544651 Bijl01 Programmabegroting 2026-2029.pdf
Tekst van het document
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
1 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE............................................................................................. 2 BELEIDSMATIGE EN FINANCIËLE ONTWIKKELINGEN ................................. 4 ONTWIKKELINGEN FINANCIËLE POSITIE ................................................... 11 Ontwikkelingen 2026-2029..............................................................................................11 Ontwikkelingen kapitaallasten ........................................................................................13 Strategisch investeringsfonds ..........................................................................................14
PROGRAMMA'S EN ALGEMENE MIDDELEN .............................................. 16 1. Gezond en actief Venlo ................................................................................................17 2. Leefbaar Venlo...............................................................................................................53 3. Grenzeloos Venlo ..........................................................................................................83 4. Welvarend Venlo ...........................................................................................................91 5. Centrumstad Venlo .................................................................................................... 104 6. Circulaire en duurzame hoofdstad .......................................................................... 119 Algemene middelen ....................................................................................................... 126
PARAGRAFEN................................................................................................. 137 Lokale heffingen ............................................................................................................. 137 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 153 Grondbeleid..................................................................................................................... 164 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................... 167 Financiering ..................................................................................................................... 178 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 184 Verbonden partijen en samenwerkingspartners ....................................................... 190 Rekenkameronderzoeken ............................................................................................. 215 Openbaarheid................................................................................................................. 216
Bijlage I Totaaloverzicht meerjarenbegroting .......................................... 217 Bijlage II Investeringen 2026-2029 inclusief kapitaallasten ................... 219 Bijlage IIA Kasstromenoverzicht investeringen ........................................ 222 2 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Bijlage III Kerngegevens ............................................................................... 225 Bijlage IV Reserves en voorzieningen ......................................................... 227 Toelichting mutaties ....................................................................................................... 230 In te stellen / wijzigen reserves en voorzieningen ..................................................... 237 Uitputting voorzieningen ............................................................................................... 237
Bijlage V Gewaarborgde geldleningen ..................................................... 238 Bijlage VI Beleidsindicatoren ....................................................................... 239 Bijlage VII Overzicht geraamde baten en lasten per taakveld .............. 240 Bijlage VIII Financiële positie ....................................................................... 246 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ....................... 246 Geprognosticeerde balans ........................................................................................... 248 EMU-saldo........................................................................................................................ 249 Overzicht van incidentele baten en lasten ................................................................. 250 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves...................... 252 Structureel begrotingssaldo.......................................................................................... 253
Begrippenlijst.................................................................................................. 254 Meetbaar Venlo 2026-2029 ........................................................................ 258
3 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
BELEIDSMATIGE EN FINANCIËLE ONTWIKKELINGEN Voor u ligt de laatste programmabegroting van de huidige collegeperiode, waarin we niet alleen over de horizon van onze bestuursperiode kijken, maar natuurlijk ook terugkijken. Met een zekere trots op een periode waarin veel in gang is gezet en tot stand gebracht, maar ook met een passende bescheidenheid omdat we ons realiseren dat we daarbij schatplichtig zijn aan al die organisaties en inwoners die daaraan een belangrijke bijdrage hebben geleverd, indachtig aan de opdracht die we ons zelf gegeven hebben, namelijk ‘Samen verder bouwen aan een gezond Venlo’.
In aanloop naar deze conceptbegroting hebben we vastgesteld dat het coalitieakkoord nagenoeg is uitgevoerd en dat er door u dit voorjaar een begroting is besteld waarin u de nadruk heeft gelegd op de uitvoering van de reeds eerder in het stedelijk beleid en in de begroting opgenomen ambities. Indachtig de toezegging die wij u tijdens de raadsbehandeling van de kadernota hebben gedaan, treft u bijgaand de door u gevraagde update van de midtermreview van het coalitieakkoord aan.
Bij de vaststelling van de begroting 2025-2028 heeft u ervoor gekozen om -gegeven de onzekerheden rondom de middelen- te werken met een begrotingsscenario. Dat wil zeggen dat een groot aantal bestuurlijke keuzes waren geprioriteerd, maar wel voorwaardelijk gemaakt en afhankelijk gesteld van eventuele extra Rijksmiddelen. Met het demissionaire kabinet zijn er vlak voor de zomer afspraken gemaakt over aanvullende middelen met betrekking tot het ‘Ravijn’ en ‘Jeugd’. Deze zijn echter, per saldo en op basis van de vastgestelde kaders, incidenteel van aard, waarmee feitelijk het financieel ravijnjaar met twee jaar naar achteren is verschoven.
De kadernota liet een positief saldo zien als vertrekpunt waaraan de incidentele compensatie vanuit het Rijk is toegevoegd. Daarbovenop is een niet eerder voorzien voordeel vanuit het gemeentefonds toegevoegd oplopend naar bijna € 9 miljoen structureel. Dit als gevolg van volume-ontwikkelingen op lokaal en landelijk niveau en een actualisatie van loon- en prijsontwikkelingen.
In deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode hebben we ervoor gekozen om enerzijds alle geprioriteerde, financieel nog niet ingevulde wensen op te nemen en tegelijkertijd vanaf 2028 een aanvang te maken met een geleidelijk herstel van de kostendekkendheid van onze tarieven voor afval en riolering. Daarnaast hebben we, ook met ingang van 2028 gekozen voor een geleidelijke verhoging van de OZB-opbrengst.
Dit gegeven de door u geprioriteerde voorstellen, de additionele financiële ruimte en zijn wij van mening dat de voor de huidige bestuursperiode afgesproken bevriezing van de lokale lasten op termijn niet wenselijk is. Gegeven onze verwachting dat er in 2026 en 2027 sprake zal zijn van een
4 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
positief financieel saldo en de door u vastgestelde bevriezing van de woonlasten t/m 2027, adviseren wij u om deze aanpassing van de lokale lastenontwikkeling daarom vanaf 2028 in te laten gaan.
Zoals eerder aangegeven blijven de structurele middelen vanuit het Rijk en de gesprekken die hierover gevoerd worden door de VNG ook vanaf 2028 nog altijd onzeker. De VNG heeft een begrotingsadvies afgegeven. Vooralsnog heeft u voor een eigen koers gekozen en deze begroting wijkt daar ook niet vanaf. Opgemerkt wordt dat tijdens de laatste Algemene Vergadering van de VNG wederom een resolutie is aangenomen waarbij de sector in gesprek blijft om de taken en middelen in balans te brengen.
Anders dan veel andere Nederlandse gemeenten kent de gemeente Venlo geen majeure ombuigingsnoodzaak om tot een financieel sluitende begroting te komen. Onze financiële kengetallen zijn aan de maat, het financieel meerjarenbeeld sluitend. Dankzij de maatregelen die in de huidige en de daaraan voorafgaande bestuursperiode zijn genomen. Het zijn deze maatregelen die het ons nu mogelijk maken om ingezet beleid te continueren en noodzakelijk onderhoud en voorziene investeringen van middelen te voorzien.
Zo hebben we er bijvoorbeeld voor gekozen om onze inspanningen ten aanzien van Gezonde Basisschool van de Toekomst en de subsidiëring van sport en cultuur te intensiveren, anderzijds aanvullende middelen beschikbaar te stellen voor het beheer en onderhoud van het openbaar groen en de aanpak van een aantal verkeersknelpunten. Daarnaast stellen wij u voor om additionele middelen beschikbaar te stellen voor de noodzakelijke doorontwikkeling en bereikbaarheid van de Brightlandscampus, de voorbereiding van de herontwikkeling van het Flujasplein en de herhuisvesting van de bibliotheek aldaar en de toekomstige herontwikkeling van de Keulse Barrière.
We maken -indachtig de strategische koers van Venlo- af waar we aan zijn begonnen en hebben beperkt middelen voorzien om eventuele strategische investeringen in de nabije toekomst mogelijk te maken. Investeringen ook om de broodnodige woningbouw in Venlo te versnellen en daarmee de beoogde schaalsprong van onze stad mogelijk te maken. De door u gekozen oriëntatie op de ontwikkelingen rondom Eindhoven vraagt daar ook om.
