095 Bijl01 Programmabegroting 2025-2028.pdf

Indexering (Door-)ontwikkeling aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties Noord- en MiddenLimburg 2024 2025

2026

2027

2028

-174

-178

-177

-177

De subsidieaanvraag 2024 van Veilig Thuis NML is significant hoger dan 2023. In de begroting 2024 van de gemeente Venlo is rekening gehouden met de OVA index (4,9%), terwijl in de subsidieaanvraag van Veilig Thuis uitgegaan wordt van 8% indexering. Veilig Thuis gaat uit van een hogere index omdat hun kosten voornamelijk personele kosten zijn en in de afgesloten CAO een forse loonsverhoging is voorzien. De eerder opgevoerde post communicatie (€ 20.000) wordt als besparing ingebracht.

Schoolmaatschappelijk werk (pilot) 2025

2026

2027

2028

-100 Onderwijs, jeugdhulp en welzijn ontmoeten elkaar in en om de school, dé ontwikkelplek waar kinderen en jeugdigen samenkomen. In Venlo zien we steeds meer vraagstukken ontstaan uit de druk 54 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

die gezinnen ervaren en die de school binnen komen. We zijn een pilot Schoolmaatschappelijk werk (SMW) gestart met onderwijspartners. Op drie Speciaal Basisonderwijs Scholen (SBO) is SMW toegevoegd aan het team van professionals binnen de school.

Inzet nieuwe aanbesteding Jeugd 2025

2026

2027

2028

-100 Door de aanbesteding van de nieuwe regionale contracten voor de segmenten 3 en 4 Jeugdzorg vanaf 2026 kunnen we meer grip krijgen op de kostenontwikkeling van de jeugdzorg. Om de juiste sturingselementen in het programma van eisen te laten landen is specifieke expertise nodig die Venlo niet regulier voor handen heeft. Ook vraagt het implementeren van het werkproces dat voortkomt uit de nieuwe contracten, andere kennis dan regulier voorhanden is. Om deze processen goed te laten verlopen worden tijdelijk extra middelen gevraagd.

SMI 2025

2026

2027

2028

-100 Sociaal Medische Indicatie (SMI) is een vangnetregeling die gemeenten de mogelijkheid geeft om gezinnen tijdelijk financieel te ondersteunen in de kosten van de kinderopvang als zij door bepaalde medische of sociale omstandigheden tijdelijk niet in aanmerking voor de kinderopvangtoeslag. Het voorstel valt onder het ‘Scenario van hoop’. Het budget van € 100.000 dat sinds 2021 wordt ingezet is in 2024 en 2025 opgehoogd met € 100.000 naar € 200.000. Dat was nodig omdat de kosten in 2022 en 2023 hoger uitvielen. Er is geen aanleiding om het beleid op dit moment te wijzigen. Het voorstel is om ook het budget voor 2026 met € 100.000 op te voeren. In 2025 onderzoeken we of SMI het gewenste effect geeft, of dit duurdere jeugdhulp aantoonbaar voorkomt.

Wmo (autonome ontwikkelingen) 2025

2026

2027

2028

378

412

912

912

Op basis van de meest recente data en interpretatie landelijk beleid komen wij (structureel) middelen tekort voor de Wmo-maatwerkvoorzieningen ‘Hulp bij huishouden (€ 500.000) en ‘Woonvoorzieningen’ (€ 485.000). Voor 'Woonvoorzieningen wordt het budget alleen voor 2025 en 2026 opgehoogd. Daarna worden de lasten structureel aangepast op basis van onderzoek. Tegelijkertijd houden wij structureel middelen over voor de Wmo-maatwerkvoorzieningen ‘Begeleiding’ (€ 1.000.000) en ‘Doelgroepenvervoer’ (2025 € 360.000) / vanaf 2026 € 400.000). Data bestaat onder andere uit het aantal actieve indicaties door de tijd heen. Leidend bij de interpretatie landelijk beleid is het beleid dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen en het (nog) ongewijzigd beleid rondom het abonnementstarief. 55 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

Begroting 2025 MGR / meicirculaire 2024 2025

2026

2027

2028

1.037

273

273

273

In de begroting 2025 MGR zijn ten opzichte van de huidige begroting het aantal plekken BW uitgebreid en is er een indexering van 6% toegepast. Verder wordt voor Wonen Plus vanaf 2025 een structureel budget opgenomen van € 250.000. Wonen plus is in september 2023 gestart. Hiervoor is tot en met 2024 incidenteel budget opgenomen in de begroting. Het doel van het programma is om zorgmijders de zorg en ondersteuning te bieden die zij nodig hebben. Wonen Plus is gestart als pilot. De eerste evaluatie van Wonen Plus is positief. Hier staat tegenover dat via de meicirculaire 2024 regionaal een bedrag wordt ontvangen voor de indexering van de Integratie Uitkering Beschermd wonen van € 2,7 miljoen en voor Nationaal Actieplan dakloosheid € 1,2 miljoen. Het aandeel van gemeente Venlo in het Nationaal Actieplan dakloosheid is in 2025 € 321.955 en vanaf 2026 € 269.370. Middelen die Venlo specifiek ontvangt voor de aanpak dakloosheid willen we inzetten voor het voorkomen van dakloosheid en de doelgroep (potentieel) daklozen. Het voorstel is om het bedrag vanaf 2025 op te nemen in het exploitatiebudget. Verder is in de huidige begroting van gemeente Venlo uitgegaan van een verdeelsleutel Beschermd Wonen waarbij het aandeel van gemeente Venlo 21% is. Op basis van de beschikbare informatie op dit moment, gaan we voor 2025 uit van een aandeel van 27,49% en vanaf 2026 van 23%.

Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Maatschappelijke Opvang Venlo - Noord

U

Budget 2024

Totaal Programmalijn Zelfredzaamheid

2025 6.500

Voorportaal 2026 2027 2028

6.500

Maatschappelijke Opvang Venlo - Noord 2025

2026

2027

2028

6.500 De raad is op 10 april 2024 met RIB 82 door het college geïnformeerd over de vastgestelde projectopdracht voor een nieuwe tijdelijke maatschappelijk opvang aan de Bakkerstraat. Deze voorziening is voor 16 opvangplekken maatschappelijke opvang, 16 plekken beschermd wonen en 32 plekken winteropvang. Er is 24/7 begeleiding en toezicht en de voorziening is voor een periode van maximaal 10 jaar. Binnen gemeente Venlo bestaat al langere tijd de noodzaak om een nieuwe locatie voor winteropvang, beschermd wonen en maatschappelijke opvang te realiseren. Met het oog daarop heeft het college in het coalitieakkoord ‘Samen verder bouwen aan een gezond Venlo!’ opgenomen dat deze coalitieperiode een start wordt gemaakt met de voorbereidingen voor een nieuwe opvanglocatie.

56 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

2. Leefbaar Venlo

57 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

Het programma Leefbaar Venlo is een breed geformuleerd programma waarin verschillende producten, diensten en projecten zijn ondergebracht die de leefwereld van inwoners direct raken. Omgevingsvisie, bouwinitiatieven en projecten, openbare ruimte, bereikbaarheid, wijkgericht werken, openbare orde en veiligheid, vergunningverlening, handhaving en gemeentelijke dienstverlening komen hier bij elkaar. Dit vraagt om een integrale aanpak binnen de gemeentelijke organisatie. Een hechte samenwerking met de woningcorporaties, de veiligheidsregio, politie, het waterschap en andere partners is daarbij onmisbaar. Het belangrijkste aangrijpingspunt voor dit programma is ‘een betrouwbare overheid zijn; bereikbaar, transparant, doen wat je zegt en zeggen wat je doet. Het programma kent 5 programmalijnen: I Dienstverlening, II Openbare Orde en Veiligheid, III Wonen, IV Omgeving en V Bereikbaarheid. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2023

