03 Impactanalyse Covid-19 jan 2022
Tekst van het document
2.6
Jeugd en jongeren
Perspectief voor jongeren De impact en vooruitzicht Jongeren hebben tot aan het voorjaar 2021 op relatief veel vlakken moeten inleveren door de coronamaatregelen. Ze ervaren vaak meer dan andere leeftijdsgroepen mentale gezondheidsproblemen zoals eenzaamheid, somberheid en angst. In en vlak na de zomer was de “bewegingsruimte” voor jongeren weer toegenomen. Helaas is dit sinds de gedeeltelijke en recent zelfs gehele lockdown weer drastisch afgenomen. Beheersmaatregelen Bij de behandeling van de 3e Covid19- impactanalyse in de raad van 9 februari 2021 heeft de raad via een amendement aangegeven dat er meer aandacht uit moet gaan naar jeugd en jongeren. De opdracht die in het amendement is meegegeven kan worden ingedeeld in drie onderdelen: 1. In gesprek met jongeren over de wensen en behoeften in coronatijd. 2. Hulp en ondersteuning aan jongeren. Daar waar nodig i.o.m. de hulpverlenende instanties. 3. Activiteiten in coronatijd. In de bijlage van de 5e Covid19-impactanalyse is een uitgebreide toelichting gegeven op de activiteiten voor de jeugd. Er is de afgelopen periode gewerkt aan borging van initiatieven en het plaatsen in de reguliere werkzaamheden. Helaas komen activiteiten door de recente lockdown weer in de knel.
26
Compensatie van het Rijk Door het kabinet is in de kamerbrief van 8 december 2020 een Jeugdpakket beschikbaar gesteld (€ 58,5 mln. landelijk (waarvan € 40 mln. voor gemeenten) waarmee aan jongeren meer mogelijkheden kunnen worden geboden voor activiteiten en ontmoetingen. In de kamerbrief van februari 2021 is (bovenop het hierboven genoemde Jeugdpakket) via het landelijk steunpakket voor het sociaal en mentaal welzijn en leefstijl landelijk nog eens € 40 mln. beschikbaar gesteld voor jeugd, waarvan € 33 mln. bestemd is voor gemeenten. Financiële gevolgen De compensatie uit de hierboven genoemde steunpakketten zijn inmiddels uitgekeerd aan de gemeenten. Voor Venray betekent dit het volgende:
Thema
Jaar
Macro
Jeugdpakket (kamerbrief 8-12-2020) Perspectief jeugd en jongeren 2020 Perspectief jeugd en jongeren 2021 Totaal
2020 2021
€ 20.780.444 € 19.235.298 € 40.015.742
Budget Venray
€ 45.158 € 41.942 € 87.100
Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl (kamerbrief 12-2-2021) Jongerenwerk 2021 € 13.690.350 € 29.863 Mentale ondersteuning 2021 2021 € 11.499.355 € 25.214 Activiteiten en ontmoetingen 2021 € 7.972.726 € 17.341 Totaal € 33.162.431 € 72.418 Totaal
€ 73.178.173
€ 159.518
Daarnaast heeft Venray in 2020 een bedrag van € 17.268 ontvangen voor ondersteuning van vrijwilligersorganisaties op het gebied van jeugd en jongeren (zie ook par. 2.9). Het college heeft op 22 maart 2020 in het kader van de ”Tussenevaluatie toekomstplan jongerencentra” besloten om de opdracht aan de van de kwartiermaker te verlengen tot medio 2022 en de hieraan verbonden kosten ad € 12.580 te dekken uit bovenstaande middelen. Deze opdracht heeft immers vertraging opgelopen vanwege de coronacrisis. Aan de uitvoering van de plannen naar aanleiding van het amendement jeugd & corona wordt uitvoering gegeven. Door de nieuwe coronamaatregelen wordt de uitvoering op onderdelen weer belemmerd en wordt dit doorgeschoven naar 2022. Het restantbudget wordt daardoor ook overgeheveld naar 2022.
27
2.7
Onderwijs
Achterstanden in het onderwijs Impact en vooruitzicht Door de coronapandemie is het afgelopen jaar bij veel leerlingen een vertraging op hun individuele leerlijn ontstaan ten opzichte van andere schooljaren. Het gaat niet alleen om vertraging in de cognitieve ontwikkeling, maar vooral in sociaal-emotionele en executieve ontwikkeling. Hierdoor is de kansenongelijkheid in het onderwijs toegenomen. Beheersmaatregelen -
Wij zetten binnen Venray al enkele jaren in op het bevorderen van kansengelijkheid onder de noemer OK-ay. Bewustwording van en focus op ongelijke kansen en kansarme kinderen verdient blijvende aandacht in het funderend onderwijs voor de komende jaren. Om de aanpak te bestendigen is een extra subsidie aanvraag ingediend bij het ministerie. Doel hiervan is o.a. een duurzame inbedding van het gedachtegoed binnen het onderwijsaanbod en borging van de opbrengsten van de afgelopen 4 jaar, ook in lijn met de route naar inclusie en de verduurzaming van de ingezette interventies vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO).
-
Om de vertraging voor leerlingen en onderwijs het hoofd te bieden is het Nationaal Programma Onderwijs in het leven geroepen. Het Rijk stelt hiervoor een budget van € 8,5 miljard beschikbaar, waarvan € 5,8 miljard voor het funderend onderwijs voor een periode van 2,5 jaar. Ook de gemeenten ontvangen middelen.
-
Van alle scholen in het onderwijs wordt verwacht dat ze inzicht hebben in de individuele leerlijn van leerlingen op cognitief, executief en sociaal gebied. Veel scholen in de gemeente Venray hebben deze analyse inmiddels afgerond. In grote lijnen blijkt: * Niet op alle scholen binnen het PO, SO of VO hebben leerlingen achterstanden opgelopen; * Eventuele achterstanden liggen vooral op cognitief en sociaal-emotioneel niveau. Omdat de opgelopen achterstanden op cognitief en sociaal-emotioneel niveau liggen, is tussen de scholen in de gekozen interventies een overlap te zien. Zo willen de meeste scholen inzetten op meer onderwijs om bij leerlingen kennis en vaardigheden bij te spijkeren. Verder willen scholen inzetten op sport/gym, cultuur, drama, muziek en spel om de sociaal-emotionele en fysieke ontwikkeling van leerlingen te stimuleren.
-
Om aanspraak te kunnen maken op de gemeentelijke middelen Nationaal Programma Onderwijs, kan een aanvraag ingediend worden bij de gemeente, op basis van een projectplan. De gemeente heeft hiertoe een aantal voorwaarden opgesteld. Zo dienen de interventie(s)/activiteit(en) gericht te zijn op (één van de) volgende drie pijlers: * Sociaal-emotionele en fysieke ontwikkeling van leerlingen; * Ontwikkeling van de executieve functies; * Doorgaande zorgstructuur. Ook dienen de activiteiten en de gemeentelijke middelen ten goede te komen aan de leerlingen. De gemeente vindt daarnaast van belang dat bij de activiteiten wordt samengewerkt met meerdere partners binnen onderwijs en maatschappelijk middenveld en hoe de verbinding tussen deze partners structureel versterkt wordt. Schoolbesturen konden tot 13 november 2021 een aanvraag indienen bij de gemeente om in aanmerking te komen voor een bijdrage vanuit de gemeentelijke NPO-gelden. Met de scholen werd een overleg opgestart om te komen tot een plan van aanpak. De verwachting is dat dit plan in januari 2022 door het college kan worden vastgesteld. 28
Compensatie van het Rijk In totaal is voor gemeenten macro een bedrag van € 346 miljoen opgenomen, € 80 miljoen in 2021, € 182 miljoen in 2022 en € 84 miljoen in 2023. De gemeente Venray ontvangt € 596.894,70. Dit bedrag kan worden uitgegeven van 1 juli 2021 t/m 31 augustus 2023. Deze extra middelen worden als specifieke uitkering aan gemeenten overgemaakt. De verantwoording verloopt via Sisa. Niet uitgegeven middelen worden na 2023 teruggevorderd door het Rijk. Financiële gevolgen Uitgangspunt is dat de compensatiemiddelen die we gaan krijgen dekkend zijn voor de uitgaven die we gaan doen in het kader van onze gemeentelijke aanpak NPO.
2.8
Cultuurinstellingen
Voortbestaan grote culturele instellingen Impact en vooruitzicht De gevolgen voor de culturele instellingen zijn groot. Op dit moment vooral omdat de maatregelen veel flexibiliteit vragen van het personeel en de organisaties. Voor de schouwburg is door de financiële bijdragen van rijk, provincie en gemeente een extra financiële bijdrage op dit moment niet noodzakelijk. Begin 2022 verwachten wij een verdere doorkijk van de schouwburg over 2021 op de coronagevolgen te kunnen geven. Voor het Odapark kunnen de exposities doorgaan. Terwijl er na de zomervakantie veel boekingen voor workshops en verhuringen waren, zijn deze nu weer volledig gestopt. Ook voor Odapark geldt dat begin 2022 de balans zal worden opgemaakt ten aanzien van de coronagevolgen van 2021. Beheersmaatregelen -
We zijn voortdurend in gesprek met onze cultuurinstellingen.
