[Gemeente Venray 2025] - Boekwerk jaarverslag en jaarrekening [Gestempeld]

Dankzij een sterk Europees georiënteerd netwerk krijgen ondernemers in de regio de kans hun inhoudelijke kennis en innovatie op te schalen naar Europees niveau. 51 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

ontwikkeling van Brightlands Campus Greenport Venlo – kennislandschap

Brightlands Campus hebben we in 2025 ingezet op het stimuleren van kennis en innovatie in agrofood om zo een bijdrage te leveren aan de transitie naar een toekomstbestendig landbouw- en voedselsysteem. Vanuit “Voeding en gezondheid” zijn door de campus projecten en initiatieven ondersteund. De campus participeert sinds 2025 in FoodNL; de samenwerking van Greenport Venlo, Agrifood Capital, Food Valley en Fruit Delta met als doel om op het thema “voeding en gezondheid” ook in Europees verband samenwerking te zoeken. Verschillende nieuwe bedrijven hebben in 2025 de campus als uitvalsbasis gekozen waarmee de community en de samenwerking tussen bedrijven verder is versterkt. In 2025 hebben we met de campus een nieuwe interreg aanvraag ingediend inzake de inzet van a.i., digitalisering, robotisering in de tuinbouw.

Initiëren/faciliteren Agrofood in Continu De transitie naar kringlooplandbouw en De de regio incl. Eiwitrijk, Agropole transitie naar kringlooplandbouw en nieuwe eiwitten en vezelgewassen heeft in 2025 de aandacht gehad door de uitvoering van verschillende projecten en activiteiten (bijv. platform nieuwe teelten, verbonden peelproeftuinen, circulaire varkenshouderij, Building Balance). Zo leveren we met elkaar een bijdrage aan een toekomstbestendig landbouw- en voedselsysteem. Vanuit de investeringsagenda, regiodeal tweede tranche en het innovatiefonds zijn diverse projecten en initiatieven ondersteund en begeleid, die ook aan dit doel een bijdrage leveren. In de samenwerking FoodNL zijn we inmiddels zichtbaar en herkenbaar in Brussel en Den Haag, en kunnen we in 2025 suggesties kunnen doen voor beleid. In 2025 is verder gewerkt aan de Interreg projecten "Agropole Innovates" en "RealiseBio", welke volgend jaar worden afgerond. Naast digitale kennissessies, bedrijfsbezoeken en symposia die zijn georganiseerd is in beide projecten gewerkt met Duits-Nederlandse combinaties van bedrijven. Zij hebben elk een eigen innovatie of modelproject uitgewerkt. In 2025 is gewerkt aan een nieuwe Interreg aanvraag op het gebied van digitalisering en a.i. in de tuinbouw. Zorgen voor een aantrekkelijk Continu Meer groen in het centrum is een discussie

52 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

en gezond centrum met meer groen

over de ruimte die beschikbaar is voor grote evenementen als de Kermis Venray en Carnaval. Op de pleinen is door deze keuze zeer weinig ruimte beschikbaar voor vergroening, anders dan vervangen van de bestaande bomen bij ziekte of schade. Vergroenen van parkeerterreinen vindt nog niet plaats. De terreinen zijn nog niet financieel afgeschreven.

Versterken van regionale en lokale promotiestructuur

Continu In het regionale actieprogramma vrijetijdseconomie wordt het belang van een goede regionale en lokale promotiestructuur benadrukt. Vanaf Q3 2025 zijn door marketingorganisatie Insiders de voorbereidingen gestart voor de éénduidige en gezamenlijke regionale promotiestructuur vanaf 2026. De lokale Venray Marketing (citymarketing) moet daarop aansluiten. De kaders voor de Venray Marketing en de toolbox voor de uitvoering zijn klaar, maar de Venray Marketing is in 2025 nog niet van de grond gekomen. De focus in 2025 lag op de algehele Venray promotie en het beter informeren van ondernemers en inwoners over de toeristisch recreatieve mogelijkheden in Venray.

Realiseren van meer en betere (gethematiseerde) routes die passen bij het DNA van Venray

Continu Om het recreatief aanbod te versterken ontwikkelen we fiets-, wandel-, ruiter- en MTB-routes die aansluiten bij de Venrayse thema's psychiatrie, schaaphistorie, Venray Remembers (historie en Archeoroute) en de Liberation Route Europe (oorlogshistorie). Binnen het Masterplan wandelen en fietsen zijn in 2025 de voorbereidingen gestart voor de realisatie van een fietspad door de Ballonzuilbossen en een parkeerplek bij het Ballonzuil monument gestart.

Versterken van de kwaliteit en diversiteit en vitaliteit van ons verblijfsaanbod

2030

Vanuit het regionale actieprogramma vrijetijdseconomie werken we structureel aan de kwaliteit en diversiteit van het regionale en lokale verblijfsrecreatieve aanbod. Het regionale project Rode en Groene spoor vakantieparken, waarvoor Venray als projectleider fungeert en dat doorloopt tot eind 2025, draagt daaraan bij. In 2025 is fase 1 van dit project afgerond maar fase 2, de uitvoeringsfase, is verlengd tot eind 2027. Op basis van de eerdere inventarisaties en een concreet plan van aanpak worden in 2026 en 2027 minimaal 3 parken in Noord Limburg gerevitaliseerd of gesaneerd.

53 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Aansluiten bij regionale samenwerkingsverbanden op het gebied van toerisme

Continu We geven hier uitvoering aan door deelname in de regionale samenwerking Toerisme en Recreatie en deelname in Geopark Peelhorst en Maasvalllei in oprichting (i.o.). Doel is om samen met alle projectpartners eind 2026 de UNESCO Geopark status te krijgen. Het Geopark is ook aangehaakt bij NOVEX De Peel en heeft als verbindende geologische elementen o.a. de Peelrandbreuk en Tegelenbreuk (Merselo).

Uitvoeren actieprogramma Vrijetijdseconomie (VTE)

2027

In het regionale actieprogramma vrijetijdseconomie wordt het belang van een goede regionale en lokale promotiestructuur benadrukt. In 2025 zijn door marketingorganisatie Insiders de voorbereidingen gestart voor de éénduidige en gezamenlijke regionale promotiestructuur voor Noord Limburg vanaf 2026. De lokale Venray Marketing (citymarketing) sluit daarop aan en de kaders daarvoor zijn vastgesteld. Dit heeft helaas in 2025 nog niet geleid tot een eenduidige en gezamenlijke Venray Marketing. Vanuit het regionale actieprogramma loopt het project rode en groene spoor vakantieparken NoordLimburg. Het project bestaat uit 2 fases binnen de Regiodeal en Investeringsagenda en liep tot eind 2025. Eind 2025 is de uitvoeringsfase (fase 2) verlengd tot eind 2027.

2025

Op 4 februari 2025 heeft het college het Omgevingsprogramma Economie 20252028 vastgesteld. Dit Omgevingsprogramma is gerealiseerd met inbreng van de inwoners en ondernemers van gemeente Venray. Daarnaast is ook de gemeenteraad meegenomen om inbreng te kunnen leveren op het Omgevingsprogramma. Het resultaat is een keuze voor brede welvaart. En daarmee is het een uitwerking van de ambities en doelen die in de Omgevingsvisie zijn beschreven.

Gereed Opstellen Omgevingsprogramma Economie 2024-2028

Onderzoek naar het versterken 2025 van het economisch belang en het benutten van kansen van de (geestelijke) gezondheidszorg in en voor Venray

Met de vaststelling van het Omgevingsprogramma Economie op 4 februari 2025 is aan deze motie voldaan.

Voeren van regie op de centrumontwikkeling

2025

Het voeren van regie op de centrumontwikkeling wordt verder toegelicht onder de opdracht zorgen voor een aantrekkelijk en gezond centrum met meer groen.

N.n.b.

De strategie voor het behalen van de

Toekomstig Het samen met de partners

54 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

realiseren van de Coalitie Brede Welvaart Venray (samenwerking binnen de vier O’s)

doelen van het Omgevingsprogramma is partnerschap met de Venrayse ondernemers. Daarnaast benoemt het Omgevingsprogramma nadrukkelijk de zorgsector in Venray als samenwerkingspartner.

