544651 Bijl01 Programmabegroting 2026-2029.pdf
Tekst van het document
Wat mag het kosten? In deze paragraaf staat het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook geeft het een toelichting op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten/ Realisatie Lasten 2024
Ontplooiing
Baten Lasten
12.706
2025
2026
2027
2028
2029
12.412
9.836
8.991
8.716
8.159
26.047
26.973
22.915
22.548
23.849
23.519
-13.341
-14.561
-13.078
-13.557
-15.133
-15.360
Begrotingsvoorstellen 2026-2029 Programmalijn Ontplooiing
2026
2027
2028
2029
Aanpak basisvaardigheden regionaal (volwassenen)
-108
-108
-108
Overige voorstellen < € 0,1 miljoen
92
92
92
92
Totaal programmalijn Ontplooiing
-16
-16
-16
92
Totaal saldo Programmalijn
Aanpak basisvaardigheden regionaal (volwassenen) 2026
2027
2028
-108
-108
-108
2029
Dit is een decentralisatie uitkering tot en met 2028 waarbij de middelen regionaal worden ingezet. Aan de hand van het regionale programma aanpak basisvaardigheden werken we binnen de regio Noord Limburg aan het verminderen van het aantal laaggeletterden. Het aantal laaggeletterden in de regio blijft hoog. Aan de ene kant wordt gewerkt aan de bekende groep laaggeletterden, aan de andere kant is er een voortdurende instroom van arbeidsmigranten (long stay) en statushouders die ondersteuning vragen. 29 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam
U/V
Budget 2025 2026
Nieuwbouw De Meule aanvullend investeringsbudget Project De Harlekijn aanvullend investeringsbudget
V V
4.644 2.250
Basisschool Kazernekwartier Basisschool Passepartout
V V
3.000 3.100
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Totaal Programmalijn Ontplooiing
V 12.994
Voorportaal 2027 2028 2029
7.000 7.000
7.000 7.000
7.000 7.000
Nieuwbouw De Meule aanvullend investeringsbudget 2026
2027
2028
2029
4.644 In het Integraal Huisvestingsplan (vastgesteld december 2024) staat dat we streven naar krachtige integrale kind centra. Met nieuwbouw willen wij de bestaande basisschool de Meule / Nova Montessori (voormalige Heilig Hartschool, wijk Venlo-Noord) inrichten als kind centrum de Meule. Onderzoek laat zien dat het niet mogelijk is om het huidige schoolgebouw levensduurverlengend te renoveren. Daarom gaan we uit van nieuwbouw. Bij de nieuwbouw van het kindcentrum de Meule moeten we rekening houden met geplande woningbouwprojecten in Venlo- Noord. Dit is de wijk waarin de Meule is gevestigd. Deze woningbouwprojecten vergroten de behoefte naar onderwijsplekken aanwezig in Venlo-Noord. De sloopkosten zijn inbegrepen. Project De Harlekijn aanvullend investeringsbudget 2026
2027
2028
2029
2.250 In het Integraal Huisvestingsplan (vastgesteld december 2024) staat dat we streven naar krachtige integrale kind centra. Met een levensduur-verlengende renovatie van het bestaande schoolgebouw van de Harlekijn, en het in gebruik nemen van de bestaande basisschool de Klingerberg, willen wij het kind centrum Harlekijn vormen. De bestaande tijdelijke units op de locatie van de Harlekijn worden gesloopt. Omdat het een ingrijpende renovatie is, is tijdelijke huisvesting nodig. Basisschool Kazernekwartier 2026
2027
2028
2029
3.000 In overleg met het schoolbestuur Kerobei en een kinderopvangorganisatie zijn plannen gemaakt om een kindcentrum te starten op het Kazernekwartier. Door het verplaatsen van een bestaande school (inclusief leerlingen) qua locatie zijn er, in combinatie met kinderen die wonen in het Kazernekwartier, voldoende kinderen om op het Kazernekwartier een kindcentrum te starten.
30 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Basisschool Passepartout 2026
2027
2028
2029
3.100 Uit onderzoek blijkt dat het huidige gebouw van de speciaal basisschool de Lings niet levensduurverlengend is te renoveren. Een eerste raming wijst uit dat een nieuwbouw scenario voor SBO de Lings ongeveer € 4.9 miljoen kost inclusief de sloopkosten. Eerder is al voor een andere optie gekozen om te zorgen voor huisvesting van SBO de Lings, namelijk door SBO de Lings onderdeel te maken van basisschool Passe Partout. Dit moet leiden tot kindcentrum Passe Partout. Uit nader onderzoek blijkt dat dit technisch mogelijk is. Er moeten dan ook enkele constructieve wijzigingen en versterkingen worden toegevoegd. Het bestaande schoolgebouw heeft momenteel een onhandige indeling qua beschikbare onderwijs m2 en minder goede luchtkwaliteit. De start van de inpassing van SBO de Lings is ook een geschikt moment zijn om de andere aanpassingen aan het gebouw door te voeren. Het totaal uit te voeren bouwwerkzaamheden en het aanbod van onderwijs en ondersteunende diensten zorgen dat het integrale kindcentrum Passe Partout wordt gevormd.
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026
2027
2028
2029
7.000
7.000
7.000
Voor het Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) stellen we voor uit te gaan van een investeringsbudget van € 7 miljoen per jaar vanaf 2027. Op basis van de voortgang in de realisatie kan de programmering op basis van aanvullende besluitvorming worden bijgesteld.
Meedoen Wat willen we bereiken? Met de programmalijn Meedoen werken we er aan dat meer inwoners naar vermogen kunnen deelnemen aan de samenleving, economisch én sociaal. Dat vraagt om een sterke sociale basis in wijken en dorpen, betrokken ondersteuning en maatwerk waar nodig. We willen drempels voor optimaal meedoen weg te nemen. We begeleiden inwoners op basis van "positieve gezondheid" richting werk of zinvolle daginvulling. En we zorgen voor passende ondersteuning als dat (nog) niet lukt. Daarbij zetten we in op vertrouwen, vakmanschap en perspectief. Voor wie structureel of tijdelijk niet (volledig) mee kan doen, is het naast de daginvulling belangrijk dat voorzieningen toegankelijk zijn, dat er ruimte is om het leven op de rit te krijgen, en dat niemand langdurig onder het sociaal minimum hoeft te leven. Het beleidskader Geldzorgen helpt ons hierin koers te houden. We bouwen aan een vitale gemeenschap waarin mensen elkaar helpen en waar gemeenschapsvoorzieningen en sociale netwerken bijdragen aan meedoen en aan de sociale cohesie en leefbaarheid van onze buurten. Zo bevorderen we bestaanszekerheid, participatie en sociale samenhang. Met Meetbaar Venlo houden we zicht op onze voortgang. 31 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Wat gaan we daarvoor doen? Sociale Basis Een sterke sociale basis is onmisbaar voor het samenleven in wijken en dorpen. Daarmee bedoelen we het geheel aan initiatieven, voorzieningen en organisaties die bijdragen aan een samenleving waarin mensen zich gezien voelen, mee kunnen doen en elkaar ondersteunen. De lopende aanbesteding loopt tot1 april 2026. Hierin hebben we Incluzio Sociale Basis gecontracteerd om deze infrastructuur verder te ontwikkelen. We sturen op preventie, collectieve oplossingen en het versterken van onderlinge betrokkenheid. Zo pakken we eenzaamheid aan en voorkomen we dat problemen erger worden. Het uitgangspunt is: collectief, tenzij individueel nodig is. Incluzio werkt wijkgericht en maakt gebruik van data en ervaringsverhalen. Wij volgen de uitvoering kritisch en blijven in gesprek aan over wat we beogen versus wat er gebeurt De huidige opdracht voor de sociale basis loopt van rechtswege af op 1 april 2026. We bereiden ons voor op de opvolging van het contract. Dit biedt ruimte om de opdracht aan te scherpen, te verdiepen en door te ontwikkelen in het verlengde van de koers die sinds 2019 is ingezet. In de voorbereiding voor de opvolging van het contract is er expliciete aandacht voor de doorontwikkeling op jeugd en hun netwerken (gezinnen).
