Bijlage 1 Programmabegroting 2023-2026
Tekst van het document
29
Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
Implementeren Omgevingswet 2020/2021 Omgevingsprogramma "Wonen"
2015
2030
Uitvoering van het Omgevingsprogramma Wonen Stimuleren verduurzamen bestaande woningvoorraad Herijking bestaand grondbeleid
2022 2017 2023
Continu Continu 2023
Verbetering doorstroming op de woningmarkt Stimuleren van inbreiding en herbestemming van leegstaande panden, met aandacht voor voldoende ruimte en groen
2023 2022
Continu Continu
Sturen op de bouw van meer betaalbare woningen zowel in Venray als in de 2022 kernen Kaders opstellen voor het inzetten van flexwoningen als tijdelijke 2022 woonvoorziening
Continu
Evaluatie en mogelijke aanpassing startersleningen Intensiveren en structureren overleg met betrekking tot prestatieafspraken Wonen Limburg en huurdersbelangenvereniging
2023 2022
2023 2023
Samenwerkingstafel woningbouw inrichten en oppakken (woontafel) Afspraken maken met Wonen Limburg en andere partijen die sociale woningbouw realiseren
2022 2023
Continu 2023
Opstellen van een huisvestingsverordening en doelgroepenverordening Huisvesting internationale werknemers
2022
2023
Opstellen van integraal beleid voor internationale werknemers Uitvoering geven aan integraal beleid internationale werknemers
2023 2023
2023 Continu
Omgevingswet
2022
Deelprogramma 2.2 WOONOMGEVING Wat willen we bereiken? Woonomgeving De woonomgeving moet veilig en schoon zijn. Ook moet er voldoende groen zijn en voldoende ruimte voor sport en spel. Het ontwikkelen en in stand houden van een mooie woonomgeving doen we bij voorkeur samen met de inwoners. Vliegbasis de Peel De heropening van vliegbasis De Peel is geen gewenste ontwikkeling voor gemeente Venray en de regio. Vanuit de regierol die wij in dit dossier binnen de regio innemen, behartigen wij de belangen van inwoners en ondernemers. We focussen op een optimale informatievoorziening naar stakeholders. We zetten communicatie in om belanghebbenden, politiek, inwoners en pers in de regio, zowel voor- en tegenstanders, tijdig en goed te informeren over het proces en over mogelijkheden om een mening of reactie te geven. We halen ook actief informatie en meningen op. Ook bieden we ze inzicht in mogelijkheden om hun mening of reactie te geven. Wij volgen nauwkeurig alle processtappen die Defensie zet en reageren kritisch waar nodig. Ook nemen we zelf initiatief om relevante informatie op te halen en te verifiëren. Wij sturen aan op de uitvoering van relevante onderzoeken en monitoren de uitkomsten kritisch. Vanuit de regierol in de regio hebben wij intensief overleg met omliggende gemeenten en provincies Limburg en Brabant en stemmen de gezamenlijke belangen goed af.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Bodemzorg Limburg BV - Vereniging Afvalsamenwerking Limburg (ASL) - Natuurnetwerk Gemeenten
30
Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025 Woonomgeving
Start
Einde
Inzetten op (preventieve) communicatie over het afvalbeleid Evaluatie van de huidige kadernota afvalbeleid en het opstellen van een nieuwe kadernota afvalbeleid
2022 2023
Continu 2025
Meer ruimte maken voor groen, beweging en ontmoeting in de woonomgeving Evalueren van het huidige speelruimteplan en het opstellen van een toekomstig speelruimteplan
2025
2025
2022
2023
Voortzetting en stimuleren van burgerinitiatieven met betrekking tot zwerfafval
2022
Continu
Invulling geven aan de gevraagde regierol bij reactivering van vliegbasis "De 2022 Peel"
Continu
Vliegbasis de Peel
Deelprogramma 2.3 VEILIGHEID EN HANDHAVING Wat willen we bereiken? Veiligheid Veiligheid is een breed begrip. Het gaat hier bijvoorbeeld om de sociale veiligheid, het voorkomen van ondermijning en andere vormen van criminaliteit, maar ook digitale veiligheid, verharding en maatschappelijke onrust, fysieke veiligheid en crisisbeheersing. Onze ambitie is dat iedereen die in Venray verblijft veilig moet kunnen wonen, werken, leren en recreëren. We zetten in op een preventieve aanpak. Wanneer handhaving nodig is, moet dit stevig en consequent gebeuren, waarbij grenzen stellen hand in hand gaat met perspectief bieden. Vergunningverlening, toezicht en handhaving Vanuit ons principe ‘afspraak is afspraak’ wordt er wanneer het nodig is stevig en consequent gehandhaafd. Daarbij zien we toezicht en handhaving zeker niet als een doel op zich maar als een middel om daar waar inwoners of partijen zich niet aan gemaakte afspraken houden in te grijpen. Waarbij wij hopen dat het scheppen van duidelijkheid er uiteindelijk toe leidt dat er minder toezicht en handhaving nodig is. Wanneer we keuzes moeten maken waar we onze beschikbare capaciteit op inzetten, dan wegen we dat zorgvuldig af. Daarbij kijken we naar thema’s die voor ons en onze samenleving belangrijk zijn, maar ook naar zaken als noodzaak en effectiviteit van handhaving.
Samenwerking met andere regio’s kan hierbij ook een optie zijn. Bij het vaststellen van nieuw beleid en nieuwe regels brengen we expliciet in beeld wat dit betekent voor (de uitvoering op) toezicht en handhaving. Dit geldt zowel voor ruimtelijke als sociale vraagstukken. Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Veiligheidsregio Limburg-Noord - Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord - RIEC - Samenwerking VTH Gennep-Venray - Toezicht- / handhavingsorganisatie Horst a/d Maas en Venray
31
Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
Standpunt innemen voor wat betreft de (vestigingslocaties van) coffeeshops 2022 in Venray en het coffeeshopbeleid hierop aanpassen Uitwerken van een nieuw integraal veiligheidsbeleid, met daaraan gekoppeld 2021 een dynamische veiligheidsagenda.
2023
Aanpakken van vormen van criminaliteit/ondermijning Vergunningverlening, toezicht en handhaving
2019
Continu
Screenen van bestaand beleid in relatie tot toezicht en handhaving Verankeren van toezicht en handhaving in beleidsvorming Het ontwikkelen van beleid op niet benutte vergunningen (zowel bouwen, als milieu) Meewerken aan één gemeenschappelijke VTH-applicatie voor Limburg
2023 2023 2023
Continu Continu 2023
2018
2022
Veiligheid
2023
Deelprogramma 2.4 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING Wat willen we bereiken? De transitie van het landelijk gebied wordt door velen gezien als een van de grootste opgave van de komende decennia. Verschillende maatschappelijke opgaven leggen beslag op het landelijk gebied en hebben effect op onze inwoners, bedrijven en omgeving (klimaatakkoord, energietransitie, biodiversiteit, transitie van de landbouw, eiwittransitie, verdroging van de bodem, Nitraatrichtlijn water, etc.). Er landen veel opgaven in het landelijk gebied. De ruimte is beperkt, waardoor op een slimme manier functies bij elkaar gebracht moeten worden, maar ook functies gescheiden moeten worden (om hinder en overlast te voorkomen). In de omgevingsvisie staan de ambities van Venray beschreven. Het programma Landelijk gebied valt onder de omgevingsvisie en dat betekent dat in het programma de visie verder wordt uitgewerkt en vertaald richting het landelijke gebied. In het programma worden de stappen opgenomen om daar te komen. Deze stappen worden in het programma op een tijdlijn weggezet. De opgaven in het landelijk gebied zijn groot en vraagt iets van ons als organisatie, maar ook van onze inwoners en onze ondernemers. Verbinding en draagvlak is nodig om de opgaven uit te kunnen voeren. De aanpak kan de gemeente dus niet alleen.