DEELPROGRAMMA 3.2 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR Wat hebben we bereikt? Mobiliteit en infrastructuur De gemeente Venray is in 2025 via weg, spoor en water goed en veilig bereikbaar gebleven. Ook de onderlinge verbindingen tussen de verschillende kernen binnen de gemeente zijn goed met elkaar verbonden. We hebben de wegenstructuur en de kwaliteit van het wegennet in de gemeente Venray op een hoog niveau gehouden en waar nodig verbeterd. Waar mogelijk zijn deze werkzaamheden gecombineerd met maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie en duurzaamheid, onder anderen in groenvoorzieningen, vastgoed, infrastructuur en openbare verlichting. Daarnaast hebben we verdere stappen gezet richting duurzame mobiliteit. We stimuleren het gebruik van de fiets en investeren in een veilige, aantrekkelijke en toekomstbestendige fietsinfrastructuur. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen we naar paragraaf C. Onderhoud kapitaalgoederen en H. Investeringen. In 2025 is het omgevingsprogramma Mobiliteit vastgesteld. Het bijbehorende uitvoeringsprogramma geeft richting aan de doelen en maatregelen voor de komende jaren. De Mobiliteitsnormen (voorheen parkeernormen) zijn vooruitlopend hierop al geactualiseerd en vastgesteld, waardoor nieuwe ontwikkelingen en initiatieven beter uitvoerbaar en haalbaar zijn.

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. -NV Waterleiding Maatschappij Limburg -Enexis Holding Wat hebben we daarvoor gedaan? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit Gereed Toelichting Voortin gang Actueel Opstellen en uitvoeren van een programma met gedragscampagnes voor een veilige deelname aan het verkeer

Continu Onderdeel van de risicogestuurde aanpak van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid is inzet op gedrag en bewustwording. Het opstellen van gedragscampagnes wordt verder uitgewerkt als onderdeel van het uitvoeringsprogramma Strategisch Plan Verkeersveiligheid. Met onze eigen campagneaanpak en samenwerking met vrijwilligersorganisatie 'Smile Venray' wordt er al gewerkt om de verkeersveiligheid te vergroten. Dit is een continue proces. Daarnaast is het grotendeels afhankelijk van de vraag vanuit de omgeving (burgers etc.) en actuele zaken die spelen.

55 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Aanpakken van onveilige verkeerssituaties door risico gestuurd te werken

Continu Conform het landelijke beleid, zetten we in op ‘risicogestuurd’ verkeersveiligheidsbeleid: We pakken niet alleen die locaties aan waar ongevallen plaatsvinden, maar gaan ook proactief aan de slag met die locaties waar het kans op een ongeval groot is. We doen dit door te kijken naar beschikbare data, specifieke risicofactoren weginrichting, locatie of gedrag - die de kans op een gevaarlijke verkeerssituatie kunnen vergroten. Op basis daarvan kunnen we de beleidscyclus ook op lokaal en regionaal niveau nog meer gestructureerd vormgeven. Er zijn investeringsimpulsen gekoppeld aan deze aanpak. Door middel van deze gelden zijn we concreet aan de slag met het verkeersveiliger maken van wegen binnen onze gemeente. Helaas is er nu nog alleen subsidie beschikbaar voor inframaatregelen. Provinciebreed en vanuit Trendsportal zijn we doorlopend aan de slag met de verkeersactieve school en sinds dit jaar ook met een doelgroepenaanpak op het thema afleiding, drugs en alcoholgebruik in het verkeer.

Investeren in duurzame mobiliteit

Continu Duurzame mobiliteit is een belangrijk thema, mede door de mobiliteitstransitie en netwerkcongestie. De trends en ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. We investeren op verschillende manieren in duurzame mobiliteit, bijvoorbeeld door de uitrol van laadinfra, het aanleggen van voorzieningen voor actieve mobiliteit, schoolprojecten en werkgeversaanpak. Bij bouwontwikkelingen bekijken we de mogelijkheden tot verduurzaming en zetten in op duurzame mobiliteit, bijvoorbeeld door inzet van deelvervoer. We zetten in op het STOMP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Maand en Privé auto) en stellen een laadvisie op.

Actualiseren parkeerbeleid en parkeernormennota

2026

Met de vaststelling van de Mobiliteitsnormen 2026 door het college is de actualisatie van de parkeernormennota afgerond. De herziening van het parkeerbeleid is uitgesteld vanwege andere keuzes in de planning. Dit overkoepelende beleid uit 2016 zal nu ook geactualiseerd moeten worden, we hebben namelijk te maken met stijgende parkeerdruk en ontwikkelingen rondom het centrum.

Upgraden van de 2027 stationsomgeving met aandacht van duurzaam voor- en natransport

We zijn Bezig met de technische voorbereidingen voor realisatie. Het Uitwerken van het ontwerp en uitvoering in bouwteam is onlangs aanbesteed, waarna uitvoering in 2026 start. De uitvoering moet gereed zijn uiterlijk op 31-12-2027.

56 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

aanpassingen t.b.v. verkeersveiligheid bij schoolomgevingen

voor de verkeersveiligheid bij schoolomgevingen is gekoppeld aan de actualisatie van de 'aanpak veilige schoolomgevingen (april 2024)'. Alle scholen zijn opgenomen in een uitvoeringsprogramma met een looptijd van 2024 t/m 2026. Er wordt een inventarisatie per schoolomgeving uitgevoerd op mogelijke knel-/ en verbeterpunten. Afhankelijk van onder andere de rondgang bij scholen wordt bekeken of, en zo ja welke, (fysieke) maatregelen nog nodig zijn. In 2025 zijn basisscholen De Bongerd Venray, De Kruudwis Venray, De Meent Leunen, Sint Anna Blitterswijck, St. Oda Ysselsteyn opgepakt/opgestart. In 2026 worden de lopende casussen verder opgepakt/uitgewerkt en de inventarisatie bij De Krokodaris Venray uitgevoerd.

Vorm, inhoud en uitvoering 2030 geven aan de Gebiedsagenda Via Venray en het Infraplan Via Venray

In 2024 en begin 2025 is fase 1A van project Via Venray N270 uitgevoerd, met maatregelen rond de A73 en het kruispunt met de Blakt en Hulst 2. Er resteren nog wat afwerkpunten, waardoor de financiele afronding ook wat is opgeschoven. Dit zal in 2026 duidelijk worden. Voor fase 1B zijn kleinschalige maatregelen en aanpassingen rond het toekomstige ziekenhuis in voorbereiding. Afspraken daarover zijn in december 2025 vastgelegd met provincie. Uitvoering vindt plaats in 2026. Fase 2 bevindt zich in de verkenningsfase. Daarbij wordt gekeken naar het traject tussen de Brabantse grens en rotonde Intratuin, en tussen Oostrum en de rotonde Wanssum. Een uitvoeringsjaar is nog niet bekend. Dat ligt aan de grootte van de maatregelen en ook in relatie tot het beschikbare budget.

