039 bijl1 Programmabegroting 2023-2026.pdf
Tekst van het document
Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2023.
Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
2023
2024
2025
2026
Ontplooiing
Baten
8.093
8.187
7.498
7.442
Lasten
20.983
21.697
21.000
19.858
-12.890
-13.510
-13.502
-12.416
Totaal saldo Programmalijn
Begrotingsvoorstellen 2023-2026 Programmalijn Ontplooiing
2023
2024
2025
Laaggeletterdheid
-691
-1.100
-1.350
Inburgering
-400
-57
Leerlingenvervoer
207
207
207
207
Onderwijsachterstanden beleid middelen herschikken
416
-950
-1.143
207
Overige voorstellen < € 0,1 miljoen
-8
Totaal programmalijn Ontplooiing
-475
29 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
2026
Laaggeletterdheid 2023
2024
2025
-691
-1.100
-1.350
2026
Het coalitieakkoord gaat uitdrukkelijk in op aanpak laaggeletterdheid. Het coalitieakkoord spreekt over ”daar voegen wij ook een lokaal uitvoeringsprogramma aan toe zodat we zeker weten dat we alle aanwezige voorzieningen om laaggeletterdheid te voorkomen of terug dringen gebruiken”. Het doel van de aanpak is het substantieel terugdringen van laaggeletterdheid onder volwassenen. Laatste formele meetmoment in 2016 (23%) en het volgende in 2023. Onderzocht moet worden op welke aanvullende manieren, naast de formele meetmomenten, inzet en effecten gemeten kunnen worden.
Samen met inwoners en ketenpartners wordt gewerkt aan een toekomstbestendig lokaal plan van aanpak laaggeletterdheid. Komende jaren zijn extra middelen nodig om de beoogde transformatie samen met inwoners en ketenpartners te bewerkstelligen en de inhaalslag te maken die nodig is. De nieuwe aanpak zal bestaan uit het intensiveren en innoveren van de bestaande aanpak op de volgende pijlers:
Bereiken laaggeletterden;
Preventie laaggeletterdheid;
Innovatie aanbod;
Optimaal meedoen;
Structureel verbeteren en vernieuwen.
Uiteraard wordt hierbij intensief samengewerkt met andere initiatieven in wijken en buurten als bijvoorbeeld Buurten met Talent en buurtinitiatieven. Hierbij wordt ook gekeken naar mogelijke synergievoordelen. Het begrotingsvoorstel is gebaseerd op referentiegemeenten en hier wordt uitgegaan van € 200 gemiddeld per laaggeletterde per jaar voor het formele en non-formele aanbod. Uitgegaan wordt van een bereik van 2.500 in 2023 oplopend tot een bereik van 5.500 in 2025. Het totaalbedrag voor 2023 zal worden verlaagd met de middelen die nog beschikbaar zijn binnen de reserve laaggeletterdheid. De jaren 2026 e.v. worden volgend jaar begroot op basis van het vastgestelde plan.
Inburgering 2023
2024
-400
-57
2025
2026
Venlo heeft een landelijke taakstelling om statushouders te huisvesten. Statushouders moeten inburgeren en krijgen zo handvatten om mee te doen in de maatschappij. Sinds 2021 is de nieuwe wet inburgering van kracht en voeren gemeenten de regie. Hiervoor is een nieuwe aanpak ontwikkeld die leidt tot verminderde afhankelijkheid van allerlei voorzieningen én bijdraagt aan het actief deelnemen in de samenleving. Deze aanpak wijkt wezenlijk af van de oude wet op integraliteit, 30 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
taalniveau en versterking van de zelfredzaamheid. Dit begrotingsvoorstel bestaat uit 3 onderdelen die nodig zijn om deze aanpak goed te faciliteren:
De zogenaamde “Ondertussengroep”, inburgeraars die nog onder de oude wet vallen. Dit zijn statushouders, die nog onder de oude wet vallen en inburgeringsplichtig zijn krijgen een aanvullend inburgeringsaanbod, zodat ook zij sneller, beter en op eigen kracht mee kunnen doen. Voor de (vervolg) financiering van deze aanpak is in 2023 € 200.000 nodig.
Leerbaarheidstoets. Als uitwerking van de wettelijke taak inburgering zijn er aanvullende eisen over de leerbaarheidstoets opgenomen. Dit is een additionele taak die wij als gemeente moeten uitvoeren. Voor de uitvoering zijn in de mei- circulaire middelen beschikbaar gesteld door het Rijk (€ 26.000 per jaar).
Kinderopvang t.b.v. inburgering. Niet leerplichtige kinderen, dienen overdag te worden opgevangen als hun ouders deelnemen aan de nieuwe inburgeringsaanpak. Er van uitgaande dat ouders 32 uur per week les krijgen x 46 weken per jaar zal het gaan om een bijdrage van € 2 per uur x 67 kinderen (inschatting) = € 200.192. Deze inzet draagt bij aan een versnelde uitstroom naar de arbeidsmarkt en een kansrijke start van kinderen.
Leerlingenvervoer 2023
2024
2025
2026
207
207
207
207
Om de toegankelijkheid van het onderwijs te waarborgen zijn gemeenten verplicht om financiële ondersteuning te bieden voor passende vervoersvoorzieningen van woning naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school. In 2022 is de verordening leerlingenvervoer aangepast en heeft er een nieuwe aanbesteding plaatsgevonden, samen met de regiogemeenten. Het resultaat van deze aanbesteding levert een voordeel op van € 207.403 en is meegenomen in de begroting 2023-2026. Belangrijk is te vermelden dat in de begrote bedragen rekening is gehouden met een geprognosticeerde indexering. Vanuit de daadwerkelijke prijsontwikkeling, maar ook de ontwikkeling van de vraag naar leerlingenvervoer zal moeten uitwijzen of deze prognose budgettair toereikend is geweest.
Onderwijsachterstanden beleid middelen herschikken 2023
2024
2025
2026
416 Zowel gemeente als schoolbesturen met basisscholen krijgen OAB-middelen van het Rijk. Gemeenten en basisscholen hebben hetzelfde doel en dezelfde doelgroep: het bieden van kansen voor kinderen die vanwege hun achtergrond minder goed ‘presteren’ dan zij in gunstiger omstandigheden zouden doen. Het onderwijsachterstandenbeleid wordt gemeentebreed versterkt doordat scholen en andere relevante maatschappelijke partners met elkaar samenwerken. Een gedeelte van de kosten op gebied van jeugd, GGD, sportstimulering, armoede kunnen ten laste van het GOAB-budget gebracht worden voor zover deze kosten betrekking hebben op kinderen waarbij sprake is van (mogelijke) onderwijsachterstanden. Voor het jaar 2023 wordt een bedrag gehanteerd van € 416.000. In de loop van 2023 wordt deze uitwerking geëvalueerd en wordt een 31 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
bedrag opgenomen voor 2024 e.v. Dit betekent een voordeel omdat deze middelen dan elders vrijvallen.
Naast bovenstaande begrotingswijzigingen met een impact van meer dan € 100.000 zit in deze programmalijn ook de uitwerking van: Kinderburgemeester 2023
2024
2025
2026
-8 In schooljaar 2022-2023 wordt gewerkt aan de eerste uitvoering van de motie kinderburgemeester. Er zullen diverse activiteiten rondom de verkiezing van de kinderburgemeester en de uitvoering van de rol kinderburgemeester worden georganiseerd. Voor de begroting 2023 worden er initieel middelen aangevraagd. Nadat er ervaringen zijn opgedaan zal er via begroting 2024 e.v. structurele financiële middelen worden gevraagd. Vanaf 2024 wordt hiervoor jaarlijks een bedrag van € 4.000 beschikbaar gesteld uit het budget bestuurlijke representatie.
Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam
U/V
Krediet 2022
2023
Voorportaal 2024 2025 2026
Onrendabel BS De Springbeek
V
3.604
Groeneveld Onderzoekskrediet Titus Brandsmaschool
U V
850 150
Toermalijn De Harlekijn
V V
125 100
Onderzoekskrediet Tegelen Onderzoekskrediet Blerick
V V
100 100
Renovatie BS De Klingerberg Renovatie De Schalm
V V
-1.045 -1.080
Renovatie St. Willibrordus Renovatie Titus Brandsmaschool
V V
-1.459 -2.193
Velddijk vervangende nieuwbouw
U
Totaal onrendabel
2.925
0* -5.777
5.029
2.925
-5.777
5.029
2.925
Rendabel Niet van toepassing Totaal rendabel Totaal Programmalijn Ontplooiing
32 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Onderwijshuisvesting
De Springbeek
€ 3.604.224
Groeneveld
€ 850.000
Onderzoekskrediet Titus Brandsmaschool
€ 150.000
Toermalijn
€ 125.000
De Harlekijn
€ 100.000
Onderzoekskrediet Tegelen
€ 100.000
Onderzoekskrediet Blerick
€ 100.000
Renovatie De Klingerberg
-/-
€ 1.044.823
Renovatie De Schalm
-/-
€ 1.079.947
Renovatie St. Willibrordus
-/-
€ 1.458.637
Renovatie Titus Brandsmaschool
-/-
€ 2.193.207
Inleiding onderwijshuisvestingskredieten Voor onderwijshuisvesting staan diverse (langjarige) kredieten in de begroting. Deze zijn in opmaat naar deze begroting allemaal gescreend en met de schoolbesturen besproken. Hieronder treft u de resultaten aan. In het algemeen geldt dat wij als gemeente een verantwoordelijkheid hebben voor de onderwijshuisvesting en hiervoor budgetovereenkomsten met de schoolbesturen hebben afgesloten. De schoolbesturen zijn zelf verantwoordelijk voor de uitvoering. Dit kost geen gemeentelijke "bouwcapaciteit". Voorgesteld wordt om 4 bestaande kredieten in te ruilen voor nieuwe (voorbereidings) kredieten. Hiermee ontstaat een voordeel van bijna € 6 miljoen. Tegelijkertijd is er een bedrag van € 8 miljoen aan nieuwe voorstellen opgenomen. Deze zijn deels rendabel (kinderopvang). In detail:
Vrijval (levensduur verlengende) renovatie de Schalm (- € 1.079.947) & vrijval renovatie de Klingerberg (- € 1.044.823). Hiervoor in de plaats is een onderzoekskrediet voor onderwijshuisvesting (en kindcentra) in stadsdeel Tegelen (€ 100.000) en Blerick (€ 100.000) opgenomen;
Vrijval renovatie Titus Brandsma school (- € 2.193.207). Hiervoor in de plaats is een onderzoekskrediet Titus Brandsma (€ 150.000) opgenomen;
Harlekijn (€ 100.000 (2023) voorbereiding, krediet € 2.925.000 (2024)). Dit betreft een eerder uitgestelde renovatie die niet langer uitgesteld kan worden. Hieraan toegevoegd is de totstandkoming van een kindcentrum. Dit laatste is een dekkende investering (langjarige huurovereenkomst met kinderopvangorganisatie);
Groeneveldschool (€ 850.000) . Dit betreft een uitbreiding van het bestaande krediet voor levensduur verlengende renovatie van de Groeneveldschool. Zoals bekend wordt basisschool Taal & Lent ook in de Groeneveldschool gehuisvest (i.v.m. planontwikkeling). Daarnaast
33 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
betreft de uitbreiding ook het integreren van een kindcentrum in de vorm van een gedekte investering (langjarige huurovereenkomst met Spring);
Toermalijn (€ 125.000). Dit betreft een bijstelling van het krediet om duurzaamheidsmaatregelen te kunnen doorvoeren plus het voorzien in tijdelijke huisvesting. Het kindcentrum wordt zelfstandig door de kinderopvangorganisatie gefinancierd;
Vrijval renovatie Willibrordusschool (- € 1.458.637).
Verder wordt er een onderzoekskrediet (van het bestaande krediet van € 8,4 miljoen) voor Praktijkschool Wildveld en voortgezet speciaal onderwijsschool de Velddijk vrijgemaakt om onderzoek te doen naar de huisvesting van deze twee scholen. Beide bestaande locaties zijn niet toekomstbestendig. Bij de volgende begroting wordt hier het definitieve bedrag benodigd voor de huisvesting n.a.v. het onderzoek ingezet. Voor Hout-Blerick is er een onderzoekskrediet voor een MFA en een onderwijshuisvestingskrediet voor basisschool de Springbeek. Bij de volgende begroting worden hier de definitieve bedragen naar aanleiding van het haalbaarheidsonderzoek in gezet. Tot slot is kritisch gekeken naar alle bestaande kredieten. Alle kredieten die nu nog openstaan zitten (behalve de Meule) in de planvormings- of realisatiefase. Voor wat betreft de Meule wil het schoolbestuur dit contract vooralsnog niet openbreken.
Velddijk vervangende nieuwbouw Betreft alleen kasstroom aanpassingen per 30-6-2022.
34 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Meedoen Inleiding Wat willen we bereiken? Met de programmalijn Meedoen willen we stimuleren dat iedereen naar vermogen meedoet in de samenleving. We zetten in op samenredzaamheid en streven ernaar dat iedereen, voor zover mogelijk, zelfstandig in zijn inkomen voorziet. Inwoners werken idealiter samen aan hun toekomst en helpen elkaar waar nodig. Deelnemen aan de samenleving is afhankelijk van de situatie van een inwoner. Daar waar betaald werk nog een stap te ver is, spelen algemene voorzieningen een grote rol. Ondersteunende factoren zijn de sociale basis, de gemeenschapsaccommodaties, inkomensondersteuning en als vangnet het armoedebeleid. Het voorkomen en bestrijden van (het aandeel) inwoners, en met name kinderen, in armoede blijft ook de komende jaren van belang. Hiermee willen we bereiken dat de maatschappelijke participatie, sociale cohesie en arbeidsparticipatie stijgt en dat er minder mensen moeten leven van een sociaal minimum.
Wat gaan we daarvoor doen? Sociale Basis Meedoen aan de samenleving doe je samen. Daarvoor is een sterke sociale basis belangrijk. Onder de sociale basis verstaan we het geheel van organisaties, diensten, voorzieningen en betrekkingen die het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid samen kunnen leven in sociale verbanden (buurten, groepen, netwerken, gezinnen) en kunnen participeren in de samenleving. Essentieel voor de sociale basis is de aanwezigheid van informele netwerken, burgeractiviteiten en betekenisvolle relaties tussen inwoners onderling en tussen inwoners, professionals en overheid. (Indicator: sociale cohesie) Wij blijven ook de komende jaren bewust op de versterking en verbreding van de sociale basis inzetten. Enerzijds door beleidsvelden steeds meer met elkaar te integreren, anderzijds door taken die nu nog vallen onder maatwerkvoorzieningen over te brengen naar de sociale basis. Daarmee willen wij ondersteuningsvragen eerder in het voorliggende veld oppakken en daarmee zoveel mogelijk voorkomen dat een beroep moet worden gedaan op (kostbare) maatwerkvoorzieningen. Naast het contract met Incluzio zijn er nog een groot aantal (vrijwilligers) organisaties die een bijdrage leveren aan de sociale basis. Dit betreft initiatieven die vanuit de samenleving komen waarbij vrijwilligers zich voor hun medeburgers inzetten en ook anderen inspireren.
Inwoners die belemmeringen ervaren om mee te doen in onze samenleving als gevolg van bijvoorbeeld een gezondheidsachterstand, beperking of een ziekte, financiële problemen of het ontbreken van een sociaal netwerk worden daarmee ondersteund. De subsidieregel Sociale Basis biedt de mogelijkheid voor vrijwilligersorganisaties om financiële steun te vragen. Gemeenschapsaccommodaties Gemeenschapsaccommodaties zijn belangrijke voorzieningen omdat zij een bijdrage leveren aan het bereiken van maatschappelijke doelen in wijken en buurten. Zij zijn essentieel om de sociale cohesie in de wijk verder te verstevigen. Het beleid omtrent de gemeenschapsaccommodaties wordt herijkt, 35 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
om het zo meer te laten aansluiten bij de vraagstukken die nu spelen. Het proces tot herijking van het gemeenschapsaccommodatiebeleid is lopende en staat voor 2023 op de bestuurlijke agenda. De jongerenaccommodaties zijn onderdeel van deze herijking. Werk en inkomensondersteuning Werk is een belangrijke vorm van meedoen. Meedoen aan zowel de samenleving als economie. Om betaald werk voor zo veel mogelijk inwoners bereikbaar te maken en te houden, werken we met ons netwerk van sociale partners, UWV, SW-bedrijven, private partners en gemeenten in de arbeidsmarktregio Noord-Limburg aan een inclusieve arbeidsmarkt. Dit is een arbeidsmarkt die plaats biedt aan iedereen, waaronder jongeren en ouderen en inwoners met en zonder beperking (indicator: maatschappelijke participatie). Om dit te bereiken, zetten we vormen van werk in die aansluiten bij de capaciteiten en competenties van inwoners. De vooruitzichten voor de overzienbare toekomst zijn qua werkgelegenheid door de krapte op de arbeidsmarkt positief en rechtvaardigen investeringen om de beoogde ontwikkeling naar matching tussen vraag en aanbod te blijven realiseren. Stevig inzetten op de ontwikkeling van het in onze stad aanwezige (al dan niet onbenut) talent is noodzakelijk en vraagt om een lange adem. In deze begroting hebben we een aantal samenhangende en elkaar versterkende instrumenten opgenomen.