Daarom zijn een klankbordgroep en een expertteam een belangrijke schakel in dit programma. Omdat de opgaven in het landelijk gebied niet stoppen bij de gemeentegrens zoeken wij als Venray ook aansluiting bij de gemeente in (Noord) Limburg en in de regio. Omgevingsprogramma landelijk gebied We willen ons mooie buitengebied koesteren, er goed voor zorgen en het goed achterlaten voor volgende generaties. Dit doen wij samen met onze inwoners en ondernemers in het landelijk gebied en de regio. Alleen samen komen we tot gedragen oplossingen voor de grote vraagstukken van deze tijd. Belangrijk gezamenlijk uitgangspunt is dat ontwikkelingen in het landelijk gebied moeten leiden tot een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving en de ruimtelijke kwaliteit. De doelen uit de Omgevingsvisie Venray zijn daarbij leidend. Een heldere koers geeft houvast. Wij staan daarbij voor een gezonde en veilige leefomgeving, een gezonde natuur, voldoende aandacht voor flora en fauna (biodiversiteit), een gezonde bodem en waterkwaliteiten gezonde en toekomstbestendige (agrarische) ondernemingen. De landelijke opgaves met betrekking tot natuurherstel- en ontwikkeling, klimaatopgave, stikstofreductie, bodem en water zijn groot en hebben invloed op ons landelijke gebied. De Omgevingsvisie Venray is hierbij leidend.
Daar waar nodig stemmen we de uitvoering van de Omgevingsvisie af op basis van de uitwerking van het Rijk en de provincie. De provincie heeft de opdracht van het Rijk gekregen om de opgaves in gebiedsplannen uit te werken in samenwerking met de regio (gemeente), het waterschap en stakeholders. Daar waar wij 32
de mogelijkheden hebben of krijgen, zullen wij zeker meedenken bij het komen tot nieuwe perspectieven voor onze inwoners en ondernemers in ons buitengebied. Verbonden partijen Voor dit deelprogramma zijn er geen verbonden partijen die een bijdrage leveren aan dit deelprogramma. Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025 Omgevingsprogramma "Landelijk gebied"
Start
Einde
Onderzoek naar versterking van de grondpositie van de gemeente in het buitengebied Opstellen van een handelingskader met betrekking tot mestverwerking in Venray
2025
2025
2025
2025
Meten luchtkwaliteit en geluid Monitoren en handhaven van normen voor geur, fijn stof of geluid Monitoren van uitvoering van de Visie Veehouderij Venray Planologische aanpassing stoppende locaties Invulling en uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma Landelijk Gebied
2024 2025 2018 2018 2022
Continu Continu Continu 2022 Continu
Deelprogramma 2.5 DUURZAAMHEID Wat willen we bereiken? Algemeen Wij bouwen verder op het omgevingsprogramma ‘Venray Vergroent’. Hiermee geven we verdere invulling geven aan de opgaven op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie. Wij committeren ons aan de landelijke doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen in 2030 gehalveerd te hebben. Verder streven wij naar een betere bescherming van onze natuur. Vele doelen van ‘Venray Vergroent’ kunnen we alleen behalen met de inzet van onze inwoners, ondernemers en organisaties door in goede verbinding te staan met de samenleving en het voeren van ‘het goede gesprek’. ‘Venray Vergroent’ gaat ons allemaal aan en daarom komen onderdelen ook terug bij andere programma’s, zoals woningbouw en woonomgeving, landelijk gebied, mobiliteit en economie. Energietransitie Bij het herijken van de Energiestrategie wordt de landelijke doelstelling als uitgangspunt genomen. Daarnaast wordt het, als gevolg van de transportschaarste op het elektriciteitsnet, steeds belangrijker om ook te kijken wat op- en overslag van energie kan betekenen in de Energietransitie. We gaan hier een realistisch doel in de Energiestrategie voor opnemen. De regio Noord- Limburg staat voor een grote opgave als het gaat om duurzame energie, deze opgave wordt zichtbaar in de Regionale Energiestrategie (RES) Noord- en Midden- Limburg.
Daarin is een ambitie bepaald voor 2030 die haalbaar lijkt. Wel is het zo dat we hiermee onze eigen gemeentelijke doelstelling niet halen, omdat de RES geen invulling geeft aan de opgaven van de bedrijven, landbouw en mobiliteit. Ook is de energietransitie in 2030 niet klaar en moet er meer gebeuren vanwege onder andere de te verwachten stijging naar de vraag van elektriciteit voor warmte en mobiliteit. Kortom ook voor de verdere toekomst ligt er een behoorlijke opgave, die wij samen met onze inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden willen invullen. Dit doen we onder andere door te kijken naar drie grote opwek locaties in de regio waarvan 1 in Venray/Horst aan de Maas. Daarvoor moet gekeken worden naar kansen en mogelijkheden voor duurzame energieopwekking, recreatie, toerisme, natuur, waterbeheer en landbouw (innovatieve vormen en transitie) te integreren zodanig dat ze elkaar versterken.
33
Circulaire economie Doelstelling: In 2035 is de circulaire werkwijze normaal geworden, ook bij alle ondernemers. Deze werkwijze bestaat uit het slim ontwerpen van producten, hergebruiken, repareren en vervolgens recyclen, zodat de grondstoffen waarvan het product ooit gemaakt is opnieuw beschikbaar zijn. Om dit te bereiken is in 2021 de Visie Circulaire Economie Venray opgesteld en wordt een bijbehorend uitvoeringsprogramma uitgevoerd. Klimaatadaptatie Doelstelling: in 2035 is de gemeente Venray klimaatadaptief. Hiertoe is in 2021 een Visie Klimaatadaptatie opgesteld en vastgesteld en een bijbehorend uitvoeringsprogramma waarin projecten staan die bijdragen aan het voorkomen dan wel beperken van negatieve effecten als gevolg van overstromingen, wateroverlast, droogte en hitte en het versterken en verbeteren van de biodiversiteit. Verbonden partijen Voor dit deelprogramma zijn er geen verbonden partijen die een bijdrage leveren aan dit deelprogramma. Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025 Omgevingsprogramma "Venray vergroent"/comm.