-
Door de raad is een ‘Aanpak Covid-19’ vastgesteld waarmee ondersteuningsverzoeken die bij de gemeente binnenkomen in behandeling kunnen worden genomen. Vervolgens is er ook de juridische grondslag vastgesteld voor financiële bijdragen die in dit kader worden verstrekt (Maatschappelijk steunregeling corona).
-
Het college heeft een specifiek handelingskader subsidies 2020 vastgesteld voor verantwoording van de subsidies. In december 2021 werd ook voor 2021 zo’n handelingskader opgesteld worden. Hierin is vastgelegd hoe we omgaan met de subsidie-vaststelling aan sociaal, maatschappelijke en culturele organisaties en instellingen die als gevolg van COVID-19 hinder hebben ondervonden of werden belemmerd in de uitvoering van hun plannen en doelen.
-
Gezien het feit dat de lockdown-situatie tot in het tweede kwartaal 2021 heeft voortgeduurd is er een herstelregeling culturele infrastructuur vastgesteld. Dit met een tweeledig doel: als steun in de rug voor de opstart en om de ondersteuningsbehoefte na corona in beeld te brengen. Op basis van deze regeling kunnen culturele verenigingen, die jaarlijks subsidie van de gemeente ontvangen, een bijdrage van € 500 krijgen. Inmiddels hebben 29 verenigingen gebruik gemaakt van deze mogelijkheid.
-
Compensaties vanuit het Rijk zetten we maximaal in om financiële problemen die door corona ontstaan zijn op te lossen dan wel te beperken.
29
Compensatie van het Rijk Gemeente Venray heeft inmiddels € 589.000 aan Rijkscompensatie ontvangen, voor de jaren 2020 en eerste helft van 2021, om de lokale culturele infrastructuur te ondersteunen. In het vierde steunpakket voor de culturele en creatieve sector is voor het 3e kwartaal landelijk € 147,25 miljoen beschikbaar gekomen. Hiervan is € 50 miljoen aan gemeenten overgemaakt. Voor Venray is dit een bedrag van € 119.882. In de decembercirculaire 2021 werd voor de instandhouding van de lokale en regionale cultuur aanvullend € 41,6 miljoen beschikbaar gesteld. Voor Venray is dit een bedrag van € 99.772. Financiële gevolgen Inmiddels is de ondersteuningsvraag van de Schouwburg voor compensatie over het seizoen 2020/2021 afgehandeld. Op 8 juni 2021 heeft het college besloten om dit te doen in de vorm van kwijtschelding van de erfpachtcanon over de jaren 2020 en 2021 (totaal € 202.051). Met de nieuwe beperkende maatregelen van november en de lockdown in december is een volgend ondersteuningsverzoek van de schouwburg nog onzeker, maar wij volgen de ontwikkelingen nauwgezet. In afwachting van een definitief verzoek reserveren we hiervoor een bedrag van € 200.000 binnen de ontvangen compensatiemiddelen.
2.9
Sociaal maatschappelijke infrastructuur (incl. sport en cultuur)
Problemen voor verenigingen/stichtingen Impact en vooruitzicht De activiteiten voor amateurverenigingen en stichtingen hebben vanwege Covid-19 ruim een jaar lang grotendeels stil gelegen. In deze periode liepen in veel gevallen de vaste kosten door en vielen vaste inkomsten (bijv. uit kantine of werkacties) weg. De financiële druk op de verenigingen is het afgelopen jaar wel toegenomen en veel verenigingen hebben daarvoor hun reserves moeten aanspreken. Vanaf juni 2021 hebben amateurverenigingen en stichtingen hun activiteiten zoals trainingen en repetities weer hervat. Na de zomerperiode zijn ook de competities weer hervat. Bijeenkomsten, evenementen en concerten zijn, weliswaar onder voorwaarden, ook weer mogelijk. Dit betekent dat er weer inkomsten gegenereerd kunnen worden. De verwachting is dat hiermee de financiële druk op de amateurverenigingen en stichtingen niet verder zal toenemen. Voor de gemeente betekent dit ook dat het risico afneemt dat zij aangesproken wordt op één van de vijf garantstellingen voor leningen aan verenigingen/stichtingen (totaal ca € 1 mln.). Met de nieuwe maatregelen vanaf half november wordt weer een grote druk gelegd op verenigingen met betrekking tot de controle op de Coronatoegangsbewijzen (CTB). Dit vergt de nodige flexibiliteit en inzet van vrijwilligers. Beheersmaatregelen -
Sportverenigingen en stichtingen hebben één aanspreekpunt binnen de gemeente die alle communicatie coördineert.
-
Voor culturele verenigingen is Cultura Venray het eerste aanspreekpunt.
-
Verenigingen en stichtingen zijn maximaal voorgelicht over financiële regelingen waar zij eventueel een beroep op kunnen doen. Deze regelingen zijn bekendgemaakt via de
30
gemeentelijke website. Ook nemen organisaties als Cultura Venray en Venray Beweegt hierin hun rol. -
Samen met Venray Beweegt en Cultura Venray hebben we geprobeerd om alle vragen te beantwoorden, mee te denken en waardering of een steuntje in de rug te geven en dit wordt ook gewaardeerd.
-
Ondersteuningsverzoeken van amateurverenigingen/stichtingen die daadwerkelijk in financiële problemen zijn gekomen, zijn in behandeling genomen en beoordeeld op basis van het in oktober 2020 door de raad vastgestelde handelingskader en op grond daarvan door het college vastgestelde maatschappelijke steunregeling corona. Er zijn, vanaf het begin van de coronacrisis een 11-tal concrete ondersteuningsvragen binnengekomen van verenigingen en stichtingen in Venray: Aanvrager DOEN! Activiteitencentrum Venray Muziekvereniging Koninklijke Harmonie Euterpe Stichting Centum voor Ouderen 'De Kemphaan' Schutterij 't Zandakker Gilde Sint Jan Venray Thai-kickboksvereniging Quinn Gym Scouting Meulenberg Jong Nederland Scouting de Peelspeurders Cultura Venray (Corona & de Venrayse Orkesten) MMSK Petrus Banden TAC Turks activiteiten centrum
-
Status Afgehandeld (B&W 29-3-2021) Afgehandeld (B&W 30-8-2021) Afgehandeld (B&W 7-6-2021) Ingetrokken Afgehandeld Afgehandeld Afgehandeld Afgehandeld Afgehandeld door vaststelling subsidieregeling verenigingen Ingetrokken Ingetrokken
De noodzaak voor financiële steun aan jeugd- en jongerenorganisaties met een eigen accommodatie is onderzocht. Voor deze organisaties is nog geen huurcompensatiemogelijkheid geweest en deze organisaties hebben het lastig door doorlopende accommodatiekosten en verminderde huurinkomsten.
-
Voor de huurders van het gebouw Jerusalem is een compensatieregeling afgesproken (B&W 21-62021). Deze regeling wordt nog verder toegelicht in par. 2.14.
-
Verleende garantstellingen aan verenigingen en stichtingen worden gemonitord binnen de P&Ccyclus.
-
Via de Veiligheidsregio, zijn extra compensatiemiddelen beschikbaar gesteld voor organisaties/ondernemers, voor de controle op de coronatoegangsbewijzen (CTB) bij activiteiten die plaatsvinden tussen 22 september en 31 december 2021. Onder bepaalde voorwaarden kan hier een beroep op worden gedaan. Ondernemers en organisaties/verenigingen zijn hiervan op de hoogte gesteld.
Compensatie van het Rijk Door het Rijk is in 2020 compensatie beschikbaar gesteld voor jongerenorganisaties en scouting (€ 17.268 voor Venray). Voor verdere gemeentelijke coronasteun aan verenigingen zijn door het Rijk verder geen specifieke middelen beschikbaar gesteld. Eind september 2021 werd door het rijk € 45 miljoen ter beschikking gesteld aan de Veiligheidsregio’s voor de controle op de coronatoegangsbewijzen (CTB) bij activiteiten die plaatsvinden tussen 22 september en 31 december 2021. Voor Venray betekent dit een bedrag van € 109.265. Indien dit budget (deels) niet wordt ingezet, moet dit worden terugbetaald.
31
Financiële gevolgen Voor de herstelregelingen voor culturele verenigingen en jeugd- en jongerenorganisaties zijn resp. een bedrag van € 40.000 en € 25.000 gereserveerd binnen de compensatiemiddelen. Voor culturele verenigingen is, op basis van het specifieke handelingskader, tot 15 november 2021 een totaalbedrag van € 14.500 uitgekeerd. Dit betreft 29 verenigingen. Hierdoor resteert nog een bedrag van € 25.500.