Tot slot het -door u ingestelde- strategisch investeringsfonds. Uniek in zijn soort en onderscheidend voor Venlo. Gericht op kansen die zich voordoen om het toekomstig leven, wonen en werken in onze mooie gemeente nog mooier en beter te maken. Dit fonds heeft zijn toegevoegde waarde inmiddels bewezen en geeft de nodige flexibiliteit om optredende kansen vanuit strategisch perspectief vorm en inhoud te geven. Voorgesteld wordt om de incidentele voorcalculatorische begrotingsoverschotten 2026 en 2027 hieraan toe te voegen. Dit geeft de nodige flexibiliteit om optredende kansen vanuit strategisch perspectief op de (middel)lange termijn vorm en inhoud te geven.
5 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Ontwikkeling woonlasten In de vastgestelde (meerjaren)begroting 2025-2028 is vanaf 2028 vanwege het ontbreken van voldoende structurele middelen, het principe van kostendekkende heffingen verwerkt. Wij stellen voor om dit fasegewijs te doen in plaats van ineens met ingang van 2028. Voorgesteld wordt onze tarieven voor afval en riolering te verhogen tot een kostendekkendheidspercentage van 85% en een geleidelijke verhoging van de OZB-opbrengst van 2,3%.
De kostendekkendheidpercentages voor afval zijn daarmee:
Afval 2026
2027
2028
2029
Totaal kosten
15.941
16.040
16.032
16.017
Baten aanslagoplegging
10.924
10.924
13.627
13.624
Totaal opbrengst
10.924
10.924
13.627
13.624
Verschil op kostendekkendheid
5.017
5.116
2.405
2.392
Percentage kostendekkendheid
68,5%
68,1%
85,0%
85,1%
2026
2027
2028
2029
Tarief éénpersoonshuishouden
165
165
205
205
Tarief meerpersoonshuishouden
274
274
342
342
25%
0%
Stijging tarief t.o.v. voorgaand jaar
De kostendekkendheidpercentages voor riolen zijn daarmee:
Riool
2026
2027
2028
2029
Totaal kosten
10.768
10.769
10.739
10.728
Baten aanslagoplegging
8.375
8.375
9.128
9.128
Totaal opbrengst
8.375
8.375
9.128
9.128
Verschil op kostendekkendheid
2.393
2.395
1.611
1.599
Percentage kostendekkendheid
77,8%
77,8%
85,0%
85,1%
2026
2027
2028
2029
155
155
169
169
9%
0%
Tarief vastrecht woningen Stijging tarief t.o.v. voorgaand jaar
6 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Beoordeling financiële positie De beoordeling van de financiële positie, waarop de conclusie gebaseerd is, vindt plaats op basis van de door u vastgestelde strategische en tactische doelstellingen. Schematisch ziet dit er als volgt uit:
De strategische doelstelling is een Duurzaam gezonde financiële huishouding. De tactische doelstellingen zijn: 1. Sluitende begroting 2. Voldoende weerstandscapaciteit 3. Wendbare begroting 4. Acceptabele schuld
Deze tactische doelstellingen zijn elk voorzien van één of meer kengetallen. Deze kengetallen inclusief een analyse en beoordeling - worden uitgebreid toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (kengetallen financiële positie). In deze paragraaf zullen de belangrijkste conclusies worden weergegeven.
Doelstelling sluitende begroting Programma's
Realisatie 2024
2025
2026
2027
2028
2029
Totaal baten (excl. onttrekkingen aan reserves)
576.485
594.039
579.161
560.658
556.012
553.995
Totaal lasten (excl. Toevoegingen aan reserves)
549.071
588.863
582.685
565.810
556.222
550.733
Resultaat (voor bestemming)
27.414
5.176
-3.524
-5.152
-210
3.262
Totaal onttrekkingen aan reserves
66.985
44.315
22.992
19.600
10.455
5.101
Totaal toevoegingen aan reserves
79.507
38.464
19.467
14.448
10.245
7.443
Totaal verrekening met reserves
-12.523
5.851
3.524
5.152
-210
-2.342
Totaal resultaat
14.892
11.027
0
0
0
920
7 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
De doelstelling is een reëel structureel sluitende (meerjaren)begroting. De jaarschijf 2029 heeft een onbestemd positief structureel begrotingssaldo van ruim € 0,9 miljoen. De structurele exploitatieruimte is voor alle jaren positief en bedraagt in 2026 0,7% en loopt op naar 0,9% vanaf 2029. De structurele exploitatieruimte zit voor alle jaren boven het minimum van > 0%.
Doelstelling voldoende weerstandscapaciteit De doelstelling 'voldoende weerstandscapaciteit' betreft het beschikbaar hebben van voldoende middelen (weerstandscapaciteit) voor het opvangen van de geïdentificeerde risico's, waarbij de risicobereidheid is: "Venlo wil geen risicomijdende gemeente zijn". De ratio weerstandsvermogen bedraagt in 2026 2,14 oplopend naar 2,30 in 2029. De door u vastgestelde streefwaarde ligt tussen de 1,4 en 2,0 (classificatie: ≥ 1,4 < 2,0). Het gemeenschappelijk financieel toezichtkader van provincies kwalificeert dit als 'Ruim Voldoende'. Op basis van deze begroting voldoen wij aan de beoogde streefwaarde.
De solvabiliteitsratio bedraagt in 2026 37% en daalt naar 35% in het jaar 2029. Het eigen vermogen is in alle jaarschijven van de huidige begroting 2026-2029 hoger dan in de begroting 2025-2028 verwacht werd. De ontwikkeling van de solvabiliteit begeeft zich in lijn met de geschetste ontwikkeling in de programma-begroting 2025-2028. De solvabiliteitsratio begeeft voor alle jaren boven de vastgestelde streefwaarde van de bandbreedte van 25%-30%. Het gemeenschappelijk financieel toezichtkader van provincies geeft een signaalwaarde voor de solvabiliteitsratio van <20% als meest risicovol.
Een substantieel deel van de solvabiliteitsratio bestaat uit bestemmingsreserves die gekoppeld zijn aan het realiseren van de maatschappelijke opgaven en de reserve voor de financiering van de kapitaallasten van gedane investeringen. Op basis van de realisatie van de geformuleerde doelstellingen worden deze reserves op middellange termijn uitgegeven waardoor het eigen vermogen op de middellange termijn gaat dalen waardoor mogelijk ook de solvabiliteitsratio's gaan dalen.
Doelstelling wendbare begroting De doelstelling 'wendbare begroting' gaat om de bepaling of de begroting voldoende wendbaar is om tijdig te kunnen anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. De structurele exploitatieruimte is voor alle jaren positief. Een belangrijk afwegingscriterium voor de investeringen is het kapitaallastenplafond. Het plafond is een belangrijke signaalwaarde om te waarborgen dat de begroting voldoende wendbaar blijft. De kapitaallasten blijven in deze programmabegroting onder het door de gemeenteraad vastgestelde kapitaallastenplafond van € 40 miljoen.
8 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
De structurele exploitatieruimte is voor alle jaren positief en stijgt vanaf 2026 van 0,7% naar 0,9% in 2029. De structurele exploitatieruimte begeeft zich voor alle jaren boven het minimum van > 0%. Het onbestemde structurele voordeel in deze begroting bedraagt vanaf 2029 ruim € 0,9 miljoen.
Reservering volume-, loon-, prijsontwikkelingen De nieuwe financieringssystematiek die door het Rijk voor het gemeentefonds is geïntroduceerd levert naar verwachting te weinig loon- prijs- en volume compensatie op om -bij gelijkblijvende omstandigheden- de loon- prijsontwikkelingen voor de begroting 2027 en volgende jaren (cumulatief) op te vangen. Dit lijkt een jaarlijks terugkerend vraagstuk. Daarnaast is de volumecompensatie vanuit het gemeentefonds meerjarig volledig opgenomen. Dit betekent dat er vanuit het gemeentefonds bij gelijke omstandigheden geen financiële ruimte is om verdere (cumulatieve) groei van de stad te bekostigen. In deze (meerjaren)begroting is een (cumulatieve) reservering opgenomen voor volume-, loon-, prijsontwikkelingen voor 2027 en verder van € 4,2 miljoen in 2027 oplopend naar € 7,5 miljoen structureel vanaf 2029.
