039 bijl1 Programmabegroting 2023-2026.pdf

gemeentelijke diensten en producten. * Dit is een nieuwe indicator die vanaf 2022 gefaseerd voor de verschillende dienstverleningskanalen wordt ingevoerd. De indicator drukt uit hoeveel moeite de klant naar eigen beleving heeft moeten doen om een vraag beantwoord of een probleem opgelost te krijgen. Dit vereist dat we op onze meest gebruikte dienstverleningskanalen het klantgemak structureel meten. Dit is momenteel in ontwikkeling. Vanaf de meerjarenbegroting 2024 kunnen de verzamelde gegevens worden gebruikt om een ambitie te formuleren.

Deze programmalijn omvat klassieke gemeentelijke taken als burgerzaken, gemeentearchief en publieke informatievoorziening, maar ook de organisatie brede thema’s ten aanzien van dienstverlening en wijkgericht werken. Dienstverlening is per slot van rekening een kerntaak en verantwoordelijkheid van de totale organisatie waarbij de leefwereld van de inwoners, bedrijven, instellingen en bezoekers centraal staat.

Wat willen we bereiken? De maatschappij verandert in snel tempo steeds meer in een informatie- en netwerksamenleving. Nieuwe wetgeving is steeds meer gericht op het versnellen en bevorderen van de digitalisering van overheidsdiensten. Hiermee veranderen ook de verwachtingen van onze inwoners ten aanzien van de kwaliteit en snelheid van de gemeentelijke dienstverlening. Maar dat niet alleen. Inwoners verwachten veel van de gemeente, maar ook andersom! Zo is het belangrijk dat inwoners zelf 56 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

initiatief nemen, collectiviteit organiseren en draagvlak verwerven. Het is belangrijk dat inwoners zich verantwoordelijk voelen én kunnen zijn voor hun eigen leefomgeving. En problemen die zich voordoen in hun dorp, wijk of buurt gezamenlijk weten op te lossen. Kortom burgerbetrokkenheid. Niet het stadskantoor, maar de wijk is het middelpunt van Venlo. Dicht bij de mensen en meer in overleg met onze inwoners, samen met onze dorps- en wijkraden. Daarmee bouwen we aan een breed palet aan initiatieven op het gebied van leefbaarheid, verkeer, duurzaamheid, openbare ruimte en groen in alle wijken en dorpen die Venlo rijk is. Het wijkgericht samenwerken krijgt steeds meer ruimte! Als gemeente staan we voor de opgave om voor al onze (meer dan 400) producten en diensten de klantinteracties zo eenvoudig en prettig mogelijk te laten verlopen. Daarvoor is niet langer toereikend dat we onze dienstverleningskanalen afzonderlijk goed inrichten en managen: de balies, telefoon, website, post en e-mail, webchat en apps. Voor een soepele dienstverlening is ook nodig dat we het samenspel van deze kanalen organiseren. Door deze kanalen bij elkaar te brengen, slimmer in te richten en goed op elkaar af te stemmen, kunnen we betere, naadloze, inclusieve klantinteracties realiseren.

Een 'omnichannel'-aanpak die voorziet in gemak, persoonlijke benadering en vertrouwen in de dienstverlening, en waar gestuurd wordt op klantgemak. We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: 

Iedereen vindt zijn weg bij de gemeente Venlo; niemand wordt of voelt zich buitengesloten;



Dienstverlening verloopt snel en eenvoudig, ongeacht product of kanaal;



De organisatie is in staat actief te sturen op de kwaliteit van dienstverlening.

Wat gaan we daarvoor doen? Binnen de programmalijn Dienstverlening zetten we de volgende stap op weg naar een overheid die toegankelijk en gemakkelijk benaderbaar is voor iedereen. We werken stapsgewijs toe naar een inclusieve klantinteractie waarin alle kanalen naadloos bij elkaar komen (omnichannel). Dit moet leiden tot een verbeterde klantervaring. Gerichte inzet van social media zorgt ervoor dat we bepaalde doelgroepen ook écht bereiken. Om deze ontwikkeling te kunnen monitoren wordt binnen Meetbaar Venlo de nieuwe indicator klantgemak ontwikkeld. Online Gemeentelijke websites moeten voldoen aan (wettelijke) eisen van toegankelijkheid, veiligheid, functionaliteit en gebruiksvriendelijkheid. Om deze reden én om onze online vindbaarheid en herkenbaarheid te verbeteren, gebruikt de organisatie in beginsel nog maar drie websites. Nog niet zo lang geleden waren dat er nog meer dan veertig! Online dienstverlening verloopt via www.venlo.nl. Nu Venlo (nu.venlo.nl) is de centrale nieuwssite van Venlo en krijgt diverse functionaliteiten die zich richten op burgerbetrokkenheid. Archief.venlo.nl is de website van het Gemeentearchief Venlo. Deze drie sites worden de komende jaren voortdurend doorontwikkeld. In lijn met ons doel van inclusieve, eenvoudige en snelle dienstverlening bieden we op venlo.nl de mogelijkheid om gemakkelijk te chatten met een medewerker van het KCC.

De proefperiode met web-chat wordt geëvalueerd in het najaar van 2022. Op basis van de positieve ervaringen tot dusverre is de verwachting dat we web-chat vanaf 2023 als volwaardig kanaal gaan inzetten.

57 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Telefonie Elk jaar vinden tussen 80.000-100.000 contacten plaats via het algemene telefoonnummer (14 077) van de gemeente Venlo. De ervaren kwaliteit van deze contacten heeft dan ook een enorme impact op het beeld dat de Venlose samenleving heeft van de gemeentelijke organisatie. Behalve een vriendelijke, behulpzame stem met de juiste informatie aan de andere kant van de lijn, moeten we de wachttijden beperkt houden. Werken via een flexibele schil om de telefonische bereikbaarheid te verbeteren heeft zich op dit gebied de afgelopen jaren bewezen. We gaan deze werkwijze continueren. Zo kunnen we de huidige kwaliteit van dienstverlening bestendigen en de huidige norm van telefonische bereikbaarheid naar onze klanten, inwoners en bedrijfsleven borgen. Burgerzaken In 2023 werken we aan verbeteringen bij de aanvraag van rijbewijzen en de verzoeken tot (her)vestiging van niet-ingezetenen. Vanaf eind 2023 zullen de aantallen aanvragen voor paspoorten en ID-kaarten sterk gaan oplopen. Vijf jaar lang komen dan veel meer mensen een reisdocument aanvragen en ophalen in vergelijking met de afgelopen vijf jaar. Dit is nog het gevolg van de verlengde geldigheidsduur van reisdocumenten, van 5 naar 10 jaar, in 2014. De preventie en opsporing van adres-, identiteits- en documentfraude krijgt een hoge plaats op de agenda.

Dit begint bij een hoge kwaliteit van de adresgegevens in de Basisregistratie Personen (BRP). De aanpak vereist een mix van robuuste werkprocedures, scherpe informatieanalyse, technische middelen en samenwerking met maatschappelijke partners. Het aantal RNI inschrijvingen neemt vanwege de situatie op de arbeidsmarkt verder toe. Dit betreft het inschrijven van seizoenswerkers uit andere landen die maximaal 4 maanden lang in Nederland komen werken. De dienstverlening voor RNI inschrijvingen betreft een regionale taak die vanuit 19 gemeenten in Nederland, waaronder Venlo, verzorgd wordt. Naast de reguliere openingstijden zijn de loketten inmiddels 3 avonden in de week geopend, evenals de zaterdagen in mei t/m augustus. Het is het niet meer mogelijk al deze klantprocessen via onze centrale publiekshal af te handelen. De 6 RNI-loketten worden verplaatst vanuit het stadskantoor naar een externe locatie. De huidige inrichting van onze publiekshal is inmiddels al weer zo'n zes jaar oud, en brengt enkele beperkingen met zich mee. Dat heeft gevolgen voor bijvoorbeeld de ontvangstmogelijkheden en looproutes, en daarmee de kwaliteit van de dienstverlening zoals ze wordt ervaren door zowel de burger als medewerker. Daarnaast speelt er ook een capaciteitsvraagstuk; voldoende balies voor zowel specialistische als reguliere producten en diensten.