Gereed Opstellen Programma Mobiliteit 2025-2030

2025

het Programma Mobiliteit is op 8 juli 2025 vastgesteld door het college. Het Programma Mobiliteit kent een looptijd van 5 jaar en is ter kennisname aan de raad toegestuurd. Voor de maatregelen voortvloeiend uit het Programma Mobiliteit wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Het uitvoeringsplan wordt een adaptief plan. Jaarlijks met het aanvragen van de benodigde middelen wordt een doorkijkje gegeven naar de maatregelen/projecten die dat betreffende jaar worden uitgevoerd worden. Dit om zo efficiënt mogelijk invulling te geven aan de beschikbare middelen en ambtelijke capaciteit, aan te kunnen sluiten bij projecten van andere beleidsvelden (werk-met-werk maken) en adequaat in te kunnen spelen op onverwachte ontwikkelingen in de maatschappij. 57 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Investeren in voldoende oplaadpunten voor vervoersmiddelen, zoals auto, scootmobiel en fiets

Continu Inwoners en werknemers uit Venray hebben de mogelijkheid om een laadpaal aan te vragen. Dit als niet op eigen terrein geladen kan worden en er nog geen openbare laadpaal in de nabije omgeving staat. Daarnaast zijn en worden er proactief laadpalen in de openbare ruimte geplaatst. Op deze manier ontstaat een dekkend netwerk van laadpalen voor reguliere auto’s. Daarmee zijn we voorbereid op de toekomst (groei elektrisch vervoer). De provincies Noord-Brabant en Limburg voeren, samen met deelnemende gemeenten en huidige contractpartner Vattenfall, de tweede collectieve aanpak (2024-2028) uit. Gemeente Venray neemt hieraan deel. Dit biedt de zekerheid dat openbare laadpalen bijgeplaatst worden. Dit blijft zodoende de komende jaren geborgd. Voor overige modaliteiten zoals fiets en scootmobielen is er (momenteel) geen noodzaak/vraag voor openbare laadvoorzieningen. Uitsluitend in de nieuwe inpandige fietsenstalling in centrum Venray zijn enkele mogelijkheden voor het opladen van de fiets gerealiseerd. Ontwikkelingen rondom bijvoorbeeld laadvoorzieningen voor vrachtverkeer wordt regionaal opgepakt. Hierbij blijft gemeente Venray aangehaakt, waarbij nu nog onduidelijk is wat de opgave is in de regio. Uitbreiden van de 30kmh zones Continu Er is blijvend aandacht voor het inrichten (erftoegangswegen), inclusief van 30 km/uur wegen conform de introductie uitvoeringsvoorschriften.

De meeste wegen Gebiedsontsluitingsweg-30 worden conform ingericht bij een (GOW-30). reconstructie of onderhoud. De nieuwe wegcategorie GOW30 is/wordt reeds geïntroduceerd op de Oude Heerweg en op de Albionstraat. 30kmh zones worden waar dit mogelijk is dus toegepast op dit moment. Daarmee is het ingebed in de manier waarop wij ons wegennet inrichten. Deze opdracht kan daarmee afgesloten worden.

58 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma 3: Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Begroting Begroting na primair 2025 wijziging 2025

Rekening 2025

Saldo 2025

Programma CP03 Werken DP31 Economische ontwikkeling

2.176

2.033

1.653

-380

DP32 Mobiliteit en infrastructuur

14.772

14.137

14.004

-134

Totaal Lasten Excl reserves

16.948

16.171

15.657

-514

DP31 Economische ontwikkeling

0

36

111

75

Totaal Lasten Reserves

0

36

111

75

Totaal Lasten

16.948

16.207

15.768

-439

DP31 Economische ontwikkeling

188

124

404

279

DP32 Mobiliteit en infrastructuur

6.153

6.384

6.730

346

Totaal Baten Excl reserves

6.341

6.508

7.134

625

DP31 Economische ontwikkeling

428

516

307

-209

DP32 Mobiliteit en infrastructuur

331

338

338

0

Totaal Baten Reserves

759

854

645

-209

Totaal Baten

7.100

7.362

7.779

417

Totaal Programma CP03 Werken

-9.848

-8.845

-7.989

856

Bedragen x € 1.000

Begroting Begroting na primair 2025 wijziging 2025

Rekening 2025

Saldo 2025

Werken DP31 Economische ontwikkeling DP32 Mobiliteit en infrastructuur Totaal Saldo Excl reserves DP31 Economische ontwikkeling

-1.988

-1.909

-1.250

659

-8.619

-7.753

-7.274

480

-10.607

-9.662

-8.523

1.139

428

480

196

-284

DP32 Mobiliteit en infrastructuur

331

338

338

0

Totaal Saldo Reserves

759

818

534

-284

-9.848

-8.845

-7.989

856

Totaal Programma CP03 Werken

De analyse betreffende de afwijking begroting na wijziging ten opzichte van de realisatie is opgenomen in de jaarrekening onder paragraaf 2.3 Recapitulatie baten en lasten.

59 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

PROGRAMMA 4 BESTUREN DEELPROGRAMMA 4.1 BESTUUR Wat hebben we bereikt? Bestuursstijl De bestuursstijl die wij nastreven gaat om houding en gedrag. Het is een continu proces van ontwikkeling waaraan we dagelijks invulling proberen te geven. Integriteit, transparantie, bereikbaarheid, aanspreekbaarheid en betrouwbaarheid zijn daarbij belangrijke waarden. Deze waarden maken we operationeel in het kader van inwonersparticipatie en overheidsparticipatie. We onderzoeken daarbij de mogelijke meerwaarde van het ‘Uitdaagrecht’, waarbij inwoners taken van de gemeente over mogen nemen als zij denken het slimmer, beter, goedkoper te kunnen doen. Daarnaast is het ‘Kader Omgevingsdialoog’ herijkt. We betrekken bewoners bij de inrichting van hun directe leefomgeving. Inwonersparticipatie/zelfsturing/vitale gemeenschappen We willen verder bouwen aan het vertrouwen van inwoners, ondernemers en partners. Daarnaast streven we naar vitale gemeenschappen waar inwoners zelf initiatieven nemen en de samenwerking zoeken met de gemeente. Een van de manieren om daaraan te werken is waar nodig te investeren in het betrekken van inwoners bij besluitvorming. Afhankelijk van het vraagstuk betekent dat iets voor ieders rol, mate van betrokkenheid en mate van participatie. In 2025 is op basis van een visie op inwoners- en overheidsparticipatie een participatieverordening vastgesteld.

Deze is wettelijk verplicht. Hierin is ook de mogelijkheid voor het gebruik van uitdaagrecht opgenomen. Voor de ambtelijke organisatie is een praktische handreiking participatie opgesteld die helpt bij het maken van participatieplannen. Naar aanleiding van deze verplichting is ook alvast gekeken naar mogelijkheden om een participatieadviseur aan te stellen om medewerkers en bestuur hierin te ondersteunen. In 2025 is ook samen met het Rijk gewerkt aan een agenda in het kader van het Nationaal Programma Vitale Regio’s. Met dit programma beoogt het Rijk regio's waar het tot op heden op het gebied van beleid en investeringen minder aandacht voor heeft gehad te stimuleren in hun ontwikkeling. Het zijn veelal grensregio's. De drie Limburgse regio's (Zuid, Midden en Noord) maken deel uit van dit programma. Regionale Samenwerking We blijven als Venray actief investeren in regionale samenwerking. Met behoud van de eigen autonomie, maar in een omgeving die vraagt om opschaling worden samenwerkingsverbanden in verschillende vormen en niveaus (strategisch-tactisch-operationeel) steeds belangrijker. In 2025 zijn we begonnen met een herijking van de nota Vizier op samenwerking van september 2016. In april is het nieuwe kader geagendeerd voor de gemeenteraad. Samenwerking is geen doel op zich, maar een middel.

Wij zien de noodzaak van, en de kansen voor, een bestuurskrachtige regio en willen als tweede stedelijke kern in Noord-Limburg nadrukkelijk bijdragen aan de ontwikkeling daarvan. De Regiodeal I en II, door onze regio in 2020 en 2025 gesloten met het rijk en de provincie Limburg, en de Investeringsagenda, overeengekomen met de provincie Limburg, hebben gezorgd voor een stevige investeringsimpuls in onze regio. We hebben ook in 2025 actief bijgedragen aan de invulling van de Regiodeal en Investeringsagenda. De tranches voor de Regiodeal I zijn inmiddels ingevuld en in uitvoering. I De nieuwe Regiodeal II zal gaan lopen in 2025 en volgende jaren. Voor wat betreft de investeringsagenda is in 2024 met het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Limburg overeengekomen om de looptijd van de investeringsagenda met één jaar te verlengen. In 2025 hebben we ook gewerkt aan de versterking van de bestaande ambtelijk en bestuurlijke overlegstructuur van de regio. Dat is belangrijk omdat de regio voor Rijk en Provincie steeds meer het aanspreekpunt wordt voor de ruimtelijke uitwerking van bovengemeentelijke opgaven op het gebied van wonen, bereikbaarheid, energie, landbouw en natuur.