De investeringen op de producten Buurten met Talent concentreren zich daarbij op vraaggerichte en buurtgebonden talentontwikkeling, het product Laaggeletterdheid richt zich op verbetering basisvaardigheden en het product re-integratie op het vinden en boeien van onbenut talent. We zien dat het aantal Participatiewet-uitkeringen redelijk constant is. Tegelijkertijd zien we de groep mensen die langer dan 5 jaar in de bijstand zit groeien. We willen dat ook deze mensen meedoen in de samenleving. Onze verwachting is wel dat hier mensgerichte en intensieve begeleiding voor nodig is. Met een ingroei- en ontwikkelperiode (zowel gericht op vraag als aanbod) in acht nemend, verwachten we dat dit als resultaat gaat hebben dat ook voor deze inwoners in bepaalde mate (parttime) werken realistischer gaat worden. Dit zal echter niet voor eenieder het geval zijn en mogelijk dat meedoen in de samenleving voor sommige het hoogst haalbare is dat in het vermogen ligt. (indicator: verstrekte bijstandsuitkeringen) Onze prognose van de ontwikkeling van het bestand van uitkeringsgerechtigden is gebaseerd op de prognoses die het Rijk nu hanteert, vertaald naar de actuele Venlose stand van zaken en uitgaande van staand beleid.
Met de voorgenomen extra investeringen op het vlak van re-integratie inspanningen (waaronder ook basisvaardigheden) en talentontwikkeling denken we aan de positieve kant van deze prognoses te blijven. Buurten Met Talent Het op positieve wijze inzetten op talentontwikkeling heeft zowel een economische, maatschappelijke als sociale dimensie. Het ontwikkelen en benutten van onbenut talent is daarom zowel binnen het maatschappelijk beleidskader 'Fier op Venlo' als vanuit het beleidskader 'Werken in Venlo' een speerpunt. Dit vraagt veel, van zowel de betreffende inwoners, als van hun omgeving als van de juiste snaar en intensiteit vinden om maatschappelijk en economisch minder actieve inwoners in positieve ontwikkeling te betrekken. In het beleidskader Fier op Venlo is daarvoor als accent de 36 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Talentenacademie aangewezen en in 2022 is dit accent conceptueel ontwikkeld en gaat aanvullend en aansluitend op andere opbouw-instrumenten vanaf 2023 op maat van inwoners en buurten geïmplementeerd worden. De naam is - om verwarring te voorkomen - gewijzigd van TalentenAcademie naar Buurten Met Talent (BMT) en de inzet zorgt er voor dat buurtbewoners door en in hun buurt uitgenodigd en uitgedaagd worden om (nog) meer tot ontwikkeling, verheffing en ontmoeting te komen. Vertrouwen geven en krijgen - en dus een lange adem hebben - is daarvoor randvoorwaardelijk. WSP Het regionale WerkgeversServicePunt (WSP) heeft een belangrijke taak in het makelen op en bewerken van de arbeidsmarkt. En op het ontwikkelen van ‘passende’ vacatures, afgestemd op de mogelijkheden van de inclusieve arbeidsmarkt die Venlo voorstaat. Na een doorlopen herijkingsproces werkt het WSP inmiddels (ook) meer vanuit de lokaliteit en faciliteert het vanuit partnership zowel lokale als regionale werkgevers om arbeidsvraagstukken ingevuld en opgelost te krijgen. Met als bijzonder aandachtsgebied de onderkant van de arbeidsmarkt. Constante doorontwikkeling en aansluiting houden op waar de arbeidsmarkt behoefte aan heeft vereist ook van het WSP een hoge mate van flexibiliteit en wendbaarheid, onder borging van betrouwbaarheid naar de klant.
Wsw De WAA is één van de partners in het WSP en voor de gemeenten Beesel, Bergen en Venlo uitvoerder van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). De afgelopen jaren heeft de WAA zich onder invloed van haar in 2013 herijkte koers sterk ontwikkeld en worden de resultaten jaar na jaar beter, met een steeds verder teruglopende gemeentelijke bijdrage als financieel effect. Maar resultaten uit het verleden geven geen garantie voor de toekomst: vanuit de prognose dat ten gevolge van de uit 2015 stammende instroom-stop op de Wsw de schaalgrootte voor de WAA op termijn een bottleneck gaat worden, ontwikkelen de drie gemeenten hun koers voor de WAA naar een meer toekomstbestendige inrichting. We verwachten dat daarover eind 2022 besluitvorming via de gemeenteraad aan de orde zal zijn, waardoor het uitvoeringsbedrijf van de WAA vanaf 2023 volledig onder beheer en verantwoordelijkheid van de gemeente Venlo kan functioneren en daarmee nog beter de verbinding naar de uitvoering van de Participatiewet kan maken. KanDoen KanDoen, het Venlose buurt- en ontwikkelbedrijf waar wordt gewerkt aan inclusie en behoud en vergroting van werknemersvaardigheden, blijft ook in 2023 functioneren als werk- en activiteitenlocatie in de wijk voor de Venlonaren die met een beperkte loonwaarde naar vermogen bij willen dragen.
De focus in de doorontwikkeling van KanDoen ligt daarbij, indachtig het beleidskader 'Fier op Venlo', nog meer op het langs de lijnen van partnership-samenwerking includeren van KanDoen in de lokale samenleving en het verbeterde samenspel tussen de KanDoen-medewerkers en de wijkbewoners: KanDoen is in, van en voor de wijk (en vice versa).
37 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Armoedebeleid en schuldhulpverlening Het sluitstuk van het gemeentelijke vangnet blijft het armoedebeleid (waaronder ook de schuldhulpverlening). Onze ondersteuning kunnen we indelen in vier fasen: preventie, vroegsignalering, curatie en nazorg. We verwachten dat in 2023 lokaal armoedebeleid harder nodig zal zijn, omdat we voorzien dat de effecten van bijvoorbeeld de energiecrisis en de buitengewone inflatietrend hun cumulerend effect op de financiële positie van vele huishoudens zichtbaar zal maken. Het armoede- en schuldhulpbeleid zal in 2023 herijkt worden, waarbij nadrukkelijk de relatie met positieve gezondheid gelegd zal worden. Met die herijking wordt het armoedebeleid tevens gemoderniseerd en verwachten we nog meer op maat en ritme van de samenleving gericht (preventief en curatief) beleid en toepassing daarvan te organiseren. Daarbij zal er specifiek aandacht zal zijn voor live-events en de effecten daarvan op de financiële situatie bij inwoners. Ook het verminderen van het aantal kinderen in armoede blijft daarbij een aandachtspunt (indicator: kinderen in armoede). Vanuit armoedebeleidsperspectief bezien, zal 2023 een jaar zijn waarin veel beweging en behoefte merkbaar zal blijken en waarbij onderlinge solidariteit en verbinding in Venlo van groot belang is en blijft.
Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2023.
Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
2023
2024
2025
2026
Meedoen
Baten
45.017
45.438
45.608
45.790
Lasten
94.268
92.621
91.475
90.076
-49.251
-47.183
-45.867
-44.285
Totaal saldo Programmalijn
Begrotingsvoorstellen 2023-2026 Programmalijn Meedoen
2023
2024
2025
Noodzaak en ambitie Inkomensondersteuning
-2.827
-2.330
-1.010
Het Venlo-Fonds
-1.800
Buurten met talent
-602
-150
Gemeenschapsaccommodaties
-426
-276
-276
-276
Armoedebeleid
-384
-485
-485
-485
Re-integratie
-225
-450
-450
Subsidie Kinderboerderij Hagerhof
-125
WSW
973
352
352
352
Overige voorstellen < € 0,1 miljoen
-105
-5
-4
-4
Totaal programmalijn Meedoen
-5.520
-3.344
-1.873
-413
38 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
2026
Noodzaak en ambitie Inkomensondersteuning 2023
2024
2025
-2.827
-2.330
-1.010
2026
Dit begrotingsvoorstel betreft de doorrekening van de inkomensondersteuning ofwel de uitkeringslasten van bijstandsuitkeringen (BUIG) en de vergoeding hiervoor vanuit het Rijk. Dit betreft zowel de baten als lasten. Het aantal uitkeringen (d.d. 9 september 2022 : 2611 en nog 60 aanvragen waar nog een beslissing over moet worden genomen) blijft gestaag dalen en daarmee ook de uitkeringslasten. Helaas laten de rijksinkomsten een grilliger verloop zien en dalen deze in 2023 fors ten opzichte van voorgaande jaren. De opgenomen bedragen zijn derhalve de afwijking ten opzichte van de vorige begrotingsbedragen. Het verschil is voornamelijk te verklaren door de dalende rijksinkomsten. Vanaf 2026 is de afwijking ten opzichte van de vorige begroting op nul gesteld. Deze wordt bijgesteld als blijkt de uitkeringslast en/of rijksinkomsten gaan wijzigen. In detail: in 2022 blijkt dat de Rijksprognose voor 2023 fors afwijkt van de prognose uit 2021 waardoor we vanaf 2023 te maken hebben met een forse daling van de BUIG inkomsten. Aan de lastenzijde blijven de uitkeringslasten nog steeds gestaag dalen waardoor deze ook lager uit vallen dan begroot. Hiermee wordt een groot deel van de daling aan de batenkant gecompenseerd, maar per saldo resteert nog een tekort van € 2.827.000 op de lasten in 2023 en afnemend naar € 0 vanaf 2026.
In deze reeks is het effect van een aantal begrotingsvoorstellen (Re-integratie, Buurten met Talent en Laaggeletterdheid) die vooralsnog incidenteel in de begroting zitten meegenomen. Deze voorstellen hebben naar verwachting een wezenlijk effect op de ontwikkeling van het bijstandsvolume. We schatten op basis van het bovengenoemde in dat deze plannen in de meerjarenbegroting BUIG op de lastenzijde een waarschijnlijk dempend effect van het aantal bijstandsuitkeringen in 2025 van circa 70 (ca € 1.000.000) tot 135 (circa € 2.000.000) in 2026 zal hebben. Vanwege de aanlooptijd zijn de dempende effecten van deze investeringen in de begroting op het product inkomensondersteuning in 2023 en 2024 slechts beperkt merkbaar en hebben we deze voorzichtigheidshalve (nog) niet gekapitaliseerd, evenals de groeiende effecten na 2026 (bij eventuele voortzetting van de investeringsvoorstellen na 2025). Het realiseren van dit effect is echter alleen mogelijk in directe combinatie met het realiseren van de begrotingsvoorstellen Buurten met Talent, Re-integratie en Laaggeletterdheid.
Het Venlo-Fonds 2023
2024
2025
2026
-1.800 Additionele, door het college direct te besteden middelen om acute problemen en knelpunten aan te pakken of te verlichten (die maatschappelijke deelname aan de samenleving hinderen) in de vorm van subsidie of een verruiming van gemeentelijke uitvoeringsbudgetten. Het gaat hierbij vooral om maatregelen gericht op maatschappelijke partners/instellingen en/of groepen van inwoners en niet zozeer op het individu. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om in structurele zin te voorzien in lokale compensatie voor verantwoordelijkheden die primair bij de centrale overheid liggen, zoals belastingmaatregelen of 39 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
aanpassingen van het (minimum-)loon en uitkeringen. Het kabinet heeft in dit verband reeds aangekondigd het wettelijk minimumloon met ingang van 1 januari a.s. met 10% te verhogen en daarmee dus (in dezelfde mate) ook de AOW en de hoogte van de gemeentelijke bijstand. Geen inkomenspolitiek derhalve via de gemeentebegroting, maar maatregelen die ondersteunend of aanvullend daarop (kunnen) zijn. Die op korte termijn voor enige verlichting voor de problematiek kunnen zorgen.
Buurten met talent 2023
2024
-602
-150
2025
2026
In 2021 heeft de gemeenteraad het maatschappelijk beleidskader Fier op Venlo vastgesteld, met daarin focus op de ontwikkeling van een viertal accenten. Eén daarvan was TalentenAcademie, gericht op gemeenschaps- en individuele ontwikkeling langs de lijn van talent-ontwikkeling en verbondenheid. Het begrip TalentenAcademie is inmiddels hernoemd naar Buurten Met Talent (BMT) en op een interactieve wijze in en met de samenleving ontwikkeld naar een concept-plan en conceptbegroting. BMT valt niet eenvoudig te typeren Einddoel is verbetering van sociale cohesie en van zowel individuele als gemeenschapsontwikkeling. Met BMT wordt bijgedragen aan de vergroting van Brede Welvaart en een platform gecreëerd in de buurt waarin ontmoeting en ontwikkeling centraal staan en waarvan ontplooiing een effect zal zijn. De rendementen van BMT worden zowel maatschappelijk als economisch zichtbaar. BMT is dan ook één van de dragers van het begrotingsvoorstel ‘Inkomensondersteuning’ om met aanvullende investeringen de bijstandsafhankelijkheid in Venlo te verlagen. BMT kent een begrotingsaanzet die ervan uitgaat dat in 2022 kleinschalig wordt geëxperimenteerd en vanaf 2023 langzaam wordt uitgebreid naar uiteindelijk geheel Venlo (op maat en tempo van de betreffende buurt). Cofinanciering met behulp van derdengelden wordt na de eerste aanloopjaren als realistisch beschouwd.
Het eerste jaar wordt ook gefinancierd ten laste van de op preventie gerichte innovatiemiddelen uit het coalitieakkoord. Vooralsnog is er voor de komende jaren een begrotingsvoorstel opgenomen, de reeks wordt volgend jaar bijgesteld op basis van ervaringen en derdengelden.
Gemeenschapsaccommodaties 2023
2024
2025
2026
-426
-276
-276
-276
Bijstelling van de begroting is op een aantal onderdelen aan de orde:
Aan de batenzijde structureel € 136.000 aan inmiddels structureel gebleken huur- en inkomstenderving.
Aan de lastenzijde structureel € 20.000 aan inspectie en onderhoudskosten voor de sportinventaris van gemeenschapsaccommodaties.
40 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Aan de lastenzijde incidenteel € 150.000 ten behoeve van subsidieplafondverhoging op basis van een inventarisatie onder de gemeenschapsaccommodaties, waaruit uitbreiding blijkt van het aantal GA’s dat beroep moet gaan doen op subsidie, alsmede functieverbetering.
En tenslotte structureel 2 x € 60.000 aan exploitatielasten voor de jeugdaccommodaties Jacx en Venlo Oost. Exploitatielasten voor jeugdaccommodaties zijn nieuw binnen het product Gemeenschapsaccommodaties. Aanleiding hiervoor is de afspraak dat de incidentele dekking voor Jacx en Venlo Oost structureel moet worden.
De gevolgen op de begroting van de beleidsherijking worden volgend jaar opgevoerd.
Het bedrag voor 2023 is een optelsom van deze bedragen. Vanaf 2024 minus het incidentele budget van € 150.000.