Doelstelling acceptabele schuld De schuldpositie van de gemeente Venlo dient zich op een acceptabel niveau te bevinden. De netto schuldquote bedraagt 55% in 2026 en stijgt naar 64% in 2029 (streefwaarde < 90%) als gevolg van nieuw aan te trekken financiering. De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen bedraagt 39% in 2026 en stijgt naar 50% in 2029 (streefwaarde < 90%). De schuldquotes bevinden zich ruim onder de door de gemeenteraad vastgestelde streefwaarden. De netto schuld gecorrigeerd voor verstrekte leningen per inwoner bedraagt voor het jaar 2026 € 2.164 en stijgt naar € 2.641 per inwoner voor het jaar 2029.
Uitgangspunten Kadernota 2026 Uitgangspunt voor de begrotingsbehandeling 2026 vormt de inhoudelijke en financiële kaderstelling zoals deze is opgenomen in de Kadernota 2026, inclusief de behandeling van de kadernota in de gemeenteraad.
9 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Stand Kadernota plus actualisatie 2026
2027
2028
2029
Saldo begroting 2025-2028
0
0
0
326
Begroting 2025 -2028
0
0
0
326
Loon- prijsontwikkeling
-800
-700
-100
0
Ontwikkelingen gemeentefonds
2.100
1.600
1.100
700
Saldo kadernota
1.300
900
1.000
1.026
29
-320
-289
-294
Gemeentefonds / meicirculaire 2025 - autonome ontwikkeling
7.389
8.189
7.734
8.498
Vertrekpunt begrotingsproces 2026-2029
8.718
8.769
8.445
9.230
Voorstellen
-7.508
-8.769
-9.531
-8.310
Verrekening algemene reserve
-1.210
0
1.086
0
0
0
0
920
Actualisatie loon-prijs indexering 2026-2030
Saldo programmabegroting
Loon- en prijsontwikkelingen De inflatiepercentages voor de begroting 2026-2029 zijn gebaseerd op de ramingen van het Centraal Plan Bureau van 26 februari 2025: •
Prijsindex, prijs overheidsconsumptie netto materieel (IMOC): 2,1 %
•
Prijsindex, prijs bruto overheidsinvesteringen (IBOI): 3%
•
Loonindex: prijs overheidsconsumptie beloning werknemers: 1,8%
•
Index belastingen (exclusief onroerendezaakbelasting): gewogen gemiddelde van de prijsindex (40%) en de loonindex (60%): 1,9% (bijvoorbeeld Parkeergelden en verblijfsbelasting).
De prijsindex, prijs overheidsconsumptie netto materieel (IMOC) voor 2025 is 2,9%, dit was 2,2%. Het verschil tussen het definitieve en voorlopige OVA indexcijfer is 0,97%. Voor kapitaallasten gebruiken we de Index Bruto Overheidsinvesteringen (IBOI). In de begroting 2025 hielden we rekening met 2%. Op basis van het actuele Centraal Economisch Plan van het Centraal Planbureau is de IBOI over 2025 3,3%.
Deze indexeringen (inclusief nacalculatie 2025) zijn verwerkt in deze begroting. Naast de loon- en prijscompensatie uit het gemeentefonds is de tranche 2026 van de reservering voor loon, prijs en volume ingezet om het tekort op loon- en prijsontwikkeling zoveel mogelijk op te vangen. Een uitgebreide toelichting op het gemeentefonds staat in het hoofdstuk Algemene middelen.
10 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
ONTWIKKELINGEN FINANCIËLE POSITIE Ontwikkelingen 2026-2029 Budgettair kader
2026
2027
2028
2029
Baten Stand ontwerpbegroting 2025
523.596 518.716 517.971 517.291
Raadsbesluiten na vaststelling begroting
16.272
Subtotaal
539.868 534.416 526.657 520.621
15.700
8.686
3.331
Nieuwe ontwikkelingen Baten A Kadernota
10.862
10.464
10.393
10.093
B
7.389
8.189
7.734
8.498
C Budgettair neutrale wijzigingen
15.434
1.539
3.804
5.407
D Aanpassing budgettair beeld als gevolg van voorstellen
29.810
25.650
16.793
14.478
Subtotaal
63.494
45.842
38.724
38.475
Totaal baten budgettair kader
603.362 580.258 565.381 559.097
Actualisatie Kadernota
Lasten Stand ontwerpbegroting 2025
523.596 518.716 517.971 516.964
Raadsbesluiten na vaststelling begroting
16.272
Subtotaal
539.868 534.416 526.657 520.295
15.700
8.686
3.331
Nieuwe ontwikkelingen Lasten A Kadernota
9.562
9.564
9.393
9.393
-29
320
289
294
C Budgettair neutrale wijzigingen
15.434
1.539
3.804
5.407
D Aanpassing budgettair beeld als gevolg van voorstellen
37.318
34.419
26.324
22.788
Subtotaal
62.284
45.842
39.810
37.882
Totaal lasten budgettair kader
602.152 580.258 566.467 558.177
B
Actualisatie Kadernota
Saldo budgettair kader
1.210
0
-1.086
920
Verrekening algemene reserve
-1.210
0
1.086
0
0
0
0
920
Saldo Programmabegroting
Toelichting: A. Kadernota Hierin staan de posten die al aan uw Raad zijn gepresenteerd in de Kadernota 2026. Het gaat om de vrijval voor de reservering voor loon, prijs en volumecompensatie. Dit zijn de middelen voor de tranche 2026 die we hiervoor in het gemeentefonds ontvangen. Bovendien is het nettoresultaat van de september, december-circulaire en de loon- prijscompensatie van het gemeentefonds verwerkt. 11 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Daarnaast zijn, conform kadernota 2026, de budgetten bijgesteld voor inflatie.
B. Actualisatie Kadernota Het saldo van de Kadernota 2026 is geactualiseerd voor de fijnmazige uitwerking van de prijsontwikkeling. De aanpassing van de loonkostenbudgetten van € 300.000 voor inflatie vanaf 2027 is gebaseerd op het CAO akkoord 2025-2027. Een uitgebreide toelichting op de meicirculaire 2025 staat bij Algemene middelen. C. Budgettair neutrale wijzigingen De grootste mutaties in deze categorie gaan over: •
opvang ontheemden en vluchtelingen;
•
actualisatie van verwachte kosten en opbrengsten van majeure projecten rond de grondexploitaties;
•
planvorming nieuwbouw/renovatie gemeenschapsaccommodaties;
•
extra kosten Basis registratie personen (BRP) inschrijfvoorziening voor statushouders en asielzoekers;
•
uitvoeringskosten ontwikkelstrategie per 1 juni 2025;
•
bijstelling kosten van de inpandige fietsenstalling, het uitvoeringsplan parkeren en parkeeropbrengsten.
D. Aanpassing budgettair beeld door nieuwe van voorstellen Na vaststelling van de kadernota maakten we, op basis van de vastgestelde kaders in de kadernota 2026, een afweging van begrotingsvoorstellen. De begrotingsvoorstellen, exclusief de budgettair neutrale wijzigingen, leiden tot onderstaande bijstellingen: 2026
2027
2028
2029
Baten begrotingsvoorstellen 2026-2029
29.810
25.650
16.793
14.478
Lasten begrotingsvoorstellen 2026-2029
37.318
34.419
26.324
22.788
Saldo begrotingsvoorstellen 2026-2029
-7.508
-8.769
-9.531
-8.310
In het hoofdstuk Programma's en Algemene middelen worden de verschillende begrotingsvoorstellen per programmalijn toegelicht. Begrotingsvoorstellen 2026-2029
2026
2027
2028
2029
1. Gezond en actief Venlo
-13.771
-12.394
-9.908
-7.585
2. Leefbaar Venlo
-7.418
-4.164
-9.475
-9.660
3. Grenzeloos Venlo
-280
-170
-20
-20
4. Welvarend Venlo
-782
-557
-50
-50
5. Centrumstad Venlo
-2.021
-1.135
-998
-868
Algemene middelen
16.764
9.651
10.920
9.872
Totaal begrotingsvoorstellen 2026-2029
-7.508
-8.769
-9.531
-8.310
6. Circulaire en duurzame hoofdstad
12 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
In onderstaande tabel staat een totaaloverzicht per programma van alle nieuwe investeringsbudgetten van 2026 tot en met 2029. Naam
Budget 2025
Voorportaal 2026
2027
2028
2029
22.827
7.000
7.000
7.000
17.850
5.105
4.903
4.057
4. Welvarend Venlo
1.900
4.900
5. Centrumstad Venlo
2.050
3.150
11.903
11.057
1. Gezond en actief Venlo 2. Leefbaar Venlo
-3.838
3. Grenzeloos Venlo
6. Circulaire en duurzame hoofdstad Algemene middelen
75
Totaal investeringen
-3.838
44.702
20.155
Ontwikkelingen kapitaallasten Een belangrijk afwegingscriterium voor de investeringen is het kapitaallastenplafond. Het plafond is een belangrijke signaalwaarde om te waarborgen dat de begroting voldoende wendbaar blijft. De wendbaarheid van de begroting is één van de vier tactische financiële doelstellingen die bijdragen aan het hebben en houden van een duurzaam gezonde financiële huishouding.