Op basis van het advies uit 2024 van adviesbureau &vandeLaar hebben we een proces opgestart om te komen tot versterking van de regio langs drie sporen: • Inhoud: actualisatie van de regio visie, streven naar meer herkenbaarheid voor alle regiogemeenten. Deze regio visie wordt in maart 2026 vastgesteld door de gemeenteraden

60 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

• •

Structuur: In 2025 hebben we gewerkt aan een voorstel voor een geformaliseerde samenwerkingsstructuur in de vorm van een gemeenschappelijke regeling. Deze gemeenschappelijke regeling Regio Noord Limburg is per 1 januari 2026 van start gegaan. Relatie: het versterken van de manier van samenwerken en de samenwerkingsrelatie. Dit is een voortdurend proces. De samenwerkingsrelatie wordt versterkt door nieuwe ervaringen en resultaten die de acht gemeenten van de regio met elkaar boeken oa met betrekking tot de regiodeals en investeringsagenda. Ook de nieuwe structuur en regiovisie dragen daar aan bij.

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. -Euregio Rijn-Maas-Noord Wat hebben we daarvoor gedaan? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit Gereed Toelichting Voortin gang Actueel Opstellen visie op duurzame samenwerking met gemeenschapsaccommodaties

2026

De visie op duurzame samenwerking is meegenomen in de evaluatie van het programma Schoon door de Poort, die in 2025 in de commissie Leven is besproken. Daaruit bleek dat het de voorkeur heeft dat de gemeente de rol van gesprekspartner heeft. Deze rol wordt opgenomen in het vervolgprogramma Schoon door de Poort, conform de motie Toekomstperspectief Schoon door de Poort, dat in 2026 aan de raad wordt voorgelegd.

Binnen realistische financiële kaders dorpen en wijken zelf verantwoordelijk maken voor beheer en onderhoud van gemeenschapsaccommodaties (Schoon door de poort)

2026

In 2025 zijn ontwikkelovereenkomsten getekend voor de plannen van de initiatieven in Wanssum en Heide. Daarnaast heeft het initiatief van Ysselsteyn een projectplan ingediend, dat in 2026 behandeld zal worden. In 2026 zal de gemeenschapsaccommodatie in HoltheesSmakt hun deuren openen. Daarmee komt het totaal aantal gerealiseerde en nog te realiseren duurzame gemeenschapsaccommodaties op tien.

61 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Opstellen en uitvoeren van de Regiodeal

Tijdens elke college/raadsperiode worden, aan de hand van de nota Vizier op samenwerking, de samenwerkingsverbanden waaraan Venray deelneemt geëvalueerd

Afronden van de

2028

De regio Noord Limburg heeft met het Rijk en de Provincie een regiodeal gesloten in het kader van de 5e tranche. Volgens het principe van co-financiering investeren we gezamenlijk in de verdere ontwikkeling van brede welvaart in de regio. Ook zetten we in op een zo maximaal mogelijke cofinanciering van maatschappelijke partners/bedrijfsleven. We richten ons in deze regiodeal op 4 thema's die alle vier rechtstreeks verbonden zijn met de visie van de regio Noord Limburg 'De gezondste regio'. Deze thema's zijn: 1) Doorontwikkelen kennisecosysteem en duurzaam ondernemen; 2) Talent aantrekken, behouden en ontwikkelen; 3) Vitale gemeenschappen en positieve gezondheid; 4) Veiligheid. Op deze thema's zullen concrete projectvoorstellen worden geformuleerd die de komende vier jaar gerealiseerd zullen gaan worden. De nieuwe regiodeal behelst een bedrag van in totaal € 20 miljoen. Het aandeel van co-finaciering is; Rijk €10 miljoen, Provincie € 5 miljoen en regio € 5 miljoen. Daarnaast streven we er naar dat externe partners cq initiatiefnemers die de projecten die gaan vallen onder deze regiodeal gaan trekken ook voor de helft co-financieren. Dat betekent dat we maximaal € 40 miljoen investeren in brede welvaart van onze regio. De projecten zullen gaan lopen van 2025 tot en met einde 2028.

Voor de uitwerking van deze regiodeal zijn twee projectenenveloppen voorzien waarvan er één in het voorjaar van 2025 is vastgesteld. Het proces voor de 2e envelop loopt en deze zal in 2026 worden vastgesteld. De projecten die in de enveloppen zijn opgenomen hebben een looptijd t/m 2028. Continu Er wordt jaarlijks verantwoording afgelegd in de P&C-documenten door bij de Verbonden Partijen de ontwikkelingen aan te geven voor de betreffende samenwerking. In principe liggen de uitgangspunten van de nota Vizier op samenwerking daaraan ten grondslag. In het kader van de nog uit te werken opdracht ‘Actualiseren beleid Verbonden partijen’ willen we indien nodig nadere afspraken maken over de evaluatie van samenwerkingsverbanden. 2027

Tussen de Regio Noord Limburg en de

62 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Investeringsagenda

Provincie Limburg is een investeringsagenda overeengekomen voor een totaalbedrag van € 40 mln (€20 regio en €20 mln provincie). Middels projectenveloppen worden investeringen in de regio aangedragen en gerealiseerd. In 2024 is een 5e envelop vastgesteld. De investeringsruimte van € 40 mln is daarmee nog niet benut. Met GS van de provincie Limburg is overeengekomen om de looptijd te verlengen met één jaar. Dit betekent dat we nog een zesde projectenenvelop hebben opgesteld die een looptijd heeft van 2025 tot en met 2027 en waarmee we met partners investeren in brede welvaart van de Regio. Per 1 januari 2026 hebben we GR/Openbaar lichaam voor de Regio Noord Limburg. De kassiersrol en penvoerdersrol met betrekking tot de projecten van de Investeringsagenda werd tot op heden door Venlo vervuld. Deze taken zullen nu in de GR onder worden gebracht.

Vervallen Evaluatie beleidsstuk Gunnen en 2025 Vertrouwen (BV-constructies binnen gesubsidieerde instellingen)

Evaluatie verordening op de paracommercie en beleid 'Gunnen en vertrouwen' (BVconstructies binnen gesubsidieerde instellingen) is door diverse omstandigheden (o.a. corona) uitgesteld. Aan het einde van 2024 is besloten om de evaluaties te splitsen in een ‘Evaluatie verordening op de paracommercie’ en een ‘Evaluatie beleid 'Gunnen en vertrouwen' (BV-constructies binnen gesubsidieerde instellingen)’. De evaluatie paracommercie is eind 2024 afgerond. Deze opdracht stond gepland voor 2025 maar bij de kadernota 2026 is besloten om deze te laten vervallen. Bij de volgende actualisatie van het horecabeleid wordt ook gekeken naar de regels rondom paracommercie.

63 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

DEELPROGRAMMA 4.2 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING Wat hebben we bereikt? Dienstverlening In 2025 is verder gewerkt aan behoud- en waar mogelijk- aan verbetering van ons niveau van dienstverlening. Daarbij benutten we de digitale mogelijkheden in onze dienstverlening. Het waarborgen van de privacy van onze inwoners blijft daarbij belangrijk. Het lukt steeds beter om inwoners online zaken te laten doen met de gemeente Venray. We maken gebruiken van een live chat met inwoners en er is een digitaal platform gelanceerd met actuele projecten waarop inwoners ook digitaal kunnen reageren of participeren. Er is voortdurend aandacht voor goede en begrijpelijke communicatie. Op diverse terreinen maken we gebruik van data om onze dienstverlening verder te verbeteren. Onder andere bij de implementatie van de Omgevingswet en in de datastrategie. We kunnen dan op basis van feiten onze waarde voor de samenleving vergroten. Thema’s daarbij zijn onder andere onze visie op dienstverlening, duurzaamheid, wonen, arbeidsmarkt en personeelsmanagement. Ook de verdere ontwikkeling van de organisatie staat in het teken van streven naar 'excellente dienstverlening'. Organisatie We werken aan een continue doorontwikkeling van onze organisatie met als doel streven naar verbetering van onze dienstverlening. In 2025 is verder gewerkt aan de vijf pijlers voor organisatie ontwikkeling: 1.