Armoedebeleid 2023
2024
2025
2026
-384
-485
-485
-485
Dit voorstel gaat in op zowel het huidig beleid, het coalitieakkoord en de herijking van het armoedebeleid. Huidig beleid Voor het huidig beleid hebben we voor schuldhulpverlening extra projectcapaciteit benodigd, hetgeen past binnen de huidige begroting. Dit hangt samen met het begrotingsvoorstel over het systeem om schuldhulpverlening nog verder te professionaliseren. Coalitieakkoord In het coalitieakkoord is continuering JPF ( € 285.000 (1e jaar € 85.000), netwerk-vergroting (€ 50.000) en het armoedeloket (€ 200.000 uit het rekeningresultaat 2021, daarna € 150.000 structureel) opgenomen. Het onderzoek naar gratis openbaar vervoer wordt meegenomen bij de herijking van het armoedebeleid. Vanwege de hoogte van het geraamd bedrag (€ 500.000) is dit nog niet meegenomen in dit begrotingsvoorstel. Herijking armoedebeleid (Q1 2023): Voorgesteld is om voor het eerste jaar een pro forma bedrag van € 250.000 op te nemen om ook in 2023 al uitvoering te kunnen geven aan het nieuwe beleid. In het begrotingsvoorstel rondom armoedebeleid is vanwege de onzekerheid bewust niet expliciet rekening gehouden met de gestegen energiekosten. Hiervoor zal een separate risico-melding volgen, naast de voormelde risico-melding vanwege extra gebruik bestaand beleid in 2023 ten gevolge van huidige crises.
Totaal is dit voor 2023 € 385.000. Vanaf 2024 is dit € 485.000.
41 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Re-integratie 2023
2024
2025
-225
-450
-450
2026
Op basis van het coalitieakkoord, de beleidskaders Fier op Venlo en Werken in Venlo, alsmede met het oog op benutten van de huidige krapte op de arbeidsmarkt, stellen we een verhoging van het reintegratie-budget voor de komende jaren met een bedrag van € 450.000 jaarlijks. Deze middelen zijn ter bekostiging van een deel van de benodigde inzet op het ondersteunen, vitaliseren en activeren van de langdurig uitkeringsgerechtigden. Niet alleen vanwege de prioritering op deze groep in het coalitieakkoord, ook omdat de huidige en toekomstige arbeidsmarkt voor deze groep vooruitzichten opent die er eerder niet waren. We zien de sociale basis als de infrastructuur die voor een groot deel van de groep met een langdurig uitkeringsverleden het meest passend zal zijn om van (mogelijke) stilstand in (meer) beweging en ontwikkeling te gaan komen. In de prognose is uitgegaan van een potentieel bedienbaar aantal inwoners van 1.500 (uitgaande van de huidige samenstelling en opbouw van het aantal langdurig bijstandsgerechtigden). Vooralsnog is het uitgangspunt een inzet op 300 trajecten per kalenderjaar ad € 1.500 per stuk. Voor 2023 wordt met een half jaar aan volume gerekend. In het begrotingsvoorstel ‘Inkomensondersteuning’ ziet u terug dat we verwachten dat de investeringen op dit vlak ook rendement in de gemeentebegroting zullen hebben.
Het bedrag is tot 2025 begroot met een evaluatiemoment in 2025.
Subsidie Kinderboerderij Hagerhof 2023
2024
2025
2026
-125 Met betrekking tot de kinderboerderij Hagerhof en op basis van het aangenomen raadsamendement van 29 juni 2022 is een begrotingsvoorstel voor 2023 à € 125.000 ingediend ten behoeve van de exploitatie van de kinderboerderij Hagerhof. In 2023 zal vanuit een positieve houding onderzoek gedaan worden naar de vraag of er structureel middelen nodig zijn voor de kinderboerderij.
WSW 2023
2024
2025
2026
973
352
352
352
Op het product WSW is op basis van de meerjarenbegroting WAA een neerwaartse bijstelling van de gemeentelijke begroting aan de orde van € 972.638 voor 2023. Voor 2024 e.v. een neerwaartse bijstelling van € 352.000. Dit is grotendeels het gevolg van een aantal ‘meevallers’ uit het verleden (meer uitstroom in 2021 en 2022 dan eerder verwacht, alsmede verbetering vermogenspositie WAA). Belangrijk bij dit product is het besef dat dit begrotingsvoorstel enkel de going-concern situatie betreft. Belangrijk is ook te beseffen dat het waarschijnlijk is dat vanaf 2023 de WAA in een andere verhouding komt te staan tot de gemeente (voorgenomen overname aandelen). Deze situatie is in
42 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
afwachting van nog te volgen besluitvorming nu nog niet doorvertaald in deze begroting en wordt te zijner tijd via separate begrotingswijzigingen vertaald.
Naast bovenstaande begrotingswijzigingen met een impact van meer dan € 100.000 zit in deze programmalijn ook de uitwerking van:
Voorbereidingsbudget herontwikkeling Zuidpilaar Venlo-Zuid 2023
2024
2025
2026
-50 De ontwikkeling van de Zuidpilaar betreft een initiatief van de Zorggroep, Wonen Limburg en de PVOV. De eerste ideeën vanuit deze partners is om de Zuidpilaar sterker te profileren als verzamelplek voor verschillende vrijwilligersorganisaties en ook seniorenwoningen te realiseren door de Zorggroep en Wonen Limburg Samen met ons (mede als eigenaar Zuidpilaar) dient de haalbaarheid onderzocht te worden. Partijen willen hier nadrukkelijk samen met de gemeente Venlo komen tot een integraal plan. Dit zal in 2023 verder uitgewerkt moeten worden en hiervoor zijn deze voorbereidingsmiddelen.
Jaarlijkse kosten nieuw systeem SHV 2023
2024
2025
2026
-23
-23
-23
-23
De afgelopen jaren hebben we flink geïnvesteerd in het verbeteren van onze schuldhulpverlening naar aanleiding van het rekenkameronderzoek. Op dit moment wordt Suite voor Werk & Inkomen gebruikt t.b.v. ondersteuning van de processen binnen schuldhulpverlening. In de praktijk blijkt dat dit systeem onvoldoende ondersteunt om professionele dienstverlening op het gebied van schuldhulpverlening aan onze inwoners te kunnen bieden. Om die reden willen we een systeem aanschaffen dat specifiek bedoeld is voor schuldhulpverlening. De capaciteit is hiervoor geborgd.
Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam
U/V
Krediet 2022
2023
Onrendabel Investering systeem SHV Totaal onrendabel
U
28 28
Rendabel Niet van toepassing Totaal rendabel Totaal Programmalijn Meedoen
43 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
28
Voorportaal 2024 2025 2026
Investering systeem SHV 2023
2024
2025
2026
28 De afgelopen jaren hebben we flink geïnvesteerd in het verbeteren van onze schuldhulpverlening naar aanleiding van het rekenkameronderzoek. Op dit moment wordt Suite voor Werk & Inkomen gebruikt t.b.v. ondersteuning van de processen binnen schuldhulpverlening. In de praktijk blijkt dat dit systeem onvoldoende ondersteunt om professionele dienstverlening op het gebied van schuldhulpverlening aan onze inwoners te kunnen bieden. Om die reden wordt voorgesteld om een systeem aan te schaffen dat specifiek bedoeld is voor schuldhulpverlening.
44 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Zelfredzaamheid Inleiding Wat willen we bereiken? Met de programmalijn zelfredzaamheid beogen we dat inwoners zo zelfredzaam mogelijk zijn en indien noodzakelijk daartoe de passende ondersteuning krijgen. We willen bereiken dat inwoners stappen maken op de zelfredzaamheidsschaal.
Wat gaan we daarvoor doen? Deze programmalijn heeft als doelstelling dat we noodzakelijke ondersteuning bieden aan inwoners die dit echt nodig hebben. We willen bereiken dat inwoners zelfredzaam zijn en zoveel als mogelijk blijven op het gebied van mobiliteit, huishouden, financiën, wonen en zelfzorg. Dit doen we o.a. door versteviging van de inzet vanuit de sociale basis (zie ook Meedoen) en waar nodig aangevuld met maatwerkvoorzieningen Wmo en/of jeugdhulp. Venlo heeft een relatief hoge dubbele vergrijzing en het aantal chronisch zieken en dementerenden stijgt de komende jaren behoorlijk. Dit betekent dat wij in de periode tot 2030 en wellicht ook verder, met een (flink) stijgende zorgvraag en oplopende kosten voor zorg en ondersteuning voor ouderen worden geconfronteerd. De verwachting is dat de Jeugdwet wordt aangepast, hetgeen gevolgen zal hebben voor de uitvoering van taken op het gebied van jeugdzorg in de komende jaren. Opgroeien, wonen en (samen)leven in de wijk We willen dat inwoners zo lang mogelijk kunnen blijven wonen in hun wijk. Als dit noodzakelijk is, bieden wij inwoners hierbij ondersteuning. Deze ondersteuning wordt zoveel mogelijk ambulant in de eigen omgeving van de inwoner ingezet en is vooral gericht op jongeren, inwoners met complexe problematiek2 en ouderen.