Lagere inkomsten voor beheerders van sportaccommodaties Impact en vooruitzicht Beheer en exploitatie van sportaccommodaties doet gemeente Venray niet zelf. Dit is belegd bij een aantal externe partijen (Optisport, Feel Fit Center Venray (voorheen Laco), en beheersstichtingen buitensportaccommodaties). Door een lagere bezetting als gevolg van Covid-19 hebben deze beheerders van sportaccommodaties minder huurinkomsten/horeca-inkomsten ontvangen, waardoor zij de financiële schade hebben opgelopen. Verder zijn er signalen binnengekomen van Optisport dat een aantal particuliere huurders zijn gestopt, waarvan het niet zeker is dat zijn zullen terugkeren. Beheersmaatregelen -
Aan Feel Fit Center Venray en Optisport zijn de jaarlijkse accommodatiebijdragen (grotendeels) vooruit betaald om te voorkomen dat zij in betalingsmoeilijkheden zouden komen.
-
De regeling “Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodatie” aan gemeenten, sportbedrijven of particuliere verhuurders is inmiddels verlengd tot en met 30 juni 2021. Feel Fit Center Venray en Optisport hebben van deze regeling gebruik gemaakt en een compensatie ontvangen.
-
In het kader van uitbreiding economisch steun- en herstelpakket zijn de steunmaatregelen voor de sportsector verlengd tot en met 30 juni 2021. Dit zijn de Tegemoetkoming Amateursportorganisaties (TASO), Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties (TVS) en de Specifieke Uitkering voor ijsbanen en zwembaden (SPUK IJZ).
-
Met de nieuwe beperkende maatregelen van november 2021 zijn de voornoemde regelingen (TVS, TASO en SPUKIJZ) opnieuw ‘ingericht’. Het Rijk stelt daarvoor € 35 miljoen beschikbaar. Wij hebben beheerders/exploitanten van sportaccommodaties hiervan in kennis gesteld en bieden (waar nodig) ondersteuning bij het indienen van een aanvraag.
Compensatie van het Rijk Voor de hierboven genoemde drie regelingen heeft het Rijk voor januari t/m juni 2021 € 240 mln. beschikbaar gesteld. In november 2021 werd dit aangevuld met een bedrag van € 35 miljoen. Financiële gevolgen De gevolgen voor de gemeente zijn tot nu toe beperkt gebleven. Er zijn tot op heden geen extra ondersteuningsbijdragen betaald.
32
Gemeenschapshuizen, wijkcentra, jongerencentra Impact en vooruitzicht Vanwege Covid-19 hebben in deze accommodaties van maart tot in de zomer van 2020 geen activiteiten plaatsgevonden. Na een voorzichtige opstart na de zomervakantie golden van medio oktober 2020 tot in juni 2021 opnieuw strenge restricties en diende alle horeca (keuken en/of bar) gestaakt te zijn. Alle carnavalsactiviteiten in januari en februari van dit jaar, die een belangrijke bron van inkomsten vormen, zijn afgelast. Na de zomervakantie zijn de gemeenschaps- en verenigingsactiviteiten in de 17 gemeenschapsaccommodaties en jongerencentra weer (en in meer of mindere mate) op gang gekomen. Vanaf 13 november gelden opnieuw o.a. de volgende beperkingen; horeca binnen deze accommodaties dient om 20.00 uur te sluiten, evenementen (waaronder zaalverhuur) sluiten om 18.00 uur m.u.v. kunst- en cultuurvoorstellingen en indien er geen coronatoegangsbewijs wordt gecontroleerd, zijn de anderhalve meter afstand en het gebruik van een mondkapje verplicht. Naast de sociale impact voor de omgeving ontstonden er in 2020/2021 ook (grote) financiële problemen door derving van huur- en horeca-inkomsten terwijl vaste lasten doorliepen. In 2020 is voor één stichting (WOC ’t Schöpke in Veltum) een concrete hulpvraag gehonoreerd.
Enkele andere gestelde hulpvragen zijn meegenomen in een brede inventarisatie voor de 17 Venrayse gemeenschapsaccommodaties (zie verder onder beheersmaatregelen). Specifiek voor de jongerencentra was in het voorjaar, maar ook nu vanaf november weer sprake van minder activiteiten en dus minder inkomsten. Omdat zij jaarlijkse gemeentelijke subsidie ontvangen (waarin bijvoorbeeld accommodatiekosten worden meegenomen) is er nog geen acute financiële nood bij deze centra. Wel waren, en zijn er nog steeds veel zorgen over de beperkte mogelijkheden die jongeren hebben om in contact te blijven met hun doelgroep. Beheersmaatregelen -
Er is frequent overleg met afgevaardigden van diverse gemeenschapsaccommodaties.
-
Er kon gebruik gemaakt worden van uitstel gemeentelijke belastingen en heffingen tot 31 december 2020. Ook in 2021 wordt meegedacht in oplossingsgerichte betalingsregelingen zolang de pandemie voortduurt.
-
Vanaf 2020 kon gebruik gemaakt worden van steunmogelijkheden door het Rijk zoals NOW (indien sprake is van betaalde krachten) of TOGS. De regeling TVL bleek in bijna alle situaties onbereikbaar vanwege geringe omzetcijfers en een ingebouwde drempel; de accommodaties kunnen vaak geen beroep doen op deze regelingen vanwege een geringere omvang van kosten en omzet. In november 2021 werd de NOW-5 alsmede de TVL weer opengesteld, waarschijnlijk bieden deze ook nu geen uitkomst.
-
Naar aanleiding van ontvangen signalen en hulpvragen heeft het college besloten een inventarisatie uit te voeren naar de impact van corona op het gebruik, het beheer en de exploitatie van de wijkcentra, MFC’s en dorpshuizen. De vrijwilligersbesturen hebben veel bruikbare informatie aangeleverd en deze is verwerkt in de Herstelaanpak.
-
Vervolgaanpak voor gemeenschapsaccommodaties is na raadsbesluit verder uitgewerkt in een collegevoorstel. Het beschikbaar budget bedraagt € 230.000. De vertaling is in subsidiebeschikkingen uitgewerkt.
-
Op basis van het raadsbesluit (april 2021) om coronasteun te verlenen heeft het college uitvoeringsafspraken gemaakt. De aanvragen worden in volgorde van urgentie afgehandeld. Inmiddels hebben naast D’n Oesterham, De Baank, ’t Schöpke en Wijkcentrum Brukske nog een 9-tal gemeenschapshuizen in december 2021 een positieve beschikking ontvangen.
33
Compensatie van het Rijk Door het Rijk is ten behoeve van de ondersteuning van dorpshuizen en wijkgebouwen 2020 € 17 mln. beschikbaar gesteld. Voor Venray betekent dit een bedrag van € 37.266. Inmiddels is via meicirculaire 2021 ook een bedrag van € 10 mln. beschikbaar gesteld voor steun aan buurt- en dorpshuizen in 2021. Voor Venray komt dit neer op een bedrag van € 22.018. Financiële gevolgen Het onderzoek naar de financiële situatie bij gemeenschapsaccommodaties heeft geresulteerd in een uitvoeringsbudget van € 230.000,- voor coronasteun en € 25.000,- voor een incentive aan de besturen. De genoemde Rijkscompensatie is dus onvoldoende om de kosten in zijn geheel te compenseren. Met de opnieuw opgelegde beperkende maatregelen vanaf november 2021 wordt een bezoek aan gemeenschapsaccommodaties en jongerencentra wederom beperkt en daarmee ook de exploitatie negatief beïnvloed. Hierdoor neemt het risico toe dat verenigingen/stichtingen het moeilijk hebben. De situatie wordt nadrukkelijk gevolgd en zal in 2022 opnieuw gemonitord moeten worden. In 2021 ontvingen 17 gemeenschapshuizen een incentive (totaalbedrag € 24.950) en werd aan 13 gemeenschapshuizen coronasteun toegekend (totaalbedrag € 197.748).
2.10 Toezicht en handhaving Extra capaciteit en maatregelen openbare ruimte i.v.m. naleving coronawet Impact en vooruitzicht De maatregelen die in november/december 2021 werden afgekondigd, treffen wederom enkele partijen die eerder ook al gedupeerd waren in deze coronapandemie: er gelden nieuwe regels ten aanzien van de coronatoegangspas (CTP) voor restaurants, cafés en nachtclubs en voor evenementen, culturele locaties en sportwedstrijden. Via de Veiligheidsregio werden middelen beschikbaar gesteld om de extra kosten voor de controle op het CTB te compenseren. Ondernemers en verenigingen kunnen hiervoor een aanvraag indienen. In het kader van de zgn. ‘coronabanen-regeling’ werd vanaf maart 2021 een extra inzet van straatcoaches mogelijk. Deze regeling is per 30 september 2021 gestopt. Beheersmaatregelen -
Op verschillende deelgebieden wordt het eigen werk (in de openbare ruimte) uitgevoerd in combinatie met naleving maatregelen, indien hier aanleiding toe is. De extra inzet van straatcoaches werd, door de verscherpte maatregelen per 10 juli, in de zomermaanden nog gehandhaafd, maar is in het laatste kwartaal van 2021 achterwege gebleven.