Ten slotte moet ook beveiliging en het creëren van een veilige werkomgeving met z'n tijd meegaan. We gaan daarom onderzoeken hoe we de inrichting moderner, functioneler, veiliger en toekomstbestendiger kunnen vormgeven. Archief Het gemeentearchief zet in 2023 de conservering en digitalisering van historische archieven en collecties voort. Dit leidt dus ook tot een uitbreiding en verbetering van de online dienstverlening via archief.venlo.nl. Het in 2022 in gebruik genomen e-depot zal verder worden gevuld met digitale archiefbescheiden en andere bestanden, zoals beeldmateriaal. Het gemeentearchief continueert in 2023 zijn bijdrage aan het verbeteren van de digitale informatiehuishouding van de gemeente. Naast het digitale behoud en beheer van archieven en collecties blijft ook de fysieke locatie van het gemeentearchief een onderwerp van aandacht. Mogelijk zijn maatregelen nodig om de 58 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

archiefdepots aan alle wettelijke eisen te laten voldoen. Onderzocht wordt verder of de capaciteit van de archiefbewaarplaatsen kan worden vergroot. Wijkgericht werken Elke wijk is anders. De samenstelling, de ligging, het voorzieningenniveau en de fysieke inrichting beïnvloeden het leefbaarheids- en veiligheidsniveau in hoge mate. We blijven onze inzet verdelen over alle Venlose wijken en schenken relatief meer aandacht aan de wijken die dit nodig hebben (en dus minder aan de wijken die minder aandacht nodig hebben). We gaan onderzoeken op welke vernieuwende wijze(n) we nog meer inwoners kunnen bereiken, om hen te stimuleren om aan de slag te gaan in hun eigen buurt, en voor ons om dat mogelijk te maken. Deze aandacht manifesteert zich concreet in het werken met buurtinitiatieven en -budgetten, een dynamische samenlevingsagenda, kwaliteitsteams en burgerbegroting; maar ook andere methoden, zoals ontwikkelend beheer, om onze inwoners beter te betrekken bij de vraagstukken die er in hun woonomgeving spelen. Op die manier worden gemeente, bewoners, ondernemers en maatschappelijk instellingen steeds meer coproducenten van leefbaarheid en veiligheid. De participatieve democratie krijgt steeds duidelijker vorm. Als een waardevolle aanvulling op de bestaande representatieve democratie.

En als een middel om vorm en inhoud te geven aan eigen verantwoordelijkheid, eigenaarschap en identiteit op het schaalniveau van buurten en wijken; dicht bij de burger zelf. Dat betekent ook dat we vanaf 2024 op een andere manier omgaan met de bekostiging van buurt- en wijkraden, dat bestaande subsidieregelingen voor micro-initiatieven zoals het SAM fonds geëvalueerd worden, en de financiering voor micro-initiatieven vanaf 2026 structureel herzien wordt.

Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2023.

Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten / Lasten

2023

2024

2025

2026

Dienstverlening

Baten

2.520

4.068

4.380

4.346

Lasten

10.779

12.171

12.362

12.364

-8.259

-8.103

-7.981

-8.018

Totaal saldo Programmalijn

Begrotingsvoorstellen 2023-2026 Programmalijn Dienstverlening

2023

2024

2025

Micro-initiatieven

-400

-400

-400

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen

-61

9

25

40

Totaal programmalijn Dienstverlening

-461

-391

-375

40

59 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

2026

Micro-initiatieven 2023

2024

2025

-400

-400

-400

2026

De gemeente Venlo vindt het belangrijk om bewoners meer aan zet te krijgen en stuurt op het creëren van vitale gemeenschappen en doet dat door meer en meer wijkgericht te gaan werken. Actief wordt de relatie met de bewoners opgezocht. Instrumenten die we daarbij inzetten zijn het SAM fonds, de samenlevingsagenda en buurtbudgetten, burgerbetrokkenheid en wijkgericht werken. We zien dat er daardoor steeds meer bewonersinitiatieven ontstaan. Op termijn moet er ruimte zijn binnen reguliere budgetten om ook bewonersinitiatieven te kunnen realiseren. Grotere bewonersinitiatieven worden gelukkig al steeds vaker aan onze reguliere uitvoering gekoppeld (ontwikkelend beheer). Voor kleinere wensen vanuit buurten, dorpen en wijken is vaak nog geen geld. Hiervoor is in 2023 t/m 2025 incidenteel geld nodig als stimuleringsbudget voor micro-initiatieven.

Fractieondersteuning t.b.v. burgerraadsleden 2023

2024

2025

2026

-40

-40

-40

-40

Het presidium heeft vastgesteld dat in het licht van de verzwaarde taken van de volksvertegenwoordiging de fracties een betere ondersteuning geboden moet worden. Dit is in lijn met het advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur. We gaan de fracties in staat stellen om boven op hun bestaande fractieondersteuning twee burgerraadsleden in te zetten en deze te belonen met de (maximaal toegestane) vrijwilligersvergoeding. De kosten bedragen voor een burgerraadslid (prijspeil 2022) € 1.800. Voor 11 fracties maal twee burgerraadsleden bedragen de kosten 22 x 1.800 = € 39.600

Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Krediet 2022

2023

Onrendabel Registratie Niet-Ingezetenen (RNI)

U

Klantgeleidingssysteem

V

Totaal onrendabel

705 -180 -180

705

-180

705

Rendabel Niet van toepassing Totaal rendabel Totaal Programmalijn Dienstverlening

60 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Voorportaal 2024 2025 2026

Registratie Niet-Ingezetenen (RNI) 2023

2024

2025

2026

705 Sinds januari 2014 registreert Venlo niet-ingezetenen (RNI). Veelal internationale werknemers die korter dan vier maanden in Nederland komen werken (seizoensarbeid). Daarmee dragen we actief bij aan het vergroten van het aantal beschikbare arbeidskrachten voor de steeds krapper wordende (regionale) arbeidsmarkt in bepaalde sectoren. De afgelopen 4 jaar hebben we gemiddeld ruim 23.000 inschrijvingen per jaar verwerkt, merendeels uit Oost-Europese EU-landen. In 2021 waren dat er 26.000, in 2022 worden dat er naar verwachting 33.000. Vanwege de situatie op de arbeidsmarkt verwacht de RvIG dat het aantal inschrijvers de komende jaren verder zal toenemen. We gaan daarom uit van 31.500 inschrijvingen in 2023, oplopend tot 34.000 in 2028. In dit behoudend scenario laat de exploitatie vanaf 2023 een positief resultaat zien van € 33.000 oplopend naar € 80.000 vanaf 2026.

Klantgeleidingssysteem Het is technisch mogelijk gebleken om te kiezen voor een cloud-oplossing in plaats van een in-huisoplossing waardoor de investering lager is uitgevallen. Het restantkrediet ter hoogte van € 180.000 kan daarom vrijvallen.

61 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Openbare orde en veiligheid Inleiding Doelstelling

Indicatoren Meetbaar Venlo

Norm

Burgers, bezoekers en bedrijven

2.2.1 Waardering veiligheid woonomgeving

7,2

voelen zich veilig en zijn veilig in

2.2.2 Sociale veiligheid; index criminaliteit

78

Venlo.

Binnen deze programmalijn zijn alle taken en verantwoordelijkheden ondergebracht die een ordentelijk verloop van het maatschappelijk verkeer in de openbare ruimte raken inbegrepen de fysieke en sociale veiligheid van inwoners, bedrijven, instellingen en bezoekers, alsook het accounthouderschap voor de veiligheidsregio.