Ook versterken we de bredere sociale basis met subsidies aan activiteiten die een bijdrage leveren aan het voorkomen van eenzaamheid, armoede en het bevorderen van zelfredzaamheid; cultuur en sport spelen daarbij een belangrijke rol. We zetten vooral in op het activeren en het met elkaar verbinden van inwoners en organisaties. Vanuit de Venlose Inclusie Agenda voeren we onder andere acties uit op de thema’s toegankelijkheid, inclusief onderwijs en een inclusieve samenleving. Als gemeentelijke organisatie streven we ernaar zelf het goede voorbeeld te geven. Tot slot zetten we ons, met oog op de vergrijzing, actief in voor ouderen die langer zelfstandig willen wonen. We besteden specifieke aandacht aan thema’s als eenzaamheid, valpreventie, mantelzorg en dementie. De uitvoeringsagenda’s mantelzorg en vrijwilligerswerk zijn vastgesteld in 2024 en geven hier invulling en richting aan.
Gemeenschapsaccommodaties Gemeenschapsaccommodaties (GA’s) zijn het sociale hart van onze wijken en dorpen. Het zijn plekken voor ontmoeting, participatie, cultuur en bewonersinitiatieven. Investeren in GA’s is investeren in verbondenheid, inclusie en leefbaarheid. Vanaf 2026 gaan we verder met de uitvoering van het beleidskader Koers Gemeenschapsaccommodaties Venlo 2023–2033. We werken aan een sterk, duurzaam en toekomstgericht netwerk van voorzieningen. De focus ligt op: • Invoering per 2026 van de nieuwe subsidieregel Gemeenschapsaccommodaties, die GA's beter ondersteunt in een gezonde, toekomstbestendige exploitatie en hun maatschappelijke rol versterkt; • Verdieping van informatiegestuurd en impactgericht werken, zodat we beleidskeuzes kunnen onderbouwen en bijsturen waar nodig; 32 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
• Oprichting van een Shared Service Center (SSC), dat vrijwilligersbesturen ondersteunt bij exploitatie, beheer en organisatie; • Ontwikkeling van een verhuurmodel voor gemeentelijke GA’s, met heldere, eerlijke afspraken tussen gemeente en beheerstichtingen. • Verdere planvorming voor de vernieuwing en/of het voortbestaan van diverse GA’s. • De focus ligt ook op het verhogen van de sociaal maatschappelijke waarden van de activiteiten die in de gemeenschapsaccommodaties plaats vinden. -
Venlo-Oost (zuid). In 2025 is een haalbaarheidsonderzoek gestart. Dit wordt naar verwachting in Q4 2025 afgerond. Het is de verdere concretisering en verdiepingsslag op het behoefteonderzoek dat al is uitgevoerd. Uit dit onderzoek komen de wensen en eisen naar voren waaraan de GA dient te voldoen, ruimtelijk fysiek en exploitatie technisch. Daarnaast zijn we in gesprek over potentiële locaties voor renovatie/nieuwbouw. Indien deze randvoorwaarden akkoord bevonden worden volgt in 2026 een ontwerpsessie voor het exterieur en interieur van de accommodatie. Er moet ook onderzocht worden hoe een dergelijke accommodatie het beste geëxploiteerd kan worden. We willen het ontwerp in 2026 gereed hebben zodat de aannemerselectie kan plaatsvinden en de uitvoering gepland kan worden.
-
De Haandert. In 2025 is een eerste behoefteonderzoek opgestart om de toekomstvisie te onderzoeken. Aan de hand van de resultaten moet er een keuze gemaakt te worden voor renovatie of nieuwbouw. Bij nieuwbouw is er nog de keuze of dit op de huidige locatie of nieuwe locatie moet gebeuren. Mede bepalend zijn de mogelijke koppelkansen met de omgeving zoals De Doolhof, de ontwikkelingen rondom het station et cetera. In 2026 worden de resultaten bekend gemaakt. Daarna wordt het verder uitgewerkt en volgt het opstellen van een concreet programma van eisen met een bijbehorend schetsontwerp/vlekkenplan. Een en ander is afhankelijk van de mogelijke koppelkansen die zich wellicht voor doen.
-
Muspelheim. Eind juni 2025 is het behoefteonderzoek voor een GA in Vastenavondkamp afgerond. Er is duidelijk waar de behoeftes van de wijk liggen en welke voorzieningen en eigenschappen de GA moet bevatten zodat de diversiteit aan inwoners in verbinding kunnen raken. Verdere concretisering gebeurt in 2026. Dit gebeurt in combinatie met de gebiedsontwikkeling in deze wijk. In 2026 wordt ook extra aandacht besteed aan het oprichten van een nieuw bestuur en de huidige en toekomstige exploitatie.
-
Op Expeditie. Het VAC zit op dit moment op de 2e verdieping van het multifunctionele centrum Op Expeditie. Het voornemen bestaat om de VAC een meer zichtbare positie in het gebouw te geven op de begane grond. De gesprekken met de buitenschoolse opvang en schoolbestuur lopen en diverse opties worden afgewogen. We gaan er vanuit dat begin 2026 overeenstemming komt over de interne verhuizing. Afhankelijk van de gekozen oplossing is er mogelijk nog een verbouwing nodig.
33 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
-
D’n Dörpel. Planvorming voor D’n Dörpel wordt gecombineerd worden met de ontwikkelingen rondom naastgelegen basisschool Willibrordus. Deze gesprekken worden naar verwachting in 2027 gevoerd.
-
De Zuidpilaar. Eind 2025 en in 2026 zijn er nieuwe gesprekken met de Zorggroep gepland. We willen samen met de Zorggroep onderzoek doen naar een gecombineerde nieuwbouw tussen zorgappartementen en een GA.
-
Zalzershoaf, Glazenap. In 2025-2026 wordt voor deze locaties gezocht naar een duurzame oplossing om de functies richting de toekomst te waarborgen.
Zo dragen we bij aan krachtige gemeenschapsvoorzieningen die het verschil maken in het dagelijks leven van onze inwoners in wijken en dorpen.
Meedoen- en inkomensondersteuning De Participatiewet biedt een vangnet voor inwoners die niet in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Daarnaast stimuleert de wet participatie via ondersteuning naar werk en, waar nodig, inkomensaanvulling. Werk biedt echter meer dan inkomen: het geeft structuur, sociale verbinding en eigenwaarde. Daarom streven we naar een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen naar vermogen kan bijdragen, ongeacht achtergrond, leeftijd of beperking. Niet voor iedereen is werk (direct) haalbaar. Voor deze groep is passende ondersteuning essentieel om op andere manieren actief te blijven in de samenleving. Samen met partners als WAA Groep, werkgevers, UWV, onderwijsinstellingen en arbeidsbemiddelaars bieden we daarom maatwerk in begeleiding en ondersteuning gericht op werk of andere vormen van meedoen. Daarnaast zijn er initiatieven als Buurten met Talent en programma’s als Basisvaardigheden die inzetten op het benutten van onbenut potentieel. Dit levert niet alleen sociaal en maatschappelijk rendement op, maar ook economisch voordeel op de lange termijn. We werken steeds mensgerichter en integraler. Met methodes als de Doorbraakmethode ondersteunen we inwoners die tussen wal en schip dreigen te vallen. De invoering van de Participatiewet in Balans vanaf 2026 speelt hierop in met eenvoudigere regels, meer vertrouwen en ruimte voor maatwerk.
Wij bereiden ons daarop voor en passen ons beleid en uitvoering waar nodig aan. Dit sluit aan op Fier Verdiept, de actualisatie van het beleidskader Sociaal Domein Fier op Venlo.
Arbeidsmarktregio Noord-Limburg en het Werkcentrum Noord-Limburg De gemeente Venlo is centrumgemeente binnen de arbeidsmarktregio Noord-Limburg (AMR-NL). We werken hierin samen met UWV, onderwijs, SBB, werkgevers- en werknemersorganisaties en andere gemeenten. Ons gezamenlijke doel: een goed functionerende en inclusieve arbeidsmarkt waarin inwoners én werkgevers optimaal worden ondersteund. In het kader van de landelijke hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur komt in elke arbeidsmarktregio één herkenbaar en toegankelijk regionaal loket: het Werkcentrum. Binnen dit Werkcentrum worden bestaande structuren als het WerkgeversServicepunt (WSP), het Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) en het LeerWerkLoket (LWL) gebundeld. 34 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Het Werkcentrum Noord-Limburg start in het vierde kwartaal van 2025 digitaal. In de loop van 2026 komt er ook een fysiek loket. De functie en rol van het Werkcentrum zijn als volgt: •
Eén loket voor diensten aan werkzoekenden, werkenden en werkgevers;
•
Centrale toegang voor vragen over werk, loopbaan en scholing;
•
Eén ingang voor verschillende publieke en private dienstverleners;
•
Ondersteuning bij het vinden van werk, het ontwikkelen van vaardigheden en het werven van personeel.