Als het inwoners tijdelijk (nog) niet lukt om zelfstandig met ondersteuning te wonen of als er sprake is van een onveilige thuissituatie, bieden we een vangnet in de vorm van maatschappelijke opvang, beschermd wonen en opvang voor slachtoffers van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Zelfstandig opgroeien, zo nodig met ondersteuning Ouders/verzorgers kunnen problemen ervaren bij de opvoeding en ontwikkeling van hun kinderen tot zelfredzame volwassenen die volwaardig kunnen meedoen in de samenleving. Hiervoor bieden wij in eerste instantie lichte opvoedondersteuning. Door tijdig deze lichte ondersteuning te bieden, willen we de inzet van zwaardere ondersteuning voorkomen. We willen voorkomen dat jongeren gedurende hun ontwikkeling grensoverschrijdend gedrag vertonen (crimineel, polariserend of radicaliserend) van school verzuimen of voortijdig uitvallen op school. Samen met het onderwijs, politie, jongerenwerkers en andere maatschappelijke partners
2
Bij complexe problematiek is er sprake is van meerdere belemmeringen op verschillende domeinen,
er is sprake van stapeling. 45 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
willen wij jongeren die potentieel risicovol gedrag vertonen vroeg in beeld krijgen en passende ondersteuning bieden. In 2023 wordt verder gewerkt aan de doelen uit het Regionaal beleidsplan Jeugd: het integrale zorglandschap versterken en verbinden met de sociale basis. Een belangrijk thema is het realiseren van voldoende vormen van gezinsgericht verblijf voor jeugdigen die (al dan niet tijdelijk) niet thuis kunnen wonen. Hiervoor worden met ingang van 2023 nieuwe contracten afgesloten die de beoogde transformatie van deze jeugdhulp moeten versnellen. Als het gaat om het realiseren van woonlocaties voor gezinsgericht verblijf (bijvoorbeeld gezinshuizen) en huisvesting voor jongeren en jongvolwassenen op weg naar zelfstandigheid, besteden wij nadrukkelijk aandacht aan een goede verbinding met de inwoners in de wijk. Een speerpunt is de versterkte inzet op preventie. We zetten onze investeringen in Kansrijke Start en de Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) voort. Wachtlijsten zijn nooit volledig te voorkomen. Wel is het van belang om deze periode zo kort mogelijk te houden en tijdens deze periode kwetsbare jeugdigen zo goed mogelijk ondersteuning te bieden. Hiervoor zetten we in op uitbreiding van de sociaal wijkteams en de SOJ. Indien noodzakelijk kunnen we gebruikmaken van niet-gecontracteerde aanbieders voor het oppakken van casussen.
Zowel regionaal als lokaal heeft de versterking van de samenwerking met het onderwijs prioriteit. In 2022 hebben we een nieuwe subsidieregeling voor jeugdbescherming en jeugdreclassering opgesteld. De uitvoering hiervan geschiedt in samenhang met het ‘Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming’ dat het rijk in 2021 heeft gepresenteerd. Het is de verwachting dat in het najaar van 2022 de Hervormingsagenda Jeugd wordt vastgesteld en dat de voorstellen om de Jeugdwet aan te passen worden gepresenteerd. Beide zaken zullen gevolgen hebben voor de uitvoering van taken op het gebied van jeugdzorg in 2023 e.v.. Niet alleen inhoudelijk maar ook voor de schaal waarop jeugdzorg in de toekomst moeten worden georganiseerd. Ouderen Om zo lang mogelijk zelfstandig wonen mogelijk te maken realiseren we een uitvoeringsprogramma met woningcorporaties, zorgaanbieders en het Zorgkantoor. Daarbij hebben we o.a. aandacht voor passende woonvoorzieningen, ontmoeting en sociale binding in de wijk en de ondersteuning van mantelzorgers. Zo gaan we ondersteuning bieden bij verhuizen en stimuleren we kleinschalige woonzorg-initiatieven. Ook willen we de betrokkenheid van ouderen bij het leven in de wijk vergroten door hen te stimuleren en te faciliteren om activiteiten te ontplooien voor sociale binding en het voorkomen van eenzaamheid.
Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar nieuwe manieren om bewoners zo lang mogelijk verantwoord thuis te laten wonen en mantelzorgers te ontzorgen zodat zij fit en vitaal kunnen blijven. We voeren samen met een zorgaanbieder, het Zorgkantoor, de zorgverzekeraar en een woningbouwcorporatie een pilot uit om ouderen integraal passende ondersteuning te bieden in een bepaald gebied: de Ruysdonck. Hierbij worden medebewoners in en rondom dit gebied actief betrokken.
46 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Tenslotte wordt door zes regionale aanbieders binnen het segment ‘langdurige ondersteuning van inwoners met ouderenproblematiek’ een gebiedsgerichte aanpak ontwikkeld voor een toekomstbestendige zorg en ondersteuning van deze ouderen. Internationale werknemers De integrale aanpak voor internationale werknemers is een belangrijk thema in het programma Welvarend Venlo. Naast de huisvestingsopgave voor internationale werknemers, zetten we in op een passende informatie- en steunstructuur voor internationale werknemers, waarbij wij ons vooral richten op degenen die de aansluiting bij werk en/of huisvesting niet (meer) vinden en ‘uitvallen’. Inwoners/gezinnen met complexe problematiek Voor inwoners met complexe problematiek stellen we jaarlijks een regionale uitvoeringsagenda op, gebaseerd op de regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026. Deze is onderdeel van de nieuwe samenwerkingsafspraken 2022 e.v. van de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg. We vertalen daartoe de ambities uit de regiovisie naar concrete resultaten en activiteiten. We zetten hierbij vooral in op preventie en het vroegtijdig signaleren van problemen. En op het toegankelijk maken van voorzieningen voor deze doelgroep zodat zij "gewoon" mee kunnen doen. Hierdoor voorkomen we het ontstaan en eventuele escalatie van problemen en verkleinen we de kans op maatschappelijke uitval.
Bij uitval heeft de inwoner voldoende mogelijkheden om te werken aan zijn maatschappelijk herstel. In de lijn van de motie “50 gezinnen aanpak” gaan we een aantal casussen van huishoudens met complexe problematiek analyseren om inzicht te krijgen in onze werkwijze en eventuele knelpunten daarbij. Hiermee willen we samen met de inwoners komen tot een slagvaardige systeemgerichte werkwijze die is gericht op het bieden van stabiliteit en veiligheid zodat inwoners weer regie kunnen krijgen over hun leven. Met de inzet van de POK-middelen werken we aan een meerjarige integrale aanpak gericht op versterking van de dienstverlening aan onze inwoners met de focus op inwoners met complexe problematiek. We zorgen ervoor dat iedereen tenminste een dak boven zijn hoofd kan hebben. Het doel is dat iedereen een eigen thuis kan vinden en behouden, in een voorziening of in een eigen, zelfstandige woning. De ondersteuning die daarbij nodig is, organiseren we zo dicht als mogelijk bij de inwoner. En dat doen we samen met de wijk. Als een inwoner door- of uitstroomt vanuit beschermd wonen of maatschappelijke opvang is het noodzakelijk dat er een passende woning of woonvorm beschikbaar is. Door de huidige woningmarkt is dit een aanzienlijk knelpunt (onvoldoende financieel toegankelijke woonruimte).