Start
Einde
Actualiseren van het procesplan Venray Vergroent Energietransitie
2022
2022
Uitvoering Energietransitie Circulaire economie
2018
Continu
Uitwerking Circulaire economie Klimaatadaptatie
2019
Continu
Invoering Klimaatadaptatie
2019
Continu
34
Programma 2 Wat mag het kosten? Opgenomen bedragen vanuit het Meerjaren Uitgaven- en Investeringsplan: In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van alle aanvragen via het MUIP. De voorstellen zijn inhoudelijk en financieel verwerkt in de voorliggende begroting. Het bijbehorende deelprogramma is weergegeven met DP in de tabel. Als sprake is van een investering dan staat deze vermeld als PD (project deelprogramma) gevolgd door het betreffende deelprogramma nummer. Dit komt door de automatische koppeling tussen het boekwerk van de begroting en het financieel systeem waarbij een verschil is gemaakt tussen de exploitatielasten en de investeringen. Wonen
Omschrijving
Bedragen x € 1
Investering 2023
2024
2025
Exploitatielasten 2026
2023
2024
DP21
DP2.1 Versnelling woningbouw
PD22
DP2.2 Speelvoorzieningen (2026)
DP24
DP2.4 Areaaluitbreiding door ruimtelijke projecten
43.566
36.564
DP24
DP2.4 Omgevingsprogramma Landelijk Gebied
270.000
266.600
DP25
DP4.2 Klimaatadaptatie
Totalen
2025
2026
160.000 313.000
313.000
33.959
34.639
167.500
170.850
174.267
177.753
641.066
474.014
208.226
212.392
35
Totaaloverzicht van baten en lasten In de volgende tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en als positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 vorig jaar 2023 2024 2025 2026 2022
Programma 2 WONEN DP21 WONINGBOUW
3.435
3.079
3.346
2.851
2.848
2.877
DP22 WOONOMGEVING
9.747
10.245
9.894
10.023
10.180
10.363
DP23 VEILIGHEID EN HANDHAVING
5.375
4.893
4.903
4.947
4.989
5.030
DP24 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING
490
1.188
1.213
979
492
502
DP25 DUURZAAMHEID Totaal Lasten excl. reserves
581
921
803
711
727
743
19.628
20.325
20.159
19.510
19.236
19.516
DP21 WONINGBOUW
229
0
0
0
0
0
DP22 WOONOMGEVING
217
217
217
217
0
0
DP24 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING
292
5
5
4
3
2
DP25 DUURZAAMHEID
80
0
0
0
0
0
Totaal Lasten reserves
817
222
222
221
3
2
20.445
20.547
20.381
19.731
19.239
19.518
DP21 WONINGBOUW
2.718
1.604
1.531
1.459
1.384
1.377
DP22 WOONOMGEVING
Totaal Lasten
6.185
6.401
6.222
6.268
6.103
6.180
DP23 VEILIGHEID EN HANDHAVING
624
457
366
371
376
380
DP24 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING
290
479
651
425
201
203
DP25 DUURZAAMHEID
89
326
109
0
0
0
9.906
9.267
8.879
8.522
8.064
8.141
174
108
335
5
5
5
Totaal Baten excl. reserves DP21 WONINGBOUW DP22 WOONOMGEVING
0
230
0
0
0
0
DP23 VEILIGHEID EN HANDHAVING
133
37
0
0
0
0
DP24 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING
209
434
0
0
0
0
DP25 DUURZAAMHEID
130
80
0
0
0
0
Totaal Baten reserves
646
889
335
5
5
5
Totaal Baten
10.552
10.156
9.214
8.527
8.068
8.146
Totaal Programma 2 WONEN
-9.894
-10.391
-11.166
-11.204
-11.171
-11.372
36
Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 vorig jaar 2023 2024 2025 2026 2022
Programma 2 WONEN DP21 WONINGBOUW
717
1.475
1.815
1.392
1.465
1.500
DP22 WOONOMGEVING
3.561
3.844
3.672
3.755
4.078
4.183
DP23 VEILIGHEID EN HANDHAVING
4.752
4.436
4.537
4.576
4.613
4.650
DP24 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING
200
709
561
554
290
299
DP25 DUURZAAMHEID
492
595
695
711
727
743
9.722
11.059
11.280
10.988
11.173
11.375
DP21 WONINGBOUW
55
-108
-335
-5
-5
-5
DP22 WOONOMGEVING
217
-13
217
217
0
0
DP23 VEILIGHEID EN HANDHAVING
-133
-37
0
0
0
0
DP24 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING
83
-430
5
4
3
2
Totaal Saldo excl. reserves
DP25 DUURZAAMHEID
-50
-80
0
0
0
0
Totaal Saldo reserves
171
-668
-113
216
-2
-3
9.894
10.391
11.166
11.204
11.171
11.372
Totaal Programma 2 WONEN
De analyse betreffende de afwijking begroting na wijziging ten opzichte van de realisatie is opgenomen in de jaarrekening onder paragraaf 2.2 Recapitulatie baten en lasten.
37
Programma 3 WERKEN Onze algemene ambitie WERKEN Wij blijven ons onverminderd inzetten voor een welvarend Venray. Aantrekkelijk om te wonen, werken, leren en recreëren. Hier hoort een gezonde en toekomstbestendige economie en een goede bereikbaarheid van Venray via weg, spoor, water en de digitale snelweg bij. Wij vinden het belangrijk dat sectoren en bedrijven in Venray duurzaam kunnen blijven innoveren en ontwikkelen. Steeds meer ontwikkelingen op het gebied van economie, arbeidsmarkt, kennisinfrastructuur en mobiliteit zijn niet langer lokaal. Daarom is en blijft onze ambitie om ook in regionaal verband actief te zijn. We profileren Venray, juist via die sectoren die bijdragen aan de richting die we voor de toekomst van Venray willen bereiken. Verder is het onze ambitie om als Venray voor bedrijven herkenbaar en aantrekkelijk te blijven als vestigingsplaats, zeker voor de bestaande Venrayse bedrijven.
Deelprogramma 3.1 ECONOMISCHE ONTWIKKELING Wat willen we bereiken? Bedrijven en arbeidsmarkt Venray moet bestaande bedrijven ruimte blijven bieden, voor ontwikkeling en groei. Hiervoor zetten we in op de revitalisering van bedrijventerreinen en (leegstaande) bedrijfsgebouwen. Om dat goed te doen moeten we weten wat de behoeften zijn van bedrijven. Voor nieuw te vestigen bedrijven vergt de diversiteit in de aard van de bedrijvigheid aandacht. Nieuwe bedrijven moeten iets toevoegen aan Venray. Zo draagt nieuwe economische bedrijvigheid bij aan een aantrekkelijk, toekomstbestendig en gezond Venray. Wij verwachten van onze bestaande en nieuwe bedrijven dat we samen investeren in een gezond en prettig leef- en werkgebied en een economisch sterke gemeente. Onze ambities voor economische ontwikkeling bereiken we alleen door goed samen te werken met onze ondernemers, onderwijsinstellingen, andere overheden en onze omgeving (de vier O’s of de quatro helix). Dit geldt ook waar het gaat om de krapte op de arbeidsmarkt en een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Samenwerken gaat dus over de gemeente- of regiogrenzen heen. Wij zien kansen in de Oost-West as: samenwerking met Brainport en Helmond aan de ene kant en met onze Duitse buren aan de andere kant. Kennis en innovatie Onze kennisinfrastructuur moet aansluiten bij ons lokale en regionale economische profiel.
Op regionaal niveau werken we, via bijvoorbeeld ‘De Gezondste Regio’, samen met partners zoals de Brightlands Campus Greenport Venlo. Venray investeert! In het belang van onze inwoners, onze bedrijven en in het belang van onze regio. Centrumontwikkeling Een aantrekkelijk Venrays centrum, daar gaan we voor. De vastgestelde centrumvisie, die uitgaat van een compact, compleet en comfortabel centrum, is hierin leidend. Leegstand pakken we aan door op zoek te gaan naar creatieve oplossingen. In het centrum moeten meerdere functies samenkomen. Bij de centrumontwikkeling nemen we de regie en vernieuwen we de samenwerking met onze partners. Waarbij wij onze partners vragen om krachten te bundelen om zodoende te komen tot meer slagkracht, daadkracht en efficiency. Als gemeente wegen we weliswaar alle belangen mee, maar we sturen ook nadrukkelijk op het te bereiken effect en het te bereiken resultaat. Vrijetijdseconomie De sector is van groot belang voor de regio en daarmee ook voor Venray. Vanuit de gedachte om regionaal goed samen te werken zetten we de uitvoering van het regionale Actieprogramma Vrijetijdseconomie voort. Het doel is dat Noord Limburg eind 2025 het belangrijkste en meest aantrekkelijke verblijfsrecreatiegebied van Limburg is voor de “short break” vakantiemarkt met een sterk en vitaal fijnmazig netwerk van kleine- en grootschalige recreatieve voorzieningen.
De sector draagt door bestedingen en werkgelegenheid ook bij aan de lokale economie en aan het behoud en/of versterking van ons voorzieningenaanbod. Voor Venray draagt recreatie en toerisme door het aangaan van cross-overs ook bij aan onze andere economische pijlers en dat biedt recreatieve mogelijkheden, niet enkel voor bezoekers en gasten, maar vooral ook voor onze inwoners.