Parallel aan deze ontwikkeling is op 18 september 2024 het Regionaal Beraad Noord-Limburg gestart. Dit beraad is een belangrijk onderdeel van de nieuwe arbeidsmarktstructuur. Dit zijn de taken en verantwoordelijkheden van dit beraad: •
Fungeren als overlegorgaan op regionaal niveau;
•
Opstellen van een meerjarenagenda;
•
Richting geven aan de dienstverlening van het Werkcentrum;
•
Vertegenwoordiging van publieke én private partijen;
•
Bevorderen van een samenhangende aanpak van arbeidsmarktvraagstukken in de regio.
Buurten Met Talent Met Buurten met Talent investeren we in buurten waarin mensen elkaar kennen, ondersteunen en de ruimte krijgen om hun talenten te ontwikkelen. Het initiatief komt voort uit de beleidskaders Fier op Venlo en Werken in Venlo. Het laat zien dat sociale én economische ontwikkeling hand in hand kunnen gaan. In zes Venlose buurten ondersteunen zogenoemde ‘talentverbinders’ bewoners om hun talenten te ontdekken, nieuwe vaardigheden op te doen en elkaar te ontmoeten. Denk aan bewoners die een buurtactiviteit opzetten, iets nieuws leren of samen iets bijdragen aan de leefbaarheid. De resultaten van de afgelopen jaren laten zien dat dit werkt: bewoners voelen zich meer betrokken, durven stappen te zetten en versterken zo hun eigen toekomst én die van hun buurt. In 2024 is de eerste stap gezet om Buurten Met Talent 'geleidelijk over te dragen' aan de samenleving (stichting Buurten Met Talent). Weliswaar voorlopig nog onder gemeentelijke begeleiding en co-financiering en met een nadrukkelijke focus op gemeenschapskracht en brede participatie. We gaan in 2026 en 2027 verder met die geleidelijke overdracht van gemeentelijke taak naar maatschappelijke opgave. De rol van de gemeente als co-financierder wordt kleiner doordat de kracht en potentie van Buurten Met Talent door meerdere maatschappelijk gerichte fondsen met substantiële bijdrages erkend wordt.
De verwachting is dat Buurten Met Talent vanaf 2028 helemaal op eigen benen staat. Buurten met Talent is daarmee een belangrijk schakelpunt tussen sociaal beleid, meedoen-beleid, samenleving en burgerinitiatieven.
35 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
WAA en WSW De Wet sociale werkvoorziening (Wsw) blijft belangrijk voor mensen die ondersteuning nodig hebben om passend werk te vinden. De WAA Groep NV voert deze wet uit voor de gemeente Venlo. Sinds een aantal jaren zijn de aandelen van de WAA volledig in handen van de gemeente. Hiermee borgen we het behoud en de ontwikkeling van deze sociale infrastructuur. De WAA werkt sindsdien voor de Gemeenschappelijke Regeling (GR WAA) en voor de gemeente Venlo in het kader van de Participatiewet. Zo ontstaat meer samenhang tussen de Wsw-doelgroep en inwoners met een bijstandsuitkering die begeleiding nodig hebben naar (en bij) werk. De WAA blijft goede exploitatieresultaten realiseren, financieel én sociaal. Wel blijkt de uitstroom uit de Wsw hoger dan (in 2015 landelijk) verwacht. Vaak is de reden voor uitstroom pensionering. Ook stromen mensen uit door arbeidsongeschiktheid en overlijden. De infrastructuur en aanpak van de WAA blijft effectief. Daarom willen we inverdieneffecten uit de Participatiewet benutten om de kennis en infrastructuur van de WAA duurzaam in stand te houden. Het groeiproces om het duurzaam sociaal detacheringsbedrijf en gemeentelijke uitvoering van de Participatiewet aan elkaar te verbinden, vraagt om geduld. In 2026 wordt die samenwerking na projectmatige voorbereiding operationeel gemaakt.
Het is belangrijk om steeds aandacht te hebben voor het belang van inwoners. Cultuur en werkwijze zijn cruciaal.
KanDoen KanDoen is het Venlose buurt- en ontwikkelbedrijf voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hier krijgen mensen met een Wsw-dienstverband of een voorziening vanuit de Participatiewet de kans om (werk)ervaring op te doen, talenten te ontwikkelen en weer actief deel te nemen aan de samenleving. KanDoen wordt uitgevoerd door een combinatie van drie bedrijven, de gemeente Venlo en de WAA. Ook in 2026 blijft KanDoen functioneren als buurtgerichte werk- en activiteitenlocatie in de wijk. De nadruk ligt op inclusie, buurt-verbinding, vergroten van zelfvertrouwen en het versterken van relevante vaardigheden. Binnen de lopende opdracht richt KanDoen zich de komende periode nog meer op samenwerking met lokale partners en bredere maatschappelijke integratie. De aanbesteding is met twee jaar verlengd. Dit past bij de doelstellingen uit het beleidskader Fier op Venlo. Hierin staan gemeenschapskracht, inclusie en ontwikkeling centraal. Daarom wordt ook onderzocht of KanDoen als instrument toekomstig onderdeel zou kunnen worden van de Sociale Basis-opgave.
Beleidskader Geldzorgen Het beleidskader Geldzorgen helpt inwoners met financiële problemen richting meer bestaanszekerheid. We willen voorkomen dat mensen langdurig onder het sociaal minimum leven en stimuleren dat iedereen, naar vermogen, kan meedoen aan de samenleving. Binnen het beleidskader Geldzorgen werken we vanuit een brede blik aan het ondersteunen van mensen met financiële zorgen in Venlo. De focus ligt op het investeren in samenwerkingsverbanden,
36 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
preventie en vereenvoudigen van onze regelingen en toegang. Daarnaast investeren we in een onderwijsprogramma om te werken aan financiële kennis en vaardigheden. Ook 2026 staat in het teken van het verstevigen en verdiepen van deze ontwikkelingen. We gaan door met de activiteiten die we zijn gestart. Waar nodig verbeteren we interventies zoals het jongerenperspectieffonds. Dit wordt in 2026 geïntegreerd binnen de gemeentelijke schuldhulpverlening.
Anti-discriminatie Het is belangrijk dat de gemeente blijvend investeert in het voorkomen van discriminatie. Zo krijgt iedere inwoner gelijke kansen om mee te doen, voelen mensen zich veilig en gehoord, en blijft de samenleving verbonden. Voorkomen van discriminatie versterkt het vertrouwen in de overheid, benut talent beter en voorkomt problemen en kosten achteraf. Bovendien heeft de gemeente de wettelijke taak om gelijke behandeling te bevorderen. Gemeente Venlo en Anti Discriminatie Voorziening Limburg (ADV-L) werken samen als het gaat om de preventie van discriminatie op lokaal niveau. Acties rondom preventie zijn opgenomen en begroot in de Venlose Inclusie Agenda 2024-2028.
Ontwikkelingen AZC De gemeente Venlo heeft op basis van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen een wettelijke taak om bij te dragen aan voldoende opvangplaatsen en evenwichtigere verdeling van asielzoekers over Nederland. Het college heeft in 2024 daarom onder voorwaarden een principebesluit genomen om de locatie van het voormalige Klooster Bethanië door het COA te laten ontwikkelen tot een asielopvangcentrum voor maximaal 600 asielzoekers. Hierop volgend is in september 2025 na een raadsconsultatie een bestuursovereenkomst met aanvullende werkafspraken voor een periode van 10 jaar met het COA aangegaan. Voor de realisatie van het azc op de locatie van het voormalige Klooster Bethanië biedt het bestemmingsplan en eerder verleende vergunningen geen uitkomst. Dit betekent dat er een omgevingsvergunning nodig voor verschillende activiteiten waaronder een buitenplanse omgevingsplanactiviteit waarvoor een bindend advies van de gemeenteraad nodig is.