Bij de programmabegroting 2025 is het kapitaallastenplafond vastgesteld op € 40 miljoen. Omdat investeringsuitgaven onderhevig zijn aan prijsinflatie zijn het kapitaallastenplafond en het kapitaallastenbudget, volgens het investeringsbeleid, in de Kadernota 2026 bijgesteld met € 1,6 miljoen. Het Kapitaallastenplafond vanaf 2026 komt daarmee op € 41,6 miljoen.
Onderstaande tabel laat de ontwikkeling zien van de kapitaallasten en hoe deze zich verhouden tot het plafond. In bijlage II staat een overzicht van alle investeringen 2026 tot en met 2029 inclusief de bijhorende kapitaallasten. In bijlage IIA staat het bijbehorende kasstroomoverzicht opgenomen. De bijstelling van de kapitaallasten voor de begroting 2026-2029 laat het volgende beeld zien: 2026
2027
2028
2029
Kapitaallastenplafond
41.600
41.600
41.600
41.600
Totaal kapitaallasten
33.646
37.190
38.873
39.452
Incidenteel vrijgevallen kapitaallastenbudget
-3.758
Totaal kapitaallasten na incidentele vrijval
29.887
37.190
38.873
39.452
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de kapitaallasten in deze begroting het huidige kapitaallastenplafond niet overschrijden.
13 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Strategisch investeringsfonds De gemeenteraad heeft bij de begroting 2024 besloten om een strategisch investeringsfonds in te stellen. Hiermee hoeven we de begroting in de toekomst minder te belasten bij afwegingen rondom de majeure strategische investeringen (kansen) voor Venlo. Het Strategisch Investeringsfonds (feitelijk een bestemmingsreserve) heeft een voorcalculatorische onbestemde omvang van € 17,5 miljoen (hierbij is rekening gehouden met een onttrekking uit het Strategisch investeringsfonds van € 20 miljoen ten behoeve van 'Investeringsbudget herontwikkeling Venlo Noord', raadsvoorstel met registratienummer 445802 d.d. 17 september 2025).
Op basis van het door de gemeenteraad vastgestelde kader en de aanvullende incidentele compensatie rijksmiddelen 'Ravijn' en 'jeugd' ontstaat er voor de jaren 2026 en 2027 een incidenteel begrotingsoverschot (ofwel een voorcalculatorisch rekeningresultaat) voor de jaren 2026 en 2027. Het strategisch investeringsfonds heeft zijn toegevoegde waarde inmiddels bewezen en geeft de nodige flexibiliteit om optredende kansen vanuit strategisch perspectief op de (middel)lange termijn vorm en inhoud te geven. Voorbeelden van de kansen die hieruit gedekt zijn: herstructurering Geresstraat, herontwikkeling Venlo-Noord, zelfsluitende waterkering. Daarom stellen wij voor om de incidentele voorcalculatorische begrotingssaldi 2026 en 2027 ad € 4,8 miljoen (2026) en € 4,4 miljoen (2027) toe te voegen aan dit Strategisch Investeringsfonds. Als de gemeenteraad instemt met deze toevoegingen dan is de voorcalculatorische 'onbestemde' omvang van het Strategische Investeringsfonds € 26,7 miljoen (€ 17,5 miljoen + € 9,2 miljoen).
Voor wat betreft strategische ontwikkelingen wordt onder andere gedacht aan de noodzakelijke doorontwikkeling en bereikbaarheid van de Brightlandcampus, de voorbereiding van de herontwikkeling van het Flujasplein en de herhuisvesting van de bibliotheek aldaar en de toekomstige herontwikkeling van de Keulse Barrière.
De gemeenteraad heeft de volgende criteria vastgesteld: 1. Doelstelling van het fonds is het in gang zetten van strategische opgaven met een groot maatschappelijk rendement. Uit het fonds kunnen bijdragen worden gedaan ten behoeve van financieel onrendabele investeringen; 2. Investeringen waaraan een bijdrage wordt gedaan dienen inhoudelijk te worden gemotiveerd in het licht van het perspectief zoals dat is opgenomen in de Visie Venlo 2040, de daarvan afgeleide lange termijn doelen en middellange termijn doelen zoals verwoord in de deelvisies: economische visie, visie sociaal domein en de omgevingsvisie. Daarbij dient duidelijk te worden gemotiveerd en aangegeven: •
Het beoogde maatschappelijk effect van de betreffende investering;
•
Hetgeen er wordt gerealiseerd en op welke wijze dit bijdraagt aan het onder 1. aangegeven effect;
14 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
3. Er worden geen bijdragen gedaan aan investeringen die plaats vinden op grond van een wettelijke verplichting of waarvoor van het rijk op een andere wijze in voldoende mate middelen worden ontvangen of beschikbaar gesteld hadden moeten worden; 4. Er is onderzocht welke mogelijkheden er zijn om aan te sluiten bij co financieringsmogelijkheden van derden; 5. Voorafgaand aan de claim op de fondsmiddelen is navolgbaar onderzocht in hoeverre nieuw voor oud kan worden aangewend ter (gedeeltelijke) dekking van de betreffende investering; 6. Voorbereidingskosten (voorafgaand aan het investeringsbesluit), exploitatielasten (onderhoud en vervanging) en risico’s komen niet in aanmerking voor dekking uit het fonds; 7. De minimumomvang van een investeringsvoorstel bedraagt € 1.500.000 (inclusief bijdragen derden); 8. Het fonds kan ingezet worden ten behoeve van nieuwe investeringen. Bestaande investeringen komen niet voor een bijdrage in aanmerking; 9. Investeringsvoorstellen kunnen het hele jaar, passend binnen de doelstellingen, aan uw raad worden voorgelegd; 10. Het gaat om investeringen om de strategisch opgaven mogelijk te maken aan de hand van eerder genoemde criteria (bijv. strategische (grond)aankopen).
Op basis van concrete businesscases en toepassing van verslagleggingsregels en (latere) bijdragen van derden zullen de vrijvallende middelen terugvloeien naar het Strategisch Investeringsfonds Venlo; 11. Een vast te stellen bovengrens van € 50 miljoen.
15 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
PROGRAMMA'S EN ALGEMENE MIDDELEN In dit hoofdstuk bespreken we de zes inhoudelijke programma's van onze begroting en geven we een overzicht van de algemene middelen.
16 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
1. Gezond en actief Venlo
Gezond en Actief Venlo is een omvangrijk programma met wettelijke taken op met name het gebied van gezondheid, onderwijs en Wmo, jeugd- en Partcipatiewet. We combineren met lokale en regionale ambities, zoals een sterke sociale basis en gezonde en vitale inwoners. Het programma draait om het laten meedoen van onze inwoners aan de samenleving. Het Beleidskader ‘Fier op Venlo’ en de accenten uit het uitvoeringskader Fier Verdiept vormen de basis voor het programma en toekomstige beleidsontwikkelingen. Het beleidskader is samen met het coalitieakkoord en de stadsvisie Venlo 2040 ons vizier op de toekomst. In dit programma maken we concreet hoe we dit uitvoeren, met wie we samenwerken, welke activiteiten we daarvoor ondernemen én welke (maatschappelijke) impact we hiermee realiseren. Het beleidskader omvat het hele maatschappelijk domein zie onderstaande figuur. Het bestaat uit vier ankers die gelden voor alle beleidsthema’s en vier accenten voor vernieuwing. Op termijn gaan deze ontwikkelingen (financieel) effect opleveren.