38
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Toeristisch en Recreatief Platform Venray - BV Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo - Venray Bloeit - Limburg Marketing - Regio Noord-Limburg - Blueports Limburg Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025 Bedrijven en arbeidsmarkt
Start
Einde
Integrale aanpak arbeidsmarktbeleid Realiseren werklandschap
2016 2015
Continu Continu
Bieden van groeimogelijkheden voor bestaande en nieuwe bedrijven met oog voor kwalitatieve bedrijvigheid Stimuleren van bedrijvigheid die past bij de potentiële Venrayse beroepsbevolking
2023
Continu
2022
Continu
Het samen met de partners realiseren van de Coalitie Brede Welvaart Venray (samenwerking binnen de vier O’s) Tot overeenstemming komen met het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo met betrekking tot de keuzes die we maken ten aanzien van de bedrijventerreinen
2022
2023
2023
2023
Onderzoek naar het versterken van het economisch belang en het benutten van kansen van de (geestelijke) gezondheidszorg in en voor Venray Ontwikkelen van 30 ha. Netto bedrijventerrein Venray Herijken van de regionale visie bedrijventerreinen Uitvoeren haalbaarheidsonderzoek alternatieve functies De Brier
2023
2023
2017 2019 2019
2022 2022 2022
2015
Continu
Initiëren/faciliteren Agrofood in de regio incl. Eiwitrijk, Agropole Stimuleren kennisontwikkeling Centrumontwikkeling
2015 2015
Continu Continu
Voeren van regie op de centrumontwikkeling Inzetten op transformatie van leegstaande panden Zorgen voor een aantrekkelijk en gezond centrum met meer groen Stimuleren/faciliteren transformatie winkels in aanloopstraten Verplaatsen van de bibliotheek naar het kernwinkelgebied Vrijetijdseconomie
2022 2022 2023 2018 2018
Continu Continu Continu 2023 2023
Aansluiten bij regionale samenwerkingsverbanden op het gebied van toerisme
2022
Continu
Versterken van de kwaliteit en diversiteit en vitaliteit van ons verblijfsaanbod 2022 Versterken van regionale en lokale promotiestructuur 2022
Continu Continu
Organiseren van een werkstructuur en samenwerking van stakeholders bij het actieprogramma VTE Uitvoeren actieprogramma Vrijetijdseconomie (VTE)
2018
2025
2018
2025
Realiseren van meer en betere (gethematiseerde) routes die passen bij het DNA van Venray
2022
Continu
Kennis en innovatie Blijvend investeren in de ontwikkeling van Brightlands Campus Greenport Venlo - kennislandschap
39
Deelprogramma 3.2 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR Wat willen we bereiken? Mobiliteit en infrastructuur De gemeente Venray is via weg, spoor en water goed en veilig bereikbaar. Daarbij zijn de verschillende kernen goed en veilig bereikbaar en onderling goed met elkaar verbonden. We streven naar duurzame mobiliteit en investeren in een goede, veilige en duurzame bereikbaarheid van Venray. We zetten in op het stimuleren van fietsgebruik met de daarbij behorende veilige infrastructuur. Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - NV Waterleiding Maatschappij Limburg - Enexis Holding - Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum - Via Venray - Regionaal Mobiliteitsoverleg (RMO) Noord-Limburg Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
Herzien van het huidige beleid en formuleren van nieuwe uitgangspunten voor fietsen en lopen in het centrum Actualiseren netwerkennota
2017
2022
2022
2023
Investeren in duurzame mobiliteit ‘Mobiliteitsarmoede’ inventariseren en verbeteren toegang tot mobiliteit
2022 2022
Continu Continu
Aanpakken van onveilige verkeerssituaties door risico gestuurd te werken Actualiseren beleidslijn veilige schoolomgeving Opstellen en uitvoeren van een programma met gedragscampagnes voor een veilige deelname aan het verkeer
2022 2022 2022
Continu 2022 Continu
Opstellen beleid laadinfrastructuur Upgraden van de stationsomgeving met aandacht van duurzaam voor- en natransport
2023 2015
2023 Continu
Investeren in voldoende oplaadpunten voor vervoersmiddelen, zoals auto, scootmobiel en fiets
2018
Continu
Mobiliteit
Actualiseren parkeerbeleid en parkeernormennota 2022 Infrastructuur Vorm, inhoud en uitvoering geven aan de Gebiedsagenda Via Venray en het 2015 Infraplan Via Venray
2023
Investeren in goede fietsverbindingen, fietsstraten en doorfietsroutes met bijbehorende voorzieningen, inclusief actief inzetten op grondverwerving waar nodig Realiseren van fysieke aanpassingen t.b.v. verkeersveiligheid bij schoolomgevingen
2019
Continu
2023
2025
Uitbreiden van de 30kmh zones (erftoegangswegen), inclusief introductie Gebiedsontsluitingsweg-30 (GOW-30).
2023
Continu
Opstellen beheerplan civiele kunstwerken
2023
2023
2025
40
Programma 3 Wat mag het kosten? Opgenomen bedragen vanuit het Meerjaren Uitgaven- en Investeringsplan: In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van alle aanvragen via het MUIP. De voorstellen zijn inhoudelijk en financieel verwerkt in de voorliggende begroting. Het bijbehorende deelprogramma is weergegeven met DP in de tabel. Als sprake is van een investering dan staat deze vermeld als PD (project deelprogramma) gevolgd door het betreffende deelprogramma nummer. Dit komt door de automatische koppeling tussen het boekwerk van de begroting en het financieel systeem waarbij een verschil is gemaakt tussen de exploitatielasten en de investeringen. Werken
Omschrijving
Investering
Exploitatielasten
Bedragen x € 1
2023
2024
2025
PD32
Maatregelen vergroten verkeersveiligheid
650.000
607.400
275.000
30.400
DP32
Evenementenkast grote markt
3.480
3.432
3.384
607.400
275.000
33.880
58.415
73.204
Totalen
30.000 680.000
2026
2023
2024
2025 54.983
2026 69.820
41
Totaaloverzicht van baten en lasten In de volgende tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en als positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 vorig jaar 2023 2024 2025 2026 2022
Programma 3 WERKEN DP31 ECONOMISCHE ONTWIKKELING
1.608
1.039
2.244
1.780
2.099
2.126
DP32 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR
12.221
12.450
13.073
13.967
15.367
15.707
Totaal Lasten excl. reserves
13.830
13.489
15.317
15.747
17.465
17.833
DP31 ECONOMISCHE ONTWIKKELING
1.444
2.083
20
296
0
0
DP32 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR
249
284
0
0
0
0
Totaal Lasten reserves
1.693
2.367
20
296
0
0
15.523
15.856
15.336
16.043
17.465
17.833
DP31 ECONOMISCHE ONTWIKKELING
1.293
580
185
187
187
188
DP32 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR
5.634
6.118
5.907
5.940
6.099
6.202
Totaal Baten excl. reserves
Totaal Lasten
6.927
6.698
6.092
6.127
6.286
6.390
DP31 ECONOMISCHE ONTWIKKELING
101
809
498
389
394
399
DP32 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR
342
584
382
331
331
331
Totaal Baten reserves
443
1.393
880
720
725
729
Totaal Baten
7.371
8.091
6.972
6.846
7.010
7.120
Totaal Programma 3 WERKEN
-8.152
-7.765
-8.364
-9.197
-10.455
-10.713
Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 vorig jaar 2023 2024 2025 2026 2022
Programma 3 WERKEN DP31 ECONOMISCHE ONTWIKKELING
315
459
2.059
1.594
1.911
1.938
DP32 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR
6.587
6.332
7.166
8.027
9.268
9.505
Totaal Saldo excl. reserves
6.902
6.791
9.225
9.620
11.179
11.442
DP31 ECONOMISCHE ONTWIKKELING
1.343
1.274
-478
-93
-394
-399
DP32 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR
-93
-300
-382
-331
-331
-331
Totaal Saldo reserves
1.250
974
-861
-424
-725
-729
Totaal Programma 3 WERKEN
8.152
7.765
8.364
9.197
10.455
10.713
De analyse betreffende de afwijking begroting na wijziging ten opzichte van de realisatie is opgenomen in de jaarrekening onder paragraaf 2.2 Recapitulatie baten en lasten.
