan. In 2021 heeft er geen huurverhoging plaatsgevonden en is er de mogelijkheid geweest om een huurverlaging aan te vragen.

Bestuursverslag

Sinds 2019 werken we met vijf huurprijsklassen, die we met behulp van het Nibud hebben ingericht. Met deze huurklassen verwachten we onze verschillende doelgroepen zo goed mogelijk aan een betaalbare en passende woning te kunnen helpen. Per huurprijsklasse hebben we een ambitieus percentage als doelstelling benoemd waarvoor we ons inzetten om op jaarbasis onze woningen te verhuren. De verdeling in advieshuurprijsklassen ziet er als volgt uit: Beleid 2021

Verdeling woningbezit

Verhuringen

Advieshuur € 0,00- € 442,46

7%

7%

15,7%

Advieshuur € 442,47- € 633,25

48%

43%

51,8%

Advieshuur € 633,26- € 678,66

20%

24%

14,0%

Advieshuur € 678,67 - €763,47

15%

16%

10,5%

Advieshuur >= € 763,48

10%

10%

8,1%

Advieshuurklasse

Opvallend is het hoge percentage verhuringen in de laagste advieshuurklasse. Dit komt doordat we relatief veel toekomstige sloopwoningen tijdelijk verhuren tegen een lagere huurprijs. Maandelijks rapporteren we op het resultaat en sturen we de sociale huurklassen tussentijds bij als er een relevant verschil zit tussen het gewenste beleid en het resultaat. Bijsturen in de verhuurklasse hoger dan € 763,48 is lastig door de scheiding DAEB en niet-DAEB. Vanwege de taakstellingsopgave per regio, hebben we 22 woningen overgeheveld vanuit niet-DAEB naar DAEB. Soms omdat we een grote EGW nodig hadden voor het huisvesten van een groot statushouders gezin, maar ook om de impact voor reguliere woningzoekenden te beperken. 67% van het aanbod is verhuurd onder de 1 ste aftoppingsgrens en 80% onder de 2 e aftoppingsgrens. Ondanks onze beperkte invloed, liggen de percentages dicht bij de wenspercentages van ons huurprijsbeleid. In 2021 zijn 49 woningen in een andere verhuurklasse verhuurd dan de vastgestelde huurklasse in de vastgoedmarketing. Dit is 6% van het totaal aantal verhuringen. In bijna alle gevallen (47 van de 49) hebben we in een lagere klasse verhuurd en daarmee nog meer bijgedragen aan de betaalbaarheid. Dit komt door: • •

Het doorstroombeleid. Veel huurders die meedoen aan het doorstroombeleid, hebben een lage huidige huur. Dit huurbedrag behouden zij in de nieuwe woning, die daarmee veelal in de klasse tot de kwaliteitsgrens valt; Huisvesting statushouders. Beschikbare woningen hebben we qua huur passend gemaakt en hierdoor afgetopt;

53

•

Bieden van maatwerk.

Bestuursverslag

Huurverhoging Door de coronacrisis werd het inkomen voor veel mensen lager. Daarom heeft minister Ollongren besloten de huur voor sociale huurwoningen op 1 juli 2021 niet te verhogen. De regering hoopt met deze huurbevriezing te voorkomen dat veel mensen in de problemen komen met het betalen van de huur. Voor de vrije sector huurwoningen gold deze huurbevriezing niet. Wij hebben daarop besloten de huur van zowel de sociale als vrije sector huurwoningen per 1 juli 2021 niet te verhogen. Wet eenmalige huurverlaging 2021 In 2021 geldt de Wet eenmalige huurverlaging voor huurders met een lager inkomen. De wet houdt in dat huurders met een sociaal huurcontract recht hebben op een eenmalige huurverlaging als ze relatief te duur wonen. Dit geldt voor huurders met een inkom en onder de inkomensgrenzen voor het passend toewijzen én een huurprijs boven de voor hen geldende aftoppingsgrenzen. Zij krijgen eenmalig een huurverlaging tot aan de aftoppingsgrens behorend bij hun huishouden. Ongeveer 1.360 huurders hebben gebruik gemaakt van deze Wet. Gemiddeld bedroeg de huurkorting € 53,- per huishouden.