2024

2025

2026

2027

2028

Dienstverlening

Baten

4.131

7.106

6.840

7.841

7.808

7.903

Lasten

11.849

16.149

16.357

17.256

17.106

17.176

-7.718

-9.043

-9.517

-9.415

-9.298

-9.273

Baten

511

1.255

1.095

1.031

31

31

Lasten

13.135

15.499

17.009

16.322

15.226

14.916

-12.624

-14.244

-15.914

-15.291

-15.195

-14.885

Baten

12.676

28.561

22.408

20.811

20.772

20.646

Lasten

19.058

37.687

29.508

27.072

27.010

26.744

-6.383

-9.126

-7.101

-6.261

-6.238

-6.098

Baten

32.699

29.634

29.507

22.947

26.684

27.698

Lasten

56.219

59.708

64.583

53.803

55.017

55.075

-23.520

-30.074

-35.076

-30.856

-28.333

-27.377

Baten

2.763

2.860

3.067

2.867

2.867

2.867

Lasten

2.103

2.413

2.865

2.060

2.065

1.982

660

446

202

807

803

886

-49.584

-62.040

-67.405

-61.016

-58.262

-56.748

Dienstverlening Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Wonen Wonen Omgeving Omgeving Bereikbaarheid Bereikbaarheid Totaal saldo Programma Investeringsvoorstellen Programmalijn

Budget 2025

2024 Dienstverlening Openbare orde en veiligheid

Voorportaal 2026 2027 2028 56

Wonen Omgeving

-2.074

2.000 8.920

279 7.322 24.205

4.503

Bereikbaarheid Totaal Programma 2

400 -2.074 11.320

75 7.732 24.205

4.503

Dienstverlening Inleiding In deze programmalijn zitten klassieke gemeentelijke taken als burgerzaken, gemeentearchief en publieke informatievoorziening. Ook zitten hier de organisatie-brede thema’s ten aanzien van dienstverlening en wijkgericht werken. Dienstverlening is per slot van rekening een kerntaak en 58 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

verantwoordelijkheid van de totale organisatie waarbij de leefwereld van de inwoners, bedrijven, instellingen en bezoekers centraal staat.

Wat willen we bereiken? We hechten we groot belang aan de verdere verbetering van de dienstverlening aan onze inwoners. Dit staat ook ik de Kadernota. Dit kan bijdragen aan de stabilisatie van het vertrouwen in het bestuur en de gemeentelijke organisatie. Uitgangspunt is dat de dienstverlening inclusief, naadloos en informatiegestuurd is. Op hoofdlijnen staan we voor drie uitdagingen: 1. Voldoen aan (nieuwe) wettelijke kaders, zoals de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer, het Besluit digitale toegankelijkheid overheid en de uitwerking van het VN-verdrag handicap op het gebied van inclusie; 2. Borgen van een constante basiskwaliteit van gemeentelijke dienstverlening in al zijn diversiteit aan producten, diensten en klantgroepen; en 3. De doorontwikkeling van dienstverlening in goede banen leiden. Veelal wordt deze aangedreven door digitale ontwikkeling (met als stip op de horizon een centraal digitaal loket, “Mijn Venlo”). Hierbij mogen we de toegevoegde waarde van persoonlijk contact niet uit het oog verliezen.

Wat gaan we daarvoor doen? Om de drie genoemde uitdagingen met succes aan te gaan is centrale regie op de kwaliteit en integraliteit van dienstverlening noodzakelijk. Hierin gaan we voorzien. Een andere voorwaarde voor inclusieve en naadloze dienstverlening is dat de communicatie op onze verschillende dienstverleningskanalen correct, helder en tijdig is. We vervolgen onze inspanningen om de kwaliteit en leesbaarheid van onze schriftelijke communicatie te toetsen en waar nodig te verbeteren. De mogelijkheden op het gebied van online dienstverlening en zelfservice worden verder uitgebreid. Inwoners kunnen bijvoorbeeld vaker zelf Burgerzaken aanvragen invullen waardoor de behandeltijd aan het loket korter kan. Ook wordt het vaker mogelijk aangevraagde documenten zelf te downloaden of informatie online aan te leveren. Onderdeel van verbeterde dienstverlening is ook dat we alert zijn op mogelijke document- en identiteitsfraude. De rol van gemeenten bij het bestrijden daarvan wordt steeds groter. Hiervoor zetten we bij balies technische hulpmiddelen in zoals documentscanners en gezichtsvergelijkingscamera’s. Ons gemeentearchief gaat door met de ontsluiting, conservering en digitalisering van archieven en collecties. Zo is steeds meer historische informatie voor iedereen te raadplegen via archief.venlo.nl.

Wat mag het kosten? In deze paragraaf staat het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook geeft het een toelichting op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2025.

59 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2023

2024

2025

2026

2027

2028

Dienstverlening

Baten

4.131

7.106

6.840

7.841

7.808

7.903

Lasten

11.849

16.149

16.357

17.256

17.106

17.176

-7.718

-9.043

-9.517

-9.415

-9.298

-9.273

Begrotingsvoorstellen 2025-2028 Programmalijn Dienstverlening

2025

2026

2027

2028

Bijdrage VNG en GGU-gemeenten

-109

-109

-109

-109

Register Niet Ingezetenen

143

143

143

143

Verkiezingen

200

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen

-79

-79

-79

-79

Totaal programmalijn Dienstverlening

155

-45

-45

-45

Totaal saldo Programmalijn

Bijdrage VNG en GGU-gemeenten 2025

2026

2027

2028

-109

-109

-109

-109

De VNG is de belangenorganisatie van gemeenten. Venlo is (verplicht) lid van de VNG en moet de contributie voldoen. De Nederlandse gemeenten hebben een deel van hun uitvoerende en ondersteunende taken uitbesteed aan de VNG. In het verleden werden de hiervoor benodigde middelen vooraf uitgenomen uit de voeding van de algemene uitkering en rechtstreeks door het Rijk aan de VNG betaald. Sinds een aantal jaren is dit veranderd omdat dit weliswaar heel praktisch, maar oneigenlijk zou zijn. Gemeenten dreigden het zicht op deze post uit het oog te verliezen. En deze post was inmiddels behoorlijk gegroeid. Vandaar dat de VNG nu jaarlijks de GGU-begroting ter vaststelling voorlegt aan haar leden (Nederlandse gemeenten). Omdat alle gemeenten een gelijk pakket afnemen van de VNG is de bijdrage per inwoner gelijk. Omdat het aantal inwoners van Venlo is toegenomen, neemt ook de bijdrage toe. Als er taken bijkomen, wordt de bijdrage per inwoner daarop aangepast.

Register Niet Ingezetenen 2025

2026

2027

2028

143

143

143

143

Aan de RNI loketten (Register Niet Ingezetenen) worden internationale werknemers geregistreerd en van een BSN voorzien. Het gaat meestal om personen die korter dan vier maanden in Nederland gaan verblijven & werken. Daarnaast worden er wijzigingen verwerkt op de persoonslijsten van al geregistreerde Niet Ingezetenen. Venlo voert deze taak uit op basis van een convenant met het Rijk. Begin dit jaar heeft het college ingestemd met een nieuw convenant waarvan de looptijd vijf jaar is. Tot slot worden er aan deze loketten ook DigiD activeringscodes vertrekt aan Niet Ingezeten (waaronder Nederlanders in het buitenland). Per inschrijving/wijziging en verstrekking krijgt de gemeente een vergoeding vanuit de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens. De inkomsten zijn de afgelopen jaren behoudend begroot. Ze zijn immers afhankelijk van bijvoorbeeld de economische omstandigheden en de vraag naar arbeidskrachten. De afgelopen jaren zijn de gerealiseerde 60 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

inkomsten echter structureel hoger gebleken dan begroot. Met dit voorstel worden de structurele inkomsten daarom met € 200.000 naar boven bijgesteld. De begrote kosten voor de inhuur van flexibel inzetbaar personeel aan de loketten worden daarmee ook structureel naar boven bijgesteld, ter grootte van € 57.000.

Verkiezingen 2025

2026

2027

2028

200 Volgens de verkiezingskalender van de Kiesraad zijn er in 2025 geen geplande verkiezingen. In het begrotingsjaar 2025 zijn er wel materiële uitgaven begroot (€ 228.000). Een aanzienlijk deel van deze kosten is variabel. Het gaat om vergoedingen voor stembureauleden, transport et cetera. Behalve enkele vaste lasten voor de opslag van materieel en softwarelicenties (circa € 28.000). Met dit voorstel worden de begrote uitgaven met € 200.000 naar beneden bijgesteld. Het risico van een onvoorziene / vervroegde verkiezing zonder een aanvullende uitkering via het gemeentefonds wordt opgevoerd in de risicoparagraaf. In dat geval zullen er immers meer uitgaven zijn dan begroot.