-
In 2020 werden voor het milieustation extra verkeersregelaars ingezet. Voor 2021 zijn deze niet meer noodzakelijk gebleken.
-
Via de werkgroepen wordt contact gehouden met belanghebbenden in het centrum. Onder andere in het centrum wordt meegedacht over de mogelijkheden voor ondernemers, worden communicatielijnen open gehouden en aandachtpunten opgepakt en uitgewerkt.
34
-
Er is gebruik gemaakt van de tijdelijke compensatieregeling voor ondersteuning Toezicht en Handhaving (ook wel ‘coronabanen’-regeling genoemd). De voorwaarden om hier een beroep op te kunnen doen en de bijbehorende aanvraagprocedure zijn met de ondernemers gecommuniceerd. Van deze regeling wordt slechts zeer beperkt gebruik gemaakt.
-
Voor specifieke plaatsen en specifiek aangewezen evenementen geldt de tijdelijke wet coronatoegangsbewijzen: de burgemeester is hierbij verantwoordelijk voor toezicht en handhaving. In Venray zijn er weinig evenementen en/of organisaties die hier gebruik van maken. Dit betekent dat dit tot nu toe nauwelijks extra inzet van boa’s/toezichthouders heeft gevraagd.
-
De Boa’s zijn wel nadrukkelijk ingezet voor toezicht op het gebruik van het corona toegangsbewijs in de horeca. De lijn van controleren is duidelijk met de ondernemers gecommuniceerd, waarbij nadrukkelijk het gesprek wordt aangegaan en ook wordt gewaarschuwd, maar uiteindelijk ook sprake kan zijn van handhavend optreden. Gelukkig blijkt het in de praktijk meestal niet nodig tot handhaving over te gaan.
-
Voor de beoordeling van compensatieverzoeken met betrekking tot de extra kosten voor controle op het CTB worden aanvragen getoetst aan de door de Veiligheidsregio aangegeven spelregels. Er zijn inmiddels een 4-tal aanvragen gehonoreerd.
Compensatie van het Rijk In december 2020 werd een Compensatieregeling voor tijdelijke ondersteuning Toezicht en Handhaving gepubliceerd: onder bepaalde voorwaarden konden gemeenten hiervan gebruik maken. Voor de inzet van extra straatcoaches werd met succes een beroep op deze regeling gedaan: de compensatiebijdrage was € 56.861. Via de Veiligheidsregio werden in het najaar van 2021 middelen beschikbaar gesteld om de extra kosten voor de controle op het CTB te compenseren. Ondernemers en verenigingen kunnen hiervoor een aanvraag indienen. Financiële gevolgen Voor de vergoeding van overwerk/onregelmatigheidstoeslag worden de extra kosten ingeschat op ca. € 20.000, deze kosten kunnen binnen de personeelsbudgetten worden opgevangen. Bij het milieustation werd met bebording de rijroute aangegeven: doordat deze maatregelen inmiddels beëindigd zijn, bleven de kosten beperkt tot € 2.744. De inzet van verkeersregelaars is niet meer aan de orde geweest. De (huur-)kosten voor bebording coronatestlocatie Venray komen m.i.v. 2021 ten laste van de Veiligheidsregio. De verlengde inzet van straatcoaches, die onze boa’s ontlasten, wordt gecompenseerd door de specifieke uitkering voor tijdelijke coronabanen (€ 56.861). Het compensatiebudget voor de extra kosten die ondernemers/organisaties moeten maken voor de controle op het CTB bedraagt € 109.265.
Inmiddels zijn een 4-tal verzoeken gehonoreerd. Het resterende budget moet worden terugbetaald.
35
2.11 Ondernemers in Venray Centrumondernemers De impact en vooruitzicht Voor de ondernemers bleef 2021 een zwaar jaar, ondanks de creativiteit die vanuit deze branche werd getoond. De aangekondigde versoepelingen werden begin juli weer deels teruggetrokken nadat bleek dat de delta-variant weer meer besmettingen met zich mee bracht en na de versoepelingen van september ging de horeca vanaf eind november grotendeels en zelfs helemaal weer op slot en werden ook de niet-essentiële winkels beperkt in hun openingstijden en zelfs gesloten. Samen met het ontbreken van mogelijkheden om met evenementen rondom Sinterklaas en Kerst extra publiek te trekken, heeft dit vanzelfsprekend invloed op hun omzet. We merken ook dat de strengere maatregelen en de onzekerheid voor de toekomst een enorme wissel trekken op de mentale veerkracht van de ondernemers. De financiële buffer van een aardig seizoen in de zomer slinkt snel door de laatste maatregelen in december 2021. Beheersmaatregelen -
We zijn voortdurend in overleg met (vertegenwoordigers van) de Venrayse centrumondernemers om te zoeken naar mogelijkheden en vragen zo snel mogelijk te beantwoorden.
-
Waar mogelijk wordt medewerking verleend aan het uitbreiden van de terrassen en meegedacht in de mogelijkheden voor ondernemers om extra voorzieningen te treffen (bv voor overkappingen/ terrasheaters).
-
De terrasgelden voor het gehele jaar 2021 worden niet geheven, evenmin voor terrasuitbreidingen. Deze maatregel wordt verlengd tot de eerste twee kwartalen van 2022 (voorstel).
-
Ook de reclamegelden werden voor het gehele jaar 2021 niet geheven.
-
De jaarlijkse promotiebijdrage aan Venray Centraal wordt volledig uitgekeerd.
-
De heffing van de marktgelden wordt in 2021 enkel toegepast voor de marktondernemers die daadwerkelijk een marktkraam hebben geëxploiteerd. Deze maatregel wordt verlengd tot en met de eerste twee kwartalen van 2022 (voorstel).
Compensatie van het Rijk Voor 2021 zijn er door het Rijk geen compensaties toegekend voor dit onderdeel. Financiële gevolgen In 2021 werd het volledige bedrag van € 120.000 als subsidie uitgekeerd aan Centrum Venray voor de promotie van activiteiten en het Venrayse Centrum. De reclamebelasting wordt voor het gehele jaar niet opgelegd. De inkomstenderving van € 125.489 werd bij de vorige impact-analyse t.l.v. de algemene reserve gebracht. Ook de heffing van terrasgelden is in 2021 achterwege gebleven. Voor de extra beschikbaar gestelde m2 terras zijn geen terrasgelden geheven. De gederfde inkomsten voor terrasgelden bedragen € 56.800 en werden eveneens ten laste van de algemene reserve gebracht. De marktgelden voor 2021 werden geheven naargelang de marktkramen een standplaats hebben kunnen innemen. Omdat enkele non-food ondernemers gedurende een periode niet mochten verkopen en dus geen standplaats konden innemen, worden de inkomsten € 13.000 lager geraamd dan begroot. Deze kosten werden in 2021 ten laste van de algemene middelen gebracht. Voor 2022 bedragen de gederfde inkomsten aan markt- en terrasgelden ca. € 36.000 welke bij de 1e berap 2022 eveneens ten laste van de algemene middelen worden gebracht. 36
Herstelfonds ondernemers Impact en vooruitzicht: In de vervolgaanpak dd. mei 2021 is besloten om een herstel- en stimuleringsfonds in het leven te roepen om zodoende de getroffen ondernemers te kunnen ondersteunen en de vitaliteit van het centrum te stimuleren. Vanaf begin juli konden aanvragen worden ingediend tot een bedrag van maximaal 500 euro. Ruim 100 ondernemers hebben hier gebruik van gemaakt voor diverse zaken. Vooral desinfectiemiddelen en routering sprongen eruit, maar de bijdragen werd ook veel ingezet voor promotieactiviteiten en de inzet van internet in de dienstverlening. Het college is hierbij – soms met gebruik van de hardheidsclausule uit de verordening - ruimhartig opgetreden om de aanvragen te honoreren en zo veel mogelijk ondernemers te ondersteunen. Beheersmaatregelen Gezien het feit dat corona langer duurt dan verwacht en er nog middelen beschikbaar zijn in het herstelfonds, is het voorstel om het herstelfonds ook in 2022 weer open te stellen zodat ondernemers hier weer een beroep op kunnen doen. Het herstelfonds wordt aangevuld tot € 50.000. Ondernemers die vorig jaar een aanvraag hebben ingediend, kunnen dat ook dit jaar weer doen. Hiervoor wordt uw raad gevraagd de verordening voor 2022 vast te stellen (separaat raadsvoorstel). Compensatie van het Rijk Er wordt door het Rijk geen compensatie toegekend voor dit onderdeel.
