C7 Publicatie Uitvoeringsprogramma NZKG 2021.PDF
Tekst van het document
landelijke maatregelen heeft SHIP zijn deuren enkele malen tijdelijk moeten sluiten. In 2020 had SHIP 9301 bezoekers.
EXPOSITIE OVER SELECTIEVE ONTTREKKING
het zoute zeewater, dat meekomt met
Om meer bezoekers aan te trekken, heeft SHIP de tentoonstelling in het najaar van
elke schutting van de nieuwe zeesluis,
2020 uitgebreid met een expositie over selectieve onttrekking. Als de nieuwe en
weer teruggaat naar zee. Als te veel zout
grotere zeesluis straks zorgt voor extra toevoer van zout water, is het belangrijk om
water niet wordt afgevoerd, kan dit op
maatregelen te nemen om verdere verzilting van het kanaal tegen te gaan. Dit kan
den duur ertoe leiden dat het Noordzee-
door selectieve onttrekking. Hiermee zorgt Rijkswaterstaat ervoor dat een deel van
kanaal te zout wordt. Dit is nadelig voor de landbouw, de natuur en de drink watervoorziening. In de nieuwe expositie komen bezoekers
Bezoeker in SHIP speelt game in expositie over selectieve onttreking. Foto Marije Moerman.
van alles te weten over selectieve onttrekking. Nadat ze de expositie hebben bekeken, gaan ze op basis van de verkregen informatie in een game de uitdaging aan met de zouttong! Verslaan ze de zouttong, dan wordt de aantasting van de waterkwaliteit en het milieu voorkomen. Meer informatie over de expositie is te vinden op www.ship-info.nl.
26
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
Het Groene Schip. Foto Staatsbosbeheer, Jan den Boef.
DOELSTELLING: bij de herinrichting van de Houtrakpolder in de gemeente
4.2. NATUUR, RECREATIE OF AGRARISCHE FUNCTIES HOUTRAKPOLDER EN COMPENSERENDE MAATREGELEN BIJ ONTWIKKELING VAN EEN HAVEN IN DE HOUTRAKPOLDER
Haarlemmermeer staat natuur-en recreatieontwikkeling centraal. Deze ontwikkeling markeert de grens – bufferfunctie – tussen de haven en recreatiegebied Spaarnwoude. Het gebied gaat voldoen aan de wensen van de hedendaagse recreant: actieve beleving en sportieve activiteiten als aanvulling op kijk- en wandelgroen.
Bos, boomgaarden, bloemrijke ruigtes en de brakwaternatuur van de Houtrakkerbeemden en de pas ernaast gelegen Amsterdamse haven, kenmerkt zich door een gevarieerde en
TREKKER:
rijke natuur. De oude, strakke kavelstructuur van de droogmakerij
gemeente Haarlemmermeer en Staatsbosbeheer.
is hier nog goed zichtbaar. Recreanten kunnen er mooi fietsen, wandelen, struinen, vogelen en ook met de kinderen op pad. De komende jaren worden de recreatiemogelijkheden van de
BETROKKEN PARTIJEN:
Houtrakpolder verder ontwikkeld en krijgt de natuur nog meer
partners Bestuursplatform NZKG, Recreatieschap
ruimte. Maar nu al kunnen bezoekers genieten van de vele dier- en
Spaarnwoude, Hoogheemraadschap van Rijnland,
plantensoorten. Vossen, hazen en vogels - zoals gele kwikstaarten,
Afvalzorg en particulieren.
lepelaars en kramsvogels – komen we hier tegen. Ook vlinders, bijvoorbeeld het icarusblauwtje en planten als de zeeaster voelen zich thuis in dit weelderige, oeroude cultuurlandschap. Relatie met andere projecten: De natuur in de Houtrakpolder is rijk, gevarieerd en waardevol.
Groen en landschap NZKG.
