072 Bijl01 Jaarstukken 2023.pdf
Tekst van het document
Huisvesting voortgezet onderwijs € 1,5 miljoen nadeel op de lasten Voorbereidingskosten mogen maximaal 5 jaar op de balans staan. Daarna moeten ze afgeboekt worden ten laste van de winst- en verliesrekening als het niet heeft geleid tot een investering. Dit geldt voor het investeringsbudget van de Velddijk (2009). Hier zijn reeds € 860.000 voorbereidingskosten (instandhouding huidige gebouwen en onderzoekskosten) geboekt. De totstandkoming van nieuwe onderwijshuisvesting voor voortgezet onderwijsschool de Velddijk kent een lange geschiedenis. De afgelopen jaren zijn diverse scenario’s en mogelijkheden verkend / onderzocht. Helaas heeft dit, door uiteenlopende oorzaken, niet binnen de geplande periode geleid tot een nieuwe investering. Op basis van de recente stand van zaken heeft het betreffende schoolbestuur de opdracht gekregen om een scenario nader te onderzoeken en te komen met een businesscase. De uitkomsten hiervan worden meegenomen in de begroting van 2025. De gemeente Venlo heeft om uitvoering te geven aan haar wettelijke taak voor het zorgdragen van adequate onderwijshuisvesting en het faciliteren van bewegingsonderwijs ervoor gekozen om onder voorwaarden financiële middelen beschikbaar te stellen voor de bouw van een gymzaal en de bouw 29 | JAARSTUKKEN 2023
van diverse klaslokalen op terrein van de Mutsaersstichting. De afspraak was dat deze beide accommodaties 40 jaar lang gebruikt konden worden voor (bewegings)onderwijs. Op dit moment is het onzeker of deze faciliteiten ook 40 jaar conform overeenkomst gebruikt kunnen worden. Conform de verslaggevingsregels worden deze beide activa nu afgeboekt (de overeengekomen gebruiksrechten blijven wel gehandhaafd).
Investeringsbudgetten Naam
Budget
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2022 2023 2023
IHP+ onderwijshuisv. 2013 **
9.574
9.536
38
Uitbreiding VSO-LZ de Wijnberg
4.766
Renovatie de Meule
1.858
69
Renovatie Groeneveldschool
1.560
101
800
Renovatie Rudolf St. Educare
1.655
97
Renovatie Mytyl. Ulingshof
3.710
3.469
Renovatie SBO Kerobei/De Lings
1.134
781
3.073
Restant budget
Gereed 2023
38
ja
Jaar verwacht gereed
1.693
2024
1.789
2025
601
857
2024
1.558
1.429
129
2024
241
241
ja 1.134
Onderw.leerpak.Rudolf Steiner *
2025 ja
Renovatie OBS Koperwiek **
2.257
1.801
456
366
90
Ren. basisschool St. Martinus
1.663
1.846
81
-265
81
2024
Renovatie OJBS De Toermalijn
2.585
263
600
1.200
1.122
2024
Uitbreiding Groeneveldschool
2.066
84
500
1.354
627
2024
Grondaankoop gymzaal Martinus SO-school De Taalbrug junior
265 1.592
494
1.098
ja
265
ja
1.098
ja
Gymzaal Venlo-Oost *
ja
Voorb. MFC Hout-Blerick
500
Basisschool De Springbeek
3.604
158
150
106
100
237
2027
3.604
2027
100
2024
150
2024
Onderzoekkr.stadsdeel Tegelen
100
Onderzoekkr.Titus Brandsma
150
Onderzoekkr.Blerick
100
100
100
2024
Project De Harlekijn
650
100
650
2026
Velddijk vervangende nieuwbouw
4.632
3.632
500
-857
1.857
2027
Totaal Ontplooiing
44.421
21.550
7.104
8.612
14.259
* Dit budget is reeds eerder afgeraamd. Definitieve afsluiting vindt plaats middels de vaststelling van deze jaarrekening. ** Het restant budget wordt middels vaststelling van deze jaarrekening overgeheveld naar het budget Renovatie Groeneveldschool.
In bovenstaande tabel staan de restant investeringsbudgetten. U ziet hier een aantal budgetten waarop in 2023 minder uitgegeven is dan begroot. De verklaring hiervoor is in hoofdlijn dat een aantal uitgaven die eerder in 2023 begroot waren pas in 2024 gerealiseerd worden. Bij een aantal budgetten zijn de uitgaven hoger uitgevallen dan begroot in 2023. Dit komt onder andere doordat 30 | JAARSTUKKEN 2023
projecten eerder zijn opgestart (Wijnberg) of omdat de uitgaven hoger zijn uitgevallen en/of naar voren zijn geschoven. Bij een aantal voorbereidingsinvesteringsbudgetten blijven de uitgaven achter. Door omvangrijke woningbouwprojecten in de stadsdelen Blerick en Tegelen is mogelijk sprake van verschuivingen. Verder zien wij dat diverse scholen in deze stadsdelen niet geschikt zijn voor een levensduur verlengde renovatie maar dat nieuwbouw een voorliggende oplossing is. Verder is er mogelijk sprake van het samenvoegen van scholen. Alhoewel dit nog niet tot uitgaven heeft geleid in 2023, is in 2023 wel in samenwerking met de betrokken schoolbesturen gestart om te komen tot een nieuw strategisch huisvestingsplan voor Blerick en Tegelen. De kosten worden met name in 2024 verwacht.
Meedoen Inleiding Met deze programmalijn willen we bereiken dat iedereen naar vermogen meedoet in de samenleving en voor zover dat mogelijk is zelf in inkomen voorziet. We willen minder sociaal isolement, meer sociale cohesie en minder armoede. Dit doen we door een stevige sociale basis, armoedebestrijding, re-integratie en waar nodig een uitkering.
Wat hebben we bereikt Samen met onze maatschappelijk partners hebben wij in 2023 de volgende resultaten bereikt: •
Het Venlo-fonds heeft ook in 2023 geholpen de nadelige effecten van de energiecrisis en toenemende geldzorgen te dempen. Stichtingen en verenigingen en de lage- en middeninkomens zijn extra ondersteund met een subsidie of een energietoeslag. Daarnaast deed het overgrote deel van de basisscholen in Venlo mee met de regeling voor gratis fruit en groente en / of schoollunches voor kinderen in armoede;
•
Inwoners die niet kunnen meedoen zijn ondersteund zowel via de sociale basis en vanuit (individuele) inkomensondersteuning;
•
Het armoedebeleid is herijkt en doorontwikkeld naar een meerjarig beleidskader Geldzorgen. Hierin is meer dan ooit aandacht voor integraliteit, cultuur, doe-vermogen en meet- en monitorbaarheid;
•
De begeleiding naar werk is ook in 2023 wederom met diverse initiatieven en instrumenten vormgegeven. Specifiek is de in 2022 gestarte pilot om te intensiveren op de ondersteuning van mensen die al langdurig van een bijstandsuitkering afhankelijk zijn in 2023 geïntegreerd in de dienstverlening. Het afgelopen jaar zijn we tevens gestart met intensivering van begeleiding en ondersteuning bij het aanvragen van een uitkering en aanleveren van benodigde bewijsstukken. Voor multi-problematiek zijn we gaan werken met de doorbraakmethode om op casus niveau een doorbraak te realiseren om zo de inwoner verder te helpen. Als we naar de cijfers kijken is het aantal bijstandsuitkeringen is met 1,5% licht gestegen (van 2.582 eind 2022 naar 2.621 eind 2023). Ook was er gemiddeld per uitkering een hoger bedrag nodig (vooral vanwege ophoging WML per 2023); 31 | JAARSTUKKEN 2023
•
Er is vanaf eind 2022, ook in 2023 veel energie gezet in gepaste overname van de WAA Groep NV en afstemming met de regio hierover. Deze mijlpaal is bereikt en Venlo is nu enig aandeelhouder en optimaliseert de sturing en onderlinge versterking. De implementatie van de nauwe samenwerking met uitvoering van de Participatiewet is gestart om zo synergievoordelen te behalen in het begeleiden (van en) naar werk;
•
Buurten Met Talent (accent FoV) is in 2023 verder doorontwikkeld en talentverbinders in de wijken zijn gestart. De opschaling naar de andere buurten faseren we even om de basis eerst te bestendigen;
•
De opdracht Sociale basis (Incluzio) is op 1 april 2023 verlengd met 3 jaar. Na evaluatie uit 2022 zijn er aanscherping op drie hoofdpunten: 1) datagericht werken in de wijk, 2) preventief werken, en 3) collectivisering (ondersteuning aan onze inwoners gebeurt in groepsverband waar mogelijk, individueel waar nodig);
•
We hebben de herijking van het gemeenschapsaccommodatiebeleid voltooid. Op 29 november 2023 heeft de gemeenteraad het beleidskader Koers gemeenschapsaccommodaties Venlo 20232033 vastgesteld. Daarnaast hebben we zorg gedragen voor de instandhouding van de gemeenschapsaccommodaties;
•
In 2023 hebben de regio’s Noord- en Midden-Limburg in het kader van de uitwerking van het Integraal Zorgakkoord (IZA) samen met zorg- en welzijnspartners een regiobeeld opgesteld. In alle 14 gemeenten is daarnaast een samenwerkingsovereenkomst vastgesteld;
•
In 2023 zijn er op verschillende locaties in de gemeente Venlo Oekraïense ontheemden en asielzoekers opgevangen;
•
In 2023 is zowel voor Oekraïense ontheemden als voor asielzoekers huisvesting en opvang gerealiseerd. Er is geïnvesteerd om extra opvanglocaties mogelijk te maken en in het begeleiden van mensen naar werk, faciliteren van taallessen en zorgbeheer op locaties;
•
We zijn in 2023 gestart met een zorgvuldig proces om op basis van draagvlak de lokale inclusieagenda (LIA) op te stellen. We hechten veel belang aan het betrekken van vertegenwoordigers uit de stad en binnen de eigen organisatie. Hier heeft in 2023 spanning gezeten op de capaciteit om dit op het gewenste tempo op te pakken, maar we hechten hiernaast ook veel belang aan het betrekken van vertegenwoordigers uit de stad en binnen de eigen organisatie. Om de inclusie agenda (incl. regenboogagenda) zo bottum-up te kunnen ontwikkelen en uiteindelijk samen met uw raad zo snel mogelijk in 2024 vast te kunnen stellen. Met het doel om hier de komende jaren met draagvlak uitvoering aan te kunnen geven.