Een digitale gemeente Verdere digitalisering van onze werkprocessen en gebruik van (nieuwe) digitale hulpmiddelen zoals bijv. AI. 2. Kundige medewerkers Uitbreiding van het interne leeraanbod voor (nieuwe) medewerkers door middel van de Venray Academy, o.a. op het gebied van digitaal werken. Ook strategische personeelsplanning was in 2025 een belangrijk aandachtspunt: wat is toekomstgericht nodig om voldoende goede medewerkers te vinden en vooral te blijven binden aan onze organisatie? 3. Dienstverlening op maat Aandacht voor een andere manier van werken als gevolg van de gewenste transformatie binnen het sociaal domein én binnen het fysieke domein (door komst van de Omgevingswet). Daarnaast was er aandacht voor participatief werken; ruimte voor inwonersparticipatie in projecten en voorstellen. 4. Een efficiënte gemeente Ook in 2025 was aandacht voor manieren om het werk effectiever en efficiënter te doen. Zeker als gevolg van de beperktere financiële middelen én de krapper wordende arbeidsmarkt, blijft dat de komende jaren noodzakelijk. Verdere digitalisering kan daarbij helpen. De vraag is wat zijn kansen of bedreigingen bij het streven naar excellente dienstverlening? 5.

Bestuur en organisatie in control Met de vastgestelde werkwijze van Programmeren en Prioriteren bewaken en monitoren we proactief of de haalbaarheid van de gestelde doelen en ambities in het collegeprogramma nog in balans is met de beschikbare capaciteit. Wanneer ambities vragen om bijstelling, wordt waar nodig de raad via de P&C cyclus hierin tijdig meegenomen. Door nieuwe wettelijke voorschriften en ontwikkelingen op diverse gebieden worden gemeenten steeds vaker geconfronteerd met ook andere dan financiële risico's: denk hierbij aan informatieveiligheid, privacy, juridisering, krapte op de arbeidsmarkt en de snelle media. Het streven is om in control te blijven en nog bewuster om te gaan met risico's door het risicomanagement steviger te verankeren in de organisatie. Verbonden partijen Voor dit deelprogramma zijn er geen verbonden partijen die een bijdrage leveren aan dit deelprogramma.

64 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Wat hebben we daarvoor gedaan? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit Gereed Toelichting Voortin gang Actueel Realiseren van een online participatieplatform

2026

Platform staat live met eerste projecten. In 2026 volgt de evaluatie met advies over inzet van uren, beheer en borging in de lijn. Dit ivm het eerdere besluit dat wanneer na een half jaar blijkt dat er structurele inzet van formatie nodig is voor de verdere ontwikkeling en het beheer van het platform, de teammanager Communicatie een inspanningsverplichting heeft om, in samenspraak met alle teammanagers, in het kader van SPM-sturing hiervoor een oplossing te zoeken vanuit bestaande formatie.

65 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Duiden en inrichten van de Wet 2026 open overheid

De Woo valt uiteen in drie pijlers: - Passieve openbaarmaking - Actieve openbaarmaking - Informatiehuishouding op orde Voor de passieve openbaarmaking is er een proces ingericht en we behandelen verzoeken in ons zaaksysteem. Het actief openbaar maken van informatiecategorieën wordt in vier fasen vanuit het rijk verplicht gesteld. Gemeente Venray voldoet aan de eerste verplichte informatiecategorieën. De oplevering van volgende drie fasen, wordt door het rijk via drie afzonderlijke koninklijke besluiten kenbaar gemaakt. Zoals het zich nu laat aanzien zijn deze fases voorzien in 2026. Hoewel nog niet verplicht zijn de volgende informatiecategorieën, nu al vindbaar voor inwoners en bedrijven: • Vergaderstukken decentrale overheden; • Agenda's en besluitenlijsten bestuurscolleges (B&W); • Jaarplannen en jaarverslagen; • Ingekomen stukken voor de Raad; • Klachtoordelen; Ondertussen bereiden we vier informatiecategorieën voor op openbaarmaking. Ongeacht de planning van het rijk zijn die informatiecategorieën in 2026 openbaar te vinden, voor onze inwoners en bedrijven. Zo geven we sneller invulling aan een open gemeente. We hebben een publicatiemodule als onderdeel van ons zaaksysteem in gebruik. Voor inwoners en bedrijven de plek waar ze (publieke) informatie kunnen vinden, die we actief of passief openbaar maken.

We werken op verschillende onderdelen aan de informatiehuishouding op orde. Dit doen we via het deelproject grip op informatie en ook door de inrichting van een zaaksysteem.

Toekomstgericht besturingsmodel

2026

Eind 2024 is gestart met een proces tot herijking van ons besturingsmodel. Het doel was het komen tot een advies over de meest effectieve en efficiënte manier waarop we onze organisatie kunnen besturen. Dit advies is in maart 2025 opgeleverd en door de directeur vastgesteld. Na een positief advies van de OR heeft dat geleid tot het besluit om over te gaan op een gewijzigde hoofdstructuur per 1 januari 2026. In 2026 wordt een advies uitgewerkt m.b.t de nodige hulpstructuren voor het management, de doorontwikkeling van opdracht gestuurd werken en het vormgeven van een goede interne overlegstructuur op management niveau.

Digitale transformatie

Continu De transformatie is een continu proces dat

66 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Optimaliseren contractenbeheer 2026

Uitvoering project ‘Organisatie ontwikkeling’

de gehele organisatie raakt en wordt gedreven door de groeiende inzet van digitale technologieën. In 2025 zijn we gestart met diverse projecten die direct bijdragen aan de ambities van de digitale transformatie, waaronder: het online participatieplatform, de overgang naar Microsoft Teams, het digitale besluitvormingsproces, de implementatie van het zaaksysteem Djuma en de ontwikkeling van een app voor vacatureopstelling. Met deze initiatieven zetten we belangrijke stappen richting onze belangrijkste doelstelling: namelijk een excellente, efficiënte en transparante dienstverlening. Eind 2025 is de zichtbaarheid van contractbeheer binnen de organisatie vergroot. De betrokkenheid van management en medewerkers is een constant proces. Het proces voor de aanschaf van een contractmanagementsysteem (CMS) is gestart.

Continu Binnen deze opdracht is de afgelopen jaren gewerkt aan betere balans tussen flexibiliteit en zakelijkheid binnen onze organisatie. Aangezien de wereld om ons heen niet stilstaat (transformaties binnen de overheid, positie van de samenleving ten opzichte van de overheid, krapte op de arbeidsmarkt, digitale transformatie) werd de opdracht voor organisatieontwikkeling in 2024 verder aangescherpt. Het accent is daarbij tevens komen te liggen op het beter toerusten van de organisatie, om in de digitale netwerksamenleving onze inwoners effectief, efficiënt en veilig te bedienen met een menselijke maat. Hiertoe werd een aantal pijlers benoemd die in 2025 verder zijn uitgewerkt. Zo zijn metingen gedaan naar de digitale vaardigheden van onze medewerkers op basis waarvan we gericht scholing kunnen aanbieden. Daarnaast zetten we o.a. AI in om onze processen te verbeteren en de schaarste in personeel te kunnen opvangen. Ook scholen we medewerkers om meer in de geest van de wet te opereren. Tot slot ontwikkelen we een dashboard om dit alles in grip te houden.