17 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
De vier accenten van het beleidskader komen terug bij de programmalijnen. Bij programmalijn zelfredzaamheid gaan we uitgebreid in op de impact van de Hervormingsagenda Jeugd. Daarbij zetten we in op duurzame verbeteren in de jeugdzorg. Ook in 2026 vraagt dit extra aandacht. Deze begroting geeft ook invulling aan het coalitieakkoord. In 2026 werken we verder aan de accenten uit Fier Verdiept! Deze thema’s staan in 2026 vanuit dit programma centraal: •
Re-integratie;
•
Integrale toegang, inclusief de borging van de doorbraakmethode;
•
Sociale basis;
•
Ondersteuning vrijwilligers en mantelzorg;
•
Gemeenschapsaccommodaties;
•
Uitvoeren van het beleidskader Geldzorgen;
•
Basisvaardigheden.
Ook bereiden we verschillende nieuwe wetten voor zoals de participatiewet in balans, wet school naar duurzaam werk en verschillende aanpassingen aan de Wmo en de jeugdwet.
18 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten/ Realisatie Lasten 2024
2025
2026
2027
2028
2029
Gezond en Vitaal
Baten
6.366
6.192
4.793
4.198
4.130
4.130
Lasten
19.975
21.113
21.590
22.446
22.887
23.119
Gezond en Vitaal Ontplooiing
-13.609
-14.921
-16.797
-18.249
-18.757
-18.988
Baten
12.706
12.412
9.836
8.991
8.716
8.159
Lasten
26.047
26.973
22.915
22.548
23.849
23.519
-13.341
-14.561
-13.078
-13.557
-15.133
-15.360
Baten
78.994
74.926
70.975
55.176
56.195
54.795
Lasten
133.280
129.820
127.100
111.046
109.887
106.828
-54.286
-54.895
-56.125
-55.871
-53.692
-52.033
10.112
12.180
11.270
11.250
11.212
11.129
148.085
157.932
169.293
166.831
164.532
163.876
Ontplooiing Meedoen Meedoen Zelfredzaamheid
Baten Lasten
Zelfredzaamheid
-137.973 -145.752 -158.023 -155.581 -153.320 -152.747
Totaal saldo Programma
-219.208 -230.128 -244.022 -243.258 -240.902 -239.128
Investeringsvoorstellen Programmalijn
Budget 2025 2026
Voorportaal 2027 2028 2029
Gezond en vitaal Ontplooiing
9.834 12.994
7.000
7.000
7.000
Meedoen Zelfredzaamheid Totaal Programma 1
22.827
7.000
7.000
7.000
Gezond en vitaal Wat willen we bereiken? De programmalijn Gezond en vitaal levert een bijdrage aan de kwaliteit van leven van onze inwoners vanuit een brede kijk op gezondheid. Vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid zetten we volop in op het versterken van veerkracht en welbevinden. We willen bevorderen dat inwoners gezond en vitaal zijn en dit ook blijven. En dat de gezonde keuze de standaard keuze is. Het stimuleren van bewegen en het versterken van een gezonde omgeving, waaronder de voedselomgeving, zijn daarbij belangrijk. Met deze programmalijn willen we zorg en maatwerkvoorzieningen zoveel mogelijk voorkomen (preventie). Tegelijkertijd maken we sporten en bewegen zo leuk, toegankelijk en laagdrempelig mogelijk. We bieden alle jeugd van 0 tot 18 jaar een sportieve basis. Zo blijven ze graag een leven lang sporten en bewegen. Waar gezinnen financieel moeite hebben om hieraan mee te doen, bieden we ondersteuning via het jeugdfonds Sport en Cultuur en het beleidskader geldzorgen. Daarnaast creëren we een leefomgeving met een openbare ruimte die uitnodigt om te bewegen.
Wat gaan we daarvoor doen? We verbeteren de (positieve) gezondheid van onze inwoners, stimuleren bewegen en creëren een gezondere leefomgeving. De uitvoeringsactiviteiten om de (positieve) gezondheid van onze inwoners te bevorderen hebben een directe relatie met de programmalijnen Meedoen en Ontplooiing. 19 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Het versterken van de (positieve) gezondheid Met het beleidskader Fier op Venlo, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorgakkoord(IZA), het aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en het innovatiefonds preventie (ambitie uit het coalitieakkoord) hebben we een stevige basis om de (positieve) gezondheid van onze inwoners te verbeteren en gezondheidsachterstanden te verkleinen. De inzet op gezondheid wordt, mede door het GALA ,het IZA en het AZWA, verstevigd. In 2024 gaf de GGD aan dat ze niet meer in staat waren om al hun wettelijke taken uit te voeren. Er is een traject gestart voor een ‘toekomstbestendige GGD’. De GGD presenteerde het definitieve versterkingsplan met de begroting van de Veiligheidsregio van 2026. In dit plan staat dat de huidige formatie ontoereikend is om te voldoen aan de wettelijke verplichtingen. Dit brengt risico’s met zich mee voor onder meer de vaccinatiegraad, infectieziektebestrijding en jeugdgezondheidszorg. Om deze taken naar behoren te kunnen blijven uitvoeren, is een gefaseerde uitbreiding van capaciteit nodig. Dit betekent dat we een structurele stijging van de inwonersbijdrage aan de GGD hebben opgenomen in deze programmabegroting. Deze investering is nodig om de publieke gezondheid in de regio te waarborgen en te voldoen aan onze wettelijke zorgplicht van de gemeente.
Sinds 2022 zetten we in op de Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT) als onderdeel van de Gelijke kansen door duurzame samenwerking (verbinding met programmalijn Ontplooiing). Deze wetenschappelijk bewezen interventie bevorderen gelijke kansen en verkleint gezondheidsachterstanden. We voeren dit succesvol uit op 9 scholen. Vanaf 2026 borgen we GBT structureel voor in ieder geval de huidige deelnemende scholen en zetten we deze aanpak verder door. We gaan door met de inzet op gezondheid, vitaliteit en zelfredzaamheid van onze inwoners. De belangrijkste aanpakken hiervoor zijn: •
Regionale aanpak valpreventie
•
Goed Bezig (voorheen de beweegpas)
•
Kei gezond (aanpak overgewicht)
•
Welzijn op Recept
•
Positieve Gezondheid in de Wijk
•
Integratie in de wijk via sport en bewegen
De voedselagenda hoort bij het beleidskader Fier op Venlo. In 2026 starten we met het uitvoeringsplan van de voedselagenda. Hier zoeken we ook nadrukkelijk de koppeling met bestaande programma’s en interventies voor het bevorderen van de gezondheid van inwoners. Stichting Hart voor Venlo beheert en onderhoudt het AED netwerk in Venlo. De stichting probeerde dit zonder gemeentelijke subsidie te doen. Mede door inflatie lukt dit niet meer en kunnen ze zonder gemeentelijke steun de AED’s niet meer beheren en onderhouden. Middels een subsidieregeling gaan we deze partijen ondersteunen om het beheer, onderhoud, vervangingen en realisatie van AED’s blijven uitvoeren om een dekkend netwerk te behouden. In Venlo komen jongeren steeds eerder in aanraking met alcohol, drugs, tabak en vapes. Wat begint als experimenteren, groeit soms uit tot normaal gedrag. Deze ontwikkeling baart zorgen vanwege de impact op hun gezondheid en de gevolgen voor hun toekomst en de samenleving. Middelengebruik 20 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
ondermijnt schoolprestaties, belemmert kansen en beïnvloedt de veiligheid en samenhang in buurten. Daarom scherpen we onze koers aan met het beleidsplan middelengebruik. Samen met lokale en regionale partners zetten we in op preventie: het terugdringen van de verleiding en het versterken van een omgeving waarin gezond gedrag de norm is. We bouwen aan een Venlo waarin jongeren gezien worden, gezond opgroeien en keuzes maken die hun toekomst versterken. Het bevorderen van sport en bewegen Als we sporten en bewegen leuk, toegankelijk en laagdrempelig maken zullen steeds meer inwoners er plezier uit halen en vitaler worden. De basis hiervoor is de Venlo.fit sportvisie 2030. We willen dat onze jeugd een sportieve en gezonde basis meekrijgt zodat ze graag een leven lang blijven sporten en bewegen. Dit sluit nauw aan bij een aantal doelen uit het GALA. Dit gebruiken we als extra impuls om sport en bewegen te bevorderen. Voor de jongste doelgroep 0-4 jaar geven we samen met de consultatiebureaus, voorlichting op het gebied van bewegen en voeding. Daarnaast werken we samen met de kinderopvang door een menukaart met (effectieve) interventies aan te bieden. De focus ligt daarbij op kinderopvanglocaties in de aandachtswijken.