4.5 Duurzaamheidsopgave Sinds het Klimaatakkoord van Parijs in 2015, waar afgesproken is dat de temperatuur maximaal 2 graden Celsius mag stijgen tot het jaar 2100, komt duurzaamheid steeds nadrukkelijker op de politieke agenda te staan. In het nieuwe kabinet is een speciale minister van Klimaat & Energie aangesteld, die de verduurzaming moet gaan versnellen. Vanuit Europa komen berichten dat de doelstelling van 55% CO2reductie in 2030 verhoogd moet worden naar misschien wel 70%. Dat zou betekenen dat er geen dag te verliezen meer is en dat we voortvarend aan de slag moeten. Voor onze woningvoorraad betekent dit dat we de komende decennia fors moeten investeren in het geschikt maken van woningen voor verwarmen met duurzamere bronnen, in plaats van het fossiele aardgas. Woningen moeten nog beter geïsoleerd worden en voorzien van duurzame installaties. Een andere transitie waar we mee te maken hebben, is de transitie van een lineaire naar een circulaire economie. Dat vraagt om een andere manier van bouwen en onderhouden. Daarnaast hebben we een forse opgave te gaan om onze woningen klimaat adaptief te maken. Woningen moeten bestand zijn tegen zeer warme periodes, extreme regenval en zware stormen.

54

De opgaven op het gebied van duurzaamheid hebben grote impact op onze financiële positie en vraagt een grote inspanning van d e organisatie. In de nieuwe Woningwet staat het thema duurzaamheid daarom nu ook als expliciete taak van woningcorporaties genoemd.

Bestuursverslag

Het jaar 2021 heeft vooral in het teken gestaan van kennisontwikkeling van onze medewerkers. Het doel daarvan was om de bewustwording en kennis rondom duurzaamheid en onze negatieve milieu-impact te vergroten. Binnen het kennisontwikkelplan zijn onder andere trainingen georganiseerd over de duurzame methode van The Natural Step, nieuwe wetgeving rondom nieuwbouw, duurzame installaties en circulariteit. Het kennisontwikkelplan krijgt in 2022 een vervolg met onder andere kennissessies over klimaatadaptatie. Een ander belangrijk speerpunt in 2021 was om duurzaamheid binnen Resultaat Gericht Samenwerken (RGS) naar een hoger plan te brengen. Dit hebben we bewerkstelligd door werkgroepen in te richten, die met verschillende duurzame onderwerpen aan de slag zijn gegaan. Zo is een Duurzame Meerjaren Onderhouds Begroting ingericht, waarin de duurzaamheidsmaatregelen gekoppeld zijn aan natuurlijke momenten van het onderhoud. De eerste processtappen zijn gemaakt om het onderhoud duurzamer uit te voeren door he t toepassen van circulaire materialen. Vanaf 2022 gaan we hier de vruchten van plukken. Ook is een pilot hybride warmtepompen uitgevoerd en zijn meerdere pilots voorbereid die in 2022 gerealiseerd gaan worden. Alle gemeenten hebben in 2021 een eerste versie van de warmtetransitievisie opgeleverd.

In deze warmtetransitievisies wordt per wijk het verwachte alternatief voor aardgas benoemd en het moment dat een wijk van het aardgas af gaat. Wij hebben bij alle gemeenten meegewerkt aan het opstellen van de visie. Uit deze visies komt naar voren dat in eerste instantie vooral ingezet gaat worden op het isoleren van woningen. Dit is een van de manieren om het energieverbruik voor het verwarmen van de woning terug te dringen. In enkele gemeenten zijn wijken aangewezen waar de komende jaren onderzoek wordt verricht naar een collectief warmtenet. Het gaat daarbij voor ons onder andere om de wijken Tiel West en Tiel Noord, Leerdam West en het dorp Enspijk. De eerste verkenning naar een collectief warmtenet in Tiel West en Tiel Noord is in 2021 afgerond. Een collectief warmtenet lijkt haalbaar. Tijdens het planmatig onderhoud zijn 219 woningen voorzien van energieverbetermaatregelen. Het gaat daarbij om het isoleren van vloeren, daken, gevels en het plaatsen van isolerende beglazing. Energieverbetermaatregelen bij 99 woningen zijn noodgedwongen doorgeschoven naar 2022 door forse vertraging van de afhandeling van de aangevraagde fora- en fauna-ontheffing. In 2021 hebben bijna 800 huurders gebruik gemaakt van de mogelijkheid om tegen een vergoeding zonnepanelen te laten installeren op de huurwoning.

