095 Bijl01 Programmabegroting 2025-2028.pdf
Tekst van het document
Onze inspanningen zijn erop gericht om in Venlo het percentage VSV-ers onder het landelijke gemiddelde uit te laten komen (indicator Meetbaar Venlo).
Volwasseneneducatie en aanpak verbetering basisvaardigheden. Voor de jaren 2024 – 2026 is het uitvoeringsplan ‘Venlo vaardiger’ opgesteld met een aantal aandachtsgebieden van waaruit gewerkt wordt aan de verbetering van de basisvaardigheden (onder andere laaggeletterdheid). In de aanpak werken we met een werkgeversaanpak, worden initiatieven vanuit de samenleving ondersteund, worden verbindingen met het onderwijs gemaakt, projecten
30 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
geïnitieerd vanuit het thema zorg en verstevigen we het netwerk van Taalhuis Venlo. Alle initiatieven dragen bij aan het vaardiger maken van Venlo. Een aantal activiteiten en partners in het formele en non-formele onderwijs wordt via de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) gefinancierd. Dit is een specifieke uitkering (SPUK). Daarnaast ontvangt Venlo als centrumgemeente een decentralisatie uitkering voor de arbeidsmarktregio. Hieruit wordt de regionale aanpak bekostigd. Het is nog niet duidelijk of en hoe we deze middelen voor 2025 en verder ontvangen. Er is een kans dat de SPUK wordt overgeheveld naar het gemeentefonds en de decentralisatie uitkering stopt. Dan is een heroverweging nodig van het aanbod van formele en non-formele onderwijstrajecten.
Inburgering Sinds 1 januari 2022 is de gemeente verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Inburgering. Kandidaten volgen de Venlose aanpak waarin ze de verplichte onderdelen doorlopen en onderdelen waarbij we juist een hogere zelfredzaamheid nastreven. Om dit te bereiken leren de deelnemers de Nederlandse taal, vaardigheden en worden ze actief gestimuleerd om vanaf dag 1 deel te nemen aan de samenleving. Deze aanpak leidt tot enthousiaste deelnemers én betrokken partnerorganisaties in onze gemeente.
Wat mag het kosten? In deze paragraaf staat het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook geeft het een toelichting op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2025. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten/ Realisatie Lasten 2023
Ontplooiing
Baten
10.559
10.334
8.341
8.146
7.548
7.547
Lasten
24.762
24.761
22.996
21.237
20.988
21.646
-14.203
-14.427
-14.655
-13.091
-13.440
-14.098
Begrotingsvoorstellen 2025-2028 Programmalijn Ontplooiing
2025
2026
2027
2028
Stijging aantal leerlingen voor leerlingenvervoer
-125
-125
-125
-125
Uitbreiden formatie leerplicht
-43
-129
-129
-129
Bijstellen budget vroegtijdig schoolverlaten budget
106
Overige voorstellen < € 0,1 miljoen
60
60
60
60
Totaal programmalijn Ontplooiing
-2
-194
-194
-194
Totaal saldo Programmalijn
31 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
2024
2025
2026
2027
2028
Stijging aantal leerlingen voor leerlingenvervoer 2025
2026
2027
2028
-125
-125
-125
-125
We spraken af dat de organisaties die voor het leerlingenvervoer zorgdragen hun kosten jaarlijks mogen verhogen met de NEA-index. De NEA-index voor 2024 is 3,4%. Dit was in 2023: 13,7%. Een inschatting maken qua NEA-index is complex gezien de vele variabelen. Dat deze NEA-index boven de gemeentelijke indexering uitkomt is te verdedigen. Voor 2025 verwachten we dat we rekening moeten houden met een NEA-index van 5,5 %. De gemeentelijke indexatie is 2,2 % = aanpassing middels begroting 2025 = 3,3% x € 1.389.000 is € 46.000. Een trend is dat meer jongeren gebruik maken van gespecialiseerde onderwijsvoorzieningen. Meer jongeren maken gebruik van hun leerrecht (voorheen gingen deze jongeren richting zorg/dagbesteding). Dit levert een druk op binnen de gespecialiseerde onderwijsvoorzieningen en een toename van het aantal jongeren dat een beroep doet op leerlingenvervoer. Het is namelijk aannemelijk dat deze jongeren gedurende hun gehele schoolcarrière behoefte hebben aan leerlingenvervoer. De druk op de Venlose gespecialiseerde onderwijsvoorzieningen leidt ook tot wachtlijsten en plaatsingsstop. Daarom moeten ook Venlose jongeren soms naar scholen buiten de gemeente Venlo vervoerd regio worden om een passend onderwijsaanbod te krijgen. Inschatting is dat het budget met € 79.000 bijgesteld moet worden.
Uitbreiden formatie leerplicht 2025
2026
2027
2028
-43
-129
-129
-129
Tot en met augustus 2025 is de formatie voor leerplicht tijdelijk uitgebreid met 1,5 fte. Deze uitbreiding zorgt ervoor dat de nieuwe taak kan worden opgepakt: de wet van school naar duurzaam werk. Deze wet wordt vanaf schooljaar 2025-2026 actief. Voor onze doorstroomconsulenten betekent dit dat de leeftijdsgrens wordt verhoogd van 23 jaar tot 27 jaar. Het doel van dit wetsvoorstel is om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt de juiste begeleiding en ondersteuning te geven richting economische zelfstandigheid. Economische zelfstandigheid is te vertalen als minder/geen beroep doen op lokale overheid. Met dit voorstel worden deze taken structureel ingezet.
Bijstellen budget vroegtijdig schoolverlaten budget 2025
2026
2027
2028
106 We werken met een werkbudget voor de aanpak kwetsbare jongeren. Voor 2025 worden de activiteiten gedekt uit de nog beschikbare NPO middelen en de middelen die beschikbaar zijn vanuit de reserve onderwijsachterstandenbeleid 12+. 2025 is het laatste jaar dat NPO middelen beschikbaar zijn. Het werkbudget kan zodoende in 2025 vrijvallen.
32 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam
U/V
Project De Harlekijn Nieuwbouw De Meule
V V
Budget 2025 588 4.410
Nieuwbouw Velddijk/Wildveld Voorbereiding uitbreiding huisvesting Ulingshof
V U
1.707
MFC Hout-Blerick Uitbreiding OBS de Koperwiek
V U
3.300 580
2024
Totaal Programmalijn Ontplooiing
Voorportaal 2026 2027 2028
500
10.585
500
Project De Harlekijn 2025
2026
2027
2028
588 Dit project komt voort uit het bestaande spreidingsplan, onderdeel van het onderwijshuisvestingsplan 2018-2038. In 2018 is in co-creatie (gemeente/onderwijsbesturen) dit huisvestingsplan 2018-2038 opgesteld. Herkenbare “winstpunten” opgenomen in dit plan zijn nog steeds: versterking van het onderlinge vertrouwen, de totstandkoming van een spreidingsplan, primair inzetten op levensduurverlengende renovatie, combinatie van beschikbare geldstromen en de eigen bijdrage schoolbesturen. Het gaat in dit project om de vorming van een krachtig kindcentrum in de wijk Klingerberg. Een krachtig kindcentrum is te definiëren als: “Een veilige plek voor kinderen van 0-12 jaar, waar ze hun tijd besteden aan leren, spelen, sporten, ontwikkelen en ontmoeten. Alle ontwikkelingsterreinen van kinderen komen aan bod. Een kindcentrum biedt een totaalpakket op het gebied van onderwijs, kinderopvang, ontwikkeling, zorg, welzijn en vrije tijd." Om een toekomstbestendig kindcentrum te realiseren vraagt dit om structurele samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs. Daarnaast is binnen een kindcentrum aandacht voor ouderbetrokkenheid door samenwerking en ontmoeting (een aanbod voor ouders) te stimuleren.
Nieuwbouw De Meule 2025
2026
2027
2028
4.410 Dit project komt voort uit het spreidingsplan, onderdeel van het onderwijshuisvesting plan 20182038. In 2018 is (gemeente/onderwijsbesturen) dit huisvestingsplan 2018-2038 in co-creatie opgesteld. Het schoolbestuur voerde het technische haalbaarheidsonderzoek uit. Hieruit blijkt dat het bestaande schoolgebouw niet levensduurverlengend is te renoveren. Het gebouw (1957) is te oud en is niet efficiënt ingericht. Daarom heeft het schoolbestuur van Fortior het verzoek ingediend om nieuwbouw te mogen plegen. Het gaat in dit project om de vorming van een krachtig kindcentrum in een wijk die kansen biedt en uitdagingen kent. 33 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Aangezien het een nieuwbouwscenario betreft, moet voor de leerlingen van basisschool de Meule en de kinderopvang passende tijdelijke huisvesting georganiseerd worden.