42
Programma 4 BESTUREN Onze algemene ambitie BESTUREN In contact met onze inwoners, onze lokale en regionale partners, gebruiken wij een open en transparante bestuursstijl. Samen komen we verder: Inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties, medeoverheden. Zeker met het oog op alle ontwikkelingen die we hiervoor beschreven. Waar nodig nemen wij, als tweede stedelijke kern in Noord-Limburg, het voortouw. Het verbeteren van de dienstverlening naar onze inwoners is een van de uitdagingen voor de komende jaren. Ook willen we de kwaliteit van onze ambtelijke organisatie behouden. Dit met het oog op de toenemende krapte op de arbeidsmarkt. Deelprogramma 4.1 BESTUUR Wat willen we bereiken? Bestuursstijl We willen bouwen aan het vertrouwen van inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen, verenigingen en andere partners. Het gaat in onze bestuursstijl om houding en gedrag. We handelen integer, transparant en zijn bereikbaar en aanspreekbaar. We doen wat we afgesproken hebben, daarmee zijn we betrouwbaar. Dat is een continu proces van ontwikkeling. We zetten de in de afgelopen periode ingezette cultuur van samenwerking met de raad voort. Het is ook een aandachtspunt voor ons functioneren als college richting raad en samenleving. De nieuwe bestuursstijl is er een van scherpte en reflectie en staat voor het algemeen belang.
Inwonersparticipatie/zelfsturing/vitale gemeenschappen We streven naar vitale gemeenschappen waar inwoners zelf initiatieven nemen en de samenwerking zoeken met de gemeente. We vullen onze rol flexibel in, afhankelijk van het vraagstuk. We blijven daarbij samen met de gemeenteraad ook zoeken naar kansen om onze jongeren actief te betrekken. De ene keer is de gemeenschap eigenaar, de andere keer de gemeente. Het is vaak maatwerk. De ene buurt, het ene dorp of de ene wijk is de andere niet. Participatie en rolinvulling worden tevens in het kader van de Omgevingswet verder onderwerp van gesprek tussen raad en college. Hier zien we dan ook een directe relatie met bestuurlijke vernieuwing en de nieuwe bestuurscultuur. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal extra aandacht worden besteed aan participatie en de wijze waarop we als gemeente onze rol invullen in samenwerking met initiatiefnemers. Regionale samenwerking Vanwege de grote opgaves wordt de regioschaal steeds belangrijker. In de regio nemen we een stevige positie in, zeker op die thema’s die voor ons belangrijk zijn. Dit geldt voor het sociaal, ruimtelijk-fysiek en economisch domein. Wij zien een goede regionale samenwerking als een belangrijke voorwaarde om het beste te bereiken voor onze inwoners. Immers, ook Venray is de regio. De opgave is steeds bepalend voor het partnerschap dat we aangaan.
Dat kan zijn met (gemeenten binnen) de regio Noord-Limburg, maar als dat nodig is zoeken we ook actief de verbinding met buurgemeenten over regio-, provincie- en landsgrenzen heen. Wanneer de opgave is volbracht, het doel van een partnerschap niet meer actueel is of de samenwerking niet meer effectief is, dan kijken we kritisch naar de vraag of de samenwerking moet voortbestaan. Daarmee geven we uitvoering aan de kaders uit de nota Vizier op Samenwerking. We streven naar een stevige bestuurskrachtige regio en een sterk regionaal netwerk. Daarmee zijn we een belangrijke partner voor provincie en rijk als het gaat om de complexe opgaven waar onze regio voor staat of komt te staan. Zo dienen we het belang van onze inwoners, ondernemers en overige partners het beste. Regionale samenwerking is ook een middel bij Strategisch Personeelsmanagement. De samenwerking met Horst aan de Maas op het gebied van bedrijfsvoering is hiervan een goed voorbeeld. Niet alleen werken we efficiënter en leren we van elkaar, maar ook creëren we voor medewerkers een meer gevarieerde en uitdagender werkomgeving. Dat maakt ons als werkgever aantrekkelijker en vergroot daarmee onze kansen om de juiste medewerkers met de door ons gewenste kwaliteiten te vinden en te binden.
43
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma.
- Euregio Rijn-Maas-Noord - Regio Noord-Limburg Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
2017
2025
2020 2023 2023 2024 2022 2022
2022 2024 Continu 2024 2022 2023
Regionale samenwerking Tijdens elke college-/raadsperiode worden, aan de hand van de nota Vizier 2022 op samenwerking, de samenwerkingsverbanden waaraan Venray deelneemt geëvalueerd
Continu
Inwonersparticip, zelfsturing, vitale gemeens. Binnen realistische financiële kaders dorpen en wijken zelf verantwoordelijk maken voor beheer en onderhoud van gemeenschapsaccommodaties (Schoon door de poort) Formuleren van een integrale wijkaanpak Centrum West Opstellen van een kader voor inwonersparticipatie / zelfsturing Verder invoeren van het ‘instrument’ gebiedsagenda voor dorpen en wijken Onderzoek naar de mogelijke meerwaarde van het ‘Uitdaagrecht’ Herijken van het ‘Kader Omgevingsdialoog” Opstellen visie op duurzame samenwerking met gemeenschapsaccommodaties
Afronden van de investeringsagenda 4e envelop We werken met de regio aan een voorstel over hoe en op welke onderwerpen we de samenwerking met de Provincie kunnen versterken
2022 2023
2025 2023
Deelprogramma 4.2 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING Wat willen we bereiken? Dienstverlening Het streven is om het huidige niveau van onze dienstverlening minimaal in stand houden en waar mogelijk verbeteren. Daarbij benutten we de digitale mogelijkheden in onze dienstverlening. Het waarborgen van de privacy van onze inwoners blijft daarbij belangrijk. Er moet altijd aandacht zijn voor de menselijke maat. We zijn een communicatieve organisatie die in verbinding staat met onze inwoners. We weten wat er speelt in de gemeente en reageren alert op nieuwe ontwikkelingen en de betekenis daarvan voor onze inwoners en ondernemers/partners. Bestuur en medewerkers zijn communicatief vaardig en schrijven in begrijpelijke taal. Daarmee verkleinen we de kloof tussen onze inwoners en de gemeentelijke organisatie, het college van B&W en de gemeenteraad. Als gemeente Venray moeten we mee in de wereld van steeds verdergaande digitalisering en datagedreven werken. Hierin blijven we investeren. Hiervoor zijn we aan de slag met de datastrategie. Organisatie We werken aan een continue doorontwikkeling van onze organisatie. Dit doen we op basis van strategisch personeelsmanagement (SPM) waarbij we bekijken wat toekomstgericht nodig is om de kwaliteit van de organisatie te behouden en te verbeteren. Ook de krapte op de arbeidsmarkt raakt onze gemeente.
Het streven is om ondanks dát, de kwaliteit van de ambtelijke organisatie vast te houden. Dit doen we onder andere door de brede ontwikkeling van onze medewerkers te stimuleren middels doorstroming van huidige medewerkers. Hier biedt Venray haar medewerkers veel kansen. Verder werken we aan de verbetering van onze arbeidsmarktcommunicatie om nieuwe mensen te vinden, binden en boeien voor onze organisatie.
44
Ambitie versus capaciteit/inhuur. Het collegeprogramma ademt veel ambitie uit. Bij de beschikbaarheid van capaciteit zit ook verdisconteerd de noodzakelijke extra formatie zoals in 2021 is toegekend. Gezien de financiële situatie in 2021 kreeg de organisatie de opgave (taakstelling) om tot aan 2025 weer € 750.000 van de extra capaciteit terug te verdienen. Recente ontwikkelingen, zoals stikstofcrisis, energiecrisis en asielcrisis hebben veel impact op de organisatie en leiden ertoe dat deze taakstelling niet meer realiseerbaar is. De inverdienopgave wordt dan ook ingetrokken. De eenmalige bijdrage van € 750.000 uit de algemene reserve ter overbrugging van de jaren 2023/2024 kan hierdoor vervallen. Deze constatering in relatie met het feit dat de krapte op de arbeidsmarkt ook voelbaar en merkbaar is binnen onze gemeentelijke organisatie, maakt het continu monitoren van de haalbaarheid van de gestelde doelen in dit collegeprogramma tot een must. Het wordt belangrijk om tijdig door middel van programmeren en prioriteren de balans tussen de na te streven ambitie en de beschikbare capaciteit proactief te bewaken. Dit doen we volgens het afgesproken proces in de vastgestelde werkwijze Programmeren en Prioriteren. Wanneer ambities vragen om bijstelling, wordt waar nodig de raad via de P&C cyclus hierin ook tijdig meegenomen. Control is continu in ontwikkeling.