Financiële gevolgen In de vervolgaanpak werd een bedrag van € 75.000 opgenomen welke gedekt wordt uit de vrij besteedbare corona-compensatiemiddelen. Begin december 2021 waren er 104 aanvragen uitbetaald, voor een totaalbedrag van ca. € 52.000. Nieuwe aanvragen komen nauwelijks nog binnen. Het resterende budget van 2021 (€ 23.000) wordt overgeheveld naar 2022 en aangevuld met € 27.000. Daarmee bedraagt het herstelfonds 2022 een budget van € 50.000.
2.12 Evenementen en kermissen Impact en vooruitzicht Door de geldende coronamaatregelen waren evenementen t/m mei niet toegestaan. Pas vanaf juni 2021 zijn de eerste evenementen weer gepland, maar zijn er ook veel activiteiten niet doorgegaan. Vanuit de Tijdelijke wet Coronatoegangsbewijzen moeten organisatoren extra controles uitvoeren óf er op een andere wijze voor kiezen dat de activiteiten voldoen aan de corona-eisen. Deze beperkende maatregelen maken het lastig om op een veilige en effectieve wijze een activiteit of evenement coronaproof te organiseren. In de periode sept-dec 2021 waren een 20-tal vergunningsplichtige evenementen geagendeerd, waaronder enkele dorpskermissen en kerstactiviteiten. Daarvan zijn er enkele alsnog niet doorgegaan, mede door de beperkende maatregelen en de lockdown die resp. in november en december 2021 werden afgekondigd. Voor 2022 staan een 8-tal evenementen gepland: gezien de huidige situatie is nog niet duidelijk of deze daadwerkelijk doorgang kunnen vinden.
37
Beheersmaatregelen -
Bij evenementen en activiteiten wordt met organisaties/verenigingen meegedacht over een veilige uitvoering van het evenement, het voldoen aan de coronamaatregelen en sinds eind september 2021 aan de Tijdelijke wet Coronatoegangsbewijzen.
-
In de vervolgaanpak van mei 2021 werd een bedrag van € 50.000 beschikbaar gesteld voor evenementen en kermissen. Dit budget werd ingezet om de extra kosten voor kermis Venray te dekken.
-
In januari is een besluit genomen over de 1e tender aanvragen evenementensubsidies 2021. In december 2021 heeft besluitvorming over de 2e tender 2021 plaats gevonden.
-
Ook is gebleken dat er in 2021 wederom evenementen doorgeschoven moesten worden naar 2022. In december 2021 heeft daarover besluitvorming plaatsgevonden: deze organisatoren mogen de ontvangen subsidie daar ook voor doorschuiven naar 2022.
Compensatie van het Rijk Vanuit het Rijk werd een regeling Aanvullende Tegemoetkoming Evenementen gepubliceerd. Hierop kunnen organisatoren van evenementen (o.a. lokale festivals en zomerfeesten) die in de periode tussen 10 juli en 13 augustus 2021 zouden plaatsvinden, maar niet konden doorgaan, een beroep doen. Daarnaast werd eind september een compensatieregeling bekend gemaakt voor de extra kosten die organisaties moeten maken voor de controle op de CTB (zie ook par. 2.9). Voor terrasprecario, marktgelden en leges evenementen zijn voor 2021 nog geen compensatiemiddelen beschikbaar gesteld. Voor gemeenten die zelf besluiten tot het niet opleggen van deze heffingen wordt geen compensatie beschikbaar gesteld. Financiële gevolgen Voor de extra kosten van de kermis Venray, werd (naast de dekking van € 50.000), uiteindelijk een bedrag van € 90.000 ten laste van de post ‘onvoorzien’ gebracht. Vanwege het niet doorgaan van evenementen en enkele dorpskermissen bleven de kosten ca. € 85.000 lager dan geraamd. Daartegenover staat dat er ook minder leges (ca. € 15.000) voor evenementen zijn binnengekomen. Een wijziging van de begroting op bovenstaande onderdelen werd in de 2e berap 2021 meegenomen. Definitieve cijfers worden in de jaarrekening 2021 pas duidelijk.
2.13 Inkomstenderving belastingen en leges Lagere inkomsten door minder toeristen/bezoekers aan Venray Impact en vooruitzicht Voor de verblijfsbelasting (toeristenbelasting), verwachten we voor 2021 (net als in 2020) ondanks corona, geen extreme afwijkingen. Vakantiegangers verbleven veel in eigen land en door de extra aandacht voor/bij de huisvestingslocaties van internationale werknemers verwachten we uiteindelijk dat de inkomstenramingen wel gehaald zullen worden. De parkeerinkomsten zijn minder positief: ondanks het feit dat alle winkels/horeca weer open zijn, is er tot september nog geen echte stabilisatie te zien. Daarbij is het ook nog ongewis hoe de momenteel stijgende coronacijfers invloed hebben op de laatste 2 maanden van dit jaar. Mogelijk heeft het online-koopgedrag een grotere (nadelige) invloed dan in eerste instantie werd gedacht. Het is nog niet zeker of de bijgestelde raming voor 2021 gehaald wordt. 38
Beheersmaatregelen -
Voor 2021 werd besloten om geen voorlopige aanslag toeristenbelasting op te leggen. De aanslag over 2021 wordt in januari 2022 op basis van daadwerkelijke overnachtingen verzonden.
-
Middels de maandelijkse overzichten van P1 (parkeerbureau) vindt monitoring van de inkomsten plaats voor de voorzieningen betaald parkeren.
Compensatie van het Rijk De compensatie over 2020 is inmiddels ‘afgerekend’ op basis van de jaarrekeningcijfers 2020: doordat parkeerinkomsten en toeristenbelasting in dezelfde categorie zijn ingedeeld worden deze bedragen met elkaar verrekend. De voorlopige compensatiebedragen zijn daarmee definitief geworden. Voor 2021 wordt eveneens afgerekend op basis van daadwerkelijk gederfde inkomsten, waarbij de cijfers in de jaarrekening 2021 bepalend zijn. Financiële gevolgen Voor 2021 zijn de opbrengsten voor parkeren en toeristenbelasting nog niet duidelijk. Op basis van de jaarrekeningcijfers 2021 zal een compensatie in 2022 gaan plaatsvinden. Ten aanzien van de parkeerinkomsten moet in de laatste maanden nog blijken of de bijgestelde raming gehaald gaat worden: mogelijk hebben de effecten van online-inkopen toch een structureel karakter en zijn daarmee blijvend van invloed zijn op onze parkeerinkomsten.
2.14 Aanslagoplegging en invordering Lagere inkomsten Impact en vooruitzicht: Op het moment dat de Rijkscompensatiemaatregelen afgeschaald gaan worden, kan de situatie ontstaan dat er meer faillissementen en daardoor oninbare vorderingen ontstaan. Ook het aantal betalingsregelingen en invorderingstrajecten kan daardoor toenemen. Op dit moment zijn daarvoor nog geen signalen zichtbaar: er wordt door particulieren geen extra beroep op kwijtschelding van belastingen of uitstel van betaling gedaan. Ook het aantal faillissementen en oninbare vorderingen laat geen stijging zien. In 2020 werd het betalingsproces (voor belastingplichtigen die hierom gevraagd hadden) pas in december 2020 opgestart. Voor 2021 wordt soepel omgegaan met betalingsregelingen. Openstaande vorderingen worden periodiek gemonitord en er zijn geen opmerkelijke achterstanden te melden. Voor 2021 is wel geconstateerd dat er meer leegstand is bij de niet-woningen. Het is aannemelijk dat een (groot) deel hiervan te wijten is aan corona. Huurders van Jerusalem hebben verzocht om huurcompensatie over de periode dat zij geen gebruik hebben kunnen maken van het gebouw en dus minder inkomsten hebben kunnen generen.
39
Beheersmaatregelen -
Het aantal ingekomen verzoeken om kwijtschelding heeft tot nu toe nog niet geleid tot significante afwijkingen t.o.v. voorgaande jaren. Hoewel een lichte stijging in 2020 is waargenomen, leidt dit niet tot substantieel hogere uitvoeringskosten en/of lagere belastingopbrengsten. Ook voor 2021 zien we geen afwijkingen.
-
Het aantal kwijtscheldingsverzoeken wordt bijgehouden, faillissementen en betalingsachterstanden worden gemonitord. Er zijn nog geen signalen dat er grote afwijkingen gaan ontstaan. Waarschijnlijk doordat bedrijven een beroep hebben kunnen doen op de compensatieregelingen van het Rijk, blijft de impact tot nu toe relatief beperkt.
-
Ook voor 2021 is soepel omgegaan met betalingsregelingen: op de invordering van de belastingaanslagen 2021 zijn nog geen significante achterstanden aan te wijzen.