Nieuwbouw Velddijk/Wildveld 2025
2026
2027
2028
500 VSO Velddijk is nu gehuisvest in een gebouw dat dringend toe is aan vervanging. Praktijkonderwijs Wildveld is gehuisvest in een gebouw dat toe is aan een ingrijpende verbouwing. De gemeente heeft de wettelijke taak om te voorzien in adequate onderwijshuisvesting. Al een aantal jaren zijn gesprekken gevoerd over mogelijke opties. Nu moet er een definitieve keuze worden gemaakt. Velddijk en Wildveld bieden beide onderwijs aan jongeren die met ondersteuning, goede begeleiding, onderwijs en arbeidstoeleiding kansen hebben op de (passende) arbeidsmarkt. Zonder dit onderwijs is de kans groot dat de kwetsbaarheid van deze jongeren ook in de toekomst de boventoon voert. Onderwijsbestuur OG Buitengewoon (bestuur waaronder Velddijk en Wildveld vallen) heeft een technisch en onderwijsinhoudelijk haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd om te bezien of beide scholen gevestigd kunnen worden op de huidige locatie van het praktijkonderwijs (Roerdompstraat). Het blijkt dat het gebouw passend is te renoveren. De verwachte kostprijs hiervan is hoger dan een mogelijk (standaard) nieuwbouwscenario. (Het gaat om een prognose waarbij de leeftijd van het gebouw nog bouwkundige verrassingen kan opleveren, voor risico van de gemeente). Verder is er nog geen goede inschatting van de omvang van de exploitatielasten.
Er is nog geen inzicht in benodigde technische installaties (dit is voor risico van het schoolbestuur). Deze bevindingen maken dat het schoolbestuur de voorkeur uitspreekt voor een nieuwbouwscenario. Het gevraagde investeringsbedrag is gebaseerd op een standaard nieuwbouwscenario.
Voorbereiding uitbreiding huisvesting Ulingshof 2025
2026
2027
2028
1.707 Het Kindcentrum voor Onderwijs, Revalidatie en Zorg Ulingshof is in 2021/2022 volledig gerenoveerd en nu bijna twee jaar in gebruik. Het complex is destijds gerealiseerd voor circa 122 leerlingen Inmiddels zijn er na enkele inpandige ingrepen 152 leerlingen verdeeld over 14 groepsruimten gehuisvest binnen het gebouw aan de Ulingshofweg. Daarmee is de maximale bezetting van het gebouw meer dan bereikt. Ulingshof heeft te maken met een (voortdurende) groei qua leerlingaantallen. Het overgrote deel van deze groei wordt veroorzaakt door een verhoogde instroom in de Onderwijs Zorg Groepen (OZG), waarvan de meeste leerlingen hun gehele schoolcarrière binnen Ulingshof zullen blijven. Dit is in lijn met de landelijke trend. OG Buitengewoon Ulingshof wil uitbreiden met vier klaslokalen, inclusief vereiste ondersteunende nevenfuncties.
34 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Naast de voorbereiding van de uitbreiding verzoekt OG Buitengewoon ook om te voorzien in de bekostiging van eerste inrichting en onderwijs leerpakket voor deze 4 groepen. Dit is conform Artikel 2, Lid a, sub 7. Ook vragen ze om de bekostiging van de aangepaste snoezelruimte door de druk binnen het bestaande gebouw.
MFC Hout-Blerick 2025
2026
2027
2028
3.300 Op basis van een actualisatie van de investeringsraming 2023 en de opbouw van de investering die in het kader van de ontwerpfase noodzakelijk was, is gebleken dat het beschikbare investeringsbudget van € 15,5 miljoen ontoereikend is om de gewenste functies in het MFC te bekostigen. In eerdere calculaties zijn diverse kosten te laag aangehouden.
Uitbreiding OBS de Koperwiek 2025
2026
2027
2028
580 Het project 10-14 jaar onderwijs dat is opgestart tussen OBS de Koperwiek en den Hulster (OGVO) op locatie Den Hulster is beëindigd. De behoefte naar 10-14 jaar onderwijs blijft bestaan. Het doel hiervan is, een zachte landing voor leerlingen die moeite hebben met de overgang PO naar VO. Leerlingen kunnen zo langer binnen een PO setting werken aan hun overgang naar het VO. Doordat het project is stopgezet is passende huisvesting nodig voor de bovenbouwgroepen van de Koperwiek die nu in tijdelijke units op OGVO locatie Den Hulster onderwijs krijgen. OBS de Koperwiek heeft vanaf haar start te maken met huisvestingsuitdagingen. Er is een continu tekort aan onderwijs m2 en het is lang wachten op oplossingen. OBS de Koperwiek vraagt daarom naar een permanente oplossing. Belangrijk om hierbij te vermelden is de verwachte toekomstige invloed (groei leerlingenaantal) door de plannen rondom het Middengebied en Venlo Zuid spoorzone. Deze invloed is nu niet in te schatten, maar zal wel aanwezig zijn. Daarom wordt er nu ingezet op een locatie die een oplossing biedt voor het actuele vraagstuk en die de mogelijkheid heeft voor toekomstige uitbreiding.
Meedoen Wat willen we bereiken? Met de programmalijn Meedoen stimuleren en faciliteren we dat iedereen naar vermogen meedoet in de samenleving (economisch en/of maatschappelijk). We zetten in op samenredzaamheid en streven ernaar dat iedereen, voor zover mogelijk, zelfstandig in zijn inkomen voorziet. We hechten veel waarde aan bestaanszekerheid en blijven ons inzetten om het aantal inwoners in armoede -met name het aantal kinderen die opgroeien in armoede- te verminderen (indicator Meetbaar Venlo).
35 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Inwoners werken idealiter samen aan hun toekomst en helpen elkaar waar nodig en/of mogelijk. Deelnemen aan de samenleving hangt af van de situatie van een inwoner. Waar betaald werk een stap te ver is, spelen algemene voorzieningen een grote(re) rol. Ondersteunende factoren zijn de (brede) sociale basis, de gemeenschapsaccommodaties en werk- & inkomensondersteuning. Het beleidskader Geldzorgen is de basis voor ons armoedebeleid de komende jaren. Hiermee willen we bereiken dat de maatschappelijke participatie, sociale cohesie en arbeidsparticipatie stijgt en dat minder mensen moeten leven van een sociaal minimum (indicatoren Meetbaar Velo).
Wat gaan we daarvoor doen? Sociale Basis Het doel van gemeente Venlo is een solide sociale basis voor jong en oud. Onder de sociale basis verstaan we het geheel van organisaties, diensten en voorzieningen die ondersteunend zijn in het samen kunnen leven in sociale verbanden en naar vermogen kunnen participeren in de samenleving. Incluzio Sociale basis is voor de periode april 2020 tot april 2026 de gecontracteerde partij met de opdracht deze (sterke) sociale basis te ontwikkelen en beheren. We zetten in op preventie. Dat wil zeggen dat we willen voorkomen dat problemen erger worden of meer hulp nodig is. Ook geloven we in interventies voor groepen in plaats van aan een individu. Onderliggende problematieken als eenzaamheid worden meteen ondervangen. Het motto is ‘collectief tenzij’. Het contract met Incluzio is onlangs verlengd. Sinds de verlenging van het contract hebben we de opdracht aangescherpt vooral gericht op preventie, data-gedreven werken en collectivisering. We zetten steeds meer in op het gebruik van data en verhalen om beter aan te sluiten op wat er speelt in de wijken. Dit zie je onder meer terug in het wijkgericht organiseren sinds 2024. Dit zorgt voor een verbeterde afstemming op de behoeften van de inwoners. Binnen het accountbeheer kijken we vooral naar de invulling van de bedoeling versus realisatie.