Wat mag het kosten? In deze paragraaf staat het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook geeft het een toelichting op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten/ Realisatie Lasten 2024
Meedoen
Baten Lasten
Totaal saldo Programmalijn
37 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
2025
2026
2027
2028
2029
78.994
74.926
70.975
55.176
56.195
54.795
133.280
129.820
127.100
111.046
109.887
106.828
-54.286
-54.895
-56.125
-55.871
-53.692
-52.033
Begrotingsvoorstellen 2026-2029 Programmalijn Meedoen
2026
Inkomensondersteuning en BUIG
-1.327
2027
2028
2029
-841
Participatie (WSW)
-943
-902
-879
Impulsbudget arbeidsmarktregio’s
-827
-1.117
-1.291
Kinderboerderij Hagerhof
-350
-350
-350
-350
Opdracht agenda vrijwilligers, mantelzorgers en planvorming ssc
-350
-350
Re-integratie addendum fier op Venlo
-300
150
150
Impulsbudget sociale infrastructuur
-280
-280
-280
-280
Geldzorgenbeleid
-279
-391
-443
-491
Versterking arbeidsmarktregio’s
-248
-248
-248
Verhogen subsidie sociale basis
-200
Buurten met talent
-150
-150
Zalsershaof langjarig onderhoud
-120
-120
-120
Beëindiging regionale samenwerking Sociale Recherche
-110
-110
-110
-110
1.000
1.000
100
100
100
1.500
1.500
1.500
-2.419
-972
678
Vrijval vermogen WAA groep NV Realisatie voordeel huizen van de wijk
100
Mobiliteitsbudget (OV-vervoer) - Geldzorgenbeleid
300
Bijstellen exploitatie WSW
2.600
Overige voorstellen < € 0,1 miljoen
31
Totaal programmalijn Meedoen
-2.453
Inkomensondersteuning en BUIG 2026
2027
2028
2029
-1.327 De verwevenheid en samenhang tussen deze begrotingspost met die van het Geldzorgenbeleid, de WAA/WSW is groot. In samenhang, vormen die begrotingsposten het beleidsmatig kader waarmee we in Venlo een gezonde balans vinden tussen ondersteunen en stimuleren van inwoners die - al dan niet tijdelijk - minder goed kunnen mee komen. Deze post zelf ziet op de kosten van bijstandsuitkeringen. Vanwege de combinatie van grotere aantallen en hoge kosten per uitkering, kunnen voor wat betreft de Participatiewet veel kleine afwijkingen op persoonsniveau leiden tot grote afwijkingen in het totaal. Daarom is er altijd sprake van een bepaalde mate van onzekerheid als het gaat om de bijstandslasten. We volgen consistent het volume dat het Rijk verwacht (aantal uitkeringen) en de tarieven (prijs per uitkering). We rekenen met deze rijksprognoses. We gaan daarbij ook uit van onze lokale recente realisatiecijfers. In deze begroting staan dus de verwachte bijstandslasten voor Venlo op basis van landelijke trends. Voor de komende periode zien we geen lokale of regionale signalen om af te wijken van de landelijke trendlijn. We hanteren dus de ramingen zoals die landelijk zijn vastgesteld. Hierdoor verwachten we een nadeel op de lasten van ruim € 1.300.000 in 2026.
38 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Participatie (WSW) 2026
2027
2028
2029
-943
-902
-879
-841
In de IU Participatie verrekent het Rijk bedragen voor het cluster Participatie (Participatiewet en Wsw, Kandoen et cetera). Deze posten liggen in de lijn der verwachting en zijn in het kader van de lopende beleidslijnen nodig om de taken goed te kunnen uitvoeren. Dat geldt ook voor de rijksbijdrage sociale infrastructuur. Met deze middelen kunnen we de doelen en taken op het gebied van (nieuw) beschut werken blijven bekostigen. Met (nieuw) beschut werk voert de gemeente Venlo een deel van de Participatiewet uit voor doelgroepen die tot de decentralisaties van 2015 eerder in de toen op slot gezette Wsw zouden zijn ingestroomd. Dit betreft personen die een indicatie Beschut Werk van het UWV krijgen, zoals bijvoorbeeld sommige werkzoekende jongeren vanuit het speciaal onderwijs. Zowel landelijk als lokaal is in de omvang van deze groep een lichte stijging waarneembaar.
Impulsbudget arbeidsmarktregio’s 2026
2027
2028
-827
-1.117
-1.291
2029
Deze middelen komen beschikbaar voor de hele arbeidsmarkt regio en maken het mogelijk om gezamenlijke dienstverlening (bijvoorbeeld op het gebied van werk, scholingsinstrumenten of trajecten) te ontwikkelen met de partners in de arbeidsmarktregio. Hiermee kunnen de kaders ontwikkeld worden voor de regionale arbeidsmarktinfrastructuur en mogelijke knelpunten in de regionale samenwerking worden opgelost.
Kinderboerderij Hagerhof 2026
2027
2028
2029
-350
-350
-350
-350
Deze middelen zijn bedoeld voor de instandhoudingsexploitatiesubsidie Kinderboerderij stichting Hagerhof volgens het raadsamendement van 29 juni 2022 en collegebesluit van 11 juni 2024. Hiermee handelt het college toezegging 395033 kinderboerderij van 14 mei 2025 af. Opdracht agenda vrijwilligers, mantelzorgers en planvorming ssc 2026
2027
-350
-350
2028
2029
Sociale basis en vrijwilligers zijn het cement voor een vitale samenleving. Intensivering van het beleid op dit vlak is nodig en belangrijk. De uitvoering van de in 2024 vastgestelde agenda's voor vrijwilligers, mantelzorgers en het shared service center liggen in elkaars verlengde en zijn op elkaar aan te sluiten. Allen zijn voorzien van doelen. Nu er eindelijk ook uitvoeringscapaciteit is, is voor de nabije toekomst ook materieel budget benodigd om de agenda's uit te voeren. In ieder geval voor de eerstkomende 2 begrotingsjaren. Daarbij is begroot op € 100.000 voor kwartiermaker/projectleider, € 100.000 materieel voor SSC, 39 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
€ 100.000 materieel aanvullend voor vastgestelde uitvoeringsagenda vrijwilligers en € 50.000 voor vastgestelde uitvoeringsagenda mantelzorg. Re-integratie addendum fier op Venlo 2026
2027
2028
2029
150
150
-300
Conform het addendum Fier op Venlo is de prioriteit van de re-integratie dienstverlening de groep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Denk hierbij aan inwoners met meervoudige problematiek, mensen met een langdurige afstand tot werk, kwetsbare jongeren en statushouders/migranten. Idealiter heeft deze doelgroep binnen 3 jaar een passend ondersteuningsplan dat proactief uitgevoerd wordt. Hiervoor is voor 2026 een eenmalig transitiebudget nodig. Het rendement van deze diepte-investeringen zal zich ook met inverdieneffecten kunnen terugverdienen. Dit verwachten we dan ook in de jaren 2028 en 2029.
Impulsbudget sociale infrastructuur 2026
2027
2028
2029
-280
-280
-280
-280
Sociaal ontwikkelbedrijven richten zich op het aan het werk helpen en houden van mensen met een arbeidsbeperking die niet direct bij reguliere werkgevers aan het werk kunnen. Zij begeleiden steeds meer mensen uit deze groep naar reguliere banen. Dat geeft financiële en vraagt van de sociaal ontwikkelbedrijven dat zij hun bedrijfsvoering hierop aanpassen en toekomstbestendig maken. Om gemeenten en sociaal ontwikkelbedrijven te ondersteunen bij die noodzakelijke ontwikkeling, stelt het Rijk de komende tien jaar een impulsbudget beschikbaar.
Geldzorgenbeleid 2026
2027
2028
2029
-279
-391
-443
-491
Het enkele jaren geleden vastgestelde langjarige Geldzorgenbeleid blijkt effecten te hebben. Het bereik en het gebruik van het ondersteunende en stimulerende beleid neemt zelfs meer dan voorzien toe, waardoor nu bijstelling aan de orde is. Vooral voor bestaanszekerheid, (in het bijzonder schuldhulp en regelingen) blijken al na anderhalf jaar beleidskader maatregelen effect te hebben. Dat komt doordat er meer gebruik van wordt gemaakt en door impactvertaling met zichtbaar voordelig multipy-effect voor gemeente. Dit maakt duidelijk dat sociaal en financieel de juiste vorm van beheersing is om verder te gaan met het gevoerde beleid.