Wat willen we bereiken? Openbare orde en Veiligheid is bij uitstek een thema dat integraal bekeken moet worden. Immers, de acties en maatregelen die Venlo veiliger maken worden geïnitieerd vanuit verschillende programma’s en disciplines, zoals wonen, onderwijs, jeugd, vergunningverlening, vastgoed, werk en inkomen, et cetera. Naast een versterkte integraliteit is ook een versterking van onze gemeentelijke informatiepositie aan de orde. Dit komt tot uitdrukking in het nieuwe integrale veiligheidsbeleid (IVB) voor de periode 2023-2027. Ook de huidige geprioriteerde thema’s; adresgerelateerde problematiek, zorg&veiligheid en ondermijnende criminaliteit blijven onverminderd belangrijk. Dit geldt tevens en in toenemende mate voor de weerbaarheid van bestuur en wijken en de aan internationale werknemers gerelateerde overlast en criminaliteit. Vanuit de pijler Leefbaarheid dragen we bij aan het (meerjarige) programma gelijke kansen door duurzame samenwerking. Steeds belangrijker wordt de verbinding tussen veilig zijn en veilig voelen. Er is sprake van een toenemende polarisatie in de 62 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

samenleving, dat zich nog verder versterkt door het gebruik van social media. Dit vraagt ook op het gebied van openbare orde en veiligheid een andere aanpak. Een grotere snelheid van handelen is cruciaal, een goede omgevingsdialoog en burgerbetrokkenheid zijn onmisbaar. Informatie gestuurd handelen is een must. Om meerdere redenen. Steeds meer spelen achterliggende netwerken en ondermijnende criminaliteit een rol in veiligheid en veiligheidsbeleving. Dit maakt intergemeentelijke informatiedeling, integrale samenwerking in de regio en met andere (nationale) overheidsdiensten noodzakelijk. Ook vereisen stedelijke groei en computergestuurde technieken een andere aanpak van toezicht op bijvoorbeeld mainports en logistieke centra. Ook het corona-virus heeft impact op handhaving en toezicht. Dit vraagt een andere kijk op grootschaligheid van bijvoorbeeld evenementen. Maar ook op het prioriteren van handhaving gericht op het naleven van ventilatie- en luchtzuiveringsvoorschriften en de daarbij behorende toezichtprotocollen. De zomer van 2021 heeft geleerd dat effecten van klimaatverandering juist dóór het specifieke karakter van de Maas als valleirivier, grote gevolgen hebben in Limburg. Bij hevige en langdurige regenval leidt dit tot hoogwater en veiligheidsrisico’s voor het leven in de Maasvallei.

Hoogwaterbescherming en gebiedsontwikkeling gaan daarom hand in hand, met het landschap als basis. Dit vereist een sterke eenduidige visie en uitvoeringsorganisatie, samenwerking tussen overheidsorganisaties en versnelling van waterkerende, en rivierverruimende maatregelen en daarmee samenhangende gebiedsontwikkeling. En bovenal het gesprek aangaan met buurten en wijken, hun wensen kennen en hun kunde gebruiken binnen een versterkte en eendrachtige uitvoeringsorganisatie. De Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) is erop gericht om inwoners en bezoekers in onze regio beter te beschermen tegen (gezondheids)risico's, rampen en crises. Het betreft een gemeenschappelijke regeling van vijftien gemeenten waarbij besluitvorming plaatsvindt op basis van het standpunt van de meerderheid. De financiële gevolgen van besluiten door het Algemeen Bestuur VRLN worden door de vijftien gemeenten gedragen. Wij maken ons daarom binnen deze gemeenschappelijke regeling sterk om de invloed van de deelnemende gemeenten, en van Venlo in het bijzonder, te vergroten. Zodat deze beter aansluit op onze gemeentelijke ambities en plannen, meer recht doet aan onze financiële inbreng.

Wat gaan we daarvoor doen? Door de druk op de woningmarkt en de toename van het aantal internationale werknemers veroorzaakt illegale huisvesting in kamerverhuur panden een toenemende druk op de leefbaarheid in woonbuurten. Om de leefbaarheid te bewaken is het wenselijk, dat er blijvende aandacht is voor deze problematiek van illegale huisvesting van bovenstaande doelgroepen. In de afgelopen jaren heeft er succesvol een intensieve handhaving plaatsgevonden op illegale kamerverhuur, we gaan deze aanpak ook de komende drie jaar continueren. We versterken onze expertise om bruikbare data te verzamelen en te analyseren om zodoende tot adviezen te komen voor veiligheids- en handhavingsacties als ook tot prognoses voor beleidsontwikkeling. Daarnaast gaan we een grotere bijdrage leveren aan de strategische lobby/ Netwerk Veilig Limburg binnen de regionale driehoek, eenheid Limburg. Een goed geoutilleerd camerasysteem is niet meer weg te denken uit het integrale veiligheidsbeleid. Zoals het jaarverslag 2022 laat zien bewijst het zijn diensten overtuigend op het vlak van vermiste 63 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

personen, criminaliteit, overlast etc. Om onze toezichtsradius fors te vergroten gaan we meerdere camera(systemen), die momenteel niet uitgelezen worden door ons gemeentelijk cameratoezicht (zoals bos-, wild- en verkeerscamera’s) integreren en aansluiten op het glasvezelnetwerk in de binnenstad. Daarmee worden de systemen stabieler en minder storingsgevoelig.

Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2023.

Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves Openbare orde en veiligheid

Baten / Lasten

2024

2023

2025

2026

Baten

113

113

113

113

Lasten

12.580

12.550

12.490

12.401

-12.468

-12.437

-12.377

-12.288

Totaal saldo Programmalijn

Begrotingsvoorstellen 2023-2026 Programmalijn Openbare orde en veiligheid

2023

2024

2025

2026

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen

16

16

17

17

Totaal programmalijn Openbare orde en veiligheid

16

16

17

17

Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Krediet 2022

2023

Onrendabel Aansluiten camera’s en afsluiters op glasvezelnetwerk

U

577

Cameratoezicht orde en handhaving

V

111

Totaal onrendabel

687

Rendabel Niet van toepassing Totaal rendabel Totaal Programmalijn Openbare orde en veiligheid

64 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

687

Voorportaal 2024 2025 2026

Aansluiten camera’s en afsluiters op glasvezelnetwerk 2023

2024

2025

2026

577 Een goed geoutilleerd camerasysteem is niet meer weg te denken uit het integrale veiligheidsbeleid. De systemen zijn op dit moment verbonden via een ouderwets en onstabiel communicatienetwerk (koperkabel). In Venlo wordt nog dit jaar gestart met het aanbrengen van glasvezel in de binnenstad, wij stellen voor om mee te liften met deze werkzaamheden en de 83 camera’s en 17 dynamische afsluiters hierop aan te sluiten. Hiermee worden de systemen stabieler en veroorzaken veel minder storingen. We hebben dan de beschikking over een redans netwerk (twee richting): mocht aan de ene zijde de lijn worden onderbroken dan gaat deze via de andere zijde weer verder. Cameratoezicht orde en handhaving 2023

2024

2025

111 Ten behoeve van de instandhouding van de gemeentelijke camerasystemen is een budget voor vervangingsinvesteringen noodzakelijk.

65 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

2026

Wonen Inleiding Doelstelling

Indicatoren Meetbaar Venlo

Norm

Het realiseren van een

2.3.1 Gemiddelde rapportcijfer woonstad

7,0

aantrekkelijk, passend en

2.3.2 PM

*

toekomstbestendig woningaanbod. *Op basis van de in 2021 vastgestelde Woonvisie Venlo wordt momenteel een dynamische woonmonitor ontwikkeld. Vanaf de meerjarenbegroting 2024 kunnen gegevens hieruit worden gebruikt om een nieuwe indicator en ambitie te formuleren.

Deze programmalijn herbergt het woningbouwprogramma waarbinnen een gevarieerd en passend woningaanbod wordt gerealiseerd voor de huidige en toekomstige inwoners, alsook het accounthouderschap voor de woningcorporaties.

Wat willen we bereiken? Er is een grotere behoefte en een vraag naar meer kwaliteit en variatie in het woningaanbod. De stad groeit, verstedelijking neemt toe en ook steeds meer tijdelijke Venlonaren zoeken een goede plek om te wonen. Tegelijkertijd willen dorpen en kernen hun karakteristieke ligging in het (open) landschap behouden. We kiezen voor een gezonde woningvoorraad. Om de voorraad bereikbaar te houden voor onze inwoners is een gericht beleid op het tegengaan van speculatie noodzaak. Uiteraard heeft ook het relatiebeheer met de woningcorporaties in 2023 de aandacht. We leggen de doelstelling van een passend (sociaal) woningaanbod bestaande uit sloop, renovatie en nieuwbouw voor huidige en toekomstige inwoners van Venlo, vast in prestatieafspraken. Vanaf 2023 worden dit meerjarige afspraken, zodat we beter vooruit kunnen kijken. In lijn met de woonvisie bekijken we samen met de corporaties hoe we deze opgave kunnen versnellen. Bijvoorbeeld door als gemeente (weer) een actief grondbeleid te gaan voeren om de kernvoorraad sociale huurwoningen op peil te

66 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

houden dan wel die woonvragen te kunnen faciliteren die minder vanzelfsprekend hun weg vinden binnen de particuliere markt. Bij het realiseren van nieuwe woongebieden zoeken we aansluiting bij het bestaand stedelijk gebied, en kiezen we voor herbestemming en herontwikkeling. We kunnen zo andere opgaven verbinden aan woningbouw. Waar nodig kijken we ook buiten de stedelijke contour. Naast het realiseren van nieuwe aantrekkelijke woonmilieus is het van belang de bestaande woningvoorraad goed te blijven benutten, dat kan bijvoorbeeld door het bevorderen van doorstroming. De inzet van de verhuisvouchers kan hier een bijdrage in leveren, maar daarnaast moet gezocht worden naar andere manieren om mensen te ontzorgen. Dit om de stap naar een andere, beter passende woning te vergemakkelijken voor onze inwoners die hier behoefte aan hebben.