Opdrachtgever en opdrachtnemer spreken elkaar nadrukkelijk aan op de overeengekomen wederzijdse rollen, taken en verwachtingen. We hebben de sociale basis geëvalueerd. Mede hierdoor staat 2025 ook in het teken van de voorbereiding op de opvolging van het huidige, sociale basis-aanbestedingscontract. Dit loopt tot april 2026. Ook blijven we de brede sociale basis faciliteren en versterken. Dat doen we met de verlening van subsidies aan (vrijwilligers)organisaties zoals ouderenverenigingen, laagdrempelige eetpunten, sport- en cultuurverenigingen, taalbijeenkomsten en dergelijke. Aan het brede thema inclusie werken we in 2025 aan de doelen uit de Lokale Inclusie Agenda: •
De toegankelijkheid van gebouwen en openbare ruimten.
•
Een stad waar iedereen zich welkom voelt.
•
Een inclusief en toekomstbestendig Venlo door het onderwijs hierbij te betrekken.
•
Onze voorbeeldrol als gemeentelijke organisatie.
Tenslotte zetten we ons, gezien de toenemende vergrijzing, volop in om ouderen langer en veilig thuis te laten wonen. We besteden specifieke aandacht aan thema's zoals eenzaamheid, 36 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
zelfredzaamheid, dementie, valpreventie, mantelzorgers en de uitvoering van de in 2024 vastgestelde uitvoeringsagenda's mantelzorg en -vrijwilligers. In beide uitvoeringsagenda’s is er veel aandacht voor het waarderen en faciliteren van de inzet van mantelzorgers en vrijwilligers.
Gemeenschapsaccommodaties Gemeenschapsaccommodaties (GA’s) in Venlo vormen het hart van onze lokale samenleving. Ze bieden een plek waar mensen samenkomen, activiteiten organiseren en de leefbaarheid van hun wijk verbeteren. Investeren in deze ruimtes betekent investeren in een hechte en veerkrachtige gemeenschap. In een snel veranderende wereld zijn onze gemeenschapsaccommodaties de hoeksteen van een betrokken en samenhangende samenleving. In 2025 en volgende jaren zetten we de implementatie voort van het beleidskader 'Koers Gemeenschapsaccommodaties Venlo 2023-2033'. De voortgang van de uitvoering presenteren we elk jaar in een geactualiseerd uitvoeringsprogramma. Het eerste uitvoeringsprogramma heeft uw raad in het eerste kwartaal van 2024 ontvangen. We ontwikkelen een model om de impact van ons beleid te meten. Enkele speerpunten uit het uitvoeringsprogramma zijn: •
Herziening van de subsidieregels ter ondersteuning van de GA’s.
•
Ontwikkeling van eigentijdse, gebruiksvriendelijke en duurzame accommodaties.
•
Een plan voor een Shared Service Center.
•
Het clusteren van activiteiten in GA’s.
Daarnaast werken we de locatieontwikkelingen in Venlo-Oost (nieuwe GA) en Hout-Blerick (Zalzershaof) verder uit. We zetten in op het onderzoeken van de ontwikkelmogelijkheden voor de locaties Muspelheim, Haandert, Zuidpilaar en D’n Dörpel. In maart 2024 was er voor gemeenschapsaccommodatie 't Raodhoes een periodieke herinspectie. Op basis hiervan is een actueel meerjarenonderhoudsplan opgesteld. Gezien de leeftijd van het gebouw zijn grote onderhoudsmaatregelen nodig om slijtage en veroudering van materialen en installaties te verhelpen. Dit is ook nodig om ervoor te zorgen dat het gebouw voldoet aan het generiek vastgestelde conditieniveau 3. We combineren de verduurzaming waar mogelijk met het onderhoud.
Werk en inkomensondersteuning Werk is een belangrijke vorm van maatschappelijke participatie. Om werk toegankelijk te maken voor zoveel mogelijk inwoners, werken we met partners zoals UWV, SW-bedrijven, private partners en gemeenten in Noord-Limburg aan een inclusieve arbeidsmarkt voor iedereen, waaronder jongeren, ouderen en mensen met beperkingen. We bieden maatwerk bij de capaciteiten van inwoners. Door de krapte op de arbeidsmarkt blijven de vooruitzichten positief, maar het ontwikkelen van onbenut talent vraagt langdurige inzet. Investeringen in programma’s zoals Buurten met Talent, Laaggeletterdheid en Re-integratie zijn gericht op talentontwikkeling en het benutten van ongebruikt potentieel. Deze investeringen leveren op lange termijn maatschappelijke en financiële effecten op.
37 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Het aantal Participatiewet-uitkeringen stijgt licht. We willen dat ook deze mensen naar vermogen meedoen in de samenleving, al vereist dit intensieve begeleiding. Voor sommigen is parttime werk mogelijk, terwijl voor anderen participatie het hoogst haalbare is. Vooralsnog is onze prognose van de ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden gebaseerd op de prognoses die het Rijk nu hanteert, vertaald naar de actuele Venlose stand van zaken en uitgaande van staand beleid (exclusief onvoorziene ontwikkelingen inzake asielproblematiek). De prognose is: •
2024 2.600 bijstandsuitkeringen
•
2025 2.614 bijstandsuitkeringen
•
2026 2.671 bijstandsuitkeringen
•
2027 2.722 bijstandsuitkeringen
•
2028 2.785 bijstandsuitkeringen
We werken steeds meer mensgericht en integraal, onder andere met de DoorbraakMethode, om inwoners beter te ondersteunen. De aankomende herziening van de Participatiewet (verwacht in 2025) zal de wet vereenvoudigen, met vertrouwen en de menselijke maat als basis. Venlo bereidt zich voor op deze veranderingen en past de uitvoering waar nodig aan.
Arbeidsmarktregio Noord-Limburg en het Werkcentrum Noord-Limburg De gemeente Venlo is centrumgemeente voor de arbeidsmarktregio Noord-Limburg (AMR-NL). Binnen de AMR-NL werken we naar een efficiëntere en effectievere samenwerking. Landelijk is de ambitie gesteld om naar een hervorming en versterking van de arbeidsmarktinfrastructuur toe te werken. Deze contouren zijn verder uitgewerkt in de Kamerbrief van 29 april 2024. De publiekprivate samenwerkende partijen uit arbeidsmarktregio Noord-Limburg (Gemeenten, UWV, onderwijs, SBB , werkgeversvertegenwoordiging en werknemersvertegenwoordiging) hebben de ambitie om per 1 januari 2025 te starten met een Regionaal Beraad. Om daarnaast arbeidsmarktdienstverlening toegankelijker en beter vindbaar te maken, komt er in elke arbeidsmarktregio één gezamenlijk regionaal loket: het Werkcentrum. Het streven is in elk geval per 1 januari 2026 het Werkcentrum Noord-Limburg operationeel te hebben. De dienstverlening van het huidige WerkgeversServicePunt (WSP), Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) en LeerWerkLoket (LWL) zal daarin opgaan. Er worden reeds de nodige stappen gezet om ons voor te bereiden op de situatie per 1-1-2026 gaat gelden. Zo gaan we aan de slag met een kwartiermaker, de organisatie en inrichting van het regionaal werkcentrum, een regionale programmamanager en cofinanciering van inhoudelijke projecten.
We gaan vanaf 2025 proefdraaien met een structuur en werkwijze die is afgestemd op de wetgeving die per 2026 gaat gelden. Om dit te bekostigen wordt in deze begroting 900.000 onttrokken aan de reserve arbeidsmarktbeleid regio.
Buurten Met Talent "Buurten Met Talent" (BMT) is een initiatief in Venlo dat zich richt op talentontwikkeling binnen wijken, met zowel economische als sociale voordelen. Dit initiatief komt voort uit het beleidskader 'Fier op Venlo' en 'Werken in Venlo'. Het doel is vitale buurten te creëren waar bewoners elkaar kennen, 38 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
ondersteunen, en actief deelnemen. BMT, voorheen bekend als de Talentenacademie, heeft in twee jaar aangetoond te voldoen aan de behoeften van de buurtbewoners en de gemeente. Met behulp van talentverbinders worden bewoners in zes buurten gestimuleerd om zich verder te ontwikkelen en elkaar te ontmoeten. Het project wordt in 2025 verder ontwikkeld. De nadruk ligt steeds meer op gemeenschapskracht. De uitvoering blijft voorlopig onder gemeentelijk beheer.