Wat hebben we daarvoor gedaan Geldzorgenbeleid Het beleidskader geldzorgen is in 2023 vastgesteld en met het vaststellen van het uitvoeringsprogramma is ook direct overgegaan tot implementatie. Dit zorgt na een zorgvuldig en omgevingsgericht proces voor draagvlak bij samenleving, bestuur en organisatie. Enkele concrete acties zijn het realiseren van meer dan 20 MenstruatieUitgiftePunten, doorontwikkelen schuldhulpverlening en het aanpassen van de verordening meedoenregeling voor lage inkomens om meer inwoners te bereiken.
32 | JAARSTUKKEN 2023
Hiernaast is er in 2023 ook blijvende aandacht geweest voor de gevolgen van de energiecrisis en inflatie onder meer via het Venlo-fonds. Zo is er in 2023 aan duizenden inwoners energietoeslag uitgekeerd, waarbij deze toeslag voor een ruime groep inwoners tot 150% van de bijstandsnorm is verhoogd, meer dan we van het rijk gecompenseerd kregen. Ook maatschappelijke partners hebben we ondersteund met subsidiemogelijkheden via Venlo-fonds. Verder hebben financieel kwetsbare inwoners extra prioriteit gekregen bij de verduurzamingsaanpak. Maatschappelijke instellingen die te maken kregen met een toegenomen vraag zijn in 2023 ook extra ondersteund, zoals de Voedselbank met tevens een stimulans voor consumptiegedrag van gezonde producten. Sociale Basis De opdracht van de Sociale basis (met Incluzio als uitvoerder) is op 1-4-2023 verlengd met 3 jaar. De evaluatie (2022) heeft geleid tot een aanscherping op 3 hoofdpunten, te weten: 1. datagericht werken in de wijk 2. preventief werken 3. collectivisering (ondersteuning aan onze inwoner gebeurt in groepsverband waar kan, individueel waar moet). In Venlo-Oost is met de buurt succesvol gewerkt aan het realiseren van het jongerencentrum Jeugdhuis Venlo-Oost. In 2023 is ook gestart met het organiseren van verschillende activiteiten en gastlessen in het middelbaar onderwijs over het thema jonge mantelzorgers.
Aandacht, begrip en steun voor deze jonge mantelzorgers groeit door deze aanpak. Gemeenschapsaccommodaties Op 29 november 2023 heeft de gemeenteraad het beleidskader Koers gemeenschapsaccommodaties Venlo 2023-20233 vastgesteld. In afwachting van de vaststelling van het beleidskader zijn sommige uitgaven vertraagd omdat we eerst duidelijkheid over de koers voor de komende jaren wilden hebben. Nu hier duidelijkheid over is, gaan we de plannen oppakken. Ook zijn we in 2023 gestart met het opstellen van een uitvoeringsprogramma en een onderzoek naar de mogelijkheid van een gemeenschapsaccommodatie in Venlo-Oost. Dit onderzoek richt zich in eerste instantie op een behoefteanalyse van de wijk en de gebruikers waarna in 2024 ook gesproken gaat worden met andere maatschappelijke partijen. De behoefteanalyse wordt voor de kadernota aan de raad opgeleverd waarna zo snel mogelijk ook met de fase haalbaarheidsstudie en vertaling naar de techniek en een programma van eisen kan worden overgegaan. Hiernaast hebben we diverse gemeenschapsaccommodaties financiële steun geboden om ze in stand te houden. Werk & Inkomen •
Om betaald werk voor zo veel mogelijk inwoners bereikbaar te maken, werkten we met ons netwerk van partners aan een zo inclusief mogelijke arbeidsmarkt. Hoewel er, mede doordat er meer statushouders bij kwamen, sprake is van een lichte volumestijging, volgt uit de analyse van de bijstandsbudgetten dat Venlo voor wat betreft het jaar 2023 positief scoort in vergelijking met de landelijke trend. 33 | JAARSTUKKEN 2023
•
Ook wordt er meer geïnvesteerd in inwoners voor wie betaald werk (nog) niet in het vooruitzicht ligt. Een in 2022 gestarte pilot hiervoor is in 2023 geïntegreerd binnen de staande werkwijze. De pilot richt zich meer op het vitaliseren en positief ondersteunen van onbenutte talenten.
•
De integrale, wijkgerichte werkwijze wordt doorontwikkeld en in praktijk gebracht. Succesvolle projecten uit eerdere jaren zijn voortgezet
IZA In 2023 hebben de regio’s Noord- en Midden-Limburg in het kader van de uitwerking van het Integraal Zorgakkoord (IZA) samen met zorg- en welzijnspartners een regiobeeld opgesteld. De aanpak van de regionale opgaven staat in een regioplan dat eind 2023 is opgeleverd. Het regioplan vormt het kader voor alle betrokken partijen om hun activiteiten in het kader van IZA verder te ontwikkelen. Met alle gemeenten stelden we daarnaast een samenwerkingsovereenkomst op die in alle 14 gemeenten is vastgesteld. Het gemeentelijk uitvoeringsplan wordt in het eerste kwartaal 2024 vastgesteld. Asielzoekers/ Oekraïense ontheemden Voor de opvang van de Oekraïense ontheemden ontvangt de gemeente een vergoeding per gerealiseerde opvangplek. Voor de opvang van asielzoekers worden de kosten door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) gedragen. Gemiddeld zijn er in 2023 470 opvangplekken gerealiseerd voor Oekraïense ontheemden. We lopen nog wat achter bij de opgaven die verder oplopen. De opgave voor 2023 bedroeg 682 en is inmiddels verhoogd naar 733. Verder zijn 50 plekken voor asielzoekers ingevuld.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2023. Als het van toepassing is staat er een toelichting bij.
Voor een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Personeelskostenbegroting’. Voor de kapitaallasten is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Centrale toelichting kapitaallasten’.