Het is een belangrijke schakel tussen de omliggende natuuren recreatiegebieden en maakt deel uit van het Natuurnetwerk
Mijlpalen:
Nederland (voorheen EHS). Het is het woongebied van onder
• in 2021 voert Staatsbosbeheer verschillende werkzaam
andere de Noorse woelmuis en rugstreeppad.
heden uit om het gebied aantrekkelijker te maken.
In de Houtrakpolder liggen het Noorderbos, de Houtrakker-
Communicatie:
beemden en Het Groene Schip met elk hun eigen functie en
communicatie verloopt zowel via gemeentelijke communicatie
uitstraling. Staatsbosbeheer voert de komende jaren verschil-
middelen als via de website en het Digitale Nieuwsblad.
lende werkzaamheden uit om het gebied aantrekkelijker te
Eventueel wordt er informatie verstuurd aan de doelgroepen
maken. De ontwikkeling van natuur en recreatie gaan hier
en de directe omgeving. Staatsbosbeheer gebruikt de eigen
goed samen.
communicatiekanalen.
APRIL 2021
27
DOELSTELLING: het inzichtelijk maken van de
4.3 MONITOR WONINGBOUW
woningbouwproductie, de plan
WONINGBOUWMONITOR
capaciteit en de vraag naar
Elk jaar brengt de provincie Noord-Holland een woningbouwmonitor uit. Hierin staan
woningen in het Noordzeekanaal
ook de gebieden van het NZKG. De provincie brengt de woningbouwopgave en de
gebied (NZKG).
gerealiseerde woningen in de gemeenten langs het Noordzeekanaal apart in beeld. In het najaar van 2021 zal de Monitor Woningbouw opnieuw verschijnen. De NZKG-nieuwsflits besteedt hier aandacht aan.
TREKKER:
Relatie met andere projecten:
provincie Noord-Holland.
Monitor Ruimte-intensivering. Mijlpalen:
BETROKKEN PARTIJEN:
•
de Monitor Woningbouw 2021 verschijnt in het najaar van 2021.
partners van het Bestuursplatform
Communicatie:
NZKG.
op de website van de provincie Noord-Holland verschijnt de nieuwe monitor: www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Bouwen_wonen/Woonbeleid.
Nieuwbouw woningen in Noord-Holland. Foto Michiel Wijnbergh
28
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
4.4. PROGRAMMA TATA STEEL 2020–2050 PROGRAMMA TATA STEEL 2020–2050
Relatie met andere projecten:
De zogenoemde grafietregens en het RIVM-onderzoek naar de gezondheidsrisico’s
Energietransitie.
van grafiet zorgen sinds de zomer van 2018 voor hernieuwde aandacht voor Tata Steel en voor zorgen over de effecten van de activiteiten van het bedrijf op de gezondheid. Het aantal klachten over geluid, geur en stof is toegenomen. De provincie Noord-Holland en de gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen hebben
DOELSTELLING:
gezamenlijk het ‘Programma Tata Steel 2020-2050: Samenwerken aan een gezondere
het zoveel mogelijk verminderen van
en veilige IJmond’ opgesteld.
de negatieve effecten van Tata Steel
Het Programma Tata Steel 2020-2050 bestaat uit een samenhangend pakket van
op de gezondheid en veiligheid in de
bestaande en nieuwe maatregelen, zowel voor de korte (periode 2020-2022) als voor
IJmond. Dat doen we door het
de lange(re) termijn (2050). Voor een gezondere en veilige leefomgeving in de IJmond
formuleren en uitvoeren van een
is een brede aanpak nodig.
samenhangend pakket aan bestaande
BESTUURLIJK OVERLEG INDUSTRIE & GEZONDHEID IJMOND
en nieuwe acties, zowel voor de korte als de lange(re) termijn.