Wat gaan we daarvoor doen? Versnellen van de woningbouwopgave is een van de speerpunten uit het coalitieakkoord en benadrukt de opgave zoals vastgelegd in de woonvisie 2021-2026. We zetten in op een versnelling van procedures en een betere begeleiding van kleinschalige particuliere initiatieven. Deze initiatieven leveren een grote kwalitatieve bijdrage aan het realiseren van passende woonsegmenten voor uiteenlopende doelgroepen. Landelijk is de trend eveneens gericht op het versterken en vergroten van de woningvoorraad. Dit is vastgelegd in een tweetal landelijke programma's; NOVEX en Mooi Nederland. Binnen deze context gaan we ten behoeve van het opstellen van de omgevingsvisie in 2024 onze ambitie voor woningbouw kwantitatief en kwalitatief concretiseren, vanuit een progressief en realistisch perspectief en onderbouwd op basis van ruimtelijk, economische en maatschappelijk trends en ontwikkelingen als impulsen voor de woningbouwopgave. Denk hierbij aan de doorontwikkeling van de kenniseconomie, de verbeterde (spoorse) bereikbaarheid, de aantrekkingskracht van de stad op jongeren en jonge gezinnen en het verjongen van de arbeidsmarkt. We maken een verdiepingsslag naar de potentie van ontwikkellocaties en het optimaliseren van stadsrandzones. Ook inzet van gemeentelijke locaties en gebouwen is een middel om woningbouw te versnellen.

Zo kunnen ook woonsegmenten een plek krijgen die onvoldoende spontaan worden opgepakt door marktpartijen en/of corporaties. Binnen de juridische kaders van het zogenaamde 'Didam-arrest' gaan we gemeentelijke locaties en gebouwen transparant in de markt zetten. Om de positie van jongeren op de woningmarkt te versterken en doorstroming op gang te brengen continueren we de startersleningen. Deze worden verstrekt via een revolverend fonds in cofinanciering met de provincie Limburg. Tenslotte ligt de focus op robuuste en (grootschalige) flexibele oplossingen voor wisselende doelgroepen met eenzelfde woningprofiel, zoals internationale werknemers, starters, studenten, wonen met zorg, statushouders en Oekraïners. Daarom zetten we in op het bevorderen van de doorstroming op woningmarkt op doorstroming voor middengroepen en op het versterken van het vestigingsklimaat voor een brede en kennisintensieve economische structuur.

67 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2023.

Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten / Lasten

2023

2024

2025

2026

Wonen

Baten

29.057

17.590

16.438

16.015

Lasten

37.653

25.398

24.175

23.592

-8.596

-7.808

-7.738

-7.578

Totaal saldo Programmalijn

Begrotingsvoorstellen 2023-2026 Programmalijn Wonen

2023

2024

2025

2026

Borgen meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen

-2.435

-2.435

-2.435

-2.435

-150

-100

Versnellen woningbouwopgave Inverdieneffecten investeringen op vastgoed Overige voorstellen < € 0,1 miljoen Totaal programmalijn Wonen

2.300 -91

-91

-91

-91

-2.676

-2.626

-2.526

-226

Borgen meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen 2023

2024

2025

2026

-2.435

-2.435

-2.435

-2.435

We willen onze gebouwen in stand houden, niet alleen voor onszelf, maar ook voor onze gebruikers. Hiertoe is in oktober het “beheerplan 2023-2032” vastgesteld. Dit nieuwe beheerplan is gebaseerd op actuele meerjaren onderhoudsplannen (MJOP’s) en voorziet in de kwalitatieve instandhouding van onze gebouwen op conditieniveau `3´ redelijk (op de schaal van 1 tot 6). Sinds 2006 zijn de in de begroting opgenomen dotaties in de onderhoudsvoorzieningen niet meer verhoogd. Die middelen zijn echter niet in overeenstemming met de omvang van de gebouwenportefeuille. Ook de exploitatiebudgetten voor het preventief- en correctief onderhoud verlangen actualisatie. Hiermee brengen we de onderhoudsvoorziening in overeenstemming met het BBV, dat eist dat de in de begroting opgenomen middelen voor onderhoud van gebouwen toereikend zijn en onderbouwd kunnen worden met actuele meerjaren onderhoudsplannen. Bij de volgende MJOP-actualisatie wordt de onderhoudsopgave geëvalueerd en afgestemd op de dan inmiddels gevormde gebouwenkernportefeuille.

68 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Versnellen woningbouwopgave 2023

2024

-150

-100

2025

2026

Versnellen van de woningbouwopgave is een van de speerpunten uit het coalitieakkoord en benadrukt de opgave, zoals vastgelegd in de woonvisie 2021-2026. Stimuleren CPO-initiatieven: In de woonvisie 2021-2026 zetten we in op het stimuleren van kleinschalige particuliere initiatieven. Deze initiatieven leveren een grote kwalitatieve bijdrage aan het realiseren van passende woonsegmenten voor uiteenlopende doelgroepen. Ook vanuit het programma Gezond en Actief is dit een belangrijk thema heeft. Juist omdat CPO-initiatieven vaak vanuit de doelgroep ouderen komen: we bieden ruimte voor een bijzondere woonvorm en van daaruit kan de zorg voor en met elkaar anders worden vormgegeven. Voorstel is om twee initiatieven te ondersteunen in een pilot-vorm met als uitgangspunt het ontzorgen van de initiatiefnemers. Verdiepingsslag potentiële woningbouwlocaties: In het kader van de woonvisie is een studie gedaan naar de kansen voor woningbouw. Dit heeft een overzicht opgeleverd van potentiële woningbouwlocaties. Hierbij is nog onvoldoende rekening gehouden met ruimtelijke kwaliteit en de meerwaarde die een combinatie van wonen, water en groen kan betekenen voor het optimaliseren van de stadsrandzones en bestaand bebouwd gebied. Met de verdiepingsslag krijgen we een reëler beeld bij de kansrijkheid van de potentiële ontwikkellocaties, de potentie van de stadsrandzones en zicht op koppelkansen.

Versnelde inzet eigen gronden en panden voor woningbouw: Inzet van gemeentelijke locaties en gebouwen is een middel om woningbouw te versnellen. Zo kunnen ook woonsegmenten een plek krijgen die onvoldoende worden opgepakt door marktpartijen en/of corporaties. De gemeente Venlo heeft locaties en panden aangewezen die verkocht kunnen worden. Daarnaast zijn er ook locaties en panden die in de komende jaren vrijkomen. De doorwerking van het Didam arrest heeft er voor gezorgd dat enkele gemeentelijke grondexploitaties on hold zijn gezet en transparant aan de markt aangeboden moeten worden. Deze locaties gaan we nu versneld oppakken.

Inverdieneffecten investeringen op vastgoed 2023

2024

2025

2026 2.300

Opgave ‘inverdieneffecten’ ad € 2.300.000 inzake extra investeringen In deze programmabegroting zijn (substantiële) bedragen opgenomen voor wat betreft investeringen en/of financiering van activiteiten op het gebied van: 

Duurzaamheid (€ 8.000.000 en € 5.000.000 vanuit het coalitieakkoord);



Ontwikkelend beheer (€ 10.000.000);



Bijstelling van een structurele en substantiële dotatie aan de onderhoudsvoorziening inzake de meerjaren onderhoudsplannen van het gemeentelijk vastgoed (breed), jaarlijks € 2.400.000. 69 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Naast deze aanvullende investeringen wordt er bijvoorbeeld nagedacht over een herijking van gemeenschapsaccommodaties en concentratie van sportaccommodaties. Voor wat betreft het totaal van de inverdieneffecten van de extra investeringen de effecten van de (her)allocatie van vastgoed wordt vanaf 2026 € 2.300.000 structureel als opgave ‘ingeboekt’.

Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Krediet 2023 2022

U V

590 250

Voorportaal 2024 2025 2026

Onrendabel Nieuwe tranche Startersleningen Kredietverhoging woonwagenlocatie Kaldenkerkerweg Totaal onrendabel

840

Rendabel Niet van toepassing Totaal rendabel Totaal Programmalijn Wonen

840

Nieuwe tranche Startersleningen 2023

2024

2025

2026

590 Om jonge mensen aan te trekken en te behouden gaan we de starterslening verlengen. Het is een succesvolle regeling, jaarlijks maken minimaal 50 starters hiervan gebruik. Naast het aantrekken en behouden van jongeren brengt de verkoop van een goedkopere starterswoning een verhuisketen op gang waardoor circa 3 woningen in een hogere prijsklasse verkocht worden. De startersleningen worden verstrekt vanuit een revolverend fonds, middelen (rente en aflossing) vloeien dus ook weer terug naar het fonds en worden dan weer ingezet om nieuwe leningen te verstrekken. Bij de starterslening is sprake van cofinanciering, hierbij neemt Provincie Limburg 75% per starterslening voor haar rekening en de gemeente Venlo 25%. Tegenover het gemeentelijk bedrag van € 590.000 staat dus een provinciale bijdrage van € 1.770.000. Het gaat om incidenteel geld dat wordt toegevoegd aan de gemeenterekening bij het Stimuleringsfonds volkshuisvesting Nederlandse gemeenten. Kredietverhoging woonwagenlocatie Kaldenkerkerweg 2023

2024

2025

2026

250 In 2014 heeft de gemeenteraad middelen gereserveerd voor de herinrichting van 8 woonwagenlocaties. 7 locaties zijn nagenoeg gereed en zijn of worden overgedragen aan Woonwenz. De uitvoering van de locatie Kaldenkerkerweg staat de komende 2 jaren op het programma. Uit aanvullende bodemonderzoeken blijkt dat de verontreinigingssituatie groter is dan voorheen voorzien. De meerkosten worden geraamd op € 250.000.

70 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Omgeving Inleiding Doelstelling

Indicatoren

Norm

Het realiseren van een

2.4.1 Venlo is een groene gemeente

58

kwalitatieve en

2.4.2 Venlo is een schone gemeente

75

2.4.3 Ontwikkeling groen areaal

*

toekomstbestendige leefomgeving

I.

Stadsnatuur

II.

Parken

III.

Landbouwareaal

IV.

Natuurareaal

* Dit is een nieuwe indicator die vanaf 2022 gefaseerd wordt ingevoerd. De indicator laat in percentage en meters2 zien hoe het groenareaal binnen de gemeente Venlo zich ontwikkelt in vier groen-typologieën: I stadsnatuur, II parken, III landbouwareaal en IV natuurareaal. Er wordt in 2022 een 0-situatie vastgelegd, de ontwikkeling in groen-typologieën wordt vanaf 2023 gemonitord. Vanaf de meerjarenbegroting 2024 kunnen gegevens hieruit worden gebruikt om een nieuwe indicator en ambitie te formuleren.

De programmalijn Omgeving levert een bijdrage aan het creëren en het in standhouden van een aantrekkelijke leefomgeving: schoon, heel, veilig, duurzaam en toekomstbestendig. Ruimtelijke kwaliteit is daarbinnen een sleutelbegrip waar het gaat om de juiste programma’s voor wonen, werken, recreëren en voorzieningen. De juiste uitstraling en identiteit. Hergebruik en herbestemming van cultureel erfgoed.

71 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Wat willen we bereiken? Versterking van de ruimtelijke kwaliteit blijft een sleutelbegrip. Identiteit, oriëntatie, leef kwaliteit en vestigingsklimaat hangen hiermee samen. De groei van de stad en het aantal woningen naar een 100.000+ niveau vraagt om een (her)oriëntatie op de ruimtelijke structuur, waarbij zowel een verdere kwalitatief hoogwaardige verstedelijking van het binnenstedelijk gebied – meer stad – áls het versterken van natuurwaarden in het buitengebied – meer land – áls het ruimtelijk invullen van nieuwe energiebronnen en klimaatopgave gelijkwaardige aandacht moeten krijgen. Als een drager van lokale en regionale identiteit vormt behoud, benutting en versterking van erfgoed een cruciale factor hierin. Dit alles komt tot uitdrukking in de nieuwe omgevingsvisie en het omgevingsplan. De Maas is in vele opzichten belangrijk en beeldbepalend voor Venlo en de regio. De ruimtelijke kwaliteit van het unieke terrassenlandschap en de cultuurhistorische waarden van de Maasvallei bieden kansen om een ruimtelijke én economische meerwaarde te creëren op het gebied van wonen, werken, en recreëren. Hoogwaterbescherming en gebiedsontwikkeling gaan hand in hand, met het landschap als basis.

Dit vereist een sterke eenduidige visie en uitvoeringsorganisatie, samenwerking tussen overheidsorganisaties en versnelling van waterkerende, en rivierverruimende maatregelen en daarmee samenhangende gebiedsontwikkeling. En bovenal het gesprek aangaan met buurten en wijken, hun wensen kennen en hun kunde gebruiken binnen een versterkte en eendrachtige uitvoeringsorganisatie. In de Integrale Visie op de Openbare Ruimte is vastgelegd dat de openbare ruimte steeds meer ook het directe leefgebied is van inwoners, bezoekers en gebruikers van de stad. Daar hoort bij dat planmatig beheer & onderhoud en vervangingsinvesteringen gekoppeld worden aan andere beleidsdoelstellingen zoals klimaatadaptatie, energietransitie, vergroening, gezondheid, inclusiviteit maar ook aan specifieke gebiedsontwikkelingen (werk met werk maken) en burgerbetrokkenheid. Daardoor wordt een integraler niveau van werken bereikt, dat kosteneffectiever en vriendelijker is voor inwoners: ontwikkelend beheer. De gemeente levert een belangrijke bijdrage aan een circulaire economie. Door het ontstaan van afval zoveel mogelijk te voorkomen, geproduceerd afval maximaal te scheiden en recyclen, en grondstofketens te sluiten. Kortom: van afval naar grondstof. De noodzaak hiervoor is tweeledig, en wordt zowel vanuit economisch als vanuit ecologisch oogpunt ingegeven.

De kosten voor inzameling en verwerking van afvalstoffen nemen (wereldwijd) toe en de opbrengsten nemen (wereldwijd) af. Deze kosten dragen, samen met de rioolheffing en onroerend zaakbelasting, rechtstreeks bij aan de woonlasten van inwoners. In 2023 wordt eindelijk de Omgevingswet ingevoerd. De Omgevingswet staat voor een goed evenwicht tussen het benutten en beschermen van onze leefomgeving. Daarnaast beoogt de wet ook een nieuwe manier van (samen)werken: integraal, gebiedsgericht en participatief. Een ingrijpende veranderopgave in processen en procedures. Niet alleen voor onze interne organisatie maar ook voor onze inwoners, ondernemers, initiatiefnemers, ontwikkelaars en woningcorporaties. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) treedt samen met de Omgevingswet in werking. De Wkb moet zorgen voor een betere bouwkwaliteit tegen lagere kosten waarbij bouwers en initiatiefnemers meer eigen verantwoordelijkheid krijgen. Deze wijzigingen kunnen vanaf 2024 (negatieve) financiële effecten hebben op de inkomsten uit (bouw)leges. 72 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Venlo bruist, de stad is het visitekaartje en een positieve beleving en adequaat voorzieningenniveau zijn hierin essentieel. Het gemeentelijk vastgoed speelt hierin een grote rol. Ons vastgoed is immers dienstbaar aan onze inwoners die gebruik maken van sportvoorzieningen, maatschappelijke accommodaties en cultuurgebouwen als ook aan onszelf (ambtelijke huisvesting). Dit merken we in toenemende mate in de dynamiek, de benodigde middelen, maar ook in de complexiteit die hiermee gepaard gaat. Ontwikkelingen en vraagstukken zoals verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed en keuzes in omvang en kwaliteit van het voorzieningenniveau vragen om efficiënt en verantwoord vastgoedbeheer. Het belang van actuele vastgoeddata is evident zodat goede sturing op de (omvang van de) vastgoedportefeuille en -daaropvolgend- effectief beheer en onderhoud plaatsvindt. Deze ontwikkeling is in 2022 in gang gezet en zal ook in 2023 e.v. de agenda bepalen. Portefeuillemanagement, het sturen op de vastgoedportefeuille, is essentieel: het stelt ons in staat om gronden en gebouwen effectief dienstbaar te maken aan onze gemeentelijke beleidsdoelen en te sturen op maatschappelijk rendement.