34 | JAARSTUKKEN 2023
Exploitatie Programmalijn
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
Personeel
20
67
67
Reserves
1.695
1.075
8.534
8.238
-296
Overig
58.586
43.942
74.644
77.250
2.606
Saldo baten
60.300
45.017
83.178
85.555
2.376
Personeel
11.138
9.798
13.317
13.312
5
Kapitaallasten
2.059
1.834
1.964
1.637
327
Reserves
7.860
399
8.310
8.858
-547
Overig
102.172
82.311
115.691
112.777
2.914
Saldo lasten
123.230
94.343
139.283
136.584
2.699
Saldo
-62.930
-49.326
-56.104
-51.029
5.075
Armoedebeleid € 111.000 voordeel op de baten en € 124.000 voordeel op de lasten Het voordeel op de baten komt voornamelijk door de ontvangen baten vanuit het Rijk om de (uitvoerings)kosten te dekken van de ondersteuning aan ouders die getroffen zijn door de Kinderopvangtoeslag affaire. Deze kosten zijn reeds in 2021/2022 gemaakt. Dit bedrag komt nu ten gunste van het resultaat.
Voor wat betreft de lasten wordt de afwijking hoofdzakelijk veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen: •
Na een intensief en participatief proces rondom het nieuwe armoedebeleid (voortaan als Geldzorgenbeleid te benoemen) is de vertaling naar implementatie volop gaande. De uitvoering start in 2024. Door dit nieuwe beleid heeft dit thema veel aandacht gekregen. In 2023 werd meer beroep gedaan op de huidige regelingen. Dit komt ook door extra (landelijke en lokale) campagnes die mede door de hoge energiekosten en inflatie zijn gevoerd.
•
Bij schuldhulpverlening is een transitie in het team gaande. Zij voeren het schuldregelen zelf uit vanaf januari 2024. Dit werd voorheen door Plangroep gedaan. De transitie brengt extra kosten met zich mee.
•
Voor wat betreft het onderdeel Venlo Fonds is er een overschrijding op de lasten door een iets hoger dan gebudgetteerde gerechtvaardigde ondersteuningsvraag op spoor 1 (ondersteuning van verenigingen en stichtingen in de onvermijdelijk hoge energielasten) van het Venlo Fonds
•
Met betrekking tot Bijzondere Bijstand is sprake van actualisering/ naar beneden bijstellen van de voorziening dubieuze debiteuren waardoor sprake is van een incidenteel voordeel.
•
In Venlo boeken we de prognose van de BSWG als last in de jaarrekening waarbij jarenlang het voorzichtigheidsprincipe werd toegepast. De laatste jaren zien we een stabilisatie van de kwijtschelding rond de € 1,3 miljoen, onder andere door het gelijk blijven van de tarieven rioolheffing en afvalstoffenheffing. Om de prognose van 2020 (€ 1,4 miljoen) door te trekken tot en met 2023 betekent dit een vermindering van de kosten in de jaarrekening 2023.
35 | JAARSTUKKEN 2023
Gemeenschapsaccommodaties € 410.000 voordeel op de lasten Binnen het product gemeenschapsaccommodaties is er een onderbesteding van € 410.000. In afwachting van de vaststelling van het beleidskader ‘Koers gemeenschapsaccommodaties Venlo 2023-2033’ op 29 november 2023 zijn de uitgaven vertraagd omdat eerst duidelijkheid moest komen over de koers voor de komende jaren. Nu hier duidelijkheid over is, gaan we de plannen voortvarend oppakken.
Algemene voorzieningen WMO en Jeugd € 505.000 voordeel op de lasten en € 277.000 nadeel op de baten Met een specifieke uitkering ontvangen we middelen voor de uitvoering van het GALA en IZA akkoord. Voor GALA zetten we al in op het realiseren van de beoogde doelen. Door de inzet van deze specifieke middelen ontstaat een incidenteel voordeel op de lokale middelen ten gunste van het resultaat. Vanaf 2024 zetten we vooral in op intensivering van activiteiten. Voor IZA is de regionale samenwerkingsovereenkomst in december 2023 vastgesteld. Hierdoor zijn in 2023 beperkt kosten gerealiseerd. Omdat het om een geoormerkte uitkering gaat, worden middelen die niet worden uitgegeven weer terugbetaald aan het Rijk.
Asielzoekers/ Oekraïense ontheemden voordeel op de lasten van € 1,6 miljoen en € 781.000 voordeel op de baten Ook in 2023 zijn kosten gemaakt voor de opvang van asielzoekers en Oekraïense ontheemden. We realiseren een voordeel op de lasten van € 1,6 miljoen. Een deel van de kosten waarvan de verwachting was dat deze in 2023 zouden worden gemaakt, vinden in 2024 plaats. Het voorstel is om deze middelen (€ 300.000) in de aan dit thema gekoppelde reserve te storten voor de dekking van de kosten in 2024. Het overige voordeel wordt verklaard doordat de huur van de locatie Venrayseweg niet in december 2023 maar pas in januari 2024 is ingegaan. Dit voordeel komt ten gunste van het resultaat. Vanuit de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne was een bedrag van € 1 miljoen geboekt als lasten voor het project Flexoningen Daelweg. Door de vertraging in dit project zijn er in 2023 geen kosten gemaakt.
Arbeidsmarkttoeleiding € 182.000 voordeel op de lasten Mede door spanning op de capaciteit is in 2023 niet tot volledige implementatie van de voorgenomen doorontwikkeling Buurten Met Talent (BMT) gekomen en zijn niet alle middelen uitgegeven. Wel is er ingezet op de uitvoering en aan het bestendigen van de initiatieven. Deze middelen blijven met de hieraan gekoppelde reserve (€ 247.000 voordeel op de lasten (reserve)), gereserveerd voor 2024 waarin we fors doorzetten om tot volledige implementatie te komen.
36 | JAARSTUKKEN 2023
Wet sociale werkvoorziening € 518.000 voordeel op de lasten De te nemen kosten voor WAA Groep NV vallen lager uit dan begroot vanwege een beter resultaat dan geprognosticeerd. Dit saldo blijft (conform raadsbesluit) in de reserve voor het opvangen van schommelingen in toekomstige jaren.
ESF-verantwoording € 136.000 nadeel op de lasten en € 2 miljoen voordeel op de baten. Het nadeel op de lasten gaat om kosten voor het begeleiden van de verantwoording op de REACT EU ESF-subsidie. De subsidieperiode liep van 1 februari 2020 tot en met 30 september 2022. De kosten zijn ook in die jaren verantwoord. De afrekening was pas in 2023 en levert een voordeel op de baten van € 2 miljoen.
Inkomensondersteuning € 348.000 nadeel op de lasten Aan de lastenkant is sprake van een beperkt nadeel ten opzichte van het BUIG begroting ( 0,6%). De verklaring ligt in een licht hoger aantal uitkeringsgerechtigden en een licht hogere gemiddelde uitkeringsprijs dan bij de Finrap was voorzien.
Leningen BBZ 2004 € 138.000 voordeel op de lasten Het voordeel op de lasten is met name verklaarbaar door coulant Belastingdienst-beleid. Daardoor bleek er voor zelfstandigen minder noodzaak voor Bbz-aanvragen.
Zelf- en samen redzaamheid € 131.000 voordeel op de lasten In 2023 is het budget micro-initiatieven gestart. De uitvoering is gestart in maart. Daarmee is niet het volledige jaar benut. Verder kwamen een aantal verzoeken binnen die niet in 2023 gerealiseerd konden worden. Daarmee verschuiven deze naar 2024. Ook is sprake van een lagere realisatie op het SAM-fonds. Dit komt mogelijk door de mogelijkheid van het aanvragen Micro-initiatieven.
Reserve Arbeidsmarktbeleid Regio € 143.000 voordeel op de baten Bij de begroting en de Vorap zijn diverse ramingen in de begroting opgenomen. Vanwege governancevraagstukken loopt realisatie op de projecten vertraging op en worden middelen (nog) niet onttrokken aan reserve. Investeringsbudgetten Naam
Budget
Wijk- en dorpszaken GVVP 2017
320
Jongerenaccom.Venlo-Oost
722
Totaal Meedoen
37 | JAARSTUKKEN 2023
1.042
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2022 2023 2023 65
65
Restant budget
255
255
722
546
176
977
801
176
Gereed 2023
Jaar verwacht gereed
ja 2024
Zelfredzaamheid Inleiding Binnen deze programmalijn geven wij inwoners ondersteuning die voor hen nodig is om al dan niet met begeleiding mee te doen en zelfredzaam te zijn. Dit doen wij vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), inclusief beschermd wonen en maatschappelijke opvang en bemoeizorg en de Jeugdwet. Bij jeugd zetten we vooral in op het versterken van de voorliggende voorzieningen. Hierdoor kunnen we zwaardere problematiek voorkomen en de instroom in maatwerk beperken. Dit is ook een belangrijke draaiknop in het voorkomen van wachtlijsten. Deze beweging vraagt een lange adem maar we zien al verschuivingen. Vanwege de krappe woningmarkt zien we een toenemende druk op voorzieningen zoals de maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Het realiseren van passende woonvoorzieningen met bijbehorende ondersteuning heeft prioriteit. Door personeelstekort in de zorg wordt zorg soms later of anders wordt ingezet. Dit kan leiden tot uitdagingen bij onder meer thuiswonende ouderen. Samen met ketenpartners werken we eraan om deze problemen terug te dringen.