Voor scholen die niet meedoen aan het programma ‘De Gezonde Basisschool van de Toekomst’ hebben we een menukaart met (effectieve) interventies om kinderen op school zoveel mogelijk in beweging te brengen en een fysieke en mentale gezonde leefstijl te stimuleren. We gaan door met de ketenaanpak bewegen voor (kwetsbare) inwoners. Deze inwoners worden na een hulpvraag op maat doorverwezen naar een passend beweegaanbod. Inwoners worden bij doorverwijzing persoonlijk begeleid. Ze worden met een warme overdracht door de beweegmakelaar gekoppeld aan passend beweegaanbod. We versterken de samenwerking met huisartsen, fysio's en het ziekenhuis. Sportverenigingen blijven vanuit sportief, maatschappelijk en sociaal oogpunt een belangrijke maatschappelijke partner. We ondersteunen verenigingsbesturen om de vitaliteit van hun sportvereniging te versterken en hun pedagogische taak uit te voeren. In 2026 verlengen we de subsidie aan het Performance Centre Venlo nog één keer om topsporttalenten te ondersteunen. In 2026 vindt een evaluatie plaats. Implementatie sportaccommodatievisie Om te kunnen sporten en bewegen, zijn passende faciliteiten nodig. Dit kunnen binnensportaccommodaties, sportparken of multifunctionele sportieve omgevingen (sportkernen) zijn of de openbare ruimte. De basis hiervoor zijn de Venlo.fit sportaccommodatievisie 2030 en het coalitieakkoord.
We zetten in 2026 in op de volgende uitvoeringsactiviteiten: •
Het laatste deel van de herontwikkeling van sportkern Herungerberg wordt in de zomer van 2026 afgerond. Hiermee is het sportpark gereed en wordt het volledig in gebruik genomen door FCV-Venlo. De vereniging krijgt hiermee een sportpark passend bij hun behoeften. Sportpark Arenborg valt vervolgens vrij als sportlocatie.
21 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
•
In 2026 ronden we de voorbereiding van de nieuwbouw sporthal Gulick op sportkern Bakenbos en starten de realisatie. Hiermee ontwikkelen we deze sportkern door tot een multifunctionele sportvoorziening voor de binnen- en buitensport. TSC’04 en Sportclub Irene gaan als gefuseerde voetbalclub verder op deze sportieve omgeving.
•
We starten met de bouw van het multifunctioneel centrum in Hout-Blerick, inclusief het sportpark. Onderwijs, kinderopvang en sportverenigingen (binnen- en buitensport) worden hier samen gehuisvest. De bouw wordt volgens planning in 2027 afgerond.
•
Aan het eind van 2026 wordt de bouw van het nieuwe zwembad de Wisselslag afgerond. Het nieuwe zwembad kan in gebruik worden genomen door inwoners en verenigingen. Daarnaast starten we in 2026 met de nieuwbouw van het buitenbad. Met de bouw van zwembad de Wisselslag zijn al maatregelen genomen voor te benutten koppelkansen zoals het koppelen van installaties. Verder gaan we aan de slag met het inrichten van de exploitatie voor het binnen- en het buitenbad.
•
Een deel van de kleedaccommodatie van het sportpark Saorbrook in Blerick is technisch en economisch afgeschreven. Deze kleedlokalen worden in 2026 vervangen en nieuwgebouwd (nieuw voor oud) en uitgebreid om te voldoen aan de toekomstige behoefte aan voorzieningen op dit sportpark.
•
Met het actieplan ‘hoogwaardige beweegvoorzieningen’ willen we de openbare ruimte meer en beter benutten als ruimte om te sporten, bewegen en te ontmoeten. In 2026 gaan we volgens dit plan verder met de realisatie van de kansrijke plekken Plexat en Vossenerpark.
Wat mag het kosten? In deze paragraaf staat het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook geeft het een toelichting op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten/ Realisatie Lasten 2024
2025
2026
2027
2028
2029
Gezond en Vitaal
Baten
6.192
4.793
4.198
4.130
4.130
Lasten Totaal saldo Programmalijn
22 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
6.366 19.975
21.113
21.590
22.446
22.887
23.119
-13.609
-14.921
-16.797
-18.249
-18.757
-18.988
Begrotingsvoorstellen 2026-2029 Programmalijn Gezond en Vitaal
2026
2027
2028
2029
Structureel tekort budgetten binnensport- en buitensportaccommodaties.
-365
-300
-300
-300
Gezonde basisschool van de toekomst (GBT)
-200
-430
-430
-430
Zwembad de Wisselslag
-150
Voedselagenda
-115
-115
-115
-115
Subsidies sport
-115
-115
-115
-115
-230
-230
Exploitatie buitenbad Venlo Overige voorstellen < € 0,1 miljoen Totaal programmalijn Gezond en vitaal
-55
-55
-55
-55
-1.000
-1.015
-1.245
-1.245
Structureel tekort budgetten binnensport- en buitensportaccommodaties 2026
2027
2028
2029
-365
-300
-300
-300
Er is een structureel tekort op de huurinkomsten (baten) in de begroting. Voor de buitensportaccommodaties is er een tekort van € 200.000. Voor de binnensportaccommodaties is er een tekort van € 165.000. De inkomsten voor de verhuur van sportaccommodaties lopen structureel uit de pas met de begroting De begroting en realisatie lopen structureel € 365.000 uit elkaar. Vanaf 2027 verwachten we met het nieuwe zwembad de Wisselslag extra inkomsten te genereren. Daardoor loopt het tekort terug tot € 300.000.
Gezonde basisschool van de toekomst (GBT) 2026
2027
2028
2029
-200
-430
-430
-430
GBT is een wetenschappelijke bewezen interventie. Hierbij dringen we gezondheidsachterstanden van de Venlose jeugd terug en bevorderen we gelijke kansen waarbij een gezonde leefstijl in het DNA van de jeugd komt. De interventie voeren we sinds 2022. Het wordt op dit moment op 9 scholen uitgevoerd. De interventie wordt gefinancierd vanuit de regiodeal en dient vanaf 2026 geborgd te worden. Voor 2026 zijn éénmalig minder middelen nodig, omdat we met de huidige middelen uit de Regiodeal de interventie gedekt hebben tot en met schooljaar 2025/2026.
Zwembad de Wisselslag 2026
2027
2028
2029
-150 Voor wat betreft het binnenbad geldt dat zwembad de Wisselslag in gebruik blijft totdat het nieuwe zwembad is gerealiseerd . De onderhoudskosten zijn hoger door de hoge leeftijd van het gebouw en de installaties. Daarom wordt is in 2026 nog incidenteel € 150.000 geraamd (zie voorstel Zwembad de Wisselslag).
23 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Voedselagenda 2026
2027
2028
2029
-115
-115
-115
-115
Het uitvoeringsplan van de Voedselagenda vormt de basis waarmee we de ambities uit de Voedselagenda realiseren en daarmee bijdragen aan onze doelstelling om de Gezondste Regio te zijn. Dit staat in de Strategische Visie Venlo 2040. Voor de uitvoering schetsen we drie scenario’s. De voorkeur ligt op scenario hoog: In dit scenario is structurele financiering beschikbaar om de Voedselagenda volledig uit te voeren. De gemeente kan dan bestaande projecten voortzetten en nieuwe activiteiten ontwikkelen binnen alle pijlers van het programma. Er is ruimte voor verbreding, samenwerking en het opzetten van innovatieve initiatieven. Ook deelname aan beleidsontwikkelingen en regionale samenwerkingsverbanden is in dit scenario goed geborgd. De mate van ondersteuning bepaalt direct de uitvoerbaarheid, het bereik en de maatschappelijke impact van de agenda.