39 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Wsw & WAA De WAA voert de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) uit. Dit is gericht op het bieden van werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De governance van de WAA is in 2023 ingrijpend veranderd. De aandelen in het uitvoeringsbedrijf WAA Groep NV kwamen volledig in handen van de gemeente Venlo. De WAA Groep NV werkt sindsdien zowel voor de GR WAA (uitvoering Wsw) als met de gemeente Venlo (Participatiewet). De basisgedachte achter deze wijziging is het bestendigen van de infrastructuur voor onze inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het voornaamste doel is meer verbinding tussen de mogelijkheden (uit het netwerk) van de WAA en de grote groep bijstandsgerechtigden voor wie het in Venlo nog aan passende plaatsingsmogelijkheden ontbreekt. Het naar elkaar toe groeien van beide organisaties is een groeiproces van organisatieveranderingen. Het vraagt om zorgvuldigheid en focus. De buffer die eerder voor schaalproblematiek geraamd was (reserve) blijkt vooralsnog minder dan verwacht nodig. Dit komt door de goede exploitatieresultaten en hogere uitstroom uit de Wsw. Vanaf 2026 gaat de schaalproblematiek WSW echt spelen. Beoogd en georganiseerd wordt dat de inverdieneffecten vanuit de Participatiewet ervoor kunnen zorgen dat de bestaande infrastructuur aan kennis en kunde voor de onderkant arbeidsmarkt langs die lijn geborgd kan blijven.
Hiervoor wordt het bestaande uitvoeringsplan uitgevoerd die voor verdere samenwerking in de participatiekolom zorgt.
KanDoen KanDoen is een Venloos buurt- en ontwikkelbedrijf dat gericht is op inclusie en het verbeteren van werknemersvaardigheden voor inwoners met beperkte loonwaarde en sociale kwetsbaarheid. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met een Wsw-dienstverband of participatiewet-voorziening. In 2025 blijft KanDoen functioneren als werk- en activiteitenlocatie in de wijk. Verder gaat KanDoen nauwer samenwerken met lokale partners en zich richten integratie in de samenleving. Dit is in lijn met het beleidskader 'Fier op Venlo'. In 2025 staat ook een evaluatie van de huidige aanbesteding van KanDoen gepland, mede vanwege organisatieontwikkelingen.
Beleidskader Geldzorgen (voorheen: Armoedebeleid en schuldhulpverlening) Om de bestaanszekerheid voor inwoners met geldzorgen te vergroten en te zorgen dat ze naar vermogen kunnen meedoen, is begin 2024 het uitvoeringsprogramma gestart. De voortzetting van dit programma in 2025 is cruciaal om de doelstellingen van het beleidskader Geldzorgen te bereiken. Bestaande regelingen voorzetten •
Inkomensondersteunende regelingen voor een hoger besteedbaar inkomen gaan door.
•
Het aanbod van de meedoenregeling op de Stadspas wordt uitgebreid.
•
De bijzondere bijstand en individuele inkomenstoeslag worden herzien; de beleidswijzigingen van 2024 worden nauwlettend gemonitord.
40 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Activiteiten uit het uitvoeringsprogramma geldzorgen voorzetten •
Inkomensondersteuning ο
We zijn in afwachting van de provincie als het gaat om de uitvoering van de regeling Dalvrij abonnement van Arriva voor inwoners met een laag inkomen. Hiermee stimuleren we de mobiliteit van deze inwoners.
ο
Verkenning naar de mogelijke invoering van een jongeren- en seniorentegoed. Hiermee kunnen we het besteedbaar inkomen van specifieke doelgroepen verhogen.
ο
Herziening van het terug- en invorderingsbeleid. We onderzoeken de rol van de gemeente als schuldeiser en voorkomen dat inwoners langer dan nodig in schulden worden gehouden.
•
Schuldhulpverlening ο
Er wordt een plan van aanpak opgesteld om schuldregelen verder onderdeel te maken van de totale aanpak schuldhulpverlening. Hierin staat wat nodig is om budgetbeheer zelfstandig uit te voeren binnen onze aanpak.. We gaan hier eind 2025 mee starten.
ο
Schuldhulpverlening voor ondernemers is in 2024 toegevoegd als extra dienst vanwege de groeiende groep ondernemers met geldzorgen. In 2025 wordt deze aanpak verder doorontwikkeld.
•
Preventie ο
Het aantal doorverwijzingen naar de Voorzieningenwijzer verhogen.
ο
In schooljaar 2024/2025 worden op de middelbare scholen het programma ‘Hoe word je 'Rijk’ uitgevoerd om jongeren te leren omgaan met geld. De voortgang wordt nauwlettend gevolgd. Aan het einde van het schooljaar wordt het programma geëvalueerd.
ο
De pilot zakgeld waarin bijstandsgerechtigde jongeren leren omgaan met geld wordt in 2025 geïmplementeerd.
ο
Platform Geldzorgen; Eind 2025 zijn er 24 tot 30 organisaties aangesloten bij het platform Geldzorgen die zich bezighouden met bestaanszekerheid.
Wat mag het kosten? In deze paragraaf staat het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook geeft het een toelichting op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2025. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten/ Realisatie Lasten 2023
Meedoen
Baten
85.555
77.138
Lasten
136.584
134.479
-51.029
-57.341
-47.768
Totaal saldo Programmalijn
41 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
2024
2025
2026
2027
2028
76.485
52.360
46.057
46.057
124.253
104.140
97.643
97.211
-51.780
-51.587
-51.155
Begrotingsvoorstellen 2025-2028 Programmalijn Meedoen
2025
2026
2027
2028
Loon en prijscompensatie WSW meicirculaire
-916
-889
-861
-859
Subsidie sociale basis
-260
Onderhoud 't Raodhoes
-240
-240
-240
-240
Amendement gemeenteraad 29 juni 2022 inzake subsidie kinderboerderij
-210
Indexeren sociale basis conform OVA
-176
-176
-176
-176
-350
-650
-650
240
240
240
1.000
1.000
1.000
-415
-687
-685
UItvoeringsprogramma Koers Gemeenschapsaccommodaties Venlo Re-integratie
500
Opvang ontheemden en vluchtelingen
1.500
Inkomensondersteuning en BUIG
2.519
Ontwikkeling WSW
3.800
Overige voorstellen < € 0,1 miljoen
-50
Totaal programmalijn Meedoen
6.467
Loon en prijscompensatie WSW meicirculaire 2025
2026
2027
2028
-916
-889
-861
-859
De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt door de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2024. De bedragen per gemeente voor de integratie-uitkering Participatie voor het jaar 2024 en verder zijn opgenomen in de meicirculaire. De Wsw-verdeling vanaf 2024 is geactualiseerd met de realisaties van het gemiddeld aantal standaard eenheden in 2023 en de blijfkansen voor de jaren 2024 tot en met 2029.
Subsidie sociale basis 2025
2026
2027
2028
-260 In afgelopen jaren is het plafond voor subsidieregel sociale basis hoger vastgesteld dan het begrote budget. De activiteiten van deze organisatie dragen bij aan het realiseren van de beleidsdoelen op sociaal vlak. Gemeente Venlo evalueert deze subsidieregel Sociale basis in 2024. De adviezen uit de evaluatie moeten leiden tot een duurzame oplossing die tot uitdrukking komen in de nieuwe subsidieregels vanaf het subsidiejaar 2026. Tot die tijd is het gewenst om het subsidieplafond vast te stellen op het niveau dat in lijn is met de verstrekte subsidies 2024. De ophoging voor 2025 is incidenteel. De begroting 2026 en subsidieregels 2026 worden vastgesteld op basis van beleidsinhoudelijke keuzes en zullen rekening houden met de financiële situatie in 2026 en verder.
42 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Onderhoud 't Raodhoes 2025
2026
2027
2028
-240
-240
-240
-240
In de bestuursrapportage hebben wij toegelicht dat in maart 2024 voor gemeenschapsaccommodatie 't Raodhoes een periodieke herinspectie heeft plaatsgevonden. Op basis daarvan is een actueel meerjarenonderhoudsplan is opgesteld. Dit leidt met ingang van 2025 tot een structurele financiële vraag van € 240.000 per jaar. De gemeente is verantwoordelijk voor deze kosten. Dit betekent dat we voor structureel onderhoud van het pand ’t Raodhoes een structureel een bedrag van € 240.000 per jaar moeten begroten vanaf 2025.
Amendement gemeenteraad 29 juni 2022 inzake subsidie kinderboerderij 2025
2026
2027
2028
-210 Voor de uitvoering van het amendement van gemeenteraad van 29 juni 2022, wordt hier voor 2025 het subsidiebedrag geraamd dat nodig is om de Kinderboerderij Hagerhof in 2025 te kunnen voortzetten. De subsidielijn wordt nog niet structureel doorgetrokken omdat nader onderzocht wordt welke realistische functies/activiteiten en/of toekomstige exploitatie er zijn. Dit gebeurt onder eigenaarschap van de stichting en met ondersteuning door de gemeente Venlo.
