Bijlage 1 Programmabegroting 2023-2026
Tekst van het document
Programmabegroting 2023
Inclusief meerjarenbegroting 2024-2026
Gemeente Venray 20-09-2022
2
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad, Hierbij bieden we u de programmabegroting 2023 van de gemeente Venray aan. We geven u hierin op programmaniveau inzicht in de meerjarenbegroting 2024-2026. Dit is de eerste begroting in deze collegeperiode. De speerpunten uit het collegeprogramma " Samen maken we Venray!" zijn verwerkt in de meerjarenbegroting 2023-2026. Naast de speerpunten uit het collegeprogramma is het MUIP 2023-2026 verwerkt in de meerjarenbegroting. In deze aanbiedingsbrief lichten we er een aantal belangrijke zaken uit. Voor een overzicht op hoofdlijnen hebben we daarnaast de begroting grafisch weergegeven in een infographic. U vindt de infographic na de inleiding en op de website van de gemeente. Naast deze infographic vindt u een beknopt overzicht van de financiële wijzigingen per programma. In deze begroting staan passages die ook in andere documenten zoals het collegeprogramma zijn opgenomen. Dit doen we bewust om deze begroting als apart boekwerk te kunnen lezen en we niet verwijzen naar andere documenten. Actuele context De begroting is opgesteld in en voor een periode met landelijke en internationale ontwikkelingen met veel impact die mogelijk zelfs ontwrichtend voor de samenleving kunnen zijn zoals we die nu kennen en waarbinnen het college moet manoeuvreren.
Daarvoor is een koers gezet en dient deze begroting als richtinggevend en houvast in het besef dat het huidig tijdsgewricht vooral een beroep zal doen op de flexibiliteit en het aanpassingsvermogen van ieder en de gemeente in het bijzonder. Het college wil daarin voorop gaan en vertrouwt op de steun van de raad, de organisatie en de samenleving. Belastingen In 2022 is de inflatie hard gestegen tot 12% in augustus voor consumentenproducten. In het collegeprogramma is het uitgangspunt opgenomen dat we een inflatiecorrectie jaarlijks toepassen op onze belastingen tot maximaal het inflatiecijfer. In de begroting hebben we voor de OZB het inflatiecijfer aangehouden zoals in de kadernota 2023 opgenomen, 2,3%. Voor afvalstoffen- en rioolheffing hanteren we kostendekkende tarieven. Die zijn respectievelijk met 7,8% en 3,7% gestegen. De belastingdruk voor een gemiddeld huishouden stijgt hierdoor van € 816,10 in 2022 naar € 851,51 in 2023, dus met 4,3%. Collegeprogramma 2022-2026. Het collegeprogramma 'Samen maken we Venray!' is de uitwerking van het samenwerkingsakkoord dat vier partijen hebben gesloten en waaraan zeven partijen hebben meegeschreven. We hebben in het programma onze ambities als college verwoord.
Naast het samen met onze inwoners en partners aan de slag gaan met grote opgaven zoals wonen, financiële onzekerheid, energie, klimaat, duurzaamheid en stikstof, wil het college ook samen met de gemeenteraad werken aan het herstel van vertrouwen in bestuur en politiek. Wat willen we bereiken? De algemene ambities uit het collegeprogramma luiden als volgt: Programma Leven: “Wij geloven in het uitgangspunt dat voorkomen beter is dan genezen, dus zetten wij vol in op preventie. Wij werken aan een inclusieve Venrayse samenleving waarin iedereen naar vermogen mee kan doen. Wij doen een beroep op onze inwoners, hun omgeving én onze partners zoals (zorg)aanbieders om eigen verantwoordelijkheden te nemen en de eigen krachten in te zetten. Belemmeringen die het meedoen in de weg staan nemen wij zoveel mogelijk weg. Wij bieden ondersteuning aan onze inwoners die dat echt nodig hebben.” Programma Wonen: “De behoefte aan woningen groeit en daarom zetten wij in op het bouwen van goede en voldoende woningen voor al onze inwoners. Daarnaast werken we de komende jaren aan het minimaal behouden en waar nodig en mogelijk verbeteren van de kwaliteit van onze leefomgeving. Wij zetten stappen vooruit om onze woon- en leefomgeving duurzamer, veiliger en gezonder te maken.
3
Wij bouwen verder op de uitgangspunten die door de gemeenteraad zijn vastgesteld in de omgevingsprogramma’s Wonen, Landelijk Gebied en Venray Vergroent.” Programma Werken: “Wij blijven ons onverminderd inzetten voor een welvarend Venray. Aantrekkelijk om te wonen, werken, leren en recreëren. Hierbij hoort een gezonde en toekomstbestendige economie en een goede bereikbaarheid van Venray via weg, spoor, water en de digitale snelweg. Wij vinden het belangrijk dat sectoren en bedrijven in Venray duurzaam kunnen blijven innoveren en ontwikkelen. Steeds meer ontwikkelingen op het gebied van economie, arbeidsmarkt, kennisinfrastructuur en mobiliteit zijn niet langer lokaal. Daarom is en blijft onze ambitie om ook in regionaal verband actief te zijn. We profileren Venray, juist via die sectoren die bijdragen aan de richting die we voor de toekomst van Venray willen bereiken. Verder is het onze ambitie om als Venray voor bedrijven herkenbaar en aantrekkelijk te blijven als vestigingsplaats, zeker voor de bestaande Venrayse bedrijven.” Programma Besturen: “In contact met onze inwoners, onze lokale en regionale partners gebruiken wij een open en transparante bestuursstijl. Samen komen we verder: inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties, medeoverheden. Zeker met het oog op alle ontwikkelingen die we hiervoor beschreven.
Waar nodig nemen wij, als tweede stedelijke kern in Noord-Limburg, het voortouw. Het verbeteren van de dienstverlening naar onze inwoners is een van de uitdagingen voor de komende jaren. Ook willen we de kwaliteit van onze ambtelijke organisatie behouden. Dit ook gezien de toenemende krapte op de arbeidsmarkt.” Wat gaan we daarvoor doen? In de vier begrotingsprogramma's is verder opgenomen wat we in deze nieuwe collegeperiode gaan doen om de bovenstaande ambities waar te maken. Een aantal belangrijke opgaven waar we de komende vier jaar mee aan de slag gaan zijn: Programma Leven: Uitvoeringsprogramma Kadernota Sociaal Domein. Uitvoering Koers gezonde en veilige leefomgeving. Uitvoering geven aan de inclusieagenda “Venray voor iedereen". Uitvoeringsprogramma wonen en zorg. Programma Wonen: Implementeren Omgevingswet 2020/2021 Uitvoering van het Omgevingsprogramma Wonen. Opstellen van integraal beleid voor internationale werknemers. Verankeren van toezicht en handhaving in beleidsvorming. Invulling en uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma Landelijk Gebied. Actualiseren van het procesplan Venray Vergroent. Programma Werken: Voeren van regie op de centrumontwikkeling. Realiseren van fysieke aanpassingen van schoolomgevingen. Programma Besturen: Opstellen van een kader voor inwonersparticipatie / zelfsturing. Afronden van de investeringsagenda 4e envelop.