67 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Strategisch Personeelsmanagement (SPM)

Continu SPM is een van de deelopdrachten in het kader van de verdere doorontwikkeling van de organisatie. SPM gaat over de vraag is hoe we kwalitatief en kwantitatief voldoende personeel houden om nu én in de toekomst onze opgaves te kunnen realiseren. De komende jaren is gekozen voor twee speerpunten "aandacht voor het vinden, binden en boeien van medewerkers" en "ruimte voor ontwikkeling van medewerkers" Deze zijn verder vormgegeven d.m.v. diverse deelopdrachten, te weten Medewerkerspeiling, Talentmanagement, Arbeidsmarkt communicatie, SPM op teamniveau en SPM kwantiteit. In 2026 volgt een herijking van de gekozen speerpunten op basis van actuele trends en ontwikkelingen door het management. Daarbij worden eventuele nieuwe speerpunten bepaald en zal de vertaling naar teams aandacht krijgen.

Verder doorontwikkelen van sturing en beheersing (control) binnen de gemeentelijke organisatie

Continu De doorontwikkeling van control is een continu-opgave die wordt vormgegeven vanuit verschillende opdrachten en speerpunten uit het collegeprogramma. De implementatie van het risicobeleid heeft daar in 2025 een centrale rol in gespeeld. Het verhogen van risicobewustzijn is daarbij een belangrijk onderdeel. In de P&C-cyclus heeft het nieuwe risicobeleid haar vertaling in de paragraaf Weerstandsvermogen gekregen. Richting het nieuwe besturingsmodel, dat per 2026 actueel wordt, hebben we een team Control ingericht, waarbij de interne controle en verbeteracties vanuit de accountant nadrukkelijk een rol krijgen. Daarnaast zijn we in dat kader ook bezig met het ontwikkelen van een directieplan. Daarnaast werkten we ook in 2025 vanuit opgaven in het kader van organisatieontwikkeling en ‘programmeren en prioriteren’ (P&P) aan het beter in control komen van de organisatie.

Samenwerking bedrijfsvoering

Continu De samenwerking bedrijfsvoering Horst aan

68 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Horst aan de Maas en Venray

de Maas en Venray richt zich vooral op de informatievoorziening, waarbij zoveel mogelijk in gezamenlijkheid inhoud wordt gegeven aan de verdere digitalisering van de dienstverlening en bedrijfsvoering van de gemeentes. Hiervoor zijn de afgelopen jaren al stappen gezet met positieve resultaten. Deze lijn wordt doorgezet. Voor HRM en Financiën wordt de samenwerking meer op projectbasis opgezocht. Binnen de samenwerking Informatievoorziening is afgelopen jaar de digitale werkplek rondom Microsoft 365 uitgerold, zodat er beter digitaal samengewerkt kan worden, informatie beter vindbaar en opgeslagen wordt. Aandacht hierbij is dat de data opgeslagen wordt binnen Europese datacenters. Verder wordt gestaag een nieuwe applicatie voor zaakgericht werken uitgerold en is gestart met het opstellen van een nieuwe informatiestrategie, met daarin in het bijzonder aandacht voor de mogelijkheden en risico's voor AI. De organisatie voor de samenwerking informatievoorziening is robuust en 'leidt' beide gemeentes in de digitale transformatie.

69 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Gereed Duiden en inrichten van de Wet 2025 modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer

Op 1-1-2026 treedt de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) in werking. Voor burgers en bedrijven moet het mogelijk zijn alle berichten van officiële aard digitaal aan de gemeente te versturen. In 2023 is onderzoek uitgevoerd naar de impact van de Wmebv op de gemeente Venray. Hierbij is gekeken in hoeverre de gemeente Venray reeds voldoet aan de Wmebv en welke stappen en nog genomen moeten worden. Er is een actielijst opgesteld in 2024 en 2025 en 2026 staan in het teken van de implementatie in de lijn. Alle berichten van officiële aard die aan de gemeente verstuurd worden, moeten digitaal kunnen binnenkomen. We voldoen aan de wettelijke eis: In de vergadering van 9-12-2025 heeft het college twee besluiten genomen die op 1-12026 in moeten gaan. Het gaat hierbij om: Het vaststellen van een nieuw bevoegdhedenregister Het aanwijzingsbesluit Wmebv De WMEBV is nu onderdeel van ons werk, bij het inrichten van processen of systemen nemen we de eisen vanuit de WMEBV mee.

Implementeren fase 1 visie doorontwikkeling op dienstverlening

2025

In 2023 is een gezamenlijke visie op dienstverlening opgesteld door de gemeenten Venray en Horst aan de Maas gezamenlijk (opgave uit collegeprogramma 2022-2026). De visie uit 2023 richt zich vooral op de directe dienstverlening vanuit het team Burgerzaken. Dienstverlening is echter van ons allemaal. Ook vanuit andere teams is er behoefte aan een koers voor de ontwikkeling van onze dienstverlening: wat voor soort dienstverlener willen wij zijn als gehele organisatie? Met name gold vanuit de digitale transformatie behoefte aan een dergelijke visie omdat dit bepalend is voor onder meer de prioritering en de inrichting van systemen en processen. Op 28 januari 2025 is de visie op dienstverlening vastgesteld in het college.

70 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

DEELPROGRAMMA 4.3 FINANCIËN Wat hebben we bereikt? Financieel is de gemeente Venray gezond. Dit komt door het solide financiële beleid dat als uitgangspunt in het collegeprogramma is opgenomen. Feit is dat alle gemeenten, dus ook gemeente Venray, financieel sterk afhankelijk zijn van het Rijk. De volgende algemene financiële uitgangspunten zijn gehanteerd: • Wij streven naar een structureel sluitende meerjarenbegroting, waarbij de structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten. • Wij handhaven het uitgangspunt dat de weerstandsratio minimaal 1 moet zijn. • Dat de weerstandscapaciteit minimaal 10% van de exploitatie. • Waar mogelijk vergroten wij onze reservepositie nog verder. • Het maximaal dekken van incidentele kosten uit de reguliere begroting. • Waar mogelijk de solvabiliteit verbeteren. Voor de belastingen en retributies zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Maximaal de inflatiecorrectie jaarlijks toepassen; Het hanteren van kostendekkende tarieven voor diensten; Dat wij een relatief ‘goedkope’ gemeente qua belastingdruk blijven. De financiële verordening is aangepast in 2025 wegens gewijzigde regelgeving rondom de rechtmatigheidsverantwoording. In 2025 is sprake van een positief jaarrekening resultaat en zijn we structureel in evenwicht. Daarnaast hebben we voldoende buffers om risico’s te kunnen opvangen.

Indicator Toezicht Provincie Weerstandsvermogen

2022

Presentatie 2023 2024

2025

Repressief

Repressief

Repressief

Repressief

10,56

9,65

16,59

21,39

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. -NV Bank Nederlandse Gemeenten -CSV Amsterdam BV Wat hebben we daarvoor gedaan? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt.

71 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Activiteit

Gereed Toelichting in

Voortgang

Gereed Actieplan 2024 sluitende begroting

2025

De uitkomsten van het actieplan sluitende begroting zijn in de kadernota 2026 verwerkt, deze is in de raadsvergadering van 2-7-2025 vastgesteld. Daarmee is deze opdracht voltooid. Bij de behandeling van de programmabegroting 2026 heeft de raad de motie 'Opvolging actieplan sluitende begroting 2027' aangenomen, waarin het college o.a. opgeroepen wordt om in aanloop naar de Kadernota 2027 duidelijk te maken waar beleidsvrijheid mogelijk is. Met het begin 2026 opgeleverde het rapport 'Ruimte om te kiezen' is hier invulling aan gegeven. In aanloop naar de behandeling van de Kadernota is de in de motie gevraagde raadsavond over de financiële feiten, risico's en handelingsrichtingen georganiseerd.