Het stelt ons bovendien in staat om te sturen op de toekomstbestendigheid (en waardevastheid) van de vastgoed-voorraad, waardoor we bewuste en verantwoorde keuzes maken gerelateerd aan de actuele ontwikkelingen en daarmee gemoeide investeringen.

Wat gaan we daarvoor doen? Een van de prioritaire gebieden in de stad is de wijk Vastenavondkamp. Hiervoor is een integrale gebiedsvisie vastgesteld, waarin fysieke, economische en sociale maatregelen samenkomen. De focus ligt op versterking van het winkelcentrum, de openbare ruimte en de sociale woningvoorraad. Een blik in de verdere toekomst maakt duidelijk dat een ingrijpendere herstructurering noodzakelijk is om de gewenste woningdifferentiatie te realiseren. Niet alleen huurwoningen zijn belangrijk, maar ook het creëren van kansen voor marktpartijen die willen investeren in koopwoningen. Waarmee nieuwe groepen inwoners naar de wijk getrokken worden. Met de ‘Integrale Visie Openbare Ruimte 2021 – 2031’ (IVOR) en het ‘Integrale Beheerplan Openbare Ruimte 2021-2026’ (IBOR) is een belangrijke stap gezet om meer richting te geven aan de toekomstige inrichting van de openbare ruimte. Door het beheer en onderhoud daar waar mogelijk te combineren met het realiseren van nieuwe beleidsambities en/of bewonersinitiatieven vanuit dorpen en wijken, kan er 'werk met werk' worden gemaakt. De uitvoering verschuift van een technische aangelegenheid naar aandacht voor tevredenheid en betrokkenheid van de gebruikers, waarbij ook het gebruik van data een steeds grotere rol krijgt bij het nemen van beslissingen in het beheer. Traditioneel beheer verandert in ontwikkelend beheer.

Lopende contracten worden opnieuw aanbesteed op basis van deze nieuw vastgestelde uitgangspunten. De komende jaren moeten uitwijzen of we hiermee voldoende stappen gezet hebben voor een leefbare, klimaatbestendige en toekomstbestendige gemeente. De ingezette werkwijze zal in 2025 geëvalueerd en eventueel bijgesteld worden. Groot onderhoud en renovatie hoort erbij om onze groenvoorzieningen voor de toekomst functioneel te houden. Hiervoor wordt vanaf 2023 structureel invulling gegeven aan investeringen voor vervangingen en omvormingen van groenvoorzieningen. Er vind een intensivering plaats van de aanleg van groter groen en bosplantsoenen. Daarnaast is het omvormen van onnodige verharding naar groenvoorzieningen als een kans om onze omgeving klimaatbestendiger te maken. 73 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

In de toekomst verwachten we meer en vaker extreme weersituaties. Het regeerakkoord, het Deltaprogramma, de NOVI en de Ruimtelijke ordeningsbrief van 17 mei jl., maar ook het Programma Waterveiligheid en Ruimte van de provincie Limburg stellen water en bodem meer dan ooit centraal als sturend principe in de ruimtelijke ordening. Samen met het Waterschap beogen we een versnelling in de realisatie door intensievere samenwerking, een meer omgevingsgerichte werkwijze en burgerbetrokkenheid. We werken voor de toekomst aan een grondstoffenvisie en een uitvoeringsprogramma Venlo Circulair & Schoon 2022-2027. Voor dat dit wordt ingevoerd is het van belang om de basis hiervoor op orde te hebben en in te spelen op actuele ontwikkelingen en opgaven op gebied van afval, grondstoffen en een schone stad binnen het huidige beleid. Daarvoor lossen we een aantal actuele knelpunten ten aanzien van GFT en PMD op, zetten we grondstofcoaches in en versterken we de handhaving. De inzamelstructuur voor zwerfafval door vrijwilligers en verenigingen wordt gecontinueerd en we versterken de inzameling van zwerfafval binnen onze eigen opdrachtgeversrol ten aanzien van beheer en onderhoud openbare ruimte. We gaan onderzoeken of een verdere intensivering van preventieve maatregelen minder zwerfafval opleveren.

Binnen de Afvalsamenwerking Limburg (ASL) worden er in 2023 nieuwe aanbestedingen gedaan voor de verwerking van GFT en restafval. In 2023 treedt de Omgevingswet én de daaraan gekoppelde Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen in werking. Een aantal zaken zullen vanaf 1 januari 2023 direct operationeel zijn (bijv. de vergunningverlening). De totale transitie van de Omgevingswet strekt zich uit tot 2029. In 2023 ligt het accent op de actualisatie van de ruimtelijke structuurvisie tot omgevingsvisie en de transformatie van de bestemmingsplannen naar het omgevingsplan. Voor 2023 wordt een UitvoeringsProgramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving opgesteld met accenten op een wijkgerichte aanpak van overlastgevende panden, het uitvoeren van integrale controles bij overlastgevende panden, de implementatie van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2023.

Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten / Lasten

2023

2024

2025

2026

Omgeving

Baten

30.296

30.605

31.668

24.996

Lasten

52.916

51.641

54.864

46.367

-22.621

-21.036

-23.196

-21.371

Totaal saldo Programmalijn

74 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Begrotingsvoorstellen 2023-2026 Programmalijn Omgeving

2023

2024

2025

Ontwikkelend beheer inrichting openbare ruimte

-4.512

-2.000

-4.000

-200

-200

-200

-1.000

-1.960

Hoogwaterveiligheid

-500

Zwerfafval

-110

Basis op Orde openbare ruimte

2026

Onderhoud Onderdoorgang Vierpaardjes

-120

Venlo Circulair & Schoon/Afvalinzameling

376

376

375

375

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen

-25

-18

-18

-18

Totaal programmalijn Omgeving

-4.771

-1.843

-4.843

-1.923

Ontwikkelend beheer inrichting openbare ruimte 2023

2024

2025

-4.512

-2.000

-4.000

2026

Voor de realisatie van ontwikkelend beheer wordt een bestemmingsreserve ingericht. Deze nieuwe manier van werken moet leiden tot meer synergie in de uitvoering van beheer en onderhoudsprojecten, snellere implementatie van nieuwe beleidsambities op het gebied van verduurzaming en vergroening en een grotere inwonersbetrokkenheid en -tevredenheid. Het inzetten van extra middelen ‘aan de voorkant’ moet leiden tot een structureel inverdieneffect op de beheer- en onderhoudsbudgetten groen en water van op termijn ca. 5% (€1 mln. vanaf 2026). Vanuit Ontwikkelend beheer worden in 2023 de volgende projecten in uitvoering gebracht: •

Straelseweg, Gasthuiskampstraat en Craneveldstraat Venlo;

•

Diependijkstraat fase 2, Olmenstraat en Lijsterbesstraat Blerick (passend binnen de

gebiedsontwikkeling Vastenavondkamp). De straten worden volgens het principe ‘van gevel tot gevel’ toekomstbestendig ingericht: dit leidt tot een verbeterde wegkwaliteit, vergroening en een hogere verkeersveiligheid. Ambities voor klimaat robuust/vergroening en afkoppelen riolering worden meegenomen. Daarnaast worden ook maatregelen genomen t.b.v. de fiets en parkeren en wordt de Straelseweg ingericht als fietsstraat. Burgerbetrokkenheid maakt integraal onderdeel uit van de uitvoering van de projecten.