-
Ter uitvoering van het voorstel in de vervolgaanpak van mei 2021, heeft het college bij besluit van 21 juni 2021 een eenmalige huurcompensatie toegekend aan de huurders van Jerusalem voor de periode dat zij geen gebruik hebben kunnen maken van het gebouw.
Compensatie van het Rijk N.v.t. Financiële gevolgen Voor 2020 en 2021 zijn er nog geen directe nadelige gevolgen zichtbaar als gevolg van meer kwijtscheldingen en/of faillissementen. In 2020 was er een lichte toename van ingekomen verzoeken om kwijtscheldingen, het aantal faillissementen wijkt niet nadelig af ten opzichte van voorgaande jaren. Van de gecombineerde aanslag 2020 staat nog een bedrag open van € 41.713,36. Dit zijn 52 vorderingen. Voor 10 vorderingen loopt een betalingsregeling en voor de resterende vorderingen lopen invorderingsmaatregelingen. Voor 2021 zijn de gevolgen nu nog onvoldoende concreet te maken: we constateren dat er door de beperkende aanvullende aanpassingen (inkomenstoets partners en vermogenstoets) in de TVL- en TOZO-regeling(en) veel kleine ondernemingen en ZZP’ers, hiervoor niet meer in aanmerking komen. Daarnaast speelt het van kracht blijven van de maatregelen en het evt. afbouwen van de rijks-compensatieregelingen voor ondernemers natuurlijk een grote rol. Voor alle openstaande vorderingen (dus naast de gecombineerde aanslag ook alle andere heffingen/belastingen/rechten) is de stand van zaken medio november 2021 als volgt:
Totaal alle openstaande vorderingen lopende betalingsregelingen oninbaar verklaard aantal kwijtscheldingen
2018 € 28.386 € 4.038 € 6.327 1.523
2019 € 159.394 € 16.599 € 10.657 1.470
2020 € 357.646 € 78.409 € 7.264 1.587
2021(*) € 2.726.628 € 103.607 0 1.390
(*) betaaltermijnen zijn nog niet verstreken
Aan de huurders van gebouw Jerusalem werd een eenmalige huurcompensatie verstrekt voor een totaalbedrag € 41.568. Deze lagere huurinkomsten worden gecompenseerd met de nog beschikbare coronabijdrage die is ontvangen van het Rijk.
40
2.15 Eigen organisatie / Interne bedrijfsvoering Meer thuiswerken en hybride werken op kantoor Impact en vooruitzicht De verlenging van de maatregelen om zoveel mogelijk thuis te werken (inmiddels bijgesteld naar januari 2022), heeft ertoe geleid dat we de afgelopen maanden onderzocht hebben, welke voorzieningen aanvullend noodzakelijk zijn om hieraan verantwoord te kunnen voldoen. Daarnaast is gekeken hoe de werkplekken voor de toekomst eruit moeten zien, dus ná Covid. Het ‘hybride werken’ zal in de toekomst blijven: daarmee nutten we de voordelen van thuis werken uit en combineren we dit met het werken op kantoor: dit betekent echter ook iets voor de inrichting en faciliteiten van het gemeentehuis (o.a. bel- en aanlandplekken, vergadermogelijkheden etc). De eerste schetsen met mogelijke opties zijn inmiddels beschikbaar. Beheersmaatregelen -
Een werkgroep ‘interne organisatie en ontwikkeling’ houdt zich bezig met de vraag hoe de gemeentelijke organisatie tijdens en na Covid-19 fysiek verantwoord het werk kan uitvoeren.
-
Onderzocht werd welke extra faciliteiten nodig zijn voor het (meer) thuiswerken. Met name arbo-technische voorzieningen en geavanceerde applicaties voor digitaal werken zijn hierin meegenomen. In mei 2021 heeft de raad een budget beschikbaar gesteld voor de inrichting van arbo-technisch verantwoorde thuiswerkplekken.
-
Kantoor- en vergaderruimtes worden ingericht met inachtneming van de 1,5 mtr-maatregelen;
-
Er zijn extra schoonmaakrondes voor contactgevoelige ruimtes/materialen
-
Voor de periode ná Covid onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn om hybride te werken (dus deels thuis en deels op kantoor). Een visie op hybride werken is inmiddels gereed en zal binnenkort worden vastgesteld.
-
Ook voor 2021 en wellicht 2022 verwachten we op onderdelen lagere kosten voor bedrijfsvoeringskosten (bv. kantinekosten, papierverbruik). Echter een concrete inschatting is nog niet goed te maken.
Compensatie van het Rijk N.v.t. Financiële gevolgen Het onderzoek naar de benodigde faciliteiten voor de langere termijn loopt nog. Hierbij wordt gekeken naar een adequate inrichting van vergaderruimtes en geavanceerde ICT-applicaties die het (deels) digitaal vergaderen kunnen ondersteunen. Bij de afweging van de opties wordt meegenomen hoe de voorzieningen aansluiten op de uitvoering van het IBP en daar waar mogelijk zullen onderdelen naar voren gehaald worden. Voor de kosten die nog gemaakt moeten worden, als we weer meer op kantoor kunnen werken en daarvoor de noodzakelijke voorzieningen moeten aanschaffen, wordt dekking gezocht binnen de reguliere bedrijfsvoeringsbudgetten 2021 die een onderschrijding laten zien (bv kantinekosten, papierverbruik). Hiervoor zullen de restant-budgetten van 2021 worden overgeheveld naar 2022. Of deze budgetten voldoende zal zijn om alle noodzakelijke kosten te dekken, wordt pas duidelijk nadat de keuzes gemaakt zijn. Het door de raad in mei 2021 beschikbaar gestelde thuiswerkbudget bedraagt € 170.000. Tot en met december 2021 hebben 221 medewerkers een aanvraag ingediend voor een totaalbedrag van € 99.412. Het restant-budget bedraagt dus nog ruim € 70.000. 41
3
FINANCIELE GEVOLGEN COVID-19
3.1
Ontvangen compensatie van het Rijk
De VNG heeft een infographic samengesteld waarin een actueel totaalbeeld van de door het Rijk toegezegde compensatie aan gemeenten wordt geschetst. Deze is te vinden in bijlage 2. Deze rijkscompensaties hebben betrekking op de jaren 2020, 2021 en 2022. Op de meeste onderdelen worden de extra middelen via een toevoeging aan de algemene uitkering of integratie- dan wel specifieke uitkering aan de gemeente overgemaakt. In een aantal gevallen is dit niet het geval en lopen de geldstromen via derden, of worden middelen op basis van een aanvraag of verantwoording achteraf (SISA) toegekend. In onderstaande tabel is de infographic verder uitgewerkt naar verschillende onderdelen met daarbij aangegeven de toegekende compensatie voor Venray. De tabel laat zien dat voor Venray inmiddels een bedrag van € 5,4 mln. aan de algemene middelen is toegevoegd ter compensatie van gemaakte en nog te maken COVID-gerelateerde kosten (dit is exclusief TOZO en de bijstelling van het BUIG-budget 2020). De compensatiemiddelen uit de september- en decembercirculaire 2021 zijn ook in onderstaand overzicht verwerkt.
Onderwerp
Compensatie
Macro (x € 1 mln.)
Comp. voor Venray in euro’s
Toelichting
Toezegging middels
Voor 2020 is € 3,93 mln. aan TOZO uitkering via SISA verantwoord (incl. compensatie voor uitvoemaatregel kabinet ringskosten ad € 425K. TOZO3 loopt door tot 1 april, daarna TOZO4 tot 1 juli en TOZO5 tot 1 oktober.
TOZO (zie par 2.2)
TOZO 1, 2 en 3 (incl. uitvoeringskosten)
€ 3.100,0
n.n.b.
Budget bijstand (BUIG) (zie par 2.2)
Aanpassing BUIG 2020
€ 182,0
€ 466.631
nader voorlopige BUIG 2021 bedraagt voor Venray € 14.282.743.