Openbare orde en veiligheid Inleiding Binnen deze programmalijn zijn alle taken en verantwoordelijkheden ondergebracht die een ordentelijk verloop van het maatschappelijk verkeer in de openbare ruimte raken. Hier hoort ook de fysieke en sociale veiligheid van inwoners, bedrijven, instellingen en bezoekers bij en het accounthouderschap voor de veiligheidsregio.

Wat willen we bereiken? Wij dringen -samen met politie en justitie- de (ondermijnende) criminaliteit terug en verhogen het veiligheidsniveau van Venlo. Dat doen we met zowel repressieve als preventieve maatregelen, want: “repressie zonder preventie is eindeloos, preventie zonder repressie is tandeloos”. De acties en maatregelen die Venlo veiliger maken worden mede geïnitieerd vanuit verschillende programma’s en disciplines, zoals wonen, onderwijs, jeugd, vergunningverlening, vastgoed en werk en inkomen. Voor zowel een repressieve als preventieve aanpak versterken we onze gemeentelijke informatiepositie. Zo kunnen we onze bestuurlijke maatregelen gericht inzetten, niet alleen op basis van meldingen en signalen, maar ook op basis van onze gemeentelijke data. En zo voorkomen we dat we als gemeente - vanwege een gebrek aan informatie - onbewust een faciliterende rol gaan spelen in criminele processen. Dit komt tot uitdrukking in het Integraal Veiligheidsbeleid ‘Aanpakken!’ 2023-2026. De prioriteiten voor deze periode zijn: maatschappelijke onrust en overlast (onder meer radicalisering en polarisatie, jeugd- en woonoverlast, overlast van mensen met verward gedrag); ondermijnende criminaliteit (criminele aanwas/jeugdcriminaliteit; drugscriminaliteit; mensenhandel; [zorg]fraude); digitale criminaliteit en cybercrime.

Dit vinden we belangrijk bij het vorm en inhoud geven aan deze prioriteiten: 61 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

•

Maatschappelijke verbondenheid: als gemeente onze blik verbreden, de dialoog zoeken en vinden en niet in de laatste plaats op onszelf blijven reflecteren.

•

Wijkgericht: samen met de wijkbewoners kijken waar de behoeften en de kansen liggen. Focus ligt hierbij op de aandachtswijken Vastenavondkamp, Klingerberg, Tegelen -Op de Heide en VenloOost-Zuid.

•

Preventie door bewustwording en voorlichting; voorkomen is beter dan genezen; zware problematiek voorkomen door meer bewustwording en voorlichting op de veiligheidsthema’s.

•

Informatie gestuurd: een continu proces dat ons in staat stelt om onderbouwde keuzes te maken, doelgerichte acties te ondernemen en op basis van inzichten proactief en preventief te werken.

•

Het verhaal vertellen! Hierdoor zien de bewoners dat de lokale overheid actief is, hetgeen ook het vertrouwen in diezelfde overheid ten goede komt. En dat vertrouwen kan weer leiden tot vitale samenwerkingsverbanden tussen gemeente, politie en bewoners.

•

De effecten van klimaatverandering zijn juist dóór het specifieke karakter van de Maas als valleirivier heel zichtbaar met grote gevolgen van dien in Venlo. Bij hevige en langdurige regenval leidt dit tot hoogwater en veiligheidsrisico’s voor het leven in de Maasvallei. Hoogwaterbescherming en gebiedsontwikkeling gaan daarom hand in hand, met het landschap als basis. Dit vraagt een sterke eenduidige visie en uitvoeringsorganisatie, samenwerking tussen overheidsorganisaties en versnelling van waterkerende, en rivierverruimende maatregelen en daarmee samenhangende gebiedsontwikkeling.

•

En tot slot betrokkenheid van onze inwoners langs de Maas.

Wat gaan we daarvoor doen? Alleen maar treffen van veiligheidsmaatregelen is niet genoeg. Het leidt onvoldoende, soms zelfs contraproductief, tot een bevordering van veiligheidsgevoelens. We moeten context verschaffen, uitleg geven. Waarom is een actie uitgevoerd? En waarom op dat moment op die plek? Wat kunnen wijkbewoners doen om de actie aan effect te laten winnen? Door het regelmatig ‘vertellen van het verhaal’ zien de bewoners dat de lokale overheid actief is, hetgeen ook het vertrouwen in diezelfde overheid ten goede komt. En dat vertrouwen kan weer leiden tot vitale samenwerkingsverbanden tussen gemeente, politie en bewoners. Wij nemen deel aan het programma Preventie met Gezag waarvoor we een subsidie ontvangen van het rijk tot juni 2026. Dit is een integraal programma om jeugdcriminaliteit aan te pakken en te voorkomen in de meest kwetsbare wijken van Venlo. We gaan een modern drugsbeleid ontwikkelen dat repressie en preventie combineert en aandacht heeft voor kwetsbare wijken, bedrijventerreinen en buitengebied. We gaan een flinke stap voorwaarts zetten zodat we proactief met overlast en ondermijnende criminaliteit kunnen omgaan. Gezien de toenemende overlast door daklozen, onder meer in de binnenstad, wordt een integrale veiligheidsaanpak binnenstad uitgevoerd waarin opvang, zorg, intensivering handhaving (boa capaciteit) en repressie hand in hand gaan.

62 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

Als gemeente hebben we een belangrijke rol om te voorkomen dat jongere en oudere inwoners, en MKB slachtoffer worden van digitale criminaliteit. Daarom geven wij prioriteit aan een digitaal weerbare gemeente. We zetten ons in om te voorkomen dat inwoners en bedrijven van Venlo slachtoffer worden van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Dat doen we door inwoners en bedrijven beter bewust te maken van vormen van digitale criminaliteit. Met de aanschaf en het gebruik van een nieuw casemanagementsysteem zullen de werkprocessen van ondermijning, woon- en adresfraude, overlast en radicalisering ondersteund worden. Hierdoor verkleinen we het risico op juridische onrechtmatigheden op het gebied van gegevensverwerking en maken we ons werk efficiënter. Dit zal ook de samenwerking met zowel interne als externe ketenpartners ten goede komen Op 1 juli 2023 is de Wet Goed Verhuurderschap in werking getreden. Deze wet ziet toe op het beschermen van internationale werknemers tegen uitbuiting en het voorkomen van ongewenste verhuursituaties. Vanaf 2024 is op Venlo.nl een digitaal meldpunt voor misstanden ingericht. Er wordt een raadsvoorstel voorbereid om in 2025 een vergunning voor verhuur aan internationale werknemers in te voeren.

Met de invoering van de verhuurvergunning worden de verhuurders verplicht om aan te tonen dat ze voldoen aan de algemene regels van de wet en een aantal eisen ten aanzien van het maximaal aantal personen per verblijfsruimte en de aanwezige voorzieningen. In oktober 2023 zijn de buurtdraaiboeken hoogwater opgeleverd. Per dorps- en wijkraad zijn er werkgroepen gevormd waarmee wij nog steeds in gesprek zijn. Op basis daarvan en een jaarlijkse evaluatie stellen wij de handboeken jaarlijks bij. En kennis en kunde van aanwonenden te gebruiken binnen een versterkte en eendrachtige uitvoeringsorganisatie. Daarnaast wordt er voor het hoofdwatersysteem (RWS) en het regionale watersysteem (WL) gewerkt aan een 'early warning systeem'. De Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) is erop gericht om inwoners en bezoekers in onze regio beter te beschermen tegen (gezondheids)risico's, rampen en crises. Het betreft een gemeenschappelijke regeling van vijftien gemeenten waarbij besluitvorming plaatsvindt op basis van het standpunt van de meerderheid. De financiële gevolgen van besluiten door het Algemeen Bestuur VRLN worden door de vijftien gemeenten gedragen. Wij maken ons daarom binnen deze gemeenschappelijke regeling sterk om de invloed van de deelnemende gemeenten, en van Venlo in het bijzonder, te vergroten.