Hoogwaterveiligheid 2023

2024

2025

2026

-500 Er is een versnelling noodzakelijk van de projecten binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Primair wordt dit uitgevoerd door het Waterschap. Voor de gemeente liggen er veel kansen om door middel van aanpalende gebiedsontwikkeling specifieke gemeentelijke doelen te bereiken. Samen met het Waterschap beogen we een intensievere samenwerking waardoor meer omgevingsgericht en participatief gewerkt kan worden binnen deze projecten. Voor de realisatie van de projecten is al een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld (begroting 2022 en bestemming rekeningresultaat 75 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

2021). Binnen deze gebiedsontwikkelingen wordt intensief samengewerkt met inwoners en worden kleinschalige micro-initiatieven op het gebied van leefbaarheid openbare ruimte gerealiseerd. Voor de bekostiging hiervan is een eenmalig budget van € 500.000 noodzakelijk.

Zwerfafval 2023

2024

2025

2026

-110

-200

-200

-200

Zwerfafval is een belangrijk thema in het coalitieakkoord. Met het inzamelen van zwerfafval dragen we zorg voor een schone buitenruimte en gaan we verontreiniging van bodem en water tegen, reduceren we de overlast van ongedierte en daarmee leveren we indirect een bijdrage aan het veiligheidsgevoel van onze inwoners. De rijksbijdrage zwerfafvalvergoeding stopt per 2022 waarmee een belangrijke basis voor uitvoering van de taak door vrijwilligers verdwijnt. Voorgesteld wordt de aanpak zwerfafval met 3 jaar 2023 t/m 2025 te verlengen. Uit de UPV komen vanaf 2023 nieuwe gelden voor onder andere de gemeente Venlo. Met deze gelden kunnen we - vooralsnog eenmalig een deel van de kosten in 2023 betalen om zwerfafval te bestrijden.

Basis op Orde openbare ruimte 2023

2024

2025

2026

-1.000

-1.960

De openbare ruimte is het geheel van groenvoorzieningen, voorzieningen rondom wegen, etc. Om het basisniveau van de openbare ruimte te borgen, zijn zowel incidentele als structurele middelen in de begroting opgenomen. Voor de periode 2021 t/m 2024 is er een reserve ingericht voor de 'basis op orde openbare ruimte'. Dit om jarenlang uitgesteld onderhoud in te halen. De reserve is en wordt hoofdzakelijk aangewend voor groen en water en het ondergrondse netwerk voor openbare verlichting. Voor de periode na 2024 zijn er nu additionele voorstellen opgevoerd: •

Toevoeging (restant) reserve basis op orde

Groot onderhoud en renovatie hoort erbij om onze groenvoorzieningen voor de toekomst functioneel te houden. Hiervoor dienen we vanaf 2023 structureel invulling te geven aan vervangingen en omvormingen van groenvoorzieningen. Denk daarbij aan middelen voor het periodiek vervangen van dode bomen en het toekomstbestendig herinrichten van plantvakken die kaal, dood of niet goed meer te beheren zijn. Hiervoor is incidenteel voor 2025 € 700.000 toegevoegd aan de reserve Basis op orde. •

Basis op Orde voor ondergrondse netwerk openbare verlichting

Er loopt een traject om te bezien of het ondergrondse elektriciteitsnetwerk (Venlonet) kan worden afgestoten. Daarom is er sinds 2019 geen structureel vervangingsbudget meer in de begroting opgenomen. De onderhandelingen zijn nog gaande en lopen naar verwachting nog door tot 20232024. Omdat we niet het risico willen lopen dat delen van Venlo zonder openbare verlichting komen te zitten, willen we de hoogstnoodzakelijke vervangingen realiseren. Evenals in 2021 en 2022 wordt voorgesteld om hiervoor een bedrag te onttrekken uit de reserve Basis op Orde.

76 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Aangezien niet met zekerheid gezegd kan worden dat het ondergrondse netwerk vanaf 2025 niet meer ons eigendom zal zijn, wordt vanaf 2025 het reguliere structurele budget van € 300.000 opgevoerd. De afgelopen jaren is gezien het onderhandelingstraject al getemporiseerd in het onderhoud. Dat wordt vanaf 2025 niet meer acceptabel geacht. •

Basis op orde houden – dagelijks beheer en onderhoud groen en water

Met de vaststelling van het IVOR/IBOR, de Agenda Groen en Water en de daarbij behorende beheerplannen is vastgelegd op welke wijze en op welk niveau beheer en onderhoud van groen en water gewenst en noodzakelijk is. De lopende contracten worden opnieuw aanbesteed op basis van deze nieuw vastgestelde uitgangspunten. Naast wijzigingen in inhoudelijke ambities zien we een toename van de kosten ten opzichte van de huidige contracten (2017) die voornamelijk te maken heeft met de volgende aspecten: 

Prijsstijgingen van beheerkosten, overhead, uitvoering en innovatie;



Mutaties en aanvullingen in areaalgegevens (o.a. toevoeging greenport);



Toevoeging watergeven vanwege zomerdroogte.

De komende jaren moeten uitwijzen of we hiermee voldoende stappen gezet hebben voor een leefbare, klimaatbestendige en toekomstbestendige gemeente. De ingezette werkwijze zal in 2025 geëvalueerd en eventueel bijgesteld worden. Voor dekking van de kosten in 2022 tot en met 2025 is daarom de reserve groen en water in te stellen. Structurele dekking ter hoogte van € 1.660.000 vanaf 2026 dient echter ook geborgd te worden.

Onderhoud Onderdoorgang Vierpaardjes 2023

2024

2025

2026 -120

Na realisatie van de Onderdoorgang Vierpaardjes is beheer en onderhoud van de tunnel en de openbare ruimte noodzakelijk. Voor dit beheer en onderhoud is beoordeeld wat de omvang daarvan zou moeten zijn. Het betreft een structureel bedrag van € 120.000. Oplevering van de Onderdoorgang Vierpaardjes is gepland voor eind 2025. Dat betekent dat vanaf het jaar 2026 een bedrag van € 120.000 per jaar gereserveerd zou moeten worden in de meerjarenbegroting.

Venlo Circulair & Schoon/Afvalinzameling 2023

2024

2025

2026

376

376

375

375

Vooruitlopend op de vaststelling van het nieuwe beleidskader Van afval naar grondstof begin 2023 is het van belang om de basis hiervoor op orde te hebben en in te spelen op actuele ontwikkelingen en opgaven op gebied van afval, grondstoffen en een schone stad binnen het huidige beleid. Daarvoor lossen we een aantal actuele knelpunten op. Zo wordt de afkeur van GFT en PMD aangepakt, zetten we grondstofcoaches voor meer afvalscheiding en minder bijplaatsingen. We richten ons daarbij extra op wijken waarin problematiek vaker speelt, gaan inwoners actief adviseren en versterken de handhaving. Ook kunnen inwoners hun GFT tweewekelijks aanbieden in de wintermaanden. De kosten worden via de afvalstoffenheffing in rekening gebracht bij onze inwoners. 77 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Krediet 2022

2023

Voorportaal 2024 2025 2026

Onrendabel Basis op orde houden bomen en beplanting

V

1.875

1.875

1.875

1.875

Infrastructurele maatregelen Boskamp Tegelen Openbare verlichting

U V

1.730 866

866

866

866

Civiele objecten Verkeersregelinstallaties

V V

740 476

195 451

638 426

221 235

Speelvoorzieningen Vervangen bomen Arcen

V V

100 100

100 620

100

100

Voertuigen

V

60 5.948

616 4.723

662 4.567

615 3.913

V

1.477 4.723

4.567

3.913

Totaal onrendabel Rendabel Impuls groenonderhoud Totaal rendabel

1.477

Totaal Programmalijn Omgeving

7.425

Basis op orde houden bomen en beplanting 2023

2024

2025

2026

1.875

1.875

1.875

1.875

Groot onderhoud en renovatie hoort erbij om onze groenvoorzieningen voor de toekomst functioneel te houden. Hiervoor dienen we vanaf 2023 structureel invulling te geven aan investeringen voor vervangingen en omvormingen van groenvoorzieningen. Denk daarbij aan middelen voor het periodiek vervangen van dode bomen en het toekomstbestendig herinrichten van plantvakken die kaal, dood of niet goed meer te beheren zijn. Daarnaast zien we het omvormen van onnodige verharding naar groenvoorzieningen als een kans om onze omgeving nog klimaatbestendiger te maken. Een openbare ruimte die bijdraagt aan het verminderen van wateroverlast, de biodiversiteit verhoogt en het terugdringen van hittestress. In het beheerplan Groen en Water zijn de kosten opgenomen voor jaarlijkse vervangingen, (gebiedsgerichte) omvormingen en nieuwe aanleg op basis van een eerste inschatting van de kwaliteit van onze groenvoorzieningen. Alsmede de nog uit te voeren inhaalslag (achterstand), gewenste nazorg en te verwachten algemene investeringen voor groen naar verwachting gaan vragen.