72 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma 4: Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Begroting Begroting na primair 2025 wijziging 2025

Rekening 2025

Saldo 2025

Programma CP04 Besturen DP41 Bestuur

4.382

7.902

7.545

-357

DP42 Dienstverlening en bedrijfsvoering

26.765

27.892

26.361

-1.531

796

1.372

2.345

972

31.943

37.166

36.251

-915

0

190

190

0 0

DP43 Financiën Totaal Lasten Excl reserves DP41 Bestuur DP42 Dienstverlening en bedrijfsvoering

0

61

61

DP43 Financiën

424

413

413

0

Totaal Lasten Reserves

424

664

664

0

Totaal Lasten

32.367

37.830

36.915

-915

DP41 Bestuur

0

0

26

26

DP42 Dienstverlening en bedrijfsvoering

1.065

1.138

1.875

737

DP43 Financiën

117.004

126.219

127.220

1.001

Totaal Baten Excl reserves

1.764

118.069

127.357

129.121

DP41 Bestuur

364

4.019

4.037

18

DP42 Dienstverlening en bedrijfsvoering

493

1.316

885

-431

DP43 Financiën Totaal Baten Reserves Totaal Baten Totaal Programma CP04 Besturen Bedragen x € 1.000

22

1.025

629

-396

879

6.361

5.551

-810

118.948

133.717

134.671

954

86.582

95.887

97.757

1.869

Begroting Begroting na primair 2025 wijziging 2025

Rekening 2025

Saldo 2025

Besturen DP41 Bestuur

-4.382

-7.902

-7.519

382

DP42 Dienstverlening en bedrijfsvoering

-25.700

-26.754

-24.486

2.268

DP43 Financiën

116.208

124.847

124.876

29

Totaal Saldo Excl reserves

86.126

90.191

92.870

2.679

364

3.829

3.847

18

DP42 Dienstverlening en bedrijfsvoering

493

1.255

824

-431

DP43 Financiën

-401

613

216

-396

DP41 Bestuur

Totaal Saldo Reserves Totaal Programma CP04 Besturen

456

5.697

4.887

-810

86.582

95.887

97.757

1.869

De analyse betreffende de afwijking begroting na wijziging ten opzichte van de realisatie is opgenomen in de jaarrekening onder paragraaf 2.3 Recapitulatie baten en lasten.

73 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

1.2 PARAGRAFEN

Inleiding Paragrafen In afzonderlijke paragrafen worden beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot een aantal overstijgende thema’s. Een zevental paragraaf zijn verplicht gesteld, namelijk: A. Lokale heffingen. B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing. C. Onderhoud van kapitaalgoederen. D. Financiering. E. Bedrijfsvoering. F. Verbonden partijen. G. Grondbeleid. Daarnaast zijn een aantal andere onderwerpen ook als paragraaf toegevoegd, namelijk: H. Investeringen. I. Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid. De specifieke paragrafen betreffen een dwarsdoorsnede van de diverse programma's Leven, Wonen, Werken en Besturen en hun bijbehorende deelprogramma's zoals vermeld in onderdeel 1.1 van de programmaverantwoording 2025.

Paragraaf A. Lokale heffingen De gemeentelijke belastingen bestaan uit algemene belastingen, bestemmingsheffingen en retributies (rechten en leges). 1. De algemene belastingen komen ten goede aan algemene middelen van de gemeente. De gemeenteraad kan bepalen waarvoor deze opbrengsten worden ingezet. Onder de algemene belastingen vallen bijvoorbeeld de OZB, verblijfsbelasting en de hondenbelasting. 2. De retributies vallen uiteen in rechten en leges. • Voor rechten geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de begrote kosten die gedekt worden met deze heffing. Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing en de afvalstoffenheffing, die worden gebruikt voor doeleinden met een duidelijk algemeen belang. •

De belangrijkste retributies zijn de leges, vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst. Deze dienst is veelal persoonsgebonden of bedrijfsgebonden. Zo betalen inwoners van de gemeente een bijdrage voor het aanvragen van een paspoort of vergunning. Ook voor de leges geldt dat deze niet meer dan kostendekkend mogen zijn.

In deze paragraaf zal worden ingegaan op de navolgende onderdelen: 1. De gerealiseerde inkomsten. 2. Het gerealiseerde beleid ten aanzien van de lokale heffingen. 3. Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen (belastingen, leges en rechten). 4. De lokale lastendruk. 5. Het gerealiseerde kwijtscheldingsbeleid. 1. De gerealiseerde inkomsten Op basis van het belastingscenario zijn voor 2025 de volgende opbrengsten gerealiseerd. Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Onroerende zaakbelastingen

Rekening 2024

Begroting na wijziging 2025

Rekening 2025

Verschil

17.049

17.792

17.783

-9

- opbrengst gebruikers niet-woning

4.054

4.156

4.135

-21

- opbrengst eigenaren niet-woning

5.650

5.819

5.824

6

- opbrengst eigenaren woning

7.345

7.819

7.825

6

- kwijtscheldingen

0

-1

0

1

Afvalstoffenheffing

5.188

5.307

5.356

48

- afvalstoffenheffing opbrengst

5.365

5.466

5.522

56

- kwijtscheldingen

-178

-159

-166

-7

5.081

4.932

5.277

345

Rioolheffing

74 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

- opbrengst

5.150

5.014

5.345

- kwijtscheldingen

-69

-82

-68

14

Rioolaansluitrecht

25

36

67

31 27

(Water)verblijfsbelasting

331

597

573

600

2.756

2.102

2.179

76

370

403

353

-51

Marktgelden

26

32

21

-11

Lijkbezorgingsrechten

76

55

82

27

220

222

209

-13

Leges Parkeerbelasting

Havengelden BIZ smakterheide

97

92

93

1

Reclamebelasting

114

126

108

-18

31.601

31.673

32.127

454

Totaal

2. Het gerealiseerde beleid ten aanzien van de lokale heffingen 2.a. Rijksbeleid Gemeenten krijgen mogelijkheid tot leegstandheffing De leegstandsheffing voor woningen in Nederland is in 2025 goedgekeurd door de Tweede Kamer via een amendement op de Fiscale verzamelwet 2026. Wat houdt de leegstandsheffing in? Gemeenten mogen een belasting heffen op woningen die langer dan één jaar leegstaan. De maatregel is bedoeld om eigenaren te stimuleren hun panden weer beschikbaar te maken voor bewoning, gezien de woningnood. Gemeenten krijgen volledige vrijheid in de uitvoering: • Ze bepalen zelf of ze de heffing invoeren. • Ze kiezen wanneer deze ingaat. • Ze bepalen hoe hoog de heffing is. • De heffing kan een vast bedrag, een progressief oplopend bedrag, of een bedrag gebaseerd op de WOZ-waarde zijn. Waarom deze maatregel? In Nederland staan naar schatting 30.000 woningen langdurig leeg. De bestaande Leegstandwet biedt onvoldoende mogelijkheden om leegstand effectief aan te pakken. De maatregel is geïnspireerd op het Vlaamse model, waar de leegstandsheffing succesvol blijkt. Veel eigenaren reageren snel na de eerste aanslag door te verkopen of te verhuren. Wat betekent dit voor gemeenten? Gemeenten kunnen dit instrument inzetten als aanvulling op bestaande maatregelen. De heffing heeft vooral een preventieve werking.

Het zet eigenaren aan tot actie vóórdat de heffing daadwerkelijk wordt opgelegd. De VNG werkt aan een modelverordening gemeentelijke leegstandbelasting om gemeenten te ondersteunen bij de invoering. De verwachting is dat er meer duidelijkheid komt in de loop van 2026 over deze regeling. Hiervoor zal worden gecommuniceerd in de reguliere P&C cyclus. 2.b. Gemeentelijk beleid Uitbreiding digitaal belastingportaal E-loket Om de dienstverlening voor de burgers en ondernemers te optimaliseren maakt de gemeente Venray sinds 2020 gebruik van een digitaal belastingportaal voor het regelen van gemeentelijke belasting zaken. De klant kan via het E-loket belangrijke informatie raadplegen zoals de aanslag, openstaand saldo, kopie aanslagbiljet en een taxatieverslag downloaden. De gemeente Venray wil deze dienstverlening verder uitbouwen in de toekomst. In dit kader is in 2023 er de mogelijkheid bijgekomen om digitaal een bezwaarschrift in te dienen. In 2025 is het belastingportaal verder uitgebreid met onder andere de mogelijkheid om digitaal een kwijtscheldingsverzoek in te dienen. iDEAL / Wero betaling belastingaanslag en QR code op aanslag In 2025 is de dienstverlening voor de klant verder uitgebreid met de mogelijkheid om de aanslagen via een QR code (iDEAL / Wero) op de aanslag in termijnen te betalen.