Zodat deze beter aansluit op onze gemeentelijke ambities en plannen en meer recht doet aan onze financiële inbreng. In 2024 is de Gemeenschappelijke Regeling voorgelegd aan de gemeenteraad. Verder wordt er binnen de Oranje Kolom verder gewerkt aan de landelijke doorontwikkeling / professionalisering

Wat mag het kosten? In deze paragraaf staat het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook geeft het een toelichting op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2025.

63 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2023

2024

2025

2026

2027

2028

Openbare orde en veiligheid

Baten

511

1.255

1.095

1.031

31

31

Lasten

13.135

15.499

17.009

16.322

15.226

14.916

-12.624

-14.244

-15.914

-15.291

-15.195

-14.885

Begrotingsvoorstellen 2025-2028 Programmalijn Openbare orde en veiligheid

2025

2026

2027

2028

Bijdrage Veiligheidsregio Limburg Noord

-1.263

-1.323

-1.328

-1.328

Invoering verhuurvergunning verblijfsruimte internationale werknemers

-320

-245

-245

-113

Veilig Venlo VRLN en PGA

-210

-210

-210

-210

Actieplan veilige binnenstad 2024

-188

Modernisering drugsbeleid

-100

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen

-29

-29

-29

-29

-2.109

-1.807

-1.811

-1.679

Totaal saldo Programmalijn

Totaal programmalijn Openbare orde en veiligheid

Bijdrage Veiligheidsregio Limburg Noord 2025

2026

2027

2028

-1.263

-1.323

-1.328

-1.328

De deelnemersbijdrage voor de gemeente Venlo stijgt vanaf 2025. Dit komt onder andere door de herziening van de verdeelsystematiek van de gemeentelijke bijdrage door het herzien verdeelmodel van het gemeentefonds.

Invoering verhuurvergunning verblijfsruimte internationale werknemers 2025

2026

2027

2028

-320

-245

-245

-113

Op 28 april 2021 heeft de gemeenteraad bij de behandeling van het beleidskader internationale werknemers short stay een amendement aangenomen om “het instrument Bibob op te nemen in de vergunningverlening voor huisvesting internationale werknemers”. De Wet goed verhuurderschap is per 1 juli 2023 in werking getreden. Deze wet biedt de gemeente de optie om een verhuurvergunning verblijfsruimte internationale werknemers verplicht te stellen. Deze is specifiek gericht op het gedrag van de verhuurder en bevat het instrument Bibob. Daarbij sluit het aan bij de inzet die de gemeente Venlo heeft via het 9-sporenbeleid internationale werknemers. De verhuurverordening en de bijbehorende verhuurvergunningplicht is een doeltreffend middel om malafide verhuurders de mogelijkheid tot verhuren te ontzeggen, terwijl bonafide verhuurders met een vergunning aantonen dat ze voldoen aan de regels. In het eerste kwartaal van 2025 wordt aan de gemeenteraad een voorstel voorgelegd om de verhuurverordening in te voeren in Venlo. De invoering heeft financiële consequenties. Deze zijn opgenomen in de begroting 2025. De invoering van de verhuurvergunning is een grote opgave. De inschatting is dat het gaat om zo'n 1.000 verblijfsruimten waarvoor een (nieuwe) verhuurvergunning nodig is. Daarom is het voorstel de vergunningsplicht in tranches in te voeren. De kosten van de 64 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

invoering betreffen met name extra ambtelijke inzet. Het gaat om het verlenen van de vergunning, locatiebezoeken, Bibob-toetsen, toezicht, handhaving en bezwaar en beroep. Een deel van de extra inzet (2025 en 2026) is incidenteel omdat de vergunningaanvragen in eerste instantie door iedere verhuurder van verblijfsruimte internationale werknemers moet worden aangevraagd. Als er enkel nog nieuwe verhuurders aanvragen indienen vervalt de incidentele inzet en blijft er een lagere structurele kostenpost over. Over het verlenen van de vergunning kan de gemeente leges heffen.

Veilig Venlo VRLN en PGA 2025

2026

2027

2028

-210

-210

-210

-210

Een veilig Venlo. Om dit mogelijk te maken hebben we onder andere structurele middelen nodig voor twee functies. Dit zijn de Procesregisseur Criminele Jeugd en de Accountmanager Veiligheidsregio. Deze functies worden momenteel gedekt uit incidentele middelen. De Procesregisseur regisseert de integrale aanpak op criminele jongeren (bestuurs- en strafrechtelijk, fiscaal en hulpverlening). De Accountmanager is de spil tussen gemeente en VRLN. 1e adviseur van wethouder en burgemeester.

Actieplan veilige binnenstad 2024 2025

2026

2027

2028

-188 De toenemende overlast door daklozen in de binnenstad maakt extra maatregelen op het vlak van handhaving en repressie die op korte termijn uitgevoerd kunnen worden, noodzakelijk. Hoewel de overlast die met name binnenstadbewoners, -ondernemers en bezoekers nu ervaren ons tot onmiddellijke repressieve inzet noopt, kan dit niet los worden gezien van een perspectief op de uitbreiding van opvangvoorzieningen. Het actieplan is onderverdeeld in directe maatregelen, maatregelen op korte en op middellange termijn. Het uitbreiden van dag- en nachtopvang is een randvoorwaarde die de middellange termijn betreft. Deze uitbreiding zal voorafgegaan moeten worden door een locatie-onderzoek, overleg met omwonenden en mogelijke beheersorganisaties als ook het in kaart brengen van de benodigde middelen.

Modernisering drugsbeleid 2025

2026

2027

2028

-100 We ontwikkelen een modern drugsbeleid dat repressie en preventie combineert en waarin aandacht is voor kwetsbare wijken, bedrijventerreinen en buitengebied. We zetten een flinke stap naar voren zodat we proactief met overlast en ondermijnende criminaliteit kunnen omgaan. Een te smal perspectief zou hierin funest zijn. We moeten beleid in de volle breedte ontwikkelen. 65 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

Voor de advisering voor een nieuw drugsbeleid maken we gebruik van een of twee gespecialiseerde bureaus. Zij richten zich op de modernisering van ons gemeentelijke drugsbeleid. Het beleid bestaat uit twee delen: •

Deel 1: Opstellen van een evaluatierapportage van het huidige beleid. De vraag is in hoeverre het gemeentelijke Damocles-, Coffeeshopbeleid, ingezette bestuurlijke maatregelen en de gemeentelijke rol in de integrale aanpak drugscriminaliteit zich verhouden tot de veranderde en veranderende wet- en regelgeving (Damocles, schaarse vergunningen), het landelijke experiment Gesloten Coffeeshopketen, de legalisatie van softdrugs in Duitsland, en de overlast- en criminaliteitsproblematiek waar Venlo mee te kampen heeft.

•

Deel 2: Opstellen van een adviesrapportage inclusief implementatiestrategie waarin de aanbevelingen uit deel 1 worden verwerkt.

Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Budget 2024

Camerasysteem

V

Integraal veiligheidsbeleid (IVB)

U

2025

Voorportaal 2026 2027 2028 56

Totaal Programmalijn Openbare orde en veiligheid

56

Generiek camerasysteem 2025

2026

2027

2028

0 In 2025 wordt het nieuwe generieke camerasysteem in gebruik genomen. Hiervoor is in de begroting 2024 budget toegekend voor de dekking van deze investering. Per ongeluk was in de begroting 2024 de boekwaarde van het oude camerasysteem niet begroot. We gingen er in eerste instantie vanuit dat in 2024 het nieuwe camerasysteem in gebruik zou worden genomen en de afschrijving daarmee in 2025 zou starten. Daarom vallen de begrote kapitaallasten voor 2025 vrij. Het gaat in totaal om € 157.500. Hiermee wordt een groot deel van de boekwaarde van de oude camera’s gedekt. Daarnaast vallen de begrote afschrijvingskosten van de ‘oude’ camera’s in 2025 vrij, het gaat in totaal om € 30.659. Daarmee wordt het boekverlies van de oude camera’s, die in 1 keer ten laste van het resultaat moet worden verwerkt, volledig gedekt door het verplaatsen van de ingebruikname van de nieuwe camera’s 1 jaar later dan gepland (2025 in plaats van 2024).