Versterking arbeidsmarktregio’s 2026
2027
2028
-248
-248
-248
2029
Deze decentralisatie-uitkering is bedoeld om de regiefunctie die centrumgemeenten vervullen voor de samenwerking en de gezamenlijke publieke werkgeversdienstverlening in de arbeidsmarktregio’s 40 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
structureel te ondersteunen en te versterken. Er zijn twee wijzigingen in de bestaande decentralisatieuitkering voor de periode 2025-2028. Regie- en gidsfunctie: Voor de hervorming arbeidsmarktinfrastructuur ontvangen centrumgemeenten extra middelen om nieuwe activiteiten te kunnen organiseren voor het verankeren en versimpelen van de samenwerking in de arbeidsmarktregio’s. Bijvoorbeeld voor het organiseren van het Regionaal Beraad, het Regionaal Werkcentrum (RWC) en de gidsfunctie in de arbeidsmarktregio (gezamenlijk met het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV)). Het gaat om een bedrag dat evenredig over de 35 arbeidsmarktregio’s is verdeeld.
Verhogen subsidie sociale basis 2026
2027
2028
2029
-200 Het subsidieplafond voor de subsidieregel Sociale Basis wordt incidenteel voor 2026 met € 200.000 verhoogd. Hiermee bieden we ruimte voor de transitie van subsidieregime vanaf 2026. De aanpassing is bewust incidenteel en voor één jaar, gericht op 2026 als overgangsjaar.
Buurten met talent 2026
2027
-150
-150
2028
2029
In 2024 is de stichting Buurten met Talent opgericht. Het doel is geleidelijk van volledig gemeentelijk eigenaarschap naar mede-eigenaarschap vanuit de samenleving te gaan. De stichting gaat steeds meer op eigen benen staan door eigen acquisitie van middelen. Hierdoor kunnen we de subsidie afbouwen vanaf 2026. Aandachtspunt zijn de talentverbinders. Zij zijn op dit moment nog in dienst van de gemeente. Voor deze kosten moet voldoende budget beschikbaar zijn, vooral omdat zij het gezicht, de oren, ogen en handen van BMT zijn én omdat BMT beleidsinhoudelijk één van de Fier-op-Venlo-accenten is. Zalsershaof langjarig onderhoud 2026
2027
2028
-120
-120
-120
2029
Aan de raad is toegezegd om in beeld te brengen wat de kosten voor Zalzershaof zijn op de huidige locatie, nu Zalzershaof niet langer is opgenomen in de plannen van MFC Hout-Blerick. Om gemeenschapsaccommodatie Zalzershaof op onderhoudsconditieniveau 3 houden is een actueel meerjarenonderhoudsplan gemaakt. Vooralsnog is voor drie jaar een bedrag nodig van € 120.000. Na deze periode evalueren we. Daaruit volgen de adviezen voor de lange termijn. Met dit bedrag neemt de subsidiebehoefte toe. We werken nader uit wat verdere gevolgen voor de exploitatie/subsidiebehoefte van Zalzershaof zijn als het MFC Hout-Blerick (planning 2027) operationeel is. 41 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Beëindiging regionale samenwerking Sociale Recherche 2026
2027
2028
2029
-110
-110
-110
-110
Sinds 2009 worden de kosten voor drie fte voor de regionale samenwerking Sociale Recherche doorbelast aan de deelnemende gemeenten, Dit is op basis van regionale tarieven, inclusief een opslag voor overhead. De inkomsten zijn volledig begroot binnen het materiële budget onder ‘Uitvoeringskosten Participatiewet’. Met het beëindigen van deze samenwerking worden de loonkosten van de drie fte afgeraamd. Daarnaast realiseren we de overige inkomsten niet meer. Want de dekking voor de overheadopslag vervalt hiermee.
Vrijval vermogen WAA groep NV 2026
2027
2028
2029
1.000
1.000
Uit de jaarrekening van de WAA Groep NV blijkt dat het eigen vermogen € 7,5 miljoen bedraagt. Dit is ruim boven het weerstandsvermogen van € 2,5 miljoen. De algemene vergadering van aandeelhouders (zijnde het college van gemeente Venlo) van de WAA Groep NV besluit tot een dividenduitkering en deze ten behoeve van de jaarschijven 2028 tot en met 2032 ter beschikking te laten stellen.
Realisatie voordeel huizen van de wijk 2026
2027
2028
2029
100
100
100
100
Er is een structurele onderbesteding van het beschikbare budget voor huisvestingskosten huis van de wijk-locatie. Hierdoor kan een bedrag van € 100.000 vrijvallen. Mobiliteitsbudget (OV-vervoer) - Geldzorgenbeleid 2026
2027
2028
2029
300 Het mobiliteitsbudget dat door gemeente werd gereserveerd voor openbaar vervoer kan vrijvallen. De inzet hiervan is inmiddels overgenomen door de provincie.
Bijstellen exploitatie WSW 2026
2027
2028
2029
2.600
1.500
1.500
1.500
Het aantal Venlose inwoners met een Wsw dienstbetrekking daalt harder dan verwacht. De loonkosten van de Wsw’ers dalen daardoor ook harder. Uit een nieuwe doorrekening van de te verwachten loonkosten blijkt dat vanaf 2026 structureel een bedrag van € 1,5 miljoen kan vrijvallen(waarbij in 2026 nog incidentele extra vrijval vanuit de eerder bij overname WAA voorziene risicodempingsreserve, omdat die risico's zich niet gemanifesteerd hebben). 42 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Zelfredzaamheid Wat willen we bereiken? Met de programmalijn zelfredzaamheid willen we bereiken dat inwoners zo zelfredzaam mogelijk zijn. Als het nodig is krijgen ze daarvoor de passende ondersteuning. We gaan uit van wonen thuis in de wijk met passende ondersteuning.
Wat gaan we daarvoor doen? We bieden de noodzakelijke ondersteuning aan inwoners, gericht op mee blijven doen. We willen bereiken dat inwoners zelfredzaam zijn en zoveel als mogelijk zelfredzaam blijven op het gebied van mobiliteit, huishouden, werken, financiën, wonen en zelfzorg. Zodat ze zo optimaal mee kunnen doen in onze samenleving (indicator Meetbaar Venlo). Daartoe monitoren we voor Meetbaar Venlo de zelfredzaamheid van onze inwoners en het aantal inwoners met een maatwerkvoorziening jeugd, Wmo inclusief Beschermd wonen en opvang.
Opgroeien, wonen en (samen)leven in de wijk We willen bereiken dat inwoners zo lang mogelijk kunnen blijven wonen in hun wijk. Als het nodig is, bieden wij inwoners hierbij ondersteuning. Deze ondersteuning gebeurt zoveel mogelijk ambulant in de eigen omgeving van de inwoner. De ondersteuning is vooral gericht op jongeren en hun gezin, kwetsbare inwoners en ouderen. Als het inwoners tijdelijk (nog) niet lukt om zelfstandig met ondersteuning te wonen of als een onveilige thuissituatie is, bieden we een vangnet in de vorm van maatschappelijke opvang, beschermd wonen en opvang voor slachtoffers van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Samen met het programma Leefbaar Venlo blijven we werken aan de grote woonopgave voor aandachtsgroepen, ouderen en jongeren. Regionaal en lokaal zoeken we naar innovatieve oplossingen in de combinatie van passend wonen met ondersteuning in de wijk. We zorgen dat er een duidelijk beeld van de woonzorgopgave komt. We koppelen onze eigen informatie aan data van partners in het veld. Dit moet leiden tot integrale afweging en prioritering. Hiermee maken we een integraal volkshuisvestelijk programma. Een woonzorgvisie is hier onderdeel van.