Wat hebben we bereikt In 2023 hebben we samen met ketenpartners ingezet op problematieken door personeels- en woningtekort. Daarbij is onze aandacht ook gericht op preventie, inzet van sociale basis en informele zorg in goede netwerksamenwerking met de zorgaanbieders.
•
In de pilot Ruysdonk die gericht is op langdurig prettig thuiswonen van ouderen, is de netwerkorganisatie aan de slag gegaan. Doel is de zorg en ondersteuning voor ouderen met elkaar beter af te stemmen;
•
Met de inzet van een outreachend straathoekwerker zijn vele (internationale) werknemers bereikt met als doel hen te ondersteunen in hun vraagstukken. Een mobiele app ondersteunt toegankelijke informatievoorziening voor deze doelgroep;
•
Door de inzet van een kortdurende opvang door Barka konden een aantal kwetsbare dakloze internationale werknemers, die op korte termijn weer naar werk of thuisland gaan, tijdelijk een plek krijgen;
•
De Doorbraakmethode is gestart. Het integrale team van uitvoerende medewerkers heeft casussen hiermee tot oplossingsrichtingen gebracht. Ze pakten voorkomende belemmeringen in uitvoering of maatregelen op;
•
We hebben het aantal plekken van Beschermd Wonen moeten uitbreiden, om te kunnen inspelen op de groeiende behoefte;
•
De voorziening Wonen Plus is gestart, waarin zorgwekkende zorgmijders gehuisvest worden en passende ondersteuning krijgen;
38 | JAARSTUKKEN 2023
•
Opnieuw is een tijdelijke winteropvang locatie ingericht, in afwachting van een structurele locatie;
•
Voor de implementatie van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een regionale projectleider gestart om het draagvlak voor deze aanpak te verkennen;
•
De eerste stappen zijn gezet om de Hervormingagenda Jeugd te borgen;
•
Het jongerencentrum in Venlo Oost is gerealiseerd;
•
We hebben de inzet van de Specialistisch Ondersteuner Jeugd verder uit kunnen breiden zodat zij bij meer huisartspraktijken ingezet worden, en is de samenwerking met de GGD gestart;
•
De aanbesteding om te kunnen werken met gezinscoaches in de sociale basis is afgerond;
Wat hebben we daarvoor gedaan Zelfstandig opgroeien, zo nodig met ondersteuning Gemeenten (VNG), de rijksoverheid, jeugdzorgaanbieders, professionals werkzaam in de jeugdzorg en cliëntenorganisaties werkten de afgelopen jaren samen aan een Hervormingsagenda voor de jeugdzorg. Deze is in juni 2023 vastgesteld. De afspraken in de Hervormingsagenda zijn gericht op een kwalitatieve verbetering van de jeugdzorg en het realiseren van lagere zorgkosten. Deze afspraken sluiten goed aan op verschillende ontwikkelingen die in Venlo en de regio Noord-Limburg ingezet zijn en vragen ook de komende jaren veel inzet. Er is een toename in de kosten van het gecontracteerde zorgaanbod. Voor een deel heeft dit te maken met indexering. Maar we zien ook dat de zorgzwaarte toeneemt en trajecten een langere doorlooptijd hebben. Op zich is dit een logische ontwikkeling omdat we lichtere problematiek eerder signaleren en oppakken. Hierdoor komt vooral de zware casuïstiek nog in maatwerk terecht. Om laagdrempelig passende en tijdige hulp te bieden aan kinderen en gezinnen hebben we een aanbesteding voor gezinscoaches werkzaam in de sociale basis uitgezet en de opdracht gegund. Feitelijke uitvoering start in 2024.
De inzet is tweeledig: aan de ene kant het tijdig signaleren waardoor verergering van problematiek voorkomen wordt en aan de andere kant door inzet van de gezinscoach maatwerk eerder af kunnen schalen. We hebben de contractering voor de Specialist Ondersteuner Jeugd (SOJ) uitgebreid zodat in meer huisartsenpraktijken SOJ's ingezet worden. We zijn gestart met het inzetten van schoolmaatschappelijk werk. Bij Gilde-opleidingen is een jeugdprofessional met gzz-expertise gestart. Ook de opening van het Jongerencentrum in Venlo Oost draagt bij aan het in contact komen met kinderen en gezinnen in een kwetsbare situatie en tijdig signaleren van problematiek. Met de gecertificeerde instellingen (GI's) zijn nieuwe subsidieafspraken gemaakt waardoor de gewenste caseload verlaging bij deze professionals gerealiseerd kan worden. Dit brengt wel een forse kostenstijging met zich mee. Ook zijn samenwerkingsafspraken gemaakt over onder meer een betere overdracht bij jeugdigen die 18 worden en de overgang van vrijwillige kader naar gedwongen kader en andersom. Ook is aangesloten bij het programma ‘preventie met gezag’ om de verbinding tussen jeugd en veiligheid te verbeteren.
39 | JAARSTUKKEN 2023
Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) In de zomer van 2023 is de kwartiermaker Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming gestart. De opdracht is om bestuurlijk draagvlak te creëren in de regio Noord- en Midden-Limburg voor een op te stellen plan van aanpak om de zorg en ondersteuning van huishoudens, jeugdigen en gezinnen die met veiligheidsissues te maken hebben, te verbeteren. Dit plan vormt de kapstok voor de vervolgaanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties. Wijkteamleden en kernpartners zijn getraind om te werken volgens de visie “Gefaseerd werken aan veiligheid” zodat binnen de uitvoering op een en dezelfde wijze problemen gezamenlijk worden geordend, geconcretiseerd, geprioriteerd en vervolgens aangepakt. Ouderen Alle voorbereidingen zijn getroffen voor een meerjarige campagne “Zo lang mogelijk thuis wonen” voor ouderen. Deze campagne start in 2024, en is gericht op bewustwording van onze inwoners over hoe ze zelf regie kunnen voeren op prettig langdurig thuis wonen in de wijk. Met de inzet van verhuisvouchers voor mensen van 65 jaar en ouderen is doorstroming op gang gekomen in de woningmarkt. Dit draagt bij aan het langer thuis wonen. We zijn gestart met het hervormen van de Open Inloop activiteiten in de Huizen van de Wijk. Het doel hiervan is zorgen dat inwoners met zwaardere en somatische zorgvragen toch gebruik kunnen blijven maken van Open Inloop activiteiten.
In de pilot Ruysdonck in Blerick is het netwerkteam gestart om onderlinge samenwerking in de omgeving en rondom de inwoner te verbeteren. Een communicatieplan voor meer bewustwording en bekendheid is ingezet. Er is aandacht voor (verbeteren van) de mobiliteit door het valpreventieprogramma Stevig Staan, een wekelijkse wandeling en gymuurtje (zelfredzaamheid). De woning coöperatie nam het initiatief om 3 jongeren in de Ruysdonck te vestigen die vrijwilligers en bewoners ondersteunen.
Internationale werknemers Naast de huisvestingsopgave voor internationale werknemers, zetten we in op een passende informatie-en steunstructuur voor internationale werknemers. Hierbij richten wij ons vooral op degenen die de aansluiting bij werk en/of huisvesting niet (meer) vinden en ‘uitvallen’. Stichting Barka heeft in 2023 een fulltime outreachend straathoekwerker ingezet, gericht op het informeren, motiveren en stimuleren van de doelgroep (dakloze) internationale werknemers. Daarnaast heeft de Stichting Barka een kortdurende opvang gerealiseerd. Daarmee zijn ongeveer 10 kwetsbare dakloze internationale werknemers tijdelijk ondersteund. Het gaat hier om mensen die ofwel op korte termijn terugkeren naar thuisland, ofwel op korte termijn aan nieuw werk beginnen. Soms was er sprake van medische noodzaak. Er is een mobiele app (MyInfoNL) gerealiseerd, die gericht is op toegankelijke informatievoorziening.