Maatregelen uitvoeringsplan integraal veiligheidsbeleid (IVB) 2025

2026

2027

2028

56 De gemeenteraad van Venlo heeft op 26 april 2023 het integraal veiligheidsbeleid 2024 tot en met 2026 Aanpakken! Vastgesteld. Het college van B&W stelde op 28 november 2023 het daaruit voortvloeiende uitvoeringsplan Aanpakken! vast.

66 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

Op dit moment beschikken wij niet over adequaat casemanagementsysteem om de werkprocessen voor ondermijning, woon- en adresfraude, overlast en radicalisering te ondersteunen. Een taakspecifieke applicatie is hard nodig om het risico op juridische onrechtmatigheden op het gebied van gegevensverwerking te verkleinen en een efficiënte werkwijze te faciliteren. De ICT-omgeving moet de ruggengraat vormen van een datagestuurde aanpak. Dit zorgt voor verbeterde efficiëntie in zowel beeldvorming als uitvoering. Dit komt ook de samenwerking met zowel interne als externe ketenpartners ten goede. De totale investering is € 55.600. Dit wordt gedeeltelijk gedekt met Rijksmiddelen ter waarde van € 22.500. De netto investering bedraagt € 33.100. Verder is er jaarlijks een budget nodig van € 18.620 om de automatiseringskosten te dekken.

Onderstaand een overzicht van de aanvullende exploitatielasten. 2025

2026

2027

2028

19

19

19

Wonen Inleiding Deze programmalijn herbergt het woningbouwprogramma. Hierbinnen wordt een gevarieerd en passend woningaanbod wordt gerealiseerd voor de huidige en toekomstige inwoners, en het accounthouderschap voor de woningcorporaties.

Wat willen we bereiken? We werken aan een gezonde woningvoorraad om te kunnen voorzien in de groeiende behoefte aan kwaliteit en differentiatie van het aantal woningen. De stad groeit, verstedelijking neemt toe en ook steeds meer tijdelijke Venlonaren zoeken een goede plek om te wonen. Bovendien verplicht de wet ons tot het opstellen van een huisvestingsverordening voor urgente doelgroepen zoals mensen die uitstromen uit de GGZ, maatschappelijke opvang, beschermd wonen, of een ernstige medische aandoening. Via de Nationale Woon- en Bouwagenda pakt het Rijk de regie op de woningbouwopgave in Nederland. Het gaat om het realiseren van 900.000 woningen in de periode tot en met 2030. Om deze versnelling op gang te krijgen is in 2023 met regionale woondeals vastgelegd wat daarvoor nodig is. De Wet versterking regie volkshuisvesting ligt inmiddels bij de Tweede Kamer. De wet richt zich op het verkrijgen van regie op meerdere doelen waaronder aantallen woningen en locaties, voldoende betaalbare woningen en de toewijzing aan urgente woningzoekenden en de doorwerking van gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma’s in lokale prestatieafspraken. Om deze bouwopgave te realiseren schrijft de Omgevingswet een verplicht volkshuisvestingsprogramma voor aan het Rijk, provincies en gemeenten.

Als regio Noord-Limburg hebben we onze ambitie vastgelegd en onderbouwd in het ‘Woonprogramma Noord-Limburg’. Deze ambitie is groter dan hetgeen in de Woondael staat. Daarmee sorteren wij voor op de verwachting in de Strategische Visie 2040 dat zonder herindelingen 67 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

er naar verwachting zo’n 110.000 Venlonaren thuis in Venlo zullen zijn. Na het sluiten van de woondeal 2023-2024 werken we aan de woondeal voor de periode 2025-2030. In de Ontwikkelstrategie, die in 2025 vertaald wordt in de Omgevingsvisie, staat de ambitie om de komende jaren verder te groeien. Daarvoor zetten we in op de grootschalige gebiedsopgaven en op verdichting in het bestaand stedelijk gebied door herstructurering en transformatie en mogelijkheden voor uitbreiding in de dorpen, aan de hand van gebiedsprofielen. Bij het realiseren van nieuwe woongebieden zoeken we aansluiting bij het bestaand stedelijk gebied. Ook kiezen we voor herbestemming en herontwikkeling. Waar nodig kijken we ook buiten de stedelijke contour naar gebieden waar extra woningbouw kan bijdragen aan het versterken van de leefbaarheid en de ruimtelijke kwaliteit. Uiteraard heeft ook het relatiebeheer met de woningcorporaties in 2025 de aandacht. We hebben de doelstelling van een passend (sociaal) woningaanbod bestaande uit sloop, renovatie en nieuwbouw voor huidige en toekomstige inwoners van Venlo, vastgelegd in meerjarige prestatieafspraken. In lijn met de woonvisie bekijken we samen met de corporaties hoe we deze opgave kunnen versnellen. Naast het realiseren van nieuwe aantrekkelijke woonmilieus is het van belang de bestaande woningvoorraad goed te blijven benutten.

Dat kan bijvoorbeeld door het bevorderen van doorstroming.

Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 en 2024 hebben we een versnelling in gang gezet die we, in lijn met de woondeal, doorzetten in de komende jaren. Daar maken we extra capaciteit voor vrij. We zetten waar mogelijk ons maatschappelijk vastgoed en gronden in de markt en we maken ons instrumentarium op orde. Met behulp van actief grondbeleid kunnen we kansen benutten en knelpunten oplossen om de woningbouwopgave een impuls te geven, de ruimtelijke kwaliteit van de stad te verbeteren en daarmee het economische vestigingsklimaat te versterken. We gaan proactief gebiedsgerichte verkenningen uitvoeren waar we de woningbouw kunnen verbinden aan andere opgaven. Zo willen we de kernvoorraad sociale huurwoningen op peil houden dan wel die woonvragen faciliteren die minder vanzelfsprekend hun weg vinden binnen de particuliere markt. In 2025 stellen we de Omgevingsvisie vast. Hierin maken we onze ambitie voor woningbouw kwantitatief en kwalitatief concreet. Dit gebeurt vanuit een progressief en realistisch perspectief en wordt onderbouwd op basis van ruimtelijk, economische en maatschappelijk trends en ontwikkelingen als impulsen voor de woningbouwopgave. Denk hierbij aan de doorontwikkeling van de kenniseconomie, de verbeterde (spoorse) bereikbaarheid, de aantrekkingskracht van de stad op jongeren en jonge gezinnen en het verjongen van de arbeidsmarkt.

We maken een verdiepingsslag naar de potentie van ontwikkellocaties en het optimaliseren van stadsrandzones. De woningbouwopgave wordt aan de hand van de gebiedsprofielen doorvertaald in een woningbouwprogramma. Samen met de Provincie Limburg, het Rijk, Prorail, NS en de 5 andere grote gemeenten in Limburg werken we aan een Limburgse verstedelijkingsstrategie voor de intensivering van de ICstationsomgevingen 'Limburg Centraal' met onder meer een grootschalig woningbouwprogramma. Daarnaast werken we ook regionaal en samen met de provincie aan een tweede 68 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

woningbouwprogramma; ‘Straatje Erbij’ (intensivering dorpsontwikkeling, zoals in Velden en Lomm). We zetten hiertoe eigen gronden en (overtollig) vastgoed in de markt. Met behulp van actief grondbeleid kunnen we kansen benutten en knelpunten oplossen om de opgave een impuls te geven, de ruimtelijke kwaliteit van de stad te verbeteren en daarmee het economische vestigingsklimaat versterken. Om de positie van jongeren op de woningmarkt te versterken en doorstroming op gang te brengen gaan we door met de startersleningen. Deze worden verstrekt via een revolverend fonds in cofinanciering met de provincie Limburg. Tenslotte ligt de focus op het realiseren van structurele hoogwaardige woonvormen voor wisselende doelgroepen met eenzelfde woningprofiel. Denk hierbij aan internationale werknemers, starters, studenten, wonen met zorg, asielzoekers en statushouders en ontheemden. Daarom zetten we in op het bevorderen van de doorstroming op woningmarkt voor middengroepen en op het versterken van het vestigingsklimaat voor een brede en kennisintensieve economische structuur.