Zelfstandig opgroeien, zo nodig met ondersteuning In Venlo verdient ieder kind gelijke kansen om veilig, gezond en kansrijk op te groeien. Daarom zetten we in op het versterken van de pedagogische basis én het bieden van toegankelijke, effectieve en betaalbare jeugdhulp. Deze ambitie vraagt om een langjarige inzet en nauwe samenwerking tussen jeugdzorg, gemeenten, onderwijs en alle andere partners rondom kinderen en gezinnen. We zetten in op preventie en versterking van de pedagogische basis. Tegelijkertijd bieden we continuïteit én ontwikkelen we het jeugdzorgaanbod verder. Door nu te investeren in een stevige pedagogische context, met oog voor vroegsignalering, netwerkversterking en laagdrempelige ondersteuning, creëren we ruimte om zwaardere vormen van hulp af te bouwen. In 2026 willen we verder gaan met de bestaande preventieve voorzieningen, (sterke) lokale teams versterken en passende jeugdzorg borgen voor wie dat nodig heeft. Daarmee
43 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
voeren we de aanbevelingen uit het adviesrapport Groeipijn van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd uit. Een essentiële stap is de nieuwe opdracht Jeugd binnen de nieuwe sociale basis. De inzet is gericht op brede ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen: van collectieve interventies en opvoedondersteuning tot langdurige betrokkenheid bij kwetsbare gezinnen. Het doel is problemen vroeg te signaleren en escalatie voorkomen. Met het programma Gelijke Kansen versterken we de verbinding tussen onderwijs, zorg en jeugdhulp. We maken de ondersteuning, laagdrempelig en passend door het inzetten van brugfunctionarissen, jeugdprofessionals toe te voegen aan schoolteams en stappen te zetten naar een inclusieve Kinderopvang+. We intensiveren structurele samenwerkingen, zoals het huiskamerproject bij De Velddijk en de onderwijs-zorggroep voor hoogbegaafde leerlingen. Hiervoor komt in 2026 een regionale subsidieregeling onderwijs-zorg beschikbaar. Verder ronden we in 2026 de implementatie van het afwegingskader onderwijs-jeugdhulp af. In 2026 starten we met nieuwe en/of aangepaste contracten in de jeugdzorgketen. Deze veranderingen betekenen meer ruimte voor maatwerkafspraken, betere verwijzing en meer grip op inhoud en kosten.
Samen voor Veilig Naast de hierboven genoemde trajecten ligt er een stevige opgave op het gebied van de aanpak Samen voor Veilig (Geweld in Afhankelijkheidsrelaties) en de implementatie van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Beide opgaven vragen om een fundamentele verandering in de manier waarop we kwetsbare kinderen en gezinnen ondersteunen. •
Binnen Samen voor Veilig richten we ons op het doorbreken van patronen van onveiligheid, het creëren van veilig opvoedklimaat en het versterken van de samenwerking tussen veiligheid, zorg en informele steun.
•
Het Toekomstscenario vraagt om een integrale, mensgerichte aanpak. Hierbij staat de vraag van het kind en het gezin centraal. Dit vraagt van alle betrokken professionals dat ze domeinen organisatiegrenzen overstijgend samenwerken.
We bouwen voort op bestaande initiatieven en leggen de focus op verbinding, vertrouwen en continuïteit. Dit vraagt ook op lokaal niveau om keuzes in werkwijze, mandaat en de versterking van de toegang tot passende hulp. Tijdens het voorbereiden van de Programmabegroting 2026-2029 was er nog geen besluitvorming geweest over de nieuwe visie en het uitvoeringsprogramma Samen voor Veilig in de 14 gemeenten Noord- en Midden-Limburg. Vanwege dreigende financiële tekorten in diverse gemeenten is in het bestuurlijk overleg Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GiA) de opdracht gegeven om een aantal scenario's met financiële consequenties uit te werken. Er bestaat een kans dat definitieve besluitvorming pas eind 2025 of begin 2026 plaatsvindt. Voor 2026 is het uitvoeringsprogramma leidend zoals dit nog moet worden vastgesteld. Integraal werken In het najaar van 2025 ligt het addendum "Fier Verdiept" voor aan de gemeenteraad. Onderdeel hiervan zijn de thema's integraal werken, integrale toegang en sterke lokale teams. Met uitvoeringsprogramma's staat voor Q3 en Q4 2025 beschreven op welke wijze de integrale toegang 44 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
tot het sociaal domein en op welke wijze de sterke lokale teams worden ingericht. De plannen worden vanaf 2026 uitgevoerd. De ervaringen die opgedaan zijn met het werken met de Doorbraakmethode worden hier nadrukkelijk in meegenomen. De invoering van de (concept) Wet Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) is opnieuw uitgesteld. Deze wet is bedoeld om een juridische grondslag te leveren voor domeinoverstijgende gegevensdeling en verwerking bij mensen met meervoudige problematiek. Ouderen De (landelijk) ingezette beweging langer thuis wonen past bij ons beleidskader Fier op Venlo. We gaan verder met gebiedsgerichte aanpakken wonen-zorg ouderen en zetten in op de zelfregie en samenredzaamheid van ouderen en op hun vitaliteit en gezondheid. Belangrijk daarbij zijn vitale gemeenschappen, actieve betrokkenheid van onze inwoners, inzet van reablement en wijknetwerken van informele en formele zorg. De eerste ervaringen met gebiedsgericht werken deden we onder andere met de pilot Gewoonthuis in Ruysdonck. Dit zetten we met partners verder uit in andere gebieden, zoals in De Nieuwe Munt en Belfeld. De ingezette domeinoverstijgende samenwerking tussen wijkverpleging en sociaal wijkteam breiden we verder uit. We maken met een brede meerjarige campagne ouderen bewust om zich beter voor te bereiden op hun woon- en zorg-toekomst en daarbij zelf de regie te nemen.
De toenemende vergrijzing vraagt specifieke aandacht voor ouderen met andere culturele achtergronden. Er is meer behoefte aan ondersteuning en zorg met aandacht voor de religieuze en culturele aspecten van deze ouderen. Met partners uit de sociale basis, wijkverpleging en Wmoaanbieders zoeken we naar samenwerking en een aanpak die aansluit op de behoeften van deze ouderen. Internationale werknemers Er wonen en werken ruim 53.000 internationale werknemers in de regio Noord-Limburg. Met de meesten gaat het goed. Een klein deel valt uit. Met de verwachte toename van het aantal internationale werknemers in Venlo en de regio zal ook het aantal uitvallers toenemen. We zetten daarom naast short-stay wonen ook in op kwalitatieve huisvesting, veiligheid en preventie van dakloosheid. We zetten de ingezette lijn met de 9-sporen aanpak voort. Daarnaast volgen we de landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen om deze uitdagingen het hoofd te bieden. We blijven daarom inzetten op ondersteuning (straathoekwerker), kortdurende opvang en preventieve maatregelen zoals informatievoorziening (MYinfoNL app en de Work In NL (WIN) infopunten) en het borgen van goede huisvesting aan de voorkant. Daarnaast bestendigen we de kortdurende opvang voor dakloze internationale werknemers. We willen de pilot die eind 2024 gestart is voortzetten in 2026.
Kwetsbare inwoners Zoals beschreven in Fier op Venlo richten we ons op de integratie van kwetsbare inwoners in de wijk, op het gebied van wonen en zorg. We willen passende woonvormen en toekomstbestendige opvangen woonzorgvoorzieningen. Hiermee kunnen we de juiste zorg en ondersteuning voor onze inwoners bieden. Er wordt gewerkt aan een nieuwe locatie voor maatschappelijke opvang. De planning om in het eerste kwartaal van 2026 een gebruiksklare locatie op te leveren. We hebben daarbij aandacht voor overlast, veiligheid, leefbaarheid en passende dienstverlening. 45 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
We gaan aan de slag met het actualiseren van regiovisie Meedoen en Wonen (2022-2026). We stellen op basis van de huidige regiovisie (jaarlijks) een regionale uitvoeringsagenda op. We richten ons op preventie, vroegtijdige signalering, versterken bestaanszekerheid, normalisatie, communicatie en toegankelijke passende voorzieningen, zodat deze doelgroep kan blijven meedoen. In 2026 voeren we samen met regiogemeenten de Ethos-telling uit. De telling geeft zicht op het aantal en het profiel van dakloze mensen. De uitkomsten nemen we mee in onze brede aanpak van dakloosheid. Het wetsvoorstel doordecentralisatie beschermd wonen is nog altijd niet in behandeling genomen. Ook het objectief verdeelmodel, dat samenhangt met het woonplaatsbeginsel, wordt nog niet ingevoerd. We werken regionaal al volgens afspraken die hier bij aansluiten. We volgen wat dit uitstel verder voor ons betekent. Medio mei is een motie ingediend om te onderzoeken welke organisaties in Venlo een bijdrage willen leveren aan de realisatie van een 2-jarige pilot in het kader van Shelter City. Op dit moment wordt deze motie verder onderzocht. Wmo voorzieningen Het wetsvoorstel om een inkomensafhankelijke eigen bijdrage systematiek in te voeren voor Wmo maatwerkvoorzieningen (niet voor beschermd wonen of opvang) is controversieel verklaard.