Sinds november 2019 bestaat het bestuurlijk overleg Industrie & Gezondheid IJmond,
Daarmee draagt het programma bij
waarin de provincie Noord-Holland en IJmondgemeenten zitting hebben. De Omgevings-
aan een gezondere en veilige
dienst IJmond (ODIJ), de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) en de
leefomgeving in de IJmond.
GGD treden op als adviseurs. Tata Steel is een belangrijk, maar niet het enige onderwerp tijdens dit bestuurlijk overleg. Het (achterliggende) doel is een gezondere leefomgeving in de IJmond. Het overleg is een middel om met elkaar te bepalen hoe we dat kunnen bereiken en waar we in de IJmond naar toe willen in de verhouding
TREKKER:
tussen industrie en gezondheid.
provincie Noord-Holland.
Daarnaast bestaat het voornemen om het bestuurlijk overleg Industrie & Gezondheid IJmond uit te breiden met een Omgevingsoverleg Industrie & Gezondheid, waarvoor ook inwoners worden uitgenodigd. Dit overleg zal naar verwachting twee keer per
BETROKKEN PARTIJEN:
jaar plaatsvinden.
provincie Noord-Holland, IJmond gemeenten, OD NZKG, ODIJ en GGD Kennemerland.
Gezondheid en leefbaarheid in de IJmond. Foto Martijn Beekman.
APRIL 2021
29
4.5. ZEETOEGANG IJMOND NIEUWE ZEESLUIS Om ruimte te bieden aan steeds groter wordende zeeschepen, wordt er sinds 2016 in
DOELSTELLING:
IJmuiden gewerkt aan de bouw van de grootste zeesluis ter wereld van vijfhonderd
de Zeesluis IJmuiden geeft een
meter lang, zeventig meter breed en achttien meter diep. De huidige Noordersluis,
impuls aan de groei van het
gebouwd in 1929, wordt te klein voor een vlotte en veilige doorstroming.
goederentransport via het sluizencomplex IJmuiden.
Met de nieuwe Zeesluis IJmuiden behoudt de Amsterdamse havenregio haar inter
Het vervoer van goederen via zee
nationale positie. Het Noordzeekanaalgebied en de Amsterdamse regio vervullen een
neemt toe en schepen zijn steeds
grote rol in de verbinding met het Europese achterland. De bouw van de zeesluis is
groter en vooral breder. De sluis is
een uitdagend project, mede vanwege de omvang en de inpassing in het bestaande
daarmee belangrijk voor de econo-
sluizencomplex. Volgens planning varen de eerste schepen begin 2022 door de
mische ontwikkeling van de
Zeesluis IJmuiden.
Amsterdamse havenregio en het
WERKZAAMHEDEN IN 2020
Noordzeekanaalgebied. Onderdeel van het project is een maatregel om
In 2020 is er weer hard gewerkt aan de verschillende onderdelen van de zeesluis.
de verzilting van het Noordzee
En dit ondanks corona. Op het bouwterrein zijn verschillende maatregelen genomen
kanaal tegen te gaan via Selectieve
om het werk met oog op corona veilig op 1,5 meter van elkaar uit te kunnen voeren.
Onttrekking.
In het voorjaar is het laatste stukje van de kolkwand van de nieuwe zeesluis gestort: de aansluiting van de zuidelijke kolkwand op de deurkas van het buitenhoofd. In totaal is ruim 100.000 m3 beton voor de diepwanden en constructies gebruikt.
TREKKER:
In 2020 zijn beide bovenrolwagens, die de aansturing van de deuren vormen, in
in opdracht van Rijkswaterstaat
zowel de deurkas van het buitenhoofd als het binnenhoofd geplaatst. Een boven
bouwt aannemersconsortium OpenIJ
rolwagen weegt 200 ton, dus het inhijsen kon alleen plaatsvinden onder gunstige
de Zeesluis IJmuiden.
weersomstandigheden met weinig wind. In ongeveer drie maanden tijd is de sluiskolk uitgegraven. Er is ruim 600.000 m3 zand opgebaggerd wat naar zee is gebracht en daar is verspreid.