We werken daarom aan nieuwe afspraken met de woningcorporaties en zorgaanbieders van maatschappelijke opvang en beschermd wonen, waarbij we inzetten op het zoveel als mogelijk kleinschalig opvangen en huisvesten van de doelgroep in de wijken. Soms zijn er nog andere oplossingen noodzakelijk. Samen met woningcorporaties en zorgaanbieders willen we een locatie ontwikkelen voor inwoners waarvoor de huidige voorzieningen niet passend zijn: een zogenaamde Wonen Plus-voorziening. Deze voorziening biedt 24 uurs ondersteuning en veiligheid. Het streven is dat nog in 2022 een definitieve keuze wordt gemaakt voor een locatie voor de maatschappelijke opvang in combinatie met beschermd wonen en de winteropvang. In 2023 zal de verdere voorbereiding en realisatie met de betrokken partners vorm en inhoud worden gegeven. 47 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Regionale samenwerking We constateren dat voor het organiseren van een aantal voorzieningen op basis van de Wmo en de Jeugdwet regionale samenwerking noodzakelijk en wenselijk is. Vanuit deze noodzaak en wens worden verschillende elementen uit programma Sturing en Inkoop voortgezet. De structurele effecten van de koers die met de nieuwe contracten in 2022 is ingezet, worden via monitoring verder in beeld gebracht. Wmo voorzieningen Er blijft sprake van een gestage toename in het gebruik van hulp bij het huishouden die wordt veroorzaakt door de vergrijzing én door de invoering van het abonnementstarief. Het rijk heeft aangekondigd om (pas) vanaf 2025 een andere eigen bijdragesystematiek voor (uitsluitend) hulp in het huishouden in te voeren. Met de nieuwe regionale contracten voor ondersteuning (1 januari 2022) is een omslag ingezet van de meer traditionele producten naar cliëntprofielen en integrale ondersteuningsvormen. Ook in 2023 vraagt deze omslag nog verdere ontwikkeling naar laagdrempelige ondersteuning zoveel als mogelijk vanuit de sociale basis (informeel en formeel) en het realiseren van stevige wijknetwerken van professionele zorgaanbieders samen met de sociale basis en het informele netwerk in de wijk.
MGR De MGR verzorgt sinds de 2e helft 2022 voor de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg ook de contractering, het relatiemanagement, de monitoring, de bewaking van het regionale kader voor de toegang en de coördinatie op de beleidsontwikkeling voor maatschappelijke opvang, beschermd wonen, preventie OGGZ en bemoeizorg. In 2023 stellen we ook een nieuwe regionale verdeelsleutel vast voor het verdelen van de totale bijdrage aan alle regiogemeenten, en die bedoeld is voor de dekking van de lokale kosten van beschermd wonen en opvang. Het is nog niet bekend wanneer de aangekondigde Wet Woonplaatsbeginsel voor beschermd wonen van kracht wordt. Dit geldt ook voor het aangekondigde nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen. Mogelijk is ook de Hervormingsagenda Jeugd en de beoogde aanpassingen van de Jeugdwet van invloed op het takenpakket van de MGR. Voorkomen van misbruik en fraude, en toezicht op kwaliteit Het toezicht op rechtmatigheid (Jeugdwet en Wmo) en op kwaliteit (Wmo) is regionaal (NoordLimburg) georganiseerd, waarbij de toezichthouders in dienst zijn van de gemeente Venlo. Het accent ligt op preventie, het voorkomen van misbruik en fraude, en op het borgen van kwaliteitseisen. De samenwerkingsafspraken tussen de samenwerkende gemeenten worden in 2023 geëvalueerd.
Op basis van deze evaluatie wordt een besluit genomen over de organisatie van het toezicht en rechtmatigheid en kwaliteit vanaf 2024. Het wetsvoorstel om de gegevensuitwisseling bij vermoedens van fraude met andere gemeenten en zorgverzekeraars te regelen, ligt stil. Dit geldt ook voor het wetsvoorstel om het Informatieknooppunt Zorgfraude een wettelijke basis te verlenen. Zodra meer duidelijkheid hierover komt, zullen wij de nodige stappen zetten om aan de nieuwe wettelijke vereisten te voldoen. Landelijk is de Wet Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) in voorbereiding. Deze concept wet gaat voorzien in de noodzakelijke verwerking en uitwisseling van persoonsgegevens bij meervoudige problematiek in het sociaal domein. Ingangsdatum is naar verwachting 1 januari 2024, in 2023 bereiden wij ons voor op de implementatie. 48 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn. Binnen programmalijn Zelfredzaamheid zijn geen investeringen uit het investeringsprogramma 2023 van toepassing.
Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
2023
2024
2025
2026
Zelfredzaamheid
Baten
8.402
7.916
7.861
7.847
Lasten
132.850
133.185
132.737
131.918
-124.448
-125.268
-124.876
-124.071
Totaal saldo Programmalijn
Begrotingsvoorstellen 2023-2026 Programmalijn Zelfredzaamheid
2023
2024
Meerkosten opvang agv ontbreken duurzame opvanglocatie
-555
-325
Wachtlijsten Jeugd
-200
Pilot Wonen plus
-104
-104
8
WMO
2025
2026
8
-103
-103
100
100
100
100
Vervallen bijdrage bemoeizorg en preventie
120
120
120
120
Jeugd
150
150
150
150
3.196
1.202
1.346
1.490
77
77
77
77
2.791
1.228
1.691
1.835
Regionale begroting huiselijk geweld en kindermishandeling
Doordecentralisatie beschermd wonen en maatschappelijke opvang Overige voorstellen < € 0,1 miljoen Totaal programmalijn Zelfredzaamheid
Meerkosten opvang agv ontbreken duurzame opvanglocatie 2023
2024
-555
-325
2025
2026
De gemeente Venlo heeft geen geschikte locatie voor het opvangen van daklozen die nog niet in staat zijn om een traject, gericht op structurele uitstroom op te starten. Momenteel worden ze opgevangen in de noodopvang op de locatie Hogeweg. Dit pand kan vanwege de omvang, indeling en bestemming niet structureel in gebruik blijven. Conform coalitieakkoord wordt er uitgegaan van realisatie van een nieuwe locatie medio 2024. Zolang er nog geen nieuwe locatie is gerealiseerd zijn er meerkosten voor de uitvoering van het contract. Deze meerkosten bedragen € 450.000 per jaar zolang het ontbreekt aan een structurele locatie voor maatschappelijke opvang. De meerkosten voor winteropvang bedragen € 105.000 per jaar.
49 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Wachtlijsten Jeugd 2023
2024
2025
2026
-200 In de begroting is rekening gehouden met diverse initiatieven gericht op het aanpakken van wachtlijsten in de Jeugdzorg. Uit deze initiatieven komen in sommige gevallen vervolgstappen voort die extra investeringen vragen om de problemen rond de wachtlijsten duurzaam aan te pakken. Zo worden er met aanbieders gesprekken gevoerd hoe we jeugdhulpverleners kunnen behouden voor de sector. Met dit voorstel voor een vervolgbudget kan er worden doorgepakt op de ingezette aanpak.
Pilot Wonen plus 2023
2024
-104
-104
2025
2026
In Venlo hebben we te maken met een groep zorgwekkende zorgmijders die op verschillende leefgebieden complexe problemen hebben. Deze mensen beschikken niet over de juiste ‘woonvaardigheden’ en stellen zich vaak niet ‘begeleidbaar’ op. Vanwege hun problematiek zijn ze niet plaatsbaar binnen de reguliere voorzieningen van Beschermd Wonen. Daarnaast zijn er ook een aantal cliënten die tussen wal en schip vallen voor wat betreft de wettelijke kaders van waaruit ze gefinancierd worden. Door het ontbreken van passende huisvesting in combinatie met de juiste zorg en de langjarige problematische situatie waarin zij verkeren, is maatschappelijk herstel lastig te realiseren. Daarnaast zorgen deze kwetsbare inwoners veelvuldig voor overlast en blijven zij uitvallen en terugkeren in het reguliere zorg- en ondersteuningsaanbod omdat er geen passend aanbod is. In navolging van een succesvolle pilot in de gemeente Weert is het doel passende huisvesting met 24/7 ondersteuning en toezicht te realiseren voor 15 cliënten en ook de lokale sociale basis te versterken. In totaal bedragen de kosten € 384.475 waarvan € 280.000 gedekt kan worden vanuit de lokale ambulantiseringsmiddelen. Het restant kan gedekt worden uit het batige saldo van Beschermd Wonen.
Regionale begroting huiselijk geweld en kindermishandeling 2023
2024
2025
2026
8
8
-103
-103
In dit begrotingsvoorstel wordt de regionale begroting van het thema Huiselijk geweld en kindermishandeling geactualiseerd. Het saldo van deze begrotingswijziging van € 7.583 voordelig wordt veroorzaakt door administratief technische verwerking van de overhead. Vanaf 2025 is er sprake van daling van inkomsten aangezien de functie van projectleiding komt te vervallen. In de begroting 2022 zijn deze uitgaven wel al afgeraamd maar de inkomsten per abuis niet. In dit voorstel worden ook de inkomsten nu afgeraamd en dit leidt per saldo tot een nadeel vanaf 2025.