SZW flankerend beleid Bijzondere bijstand
€ 29,9
€ 68.981
in 2020 € 11.593, in 2021 € 23.699 en in 2022 € 33.689
Gemeentelijk schuldenbeleid
€ 74,9
€ 169.712
Re-integratie
€ 173,4
€ 345.694
Additionele impuls reintegratie
€ 64,7
€ 125.885
in 2021 € 97.236 en in 2022 € 28.649
Heroriëntatie Zelfstandigen
€ 6,4
€ 14.342
bedrag voor 2021
Crisisdienstverlening
€ 65,0
n.v.t.
uitvoering Venlo
Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke kosten (TONK)
€ 65,0
€ 145.251
Bedrag 1e tranche
brief 28 en 31-82020 & sept.circulaire 2021 brief 28 en 31-82020 brief 28 en 31-82020 & sept.circulaire 2021 brief 28 en 31-82020 & sept.circulaire 2021 meicirculaire 2021 brief 28 en 31-82020 brief 27-3-2021
€ 195,2
€ 440.899
Bedrag 2e tranche
sept-circulaire 2021
€ 90,0
€ 512.354
brief 28-5-2020
€ 50,0
€ 284.641
brief 31-8-2020
€ 45,0
€ 251.938
dec.circulaire 2021
Sociaal steunen herstelpakket (zie par 2.2 en par 2.3)
Sociaal Werkbedrijf
Sw-bedrijven tot 1 juni 2020 Sw-bedrijven na 1 juni 2020 Sw-bedrijven in 2021
42
in 2020 € 33.618, in 2021 € 68.716 en in 2022 € 67.378 in 2020 € 79.175, in 2021 € 182.093 en in 2022 € 84.426
vaststelling BUIG
Onderwerp
Onderwijs (zie par 2.7)
Kinderopvang
Compensatie Nationaal Programma Onderwijs 2021 Nat. Progr. Onderwijs 2022 Nat. Progr. Onderwijs 2023 Noodopvang kinderen Peuter, SMI, VE Mutaties voorschoolse voorziening peuters Inhaalzorg en meerkosten Jeugdwet Afrekening meerkosten 2020 Afrekening meerkosten 2021
Financiering SD (zie par 2.2 t/m 2.6)
Jeugd en jongeren (zie par. 2.6)
Meerkosten GGD en Veiligheidsregio's
Macro (x € 1 mln.)
Comp. voor Venray in euro’s
€ 80,0
€ 138.010
€ 182,0 € 84,0 € 8,0 € 23,0
€ 313.974 € 144.911 € 54.907 € 21.370
€ 5,1
€ 13.131
€ 34,3 € 11,7
€ 84.690 € 34.431
€ 20,4
€ 60.468
€ 47,0
€ 124.195
€ 91,0
Toelichting Bekendmaking verdeling juli 2021, verantwoording via SISA.
Toezegging middels afzonderlijke beschikking
vóór 28-5-2020 brief 28-5-2020 brief 27-3-2021 betreft voorschot tot 1 juni
brief 28-5-2020 brief 28-5-2020 brief 28-5-2020
voor jeugd (€ 62.396) en voor WMO (€61.799)
dec.circulaire 2021
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 28-5-2020
€ 10,0
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 27-3-2021
€ 7,0
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 28-5-2020
€ 5,6
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 28-5-2020
€ 18,0
€ 61.065
vóór 28-5-2020
€ 4,0
€ 8.621
overige
€ 36,5
€ 98.481
brief 27-3-2021
Extra begeleiding kwetsbare groepen (actielijn2)
€ 37,0
€ 109.088
brief 27-3-2021
Extra begeleiding dak- en thuislozen (actielijn 2)
€ 10,0
n.v.t.
Leefstijl (actielijn 3)
€ 33,0
PM
€ 20,8
€ 45.158
€ 19,2
€ 41.942
€ 14,0
€ 29.863
brief 27-3-2021
€ 11,5
€ 25.214
brief 27-3-2021
€ 8,0
€ 17.341
brief 27-3-2021
Maatschappelijk opvang 2020 Maatschappelijk opvang 2021 Vrouwenopvang Afrekening beschermd wonen Inkomstenderving eigen bijdrage Wmo Compensatie quarantainekosten Bestrijden eenzaamheid ouderen 2021 (actielijn 2)
Perspectief jeugd en jongeren 2020 Perspectief jeugd en jongeren 2021 Jongerenwerk (actielijn 1) Mentale ondersteuning 2021 (actielijn 1) Activiteiten en ontmoetingen (actielijn 1) Jeugd aan Zet
uitvoering door Venlo
brief 27-3-2021
beschikbaar via SPUKsportakkoord € 15 mln beschibaar via progr. maatsch. diensttijd en € 3,5 mln. voor mentale weerbaarheid.
brief 27-3-2021 brief 27-3-2021
€ 3,1
€ 10.000
GGD
€ 350,0
n.v.t.
Rechtstreeks aan GGD
brief 28 en 31-8-2020
Veiligheidsregio
€ 15,0
n.v.t.
Rechtstreeks aan Veiligheidsregio's
brief 28 en 31-8-2020
€ 60,0
€ 145.112
€ 60,0
€ 143.116
€ 150,0
€ 310.272
brief 31-8-2020
€ 50,0
€ 119.882
meicirculaire 2021 dec.circulaire 2021
Lokale culturele voorzieningen tot 1 juni 2020 Lokale culturele voorzieningen gemeenten na 1 juni 2020 Lokale Lokale culturele culturele voorzieningen gemeenten in voorzieningen 2021 (zie par. Lokaal cultuuraanbod 2021 2.8/2.9)
mei-circulaire 2021
brief 28-5-2020 ook nog € 8 mln. beschikbaar via specifieke uitkering aan provincies
brief 31-8-2020
€ 41,5
€ 99.772
Cultuur gemeenten matchingsgeld OCW
€ 48,5
n.v.t.
brief 28-5-2020
Buurt- en dorpshuizen 2020
€ 17,0
€ 37.226
brief 31-8-2020
Buurt- en dorpshuizen 2021
€ 10,0
€ 22.018
meicirculaire 2021
43
Onderwerp
Sport (zie par 2.9)
Lokale media
Compensatie
Macro (x € 1 mln.)
Comp. voor Venray in euro’s
Verhuur sportaccommodaties
€ 90,0
n.v.t.
Ijsbanen en zwembaden
€ 135,0
n.v.t.
€ 11,0
n.v.t.
€ 24,0
n.v.t.
€ 5,5
n.v.t.
Lokale media tot 1 juni 2020 Lokale media na 1 juni 2020 Lokale media in 2021
Toezegging middels
Toelichting compensatie loopt via ministerie VWS; aan te vragen door beheerders sportaccommodaties via separate aanvragen specifieke uitkering
vóór 28-5-2020 brief 15-12-2020 en november-brief 2021 Vóór 28-5-2020
uitvoering door het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.
Brief 28-5-2020
Toezicht en handhaving (zie par. 2.10)
Toezicht en handhaving
€ 50,0
€ 107.429
Afval
Afvalverwerking
€ 28,0
€ 68.288
Controle CTB
Compensatie via VRLN
€ 45,0
€ 109.265
brief/mail van LRLN
Toeristenbelasting 2020
€ 100,0
€ 116.000
brief 28-5-2020
€ 125,0
€ 58.000
brief 28-5-2020
€ 20,0
€ 21.566
brief 31-8-2020
€ 100,0
0
€ 150,0
0
€ 30,0
€ 80.152
verkiezingen maart 2021
brief 31-8-2020
€ 22,0
€ 57.839
verkiezingen maart 2021
overige
€ 30,4
€ 63.404
vindt plaats in 2022
dec.circulaire 2021
Parkeerbelasting 2020 Precariobelasting, Inkomstenmarktgelden, derving evenementenleges (zie par 2.12) Derving belastinginkomsten vervolg Derving belastinginkomsten vervolg Coronaproof maken verkiezingen Verkiezingen Verkiezingen stemmen per post etc. Verkiezingen 2022
brief 31-8-2020 € 4 mln. Is toegevoegd aan BTW-compensatiefonds
was reservering; afrekening o.b.v. jaarrekening 2020: voor Venray geen add.middelen
Totaal incl. BUIG 2020
5.839.797
Af: bedrag BUIG-middelen
-466.631
Totaal
5.373.166
brief 27-3-2021
brief 31-8-2020 brief 27-10-2020
De meeste compensaties in bovenstaande tabel zijn verder toegelicht in de diverse paragrafen van hoofdstuk 2. De compensatie voor afvalinzameling is als enige niet verder toegelicht. Het kabinet heeft hiervoor extra compensatie beschikbaar gesteld via de ‘maartbrief 2021’. De rijkscompensaties zijn in 6 fases overgemaakt aan gemeenten. De middelen zijn daarbij toegevoegd aan de algemene uitkering of als decentrale of integratie-uitkering uitbetaald.
Algemeen
Decentraal
Integratie
TOTAAL
Eerste compensatiepakket
264.233
311.342
512.354
1.087.929
Tweede compensatiepakket
856.247
101.718
284.641
1.242.606
Derde compensatiepakket
565.213
368.111
0
933.324
Vierde compensatiepakket
580.626
13.131
0
593.757
Vijfde compensatiepakket
796.941
24342
0
821.282
Zesde compensatiepakket
223.967
63404
251.938
539.310
3.063.260 882.048 1.048.933 Bij: specifieke uitkering NPO Bij: compensatie CTB via VRLN
5.218.208 596.895 109.265
Totaal compensatiepakketten
44
Totale compensatie correctie opschalingskorting 2020 correctie opschalingskorting 2021
5.924.368 -167.757 -383.445
Compensatie excl. opschalingskorting
5.373.166
Het totaal van de totale compensatie ad € 5.924.368 bevat ook de bedragen voor de geschrapte opschalingskortingen voor 2020 en 2021. Wanneer we deze kortingen verder buiten beschouwing laten dan bedraagt de totaal ontvangen compensatie tot nu toe dus € 5.373.166.