BETROKKEN PARTIJEN:
Na het baggeren is ongeveer 30.000 ton grind op de bodem van de sluiskolk
Zeesluis: het project is een
aangebracht en 30.000 m onderwaterbeton gestort, wat de vloer van de sluiskolk
samenwerkingsverband van de
vormt. Een andere mooie mijlpaal dit jaar was het succesvol invaren van de sluisdeur
convenantpartners ministerie van
in de deurkas van het buitenhoofd. In de periode daarna is de werking van de deur
Infrastructuur en Waterstaat, de
uitgebreid getest.
provincie Noord-Holland en de
3
SELECTIEVE ONTTREKKING
gemeente Amsterdam in samenwerking met Port of Amsterdam en de
Door het volume van de Zeesluis IJmuiden stroomt bij het schutten van schepen veel
gemeente Velsen. Dit project wordt
meer zout water het Noordzeekanaal in. Zonder maatregelen zorgt deze grote
medegefinancierd vanuit het
hoeveelheid zout water voor een verdere verzilting van het Noordzeekanaal. Dit leidt
CEF-programma (voorheen TEN-T)
tot schadelijke effecten op natuur, landbouw, drinkwatervoorziening en het gebruik
van de Europese Unie.
van koel- en/of proceswater door de industrie. Selectieve Onttrekking: Om te zorgen dat het Noordzeekanaal niet verder verzilt, is in overleg met de water-
Waterschap Amstel, Gooi en Vecht,
schappen en de provincie Noord-Holland door Deltares gezocht naar een oplossing. Die
het Hoogheemraadschap Hollands
is gevonden in de maatregel Selectieve Onttrekking. Hierbij wordt een dam gerealiseerd
Noorderkwartier, het Hoogheem
in het Binnenspuikanaal, met aan de onderzijde een opening. Omdat zout water
raadschap van Rijnland en de
zwaarder is dan zoet water, wordt bij de afvoer van water via het spui- en gemaal
provincie Noord-Holland.
complex met name het zoute water afgevoerd en het zoete water tegengehouden.
30
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
Mijlpalen:
•
Realisatie loswal Zuidersluiseiland (autoafzetsteiger)
•
Verschillende uitgebreide testen werking zeesluis
2020
•
Inrichting terrein rond de zeesluis
•
Laatste betonstort kolkwand
•
Openstelling sluisroute
•
Afbouw buitenhoofd (deurkas)
•
Start aanleg maatregel Selectieve Onttrekking
• Plaatsen bovenrolwagen (aansturing deur) in buitenhoofd en binnenhoofd
Relatie met andere projecten:
• Plaatsen sluisdeur in de deurkas buitenhoofd
Sluis Haven Informatie Punt (SHIP), Ontwikkeling
• Afronden van de fuikwand en tussendam op het
Averijhaven en Programma Tata Steel 2020–2050.
Middensluiseiland • Uitgraven sluiskolk en realisatie bodem
Communicatie:
• Start ontgraven Middensluiseiland voor realisatie buiten-
doelgroepen worden geïnformeerd via diverse kanalen, zoals
toeleidingskanaal
de website www.rws.nl/nieuwezeesluisijmuiden, Facebook
• Bekendmaking naam sluis: Zeesluis IJmuiden
(facebook.com/RijkswaterstaatNieuweZeesluisIJmuiden), een
• Start aanbesteding Selectieve Onttrekking
digitale nieuwsbrief, een fotonieuwsbrief, informatie bijeenkomsten, mailings, (vak)media en het burenoverleg met
2021
vertegenwoordigers van omwonenden en bedrijven en
• Afbouw binnenhoofd
overleggen met verschillende stakeholders. Het project is voor
•
vragen altijd te bereiken via nieuwezeesluisijmuiden@rws.nl.