Duiden en inrichten van de Wet open overheid. Wat mag het kosten? Begrotingsresultaat In de begroting zijn de speerpunten en bijbehorende activiteiten vanuit het college programma verwerkt. Het kan hierbij gaan om nieuwe activiteiten of om activiteiten waarvoor als gevolg van extra accenten extra middelen nodig zijn, naast hetgeen al begroot is. Nieuw beleid moet nog worden opgesteld, waardoor nog geen reële kostenraming van uitvoeringskosten te maken is. Daarom is het niet mogelijk om alle speerpunten in deze begroting financieel te vertalen. In veel gevallen zijn wel de kosten van het opstellen van (nieuw) beleid geraamd, maar nog niet de onbekende kosten van de uitvoering.
4
De begroting 2023 tot en met 2025 is sluitend. In tegenstelling tot het jaar 2026, laat de meerjarenbegroting voor de jaren 2023 tot en met 2025 een overschot zien. Echter, gezien het bovenstaande gaan we er van uit dat deze ruimte nodig is voor de uitvoering van onze speerpunten. We gaan er van uit dat deze ruimte toereikend is en in elk geval houden we vast aan het uitgangspunt van een meerjarig sluitende begroting. Op dit moment is nog geen nieuwe informatie bekend over het ravijn jaar 2026. Het begrotingsresultaat 2023 sluit met een positief saldo van € 480.000. Begrotingsresultaat (x € 1.000)
2023
Totaal begrotingsresultaat
2024
480
2025
2.879
2026
5.221
-2.194
Weerstandsvermogen De weerstandsratio is op orde en blijft ook na inzet voor de incidentele lasten ruim boven de minimumwaarde van 1,0. Weerstandsvermogen Weerstandsratio
2022 5,92
2023 5,32
2024 4,54
2025 3,21
2026 3,13
Als college bieden wij u hiermee met enige realisme/optimisme deze meerjarenbegroting aan.
Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Venray.
5
Vaststellingsbesluit De raad van de gemeente Venray, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 september 2022; Besluit: 1.
De Programmabegroting 2023 inclusief de meerjarenbegroting 2024-2026 vast te stellen.
2.
In te stemmen met het Meerjarig Uitvoerings- en InvesteringsProgramma 2023-2026 (MUIP 2023-2026) inclusief budgetten en investeringen zoals opgenomen in het Collegeprogramma 2022-2026 'Samen maken we Venray!' en in paragraaf H investeringen.
3.
De subsidieplafonds 2023, zoals opgenomen in bijlage 5, vast te stellen.
4.
De indeling voor de nieuwe deelprogramma's vast te stellen met ingang van 2022, bijlage 6A.
5.
Het plafond voor garantierisico’s voor 2023 vast te stellen op € 654.000.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 8 november 2022. , voorzitter
, raadsgriffier
6
Inhoud Aanbiedingsbrief ........................................................................................................................................................................ 3 Vaststellingsbesluit..................................................................................................................................................................... 6 Inhoud ........................................................................................................................................................................................ 7 Inleiding ................................................................................................................................................................................... 11 Begroting in één oogopslag ...................................................................................................................................................... 13 1. Beleidsbegroting................................................................................................................................................................... 14 1.1 Programma's .......................................................................................................................................................................
14 Leeswijzer programma's .................................................................................................. 14 Programma 1 LEVEN ....................................................................................................... 15 Deelprogramma 1.1 OMGEVING .................................................................................... 18 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 20 Deelprogramma 1.2 VANGNET ...................................................................................... 21 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 22 Deelprogramma 1.3 GEDRAG EN HOUDING .................................................................... 23 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 23 Deelprogramma 1.4 COMMUNICATIE ............................................................................. 24 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 24 Deelprogramma 1.5 CONTROL (FINANCIËN) ................................................................... 25 Wat gaan we daarvoor doen? .................................................................................
26 Programma 2 WONEN ..................................................................................................... 29 Deelprogramma 2.1 WONINGBOUW ............................................................................... 29 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 30 Deelprogramma 2.2 WOONOMGEVING ........................................................................... 30 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 31 Deelprogramma 2.3 VEILIGHEID EN HANDHAVING .......................................................... 31 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 32 Deelprogramma 2.4 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING ........................... 32 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 33 Deelprogramma 2.5 DUURZAAMHEID............................................................................. 33 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 34 Programma 3 WERKEN ....................................................................................................
38 Deelprogramma 3.1 ECONOMISCHE ONTWIKKELING ....................................................... 38 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 39 Deelprogramma 3.2 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR.................................................... 40 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 40 Programma 4 BESTUREN ................................................................................................. 43 Deelprogramma 4.1 BESTUUR ....................................................................................... 43 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 44 Deelprogramma 4.2 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING ........................................ 44 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 46 Deelprogramma 4.3 FINANCIËN .................................................................................... 47 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 47
7
1.2 Paragrafen .......................................................................................................................................................................... 50 Inleiding Paragrafen ........................................................................................................ 50 Paragraaf A. Lokale heffingen ........................................................................................... 50 Inleiding .............................................................................................................. 50 1. Algemeen ........................................................................................................ 50 2. Geraamde inkomsten ........................................................................................ 52 3. Het beleid t.a.v. de lokale heffingen .................................................................... 52 4. Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen ........................................... 53 5. Kwijtscheldingenbeleid....................................................................................... 61 Paragraaf B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing........................................................ 63 Inleiding .............................................................................................................. 63 1.
Risicomanagement ............................................................................................ 63 2. Weerstandsvermogen ........................................................................................ 63 3. Risico's ............................................................................................................ 64 4. Weerstandscapaciteit......................................................................................... 72 5. Financiële kengetallen ....................................................................................... 73 Paragraaf C. Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................... 78 Bijzonderheden .................................................................................................... 79 1. Onderhoud wegen (programma 3) ...................................................................... 80 2. Onderhoud riolering (programma 3) .................................................................... 81 3. Onderhoud haven (programma 3) ....................................................................... 81 4. Onderhoud openbaar groen (programma 2) ......................................................... 82 5. Onderhoud speelvoorzieningen (programma 3) ..................................................... 82 6. Onderhoud bossen, natuurgebieden enz.
(programma 3) ....................................... 83 7. Onderhoud openbare verlichting (programma 3) ................................................... 83 8. Onderhoud gebouwen (programma 1) ................................................................. 84 Paragraaf D. Financiering ................................................................................................. 86 Inleiding .............................................................................................................. 86 1. Algemeen ........................................................................................................ 86 2. Financieringsbehoefte ........................................................................................ 86 3. Risicobeheersing ............................................................................................... 88 4. Renterisico ....................................................................................................... 89 5. Kasbeheer........................................................................................................ 92 Paragraaf E. Bedrijfsvoering ............................................................................................. 92 Inleiding .............................................................................................................. 92 1.