Wat mag het kosten? In deze paragraaf staat het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook geeft het een toelichting op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2025. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2023

Wonen

Baten Lasten

2024

2025

2026

2027

2028

12.676

28.561

22.408

20.811

20.772

20.646

19.058

37.687

29.508

27.072

27.010

26.744

-6.383

-9.126

-7.101

-6.261

-6.238

-6.098

Begrotingsvoorstellen 2025-2028 Programmalijn Wonen

2025

2026

2027

2028

Huuropbrengsten Vastgoed

115

115

115

115

115

115

115

115

Totaal saldo Programmalijn

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen Totaal programmalijn Wonen

Huuropbrengsten Vastgoed 2025

2026

2027

2028

115

115

115

115

De gerealiseerde uitbreiding Truckparking James Cookweg leidt tot extra (structurele) erfpachtopbrengsten. Maar de afgelopen jaren zijn ook verschillende percelen grond verkocht, waardoor de pachtopbrengsten afgenomen zijn.

69 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Budget 2025

2024 Vervangen woonwagens Startersleningen

V U

Totaal Programmalijn Wonen

Voorportaal 2026 2027 2028 279

2.000 2.000

279

Vervangen woonwagens 2025

2026

2027

2028

279 De kwaliteit van de huidige woonwagen (Kaldenkerkerweg 184A) is ondermaats. Een forse investering is nodig om een deugdelijke woonwagen te maken. Dit zijn esthetische aanpassingen. Gezien de benodigde investering is gekozen om een nieuwe woonwagen aan te schaffen.

Continuering Startersleningen 2025 2025

2026

2027

2028

2.000 De gemeente Venlo biedt sinds 2007 de Starterslening via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN) aan. Het leenbedrag is maximaal 20% van de maximale koopsom. Voor de provincie Limburg is dit maximaal € 56.000 op een maximale koopsom van € 280.000. De provincie financiert 75% van de Starterslening en gemeenten zorgen voor de resterende 25% van de financiering. In 2023 bedroeg de gemiddelde koopsom in de gemeente Venlo € 228.093. Dat betekent een gemeentelijke bijdrage van gemiddeld € 11.404 per verstrekte Starterslening.

Omgeving Inleiding De programmalijn Omgeving levert een bijdrage aan het creëren en het in standhouden van een aantrekkelijke leefomgeving: schoon, heel, veilig, duurzaam en toekomstbestendig. Ruimtelijke kwaliteit is daarbinnen een sleutelbegrip. Hierbij gaat het om de juiste programma’s voor wonen, werken, recreëren en voorzieningen. De juiste uitstraling en identiteit. Hergebruik en herbestemming van cultureel erfgoed.

Wat willen we bereiken? Versterking van de ruimtelijke kwaliteit blijft een sleutelbegrip. Identiteit, oriëntatie, een gezonde leefomgeving en vestigingsklimaat hangen hiermee samen. De autonome groei van de stad naar een 110.000+ niveau vraagt om een (her)oriëntatie op de ruimtelijke structuur. Hier moeten een verdere kwalitatief hoogwaardige verstedelijking en vergroening van het binnenstedelijk gebied – meer stad – én het versterken van robuuste natuurwaarden in het buitengebied en uiterwaarden – meer land – én het ruimtelijk inpassen van nieuwe energiebronnen en klimaatopgave even veel aandacht krijgen. Als een drager van lokale en regionale identiteit is het behoud, benutting en versterking van erfgoed 70 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

en landschap belangrijk. Dit alles komt tot uitdrukking in de nieuwe Omgevingsvisie (vaststelling 2025) met ontwikkelingsstrategie, uitvoeringsagenda en het omgevingsplan. Om deze ambities waar te kunnen maken ontwikkelen we het grondbeleidsinstrumentarium door en zetten we dit vaker (pro)actief in. Bijvoorbeeld voor de versnelling van de woningbouwopgave, economische structuurversterking en herstructurering bedrijventerreinen, klimaatadaptatie en energietransitie. Door het Strategisch investeringsfonds Venlo zijn we beter in staat om actief te verwerven en de regie te pakken bij urgente maatschappelijke opgaven. In 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Vanuit de doelen van de Omgevingswet (integraal, gebiedsgericht en participatief) blijven we werken aan de verbetering van de begeleiding/uitwerking van nieuwe initiatieven én van de besluitvorming bij vergunningverlening. De participatie van omwonenden en andere belanghebbenden is onder de Omgevingswet in meer gevallen verplicht. Dat vraagt steeds vaker om juridische expertise. Bovendien komen met de inwerkingtreding van de Omgevingswet méér wettelijke bodemtaken vanuit de kleinere gemeenten in RUD-verband naar Venlo toe. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) trad samen met de Omgevingswet in werking.

De Wkb heeft als doel zorgen voor een betere bouwkwaliteit tegen lagere kosten waarbij bouwers en initiatiefnemers meer eigen verantwoordelijkheid krijgen. Deze wijzigingen kunnen (negatieve) financiële effecten hebben op de inkomsten uit (bouw)leges. Dat vraagt om een herziening van de toetsingskaders, voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. De Maas is in vele opzichten belangrijk en beeldbepalend voor Venlo en de regio. De ruimtelijke kwaliteit van het unieke terrassenlandschap en de cultuurhistorische waarden van de Maasvallei bieden kansen om een ruimtelijke én economische meerwaarde te creëren op het gebied van wonen, werken, en recreëren. De bescherming tegen hoogwater door het waterschap (het realiseren van veilige en duurzame dijken) staat nooit op zichzelf. Het raakt aan de verstedelijking en dorpsontwikkeling, openbare ruimte, toerisme en natuur. Vanuit de gemeente zetten we bij deze projecten in op het verbeteren van de leefkwaliteit en de ruimtelijke kwaliteit. Waar mogelijk combineren we onze eigen (gebiedsontwikkelings) opgaven met dijkversterkingen, dijkverlegging en rivierverruiming. Dit is ook onze insteek bij maatregelen (zoals beekherstel, aanleg natuurvriendelijke oevers en kwelgeulen) die het waterschap en Rijkswaterstaat uitvoeren om de ecologische waterkwaliteit te verbeteren (Kaderrichtlijn water).

In de Integrale Visie op de Openbare Ruimte is vastgelegd dat de openbare ruimte steeds meer ook het directe leefgebied is van inwoners, bezoekers en gebruikers van de stad. Nieuwe beleidsdoelstellingen op het gebied van klimaatadaptatie, energietransitie, biodiversiteit, vergroening, gezondheid, cultuurhistorie, inclusiviteit en burgerbetrokkenheid leggen een steeds grotere druk op het planmatig beheer en onderhoud van de stad en de vervangingsinvesteringen. Een integralere manier van werken, ontwikkelend beheer, is nodig. Het is klantvriendelijker én kosteneffectiever. De staat van onderhoud van een aantal historische objecten in de openbare ruimte is slecht. De actuele bouwkundige toestand van historische objecten in gemeentelijk bezit brengen we in kaart. We koppelen daaraan een actieplan. In 2025 wordt voor twee acute gevallen de restauratie opgepakt: het herstel van de historische kerkhofmuur in het Beatrixpark in Venlo-Zuid en het herstel van de Rijksmonumentale molenvijver met historisch sluiswerk nabij de Holtmuhle in Tegelen. Voor 71 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

beide projecten werden in 2024 noodmaatregelen genomen en wordt cofinanciering van Rijk en provincie onderzocht. De gemeente levert een belangrijke bijdrage aan de nationale doelstellingen op het gebied van circulaire economie. Het doel is om het ontstaan van afval zoveel mogelijk te voorkomen, geproduceerd afval maximaal te scheiden en recyclen, en grondstofketens te sluiten: van afval naar grondstof. In 2024 zijn door de gemeenteraad de nieuwe uitgangspunten voor de afvalinzameling vastgesteld. Deze uitgangspunten worden in 2025 doorvertaald naar de nieuwe aanbesteding en een eigen op te richten inzameldienst afval. Vanaf 2026 vindt afvalinzameling op basis van deze nieuwe uitgangspunten plaats. Op basis van integrale gebiedsvisie voor de wijk Vastenavondkamp, waarin fysieke, economische en sociale maatregelen samenkomen, geven we uitvoering van de versterking van het winkelcentrum, het verbeteren van de openbare ruimte en de sociale woningvoorraad. Ook voor het gebied Keulse Barrière is een ruimtelijke analyse gemaakt en wordt een ruimtelijk kader opgesteld dat het gebied perspectief moet bieden en leidt tot een ruimtelijke opwaardering. Het ruimtelijk kader vormt de basis voor de beoordeling en ontwikkeling van de vele verschillende (projectmatige) initiatieven die in de komende periode in het gebied hun beslag (gaan) krijgen.