Invaren deuren deurkassen binnenhoofd
Luchtfoto van het sluizencomplex in IJmuiden. Foto Topview Luchtfotografie
APRIL 2021
31
Artist impressie van de toekomstige Energiehaven.
4.6 AVERIJHAVEN/ENERGIEHAVEN AVERIJHAVEN
DOELSTELLING: de oorspronkelijke doelstelling van het project was het verbeteren van de nautische veiligheid door het
Met het inrichten van de Averijhaven als baggerdepot hebben
lichteren te verplaatsen naar een nieuwe locatie in de
het Rijk en de gemeenten Amsterdam en Velsen in 1996 een
Averijhaven en de huidige lichtervoorziening (Buiten
convenant opgesteld over het toekomstig gebruik van de
haven aan de IJ-palen) te verwijderen. In 2020 heeft het
Averijhaven. Het depot moet worden ontmanteld. Gezien de
convenant Energiehaven de doelstelling gewijzigd in
onveilige ligging van de huidige lichterlocatie in de IJgeul heeft
het realiseren van een haventerrein op de locatie van
Rijkswaterstaat het plan ontwikkeld om de nieuwe lichterlocatie
de Averijhaven met een kade van 560 meter en het
te verplaatsen naar de Averijhaven. Dit project is opgenomen in
verplaatsen van de lichterlocatie naar het oosten in
het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport
de IJgeul.
(MIRT). De gemeenteraad van Velsen heeft dit ruimtelijk mogelijk gemaakt in het bestemmingsplan Averijhaven (29 juni 2016).
2020 - CONVENANT ENERGIEHAVEN
TREKKER:
Gezien de beperkte ruime op de bedrijventerreinen in het
ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor het
NZKG en de ligging van de Averijhaven heeft deze locatie een
MIRT-project en de provincie Noord-Holland voor de
uitstekende positie voor het assembleren van en onderhoud aan
ontwikkeling naar een energiehaven.
offshore windturbines. Daarom is er een plan ontwikkeld om de Averijhaven te transformeren naar een haventerrein voor met name offshore windenergie. Tevens kan de lichterlocatie worden verplaatst naar een andere locatie, naast de IJgeul schuin voor
BETROKKEN PARTIJEN:
de werkhaven van Tata Steel. Over de uitvoering van dit plan
gemeente Velsen, Port of Amsterdam NV, Zeehaven
hebben Port of Amsterdam, Tata Steel, de provincie Noord-
IJmuiden NV, Tata Steel IJmuiden B.V., Rijkswaterstaat,
Holland, de gemeente Velsen, Rijkswaterstaat West-Nederland
ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de provincie
Noord (WNN) en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Noord-Holland.
in april 2020 gezamenlijk een convenant afgesloten.
32
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
2021 - UITWERKEN STAPPEN VOOR DE REALISATIE E NERGIEHAVEN
Relatie met andere projecten: Zeetoegang IJmuiden en Energietransitie.
In 2020 is de Nota Reikwijdte en Detailniveau (NRD) opgesteld en ter visie gelegd. De NRD beschrijft de werkwijze en het
Mijlpalen:
onderzoeksgebied van de MER. Dit is de eerste stap in de
het MIRT-project kent in de realisatie twee projectonderdelen:
ruimtelijke procedure. Hierop zijn twee zienswijze ingediend.
• het ontmantelen van het baggerspeciedepot Averijhaven
Op basis van de NRD en de ingediende zienswijze worden- een
(in goede samenwerking met Rijkswaterstaat Midden-
MER en een bestemmingsplan opgesteld.