Doelstelling, status en speerpunten 2022 ............................................................. 92 2. Beleid en strategie ............................................................................................ 93 3. Management .................................................................................................... 94 4. Medewerkers .................................................................................................... 94 5. Financiën ......................................................................................................... 95 6. Processen en informatie ..................................................................................... 95 7. Resultaatgebieden............................................................................................. 96 8. Leren en verbeteren .......................................................................................... 96 9. Overzicht overhead ........................................................................................... 97 8
Paragraaf F Verbonden partijen ........................................................................................ 98 Inleiding .............................................................................................................. 98 Paragraaf G. Grondbeleid ............................................................................................... 133 Inleiding ............................................................................................................ 133 1. Woningbouw .................................................................................................. 134 2. Toekomstige grondexploitaties ......................................................................... 135 3. Afgesloten grondexploitaties............................................................................. 135 4. Regionale projecten......................................................................................... 136 5. Financiële positie Grondbedrijf en risico's ........................................................... 137 Paragraaf H. Investeringen en majeure projecten ............................................................. 138 Inleiding ............................................................................................................ 138 2.
Majeure projecten ........................................................................................... 140 Paragraaf I. Demografische ontwikkelingen ...................................................................... 143 Paragraaf J. Taakstellingen en stelposten ......................................................................... 144 2 Financiële begroting ............................................................................................................................................................ 146 2.1 Inleiding ........................................................................................................................................................................... 146 2.2 Baten en lasten 2023 - 2026 ............................................................................................................................................. 148 Recapitulatie baten en lasten .......................................................................................... 148 Analyse afwijkingen....................................................................................................... 151 Programma 1 Leven ............................................................................................ 151 OMGEVING ........................................................................................................
151 VANGNET .......................................................................................................... 153 Programma 2 Wonen........................................................................................... 157 WONINGBOUW ................................................................................................... 157 WOONOMGEVING ............................................................................................... 157 VEILIGHEID EN HANDHAVING .............................................................................. 158 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING ............................................... 160 DUURZAAMHEID ................................................................................................. 161 Programma 3 Werken ......................................................................................... 162 ECONOMISCHE ONTWIKKELING ........................................................................... 162 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR ........................................................................ 163 Programma 4 Besturen ........................................................................................ 164 BESTUUR ...........................................................................................................
164 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING ............................................................ 165 FINANCIËN ........................................................................................................ 167 2.3 Overzicht incidentele baten en lasten ......................................................................... 170 2.4 Geprognosticeerde Balans en toelichting ........................................................................................................................ 182 TOELICHTNG OP DE BALANS .......................................................................................... 183 2 Financiële begroting ............................................................................................................................................................ 188 2.6 Bijlage bij de begroting .................................................................................................................................................... 191 Bijlage 1. BBV Indicatoren ............................................................................................. 191 Bijlage 2. Totaal overzicht MUIP-aanvragen ...................................................................... 196 Bijlage 3. Taakvelden per programma ............................................................................. 201 Bijlage 4.
Overzicht EMU-saldo ....................................................................................... 205 9
Bijlage 5. Subsidieplafond .............................................................................................. 206 Bijlage 6. Overzicht programma’s, producten enz.............................................................. 208 Bijlage 6a. Aanpassingen deelprogramma’s ...................................................................... 212 Bijlage 7. Lijst met afkortingen ....................................................................................... 214
10
Inleiding In de programmabegroting 2023 worden de kaders op programmaniveau vastgelegd. Met de vaststelling van deze kaders kan het college uitvoering geven aan het beleid in 2023 en de speerpunten en overige ontwikkelingen gaan uitvoeren. Opbouw Voor u ligt het boekwerk programmabegroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026. Een samenvatting van de belangrijkste onderdelen is opgenomen in een “Begroting in één oogopslag”. De programmabegroting is verdeeld in een beleidsbegroting en in een financiële begroting. In de beleidsbegroting zijn de volgende onderdelen opgenomen: 1. De programma’s, leven, wonen, werken en besturen. Hierin is per programma opgenomen wat de gemeente wil bereiken, de zogenaamde tactische opgave. Tevens staan opgenomen welke activiteiten de gemeente in de komende periode hiervoor wil gaan uitvoeren en in welk jaar. Tot slot is aangegeven wat de te verwachten kosten zullen zijn. 2. De paragrafen, met daarin gebundelde informatie over thema’s die anders gefragmenteerd aan de orde worden gesteld. Het gaat vooral om de beleidslijnen van het beheersproces waarbij sprake kan zijn van een grote financiële of politieke betekenis of een aanzienlijk belang voor de realisatie van programma’s. In de financiële begroting zijn baten en lasten voor 2023 tot en met 2026 opgenomen, evenals een geprognosticeerde balans.
De programmabegroting sluit af met 7 bijlagen: 1. BBV indicatoren. 2. Totaaloverzicht MUIP. 3. Taakvelden per programma. 4. Overzicht EMU-saldo. 5. Overzicht subsidieplafonds. 6. Overzicht programma’s, producten, portefeuillehouders en commissies. 6a. Aanpassingen deelprogramma's. 7. Lijst met afkortingen.