Specifieke aandacht is er voor het gebied rondom het VVV stadion / sportpark Merelweg om tot herontwikkeling te komen met een koppeling van maatschappelijke huisvestingsopgaven op het gebied van onderwijs, sport & leisure en gezondheid in combinatie met het – waar mogelijk onderbrengen van ‘commerciële/bedrijfsmatige’ functies. Venlo bruist, de stad is het visitekaartje. Een positieve beleving en adequaat voorzieningenniveau zijn hierin essentieel. Het gemeentelijk vastgoed speelt hierin een grote rol. Ons vastgoed is immers dienstbaar aan onze inwoners die gebruik maken van sportvoorzieningen, maatschappelijke accommodaties en cultuurgebouwen. Ook maken we er zelf gebruik van (ambtelijke huisvesting). Dit merken we in toenemende mate in de dynamiek, de benodigde middelen, maar ook in de complexiteit die hiermee gepaard gaat. We zetten de aanpak van de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed/sport en onze ambtelijke huisvesting stevig voort. Zo temperen we de hoge energiekosten en behalen we in 2030 de landelijke doelstelling van minimaal 55% CO2reductie. Portefeuillemanagement, het sturen op de vastgoedportefeuille, is essentieel. Het stelt ons in staat om gronden en gebouwen effectief dienstbaar te maken aan onze gemeentelijke beleidsdoelen en te sturen op maatschappelijk rendement.

Het stelt ons bovendien in staat om te sturen op de toekomstbestendigheid (en waardevastheid) van de vastgoed-voorraad. Hierdoor maken we bewuste en verantwoorde keuzes gerelateerd aan de actuele ontwikkelingen en daarmee gemoeide investeringen.

Wijkgericht werken De maatschappij verandert in snel tempo steeds meer in een informatie- en netwerksamenleving. Nieuwe wetgeving is steeds meer gericht op het versnellen en bevorderen van de digitalisering van overheidsdiensten. Hiermee veranderen ook de verwachtingen van onze inwoners ten aanzien van de kwaliteit en snelheid van de gemeentelijke dienstverlening. Verder verwachten inwoners veel van de 72 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

gemeente, maar dat geldt ook andersom! We vinden het belangrijk dat inwoners zelf initiatief nemen, collectiviteit organiseren en draagvlak verwerven. Het is belangrijk dat inwoners zich verantwoordelijk voelen én kunnen zijn voor hun eigen leefomgeving. Dat zij problemen die zich voordoen in hun dorp, wijk of buurt gezamenlijk weten op te lossen. Kortom burgerbetrokkenheid. De wijze waarop de gemeente hier invulling aan geeft staat in het beleidskader burgerbetrokkenheid “Samen maken wij Venlo”. Hier geven wij de komende jaren verder invulling aan. Het beleidskader laat ook zien dat we bewust zijn van het belang van participatie bij gemeentelijke projecten en beleidsontwikkeling. We zetten omgevingsmanagement in om belanghebbenden op het juiste moment in staat te stellen voor hun belang op te komen. Niet het stadskantoor, maar de wijk is het middelpunt van Venlo. Dicht bij de mensen en meer in overleg met onze inwoners, samen met onze dorps- en wijkraden. Daarmee bouwen we aan een breed palet aan initiatieven op het gebied van leefbaarheid, verkeer, duurzaamheid, openbare ruimte en groen in alle wijken en dorpen die Venlo Rijk is. Het wijkgericht samenwerken krijgt steeds meer ruimte. Elke buurt, elke kern, elke wijk heeft zijn eigen unieke karakter. Dit vraagt om een specifieke aanpak per wijk.

In het wijkgericht werken ligt de nadruk op het werken vanuit de kracht van inwoners en de kracht van wijken. Dit zien we ook terug in een groeiend aantal dorpen en wijken dat een agenda of toekomstvisie voor hun eigen dorp of wijk opstelt. Dat gebeurde al in ‘t Ven, Arcen, Belfeld en HoutBlerick. De gebiedsprofielen uit de nieuwe Omgevingsvisie leveren daar een goede basis voor. Afstemming van voorzieningenniveau, het activeren en verbinden van inwoners en organisaties actief in de wijken en dorpen en het ondersteunen en faciliteren dragen bij aan het bouwen van vitale gemeenschappen.

Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 zijn we gestart met het opstellen van een nieuwe Omgevingsvisie waarin we onze ambities, opgaven en stedelijke ontwikkelstrategie vanuit een samenhangend perspectief vastleggen. Op basis van de Atlas Venlo 2040 (waar staan we nu?) en de Hoofdlijnennotitie (waar willen we naar toe?) hebben we samen met ketenpartners en in samenspraak met inwoners en andere belanghebbende de visie in 2024 verder uitgewerkt. De visie wordt in 2025 vastgesteld. Ook gaan we door met de transformatie van de bestemmingsplannen naar het omgevingsplan. Om de Venlose ambities waar te kunnen maken zoals de versnelling woningbouwopgave, economische structuurversterking en herstructurering bedrijventerreinen, klimaatadaptatie en energietransitie ontwikkelen we het grondbeleidsinstrumentarium door en zetten we dit vaker (pro)actief in. In 2022 is een start gemaakt met het actualiseren van het erfgoedregister volgens de uitgangspunten van het beleidskader Venlo maakt van erfgoed Erfgoud. Streven is om gefaseerd objecten toe te voegen te schrappen. In 2024 is de tweede tranche afgerond. In 2025 ronden we de laatste tranches af. Per saldo bevat het gemeentelijk erfgoedregister straks zo'n 400 gebouwen en objecten. Dat doet een extra beroep op vergunningverlening, toezicht en handhaving.

In de openbare ruimte en in het buitengebied van de gemeente bevinden zich diverse onderdelen en objecten die verwijzen naar het rijke verleden van de stad. Voorbeelden daarvan zijn restanten van 73 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

oude ommuringen, tunneltjes, sluisjes, keermuren, oude wegmarkeringen en bruggetjes. Een groot deel daarvan is gemeentelijk eigendom. De staat van onderhoud van deze historische objecten is wisselend. Een aantal verkeert in zeer slechte staat. Veiligheid in het geding waardoor een voortvarende aanpak vereist is. In 2025 pakken we twee acute casussen op: de restauratie van de historische kerkhofmuur in het Beatrixpark in Venlo-Zuid en het herstel van de rijksmonumentale molenvijver met historisch sluiswerk nabij de Holtmuhle in Tegelen. Voor beide projecten zijn in 2024 al noodmaatregelen genomen en wordt cofinanciering van Rijk en provincie onderzocht. Daarnaast gaan we de algehele bouwkundige toestand van historische objecten in gemeentelijk bezit in kaart brengen. Daaraan koppelen we een actieplan. We werken de achterstand in het beheer en onderhoud van groen en water weg. Dat betekent dat we nu in de fase komen om de basis op orde te houden en zodoende structureel invulling kunnen geven aan het gewenste ruimtelijke kwaliteitsniveau in de stad en de opgaven op het gebied van klimaatadaptatie, biodiversiteit, ecologische groenbeheer en leefbaarheid. Daarvoor zijn investeringen nodig voor groot onderhoud en renovaties en voor het klimaatbestendig maken van het groen en het ontstenen van de openbare ruimte. In het bijzonder in buurten en wijken met een hoge woningdichtheid.