Hiermee wordt jaarlijks ongeveer 2 miljoen kWh aan duurzame energie opgewekt en 1.266 ton CO2 uitstoot vermeden. Alle gemeenten in ons werkgebied hebben de eenmalige specifieke uitkering Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) aangevraagd. De gemeenten kunnen hiermee huurders en eigenaar-bewoners stimuleren energie te besparen in hun woning. Het doel van deze regeling is het verminderen van de CO2-uitstoot en het verlagen van de woonlasten. Huurders en woningeigenaren worden zich bewust van hun mogelijkheden om energie te besparen. Wij zijn, samen met de andere corporaties in ons werkgebied, betrokken bij de opzet en uitvoering van de RREW-regeling. Voor de volgende activiteiten konden de gemeenten een vergoeding aanvragen:

55

• • •

het aanbieden van eenvoudige energiebesparende maatregelen die de huurder zelf aan kan brengen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld tochtstrips, ledlampen en radiatorfolie; het geven of laten geven van advies over energiebesparing specifiek voor de woning van een huurder het geven of laten geven van algemeen advies over energiebesparing.

Bestuursverslag

De uitvoering van deze regeling loopt nog door in 2022. De methodiek om energetische kwaliteit van een woning te bepalen, is per 1 januari 2021 sterk gewijzigd. Voor die datum werd het energielabel afgeleid van de Energie-Index. Vanaf 1 januari 2021 wordt het energielabel afgeleid van de hoeveelheid primair fossiel energieverbruik per m2 gebruiksoppervlakte. Ook is de onderliggende berekeningsmethode veranderd. Dit heeft ertoe geleid dat veel woningen een ander energielabel hebben gekregen. Bij de nieuwe bepalingsmethode (NTA8800) zijn corporaties met relatief ve el grote woningen, zoals wij die hebben, in het nadeel. Naar aanleiding van de uitkomsten van de Aedes benchmark is geconstateerd dat na de conversie de brondata niet accuraat is. Om die reden zijn in dit bestuursverslag geen gegevens met betrekking tot energielabelverdeling opgenomen. In het 1e kwartaal van 2022 worden de data en het proces op orde gebracht. Duurzaamheid is meer dan alleen het voorkomen van CO2 uitstoot tijdens de gebruiksfase. Veel materialen veroorzaken bij de winning, productie en verwerking ervan een negatieve milieu-impact. In 2030 moet om die reden 50% van de materialen gemaakt zijn van hernieuwbare grondstoffen of zijn hergebruikt. En in 2050 zelfs alles. Dit vergt een andere manier van bouwen en onderhouden.

Wij hebben in 2020 stappen gezet om de nieuwbouw- en onderhoudsprojecten ‘meer circulair’ uit te voeren. In het project Voorzieningenstrook in Culemborg zijn eengezinswoningen in ontwikkeling, die gemaakt worden van hernieuwbare grondstoffen (biobased). In hetzelfde plan is ook een appartementencomplex in hout ontwikkeling (CLT). Door vertraging met het verkrijgen van de omgevingsvergunning, is de realisatie doorgeschoven naar 2022. In Tricht is een herstructureringsproject gestart waarbij meerdere bouwbedrijven zijn uitgedaagd om maximaal te scoren op circulaire sloop en -nieuwbouw. Ook hiervan zal de realisatie in 2022 plaatsvinden. Ook binnen het onderhoud worden de eerste ervaringen opgedaan met circulaire producten.

56

5. Financiën

Bestuursverslag

In dit hoofdstuk

• Financieel Beleid • Toelichting vermogen • Financiële kengetallen 5.1 Financieel beleid Financiële positie Ondanks dat de coronacrisis de hele wereld ook in 2021 in zijn greep heeft, is er zeker geen sprake van een economische crisis. De inflatie steeg naar een recordhoogte en ook de stijging op de huizenmarkt is ongekend hoog. Dit is te zien aan de ontwikkeling van de financiële positie van KleurrijkWonen. De koopmarkt steeg in 2021, hierdoor is ook de waarde van ons vastgoed in exploitatie is gestegen. Door de stijging van de marktwaarde van het vastgoed in exploitatie stijgt het eigen vermogen in 2021 naar € 1.856 miljoen (2020: € 1.624 miljoen). De stijging van de marktwaarde van 11,6% en wordt voor een groot gedeelte veroorzaakt door een stijging van de WOZ-waarde. Voor een verdere toelichting hierop wordt verwezen naar de toelichting op de marktwaarde in de balans. Gedurende 2021 zijn (gecorrigeerde) aanslagen vennootschapsbelasting door de belastingdienst opgelegd over oudere jaren, waardoor in 2021 ruim € 16 mln. aan vennootschapsbelasting is betaald. De operationele kasstroom stond hierdoor in 2021 onder druk en is over 2021 zelfs € 1,8 mln. negatief. Al enige tijd zijn we met de belastingdienst in gesprek over de afwikkeling van aangiften vennootschapsbelasting vanaf 2012.