50 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
WMO 2023
2024
2025
2026
100
100
100
100
Binnen de WMO constateren we een dalende trend in het aantal Pgb’s. Dit leidt tot een structureel voordeel van € 500.000. Bij Hulp bij huishouden zien we daarentegen dat het aantal inwoners dat hier gebruik van maakt, jaarlijks stijgt. Dit verwachten we ook voor 2023 en verder. Dit heeft enerzijds te maken met de stijgende groep ouderen, anderzijds is dit een gevolg van de aanzuigende werking van het abonnementstarief. Het kabinet is voornemens per 2025 een nieuwe eigen bijdrage systematiek in te voeren. Het is nog onbekend hoe deze systematiek eruit gaat zien. We verwachten een kostenstijging van € 400.000 bij het product Hulp bij het Huishouden. Per saldo resteert een voordeel van € 100.000 op het product WMO.
Vervallen bijdrage bemoeizorg en preventie 2023
2024
2025
2026
120
120
120
120
Op 5 april 2022 heeft het college besloten dat de lokale bijdrage bemoeizorg en preventie komt te vervallen. Dit in het kader van de nieuwe samenwerkingsafspraken beschermd wonen, maatschappelijke opvang en bemoeizorg en preventie. Per saldo een structureel voordeel van € 120.000.
Jeugd 2023
2024
2025
2026
150
150
150
150
Vanwege de bredere contractering vanaf 2022 wordt er minder gebruik gemaakt van een PGB en is dit budget naar beneden bijgesteld.
Doordecentralisatie beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2023
2024
2025
2026
3.196
1.202
1.346
1.490
Vanaf 1 januari 2022 werken de gemeenten uit Noord- en Midden-Limburg samen op basis van nieuwe regionale samenwerkingsafspraken op het gebied van beschermd wonen, maatschappelijke opvang en bemoeizorg en preventie (BW, MO en B&P). De besluitvorming over deze nieuwe samenwerkingsafspraken, die onderdeel zijn van de doordecentralisatie beschermd wonen, is recentelijk definitief afgerond. In de begroting voor 2023 zitten er daarom geen onduidelijkheden meer rondom de doordecentralisatie. In de lokale programmabegroting worden alleen de lokale inkomsten en uitgaven op het gebied van BW, MO en B&P opgenomen. De hoogte van de lokale inkomsten van Venlo hangt af van de hoogte van het regionale saldo (ook wel de bijdrage die de MGR betaalt aan de regiogemeenten) die op basis van een vastgestelde verdeelsleutel door de MGR aan de regiogemeenten betaald wordt. In 2023 bedraagt de bijdrage die de MGR aan Venlo betaalt € 8.443.000. Vanuit dit bedrag financiert Venlo de lokale kosten op het gebied van BW, MO en B&P. 51 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Dit betreft onder andere de kosten voor de toegang beschermd wonen en opvang, individuele begeleiding en dagbesteding, lokale ambulantisering kosten en lokale formatie. Het uiteindelijke begrotingsvoorstel betreft na aftrek van alle lokale kosten een positief voordeel van € 3.196.000.
52 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
2. Leefbaar Venlo
53 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Doelstelling Leefbaar Venlo
Indicatoren Meetbaar Venlo
Norm
Een betrouwbare overheid zijn;
2.0.1 Gevestigde en vertrokken personen
+50
bereikbaar, transparant, doen wat
2.0.2 Sociale cohesie in de wijk
6,5
2.0.3 Woon-aantrekkelijkheid
44e plaats
je zegt en zeggen wat je doet
Het programma Leefbaar Venlo is een breed geformuleerd programma waarin een variëteit aan producten, diensten en projecten is ondergebracht die de leefwereld van inwoners direct raken. Omgevingsvisie, bouwinitiatieven en projecten, openbare ruimte, bereikbaarheid, wijkgericht werken, openbare orde en veiligheid, vergunningverlening, handhaving en gemeentelijke dienstverlening komen hier bij elkaar. Dit vraagt om een integrale aanpak binnen de gemeentelijke organisatie. Een hechte samenwerking met de woningcorporaties, de veiligheidsregio, politie, het waterschap en andere partners is daarbij onmisbaar. Het belangrijkste aangrijpingspunt voor dit programma is ‘een betrouwbare overheid zijn’; bereikbaar, transparant, doen wat je zegt en zeggen wat je doet. Het programma kent 5 programmalijnen: I Dienstverlening, II Openbare Orde en Veiligheid, III Wonen, IV Omgeving en V Bereikbaarheid. Ook in 2023 staat voor ons voorop dat wij een betrouwbare én bereikbare overheid zijn en dat onze inwoners zich gehoord voelen. Voor ons betekent dat, dat wij werken op het schaalniveau van de wijk en dat er ruimte is voor betrokken burgers om mee te denken en initiatieven te ontplooien. Daarbij hoort een veilige en schone leefomgeving. Afval wordt grondstof. Daarbij hoort ook een groene en toekomstbestendige openbare ruimte, met accent op robuuste groenstructuren en water.
Er komt meer aandacht voor het versnellen van woningbouw(procedures) en meer ruimte voor kleinschalige, creatieve oplossingen zoals CPO's, tiny houses en hofjes, maar ook voor grootschalige wooncampussen. Permanente oplossingen voor tijdelijke bewoners. Ruimtelijke kwaliteit blijft een sleutelbegrip, waarbinnen het gaat om de juiste programma’s voor wonen, werken, recreëren en voorzieningen. De juiste uitstraling en identiteit. Hergebruik en herbestemming van cultureel erfgoed. De verbinding met de Maas versterken. Ruimtelijke kwaliteit betekent de balans zoeken tussen én verder verdichten binnen de stedelijke contour én waar nodig verder verstedelijken én verder ontspannen van het karakteristieke open landschap: meer stad, meer land. Daarnaast blijven wij de verbinding zoeken met andere raadsprogramma’s, met regionale initiatieven zoals de Regiovisie en de Regionale Investeringsagenda en onderzoeken we de mogelijkheden hoe we gebruik kunnen maken van de verschillende (stimulerings)regelingen op rijksniveau. Daarmee willen wij een maximale efficiency realiseren bij de inzet van de beschikbare middelen door middelen te bundelen of te zoeken naar vormen van cofinanciering.
54 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
2023
2024
2025
2026
Dienstverlening
Baten
2.520
4.068
4.380
4.346
Lasten
10.779
12.171
12.362
12.364
-8.259
-8.103
-7.981
-8.018
Baten
113
113
113
113
Lasten
12.580
12.550
12.490
12.401
Subtotaal Dienstverlening Openbare orde en veiligheid Subtotaal Openbare orde en veiligheid
-12.468
-12.437
-12.377
-12.288
Baten
29.057
17.590
16.438
16.015
Lasten
37.653
25.398
24.175
23.592
-8.596
-7.808
-7.738
-7.578
Baten
30.296
30.605
31.668
24.996
Lasten
52.916
51.641
54.864
46.367
-22.621
-21.036
-23.196
-21.371
Baten
2.745
2.745
2.745
2.745
Lasten
2.030
2.203
2.279
2.107
Subtotaal Bereikbaarheid
715
541
465
637
Totaal saldo Programma
-51.228
-48.843
-50.827
-48.617
Wonen Subtotaal Wonen Omgeving Subtotaal Omgeving Bereikbaarheid
Investeringsvoorstellen Programmalijn Dienstverlening Openbare orde en veiligheid Wonen Omgeving Bereikbaarheid Totaal Programma 2
55 | PROGRAMMABEGROTING 2023-2026
Krediet 2023
2022 -180
Voorportaal 2024 2025 2026
705 687 840 7.425
4.723
4.567
3.913
920 -180 10.577
4.723
4.567
3.913
Dienstverlening Inleiding Doelstelling Dienstverlening
Indicatoren
Norm
Het op een betrouwbare en
2.1.1 Tevredenheid over dienstverlening
7,5
klantgerichte wijze leveren van
2.1.2 Klantgemak (Customer Effort Score)
*