11
Analyse begrotingsresultaat op hoofdlijnen. In onderstaand overzicht worden de grootste afwijkingen verdeeld over de programma’s nader uiteengezet. Na de kadernota 2023 en de meicirculaire 2022 wordt de grootste afwijking verklaard door het collegeprogramma 2022-2026 en de inflatiecorrectie. Een nadere toelichting op de analyse van de afwijkingen tussen het begrotingsresultaat jaarschijf 2023 (begroting 2022) en de begroting 2023 zijn opgenomen bij 2.2. Baten en Lasten 2023-2026, analyse afwijkingen. Bedragen x € 1.000
2023
2024
2025
Kadernota 2023 Meerjarenperspectief incl MUIP
170
Wijzigingen voor begroting 2023
147
74
80
97
Stand voor begroting
317
3.122
4.120
356
4.236
5.452
8.181
5.161
887
-204
-419
-444
Gemeentefonds meicirculaire Autonome ontwikkelingen begroting 2023 Indexering begroting 2023
3.047
2026
4.040
258
-3.132
-4.215
-5.299
-6.166
Kapitaallasten begroting 2023
-45
-145
-43
-1
Wettelijke taak begroting 2023
469
1.325
1.475
1.188
Nieuw beleid begroting 2023
-102
-102
-102
-102
Totaal voorlopig begroting 2023 - 2026
2.720
5.522
7.999
-6
Collegeprogramma
-2.240
-2.643
-2.778
-2.188
480
2.879
5.221
-2.194
Meerjarenbegroting 2023 - 2026
12
Begroting in één oogopslag
13
1. Beleidsbegroting 1.1 Programma's Leeswijzer programma's
De beleidsbegroting is opgebouwd conform de drie W-vragen: 1.1 Wat willen we bereiken? 1.2 Wat gaan we daarvoor doen? 1.3 Wat mag het kosten? In de programmabegroting wordt opgenomen wat de plannen zijn voor 2023. In de programmabegroting 2023 is per (deel) programma een tactische opgave (4 tot 6 jaar vooruit) geformuleerd onder “wat gaan we daarvoor doen?”. Deze tactische opgave komt uit het collegeprogramma 2022-2026. In navolging van de BBV is het verplicht om een aantal indicatoren op te nemen. Deze indicatoren zijn in aparte tabellen opgenomen en zijn overgenomen van de website ‘waarstaatjegemeente.nl’ op d.d. 25 juli 2022. De header van de tabel BBV indicatoren ziet er als volgt uit: Indicator Periode Venray 25.000- Nederland Bron (BBV) 50.000
Beschrijving
Van de verplichte BBV-indicatoren valt op dat regelmatig de cijfers van 2019 en 2020 zijn opgenomen. Dit komt omdat op de website ‘waarstaatjegemeente.nl’ geen informatie is opgenomen voor latere jaren. De BBV indicatoren zijn een verplicht element bij het opstellen van de begroting echter hebben gedateerde cijfers geen gewichtig belang voor de begroting 2023. Daarom zijn de BBV indicatoren in de bijlage (bijlage 1) opgenomen. De speerpunten/ontwikkelingen onder “wat gaan we daarvoor doen?” zijn in tabelvorm opgenomen. De header van de tabel ziet er als volgt uit: Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
Onder het eerste kopje staan activiteiten die opgenomen zijn in het collegeprogramma 2022-2026. Onder het kopje "Gereed in" staat vermeld in welk jaar de activiteit naar verwachting gereed is. Indien activiteiten na verwachting gereed zijn in de periode oktober tot en met december 2022 zijn deze volledigheidshalve ook zichtbaar gemaakt. In de toelichting staat vermeld wat er opgepakt gaat worden inzake de activiteit. Tot slot staat bij de vraag: “Wat mag het kosten?” een tabel met de realisatie van 2021, de raming van 2022 en de raming van de voorliggende begroting 2023 en de daarbij horende 3 jaren van de meerjarenraming (2024 tot en met 2026). De analyse betreffende de afwijking tussen de voorliggende begroting en jaarschijf 2023 van de begroting 2022 is opgenomen in de financiële begroting onder paragraaf 2.2 Baten en lasten 2023-2026 toegelicht.
14
Programma 1 LEVEN Onze ambitie voor programma LEVEN Wij geloven in het uitgangspunt dat voorkomen beter is dan genezen, dus zetten wij vol in op preventie. Wij werken aan een inclusieve Venrayse samenleving waarin iedereen naar vermogen mee kan doen. Wij doen een beroep op onze inwoners, hun omgeving én onze partners zoals (zorg)aanbieders om eigen verantwoordelijkheden te nemen en de eigen krachten in te zetten. Belemmeringen die het meedoen in de weg staan nemen wij zoveel mogelijk weg. Wij bieden ondersteuning aan onze inwoners die dat echt nodig hebben. Algemeen Een duurzame en gezonde Venrayse samenleving betekent voor ons dat iedereen, inwoners en partners, naar vermogen meedoet en participeert. De kracht van de Venrayse samenleving geldt hierbij als uitgangspunt. Steeds hebben we daarbij een inclusieve samenleving voor ogen. Iedereen moet mee kunnen doen. Deze transformatiegedachte is verwoord in de kadernota Sociaal Domein: de volgende stap.
In de kadernota zijn per bouwsteen een aantal basisindicatoren benoemd. In de uitwerking per bouwsteen is door middel van pictogrammen bij de verschillende basisindicatoren aangegeven welke trend wij verwachten. Gedetailleerde verantwoording over de indicatoren vindt plaats via de rapportage sociaal domein. De rapportage sociaal domein verschijnt ieder half jaar.
15
In 2021 is de Kadernota Sociaal Domein verder uitgewerkt in een Uitvoeringsprogramma. Dit uitvoeringsprogramma geeft concrete invulling aan de beweging die wordt beschreven in de Kadernota Sociaal Domein. Hiermee worden de randvoorwaarden geschapen en wordt de organisatie zodanig ondersteund in haar doorontwikkeling, dat de doelstellingen en effecten uit de Kadernota gerealiseerd worden. Wij werken onze agenda Leven voor de komende vier jaar verder uit langs de inhoudelijke bouwstenen Omgeving, Vangnet en Control. De bouwstenen Gedrag & Houding en Communicatie ondersteunen de inhoudelijk koers die we willen varen.
Trends, ontwikkelingen en uitgangspunten Crises Na 2020 staan we voortdurend in de crisisstand. Na de coronacrisis, waarvan de na-ijleffecten voor een deel nog zichtbaar moeten worden, zijn we nu geconfronteerd met nieuwe crises zoals de wooncrisis, de asielcrisis en de energiecrisis. Allen hebben effect op het sociaal domein. Dit uit zich op verschillende wijzen zoals een tekort aan geschikte woningen, een tekort aan arbeidskrachten, een minder besteedbaar inkomen en stijgende prijzen als gevolg van inflatie. Dit vraagt niet alleen iets van onze inwoners en partners maar ook van de wendbaarheid van onze organisatie. Beschermd wonen Na een vertraging van enkele jaren start per 1 januari 2024 de doordecentralisatie van de financiële middelen voor beschermd wonen (van centrumgemeenten naar alle gemeenten). Dit betekent dat alle gemeenten ook financieel verantwoordelijk worden voor deze taak. Met de regio Noord- en Midden Limburg werken we, vooruitlopend op deze financiële doordecentralisatie, al samen sinds 1-1-2022. Hulp bij het huishouden De uitgaven Wmo zijn de laatste jaren fors gestegen mede als gevolg van de invoering van het abonnementstarief. Het nieuwe kabinet heeft besloten om voor hulp bij het huishouden het 16
abonnementstarief met ingang van 1 januari 2025 af te schaffen. Omdat zowel de randvoorwaarden als de berekeningssystematiek van de hoogte eigen bijdrage nog niet bekend zijn, kan er nog geen inschatting worden gedaan van de gevolgen voor onze lokale begroting. Extra middelen Jeugdzorg Door het rijk zijn ook voor 2023 extra middelen jeugdzorg beschikbaar gesteld. In de meerjarenraming 2023 is eerder rekening gehouden met 75% extra inkomsten zoals eerder door het kabinet is toegezegd. De extra middelen vallen daardoor hoger uit en een gedeelte van deze extra middelen zijn nu ten gunste van de algemene middelen gebracht. Daarnaast is tussen het rijk, IPO en VNG is afgesproken dat gemeenten in hun begroting voor de jaarschijven 2024 t/m 2026 rekening mogen houden met de volledige bijdragen uit de Hervormingsagenda Jeugd. In de (meerjaren)begroting 2022 - 2025 was dat nog 75%. Omdat de besluitvorming over de invulling van de Hervormingsagenda voor het Jeugdstelsel nog niet is afgerond mogen gemeenten in hun meerjarenbegroting alvast rekening houden met de extra structurele middelen (25%). Dit levert voor nu in de meerjarenbegroting een voordeel op vanaf 2024. Het echter onzeker dat dit voordeel uiteindelijk ook gerealiseerd gaat worden.