Indexeren sociale basis conform OVA 2025
2026
2027
2028
-176
-176
-176
-176
Contractueel is de Gemeente Venlo verplicht de jaarlijkse bekostiging (middels lumpsum) van Incluzio Sociale basis te indexering conform de OVA-A index. Uitgangspunt indexering: voorlopige OVA-A = 4,19% Het verschil met de raming in de kadernota ramen we bij in de begroting.
Uitvoeringsprogramma Koers Gemeenschapsaccommodaties Venlo 2025
2026
2027
2028
-350
-650
-650
Voor de realisatie van het uitvoeringsprogramma Koers Gemeenschapsaccommodaties zijn structureel extra middelen nodig. In de programmabegroting 2024-2027 is vermeld dat de gevraagde middelen na de beleidsvaststelling bij de begroting 2025-2028 structureel worden opgevoerd voor de uitvoering van het beleidskader Koers Gemeenschapsaccommodaties. Dit beleidskader is vertaald in een uitvoeringsprogramma. Hierover is de raad in het voorjaar van 2024 geïnformeerd. Deze middelen zijn nodig voor het verbeteren van gebruikscomfort van de GA’s en voor de ondersteuning van de exploitatie van GA’s.
43 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
•
een budget van € 300.000 per jaar om de accommodaties representatiever, gebruiksvriendelijker en functioneler te maken en te houden voor huurders en gebruikers.
•
structurele verhoging van het subsidieplafond met € 350.000 per jaar.
Steeds meer gemeenschapsaccommodaties hebben (een hogere) subsidie nodig om tot een sluitende exploitatie te komen. De centrale doelstelling is te waarborgen dat er in de gemeente Venlo voldoende gemeenschapsaccommodaties zijn waar (sociaal-) maatschappelijke en culturele activiteiten kunnen plaatsvinden tegen redelijke tarieven (amendement RV2023-75 Altijd dichtbij en toegankelijk).
Re-integratie 2025
2026
2027
2028
500
240
240
240
In de integrale afweging van prioritering en in verbinding met wat realistisch uitvoerbaar lijkt, verwachten we een meerjarig vrijval op het re-integratie budget. De doelstellingen blijven hetzelfde, maar een uitvoeringstoets en kostenanalyse laten zien dat een stabiele meerjarige raming van € 1,36 miljoen afdoende moet zijn. Met dit bedrag kunnen we blijven investeren in de ontwikkeling, facilitering en waar nodig begeleiding van inwoners met een participatiewetsuitkering. We richten ons op het gehele uitkeringsbestand, met speciale aandacht voor de inwoners die langer dan 5 jaar in de uitkering verblijven. We richten ons hierbij op zoveel mogelijk naar vermogen meedoen in economie en samenleving. Begeleiding naar werk en maatschappelijk participeren op andere manieren zijn de doelstellingen. Mochten op basis van onvoorziene ontwikkelingen eventuele aanvullende impulsen en investeringen bespreekbaar gemaakt moeten worden, dan zijn daarvoor in de P&C-cyclus voldoende mogelijkheden.
Opvang Nieuwkomers 2025
2026
2027
2028
1.500 We gaan uit van een ongewijzigde bekostigingsregeling voor de opvang van Oekraïners. Daarom verwachten we een vergoeding van € 13,5 miljoen over 2025. De kosten van de opvang (huisvesting, beveiliging, locatiemanagement, personeel, onderwijs) zijn begroot op € 11,6 miljoen. Daarbij gaan we uit van de opvanglocaties Californië, De Beerendonck tot uiterlijk 1 juli 2025 en vanaf 1e kwartaal 2025 de locatie Daelweg (flexwoningen). In de kosten hebben wij een bedrag van € 2,5 miljoen geraamd voor de ontwikkeling van nieuwe locaties. Per saldo is sprake van een voordeel van € 1,9 miljoen. Voorgesteld om hiervan € 400.000 in te zetten voor de regionale doorstroomvoorziening Horst aan de Maas om tijdig en adequaat te starten met inburgering en integratie van statushouders. In 2024 namen wij samen met Horst aan de Maas deel aan deze voorziening. Dankzij deze voorziening ontlasten wij de asielketen en starten we eerder met de inburgering. Opvang in de doorstroomvoorziening telt mee voor de taakstelling huisvesting statushouders. Er resteert dan nog een voordeel van € 1,5 miljoen welke ten gunste komt van de Algemene Middelen. 44 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Daarnaast wordt voorgesteld om € 100.000 te onttrekken uit de reserve 'Opvang ontheemden en vluchtelingen' voor de voorbereiding van de realisatie voor een mogelijke opvanglocatie voor asielzoekers. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers COA is voornemens om een opvanglocatie voor asielzoekers te realiseren in het voormalig klooster Dominicanessen van Bethanië. Het college heeft op 16 april 2024 onder voorwaarden een positieve grondhouding ingenomen op het verzoek van het COA voor de realisatie van deze opvanglocatie. Voor de voorbereiding van de realisatie van de opvanglocatie wordt omgevingsmanagement ingezet om de omgeving te laten participeren in de dialoog om te komen tot de opvanglocatie.
Inkomensondersteuning en BUIG 2025
2026
2027
2028
2.519 Voor de raming op de ontwikkeling van de bijstand sluiten we aan op de verwachtingen die het Rijk heeft, zowel voor wat betreft volume als prijs. Deze variabelen worden jaarlijks bijgesteld en in deze prognose verwerkt. De bijstandslasten zijn altijd lastig te voorspellen. Vanwege de grotere aantallen en hogere bedragen hebben kleine afwijkingen grotere gevolgen op het totaal. De systematiek die we voor de prognose gebruiken is over de afgelopen jaren consistent. De afgelopen jaren is Venlo vanuit de BUIG-systematiek bekeken een voordeel-gemeente gebleken.
Ontwikkeling WSW 2025
2026
2027
2028
3.800
1.000
1.000
1.000
Omdat de uitstroom uit de Wsw om deels onvoorzienbare redenen (naast reguliere uitstroom ook overlijdens en arbeidsongeschiktheidssituaties) sneller verloopt, ontstaat er een aanzienlijk voordeel ten opzichte van de oorspronkelijke raming van € 1.000.000 per jaar. Bij eerdere besluitvorming over de overname van de aandelen van de WAA Groep NV is al voorzien in een reserve om negatieve schaaleffecten die uit de krimp van het aantal Wsw-werknemers komt op te vangen. Daarom kan dit als exploitatievoordeel vrijvallen.
Zelfredzaamheid Wat willen we bereiken? Met de programmalijn zelfredzaamheid willen we bereiken dat inwoners zo zelfredzaam mogelijk zijn en indien nodig daartoe de passende ondersteuning krijgen. We streven ernaar dat inwoners een zo hoogst mogelijke zelfredzaamheid bereiken. We gaan uit van wonen thuis in de wijk met passende ondersteuning.
Wat gaan we daarvoor doen? Deze programmalijn heeft als doel dat we noodzakelijke ondersteuning bieden aan inwoners, gericht op mee blijven doen. We willen bereiken dat inwoners zelfredzaam zijn en zoveel als mogelijk
45 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
zelfredzaam blijven op het gebied van mobiliteit, huishouden, werken, financiën, wonen en zelfzorg. Zodat ze zo optimaal mee kunnen doen in onze samenleving (indicator Meetbaar Venlo).
Opgroeien, wonen en (samen)leven in de wijk We willen bereiken dat inwoners zo lang mogelijk kunnen blijven wonen in hun wijk. Als het nodig is, bieden wij inwoners hierbij ondersteuning. Deze ondersteuning wordt zoveel mogelijk ambulant in de eigen omgeving van de inwoner ingezet. De ondersteuning is vooral gericht op jongeren en hun gezin, kwetsbare inwoners en ouderen. Als het inwoners tijdelijk (nog) niet lukt om zelfstandig met ondersteuning te wonen of als er sprake is van een onveilige thuissituatie, bieden we een vangnet in de vorm van maatschappelijke opvang, beschermd wonen en opvang voor slachtoffers van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Samen met het programma Leefbaar Venlo blijven we werken aan de forse woonopgave voor aandachtsgroepen, ouderen en jongeren. Zowel regionaal als lokaal zoeken we naar innovatieve oplossingen in de combinatie van passend wonen met ondersteuning in de wijk. De bredere woonzorgopgave is een complex vraagstuk dat beïnvloed wordt door demografische ontwikkelingen (waaronder de dubbele vergrijzing), de zorg- en ondersteuningsbehoefte van onze inwoners en de toenemende vraag naar passende en betaalbare woningen voor diverse (bijzondere) doelgroepen. We zorgen dat er een duidelijk beeld van de woonzorgopgave komt. We koppelen onze eigen informatie aan data van partners in het veld.