Eind 2021 zijn de gesprekken afgerond en zijn er afspraken gemaakt over de afwikkeling van de aangiften 2012 tot en met 2018. Het grootste deel van de betaalde vennootschapsbelasting zal hierdoor in 2022 weer terug worden ontvangen. De ICR komt door de betaling aan vennootschapsbelasting uit onder de voorgeschreven norm. In 2021 hebben wij hiervan melding gemaakt aan de Aw en het WSW. Dit heeft niet geleid tot extra maatregelen, omdat dit eenmalig is. Voor een verdere toelichting op de ICR wordt verwezen naar 5.3 Financiële kengetallen.

57

Bestuursverslag

De solvabiliteit marktwaarde (verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totaal vermogen) komt in 2021 uit op 71,7% (2020 : 70,3%). De positieve ontwikkeling van de solvabiliteit wordt veroorzaakt door een toename van het eigen vermogen. De beleidswaarde sluit aan op het beleid van KleurrijkWonen en beoogt inzicht te geven in de verdiepcapaciteit van het vastgoed in exploitatie, uitgaande van dat beleid. In het beoordelingskader van de Autoriteit Woningcorporaties (Aw) worden financiële kengetallen uitgerekend met beleidswaarde. De solvabiliteit beleidswaarde komt in 2021 uit op 44,7% (2020: 41,1%). De financiële positie wordt beoordeeld door de Autoriteit Woningcorporaties (Aw) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Zij stellen eisen aan de wijze waarop activiteiten gefinancierd worden om de vermogenspositie op langere termijn te waarborgen. Deze eisen vertalen zich in parameters voor de financiële bedrijfsvoering. KleurrijkWonen voldoet aan de normen bij de financiële ratio's van WSW en de beoordeling van de 24 business risk vragen is positief uitgevallen. De prognose laat een stabiele operationele kasstroom zien. Operationeel resultaat Het resultaat voor belasting volgens de winst- en verliesrekening is € 240,2 miljoen positief (2020: € 122,4 miljoen positief).

Na verrekening van de waardemutaties, zoals hieronder weergegeven, bedraagt over het verslagjaar 2021 het operationele resultaat € 17,4 miljoen positief (2020: € 24,6 miljoen positief). Het lagere operationele resultaat ten opzichte van 2020 wordt verklaard door hogere uitgaven aan onderhoud (€ 3,5 mln.) en de agio vanuit de Vestialening (€ 7,5 mln) die in 2021 ten laste van het resultaat is gebracht. Daarentegen stegen de huuropbrengsten (€ 1,7 mln) en de opbrengsten uit verkopen (€ 1,5 mln). Bedragen x € 1.000.000

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Verschil

Resultaat voor belastingen

240,2

122,4

117,8

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille in exploitatie

225,9

93,6

132,3

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille in ontwikkeling

-3,1

4,2

-7,3

Operationeel resultaat

17,4

24,6

-7,2

De stijging van de marktwaarde van het vastgoed in exploitatie is in 2021 (€ 225,9 mln.) hoger dan in 2020 (€ 93,6). Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere stijging van de WOZ-waarde dan in 2020. Het positieve resultaat van € 4,2 miljoen van de waardeveranderingen vastgoedportefeuille in ontwikkeling uit 2020 wordt veroorzaakt doordat de marktwaarde van opgeleverde nieuwbouw hoger is dan geprognotiseerd waardoor de eerder verantwoorde onrendabele top bij de ontwikkeling van nieuwbouwwoningen

58

deels vrijvalt ten gunste van het resultaat. In 2021 is er ook sprake van een vrijval op sommige projecten, maar door de opstart van diverse nieuwbouwprojecten is meer gedoteerd dan vrijgevallen.

Bestuursverslag

Woningbalans In 2021 is gemiddeld per woning per maand € 572 ontvangen aan huurinkomsten (2020 € 555). In het bovenstaande overzicht is inzichtelijk gemaakt waar we dit geld aan hebben uitgegeven. Het grootste deel, 41% is uitgegeven aan onderhoud en woningverbetering (2020: 33%). De rentelasten is afgenomen van 18% in 2020 naar 16% in 2021 als gevolg van de lage rente. Het aandeel organisatiekosten, verhuurderheffing, belasting en verzekeringen en leefbaarheid (16%, 13%, 6% resp. 1%) is gelijk aan 2020. Wat na deze uitgaven resteert wordt gebruikt voor nieuwbouw en aflossingen. In 2021 bedroeg dit 7%, in 2020 15%.