40 | JAARSTUKKEN 2023
Inwoners / gezinnen met complexe problematiek Het plan van aanpak van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) middelen, die gericht zijn op het versterken van de dienstverlening aan inwoners (met complexe problematiek) is vastgesteld. Verschillende (meerjarige) acties zijn gestart. Deze acties zetten in op het versterken van de wijkteams (denk hierbij aan ‘Integraal werken met de Doorbraakmethode’) en rechtsbescherming (denk hierbij aan ‘Versterken van de interne gemeentelijke ombudsfunctie’). Voor de Doorbraakmethode is een team van medewerkers van de teams Werk, Inkomen en Sociale Wijkteams samengesteld en getraind. Deze pakken wekelijks casussen op volgens deze aanpak, waaronder ook casussen van ketenpartners (zoals Bureau Jeugdzorg en GGD). In 2023 is verdere invulling gegeven aan de regionale beleidsagenda (ook wel uitvoeringsagenda genoemd) voor 2022 en 2023. Samen met de partners hebben we geëvalueerd of de implementatie en organisatie van implementatie van bemoeizorg en preventie in de sociale basis goed staat. Met name voor bemoeizorg hebben we een aantal nieuwe afspraken gemaakt rondom inzet ggzdeskundigen. Verder hebben we de Herstelacademie geëvalueerd en geconcludeerd dat dit een uniek aanbod is dat we willen behouden. We spraken met partners af welk vervolg we hieraan geven.
In tegenstelling tot 2022 is het ons niet gelukt om binnen het aantal gecontracteerde plekken te blijven. We hebben daarom het aantal ingekochte plekken uitgebreid. We merken dat met name voor de groep jongeren het zorg- en ondersteuningsaanbod niet volledig is. Een regionale werkgroep is aan de slag om met voorstellen te komen in 2024. Verder zijn er gesprekken met het Zorgkantoor, als uitvoerder van de Wet langdurige zorg (Wlz), gestart. We willen analyseren welke wisselwerking er is tussen Wlz en de Wmo. Dit doen we mede naar aanleiding van de landelijke afspraken die zijn gemaakt om de instroom in de sector ggz van de Wlz te beperken. We maakten nieuwe afspraken rondom het Transferpunt met de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders in 2023. Hierin organiseren we de uitstroom van kwetsbare inwoners naar zelfstandige woningen. De afspraken gaan met name over het uitbreiden van de doelgroep en de wijze van aanmelding. Door de hoeveelheid aan partijen en de complexiteit van afspraken, duurt dit langer dan verwacht. Naar verwachting wordt dit in 2024 afgerond en geïmplementeerd. We zijn in 2023 gestart met het project Wonen Plus. Hierin worden zorgwekkende zorgmijders die niet passen binnen de reguliere voorzieningen, gehuisvest met zorg en ondersteuning.
Verder zijn we in 2023 gestart met het onderzoeken van een geschikte locatie voor de zogenaamde Skaeve Huse. Dit is een woon(zorg) concept voor mensen met multiproblematiek die voor overlast zorgen en niet passen in de reguliere woonzorg-voorzieningen. Er is een besluit genomen over een locatie en we zijn met de partners in gesprek over de verdere invulling.
We zijn gestart met het vormgeven en in de markt zetten van een regionale aanbesteding voor een pool van ervaringsdeskundigen. De gunning en implementatie is in 2024 voorzien. Verder is er ook regionaal een anti-stigma campagne ingekocht en gestart. Doel van de campagne is om openhartig te zijn over mentale problematiek en dit onderwerp te normaliseren.
41 | JAARSTUKKEN 2023
Eind 2022 lanceerde de rijksoverheid het Nationaal Actieplan Dakloosheid (NAD). Het NAD liep door tot 2030 en bestaat uit 6 actielijnen met nadruk op Wonen Eerst en Preventie. We hebben ervoor gezorgd dat de ambities uit de actielijnen van het NAD zijn geborgd in de organisatie. Het organiseren van passende woon- en opvangplekken kreeg vanaf 2023 prioriteit op landelijk en lokaal niveau. In 2023 hebben we opnieuw een tijdelijke winteropvang locatie ingericht aangezien de structurele geïntegreerde opvanglocatie nog niet gereed is.
Wmo voorzieningen In 2023 was er opnieuw een gestage toename in de toekenning van indicaties voor hulp bij het huishouden. Het Rijk kondigde aan om (pas) vanaf 2026 een andere eigen-bijdrage-systematiek voor alle Wmo-voorzieningen in te voeren. We hebben te maken met een grote stijging in de verstrekking van woonvoorzieningen, waaronder ook meer complexe woningaanpassingen. Dit heeft alles te maken met de koers op zo lang mogelijk thuis wonen, de afbouw van verpleeghuisplekken en de (strenge) toelating tot de Wlz.
MGR In 2023 is een onderzoek gestart naar de positie van toezichthouders in Noord-Limburg. Tegelijkertijd begon de MGR met het implementeren van een controleprotocol voor kwaliteit en rechtmatigheid. De MGR pleegde inzet op het thema financiële stabiliteit van aanbieders, met speciale aandacht voor loon- en prijsontwikkelingen die aanbieders als werkgevers raakten. De MGR heeft dit vraagstuk onderzocht, een advies volgt begin 2024. Ook is geïnvesteerd op een vaste bezetting van contractmanagement Jeugd. Dit maakt verdere investeringen in samenwerking met gemeentelijke accounthouders en beleid mogelijk. De MGR is gestart met een evaluatie van de Jeugd-, Wmo- en Beschermd Wonen-contracten. De resultaten worden in het voorjaar van 2024 gedeeld. Deze resultaten worden benut voor beslissingen over verlenging, aanpassing of her-aanbesteding van de contracten. De nieuwe regionale verdeelsleutels zijn vastgesteld voor de bijdrage aan alle regiogemeenten. Deze middelen zijn ingezet voor de dekking van de lokale kosten van beschermd wonen en opvang.
Voorkomen van misbruik en fraude, toezicht op kwaliteit De samenwerkingsafspraken over toezicht op de kwaliteit van zorgaanbieders, tussen de NoordLimburgse gemeenten zijn geëvalueerd. Conclusie is dat er een goede basis van toezicht staat. De colleges hebben daarop besloten de samenwerking voort te zetten. Tegelijkertijd zijn er verschillende aanbevelingen gedaan. Deze worden in 2024 uitgewerkt. Het gaat onder meer over de samenwerking met de MGR en hoe om te gaan met de landelijke voorgenomen maatregelen in het kader van toezicht.
De Wet Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) is met de val van het kabinet controversieel verklaard. Daar waar mogelijk, zijn de eerste voorbereidingen voor de implementatie getroffen. Zo heeft een ‘quick scan’ voor de implementatie plaatsgevonden, zijn 42 | JAARSTUKKEN 2023
informatiebijeenkomsten gevolgd en zijn verschillende teams geïnformeerd over de komst van de Wams.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2023. Als het van toepassing is staat er een toelichting bij.
Voor een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Personeelskostenbegroting’. Voor de kapitaallasten is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Centrale toelichting kapitaallasten’.
Exploitatie Programmalijn
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
Personeel
97
Reserves
75
445
Overig
7.662
Saldo baten Personeel Kapitaallasten
39
39
334
282
-53
7.957
7.317
7.315
-2
7.834
8.402
7.651
7.636
-16
9.801
9.454
9.548
9.431
117
3
3
3
2
1
1.376
1.555
-179
Reserves
3.139
Overig
118.459
123.393
125.746
125.762
-16
Saldo lasten
131.401
132.850
136.673
136.749
-76
Saldo
-123.567
-124.448
-129.021 -129.114
-92
Wijkteams algemeen € 673.000 nadeel op de lasten Het product Wijkteams algemeen bestaat uit diverse Jeugd- en Wmo-producten en de organisatiekosten van de wijkteams. De belangrijkste afwijkingen lichten we hieronder toe.
Jeugd € 1,7 miljoen voordeel op de lasten, hoofdzakelijk veroorzaakt door: •
Crisiszorg jeugd € 255.000 voordeel: De gemeenten in Noord- en Midden-Limburg rekenen onderling af op basis van een verdeelsleutel gebaseerd op het feitelijk gebruik. Deze verrekening valt in 2023 positief uit ten opzichte van het eerder verstrekte voorschot.