We leggen actief de verbinding tussen de domeinen, zowel binnen- als buitenshuis. Dit moet leiden tot integrale afweging en prioritering. Dit landt in een integraal volkshuisvestelijk programma. Een woonzorgvisie is hier onderdeel van.
Zelfstandig opgroeien, zo nodig met ondersteuning Wij vinden het belangrijk dat kinderen thuis kunnen opgroeien. Als dat niet lukt, zoeken we naar gezinsvervangende oplossingen zoals pleegzorg of kleinschalig wonen. Om kinderen in hun eigen omgeving te houden, is vroegtijdige signalering en ondersteuning essentieel. We investeren in een brede pedagogische basis en het voorliggend veld om problematiek vroeg op te vangen. Ondanks dat we door deze investeringen minder instroom voor maatwerkvoorzieningen zagen, neemt de instroom door GGZ-gerelateerde problematiek toe. Dit leidt tot zwaardere en langdurigere zorg en daarmee hogere kosten. Twee landelijke programma's, de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, hebben grote invloed op ons jeugdbeleid. Belangrijke thema's zijn regionale samenwerking en een robuuste, integrale toegang voor hulpvragen. Er ligt ook een landelijke opdracht om residentiële jeugdzorg om te vormen naar ambulante of kleinschalige voorzieningen. De afbouw van gesloten jeugdzorg is complex, en we ontwikkelen hiervoor samen met zes jeugdzorgregio's alternatieve zorgplekken. Vanaf 2026 worden nieuwe contracten voor een aantal segmenten afgesloten na een regionale aanbesteding.
We werken verder aan een integrale aanpak om jongeren die na hun 18e tussen wal en schip vallen, beter te ondersteunen in de overgang van Jeugdwet naar volwassenenzorg. Daarnaast versterken we in 2025 de samenwerking tussen onderwijs en zorg. Door de inzet van schoolcontactpersonen en samenwerking met het sociaal wijkteam en de GGD, willen we kinderen 46 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
met extra ondersteuningsbehoeften beter helpen. We streven naar collectieve financiering van zorg op scholen voor kinderen met complexe zorgvragen, zodat zorg en onderwijs goed gecombineerd kunnen worden. Ook willen we maatwerkonderwijs bieden aan kinderen die tijdelijk op een zorglocatie verblijven.
Doorontwikkeling aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties 2025 In 2025 voeren we de uitwerking van de contourennotitie en het uitvoeringsplan Samen voor Veilig voor Noord- en Midden-Limburg uit. In de aanpak van het programma Samen voor Veilig leggen we vanaf het eerste begin een stevige verbinding tussen beleid, uitvoering en management. De uitwerking gebeurt in werkplannen. De focus ligt op drie thema's: sterke lokale teams met onder andere de rol van casusregisseur of bijblijver, een visie gefaseerd samenwerken aan veiligheid en een verdere uitrol van de methodiek MDA++ (Multidisciplinaire aanpak). Ook werken we aan een regionaal kennis- en leernetwerk op het gebied van gezinnen waarin onveiligheid speelt.
Integraal werken In 2025 zetten we de vervolgstappen gericht op het integraal werken en sturen in het sociaal domein. De Doorbraakmethode die we sinds medio 2023 met een team inzetten voor casussen, is een manier van werken die bijdraagt aan dit proces. Bij de vervolgstappen naar integraal werken maken we gebruik van het "Richtinggevend kader toegang lokale teams en integrale dienstverlening" van de VNG. De methodiek en onderliggende uitgangspunten van de Doorbraakmethode zetten we breed uit in de operationele teams van het sociaal domein. Ook haken we externe ketenpartners aan op de werkwijze van de Doorbraakmethode. We focussen op de lerende organisatie. Zowel in de uitvoering als in beleid. We onderzoeken wat nodig is om op termijn te komen tot een integraal budget in het sociaal domein voor ondersteuningsvragen van onze inwoners. Een evaluatie van de wijkteams Wmo en Jeugd geeft ons input om in 2025 en verder te komen tot stevige wijkteams en een integrale toegang, ook volgens de normen van de Hervormingsagenda. De invoering van de (concept) Wet Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) is opnieuw uitgesteld en controversieel gesteld. Deze wet is bedoeld om een juridische grondslag te leveren voor domeinoverstijgende gegevensdeling en verwerking bij mensen met meervoudige problematiek.
Ouderen De (landelijk) ingezette beweging langer thuis wonen past bij ons beleidskader Fier op Venlo. We zetten in op de zelfregie en samenredzaamheid van ouderen en op hun vitaliteit en gezondheid. Nog meer zullen wij met partners en inwoners inzetten op gebiedsgerichte aanpakken, gericht op vitale gemeenschappen. De ingezette samenwerking tussen wijkverpleging en sociaal wijkteam breiden we verder uit, gericht op domeinoverstijgend werken. De eerste ervaringen met gebiedsgericht werken, de ervaringen uit de pilot Gewoonthuis in Ruysdonck, zetten we met partners verder uit in andere gebieden. Belangrijk daarbij zijn vitale gemeenschappen en actieve betrokkenheid van onze inwoners, inzet van reablement en wijknetwerken van informele en formele zorg. 47 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
We zorgen dat het aanbod van open inloopvoorzieningen en respijtzorg, zoals tijdelijk logeren, aansluiten op de veranderende zorgvraag en behoeften van ouderen. De Open Inloop voorzieningen en activiteiten worden breder toegankelijk gemaakt. Daarbij gaan we samenwerking aan tussen brede sociale basis en zorgaanbieders. Doel is de benodigde zorg in de open inloop voorzieningen te bieden, zodat inwoners meer mogelijkheden krijgen om deel te (blijven) nemen. We maken met een brede meerjarige campagne ouderen bewust om zich beter voor te bereiden op hun toekomst en daarbij zelf de regie te nemen.
Internationale werknemers Eén van de sporen uit de 9-sporen aanpak internationale werknemers is gericht op preventie en de zorg voor uitvallers ofwel dakloze internationale werknemers. Gemeente Venlo is aangesloten bij de landelijke pilot ‘Kwetsbare dakloze EU-burgers’. Hiervoor zijn Rijksmiddelen beschikbaar gesteld. Met interventies als een straathoekwerker, kortdurende opvang en preventieve maatregelen zoals informatievoorziening (MYinfoNL app en Pools en Roemeens sprekende infopunten), borgen van goede huisvesting aan de voorkant, is het doel om dakloosheid, fysiek/mentaal afglijden en kwetsbare situaties te voorkomen. De verwachting is echter dat met de verwachte toestroom van het aantal internationale werknemers de komende jaren, ook het aantal uitvallers zal toenemen. Landelijk vinden er verschillende repressieve en preventieve interventies plaats die de kwetsbare positie van deze mensen moet verbeteren. In 2025 blijven we de voortgang van deze interventies monitoren. En we brengen de lange- en korte termijn gevolgen verder in kaart. We sluiten op lokale schaal aan bij initiatieven op het gebied van zorg en preventie van dakloosheid. Daarnaast versterken we de banden met de regio (inclusief de EUREGIO) verder en zetten we gezamenlijk in op de rechten en behoeften van uitvallers. Extra aandacht blijft nodig voor informatievoorziening, opvang en zorg.
Op basis van een motie worden instrumenten op het gebied van werving/komst, werken, wonen, terugkeer en/of uitval (mede in samenwerking met bedrijfsleven) verkend. Hierbij is aandacht voor de borging van de bestaande en toekomstige inzet noodzakelijk.