59

Bestuursverslag

Treasury, financiering en leningen Het Treasurybeheer is ondergebracht bij afdeling Bedrijf. Ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt worden actief gevolgd, zodat direct ingespeeld kan worden op gewijzigde omstandigheden welke een gevolg voor onze bedrijfsvoering kunnen hebben. Alle relevante ontwikkelingen worden besproken in de Treasurycommissie. In deze commissie hebben zitting: een adviseur Planning & Control speciaal belast met financiering en Treasury, de manager Bedrijf en extern deskundigen van Thésor. De RvB woont de vergaderingen ook bij, maar neemt geen deel in de commissie. De Treasurycommissie heeft in 2021 vier keer vergaderd. Financiële instrumenten KleurrijkWonen maakt gebruik van derivaten om het rente- en kasstroomrisico af te dekken. Voor de verwerking, waardering en resultaatbepaling, past KleurrijkWonen met betrekking tot deze derivaten (hedge-instrumenten) kostprijshedge-accounting toe. De marktwaarde van de derivaten is per 31 december 2020: € 25.166.455 negatief (31 december 2020: € 30.984.305 negatief). Doelstellingen risicobeheer In het Treasurystatuut van KleurrijkWonen staan de kaders benoemd ten aanzien van het beheersen van risico's. De financiële instrumenten voldoen aan de kaders genoemd in een aanvullende toelichting op het Treasurystatuut.

Binnen het Treasurystatuut van KleurrijkWonen dient het gebruik van financiële instrumenten ter beperking van inherente (rente-, looptijden- en markt-) risico's. Op grond van het vigerende interne Treasurystatuut is het gebruik van financiële instrumenten slechts toegestaan voor zover er een materieel verband met het belegde/gefinancierde vermogen kan worden gelegd en de toepassing er van tot een positie van de totale leningen-/beleggingsportefeuille leidt welke vergelijkbaar is met een positie zonder gebruik te maken van deze instrumenten. Financiële derivaten worden initieel niet in de balans verwerkt en gewaardeerd. KleurrijkWonen bezit alleen interestswaps. De financiële effecten van dergelijke instrumenten worden verantwoord bij afloop van het contract, of bij de effectuering van de ingedekte positie, vanwege het toepassen van kostprijshedge-accounting. Hedge-strategie De hedge-strategie is het risico van wijzigingen in de rente afdekken met derivaten. Type hedge Kostprijshedge-accounting op basis van individuele leningen. Kostprijshedge-accounting wordt toegepast op basis van de aansluiting van de kritische kenmerken van de instrumenten met de financieringen. Deze kenmerken zijn terug te vinden in de originele contracten.

60

Afgedekte positie KleurrijkWonen dekt de variabiliteit in kasstromen voortvloeiende uit toekomstige rentebetalingen gerelateerd aan huidige leningen af. Hierbij worden de kasstromen van de rentebetalingen van de afgesloten leningen afgedekt.

Bestuursverslag

Hedge-instrumenten KleurrijkWonen maakt gebruik van rentederivaten om toekomstige kasstromen gerelateerd aan rentebetalingen van huidige leningen af te dekken. Deze derivaten zijn toegelicht in de toelichting balans onder de post leningen. Het betreft een effectieve hedge. Accounting Het hedging-instrument en de hedged items onderliggend aan de af te dekken rentebetalingen worden tegen kostprijs op de balans opgenomen en gewaardeerd. Hedge-ineffectiviteit wordt in de winst-en-verliesrekening verwerkt. Financiële risico’s De belangrijkste financiële risico’s waaraan KleurrijkWonen onderhevig is, zijn het marktrisico, het renterisico, het kredietrisico en het liquiditeitsrisico. Het financiële beleid van KleurrijkWonen is erop gericht om op de korte termijn de effecten van koers- en renteschommelingen op het resultaat te beperken en om op lange termijn de marktwisselkoersen en marktrentes te volgen. KleurrijkWonen maakt gebruik van financiële derivaten om de financiële risico’s die verbonden zijn aan bedrijfsactiviteiten te beheersen. KleurrijkWonen neemt met financiële derivaten geen speculatieve posities in.