•
Segment 1 Jeugd € 1,1 miljoen voordeel: Ook binnen segment 1 werken we met een verdeelsleutel tussen gemeenten op basis van het feitelijke gebruik. Dit gebruik is afhankelijk van het gebruik van de gemeenten in Noord en Midden Limburg. De voorschotten 2023 waren gebaseerd op data uit 2021. De werkelijke realisatie 2023 blijkt nu aanzienlijk af te wijken voor Venlo. Dit levert een voordeel op van € 1,1 miljoen.
•
Gecontracteerd aanbod jeugd € 185.000 nadeel: de verzilvering van de beschikte zorg in 2023 is iets hoger uitgevallen dan bij de Finrap ingeschat. 43 | JAARSTUKKEN 2023
•
Transformatiemiddelen jeugd € 200.000 voordeel: Vanwege personele wisselingen en lange doorlooptijd naar opdrachtverstrekking zijn niet alle activiteiten zoals voor 2023 beoogd van de grond gekomen.
•
Vervoer jeugd € 150.000 nadeel: Het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van vervoersvoorzieningen stijgt. Hierdoor nemen de kosten toe.
•
Actualisering stand debiteuren zorgaanbieders € 370.000 voordeel: de afrekening zorgaanbieders uit voorgaande jaren is op basis van meest recente data geactualiseerd en dit blijkt € 370.000 hoger uit te vallen dan waar rekening mee is gehouden.
Wmo € 75.000 voordeel op de lasten, hoofdzakelijk veroorzaakt door: •
Doelgroepenvervoer een voordeel van € 180.000: in 2023 is de vraag gestabiliseerd na een periode van beperkt vervoer door corona en op een lager niveau dan voor corona. De begroting 2023 was nog gebaseerd op het vervoersvolume van 2019. In 2023 is ook ingezet op goed functionerende wijk- wensen bussen en de voorziening ANWB- Automaatje als voorliggende voorziening. Het lager gebruik van Omnibuzz-vervoer door inwoners leidt ook tot lagere eigen bijdragen.
•
Woonvoorzieningen een nadeel van € 310.000: dit is een gevolg van de stijging van het aantal verstrekkingen, waaronder ook een stijging van het aantal complexe (duurdere) woningaanpassingen. Daarnaast hebben we te maken met stijging van kosten van materialen en loonkosten.
•
Hulp bij het huishouden een voordeel van € 250.000: de verwachte groei van het aantal indicaties bleef achter. Daarnaast konden aanbieders door personele tekorten minder inzet leveren.
Wijkteams algemeen overig € 2,4 miljoen nadeel op de lasten, hoofdzakelijk veroorzaakt door: •
Voorziening dubieuze debiteuren € 2,5 miljoen nadeel: overeenkomstig het voorzichtigheidsprincipe zijn alle vorderingen die langer dan een bepaalde periode open staan, voorzien in de voorziening dubieuze debiteuren. Dit betreft grotendeels de verrekening van de contractjaren 2020, 2021 en 2022 met de Mutsaersstichting. Deze post is bij de Finrap gerapporteerd binnen programma Algemene Middelen. In het programma Algemene Middelen levert dit een voordeel op van hetzelfde bedrag. Per saldo is geen sprake van een afwijking.
•
POK-middelen € 120.000 voordeel: dit voordeel is een gevolg van uitstel van de WAMS, waardoor hiervoor geen personele inzet gepleegd hoefde te worden. Daarnaast was er voor de organisatie van Omnichannel uiteindelijk een alternatieve dekking. De kosten die voortvloeien uit de casuïstiek met de doorbraakmethode zijn uit reguliere middelen gedekt. Het budget voor de maatwerkoplossingen is daarmee niet nodig gebleken in 2023. Deze middelen blijven voor komende jaren gereserveerd voor de hiervoor ingestelde reserve.
44 | JAARSTUKKEN 2023
Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang € 694.000 voordeel op de lasten Het voordeel van € 694.000 met betrekking tot de kosten voor beschermd wonen/maatschappelijke opvang wordt grotendeels verklaard doordat door lange wachtlijsten het aantal gecontracteerde plekken in 2023 met 20 plekken is uitgebreid. Op basis van een daling van het aantal aanvragen en toekenningen, met name in het laatste kwartaal van 2023, bleek dit aantal te hoog en is het aantal van 20 plekken niet volledig gerealiseerd. Daarnaast is er een voordeel op het Transferpunt doordat de uitvoering van deze taak naar een andere gemeente is gegaan. Daardoor zijn er minder kosten gemaakt. Verder geldt dat de begrote kosten voor het Garantiefonds niet zijn gerealiseerd doordat hier nog geen definitieve afspraken over zijn gemaakt.
45 | JAARSTUKKEN 2023
2. Leefbaar Venlo Het programma Leefbaar Venlo is een breed geformuleerd programma. In het programma is een variëteit aan producten, diensten en projecten is ondergebracht die de leefwereld van inwoners direct raken. Omgevingsvisie, bouwinitiatieven en projecten, openbare ruimte, bereikbaarheid, wijkgericht werken, openbare orde en veiligheid, vergunningverlening, handhaving en gemeentelijke dienstverlening komen hier bij elkaar. Dit vraagt om een integrale aanpak binnen de gemeentelijke organisatie. Een hechte samenwerking met de woningcorporaties, de veiligheidsregio, politie, het waterschap en andere partners is daarbij onmisbaar. Het belangrijkste aangrijpingspunt voor dit programma is ‘een betrouwbare overheid zijn’; bereikbaar, transparant, doen wat je zegt en zeggen wat je doet. Het programma kent 5 programmalijnen: I Dienstverlening, II Openbare Orde en Veiligheid, III Wonen, IV Omgeving en V Bereikbaarheid. Ook in 2023 stond voor ons voorop dat wij een betrouwbare én bereikbare overheid zijn en dat onze inwoners zich gehoord voelen. We werken op het schaalniveau van de wijk en er is ruimte voor betrokken burgers om mee te denken en (buurt)initiatieven te ontplooien. Daarbij hoort een veilige en schone leefomgeving. De transitie Van Afval Naar Grondstof is in gang gezet.
Daarbij hoort ook een groene en toekomstbestendige openbare ruimte, met accent op robuuste groenstructuren en water. Er is meer aandacht voor het versnellen van woningbouw(procedures). Hierdoor zijn er meer woningen gerealiseerd. Ruimtelijke kwaliteit blijft een sleutelbegrip. Daarbinnen gaat het om de juiste programma’s voor wonen, werken, recreëren en voorzieningen. Met de juiste uitstraling en identiteit. Hergebruik en herbestemming van cultureel erfgoed. De verbinding met de Maas versterken. Ruimtelijke kwaliteit betekent de balans zoeken tussen én verder verdichten binnen de stedelijke contour én waar nodig verder verstedelijken én verder ontspannen van het karakteristieke open landschap: meer stad, meer land. De resultaten zijn vastgelegd in bouwstenen voor de Omgevingsvisie. Daarnaast blijven wij de verbinding zoeken met andere raadsprogramma’s, met regionale initiatieven zoals de Regiovisie en de Regionale Investeringsagenda en gebruiken we de mogelijkheden van de verschillende (stimulerings)regelingen op rijksniveau. Denk aan het Volkshuisvestingsfonds, dat geleid heeft tot een subsidie voor de ontwikkeling van de Geresstraat in het vastenavondkamp.