De uiteindelijke extra middelen die nodig zijn voor de invoering van de maatregelen van de Hervormingsagenda en de besparingen die dit gaat opleveren zijn op dit moment dus nog niet bekend. Als laatste is in het regeerakkoord een bezuiniging opgenomen van € 100 miljoen in 2024 oplopend tot € 500 miljoen in 2025 en verder op de jeugdzorg. Het realiseren van deze bezuinigingen is een verantwoordelijkheid van het rijk. Hoe hier precies invulling aan wordt gegeven is nu nog onduidelijk. Gelet op het voorgaande hebben we deze bezuiniging budgetneutraal verwerkt. Sturing en inkoop Per 1 januari 2022 zijn de nieuwe contracten voor maatwerkvoorzieningen Jeugd, Wmo en Participatie in werking getreden. De impact van de nieuwe sturing en inkoop zal pas blijken in het eerste of tweede kwartaal 2023 omdat er nu nog sprake is van een overgangssituatie. Dit heeft tot gevolg dat de budgetten voor maatwerkvoorzieningen die nu geraamd worden voor 2023 een bepaalde mate van onzekerheid kennen. We monitoren de ontwikkelingen nauwlettend. Nieuwe toegang In 2023 ontwikkelen we één toegang voor het sociaal domein, samen met partners, in de directe omgeving van onze inwoners. De financiële gevolgen van de inrichting van de nieuwe toegang wordt middels een impactanalyse en een implementatieplan medio 2023 in beeld gebracht.
Een aantal van de bovenstaande ontwikkelingen hebben dus nog geen directe financiële doorvertaling gekregen in deze begroting. NLW In december 2020 heeft de gemeenteraad van Venray ingestemd met de strategische koers NLW 2021-2030. De koers gaat uit van een afname van de gemeentelijke bijdrage in het tekort Wsw. Conform besluit zijn de financiële gevolgen van de koers meerjarig verwerkt in onze begroting. Inmiddels is duidelijk dat de in de koers opgenomen bedragen niet meer actueel en reëel zijn gelet op verschillende ontwikkelingen. De jaarrekening van de NLW laat de laatste jaren een negatief resultaat zien naast de gemeentelijke bijdrage die al is toegezegd. Wij verwachten dan ook dat zowel voor het jaar 2022 als voor het jaar 2023 een aanvullende financiële bijdrage van gemeenten gevraagd wordt. De daadwerkelijke omvang is nog niet duidelijk en naar verwachting zal de begroting 2023 in december 2022 worden vastgesteld. Bij de eerste BERAP 2023 zullen we dan de meest actuele cijfers verwerken. In de tussentijd wordt gewerkt aan een nieuwe businesscase om een reëler toekomstbeeld te kunnen schetsen.
17
Deelprogramma 1.1 OMGEVING Wat willen we bereiken? Algemeen De door de gemeenteraad vastgestelde ‘Kadernota Sociaal Domein: De volgende stap’ blijft voor ons de basis waarop we verder bouwen. De Kadernota richt zich op het gehele sociaal domein: Wmo, de Jeugdwet en de Participatiewet, maar ook sport, onderwijs, maatschappelijke dienstverlening, gezondheid, schulddienstverlening, sociaal cultureel werk, leefbaarheid en kunst en cultuur. Ook de thema’s preventie en inclusieve samenleving, waarvoor we vanuit het Samenwerkingsakkoord extra aandacht vragen, vinden een stevige basis in de Kadernota. Gezondheid (incl. sport) en Zorg Gezondheid is een belangrijk thema binnen het sociale en ruimtelijke domein. We zetten in op een gezonde en veilige leefomgeving en stimuleren beweging en een gezonde leefstijl. In onze gemeente willen we een aanbod van zorg dicht bij huis dat aansluit bij de zorgbehoeftes van onze inwoners. De gemeente gaat niet altijd zelf over deze voorzieningen, maar we kunnen wel een belangrijke rol spelen in het behoud en het versterken van het voorzieningenniveau. Dat doen we door in gesprek te blijven en samen te werken met relevante partners steeds met het oog op het belang van onze inwoners. Als het gaat om de zorgvoorzieningen in Venray, zetten we waar mogelijk in op het behouden en verbeteren van wat we nu hebben.
We willen daar een duidelijke visie op ontwikkelen in een brede dialoog met de samenleving. Onderwijsbeleid Iedereen is welkom met zijn eigen talenten en behoeften. Dit vraagt om een breed onderwijslandschap met een totaalaanbod waarin voor iedereen een plek is. We creëren voor het onderwijs een goede maatschappelijke inbedding en aansluiting met de lokale arbeidsmarkt. Kunst & Cultuur Wij bouwen verder op de Kunst- en cultuurnota die in 2021 is vastgesteld. We willen het huidige niveau van onze kunst & cultuursector minimaal behouden en waar het kan versterken. Wij zetten in op samenwerking tussen de relevante actoren, waarbij we ook kijken naar samenwerking over de gemeentegrens heen. Voorzieningen en activiteiten moeten voor alle inwoners toegankelijk en bereikbaar zijn, waarmee we ook een link leggen naar ons Armoedebeleid. Inclusieve samenleving Wij willen een volledig inclusief Venray waar alle inwoners een plek hebben in de samenleving en gelijke kansen krijgen. Wij doen daarbij ook een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en onze partners. Maar vragen ook binnen onze eigen organisatie aandacht voor inclusie. Inclusie is iets wat ons allemaal aan gaat. Samen zorgen we voor een daadwerkelijk ‘Inclusief Venray’. Soms is het nodig dat we exclusief aandacht besteden aan specifieke doelgroepen om inclusief te worden.
Accommodaties, subsidies en onderwijshuisvesting Accommodaties zijn beschikbaar en bereikbaar voor iedereen en zijn een belangrijk instrument in het versterken van de omgeving. Met een nieuwe subsidieregeling willen we onze inwoners stimuleren en faciliteren om bij te dragen aan het versterken van de omgeving. Schoolgebouwen moeten voldoende flexibiliteit bieden om opvang en onderwijs op verschillende manieren in te richten, waarbij je de inclusieve gedachte terug ziet in vanzelfsprekende aanpassingen voor toegankelijkheid. Verder is het belangrijk om rekening te houden met een goede spreiding over de gemeente. Preventie We zetten vol in op preventie. Hierdoor ondersteunen we onze inwoners op een laagdrempelige wijze en versterken we de omgeving. Het houdt inwoners en hun netwerk in hun eigen kracht. ‘Voorkomen is beter dan genezen’. Preventie speelt daarom bij veel thema’s een belangrijk rol, zeker binnen het sociaal domein. Net als bij inclusie, is een preventieve aanpak alleen succesvol door aandacht te hebben voor alle inwoners in onze samenleving. We brengen in beeld welke preventiemaatregelen we al kennen en ontwikkelen nieuwe interventies waar nodig. Via onze nieuwe toegang sociaal domein weten inwoners ons te vinden en daar kunnen zij terecht met iedere hulpvraag. Met het oog op preventie willen we vroegtijdig met hen in gesprek vanuit een breed perspectief.