3.2
Corona-gerelateerde kosten en minderopbrengsten
In deze paragraaf willen we inzicht geven in de gemaakte coronakosten cq. gerealiseerde minderopbrengsten over 2021 en hoe deze kosten zijn gedekt. Realisatie 2021 In 2021 zijn tot en met november 2021 de volgende coronakosten cq. –minderopbrengsten gerealiseerd en geboekt: Reeds gemaakte coronakosten 2021 t/m dec. 2021 excl. uitvoeringskosten TOZO) Compensatie eigen bijdrage kinderopvang
Gedekt uit coronacompensatie ja
(B&W 28-6-2021)
compensatie extra zorgkosten/ inkomstenderving jeugd/wmo (rijkscompensatie dec.circulaire 2021)
5.739
70.693
70.693 61.882
(B&W 22-3-2021)
Eindtotaal
5.739
Compensatie leerlingenvervoer (kan gedekt worden binnen begroting) Verlenging kwartiermaker jongerencentra
nee
61.882
12.580
12.580
Activiteiten jeugd en jongeren
3.078
3.078
Extra begeleiding kwetsbare jongeren (extra activiteiten wijkleerbedrijf)
30.000
30.000
Begeleiding kwetsbare groepen (B&W 28-6-2021)
67.953
67.953
Inzet ervaringsdeskundige
15.000
15.000
Coronasteun culturele verenigingen
15.240
15.240
Huurcompensatie Jerusalem (B&W 21-6-2021)
41.568
41.568
Bijdrage cultuur innovatiefonds Limburg
4.545
Extra schoonmaak Jerusalem
4.545 24.807
24.807
Ondersteuning Schouwburg seizoen 20/21 (B&W 28-6-2021)
202.051
202.051
Coronasteun gemeenschapsaccommodaties
(B&W 25-5-2021
222.698
222.698
Kosten Herstel- en innovatiefonds bedrijven
(raad 6-7-2021)
51.988
51.988
Extra kosten openbare orde/toezicht/ handhaving
3.862
3.862
Extra kosten aanpassingen openbare ruimte/afval
8.865
8.865
Lagere opbrengst marktgelden (dekking uit alg. middelen 2e berap 2021)
13.000
13.000
90.000
140.000
-70.000
-70.000
57.000
57.000
Niet-geinde reclamebelasting 2021 (dekking uit alg. middelen cfm vierde vervolgaanpak)
125.000
125.000
Facilitaire kosten
19.990
19.990
Kosten kermis Venray (B&W 14-6-2021 en RIB 27-7-2021)
50.000
Lagere kosten/baten dorpskermissen en evenementen en lagere opbrengsten marktgelden (dekking alg.middelen 2e berap 2021) Lagere opbrengst terrasgelden (dekking uit alg. middelen cfm vierde vervolgaanpak)
45
Ict-kosten
90.179
90.179
Extra organisatiekosten incl. kosten thuiswerken*
99.412
99.412
523.997
1.393.630
Meerkosten verkiezingen 2021
76.500
Eindtotaal
869.633
76.500
* bevat kosten van de thuiswerkregeling, te beschouwen als investering in onze toekomstige manier van werken.
Bij de 2e berap 2021 heeft er op enkele budgetten een bijstelling plaatsgevonden voor de gemaakte kosten die niet uit de compensatiemiddelen gedekt konden worden. In de jaarrekening 2021 zal blijken in hoeverre er nog over- of onderschrijdingen zijn op de budgetten die door corona in positieve of negatieve zin beïnvloed zijn. Naast de daadwerkelijk geboekte kosten zijn er tot en met november 2021 ook nog een aantal besluiten genomen, zoals die zijn aangekondigd in de vorige impactanalyse en vervolgaanpak, die nog tot uitbetaling en/of compensatie aan verenigingen/organisaties of ondernemers gaan leiden. Deze afwikkeling volgt in 2022. Het betreft de volgende besluiten: Gedekt uit coronacompensatie
Nog te maken kosten op basis van genomen besluiten t/m dec. 2021
ja
nee
Totaal
Coronasteun Culturele verenigingen
25.500
25.500
Coronasteun gemeenschapsaccommodaties (B&W 25-5-2021
7.302
7.302
Kosten Herstel- en innovatiefonds bedrijven (raad 6-7-2021)
23.012
23.012
Eindtotaal
55.814
3.3
0
55.814
Restant compensatiemiddelen versus geraamde uitgaven
In bijlage 1 is een overzicht opgenomen met de tot nu toe ontvangen rijkscompensatie, de kosten die tot en met 2021 ten laste van deze compensatiemiddelen zijn gebracht, de kosten van de besluiten die nog moeten worden uitgevoerd en de restant-compensatie. Het overzicht laat zien dat er op dit moment nog een bedrag van € 1.542.935 aan compensatie resteert. In hetzelfde overzicht is aangegeven voor welke doeleinden we denken nog budgetten te moeten reserveren. Het betreft een indicatie waaraan we de middelen denken te gaan besteden, op basis van de huidige inzichten. Een deel van de geraamde kosten maken ook deel uit van de aanvullende herstelmaatregelen zoals in deze impact-analyse zijn opgenomen. Het actuele totaalplaatje ziet en nu als volgt uit: Ontvangen rijkscompensatie t/m december 2021 Coronakosten 2020 gedekt uit rijkscompensatie Coronakosten 2021 (tot 1 dec) gedekt uit rijkscompensatie Nog uit te voeren/te verwerken corona-besluiten Restant rijkscompensatie Raming toekomstige corona-uitgaven Geraamd saldo
€ 5.373.166 -€ 1.372.780 -€ 925.447 -€ 1.532.004 € 1.542.935 -€ 1.370.764 € 172.171
Het overzicht laat ook zien dat de bestedingen die op dit moment zijn geraamd passen binnen de gereserveerde middelen. 46
Met betrekking tot de cijfers over 2021 maken we nadrukkelijk een voorbehoud ten aanzien van de bedragen die genoemd zijn in deze impact-analyse. Voor een aantal onderdelen zijn de definitieve kosten ten tijde van de totstandkoming van deze rapportage nog niet volledig in beeld. Ook in de maanden februari/maart 2022 zijn nog boekingen mogelijk die betrekking hebben op het boekjaar 2021. Hierdoor kan het voorkomen dat er bij de vaststelling van de jaarrekening 2021 afwijkende cijfers gepresenteerd worden. De in 2021 ontvangen compensatiemiddelen kunnen op diverse beleidsterreinen niet volledig besteed worden. Het voornemen is om bij de jaarrekening 2021 deze middelen over te hevelen naar 2022 om daarmee de corona gerelateerde kosten en de (herstel-) maatregelen 2022 te kunnen betalen. Naast de resterende rijkscompensatie van € 1,54 milj. zijn er ook nog middelen beschikbaar die we als vergoeding voor de uitvoeringskosten van de TOZO hebben ontvangen (zie ook paragraaf 2.2). Van deze ontvangen vergoeding staat nog ca. € 350.000 gereserveerd omdat een groot deel van de uitvoering TOZO heeft plaatsgevonden binnen reguliere capaciteit. Een deel van de nu nog gereserveerde middelen is nodig om werkzaamheden in het na-traject van de TOZO te bekostigen.
De middelen die daarna nog resteren, zullen intern worden ingezet voor (capaciteits)knelpunten die worden veroorzaakt door corona-gerelateerde werkzaamheden, bovenop de reeds geplande werkzaamheden.
3.4
Resterende risico’s
In de vorige impactanalyse werd aangegeven dat de situatie rondom de impact van Covid-19 zich dusdanig ontwikkelde dat, mede onder invloed van alle maatregelen die zowel landelijk als lokaal zijn genomen, deze impact steeds geringer werd. Voor de jaren 2020 en 2021 geldt dit nog steeds. Voor 2022 en volgende jaren is nog onduidelijk hoe de pandemie zich verder gaat ontwikkelen en is ook nog onzeker hoe de rijkscompensaties zich daarop gaan verhouden. Dit maakt het ook bijzonder lastig om een risico-inschatting voor de toekomst te geven. Derhalve is ook in deze rapportage een overzicht van (rest-)risico’s voor de toekomst achterwege gelaten.
47
Bijlage 1 Totaaloverzicht compensatie vs. gemaakte kosten en verwachte uitgaven
Onderwerp Kinderopvang Noodopvang kinderen Bijdragen peuter, SMI, VE Mutaties voorschoolse voorziening peuters
Comp. pakket
Boek-jaar
1 1 4
2020 2020 2021
Comp. Rijk
54.907 21.370 13.131
Mogelijk nog te ontv. comp.
Reeds uit comp. Gedekte kosten 2020
2021
Nog uit te voeren/te verwerken besluiten
7.425 10.000
Restant comp.
47.482 11.370 7.392