Subsidies sport 2026
2027
2028
2029
-115
-115
-115
-115
Het subsidieplafond voor de subsidieregel sport wordt structureel overvraagd. Het afgelopen jaar hebben we de subsidieregel geëvalueerd. Daaruit bleek dat de subsidieregel effectief is. Met het verstrekken van de subsidies sport leveren de sportverenigingen uit Venlo een waardevolle bijdrage aan de vastgestelde Venlo.fit sportvisie. Vanaf 2026 zal het subsidieplafond dalen met 43%. Dit betekent dat sportverenigingen fors gekort worden op de subsidies, als we kijken naar het aantal aanvragen uit 2025 en daarvoor. Daarom stellen we voor om het subsidieplafond terug op te hogen naar het niveau van 2025. Dit vraagt € 115.000 op jaarbasis.
Exploitatie buitenbad Venlo 2026
2027
2028
2029
-230
-230
Het Buitenbad Venlo is afgeschreven en hoognodig aan vervanging toe. Voor de mogelijke nieuwbouw van het buitenbad is er ook onderzoek gedaan naar de exploitatie. Hieruit blijkt dat de beste variant is om dit in gemeentelijk beheer over te nemen. Er is onderzocht wat er in totaal nodig is om het buitenbad te exploiteren, inclusief de personele lasten. Tevens wordt een onderzoek uitgevoerd naar een hybride model met vrijwilligers. De kosten bedragen € 230.000 per jaar vanaf 2028. Er komt een koppeling tussen het buitenbad en het nieuwe binnenbad, waarvan de exploitatie eveneens bij de gemeente Venlo komt te liggen.
24 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam
U/V
Budget 2025 2026
Nieuwbouw buitenbad Venlo Vervanging kleedaccommodatie
U V
9.250 584
Totaal Programmalijn Gezond en vitaal
Voorportaal 2027 2028 2029
9.834
Nieuwbouw buitenbad Venlo 2026
2027
2028
2029
9.250 In het coalitieakkoord van de gemeente Venlo staat dat wordt nagedacht over de toekomst van het buitenbad. Er komt onder andere een technisch onderzoek naar de staat van het buitenbad. Ook komt er een gesprek met Stichting Buitenbad Groot Venlo (vanaf nu SBGV genoemd). Het huidige buitenbad is namelijk sterk verouderd en heeft enkel nog een toekomst na een grondige renovatie of nieuwbouw. Het uitgesproken voorkeursscenario is om het buitenbad te renoveren in een nieuwe opzet die aansluit bij de behoeften met een koppeling met zwembad De Wisselslag. De betreffende investeringslast staat in dit begrotingsvoorstel.
Vervanging kleedaccommodatie 2026
2027
2028
2029
584 Op sportpark Saorbrook (SV Blerick) is het tribunegebouw met drie bijbehorende kleedlokalen afgeschreven. Drie afgeschreven kleedlokalen worden vervangen. Ook wordt een extra kleedlokaal toegevoegd door de toekomstig stijgende behoefte bij SV Blerick.
Onderstaand een overzicht van de aanvullende exploitatielasten. 2026
2027
2028
2029
-20
-20
-20
Ontplooiing Wat willen we bereiken? Met de programmalijn Ontplooiing willen we onze inwoners in staat stellen zich te ontwikkelen en te ontplooien, zodat zij naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. We richten ons op alle inwoners en in het bijzonder op onze jeugdige inwoners. Ons uitgangspunt is dat ieder kind recht heeft op optimale en gelijke kansen. Wij werken hieraan met een programmatische aanpak. Deze is gericht op samenwerking en continuïteit: •
Samenwerking met en tussen kinderopvangorganisaties, primair- en voortgezet (speciaal) onderwijs besturen en middelbaar beroepsonderwijs
•
Samenwerking mede in de vorm van doorgaande leer- en ontwikkellijnen en doorgaande ondersteuningslijnen.
25 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Met het programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking werken we in Venlo met onderwijs, kinderopvang, gemeente Venlo en diverse maatschappelijke organisaties samen in een lokale coalitie. Het programma richt zich op vijf pijlers: taal, leefbaarheid, gezondheid, doorlopende ontwikkellijnen en een rijke schooldag (school en omgeving). Samen met alle partners zijn doelstellingen geformuleerd. Hiermee bouwen we aan een Venlo waarin elk kind de kans krijgt om zich optimaal te ontwikkelen, ongeacht achtergrond of startpositie. Binnen het programma van School naar duurzaam werk willen we voortijdige schooluitval voorkomen en kansengelijkheid onder jongeren vergroten door betere begeleiding mogelijk te maken bij de overgang van school naar werk en bij het behouden van werk. Wij werken aan gelijke kansen via diverse programma’s die met elkaar samenhangen. De aanpak Kansrijke Start (leeftijdsgroep 9 maanden tot aan 2 jaar) gaat vooraf aan ons programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking (leeftijdsgroep jongeren tussen 2 en 18 jaar). En deze staat weer in verbinding met het programma van School naar duurzaam werk (RMC/VSV aanpak) (leeftijdsgroep jongeren van 16 tot 27 jaar). Om de behaalde successen van de afgelopen jaren voort te zetten, is het nodig dat wij ouders/verzorgers/omgeving en professionals die met de doelgroep werken, nog meer bij onze aanpak betrekken.
Zij zijn onmisbaar bij het boeken van verdere successen. Het gaat om een integrale aanpak waarbij wij programmalijn overstijgend werken én domein overstijgend (bijvoorbeeld met veiligheid: Preventie met gezag).
Wat gaan we daarvoor doen? Onderwijsachterstanden beleid (OAB) / gelijke kansen 2 tot en met 18 jaar Het programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking is de basis voor de onderwijsachterstanden aanpak. Het onderwijsachterstandenbeleid zit in één van de pijlers van dit programma, namelijk: Ontwikkelkansen. We willen dat kinderen die een VVE indicatie krijgen, deze indicatie ook daadwerkelijk gaan gebruiken. Wij benaderen ouders/verzorgers hier indien nodig actiever op. Wij blijven kiezen voor de inzet van Taalklassen binnen het primair onderwijs en de 10-14 jaar Taalklassen. Deze klassen zijn bedoeld voor kinderen die nieuw in Nederland zijn en voor kinderen die een achterstand op hebben gelopen in hun taalontwikkeling. De klassen worden gesubsidieerd met middelen vanuit het onderwijsachterstandenbeleid. De hoeveelheid jonge nieuwkomers die leerplichtig zijn en richting Venlo komen is moeilijk te voorspellen. Daarom is er constante communicatie en planning nodig tussen gemeente en schoolbesturen om voor deze jongeren snel en passend onderwijs te organiseren. Voor de leerkrachten van de taalklassen in het primair onderwijs, de 10-14 klassen, de ISK en de ISKMBO is er een lerend netwerk ingeregeld binnen het Gelijke Kansen programma in de pijler taal. De bijeenkomsten staan in het teken van uitwisseling, afstemming, scholing en intervisie.