Daarmee schuift de beoogde invoeringsdatum op, van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028. Hiermee ontstaat opnieuw vertraging op de inzet van een landelijk instrument. Dit instrument moet zorgen dat de druk op het gebruik van voorzieningen voor inwoners afneemt, de (financiële) houdbaarheid van voorzieningen versterken, en de aanzuigende werking van het huidige abonnementstarief grotendeels ongedaan maken. We volgen de landelijke ontwikkelingen. Indien nodig zetten we de benodigde activiteiten in gang. Het Rijk wil samen met gemeenten de beheersbaarheid van de uitgaven in relatie tot de wettelijke zorgtaken van de Wmo borgen. Zo is het doel het open-einde deel van de regeling te beëindigen. Ook zijn er afspraken gemaakt om in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo via een andere manier te financieren dan via de algemene uitkering van het gemeentefonds. In 2026 volgen wij deze ontwikkelingen en mogelijke effecten. Hulp bij het huishouden De vraag naar deze voorziening is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Dit komt door de invoering van het abonnementstarief in 2019, doordat inwoners langer zelfstandig thuis blijven wonen en door de toenemende vergrijzing. Hierdoor is er een personeelstekort bij aanbieders. Ook in 2026 spelen we in op deze trends. We onderzoeken op welke wijze we meer grip kunnen krijgen op deze voorziening.
We willen vraag en aanbod beter in balans te brengen en de samenwerking met aanbieders versterken. In 2021 is gestart met het project ‘Overgang van Begeleiding Individueel naar Sociale Basis’. In 2026 gaan we hier meer voor doen. We willen een forsere overgang van een deel van de indicaties Begeleiding Individueel en Dagbesteding naar de Sociale Basis. Uitvoeringstaken contracten Wmo en Jeugdzorg MGR Na afronding van het aanbestedingsproces jeugd eind 2025 starten begin 2026 voor een aantal segmenten Jeugd nieuwe contracten. De contracten voor de overige segmenten jeugd en Wmo worden per 2026 verlengd. De tarieven voor deze contracten zijn geactualiseerd. De hogere tarieven 46 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
zijn verwerkt in deze begroting (conform de AmvB reële tarieven). Voor 2026 staan een aantal aanbestedingen gepland voor Wmo. In ieder geval de aanbesteding voor Hulpmiddelen / vervoersvoorzieningen. De marktconsultatie in 2025 voor WonenPlus zal uitwijzen of dit in 2026 leidt tot een nieuwe aanbesteding. Naast de implementatie van nieuwe- en of verlengde contracten staat 2026 in het teken van de aansluiting van 7 Midden-Limburgse gemeenten op de MGR. Besluitvorming gebeurt eind 2025. Voor toezicht en handhaving Wmo en Jeugd wordt het beleidskader geactualiseerd. De MGR herijkt elke twee jaar haar Uitvoeringsplan. De speerpunten uit dit geactualiseerde Uitvoeringsplan 2026-2028 zijn: •
Inhoudelijke doorontwikkeling op basistaken (PDCA-cyclus bedrijfsvoering verbeteren en nog meer Data gedreven werken);
•
Verdieping en verduidelijking in samenwerking tussen MGR/gemeenten (beleid – toegangMGR);
•
Integratie van de uitvoeringstaken van de MGR Midden-Limburg/Noord-Limburg.
Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten/ Realisatie Lasten 2024
Zelfredzaamheid
Baten Lasten
Totaal saldo Programmalijn
47 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
2025
2026
2027
2028
2029
10.112
12.180
11.270
11.250
11.212
11.129
148.085
157.932
169.293
166.831
164.532
163.876
-137.973 -145.752 -158.023 -155.581 -153.320 -152.747
Begrotingsvoorstellen 2026-2029 Programmalijn Zelfredzaamheid
2026
2027
2028
2029
Tarieven 2026 Jeugd Gecontracteerd aanbod
-3.745
-3.745
-3.745
-3.745
Volume ontwikkeling / besparingen Hervormingsagenda Jeugd
-2.178
-2.448
-2.293
-1.734
Uitstel eigen bijdrage Wmo naar 2027
-1.619
Tarieven 2026 Wmo Hulp bij Huishouden / Begeleiding
-1.360
-1.360
-1.360
-1.360
9 Sporen aanpak internationale werknemers
-610
-610
Work in Nederland (WIN)
-390
-390
Hogere indexering 2026 Jeugd
-328
-193
-163
-139
Sterke Lokale Teams
-250
125
125
Meerkosten huisvestingskosten maatschappelijke opvang
-226
Sociaal Medische Indicatie (SMI)
-126
Autonome ontwikkelingen Wmo
103
-254
-268
-287
Verlaging budget WonenPlus en Verwarde personen
190
190
190
190
Vrijval reserve Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) middelen
216
Overige voorstellen < € 0,1 miljoen
21
-107
-110
-110
-10.302
-8.918
-7.625
-7.060
Totaal programmalijn Zelfredzaamheid
Tarieven 2026 Jeugd Gecontracteerd aanbod 2026
2027
2028
2029
-3.745
-3.745
-3.745
-3.745
Volgens de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) zijn gemeenten verplicht om reële tarieven te betalen aan zorgaanbieders. Daarom kwam er een onafhankelijk onderzoek naar de kostendekkendheid van de tarieven. Hieruit blijkt dat de tarieven aangepast moeten worden. De financiële consequentie voor Jeugd is structureel € 3.370.000. Bij de vaststelling van de inkoopstrategie is besloten om een regionaal transformatiebudget Jeugd te vormen. De jaarlijkse bijdrage van gemeente Venlo hieraan is € 375.000. Dit sluit aan bij het collegebesluit van 18 maart 2025. Volume ontwikkeling / besparingen Hervormingsagenda Jeugd 2026
2027
2028
2029
-2.178
-2.448
-2.293
-1.734
Ondanks ingezette maatregelen op preventie, versterking van het voorliggend veld, samenwerking met onderwijs en vernieuwde contractafspraken, blijven de uitgaven in de jeugdzorg stijgen. Dit komt vooral door zwaardere en langdurigere zorgtrajecten. Tegelijkertijd zien we conform beleidsuitgangspunten, met name op zwaardere zorgvormen, dat de kosten structureel dalen. Verder blijven we inzetten op de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd en intensiveren we waar mogelijk (onder andere versterking sociale basis en sterke lokale teams). De structurele financiële effecten zijn als volgt: 48 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
•
Structurele kostenstijging: € 1,8 miljoen per jaar (volume/intensiteit zorg en vervoer)
•
Besparingen zware jeugdzorg: € 1,52 miljoen (2026) oplopend naar € 1,67 miljoen (vanaf 2029)
•
Reëel besparingspotentieel uit Hervormingsagenda: € 0,1 miljoen (2026) oplopend naar € 1,8 miljoen (vanaf 2029)
Het reëel besparingspotentieel is een aanpassing ten opzichte van het besparingspotentieel uit de Hervormingsagenda dat in de begroting 2025 was opgenomen. Per saldo resulteert het bovenstaande in een jaarlijks tekort dat afneemt in de tijd: Ingeboekt Jaar
besparingspotentieel Hervormingsagenda
Structurele
Besparing
Hervormingsagenda
kostenstijging
zwaardere
Jeugd/ reëel
jeugdzorg
Jeugd (MJB 2025)
jeugdzorg besparingspotentieel
Resterend tekort
2026
€ 2.000.000
€ 1.800.000 -€ 1.520.000
-€ 100.000 € 2.180.000
2027
€ 2.900.000
€ 1.800.000 -€ 1.550.000
-€ 700.000 € 2.450.000
2028
€ 3.400.000
€ 1.800.000 -€ 1.605.000
-€ 1.300.000 € 2.295.000
2029
€ 3.400.000
€ 1.800.000 -€ 1.665.000
-€ 1.800.000 € 1.735.000
Uitstel eigen bijdrage Wmo naar 2027 2026
2027
2028
2029
-1.619 In de Voorjaarsnota 2023 staat dat het abonnementstarief in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 wordt afgeschaft. In de plaats daarvan komt vanaf 2026 opnieuw de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo. Hiervoor wordt het wetsvoorstel Vervanging abonnementstarief Wmo 2015 voorbereid. De wet treed naar verwachting in werking op 1 januari 2027 in plaats van per 1 januari 2026. Dat betekent dat de besparing van € 225 miljoen voor het jaar 2026, die in de Voorjaarsnota 2023 in het gemeentefonds is verwerkt, vervalt. Tarieven 2026 Wmo Hulp bij Huishouden / Begeleiding 2026
2027
2028
2029
-1.360
-1.360
-1.360
-1.360
Volgens de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) moeten gemeenten reële tarieven betalen aan zorgaanbieders. Daarom kwam er een onafhankelijk onderzoek naar de kostendekkendheid van de tarieven. Hieruit blijkt dat de tarieven aangepast moeten worden. De financiële consequentie voor Wmo is structureel € 1.360.000. Dit sluit aan op het collegebesluit van 18 maart 2025.