Waar voorheen de focus met name lag op financiën, wordt de gemeente op steeds meer disciplines geconfronteerd met risico’s. Denk hierbij aan privacy, datarisico’s, krapte op de arbeidsmarkt en de snelle media. Het streven is om de risico’s te beperken door processen te optimaliseren en/of andere beheersmaatregelen te nemen, zoals verzekeren. Belangrijk is dat we als gemeente bewust omgaan met risico’s. De control-omgeving van de gemeente Venray zal hier op aangepast worden en het huidige risicobeleid zal hierop komend jaar geactualiseerd worden. Ook willen we weer een verdere stap zetten in het monitoren van onze prestaties om daarmee zichtbaar te maken of we onze voorgenomen doelstellingen en resultaten behalen. Beleidsvoornemens Wet open overheid (Woo) 2023 Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid ingegaan. Met een tweeledig doel: bevorderen van een betrouwbare overheid door meer transparantie en het inrichten van de informatiehuishouding om actieve openbaarmaking van informatie mogelijk te maken. De noodzakelijke korte termijn maatregelen zijn in 2022 genomen om de organisatie hierop in te richten. De ambities voor de lange termijn zijn geformuleerd in lijn met de ambities van het Samenwerkingsakkoord 2022 – 2026. Dit vertalen we ons dagelijks handelen en hiervoor worden processen aangepast en medewerkers getraind.
In de komende jaren wordt gefaseerd toegewerkt naar het actief openbaar maken van 11 informatie categorieën. In 2023 gaat het om de openbaarmaking van: • Bereikbaarheidsgegevens van het bestuursorgaan en wijze waarop een verzoek om informatie kan worden ingediend (artikel 3.3, eerste lid, onderdeel e, van de Woo); • Vergaderstukken van vertegenwoordigende lichamen van decentrale overheden (artikel 3.3, tweede lid, onderdeel c, van de Woo); • Convenanten (artikel 3.3, tweede lid, onderdeel f, van de Woo); • Woo-verzoeken, inclusief de schriftelijke beslissingen op die verzoeken en de daarbij verstrekte informatie (artikel 3.3, tweede lid, onderdeel i, van de Woo). De informatie zal ontsloten worden via het landelijke platform PLOOI, waarmee in 2023 een koppeling wordt gemaakt met de gemeentelijke infrastructuur. Om dit mogelijk te maken zullen er aanpassingen worden aangebracht in onze informatiehuishouding. In het gemeentefonds zijn middelen beschikbaar gesteld specifiek voor de implementatie van de Wet open overheid. Deze middelen worden aangewend voor aanpassingen in de informatiehuishouding, een versterking van de formatie om informatievragen af te kunnen handelen en training van medewerkers. Verbonden partijen Voor dit deelprogramma zijn er geen verbonden partijen die een bijdrage leveren aan dit deelprogramma.
45
Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
Duiden en inrichten van de Wet open overheid De visie op communicatie uitvoeren en inbedden Trainen en coachen van bestuurders en medewerkers in het gebruiken van begrijpelijke taal Werken aan een gezamenlijke visie op dienstverlening met Horst aan de Maas
2023 2022 2022
2024 Continu Continu
2022
2022
Implementeren fase 1 visie doorontwikkeling op dienstverlening Duiden en inrichten van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer
2023 2023
2023 2023
Uitvoering project ‘Organisatie ontwikkeling’, gericht op een betere balans tussen flexibiliteit en zakelijkheid
2021
Continu
Uitvoeren Visie hybride werken Uitwerken van een datastrategie om de realisatie van onze organisatiedoelstellingen met data te ondersteunen
2022 2023
2023 2023
Inzetten op ontwikkelingen als digitalisering en datagedreven werken Een gezamenlijk informatie beleidsplan opstellen met Horst aan de Maas
2022 2023
Continu 2023
Implementeren "Programmeren en Prioriteren" Herijken van de nota risicobeleid Optimaliseren contractenbeheer
2022 2022 2023
Continu 2023 2023
Implementatie Rechtmatigheidsverantwoording Uitvoering deelprojecten in het kader van Strategisch Personeelsmanagement (SPM)
2020 2021
2023 2024
Implementeren digitaal procesgericht werken (TGA) Verder doorontwikkelen van sturing en beheersing (control) binnen de gemeentelijke organisatie
2018 2017
2022 Continu
Evaluatie samenwerking bedrijfsvoering Horst aan de Maas en Venray
2022
2023
Dienstverlening
Organisatie
46
Deelprogramma 4.3 FINANCIËN Wat willen we bereiken? Financieel is onze gemeente Venray gezond. Dit komt door het solide financiële beleid dat als uitgangspunt in het collegeprogramma is opgenomen. De volgende algemene financiële uitgangspunten worden gehanteerd: • Wij streven naar een structureel sluitende meerjarenbegroting, waarbij de structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten. • Wij handhaven het uitgangspunt dat de weerstandsratio minimaal 1 moet zijn. • Dat de weerstandscapaciteit minimaal € 12 miljoen is (circa 10% van de begrotingsomzet). • Waar mogelijk vergroten wij onze reservepositie nog verder. • Het maximaal dekken van incidentele kosten uit de reguliere begroting. • Waar mogelijk de solvabiliteit verbeteren. Voor de belastingen en retributies worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Als uitgangspunt de inflatiecorrectie jaarlijks toepassen; • Het hanteren van kostendekkende tarieven voor diensten; • Dat wij een relatief ‘goedkope’ gemeente qua belastingdruk blijven; • Dat wij onderzoeken of er mogelijkheden zijn om duurzaam gedrag fiscaal te bevorderen. Wat we in elk geval nodig hebben om een solide financieel beleid te blijven voeren, zijn actuele kaders waaraan we kunnen toetsen. Zoals ook al door de accountant is vastgesteld in het verslag voor de jaarrekening 2021, zijn een groot aantal (financiële) beleidsnota’s verouderd.