Exploitatie Middelen per programma
Baten / Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil Lasten 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
2. Leefbaar Venlo
Baten
42.843
55.342
42.400
42.257
-143
Lasten
89.670
107.610
93.973
90.749
3.224
-46.827
-52.269
-51.573
-48.492
3.081
5.875
9.388
10.134
10.523
389
Saldo baten en lasten Onttrekkingen aan reserves
Baten
Toevoegingen aan reserves
Lasten
18.847
8.348
9.843
11.616
-1.772
Saldo verrekening met reserves
-12.972
1.040
291
-1.092
-1.383
Totaal resultaat programma
-59.799
-51.228
-51.283
-49.584
1.698
46 | JAARSTUKKEN 2023
Middelen per programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil Lasten 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
Dienstverlening
Baten
5.309
2.520
3.267
4.131
864
Lasten
14.086
10.779
11.557
11.849
-292
Subtotaal Dienstverlening Openbare orde en veiligheid
-8.777
-8.259
-8.290
-7.718
572
Baten
1.280
113
474
511
38
Lasten
13.277
12.580
13.815
13.135
679
-11.997
-12.468
-13.341
-12.624
717
Baten
12.439
29.057
14.218
12.676
-1.543
Lasten
20.143
37.653
21.807
19.058
2.748
-7.705
-8.596
-7.588
-6.383
1.206
27.170
30.296
31.749
32.699
950
Subtotaal Openbare orde en veiligheid Wonen Subtotaal Wonen Omgeving
Baten Lasten
58.548
52.916
54.784
56.219
-1.434
-31.378
-22.621
-23.035
-23.520
-485
Baten
2.521
2.745
2.826
2.763
-63
Lasten
2.464
2.030
1.854
2.103
-249
57
715
971
660
-312
-59.799
-51.228
-51.283
-49.584
1.698
Subtotaal Omgeving Bereikbaarheid Subtotaal Bereikbaarheid Totaal resultaat programma
Investeringsbudgetten Budget Dienstverlening
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2022 2023 2023
Restant budget
5.470
248
923
1.261
3.961
768
38
672
14
717
Wonen
9.279
4.262
1.955
1.487
3.530
Omgeving
16.814
1.356
7.077
3.336
12.122
Bereikbaarheid
1.236
34
1.169
990
213
Totaal investeringsbudgetten
33.567
5.937
11.796
7.087
20.543
Openbare orde en veiligheid
In de Samenvatting, onderdeel Financieel, zijn de Restant investeringsbudgetten opgenomen. Hierin staat op welke investeringen de grootste afwijkingen ten opzichte van de begrote uitgaven 2023 zijn ontstaan. Oorzaken zijn vertraging in de voorbereiding en of aanbesteding. Ook leveringsproblemen zorgden voor stagnatie. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de verantwoording van de investeringsbudgetten per programmalijn.
Dienstverlening Inleiding De programmalijn Dienstverlening heeft als doel het op een betrouwbare en klantgerichte wijze leveren van gemeentelijke diensten en producten.
47 | JAARSTUKKEN 2023
Wat hebben we bereikt Ook in 2023 hebben we weer gewerkt aan de verdere verbetering van de gemeentelijke dienstverlening. Inwoners hebben in 2023 onder meer de volgende verbeteringen ervaren: •
De drie gemeentelijke websites zijn nu inclusiever. Online bezoekers kunnen sinds eind 2023 content laten voorlezen.
•
Informatie in documenten op onze websites is beter toegankelijk gemaakt voor mensen met een beperking. Hiervoor zijn geschikte sjablonen ontwikkeld en gebruikt.
•
Geboorteaangifte is sinds maart 2023 ook mogelijk in het geboortecentrum van VieCuri NoordLimburg via een online loket.
•
Mensen die hun rijbewijs willen laten verlengen kunnen dat nu ook online doen. Zij hoeven dan het stadskantoor alleen nog te bezoeken om het rijbewijs af te halen.
•
In het sociaal domein is een groot aantal veelgebruikte brieven herschreven. Hierdoor zijn deze voor meer mensen meteen goed te begrijpen.
•
In het gemeentearchief is de digitalisering van het beeldarchief van Omroep Venlo nagenoeg voltooid.
De wijkgerichte aanpak is verder versterkt. •
2023 was het eerste van drie jaar waarin een budget beschikbaar was voor micro-initiatieven. Vanuit dit budget zijn 60 micro-initiatieven uitgevoerd. Met de uitvoering van nog eens 8 initiatieven is gestart, deze worden in 2024 afgerond.
•
Vanuit het SAM-fonds zijn in 2023 83 bewonersinitiatieven mogelijk gemaakt.
•
Het beleidskader Burgerbetrokkenheid is vastgesteld. Dit vormt nu de leidraad voor onze participatieprocessen.
•
Het Participatiebeleid Omgevingswet met Handreiking omgevingsdialoog voor initiatiefnemers is vastgesteld.
•
Steeds meer wijken en dorpen komen met eigen toekomstvisies voor hun leefomgeving. Hiermee geven zij vorm en inhoud aan eigen verantwoordelijkheid, eigenaarschap en identiteit op het schaalniveau van eigen dorp of wijk.
Wat hebben we daarvoor gedaan Online dienstverlening Onze centrale website voor online dienstverlening, venlo.nl, had in 2023 meer dan 625.000 unieke bezoekers. De meest bezochte pagina was de afvalkalender met 386.000 weergaven op een totaal van 2,8 miljoen paginaweergaven. Actuele gebeurtenissen zorgden voor hoge pieken. Voorbeelden waren de tijdelijke invoering van de energietoeslag en de introductie van PMD-zakken voor afvalverzameling.
48 | JAARSTUKKEN 2023
Doorontwikkeling van websites Websites vragen om continue doorontwikkeling. We richten onze aandacht op drie centrale gemeentelijke websites. Naast venlo.nl zijn dat nu.venlo.nl voor het Venlose nieuws en archief.venlo.nl. Door deze focus aan te brengen waren we in 2023 beter in staat te voldoen aan eisen van digitale toegankelijkheid en konden we de gebruiksvriendelijkheid van de websites te verbeteren. Sinds eind 2023 is het voor online bezoekers van de drie gemeentelijke websites mogelijk om content te laten voorlezen. Dit kan door de integratie van ReadSpeaker. Eisen aan toegankelijkheid gelden ook voor de informatie in documenten op de websites. Door nieuwe sjablonen in gebruik te nemen is de toegankelijkheid van informatie in documenten verder verbeterd.
Telefonische dienstverlening Onze inwoners kunnen veel informatie online vinden. Ze nemen ook nog steeds vaak telefonisch contact met de gemeente op. In 2023 heeft het Klantcontactcentrum (KCC) ongeveer 66.000 telefoontjes beantwoord. Drie kwart (75%) van die oproepen werd binnen 30 seconden beantwoord. De kwaliteit van de gesprekken wordt door de bellers positief beoordeeld met een rapportcijfer van 7,3 gemiddeld.
Omnichannel Toenemende technische mogelijkheden en maatschappelijke verwachtingen vereisen een doorontwikkeling van onze dienstverlening. We doen dit met een zogenoemde omnichannel benadering waarmee we het samenspel van kanalen slimmer organiseren. Dit moet leiden tot een betere klantervaring. In 2023 hebben we de 18 digitale kanalen in kaart gebracht die momenteel voor dienstverlening worden ingezet. Dit was nodig om in 2024 een strategie te kunnen opstellen die de komende jaren als leidraad gaat gelden voor omnichannel ontwikkeling.
Heldere taal De gemeente Venlo wil in heldere taal communiceren. Brieven en mails naar inwoners moeten duidelijk zijn. Dit levert minder vragen op en een betere relatie met onze inwoners. Om hierin verbetering aan te brengen zijn we in 2023 gestart met trainingen aan medewerkers die veel schriftelijk communiceren. Daarnaast worden alle veelgebruikte brieven kritisch bekeken en herschreven waar nodig.
Gedigitaliseerde diensten Sinds maart 2023 is het mogelijk online aangifte van geboorte te doen in het geboortecentrum van VieCuri Noord-Limburg. Meer dan helft van de geboorteaangiften in 2023 vond daardoor online plaats (52%). Het aanvragen van een briefadres kan sinds 2023 eveneens online.
Vanaf 2024 is wettelijk geregeld dat inwoners hun aanvraag voor verlenging van een rijbewijs online kunnen indienen. In Venlo hebben we deze procedure al in 2023 ingevoerd. Op deze manier is voor 2024 meer ruimte gecreëerd voor het afhandelen van de aanvragen van paspoorten en ID-kaarten. 49 | JAARSTUKKEN 2023
Dat is nodig vanwege de zogenoemde reisdocumentenpiek in de jaren 2024-2028, een periodiek terugkerend effect van de verlengde geldigheidsduur van reisdocumenten, van 5 naar 10 jaar, in 2014. Voor Nederlanders die in het buitenland wonen en een nieuw reisdocument nodig hebben, is het proces van aanvragen verbeterd. Beoordeling gebeurt nu vooraf in plaats van aan de balie. Dit zorgt voor minder no-shows en meer effectieve balietijd.