Kwetsbare inwoners Voor kwetsbare inwoners stellen we jaarlijks een regionale uitvoeringsagenda op, gebaseerd op de regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026. We richten ons op preventie, vroegtijdige signalering, normalisatie en toegankelijke voorzieningen, zodat deze doelgroep kan blijven meedoen. Door vroegtijdig problemen te herkennen, voorkomen we escalaties en maatschappelijke uitval. In lijn met het programma Fier op Venlo richten we ons op het integreren van kwetsbare inwoners in de wijk, zowel op het gebied van wonen als zorg. Knelpunten in de uitstroom en doorstroom worden besproken met partners, en we zetten in op toekomstbestendige woonzorgconcepten zoals Kamers met Kansen, Skaeve Huse en Wonen Plus. De doordecentralisatie van beschermd wonen is opnieuw uitgesteld tot 1 januari 2025. We werken regionaal al volgens afspraken die aansluiten bij dit proces, en streven ernaar om deze in 2025 te implementeren in onze werkprocessen.
48 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
We verlengen de regionale raamcontracten voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang, en werken aan het Nationaal Actieplan Dakloosheid, met als doel in 2030 geen mensen meer onvrijwillig op straat te hebben. Ook leggen we verbindingen met het beleidskader Geldzorgen en de 9sporenaanpak voor internationale werknemers. In 2025 evalueren we de regionale pool van ervaringsdeskundigen en beslissen we over voortzetting en uitbreiding. We werken aan een nieuwe locatie voor maatschappelijke opvang, waarbij we aandacht besteden aan dienstverlening, veiligheid en overlast. Het incidententeam, als schakel tussen sociaal domein, GGZ en zorg, biedt persoonlijke aandacht en hulp bij crises die politie of GGZ niet kunnen oplossen. Tot slot zet het Zorg en Veiligheidshuis in op de aanpak van dakloze (ex-) internationale werknemers, samen met straathoekwerkers en sleutelfunctionarissen.
Wmo voorzieningen Het Rijk wil per 1 januari 2026 een inkomensafhankelijke eigen bijdrage systematiek invoeren voor Wmo-maatwerkvoorzieningen, zonder beschermd wonen of opvang. Hierdoor is de verwachting dat de druk op het gebruik van voorzieningen voor inwoners afneemt. Doel is ook dat de financiële houdbaarheid van voorzieningen op macroniveau en lokaal niveau wordt versterkt, en dat de aanzuigende werking van het huidige abonnementstarief grotendeels ongedaan wordt gemaakt. Met de nieuwe eigen bijdrage systematiek wordt rekening gehouden met de financiële draagkracht van inwoners. Wij treffen in 2025 de benodigde voorbereidingen voor het invoeren van de eigenbijdrage-systematiek. Het Rijk is samen met gemeenten van plan om de beheersbaarheid van de uitgaven in relatie tot de wettelijke zorgtaken van de Wmo te borgen. Zo is het doel het open-einde deel van de regeling te beëindigen. Ook zijn er afspraken gemaakt om in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo via een andere manier te financieren dan via de algemene uitkering van het gemeentefonds. In 2025 volgen wij deze ontwikkelingen en mogelijke effecten. Op basis van de resultaten van de evaluatie van de regionale contracten van de Wmo voorzieningen begeleiding en hulp bij de huishouding is besloten om deze contracten per 1 januari 2026 te verlengen tot 1 januari 2029.
MGR Zoals hiervoor gemeld wordt voor maatwerkvoorzieningen Jeugd een gedeelte opnieuw aanbesteed. De verwachting is dat het aangaan van nieuwe contracten leidt tot extra uitgaven voor de regio. Aanbieders hebben te maken met loonstijgingen, personeelstekorten en een grote zorgvraag. In 2025 investeren we verder in de relatie met de gemeenten met als doel het uitbouwen van vertrouwen in de MGR. Daarnaast worden er aan de regio voorstellen gedaan die de governance in de regio kunnen versterken. De planning is dat de geactualiseerde gemeenschappelijke regeling op 1 januari 2026 in werking treedt.
49 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2024. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten/ Realisatie Lasten 2023
Zelfredzaamheid
Baten Lasten
Totaal saldo Programmalijn
2024
2025
2026
2027
2028
7.636
10.751
10.616
10.188
9.906
9.887
136.749
149.005
154.238
147.800
145.709
144.729
-129.114 -138.254 -143.622 -137.612 -135.802 -134.842
Begrotingsvoorstellen 2025-2028 Programmalijn Zelfredzaamheid
2025
2026
2027
2028
Jeugdzorg (autonome ontwikkelingen)
-4.702
-1.374
365
865
Indexering Jeugd en WMO conform OVA / CPI index
-1.903
-1.777
-1.760
-1.758
Meicirculaire 2024: Invoering landelijk tarief jeugdbescherming en jeugdreclassering
-229
-216
-217
-219
Wmo pilot segment 1A, Jongeren in de knel
-192
-192
Indexering (Door-)ontwikkeling aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties Noord- en Midden Limburg 2024
-174
-178
-177
-177
School maatschappelijk werk (pilot)
-100
Inzet nieuwe aanbesteding Jeugd
-100
SMI
-100
Wmo (autonome ontwikkelingen) Begroting 2025 MGR / meicirculaire 2024 Overige voorstellen < € 0,1 miljoen Totaal programmalijn Zelfredzaamheid
378
412
912
912
1.037
273
273
273
-76
-128
-53
-53
-6.061
-3.280
-658
-158
Jeugdzorg (autonome ontwikkelingen) 2025
2026
2027
2028
-4.702
-1.374
365
865
Algemene toelichting Landelijk maar ook lokaal zien we dat de kosten voor de jeugdzorg oplopen. We hebben er tot nog toe voor gekozen om deze zogenoemde autonome ontwikkeling niet structureel maar eenmalig op te nemen in de begroting. Vanaf dit jaar is het voorstel om deze autonome ontwikkeling meerjarig te begroten. Daarentegen gaan we ervan uit, op basis van de vastgestelde hervormingsagenda, dat de sector gemeenten en dus ook Venlo (deels) gecompenseerd wordt voor de autonome ontwikkeling en we erin slagen om in ieder geval een deel van de hervormingsagenda te vertalen in lagere lasten. Bij de invoering van de Hervormingsagenda is er een uitvoerige risicoanalyse uitgevoerd waarbij vanuit Venloos perspectief geconstateerd is dat het effectueren van de afspraken en maatregelen uit de hervormingsagenda een lastig verhaal is zowel inhoudelijk als de compensatie vanuit het Rijk als het gaat om de autonome ontwikkelingen. Vooralsnog is hiervoor een te realiseren opgave ingeboekt van € 2 miljoen voor het jaar 2026 oplopend naar € 3,5 miljoen vanaf 2028. 50 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Tevens gaan we ervan uit dat Rijksbezuinigingen (€ 511 miljoen) voor de gemeente Venlo structureel gecompenseerd worden. Verder is in de hervormingsagenda afgesproken dat de autonome groei binnen de jeugdzorg bekostigd gaat worden door het Rijk. Het is daarom belangrijk om deze autonome groei zichtbaar te maken zodat hierover passende afspraken met het Rijk gemaakt kunnen worden. Hieronder gaan we per onderdeel nader in op de begroting opgenomen bedragen.
Autonome ontwikkelingen Jeugd en indexering De begrotingsvoorstellen jeugd voor 2025 zijn fors, maar wel noodzakelijk als we de jeugdhulp willen blijven bieden aan alle jeugdigen in Venlo die hiervoor in aanmerking komen. De voorstellen zijn gebaseerd op huidige inzichten, ontwikkelingen en beschikbare data. Daarnaast zien we dat de met zorgaanbieders overeengekomen indexering (OVA) de afgelopen jaren fors is toegenomen waardoor de stijging van de kosten jeugd nog verder is toegenomen.