49 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
9 Sporen aanpak internationale werknemers 2026
2027
-610
-610
2028
2029
De 9-sporen aanpak internationale werknemers is een succesvolle integrale aanpak binnen de gemeente Venlo. De huidige financiële middelen voor de 9-sporen aanpak lopen in 2025 af. De komende jaren blijft het aantal internationale werknemers in onze regio toenemen. En er is landelijk en lokaal veel politieke aandacht voor het thema. Voor het voortzetten en uitvoeren van de acties die vanuit de 9-sporen aanpak zijn opgezet is in totaal € 610.000 per jaar nodig. Dit bestaat uit een werkbudget van € 82.500 per jaar voor onder andere communicatie, preventie en participatie, onderzoek en voor de aanpak en het convenant bedrijven). Er is € 165.000 per jaar nodig voor het voortzetten van de lokale inloopvoorziening van stichting Barka voor dakloze en kwetsbare internationale werknemers, en € 75.000 per jaar voor de inzet van de straathoekwerker in het opsporen en begeleiding van dakloze internationale werknemers in Venlo. Vooruitlopend op het besluit om de kortdurende opvang voor dakloze niet-rechthebbende internationale werknemers te verlengen vanaf 2026, is er € 200.000 per jaar nodig om de opvang operationeel te houden. We houden hierbij rekening met kosten voor beveiliging van € 100.000 per jaar en locatiekosten van € 100.000 per jaar. Tenslotte is er een bijdrage van € 87.500 per jaar nodig voor de bijdrage aan het regionale team Arbeidsmigranten in Kwetsbare Positie (TAK).
Deze pilot loopt door in 2026 en bestaat uit een samenwerking op Noord-Limburgs niveau. Het TAK zet zich op regionale schaal in voor preventie dakloosheid, samenwerking met werkgevers, huisvesters en uitzendbureaus. ze werkt nauw samen met handhaving op het gebied van veiligheid. Met onze bijdrage dragen we bij aan de personele inzet en een werkbudget. Dit budget wordt vooralsnog tot en met 2027 aangevraagd en wordt vervolgens geëvalueerd. Dit geeft de ruimte om het effect van de lokale aanpak te kunnen monitoren, de landelijke discussies en ontwikkelingen te volgen en te bezien of deze kosten op termijn kunnen worden gefinancierd vanuit een werkgeversfonds. Work in Nederland (WIN) 2026
2027
-390
-390
2028
2029
Het bedrag in de meicirculaire 2025 wordt ingezet voor een regionale opdracht. Dit staat in de Bestuursopdracht Internationale werknemers Noord Limburg en bijhorend werkprogramma. Deze bestuursopdracht is vastgesteld in de Stuurgroep Internationale werknemer Noord Limburg (5 mei 2023) en PHO Landelijk Gebied & Ruimte (29 juni 2023). Binnen gemeente Venlo past dit project binnen de doelstellingen van spoor 3 van de 9 sporen aanpak internationale werknemers.
Hogere indexering 2026 Jeugd 2026
2027
2028
2029
-328
-193
-163
-139
Door een kostentoename Jeugd is er sprake van hogere indexering 2026. 50 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Sterke Lokale Teams 2026
2027
-250
2028
2029
125
125
In lijn met onder andere de Hervormingsagenda Jeugd zetten we in op sterke lokale teams. Concreet betekent dit dat we de functie van casusregie toevoegen aan onze gemeentelijke toegangsteams. Verder gaan de gemeentelijke uitvoeringsteams ook zelf zorg verlenen. Dit doen we enkel bij de lichte vormen van ondersteuning, bijvoorbeeld opvoedondersteuning. Volgens de uitvoeringsplannen starten we in 2026 met een pilot om dit verder vorm te geven en te kijken wat hiervoor nodig is. Voor de jaren daarna kunnen we dan op basis van een nader onderbouwd plan bepalen wat de meerjarige financiële consequenties zijn.
Meerkosten huisvestingskosten maatschappelijke opvang 2026
2027
2028
2029
-226 De nieuwe locatie voor maatschappelijke opvang moet nog gerealiseerd worden. Tot die tijd maakt Moveoo meerkosten om de huidige maatschappelijke opvang locatie te kunnen gebruiken. Deze kosten waren niet geraamd voor 2026 maar zijn wel noodzakelijk voor het bieden van opvang (€ 520.000). Er is nog € 294.000 beschikbaar in de reserve Reserve Maatschappelijke opvang en verslavingszorg / Brede aanpak dak- en thuislozen om deze kosten gedeeltelijk te dekken. De onttrekking wordt gebaseerd op de daadwerkelijke realisatie. Sociaal Medische Indicatie (SMI) 2026
2027
2028
2029
-126 Vanaf de start van de regeling SMI (sociaal-medische indicatie) zien wij een voortdurende stijging. Met een Sociaal Medische Indicatie (hierna: SMI) kunnen gemeenten gezinnen (tijdelijk) ontlasten met een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang. De doelgroep van SMI bestaat uit gezinnen met kinderen tot en met 12 jaar waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag, omdat de ouders niet (allebei) werken en die vanwege een sociale of medische situatie ook niet instaat zijn om voor hun kinderen te zorgen. Kinderopvang kan dan van belang zijn voor een goede ontwikkeling van het kind en/of om de ouder(s) te ontlasten.
51 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Autonome ontwikkelingen Wmo 2026
2027
2028
2029
103
-254
-268
-287
Binnen de Wmo zien we zowel incidentele als structurele ontwikkelingen in de kosten. In 2026 ontstaat een incidenteel voordeel op de woonvoorzieningen door lagere uitgaven. Tegelijkertijd nemen de structurele lasten voor Hulp bij het Huishouden toe door een groeiend beroep vanuit een vergrijzende doelgroep. Daarnaast zijn er diverse structurele voordelen, waaronder lagere kosten voor PGB’s Wmo, tijdelijk verblijf en persoonlijke verzorging, evenals een hogere opbrengst uit eigen bijdragen. Voor het doelgroepenvervoer wordt vanaf 2026 uitgegaan van de begroting van Omnibuzz; Dit leidt tot een klein voordeel in 2026 maar vanaf 2027 leidt volumegroei tot hogere lasten en een daling van dit voordeel. De financiële effecten zijn weergegeven in onderstaande tabel: 2026
2027
2028
2029
535.000
535.000
535.000
Woonvoorzieningen
-237.500
Hulp bij het Huishouden
535.000
Eigen bijdrage
-100.000
PGB's
-200.000
-200.000
-200.000
-200.000
Verblijf tijdelijk
-20.000
-20.000
-20.000
-20.000
Persoonlijke Verzorging
-26.000
-26.000
-26.000
-26.000
Doelgroepenvervoer/ Omnibuzz
-55.000
-35.000
-21.500
-2.000
Totaal
-103.500
254.000
267.500
287.000
Verlaging budget WonenPlus en Verwarde personen 2026
2027
2028
2029
190
190
190
190
Op basis van de realisatie in voorgaande jaren kan het budget voor Wonen plus structureel worden verlaagd met € 80.000 en Grip op Onbegrip structureel met € 110.000.