Het streven is om in deze collegeperiode een inhaalslag te maken voor wat betreft het actualiseren van deze nota’s. Inflatie Het inflatiepercentage over 2022 zal per saldo veel hoger worden, dan bij de kadernota 2023 (2,3%) bekend was. Conform de meicirculaire 2022 gaan we voor onze uitgaven uit van een stijging van 5,2% in 2022. Voor enkele specifieke uitgaven, zoals bijvoorbeeld energiekosten, wordt uitgegaan van reële (hogere) percentages. Deze kostenstijging werkt evenwel meerjarig door in de uitgavenbudgetten. In paragraaf J wordt de stelpost hogere inflatiekosten nader toegelicht. Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - NV Bank Nederlandse Gemeenten - CSV Amsterdam BV - Publiek Belang Electriciteitsproductie BV Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
2022
2025
Financieel beleid Actualiseren van de (financiële) beleidsnota's
47
Programma 4 Wat mag het kosten? Opgenomen bedragen vanuit het Meerjaren Uitgaven- en Investeringsplan: In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van alle aanvragen via het MUIP. De voorstellen zijn inhoudelijk en financieel verwerkt in de voorliggende begroting. Het bijbehorende deelprogramma is weergegeven met DP in de tabel. Als sprake is van een investering dan staat deze vermeld als PD (project deelprogramma) gevolgd door het betreffende deelprogramma nummer. Dit komt door de automatische koppeling tussen het boekwerk van de begroting en het financieel systeem waarbij een verschil is gemaakt tussen de exploitatielasten en de investeringen. Leven
Omschrijving
Bedragen x € 1
Investering 2023
2024
2025
Exploitatielasten 2026
2023
DP42
Vervanging integraal beheersysteem
35.000
DP42
Vervanging ICT-infrastructuur
285.000
DP42
350.000
DP42
Vervanging data-integratie voorzieningen en Herziening ruimtelijke basisregistraties naar samenhangende objectregistratie Software Risicomanagement
DP42
Nieuw financieel pakket
DP42
DP4.3 Update en doorontwikkeling vastgoedapplicatie 4e envelop Investeringsagenda en vervolg
39.000
DP41 Totalen
2024
2025
2026
49.295
48.554
47.813
150.000
150.000
150.000
25.000
25.000
25.000
25.000
300.000
100.000
50.000
50.000
40.361
34.918
34.939
364.656
308.472
307.752
845.000 1.879.000
48
Totaaloverzicht van baten en lasten In de volgende tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en als positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 vorig jaar 2023 2024 2025 2026 2022
Programma 4 BESTUREN DP41 BESTUUR
4.199
4.630
5.035
3.586
3.602
3.660
DP42 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING
19.088
21.353
21.449
20.736
20.756
21.220
DP43 FINANCIËN Totaal Lasten excl. reserves
1.529
2.489
2.089
1.545
1.010
929
24.816
28.473
28.572
25.867
25.368
25.808
DP41 BESTUUR
25
0
0
0
0
0
DP42 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING
78
78
78
0
0
0
DP43 FINANCIËN
670
1.972
422
426
424
421
Totaal Lasten reserves
773
2.050
500
426
424
421
Totaal Lasten
25.589
30.523
29.072
26.293
25.792
26.229
DP41 BESTUUR
15
0
0
0
0
0
DP42 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING
968
696
571
927
1.027
1.182
DP43 FINANCIËN
90.206
90.670
94.184
98.587
102.107
100.245
Totaal Baten excl. reserves
101.427
91.188
91.366
94.755
99.514
103.134
DP41 BESTUUR
1.556
1.142
1.489
0
0
0
DP42 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING
1.724
2.255
1.387
930
493
465
DP43 FINANCIËN
749
2.301
974
470
47
47
4.029
5.698
3.850
1.400
540
512
Totaal Baten
95.218
97.063
98.605
100.913
103.674
101.939
Totaal Programma 4 BESTUREN
69.629
66.540
69.533
74.621
77.882
75.710
Totaal Baten reserves
Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 vorig jaar 2023 2024 2025 2026 2022
Programma 4 BESTUREN DP41 BESTUUR
4.184
4.630
5.035
3.586
3.602
3.660
DP42 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING DP43 FINANCIËN
18.120
20.657
20.878
19.809
19.728
20.037
-88.677
-88.180
-92.095
-97.042
-101.097
-99.316
Totaal Saldo excl. reserves
-66.372
-62.893
-66.183
-73.647
-77.766
-75.619
DP41 BESTUUR
-1.531
-1.142
-1.489
0
0
0
DP42 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING
-1.646
-2.177
-1.309
-930
-493
-465
-80
-328
-552
-44
377
374
DP43 FINANCIËN Totaal Saldo reserves Totaal Programma 4 BESTUREN
-3.257
-3.647
-3.351
-974
-116
-91
-69.629
-66.540
-69.533
-74.621
-77.882
-75.710
De analyse betreffende de afwijking begroting na wijziging ten opzichte van de realisatie is opgenomen in de jaarrekening onder paragraaf 2.2 Recapitulatie baten en lasten.
49
1.2 Paragrafen
Inleiding Paragrafen In afzonderlijke paragrafen worden beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot een aantal overstijgende thema’s. Een zevental paragraaf zijn verplicht gesteld, namelijk: A. Lokale heffingen; B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing; C. Onderhoud van kapitaalgoederen; D. Financiering; E. Bedrijfsvoering; F. Verbonden partijen; G. Grondbeleid. Daarnaast zijn een aantal andere onderwerpen ook als paragraaf toegevoegd, namelijk: H. Investeringen en majeure projecten; I. Demografische ontwikkelingen; J. Taakstellingen en stelposten. De specifieke paragrafen betreffen een dwarsdoorsnede van de diverse programma's Leven, Wonen, Werken en Besturen en hun bijbehorende deelprogramma's zoals vermeld in onderdeel 1.1 van de beleidsbegroting 2023.
Paragraaf A. Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf bevat informatie over het rijks- en gemeentelijk beleid met betrekking tot de gemeentelijke belastingen. Ook wordt ingegaan op de consequenties van dit beleid voor de inwoners. In deze paragraaf is een overzicht van baten en lasten opgenomen voor de heffingen waarbij sprake is van het verhalen van kosten. Ook de mate van kostendekkendheid en de beleidsuitgangspunten worden vermeld. In deze paragraaf gaan we niet nader in op de totstandkoming van de verschillende heffingen. Hiervoor dienen immers de verordeningen. Tarieven voor de gemeentelijke belastingen en heffingen zijn daarin integraal opgenomen. Voor het belastingjaar 2023 zal daarvoor nog een afzonderlijk raadsvoorstel worden voorgelegd. Deze paragraaf dient ertoe om een betrouwbaar inzicht te bieden op een aantal onderdelen. In deze paragraaf wordt verder ingegaan op de navolgende onderdelen: 1. Algemeen 2. De geraamde inkomsten. 3. Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen. 4. Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen (belastingen, leges en rechten). 5. Kwijtscheldingsbeleid. 1. Algemeen De gemeentelijke heffingen vormen een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente Venray. Belangrijk omdat wij deze heffingen zelf opleggen aan onze burgers.
Bij de lokale heffingen maken we onderscheid in heffingen die vallen onder de algemene dekkingsmiddelen en heffingen die daar niet onder vallen. Bij de eerste groep moet gedacht worden aan bijvoorbeeld de onroerende zaakbelasting. Bij de tweede groep moet gedacht worden aan de rioolheffingen en afvalstoffenheffing die slechts maximaal kostendekkend mogen worden opgelegd. De lokale heffingen vormen een integraal onderdeel van het gemeentelijke beleid. Ze raken tenslotte de burger direct in de portemonnee. Dat is ook vaak de reden dat de burger “waar voor zijn geld” wil zien. De lokale heffingen zijn en blijven dan ook sterk in de (politieke) belangstelling staan.
50
Bij de gemeentelijke belastingen zijn drie typen belastingen te onderscheiden: • algemene belastingen • bestemmingsbelastingen • retributies (rechten en leges) Algemene belastingen De algemene belastingen komen ten goede aan algemene middelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten niet gelabeld zijn maar voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen kunnen worden ingezet. De gemeenteraad bepaalt waarvoor. Onder de algemene belastingen vallen bijvoorbeeld de onroerendezaakbelastingen en de (water)verblijfsbelasting. Bestemmingsbelastingen Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Voor bestemmingsbelastingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt. Retributies Retributies worden geheven van de persoon, aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent, die een individueel voordeel hiervan heeft. De belangrijkste retributies zijn de leges: vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst als het aanvragen van een paspoort of een vergunning. Net als bij bestemmingsbelastingen mogen de retributies niet meer dan kostendekkend zijn.
Keuzevrijheid De gemeenteraad maakt de keuze welke belastingen een gemeente wel heft en welke niet. Deze keuzevrijheid houdt tegelijkertijd in dat de gemeenteraad bepaalt welke belastingen er worden ingezet, hoe de belastingen over burgers en bedrijven worden verdeeld en hoe groot de gewenste belastingopbrengst uit een belasting is. Het geheel aan gemaakte keuzes aan te heffen belastingen en de hoogte daarvan noemt men ook wel de belastingmix. Bij de invulling van de belastingmix moet de gemeenteraad een aantal keuzes maken: • afweging over de verdeling: op wie moet de belasting drukken: burgers of bedrijven, de hele gemeente of alleen de kostenveroorzakers? • zetten we een belasting in om niet-fiscale beleidsdoelen te realiseren? Wellicht het bekendste voorbeeld daarvan zijn de parkeerbelastingen die het gemeentelijk beleid rond parkeerdruk ondersteunen; • de hoogte van de uitvoeringskosten van een belasting: een weegsysteem bij de afvalstoffenheffing vraagt bijvoorbeeld meer administratie en is dus duurder dan een vast bedrag per huishouden.