Infrastructurele maatregelen Boskamp Tegelen 2023

2024

2025

2026

1.730 Voor de locatie Boskamp in Tegelen heeft woningcorporatie Antares een voorstel uitgewerkt voor de bouw van ca. 100 woningen. Om deze ontwikkeling te kunnen ontsluiten zijn maatregelen nodig, zoals een ontsluitingsweg en een aansluiting op de Grotestraat. Hierdoor ontstaat ook de mogelijkheid om het achterliggende Maasveld beter te ontsluiten. Op dit moment wordt die wijk feitelijk maar middels één ontsluiting (via de Boskampstraat) ontsloten en die staat onder grote druk. 78 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Uit de evaluatie van het hoogwater in de zomer van 2021 is gebleken dat dit een zeer kwetsbare situatie is. Er is sprake van synergie. Dit voorstel levert zowel een belangrijke bijdrage aan de (sociale) woningbouwopgave als aan de noodzakelijke verbetering van de gemeentelijke ontsluitingsstructuur van de bestaande wijk Maasveld.

Openbare verlichting 2023

2024

2025

2026

866

866

866

866

Voor openbare verlichting onderhouden we lichtmasten en verlichtingsarmatuur. De lichtmasten en verlichtingsarmatuur hebben een technische levensduur van respectievelijk 46 en 23 jaar. Conform het beheerplan openbare verlichting willen we structureel elk jaar ongeveer 2% van alle lichtmasten en 4% van de verlichtingsarmaturen vervangen overeenkomstig de technische levensduur. Dat kost, op basis van het huidige prijspeil, structureel € 866.000 per jaar. Voor het areaal wat we nu willen vervangen, zijn er geen kapitaallasten in de begroting opgenomen. We gaan dus niets vervangen dat niet al volledig is afgeschreven.

Vervangingsinvesteringen civiele objecten 2023

2024

2025

2026

740

195

638

221

Op 29 juni 2022 is het ‘Meerjarenplan Onderhoud Civiele Objecten 2023-2032’ vastgesteld. Dit meerjarenplan onderhoud civiele objecten is opgesteld om te voorkomen dat civiele objecten buiten gebruik moeten worden gesteld of zelfs bezwijken met hoge (onverwachte) herstelkosten tot gevolg. Dit plan geeft inzicht in het aantal civiele objecten, het voorgestelde kwaliteitsniveau en de middelen die verbonden zijn aan het beheren en onderhouden van deze objecten in het kwaliteitsniveau. Het beheer en onderhoud van civiele objecten kan hierdoor op een efficiënte en verantwoorde wijze uit worden gevoerd. Verkeersregelinstallaties 2023

2024

2025

2026

476

451

426

235

Om de verkeersveiligheid en doorstroming in Venlo te kunnen garanderen dienen de verkeerslichten vervangen te worden bij einde levensduur. Hiertoe is een vervangingscyclus opgesteld en wordt jaarlijks een krediet aangevraagd. Bij vervangingen wordt ook gekeken of het mogelijk is om beleidsdoelstellingen zoals verkeersveiligheid, fiets en parkeren te kunnen realiseren. Voor de komende jaren worden de volgende vervangingskredieten aangevraagd: 

2023: € 476.400 (145.000 dekking door bijdrage RWS);



2024: € 451.000 (130.000 dekking door bijdrage RWS);



2025: € 426.000 (125.000 dekking door bijdrage Provincie Limburg);



2026: € 235.400.

79 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Speelvoorzieningen 2023

2024

2025

2026

100

100

100

100

In 2023 is voorzien de gedeeltelijke reguliere vervanging van een aantal speelplekken in de gemeente Venlo. De gemeente Venlo telt 257 speelplekken met daarin ongeveer een 1230 speeltoestellen. Deze speeltoestellen staan na het inwerking treden van het attractiebesluit (veiligheid speelvoorzieningen) grotendeels in een zandondergrond. Verder zijn bij veel speelplekken ter bescherming van de kinderen (en de openbare ruimte in de buurt van de speelplekken) hekwerken en ballenvangers geplaatst. Voor het dagelijks onderhoud van bovengenoemde voorzieningen is ruimte binnen de onderhoudsbegroting gereserveerd. Het investeringsbudget wordt ingezet voor de structurele vervangingen en borgt de duurzame instandhouding van de speelvoorzieningen. Vervangen bomenlaan Arcen 2023

2024

100

620

2025

2026

In 2023 wordt gestart met de benodigde voorbereidingen en in 2024 vindt de reconstructie van de bomenlaan (200 kastanjes) in Arcen plaats. In verband met de extreme prijsstijgingen is het oorspronkelijk geraamde krediet conform voorportaal (€ 600.000) voor de uitvoering opgehoogd naar € 620.000. De periode van 2025 t/m 2027 is nog belangrijk voor nazorg en groeigarantie.

Voertuigen 2023

2024

2025

2026

60

616

662

615

Het meerjarenplan voertuigen en materieel 2022-2031 geeft een overzicht van het voertuigenpark en geeft een vervangingsinvesteringsplan op voor de komende 10 jaar. Aan de vervanging zijn duurzaamheidsvereisten gekoppeld, waar mogelijk vindt vervanging met modern elektrisch materieel plaats.

Impuls groenonderhoud 2023

2024

2025

2026

1.477 Bestemming jaarrekeningresultaat 2021 vanuit coalitieakkoord: Bomen en bosplantsoenen zijn in de afgelopen periode slechts in beperkte mate vervangen c.q. nieuw aangeplant. Nu moet de stap naar de toekomst gezet worden en gaan we ook meer investeren in groter groen, bomen, bosplantsoenen en water. Dit ten behoeve van klimaatadaptatie, circulariteit en versterking van de leefbaarheid, toerisme en recreatie. Totaal € 3.477.432 waarvan € 2.000.000 reeds is gedekt via de Reserve groen en water cf. het coalitieakkoord en het restant € 1.477.432 via de Reserve Basis op orde.

80 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026

Bereikbaarheid Inleiding Doelstelling

Indicatoren

Norm

Het realiseren van een verkeersveilige

2.5.1 Rapportcijfer voor verkeersveiligheid

6,2

en bereikbare leefomgeving

2.5.2 Waardering van parkeren in de wijk

7,2

2.5.3 Ernstige slachtoffers in het verkeer

0

Deze programmalijn bedient de bereikbaarheid en verkeersveiligheid tussen en binnen kernen, wijken en buurten. Het omvat tevens thema’s als straatparkeren, betaalde parkeercapaciteit, parkeren in de stadsdeelcentra etc.

Wat willen we bereiken? Trendsportal biedt inwoners, bedrijven, belangstellenden en overheden een moderne visie op een duurzame, veilige en slimme mobiliteit voor morgen in Noord-Limburg. Voor Venlo is het essentieel dat de stad zich als een economisch goed bereikbare én veilige entiteit kan ontwikkelen. Trendsportal heeft de afgelopen jaren ook steeds meer uitwerking gekregen op het lokale niveau van de stad; via deelvisies op parkeren, fiets en infrastructuur voor elektrische auto's. De omvang en aard van stedelijke mobiliteit veranderen in een snel tempo. Dit vereist voor Venlo een meer concrete vertaling voor de middellange termijn. Hiervoor wordt in 2023 een bereikbaarheidsvisie opgesteld, waarin op basis van de potentiële en de geplande ruimtelijke ontwikkelingen aangegeven wordt welke wegenstructuur van welke kwaliteit noodzakelijk is voor een goede verkeersafwikkeling; voor de voetganger, de (elektrische) fiets en aanverwante (nieuwe) vervoermiddelen, de auto en het openbaar vervoer. Hieruit volgen dan de benodigde voorzieningen voor de afwikkeling van het verkeer, met de bijbehorende infrastructuur en (technologische) inrichting. 81 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026