Preventie en opsporing van adresfraude We hebben verhoogde aandacht voor de preventie en opsporing van adresfraude. Dit begint bij een hoge kwaliteit van de adresgegevens in de Basisregistratie Personen (BRP). We nemen actief deel aan de Landelijk Aanpak Adreskwaliteit (LAA). Per 15 mei 2023 is de LAA door een wetswijziging voor gemeenten een verplichte taak geworden. Een deel van de werkzaamheden die oorspronkelijk voor 2023 waren voorzien, zijn uitgesteld tot 2024 omdat dan het personeel dat daarvoor nodig is kan worden geworven.
Inschrijving tijdelijke internationale werknemers Het aantal RNI inschrijvingen (Registratie Niet-Ingezetenen) neemt verder toe. Dit zijn seizoenswerkers uit andere landen die maximaal 4 maanden in Nederland komen werken. De dienstverlening voor RNI inschrijvingen is een regionale taak die vanuit 19 gemeenten in Nederland wordt verzorgd, waaronder door Venlo. Het was niet langer mogelijk en wenselijk al deze klantcontacten in onze centrale publiekshal af te handelen. De RNI-loketten zijn daarom in juli 2023 verplaatst naar een pand aan de Columbusweg. Het nieuwe kantoor is uitstekend bereikbaar en biedt goede parkeermogelijkheden. In 2023 hebben we ruim 31.500 nieuwe inschrijvingen verricht.
Inrichting publiekshal De huidige inrichting van onze publiekshal in het stadskantoor is inmiddels negen jaar oud en brengt enkele beperkingen met zich mee. Dat heeft gevolgen voor bijvoorbeeld de ontvangstmogelijkheden en looproutes, en daarmee de kwaliteit van de dienstverlening zoals die wordt ervaren door de inwoners en medewerkers. Daarnaast vraagt deze tijd ook om vernieuwde aandacht voor het waarborgen van een veilige werkomgeving. We hebben daarom in 2023 een onderzoek laten uitvoeren hoe we de inrichting moderner, functioneler, veiliger en toekomstbestendiger kunnen vormgeven.
Verkiezingen Door een grote brand in meerdere bedrijfsloodsen in Venlo op 6 mei 2023 zijn alle stemhokjes en stembussen voor de verkiezingen verloren gegaan. Nieuwe materialen zijn tijdig aangeschaft voor een ordelijk verloop van de onvoorziene Tweede Kamerverkiezingen in november 2023. Ook de verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen in maart 2023 zijn naar behoren verlopen.
50 | JAARSTUKKEN 2023
Gemeentearchief In 2023 is onverminderd gewerkt aan de ontsluiting, conservering en digitalisering van historische archieven en collecties. Digitalisering voorkomt schade aan originele materialen en zorgt voor verbetering van de toegang voor het brede publiek. Het werk aan het oude stadsarchief vordert gestaag. De digitalisering van het beeldarchief van Omroep Venlo is vrijwel voltooid. Achterstanden in meer recente archieven werden grotendeels ingelopen. Er waren belangrijke aanwinsten, zoals het archief van Pope, de eerste gloeilampenfabriek in Nederland. Nieuw beleid is ingevoerd voor de acquisitie van archieven en collecties en voor werken met vrijwilligers in het archief. De rapportage in het kader van horizontaal toezicht maakt inmiddels deel uit van de jaarlijkse routine.
Burgerbetrokkenheid en wijkgericht werken Een van de speerpunten binnen deze programmalijn is de inzet op burgerbetrokkenheid en de doorontwikkeling van het wijkgericht werken. Wij willen de gemeente dichter bij haar inwoners brengen en omgekeerd. Het wijkgericht werken is continu in ontwikkeling. De afgelopen jaren is onder andere ingezet op het werken met wijkwethouders, wijkanalyses, buurtbudgetten, multidisciplinaire teams (serviceteams), stappenplannen (wijze van samenwerken met inwoners) en het samenwerken met wijkoverleggen, dorpsraden en andere bewonerscollectieven. In 2023 zijn we gestart met de ontwikkeling van dorps- en wijkontwikkelingsplannen. Meerdere dorpen en wijken zijn hiermee bezig en wij maken de beweging vanuit de gebiedsprofielen (vanuit ontwikkelingsstrategie) om op deze beweging aan te sluiten. Vanaf 2023 is er een budget beschikbaar voor het uitvoeren/ondersteunen van micro-initiatieven. Dit tijdelijke budget is nodig om flexibel op initiatieven, wensen en behoeften van bewoners te kunnen inspelen. Hiervoor zijn in 2023 kaders ontwikkeld die in 2024 worden voorgelegd aan het college. Het SAM-fonds blijft een bekend fonds onder inwoners om nieuwe initiatieven mogelijk te maken. Hierbij ligt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering bij bewoners zelf.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2023. Als het van toepassing is staat er een toelichting bij.
Voor een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Personeelskostenbegroting’. Voor de kapitaallasten is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Centrale toelichting kapitaallasten’.
51 | JAARSTUKKEN 2023
Exploitatie Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
Programmalijn Personeel Reserves
75
85
110
25
-85
Overig
5.234
2.435
3.157
4.106
949
Saldo baten
5.309
2.520
3.267
4.131
864
Personeel
5.877
6.447
6.775
6.445
330
408
442
431
350
80
586
-586
Kapitaallasten Reserves
3.177
Overig
4.624
3.889
4.351
4.467
-116
Saldo lasten
14.086
10.779
11.557
11.849
-292
Saldo
-8.777
-8.259
-8.290
-7.718
572
Register niet ingezetenen € 188.000 voordeel op de baten Het aantal inschrijvingen RNI was hoger dan verwacht. Hetzelfde geldt voor het aantal wijzigingen van persoonsgegevens in het Register Niet-Ingezetenen. Per inschrijving en per wijziging ontvangt de gemeente een vergoeding van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens. Dit heeft gezorgd voor € 188.000 aan extra inkomsten ten opzichte van de bijgestelde begroting.
College van B&W € 586.000 voordeel op de baten en € 262.000 nadeel op de lasten Het voordeel op de baten is het financieel voordelig effect van de ontwikkeling van de actuariële rekenrente met betrekking tot de pensioenvoorziening APPA oud wethouders. Vrijval van de voorziening, op basis van het rente effect € 586.000, is ten gunste van de egalisatie reserve geboekt conform financieel beleid. Wat betreft de lasten is de voorziening pensioenen oud wethouders bijgesteld op basis van de actuariële berekeningen per 31-12-2023. De negatieve afwijking bedraagt met name (voor een bedrag van € 209.000) het niet begrote deel van de pensioenontwikkeling inclusief indexeringskosten in 2023.
Investeringsbudgetten Naam
Budget
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2022 2023 2023
Restant budget
Gereed 2023 ja
Jaar verwacht gereed
Klantgeleidingssysteem 2021
165
146
19
1
17
Vastenavondkamp ruim-fys visie
4.600
102
200
710
3.789
2027
Registratie Niet-Ingezeten RNI
705
705
550
155
2024
923
1.261
3.961
Totaal Dienstverlening
52 | JAARSTUKKEN 2023
5.470
248
Openbare orde en veiligheid Inleiding De programmalijn Openbare orde en veiligheid heeft als doel dat burgers, bezoekers en bedrijven zich in Venlo veilig voelen en veilig zijn.
Wat hebben we bereikt Wat hebben we bereikt? •
Stabilisatie van de waardering van veiligheid door onze inwoners; zowel in 2021 als in 2023 gaven zij hiervoor het rapportcijfer 7,2.
•
Honorering van ministerie van J&V voor deelname aan programma Preventie met Gezag. Dit houdt een intensivering in van de preventieve en repressieve aanpak van jeugdcriminaliteit (toekenning van € 1 miljoen structurele gelden op jaarbasis).
•
Vaststelling van het Regionaal Beleidsplan Veiligheidsregio Limburg-Noord (met daaraan gekoppeld het Provinciaal Risicoprofiel, het dekkingsplan en regionaal crisisplan).
•
Het voorbereiden van de doorontwikkeling Oranje Kolom/Bevolkingszorg naar aanleiding van de evaluatie op de Wet veiligheidsregio's.
•
Vaststelling van de wijk-/dorpsdraaiboeken hoogwater.
•
Een grote bijdrage geleverd aan de opvang van ontheemden uit Oekraïne en de crisisnoodopvang van asielzoekers en statushouders.