51
2. Geraamde inkomsten Hieronder wordt een overzicht gegeven van de totale inkomsten uit gemeentelijke heffingen over diverse jaren. In het verlengde hiervan wordt in hoofdlijnen een toelichting gegeven op de ontwikkelingen. Samenstelling en geraamde inkomsten gemeentelijke heffingen: Omschrijving (bedragen x € 1.000)
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
14.916
15.271
15.970
16.484
17.014
17.441
- opbrengst gebruikers niet woning
3.337
3.449
3.673
3.787
3.906
4.008
- opbrengst eigenaren niet woning
5.054
5.150
5.414
5.577
5.745
5.890
- opbrengst eigenaren woning
6.526
6.673
6.885
7.121
7.365
7.545
-1
-1
-1
-1
-1
-2
Afvalstoffenheffing
4.206
4.762
5.172
5.231
5.384
5.495
- Afvalstoffenheffing opbrengst
4.344
4.877
5.289
5.348
5.500
5.611
- Kwijtscheldingen
-138
-115
-116
-116
-116
-116
Rioolheffing
4.331
4.459
4.628
4.802
4.934
5.017
- Rioolheffing opbrengst
4.393
4.536
4.705
4.881
5.014
5.099
- Kwijtscheldingen
-62
-77
-78
-79
-81
-82
Rioolaansluitrecht
121
36
36
36
36
36
Water-/toeristenbelasting
567
555
572
594
594
616
2.147
1.513
1.578
1.877
2.015
2.206
273
332
392
392
392
392
Marktgelden
16
30
30
31
32
33
Lijkbezorgingsrechten
67
41
41
41
41
41
Havengelden
154
160
190
200
222
235
BIZ Smakterheide
103
91
91
92
92
92
Reclamebelasting
-2
126
126
126
126
126
26.901
27.375
28.826
29.907
30.882
31.730
Onroerende zaakbelastingen
- Kwijtscheldingen
Leges Parkeerbelasting
Totaal
3. Het beleid t.a.v. de lokale heffingen 3a. Rijksbeleid VNG pleit voor zorgvuldige uitbreiding belastinggebied Momenteel wordt tussen rijk en gemeenten gesproken over een nieuwe of aangepaste financieringssystematiek. De wens is om per 2026 tot een nieuwe wijze van bekostigen te komen, waarbij verruiming van het lokale belastinggebied een te onderzoeken onderdeel is. In het rapport ‘Bepalen betekent betalen’ uit 2015 is aanbevolen om te komen tot een significante uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied. Het gaat daarbij om autonome keuzes, niet om het bekostigen van rijksdoeleinden. De auteurs van dit rapport Alexander Rinnooy Kan en Maarten Allers schreven op verzoek van de VNG een notitie ter actualisering van de analyse. Verschuiving van rijksbelastingen naar lokale belastingen. Door de decentralisaties is het aantal taken waar de gemeenten voor staan alleen maar toegenomen, terwijl bij die verschuiving de financiële ruimte die gemeenten krijgen niet mee is ontwikkeld. Gemeenten zijn financieel afhankelijker geworden van het Rijk; lokale voorkeuren kunnen zij daardoor minder adequaat afwegen. Vanuit het versterken van de lokale democratie 52
pleit de commissie voor méér flexibiliteit in het financiële domein. Dat wil zeggen méér beschikkingsbevoegdheid waar de benodigde euro’s vandaan moeten komen, niet méér euro’s of een hogere belastingdruk Randvoorwaarden. De VNG zal zich hiervoor dan ook inzetten. Uitbreiding kan echter in 2026 (inzet coalitieakkoord) slechts aan de orde komen als met name ‘de financiële verhoudingen op orde’ en 'geen verhoging van de lastendruk’ worden nagestreefd Onderzoek naar lager ozb-tarief voor o.a. sportaccommodaties Een lager ozb-tarief voor sportaccommodaties, dorpshuizen en andere sociaal belang behartigende instellingen is moeilijk te realiseren via een wettelijke regeling. Gebleken is dat het amendement Omtzigt (tariefdifferentatie voor "instellingen van sociaal belang" bij de heffing van onroerende zaakbelasting) niet toepasbaar is. Daarom is onderzoek nodig. Dat schrijft minister Bruins Slot (BZK) in een brief aan de Tweede Kamer. In de brief informeert Bruins Slot de Kamer over de resultaten van het overleg met gemeenten. Gemeenten constateerden dat er bij deze fiscale mogelijkheid zwaarwegende praktische uitvoerings- en toepassingsvraagstukken spelen, met betrekking tot de afbakening, die niet eenvoudig zijn op te lossen. De minister geeft daarom opdracht tot een extern onderzoek om te bezien of en hoe deze vraagstukken het beste geadresseerd kunnen worden.
In de begeleidingscommissie van dit onderzoek zullen het rijk, de VNG en gemeenten (G4, 100.000+ gemeenten en kleine gemeenten) plaatsnemen. Eerste Kamer geeft groen licht voor Omgevingswet De Eerste Kamer is akkoord met de ingangsdatum van de Omgevingswet op 1 januari 2023. Met een nog ingebouwde noodrem. Als de digitalisering in oktober nog steeds hapert, kan alsnog uitstel volgen. Het laatste voorbehoud is een geactualiseerd onderzoek op verzoek van de senaat door het Adviescollege ICT-toetsing naar het Digitaal Stelsel Omgevingswet, het DSO. Dat wordt in oktober verwacht. In een eerder rapport in februari was het adviescollege kritisch over de inspanningen van het Rijk en medeoverheden om de technische mankementen van het DSO op te lossen. Als uit het nieuwe onderzoek blijkt dat de ICT-problemen nog altijd niet zijn opgelost, kan de senaat alsnog aan de noodrem trekken. De Eerste Kamer wil dat minister De Jonge (volkshuisvesting en ruimtelijke ordening), eveneens uiterlijk in oktober, ook een overzicht van alle relevante voortgangsinformatie aanlevert, aangevuld met een eigen toets van de stabiliteit van het DSO. 3b. Gemeentelijk beleid Algemeen beleid ten aanzien van de gemeentelijke heffingen De gemeenteraad stelt jaarlijks de belastingverordeningen vast. Voor de gemeentelijke belastingen en heffingen zijn daarin de tarieven integraal opgenomen.
Hiervoor zullen afzonderlijke raadsvoorstellen worden gedaan, die in de reguliere raadsvergadering december 2022 voor behandeling worden voorgelegd. Omgevingswet De invoeringsdatum van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen (WKB) is vooralsnog gezet op 1 januari 2023 (zie ook het onderwerp "Eerste kamer geeft groen licht voor Omgevingswet onder hoofdstuk 3a Rijksbeleid van deze paragraaf). Deze wetten hebben ook ingrijpende gevolgen voor de leges. Zo mogen er na de inwerkingtreding van de Omgevingswet leges geheven worden op milieubelastende activiteiten en vervallen er door de invoering van de WKB leges(inkomsten). Door de datum van invoering, de keuzes die nog gemaakt moeten worden en het feit dat nog niet zeker is welke leges(inkomsten) komen te vervallen door invoering van de beide wetten zijn de (financiële) gevolgen nog niet volledig duidelijk. In de aanloop naar de nieuwe invoeringsdatum zullen de structurele kosteneffecten inzichtelijk gemaakt worden en zal een nieuwe legesverordening worden voorgelegd. 4. Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen 4a. Kostendekkende leges en rechten In het BBV is opgenomen dat gemeenten verplicht zijn om, in hun begroting, per categorie van producten en diensten inzichtelijk te maken en welke kosten en opbrengsten aan de tarieven ten grondslag liggen.