Kosten Jeugd
Realisatie Begroting
Berap Begroting Begroting Begroting Begroting
2023
2024
2024
2025
2026
2027
2028
Gecontracteerd aanbod Jeugd
25.573
27.308
27.283
28.268
28.184
28.284
28.284
Niet gecontracteerd aanbod Jeugd
2.266
2.860
3.660
3.803
3.760
3.760
3.760
Regionale jeugdzorg
1.546
2.152
1.952
2.258
2.253
2.253
2.253
Landelijke Jeugdzorg
1.553
1.574
2.374
2.492
2.439
2.439
2.439
Jeugdbescherming/jeugdreclassering
3.002
3.810
4.091
4.299
4.330
4.330
4.330
PGB's Jeugd
919
934
934
971
971
971
971
Transformatie Jeugd
608
1.190
1.280
1.392
1.292
1.217
1.217
Overige kosten jeugd
115
181
181
187
187
187
187
35.581
40.009
41.755
43.671
43.415
43.440
43.440
Initiële begroting
40.009
36.705
36.002
36.002
36.002
Mutatie ten opzichte initiële begroting
1.746
6.966
7.413
7.438
7.438
1.519
4.702
5.405
5.405
5.405
Invoering landelijk tarief JB/JR
227
229
216
217
219
Indexering OVA
n.v.t
1.959
1.817
1.816
1.814
75
75
Dekking begrotingsvoorstel WMO pilot 1A+
-100
-100
School maatschappelijk werk
100
Totaal
Opbouw mutatie Autonome kostenontwikkeling Jeugd
Buurtgezinnen
De toename in kosten ten opzichte van de eerder vastgestelde begroting is € 7 miljoen in 2025 en € 7,4 miljoen vanaf 2026. Dit bedrag bestaat enerzijds uit de autonome ontwikkelingen die leiden tot een structurele toename van de lasten met € 4,7 miljoen in 2025 en € 5,4 miljoen vanaf 2026. Daarnaast is sprake van een toename van kosten als gevolg van de ingevoerde landelijke tarieven voor jeugdbescherming/ jeugdreclassering met € 229.000 in 2025 en € 219.000 vanaf 2028. Ook hebben we in 2025 en 2026 een aantal voorstellen opgenomen die als pilot fungeren in het kader van 51 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
preventie. Tot slot leidt de (met zorgaanbieders overeengekomen) indexering tot een kostentoename van € 2 miljoen in 2025 en € 1,8 miljoen vanaf 2026. Hervormingsagenda Op 19 juni 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 (HVA) definitief vastgesteld. Doel van de maatregelen in de Hervormingsagenda is het stelsel kwalitatief verbeteren en financieel houdbaar maken: betere en tijdige zorg en ondersteuning voor jeugdigen en hun gezin, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. De maatregelen zoals opgenomen in de HVA tellen op tot een landelijk besparingspotentieel van ruim € 1 miljard vanaf het jaar 2026. In onderstaande tabel is een inschatting gemaakt van het aandeel Venlo in dit besparingspotentieel. Financiële reeks HVA (1,1 miljard) Aandeel Venlo
2025 2.244
2026 5.766
2027
2028
6.102
6.102
Het effect van de maatregelen van de Hervormingsagenda Jeugd zijn in dit stadium nog erg onzeker en lastig te voorspellen. Met betrekking tot de Hervormingsagenda merken wij op dat een belangrijk deel van de maatregelen al (deels) wordt uitgevoerd. In combinatie met de forse autonome groei zien we weliswaar een demping in de kosten maar vooralsnog geen daling. Het blijft dan ook een risico dat de financiële reeks zoals gekoppeld aan de hervormingsagenda, niet volledig realiseerbaar is. Echter op basis van de interventies zoals SOJ, Kansrijke Start, Gezinscoaches maar ook een versterking van de toegang, is een reële inschatting gemaakt. Dit is een inschatting van het te begroten besparingspotentieel van de hervormingsagenda dan wel dat wij op basis van de afspraken uit de hervormingsagenda de autonome ontwikkelingen (deels) gecompenseerd krijgen. In onderstaande tabel is het besparingspotentieel, zoals dat nu is opgevoerd in de MJB 2025, weergegeven.
Ingeboekt aandeel financiële reeks HVA
2025
2026
2027
2028
Ingeboekt aandeel Venlo financiële reeks HVA
-
2.000
3.000
3.500
Impact Rijksbezuiniging Jeugd Naast de financiële reeks van de HVA was tot voor kort tevens sprake van een aanvullende financiële landelijke opgave jeugd van € 511 miljoen waar het Rijk de verantwoordelijkheid voor draagt. Voor 2025 is deze opgave incidenteel geschrapt. In het hoofdlijnenakkoord wordt aangekondigd deze bezuinig structureel van tafel te halen. Dit zou betekenen dat er vanaf 2026 structureel additionele middelen vanuit het Rijk komen. In onderstaande tabel is een schatting van het aandeel Venlo van de € 511 miljoen opgenomen.
52 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Rijksopgave (511 miljoen) Aandeel Venlo
2025
2026
2027
2028
3.700*
3.700*
3.700*
3.700
*in het hoofdlijnenakkoord is aangegeven dat de Rijksbezuiniging van 511mln structureel geschrapt wordt vanaf 2026. Deze middelen hebben we echter nog niet structureel ontvangen. Op basis van de provinciale richtlijn mogen gemeenten in hun begroting rekening houden met een besparing op de uitgaven van € 511 miljoen vanaf 2026 structureel als gevolg van maatregelen die het Rijk zal uitwerken. De vertaling van de genoemde bedragen naar gemeentelijk niveau is aan de gemeenten zelf (eventueel in overleg met de toezichthouder), bijvoorbeeld op basis van het aandeel in het cluster jeugd van de algemene uitkering. Bij de MJB 2024 was reeds € 1,622 miljoen in 2026 en € 884.000 vanaf 2027 ingeboekt. Aanvullend houden we in de MJB 2025 rekening met € 2,078 miljoen in 2026 en vanaf 2027 € 2,816 miljoen (per saldo € 3,7 miljoen vanaf 2026). Aanvullende posten op de rijksbegroting Op de Rijksbegroting (Aanvullende Posten) staan middelen gereserveerd voor de sector gemeenten voor 2026 en verder als bijdragen in het gemeentefonds. De beschikbaarstelling van deze middelen voor de jaren 2026 en verder vindt plaats na het advies van de deskundigencommissie en de besluitvorming daarover. Bij de begroting 2024-2027 is hiervoor voor het jaar 2026 € 1,8 miljoen opgenomen en vanaf 2027 € 1,3 miljoen structureel. Dit is passend binnen de door de provincie afgegeven richtlijnen.
Hieronder is een specificatie van het saldo van het begrotingsvoorstel weergegeven. 2025
2026
2027
2028
4.702
5.451
5.451
5.451
Compensatie autonome ontwikkelingen/effecten Hervormingsagenda
-2.000
-3.000
-3.500
Rijksbezuiniging (vermindering uitgaven of compensatie Rijk)
-2.077
-2.816
-2.816
1.374
-365
-865
Autonome ontwikkelingen Jeugd*
4.702 * Hiervan is in 2026-2028 € 46.245 begroot op budget Veilig Thuis Jeugd
Indexering Jeugd en WMO conform OVA / CPI index 2025
2026
2027
2028
-1.903
-1.777
-1.760
-1.758
In de begroting 2024 is voor 2025 en verder rekening gehouden met een OVA index van 4,9%. De daadwerkelijke OVA index is uitgekomen op 5,62%. Verder moeten voor 2025 en verder de budgetten verhoogd worden met de verwachte OVA / CPI 2025. Deze is hoger dan de reeds verwerkte indexering via de kadernota 2025.
53 | PROGRAMMABEGROTING 2025-2028
Meicirculaire 2024: Invoering landelijk tarief jeugdbescherming en jeugdreclassering 2025
2026
2027
2028
-229
-216
-217
-219
In de meicirculaire 2024 worden middelen ontvangen om de hogere kosten door de invoering van het landelijk tarief JB/JR te compenseren.
WMO pilot segment 1A, Jongeren in de knel 2025
2026
-192
-192
2027
2028
De uitstroom uit Jeugdvoorzieningen met verblijf en uit Maatschappelijke Opvang Jeugd stagneert. Dat komt door lange wachtlijsten voor Beschermd Wonen en door het ontbreken van een alternatieve en beter passende voorziening voor de doelgroep, jongeren van 18 tot 30 jaar. Daarbij gaat het ook om jongeren die langdurig verbleven in instellingen. De huidige ambulante Wmovoorziening is voor deze doelgroep niet passend. Met deze pilot organiseren we een innovatief aanbod van wonen met begeleiding in de wijk voor deze jongeren met potentie op uitstroom naar zelfstandig wonen. Het is een integraal aanbod gericht op zelfstandig wonen, passende daginvulling, financiële zelfstandigheid en regie op het dagelijks leven. Hiermee willen we de uitstroom van jongeren van 18-30 jaar uit de maatschappelijke opvang of jeugdvoorzieningen met verblijf naar zelfstandig wonen bevorderen. En we willen de wachtlijsten MO beperken en de kosten voor jeugdvoorzieningen terugdringen. De kosten per plek zijn € 48.585. Het doel is om 6 plekken te realiseren. De totale kosten zijn dus € 291.510. We gaan ervan uit dat de kosten Jeugd met verblijf hierdoor met € 100.000 dalen.