We gaan via de RUD nieuwe én extra bodemtaken op het gebied van vergunningverlening en toezicht, beleid en ondersteuning uitvoeren. We intensiveren het toezicht en de handhaving op de wettelijke verplichting voor bedrijven om energiebesparende maatregelen te nemen. Samen met de regiogemeenten onderzoeken we op welke manier we de RUD-organisatie verder kunnen versterken en robuuster kunnen maken. Vanuit het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) zijn we nauw betrokken bij een groot aantal gebiedsontwikkelingen. We zoeken nadrukkelijk de synergie met de uitvoeringsorganisatie van het waterschap op. Met behulp van eigen investeringen vergroten we de toegevoegde waarde van de hoogwateringrepen voor de landschappelijke, toeristische en recreatieve ontwikkeling van onze Maasoevers. Bovenal gaan we ook het gesprek aan met buurten en wijken. We willen hun wensen inventariseren en hun kennis gebruiken binnen de samenwerking met de (uitvoerende) overheidsorganisaties. Naast lopende projecten vanuit het Hoogwaterbeschermingsprogramma is het Waterschap gestart met de Trajectaanpak Maas 2050. In Venlo gaat het om 13 kilometer (bestaand) dijktracé in het stedelijk gebied aan de Venlose en Blerickse kant van de Maas. Hier ligt deels een directe relatie met de grotere ontwikkelingen in de stad zoals het kazerneterrein, de ontwikkelingen in Venlo Noord en het middengebied.

In de toekomst verwachten we meer en vaker extreme weersituaties. Het principe water en bodem sturend wordt meer dan ooit leidend in de ruimtelijke ordening. Samen met het waterschap en provincie beogen we een versnelling in de realisatie. Dit doen we door intensievere samenwerking, een meer omgevingsgerichte werkwijze en burgerbetrokkenheid. Bovendien leveren we een ook bijdrage in de toekomstige aanpak van de hoogwateropgave en klimaatadaptatie via het Deltaprogramma's (Maas, Ruimtelijke Adaptatie en Hoge Zandgronden), Maas 2050, het Integraal Riviermanagement en het Programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg (WRL). We investeren in groot onderhoud en renovaties en klimaatbestendig maken van het groen en het ontstenen van de openbare ruimte. In 2023 zijn we gestart met de voorbereidingen voor het vervangen van de bomen in Maastraat Arcen. De uitvoering is gestart in 2024. Tegelijkertijd zien we 74 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

steeds meer overlast van wilde diersoorten (niet te verwarren met plaagdieren). Door de uitvoering van preventieve maatregelen (en monitoring) kunnen risico’s op onveilige situaties in de openbare ruimte en hoge (herstel)kosten worden voorkomen. Verder zetten we extra in op de aanpak van invasieve exoten (zoals de Japanse Duizendknoop en de Reuzenberenklauw). Met het nieuwe Meerjarenonderhoudsplan Begraafplaatsen geven we invulling aan de motie om de uitstraling van de begraafplaatsen te verbeteren. In 2021 stelde het college het Meerjarenplan voertuigen vast. De ambitie is om zoveel mogelijk over te schakelen op elektrische materieel. De laatste jaren is de ontwikkeling van elektrische voertuigen in een stoomversnelling geraak. Hierdoor zijn steeds meer voertuigen ook (of alleen maar) elektrisch te bestellen. De gemeente heeft circa 75.000 rolcontainers in beheer voor de inzameling van restafval en gft. De komende periode investeren we in het noodzakelijk onderhoud en vervanging. Eind 2023 is de wijze van inzameling van PMD door Renewi gewijzigd in verband met technische problemen. De kosten hiervan zijn doorvertaald in deze begroting. Voor de opvang van zwerfdieren (een wettelijke taak van onze gemeente) moesten we door het onverwacht terugtrekken van een partij eind december 2023 nieuwe afspraken maken. Dit leidt tot hogere kosten in 2025 en verder.

Wijkgericht werken Elke wijk is anders. De samenstelling, de ligging, het voorzieningenniveau en de fysieke inrichting beïnvloeden het leefbaarheids- en veiligheidsniveau in hoge mate. We blijven onze inzet verdelen over alle Venlose wijken en schenken relatief meer aandacht aan de wijken die dit nodig hebben. In het wijkgericht werken ligt de nadruk op het werken vanuit de kracht van inwoners en de kracht van wijken. We onderzoeken op welke wijze(n) we nog meer inwoners kunnen bereiken, om hen te stimuleren om aan de slag te gaan in hun eigen buurt en voor ons om dat mogelijk te maken. We gaan werken met buurtinitiatieven en een agenda per wijk. We gebruiken ook andere methoden, zoals werken met serviceteams en ontwikkelend beheer. We willen onze inwoners beter betrekken bij de vraagstukken die er in hun woonomgeving spelen. Op die manier worden gemeente, bewoners, ondernemers en maatschappelijk instellingen steeds meer coproducenten van leefbaarheid en veiligheid. De participatieve democratie krijgt steeds duidelijker vorm. Als een waardevolle aanvulling op de bestaande representatieve democratie, zoals vastgelegd in het beleidskader burgerbetrokkenheid. En als een middel om vorm en inhoud te geven aan eigen verantwoordelijkheid, eigenaarschap en identiteit op het schaalniveau van buurten en wijken; dicht bij de burger zelf.

Dat betekent ook dat er een eenduidig proces komt voor de intake en afhandeling van bewonersinitiatieven, dat bestaande subsidieregelingen voor micro-initiatieven zoals het SAM fonds geëvalueerd worden en de financiering voor micro-initiatieven vanaf 2026 structureel herzien wordt.

75 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

Wat mag het kosten? In deze paragraaf staat het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook geeft het een toelichting op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2025. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2023

Omgeving

Baten Lasten

2024

2025

2026

2027

2028

32.699

29.634

29.507

22.947

26.684

27.698

56.219

59.708

64.583

53.803

55.017

55.075

-23.520

-30.074

-35.076

-30.856

-28.333

-27.377

Begrotingsvoorstellen 2025-2028 Programmalijn Omgeving

2025

2026

2027

2028

Afval en riool

-2.192

-1.747

-793

-400

Afvalinzameling in eigen beheer

-1.361

-1.000

-1.000

-1.000

90

90

90

90

-4.004

-2.657

-1.703

-1.310

Totaal saldo Programmalijn

Implementatiekosten en aanvullende kosten invoering Omgevingswet

-540

Ontwikkelend beheer Overige voorstellen < € 0,1 miljoen Totaal programmalijn Omgeving

Afval en riool 2025

2026

2027

2028

-2.192

-1.747

-793

-400

Hogere last inzameling papier en karton In 2023 heeft het college besluiten genomen met betrekking tot de inzameling oud papier. Deze besluiten zijn van invloed op de budgetten voor de inzameling van oud papier en karton. In dit begrotingsvoorstel worden de budgetten conform deze besluiten aangepast. De kosten voor het inzamelen van oud papier en karton zullen met € 68.000 toenemen. Echter stijgen ook de inkomsten met € 104.000.

Hogere last inzameling PMD In 2023 heeft het college besluiten genomen met betrekking tot de inzameling van PMD. Deze besluiten zijn van invloed op de budgetten voor de afvalinzameling met in het bijzonder college besluit “107189 – extra kosten voor de afvalinzameling”. In dit begrotingsvoorstel worden de budgetten hierop aangepast. In het collegebesluit is het prijspeil van 2023 toegepast, waardoor de kosten vanaf 2025 door inflatie jaarlijks € 734.000 hoger zijn dan in het collegevoorstel is gepresenteerd. Daarnaast wordt er € 150.000 jaar gevraagd voor de aanschaf en distributie van PMD zakken.

76 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028

Hogere last vervanging rolcontainers De gemeente heeft circa 75.000 rolcontainers in beheer voor de inzameling van restafval en gft. De jaarlijkse doorlopende kosten die nodig zijn om dit beheer uit te voeren, zijn de laatste jaren harder opgelopen dan het aangewezen budget. Voor de vervangingsopgave van de materialen is een budget van € 145.000 per jaar nodig. De werkzaamheden zijn geraamd op € 360.000 per jaar. Samen is dit € 104.000 meer dan de huidige begroting. Defecte containers zullen bij de inwoners vervangen worden om aan onze wettelijke taak van afvalinzameling te voldoen.