Hierbij hebben de partners in het voorliggend veld ook een rol en is er aandacht voor goede verbindingen. 18
Veiligheid en Zorg Er zijn inwoners die te maken hebben met een opeenstapeling van persoonlijke problemen. Deze inwoners lopen meer risico slachtoffer te worden van misbruik en/of criminaliteit en veroorzaken anderzijds zelf relatief vaker overlast en problemen. Daderschap en slachtofferschap kunnen door elkaar heen lopen. Door de domeinen zorg en veiligheid beter met elkaar te verbinden, zetten we onze inwoners centraal. We willen de woon- en leefsituatie van inwoners verbeteren, overlast voor de omgeving voorkomen c.q. terugdringen, recidive verminderen en toekomstperspectief bieden. Wonen en Zorg (bijzondere doelgroepen) Er ligt een enorme druk op de woningmarkt. Door de toename van de vraag om goede huisvesting voor internationale werknemers en huisvesting voor statushouders en asielzoekers wordt deze druk alleen maar groter. Dit maakt het des te urgenter dat er bijzondere aandacht komt voor kwetsbare doelgroepen op die woningmarkt. Daarnaast staan we aan de vooravond van een flinke vergrijzing. In samenhang met de extramuralisering in de zorg1 leidt dit tot veranderingen in de wereld van wonen en zorg.
Ouderen met een zorgvraag, cliënten in de gehandicaptenzorg, mensen die geestelijke gezondheidszorg (GGZ) ontvangen en uitstromen uit Beschermd Wonen, de mensen die een beroep doen op de maatschappelijke opvang (MO) en kwetsbare jongeren die uitstromen uit de jeugdzorg, blijven langer zelfstandig wonen of kunnen eerder terug naar huis. Het aantal zorgbehoevenden op de woningmarkt neemt toe. Niet alleen verandert de omvang van deze groepen, ook hun woonwensen veranderen. Bijvoorbeeld ten aanzien van de mogelijkheid om zorg te ontvangen, betaalbaarheid, levensloopbestendigheid en samenleven met leeftijd- of leefstijlgenoten. Dit vraagt ook iets van de aanwezigheid van voorzieningen in de wijk of kern om elkaar te ontmoeten. 1 Extramuralisering: steeds meer inwoners worden thuis behandeld i.p.v. opgenomen in een
instelling en/of worden eerder dan voorheen terug naar huis begeleid na een opname. Indicatoren Voor de bouwsteen Omgeving zijn de volgende indicatoren geformuleerd waarbij per indicator de verwachte trend is aangegeven:
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Veiligheidsregio Limburg-Noord - Zorg en Veiligheidshuis Limburg-Noord - Veilig Thuis - Werkbedrijf regio Limburg Noord
19
Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
Uitvoeringsprogramma Kadernota Sociaal Domein Uitvoeren deelopdracht 'Versterken omgeving' Uitvoeren deelopdracht 'Duurzaam partnerschap' Gezondheid (incl. sport) en Zorg Duiding en koers gezonde en veilige leefomgeving
2020 2020 2020
2023 2023 2023
2022
2023
Voortzetten verbinden gezonde school met de wijk Onderwijsbeleid
2020
2024
Stimuleren van de verbinding tussen onderwijs en ondernemers Herijken van de Lokale Educatieve Agenda Bevorderen kansengelijkheid binnen het onderwijs
2022 2023 2017
Continu 2023 2024
Kunst & Cultuur Evalueren Cultura Venray
2024
2024
Formuleren van een voorstel om gebouwen aan te kunnen wijzen als ‘karakteristiek pand’ Inclusieve samenleving
2024
2024
Verbreden van inclusie naar groepen inwoners die niet of onvoldoende georganiseerd zijn (de zwijgende meerderheid) Uitvoering geven aan de inclusieagenda “Venray voor iedereen; Inclusieagenda 2022-2024”
2025
2025
2022
2024
Vergroten van de bekendheid van de inclusieagenda en deze vierjaarlijks met alle belanghebbenden evalueren en actualiseren. Doorontwikkelen “Venray Dementievriendelijk” Evalueren Vrijwilligersbeleid Preventie
2023
Continu
2019 2000
2023 2022
Uitvoering geven aan actieprogramma Kansrijke Start Stimuleren van de verbinding tussen onderwijs en onze sport- en kunst & cultuursector
2023 2022
Continu Continu
In beeld brengen van onze preventieactiviteiten Implementeren 'Welzijn op Recept' Accommodaties, subsidies en onderwijshuisv.
2023 2021
Continu 2022
Uitvoering geven aan het vastgestelde Integraal huisvestingsplan Opstellen van een subsidieregeling versterken omgeving Inzicht verschaffen in de vraagstukken met betrekking tot maatschappelijk vastgoed en afhankelijk van de uitkomst vervolgstappen zetten Implementeren van het beleidskader subsidies (2018)
2023 2022 2023
2024 2025 2023
2019
2023
Zelfsturingsplan samenvoeging gemeenschapshuis en basisschool Merselo. 2016 Veiligheid en Zorg
2023
Uitvoering geven aan het regionaal plan van aanpak mensenhandel Uitvoering geven aan het actieprogramma Grip op Onbegrip Wonen en zorg (bijzondere doelgroepen)
2023 2016
Continu Continu
Inzetten op flexwonen voor bijzondere doelgroepen 2023 Uitvoeringsprogramma wonen en zorg, waaronder opstellen Woon-zorgvisie 2020 en Visie zorgaanbod
Continu 2023
Kadernota Sociaal domein
20
Deelprogramma 1.2 VANGNET Wat willen we bereiken? Als gemeente blijven we altijd een (zorg)taak hebben voor onze inwoners die het (al dan niet tijdelijk) zelf niet redden. Als het nodig is, bieden wij ondersteuning door het inzetten van maatwerkvoorzieningen. Denk aan begeleiding, het verstrekken van een uitkering, ondersteuning in het huishouden of kinderopvang op sociaal-medische gronden. Dit noemen we het vangnet. Dit vangnet moet zo effectief en efficiënt mogelijk functioneren, zodat de ondersteuning waar mogelijk tijdelijk kan zijn. Ook als het gaat om Vangnet zijn preventie en inclusie belangrijk. Daarbij wordt aangesloten bij de ambitie zoals geformuleerd onder het kopje ‘Omgeving’. Ondersteuning van mantelzorgers blijft daarbij belangrijk om overbelasting te voorkomen en er mede voor te zorgen dat ze door kunnen gaan met ondersteuning bieden. Van onze inwoners verwachten we dat iedereen op basis van de eigen mogelijkheden meedoet. Dit is goed voor onze inwoners en goed voor de Venrayse samenleving. Door mee te doen, ook als vrijwilliger, doe je immers meer voor elkaar en help je ook Venrayse organisaties en verenigingen die (deels) afhankelijk zijn van die inzet. Voor inwoners die niet op eigen kracht of met hulp van de omgeving kunnen meedoen, blijft ondersteuning via maatwerkvoorzieningen mogelijk.