Het gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid wordt gefinancierd via een specifieke uitkering (SPUK GOAB, inzetbaar voor kinderen tot en met 12 jaar). De omvang en bestedingsmogelijkheden van deze regeling zijn vanaf 2026/2027 echter nog onzeker. Venlose schoolbesturen maken ook gebruik van de regeling School en Omgeving (voorheen Rijke schooldag). School en omgeving is een subsidie vanuit het Rijk die verbonden is aan de pijler Rijke 26 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
Schooldag van het Gelijke Kansen programma. Met de subsidie kunnen scholen een aanvullend programma aan de leerlingen op een school bieden buiten de lesdag. Vanwege een aanscherping van de criteria kunnen vanaf 2026 9 scholen deelnemen aan deze regeling. Passend onderwijs De Noord-Limburgse gemeenten, schoolbesturen en samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs streven naar een dekkend en inclusief onderwijsaanbod voor alle leerlingen. We zien een groeiende vraag naar gespecialiseerd onderwijs. Met name de vraag naar onderwijs binnen SO Ulingshof is groot. Eind schooljaar 2025-2026 heeft Ulingshof een wachtlijst van 50 kinderen. Dezelfde beweging, maar dan in mindere mate, zien we bij SO de Talentencampus. In beide gevallen gaat het vaak om kinderen tussen de 4 en 6 jaar. In het praktijkonderwijs zijn er ook meer aanvragen. Hierdoor heeft Praktijkschool het Wildveld een plaatsingsstop ingevoerd. De groei in het aantal jongeren dat naar het praktijkonderwijs gaat komt doordat een door de grote groep jongeren uitstroomt vanuit de Internationale Schakel Klassen (ISK). Het gaat om jongeren die pas 2 jaar onderwijs in Nederland volgen en (nog) niet het (taal)niveau hebben nodig voor VMBO of hoger. De druk op het speciaal-, en praktijkonderwijs zorgt voor een druk op de middelen die naar het reguliere onderwijs gaan vanuit de samenwerkingsverbanden om hun ondersteuning te organiseren.
Dit werkt belemmerend bij het streven om meer richting inclusief onderwijs te komen. De beschikbare reserve Gelijke Kansen 12+ worden voor de arrangementen en de maatwerktrajecten ingezet in 2026. De arrangementen kunnen hierbij een onderdeel zijn van de structurele oplossingen. De eerste resultaten zijn positief. Verduurzaming op langere termijn gebeurt in de Sociale basis, het programma Preventie met gezag en in het preventief inzetten van middelen en maatregelen vanuit budgetten jeugd. Leerlingenvervoer We blijven zelfstandigheid stimuleren in het leerlingenvervoer. Ouders blijven zelf in contact met school en zijn verantwoordelijk voor de schoolgang van hun kind. Eigen vervoer is het uitgangspunt. Waar nodig is zetten we aangepast vervoer in. Vanwege volverklaringen bij een aantal scholen moeten sommige kinderen verder reizen naar andere, passende scholen. Dit is feitelijk een ongewenste situatie omdat wij kinderen thuisnabij onderwijs willen aanbieden. Samen met het onderwijs en het samenwerkingsverband zoeken we voortdurend naar oplossingen. Onderwijshuisvesting In 2024 is het nieuwe onderwijshuisvestingsplan 2024-2038 vastgesteld. Belangrijke doelen zijn een evenwichtige spreiding van scholen, efficiënt gebruik van geldstromen en de voorkeur voor renovatie boven nieuwbouw. In 2026 wordt verder aan de plannen gewerkt. Dit staat in het IHP (integraal huisvestingsplan).
De bouwprijs per m2 stijgt nog steeds. Dit komt omdat de lonen en prijzen van vereiste installaties stijgen. Om hier goed op te kunnen anticiperen is bij diverse projecten een langere voorbereidingstijd nodig. Het gaat om een voorbereidingsperiode van 1 tot 2 jaren voordat daadwerkelijk gestart kan worden met de bouw van een onderwijshuisvesting project. De daadwerkelijke realisatie van de bouw duurt 1,5 tot 2 jaar. Dit hangt af van de omvang van het project. In de afgelopen jaren is het gelukt 27 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
om tijdelijke huisvesting te organiseren in beschikbaar gemeentelijk vastgoed. Wij zien nu projecten waarbij het nodig is om extra te investeren in gebouwen om deze geschikt te maken voor tijdelijke huisvesting. In 2026 start de bouw van basisscholen De Meule en De Harlekijn. Bij beide projecten is het nodig dat er tijdelijke huisvesting komt. Dit leidt tot tijdelijk ongemak maar is noodzakelijk om de nieuwbouw en renovatie mogelijk te maken. Er wordt verder gewerkt aan de realisatie van nieuwbouw voor basisschool De Springbeek, als onderdeel van MFC Hout-Blerick. Om de wachtlijst bij SO Ulingshof structureel aan te pakken, start in 2026 de uitbreiding van SO Ulingshof. De planvorming rondom SBO de Lings en basisschool Passe Partout wordt in 2026 verder uitgewerkt. De bouw start waarschijnlijk in 2027. Naar verwachting startten de bouwactiviteiten voor het nieuwbouwproject voor ’t Wildveld en VSO De Velddijk in 2026. De onderwijshuisvesting voor het voortgezet onderwijs is doorgedecentraliseerd naar OGVO. OGVO wil werken een nieuw strategisch huisvestingsplan. Onderdeel van de uitvoering van ons IHP is ook de start van onderwijshuisvesting op het Kazernekwartier. Onderwijsbestuur Kerobei wil in deze nieuwe wijk in 2026 een school opstarten inclusief kinderopvang (uitgangspositie IHP; in iedere wijk een krachtig kindcentrum).
In eerste instantie wordt gevraagd om een tijdelijke onderwijsvoorziening. Dit wordt een permanente voorziening in 2029. Doorstroompunt (voorheen: RMC / Voortijdig Schoolverlaters) De gemeente Venlo is voor de doorstroompunt/RMC-aanpak contactgemeente voor Noord- en Midden-Limburg. We willen in Venlo het percentage VSV-ers onder het landelijke gemiddelde uit laten komen (indicator Meetbaar Venlo). De planning is dat vanaf 1 januari 2026 de wet Van school naar duurzaam werk in werking treedt. Deze wet bestaat uit een combinatie van instrumenten die bij de onderwijsinstellingen, gemeenten en de doorstroompunten worden belegd. De doelgroep wordt groter want doorstroomcoaches krijgen te maken met een leeftijdsuitbreiding naar 27 jaar. Ook wordt de doelgroep breder: vanwege de leeftijdsuitbreiding moeten jongeren vaker begeleid moeten worden naar betaald werk in plaats van naar een startkwalificatie. Volwasseneneducatie en aanpak verbetering basisvaardigheden We werken met het plan ‘Venlo vaardiger’ aan het verbeteren van basisvaardigheden bij volwassenen. Hieronder vallen de vaardigheden lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. Van 2024 tot en met 2026 doen we dat vanuit 6 aandachtsgebieden: werk, sociaal domein, samenleving, onderwijs, zorg en Taalhuis Venlo.
Hierin werken we met een diverse grote groep aan samenwerkingspartners zoals werkgevers, scholen, zorgorganisaties, Taalhuis Venlo en inwoners met goede ideeën. Het werken vanuit de aandachtsgebieden draagt bij aan onze ambitie: Onder het motto 'een leven lang ontwikkelen' en 'Venlo vaardiger' zetten we in op een integrale aanpak voor een basisvaardig Venlo. Hiermee komt jezelf ontwikkelen in het DNA van Venlo. Bij alle opdrachten in de aandachtsgebieden hanteren wij de volgende uitgangspunten: 28 | PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
1. We borgen de initiatieven die er al zijn (Taalhuis Venlo, wijkinitiatieven) 2. We gaan op zoek naar nieuwe initiatieven en ideeën (wijkinitiatieven, vanuit eigen organisatie, werkgevers, onderwijs, zorg). Deze gaan we met onze maatschappelijke partners organiseren, waarbij de gemeente als regievoerder optreedt. Inburgering De Venlose aanpak Inburgering richt zich op het vergroten van zelfredzaamheid, participatie en economische zelfstandigheid van inburgeraars. In 2026 zetten we deze aanpak voort. We versterken de aanpak langs drie hoofdlijnen: doorontwikkeling, innovatie en borging. We vernieuwen de samenwerking met partners en onderzoeken of en in welke vorm impactfinanciering richting 2028 kan worden toegepast. Daarbij staat het sturen op maatschappelijke impact centraal en verkennen we de mogelijkheden van prestatiebeloning op basis van behaalde resultaten. In 2026 starten we hiervoor met haalbaarheidsonderzoeken en zetten we, waar passend, pilots in. Daarmee investeren we gericht in baangarantieprogramma’s, basisvaardigheden, stages en de adoptie van een bredere integrale werkwijze.