Tevens is ook het belastingportaal E-loket uitgebreid met de mogelijkheid om via iDEAL / Wero te betalen.

75 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

3. Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen (belastingen, leges en rechten) 3a. Kostendekkende leges en rechten In de begroting en jaarrekening wordt een overzicht van baten en lasten opgenomen voor heffingen waarbij sprake is van het verhalen van kosten. Dit geldt voor de volgende leges, heffingen en rechten: - afvalstoffenheffing - rioolheffing - rioolaansluitrecht - leges - marktgelden - havengelden - lijkbezorgingsrechten De overige belastingen, OZB, (water)toeristenbelasting en parkeerbelasting zijn algemene belastingen en gaan naar de algemene middelen van de gemeente en kunnen door de gemeente vrij besteed worden. De reclamebelastingen BIZ Smakterheide zijn doelbelastingen. De voorwaarden m.b.t. kostendekkendheid gelden niet voor de overige- en doelbelastingen. Afvalstoffenheffing Basis voor de afvalstoffenheffing zijn de kostendekkende tarieven. Deze zijn vastgesteld op basis van begrote kosten voor het inzamelen en verwerken van afval en de begrote opbrengsten voor het verwerken van sommige grondstoffen. Tarieven afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt geheven van huishoudens om de kosten te dekken voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Dit zijn niet alleen de kosten voor de wekelijkse afvalinzameling, maar ook kosten voor de inzameling van glas, oud papier, klein chemisch afval en dergelijke.

De basisheffing (vastrecht) steeg met 3% (inflatiecorrectie) in 2025. De overige tarieven voor restafvalzakken en dergelijke stegen met 2%. Hierdoor steeg de gemiddelde lastendruk voor de afvalstoffenheffing met 3%. Dit heeft in 2025 het volgende betekend voor de tarieven: Afvalstoffenheffing (bedragen x € 1,00) Vast tarief zonder korting Restafval container van 40 ltr. container van 60 ltr. container van 80 ltr. container van 140 ltr. container van 240 ltr. volume van 60 ltr. ondergronds Gemiddelde afvalstoffenheffing 1

2024 215,40

2025 %daling/stijging 222,96 3%

2,95 4,43 5,91 10,33 17,72 4,43 256,72

3,01 4,52 6,02 10,54 18,07 4,52 265,12

2% 2% 2% 2% 2% 2% 3%

1 In 2024 basistarief = 4 x lediging 140 lt restafval In 2025 basistarief = 4 x lediging 140 lt restafval

Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing Bedragen x € 1,Kosten incl. (omslag)rente excl. kwijtscheldingen

-5.997.152

Kosten kwijtscheldingen Kosten uitvoering kwijtscheldingen

-166.005 -26.888

Inkomsten excl. heffingen Mutatie voorziening egalisatie afvalstoffenheffing

994.792 88.727

Netto kosten Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente BTW Totale kosten Opbrengst heffingen: vastrecht

-5.106.525

-434.613 -752.720 -6.293.858 4.247.620 76 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Opbrengst heffingen: variabel recht

1.274.200

Netto opbrengst heffingen

5.521.820

Onttrekking voorziening egalisatie afvalstoffenheffing (verrekend als korting op vastrecht)

47.257

Totale opbrengst heffingen

5.569.077

Dekking

88%

Rioolheffing en riolering De gemeente Venray heft rioolheffing om de kosten van de riolering, gedefinieerd in de drie zorgplichten (hemelwater, grondwater en afvalwater) te kunnen betalen. Er is gekozen voor een 100% kostendekkende rioolheffing. Dit betekent dat alle kosten gedekt worden door de rioolheffing. Er is geen bijdrage vanuit de algemene middelen aan het product riolering. In het navolgende overzicht zijn de tarieven voor de rioolheffing 2025 opgenomen. Deze zijn in de raadsvergadering van december 2024 vastgesteld. Tarieven Rioolheffing en riolering

eigenaar / gebruiker

Niet afgekoppeld

Niet afgekoppeld

Afgekoppeld Afgekoppeld %

2024

2025

2024

2025

basisheffing vastrecht rioolheffing

Eig.

€ 101,54

€ 104,30

€ 101,54

€ 104,30 2,6%

afvoerheffing afvalwater méérpersoonshuishouden (W)

Gebr.

€ 137,04

€ 140,81

€ 137,04

€ 140,81 2,7%

afvoerheffing afvalwater éénpersoonshuishouden (W)

Gebr.

€ 68,52

€ 70,40

€ 68,52

€ 70,40 2,7%

afvoerheffing afvalwater per eenheid Gebr. van 500 m³ (N-W)

€ 137,04

€ 140,81

€ 137,04

€ 140,81 2,7%

afkoppeling hemelwater woningen

Eig.

€ 15,23

€ 15,65

€ 0,00

€ 0,00 2,7%

afkoppeling hemelwater (N-W) per eenheid van 200 m²

Eig.

€ 15,23

€ 15,65

€ 0,00

€ 0,00 2,7%

Als huishoudens besluiten af te koppelen betekent dit minder investeringen voor de gemeente en daarmee vervalt het onderdeel afkoppeling hemelwater (woningen / niet-woningen) voor de aanslagoplegging. In de verordening rioolheffing wordt onderscheid gemaakt tussen rioolheffing voor eigenaren, de zogenaamde aansluitheffing, en een rioolheffing voor gebruikers. Deze laatste wordt onderverdeeld in eenpersoonshuishoudens, meerpersoonshuishoudens en bedrijven. Voor bedrijfsmatige lozingen, dus ook voor tijdelijke bemalingen, geldt een tarief per 250 m³ geloosd afvalwater. Dit tarief is gelijk aan het tarief voor een meerpersoonshuishouden. In het GRP is de heffing als volgt onderverdeeld: De totale heffing voor een meerpersoonshuishouden met hemelwaterafvoer was in 2025 (de basisheffing) € 260,75. Het vastrecht afvalwater, het vastrecht hemelwater en het afvoerrecht hemelwater zijn een bepaald % van de rioolheffing. Het afvoerrecht afvalwater is dan het restant. Onderverdeling heffing GRP vastrecht afvalwater (20% van totale heffing)

€ 52,15

afvoerrecht afvalwater per eenheid van 500 m³

€ 140,81

vastrecht hemelwater (20% van totale heffing)

€ 52,15

afvoerheffing hemelwater per eenheid van 200 m²

€ 15,65

77 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

De rioolheffing is in vier delen gesplitst: - aansluitheffing afvalwater (basisheffing vastrecht rioolheffing) Deze geld in principe voor ieder aangesloten pand in de gemeente. Deze heffing wordt bij de eigenaar van het pand in rekening gebracht, want de eigenaar is de enige die invloed heeft op het aanleggen van een rioolaansluiting. In het GRP is vastgesteld dat de hoogte 20% van de basisheffing bedraagt. - afvoerheffing afvalwater Deze is gekoppeld aan het aantal lozingseenheden (niet-woningen, gebaseerd op het drinkwatergebruik) of het aantal bewoners van de woning (één of meerpersoonshuishouden). Deze heffing wordt bij de gebruiker in rekening gebracht. Die kan namelijk, binnen zekere grenzen, de hoeveelheid afvalwater bepalen. - vastrecht hemelwater Dit is een vast, niet variabel recht. Hiermee worden de kosten gedekt die worden gemaakt voor de voorzieningen in openbaar gebied ten behoeve van de inzameling en afvoer van hemelwater. In het GRP is de hoogte vastgesteld op 20% van de basisheffing. - afvoerheffing hemelwater De hoogte van deze heffing wordt bepaald door het op de riolering aangesloten oppervlak. Door af te koppelen kunnen particulieren deze heffing tot nul terugbrengen. Berekening kostendekkendheid rioolheffing Kosten incl. (omslag)rente exclusief kwijtscheldingen Kosten kwijtscheldingen Kosten uitvoering kwijtscheldingen