Inwoners in armoede en schulden moeten naar vermogen mee kunnen doen in de samenleving. Als (financiële) belemmeringen dit meedoen in weg staan, nemen we deze zoveel mogelijk weg. We begrijpen dat (problematische) schulden stress oplevert. In de aanpak van (problematische) schulden houden we rekening met deze stressfactoren. We werken samen met de inwoner aan het oplossen en voorkomen van schulden, waarbij we uitgaan van de wil en motivatie van inwoners om hun situatie te veranderen. We zorgen ervoor dat inwoners in armoede en schulden weten waar zij terecht kunnen en helpen hen om gebruik te maken van de mogelijkheden die er voor hen zijn. Daar waar we weten dat inwoners betaalachterstanden hebben, bijvoorbeeld via vroegsignalering, benaderen we deze proactief. Tot slot is onze communicatie er op gericht (alle of zoveel mogelijk) inwoners te bereiken en te informeren (Hulpwijzer Venray) zodat we laagdrempelig en toegankelijk zijn. Indicatoren Voor de bouwsteen Vangnet zijn de volgende indicatoren geformuleerd waarbij per indicator de verwachte trend is aangegeven:
Vanwege de nieuwe sturing en inkoop per 1-1-2022, hebben wijzigingen plaatsgevonden in de producten van de verschillende beleidsvelden. Hierdoor kan een vergelijking met voorgaande jaren lastig worden.
21
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Werkvoorzieningsschap Noord-Limburg West - Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg-Noord - Omnibuzz - Samenwerkingsovereenkomst Regionale Sociale Recherche Noord Limburg Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
Uitvoeren deelopdracht 'Toegang' Vangnet
2021
2023
Werken aan het terugdringen van wachtlijsten Jeugd en Wmo Verbeteren coördinatie van en informatie over beschikbare ondersteuningsmogelijkheden voor onze inwoners
2022 2022
2023 2022
Definitie en ambitie bepalen voor handhaving binnen het sociaal domein Evalueren en vernieuwen Armoede- en Schuldenbeleid Opstellen Mantelzorgbeleid
2023 2022 2023
2023 2023 2023
We werken verder aan de implementatie en doorontwikkeling van het Werkplein Onderzoeken mogelijkheden om te komen tot een integrale verordening sociaal domein
2022
2023
2019
2022
Kadernota Sociaal domein
22
Deelprogramma 1.3 GEDRAG EN HOUDING Wat willen we bereiken? In de Kadernota Sociaal Domein is gesteld dat we voortaan anders gaan kijken en anders gaan doen. We kiezen voor positieve gezondheid, duurzame samenwerking en e-health en dus voor een andere houding en gedrag van onszelf en van onze partners. De vernieuwde aanpak in het Sociaal Domein vraagt iets van ons als gemeente, onze partners en zeker ook van onze inwoners. Vindingrijkheid, durf en lef willen we belonen en stimuleren. Onze leidraad daarbij is positieve gezondheid. Dit doen we met onze partners in duurzame samenwerking. E-health biedt prachtige kansen om de nieuwe aanpak in het sociaal domein te ondersteunen. Het gebruik van digitale toepassingen door inwoners voor de verbetering of ondersteuning van hun zorg, verzorging en kwaliteit van leven (e-health dus) kan hen helpen om zelf regie te houden. Bovendien is het efficiënt en klantgericht. Indicatoren Voor de bouwsteen Houding en gedrag zijn de volgende indicatoren geformuleerd waarbij per indicator de verwachte trend is aangegeven:
Verbonden partijen Voor dit deelprogramma zijn er geen verbonden partijen die een bijdrage leveren aan dit deelprogramma. Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
2020
2023
Kadernota Sociaal domein Uitvoeren deelopdracht 'Gedrag en Houding'
23
Deelprogramma 1.4 COMMUNICATIE Wat willen we bereiken? Onze communicatie heeft als doel om onze inwoners te informeren, inspireren, mobiliseren én activeren. Om goed te kunnen investeren in de omgeving van inwoners moeten wij en onze partners nog nadrukkelijker de boer op. Niet alleen om de boodschap te verkondigen, maar juist ook om in gesprek te blijven met onze inwoners. Hierbij moeten we duidelijker communiceren waarvoor we als gemeente staan, maar ook waar we niet van zijn. We willen het gesprek met onze inwoners meer benutten om hen in beweging te krijgen. Het vertrekpunt is daarbij telkens de inwoner zelf, zijn of haar behoefte aan informatie en de wijze waarop hij of zij informatie zoekt. We kiezen daarom bewust voor een zorgvuldige mix van persoonlijke, papieren en digitale communicatie. Onze nieuwe strategie is dat we iedereen bewust willen maken van wat zij zelf of samen met hun omgeving kunnen betekenen en hoe wij als gemeente daaraan kunnen bijdragen. Indicatoren Voor de bouwsteen Communicatie zijn de volgende indicatoren geformuleerd waarbij per indicator de verwachte trend is aangegeven:
Verbonden partijen Voor dit deelprogramma zijn er geen verbonden partijen die een bijdrage leveren aan dit deelprogramma. Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025 Kadernota Sociaal domein
Start
Einde
Uitvoeren deelopdracht 'Communicatie'
2020
2023
24
Deelprogramma 1.5 CONTROL (FINANCIËN) Wat willen we bereiken? Om financieel grip te houden op de uitgaven binnen het sociaal domein en omdat inmiddels de budgetten voor het sociaal domein via de verdeelsystematiek van het gemeentefonds niet meer geoormerkt zijn gaan wij uit van reëel begroten. Daarbij is voor ons de lopende begroting het vertrekpunt/de basis voor de daaropvolgende begrotingsjaren. Ook gaan wij er vanuit dat de in de begroting opgenomen middelen structureel, meerjarig gezien toereikend zijn bij ongewijzigde wet- en regelgeving en ongewijzigd beleid. Juist in het sociaal domein kunnen maatschappelijke ontwikkelingen extra taken en kosten veroorzaken. Daar kunnen we in onze begroting moeilijk op anticiperen. Daarnaast willen we structureel evalueren op onze beleidsdoelen en de effecten van ons beleid. Indicatoren Voor de bouwsteen Financiën/control zijn de volgende indicatoren geformuleerd waarbij per indicator de verwachte trend is aangegeven:
De ontwikkeling van de verhouding Omgeving – Vangnet is als volgt:
Met ingang van 2023 zijn nog een aantal specifiek rijksbijdragen geïntegreerd in de algemene uitkering. Alleen de BUIG en de integratie uitkering Participatie is nog grotendeels te volgen. 25
Verbonden partijen Voor dit deelprogramma zijn er geen verbonden partijen die een bijdrage leveren aan dit deelprogramma. Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2025
Start
Einde
2020 2022 2022
2023 2023 Continu
Kadernota Sociaal domein Uitvoeren deelopdracht 'Control' Uitgangspunten formuleren voor het monitoren van beleidseffecten Verbeteren van data-analyse binnen het sociaal domein
26
Programma 1 Wat mag het kosten? Opgenomen bedragen vanuit het Meerjaren Uitgaven- en Investeringsplan: In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van alle aanvragen via het MUIP. De voorstellen zijn inhoudelijk en financieel verwerkt in de voorliggende begroting. Het bijbehorende deelprogramma is weergegeven met DP in de tabel. Als sprake is van een investering dan staat deze vermeld als PD (project deelprogramma) gevolgd door het betreffende deelprogramma nummer. Dit komt door de automatische koppeling tussen het boekwerk van de begroting en het financieel systeem waarbij een verschil is gemaakt tussen de exploitatielasten en de investeringen. Leven
Omschrijving
Bedragen x € 1
Investering 2023
2024
2025
Exploitatielasten 2026
2023
2024
2025
2026
761.351
535.756
546.472
557.404
PD11
1.1 Bruikleenvoorziening WMO jaar 2026
DP12 DP12
1.1 Uitbreiding formatie Werkplein en inhuur boeteproces en dubieuze debiteuren 1.1 Woonunits WMO jaar 2025
DP11
1.2 Noodlokalen Focus-Spectrum
PD11
DP1.2 AH-pand - prijsindex
150.000
8.400
8.304
PD11
DP1.2 AH-pand - verduurzaming
100.000
5.600
5.536
5.472
577.802
560.312
582.684
Totalen
430.000
100.000
11.600 27.123
250.000
100.000
430.000
788.474
28.046 8.208
27
Totaaloverzicht van baten en lasten In de volgende tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en als positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 vorig jaar 2023 2024 2025 2026 2022
Programma 1 LEVEN DP11 OMGEVING
18.479
22.891
21.838
22.420
22.278
21.946
DP12 VANGNET
59.407
59.343
59.388
59.870
60.829
61.757
Totaal Lasten excl. reserves
77.886
82.234
81.226
82.290
83.107
83.704
0
400
0
0
0
0
DP11 OMGEVING DP12 VANGNET
50
126
0
0
0
0
Totaal Lasten reserves
50
526
0
0
0
0
77.936
82.760
81.226
82.290
83.107
83.704
Totaal Lasten DP11 OMGEVING
2.520
6.300
5.660
5.511
5.377
4.974
DP12 VANGNET
29.346
25.972
25.596
25.421
25.402
25.268
Totaal Baten excl. reserves
31.865
32.271
31.255
30.932
30.779
30.242
727
1.361
255
228
161
162
DP11 OMGEVING DP12 VANGNET Totaal Baten reserves
931
2.864
32
32
32
32
1.658
4.226
286
260
192
193
Totaal Baten
33.523
36.497
31.541
31.192
30.971
30.435
Totaal Programma 1 LEVEN
-44.413
-46.263
-49.685
-51.098
-52.136
-53.269
Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 vorig jaar 2023 2024 2025 2026 2022
Programma 1 LEVEN DP11 OMGEVING
15.959
16.591
16.178
16.909
16.902
16.972
DP12 VANGNET
30.062
33.371
33.793
34.449
35.427
36.490
Totaal Saldo excl. reserves
46.021
49.962
49.971
51.358
52.328
53.462
-727
-961
-255
-228
-161
-162
DP11 OMGEVING DP12 VANGNET
-881
-2.738
-32
-32
-32
-32
Totaal Saldo reserves
-1.608
-3.700
-286
-260
-192
-193
Totaal Programma 1 LEVEN
44.413
46.263
49.685
51.098
52.136
53.269
De analyse betreffende de afwijking begroting na wijziging ten opzichte van de realisatie is opgenomen in de jaarrekening onder paragraaf 2.2 Recapitulatie baten en lasten.
28
Programma 2 WONEN Onze algemene ambitie WONEN De behoefte aan woningen groeit en daarom zetten wij in op het bouwen van goede en voldoende woningen voor al onze inwoners. Daarnaast werken we de komende jaren aan het minimaal behouden en waar nodig en mogelijk verbeteren van de kwaliteit van onze leefomgeving. Wij zetten stappen vooruit om onze woon- en leefomgeving duurzamer, veiliger en gezonder te maken. Wij bouwen verder op de uitgangspunten die door de gemeenteraad zijn vastgesteld binnen de omgevingsprogramma’s Wonen, Landelijk Gebied en Venray Vergroent. Deelprogramma 2.1 WONINGBOUW Wat willen we bereiken? We willen meer regie op de woningbouwontwikkelingen en realisatie van woningbouwprojecten waarbij we zowel kwantitatief als kwalitatief woningen toevoegen, in verschillende typen en prijsklassen in alle dorpen. Met de focus op betaalbare woningen, voor lage en midden- inkomens. Hierbij houden we rekening met een toenemende vraag naar betaalbare huisvesting voor bijzondere groepen. Ook is er aandacht voor passend aanbod voor senioren, waardoor er woningen vrijkomen voor woningzoekenden en meer doorstroming ontstaat in de bestaande woningvoorraad. Omgevingsprogramma Wonen We streven in Venray naar een zodanig woningbestand dat iedereen die dat wil een passende woning kan kopen of huren. Voldoende woningen (kwantitatief) die toekomstbestendig zijn (kwalitatief).
Onder toekomstbestendig verstaan wij levensloopbestendig en duurzaam. Wij stimuleren daarbij nieuwe en creatieve woonvormen. Het Omgevingsprogramma Wonen vormt een goede basis om de hierboven genoemde ambitie te realiseren. Omgevingswet In 2023 zal de Omgevingswet worden ingevoerd die grote gevolgen gaat hebben voor zowel inwoners als organisatie. We beginnen pragmatisch met de invoering van de omgevingswet om al lerend de noodzakelijke verandering vorm te geven. Huisvesting internationale werknemers Internationale werknemers dragen bij aan de economische ontwikkeling van Venray. De (tijdelijke) huisvesting van internationale werknemers is een belangrijk aandachtspunt. Er wordt integraal en regionaal afgestemd beleid opgesteld waarin een kwalitatieve invulling van de verschillende woonbehoeften van internationale werknemers is opgenomen maar ook onderwerpen als veiligheid, uitbuiting, registratie, toezicht, handhaving, integratie. Een recent opgeleverd onderzoek dient hiervoor als basis. Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Brabander - Aan den Heuvel