Nederland), realisatie 2020-2022;
De gemeente Velsen is verantwoordelijk voor deze ruimtelijke procedure. Het streven is om eind 2021 het bestemmingsplan
• de aanleg van de lichterlocatie in het Noordzeekanaal, realisatie 2022.
onherroepelijk te hebben. Vervolgens zal de technische uit
Energiehaven:
werking plaatsvinden. Zodra Rijkswaterstaat het baggerdepot
• besluitvorming over de milieutechnische inpasbaarheid.
heeft ontmanteld, zal de aanleg van de energiehaven starten. Voorwaarde is wel dat dit milieutechnisch via het stand still
Communicatie:
uitgangspunt (de opschortende termijn) kan gebeuren.
de Klankbordgroep Lichteren en de website van Rijkswaterstaat www.rijkswaterstaat.nl. Communicatie over het bestemmingsplan vindt plaats in overleg met Rijkswaterstaat door de gemeente Velsen.
4.7 PROGRAMMA ‘VAART IN DE ZAAN!’ BEREIKBAAR
Wilhelminabrug en Beatrixbrug officieel afgerond. Het
Door de uitvoering van het programma wordt de Zaan beter
gerenoveerde sluizencomplex ligt in het centrum van Zaandam.
bereikbaar voor de binnenvaartschepen van de toekomst
Het is een belangrijke schakel in de bereikbaarheid voor de
(CEMT-klasse Va: Groot Rijnschip tot maximaal 110 meter lang,
scheepvaart van de bedrijven aan de Zaan. Daarnaast is het
11,4 meter breed en een diepgang van vier meter). De provincie
sluizencomplex een belangrijke verbinding tussen Oost- en
zet hiermee in op een verschuiving van het vervoer over de
West-Zaandam. Met de renovatie is de Wilhelminasluis weer
weg naar het water en een verbetering van de leefbaarheid in
klaar voor de komende decennia.
de regio.
WILHELMINASLUIS
ZAANBRUG De Zaanbrug tussen Wormer en Wormerveer dateert van medio
De provincie Noord-Holland heeft begin december 2020 de
jaren zestig van de vorige eeuw en is aan vervanging toe.
werkzaamheden aan de Wilhelminasluis en de naastgelegen
Bewoners hebben actief meegedacht over de uitstraling van de
De gerenoveerde Wilheminasluis in Zaandam. Foto Fred Wolf.
APRIL 2021
33
DOELSTELLING: Schetsontwerp Nieuwe Zaanbrug, Architect Joris Smits, Royal Haskoning DHV.
het verbeteren van de bevaarbaarheid van de Zaan door het ver nieuwen van de Wilhelminasluis in Zaandam en de Zaanbrug tussen Wormer en Wormerveer.
nieuwe Zaanbrug. Het resultaat is een traditionele ophaalbrug, fraai en rank, die past in de historische omgeving langs de Zaan, maar ook een kind is van deze tijd. De doorvaartbreedte gaat van 12 naar 16,5 meter, de doorvaarthoogte van 2,35 naar minimaal 2,88 meter.
TREKKER: provincie Noord-Holland.
Het werk is eind oktober 2020 gegund aan aannemer Reimert Bouw en Infrastructuur uit Almere. Momenteel worden de werkzaamheden voorbereid. Ook worden de locatie en de vormgeving van een tijdelijke brug voor langzaam en gemotoriseerd verkeer, die in de nabije omgeving van de Zaanbrug komt te liggen, nader uitgewerkt.
BETROKKEN PARTIJEN:
De tijdelijke brug is ook toegankelijk voor nood- en hulpdiensten, maar niet voor
deelnemers stuurgroep: gemeente
vrachtverkeer. Naar verwachting start het werk rond de zomer van 2021. Streven is
Zaanstad, gemeente Wormerland,
om de werkzaamheden voor eind 2022 af te ronden.
Koninklijke Schippersvereniging Schuttevaer, Hoogheemraadschap
Op www.nieuwezaanbrug.nl is meer informatie te vinden over dit project.
Hollands Noorderkwartier, het ministerie van Infrastructuur
Relatie met andere projecten:
en Waterstaat, evofenedex
Verbinding A8-A9, Corridorstudie Amsterdam-Hoorn A7/A8 en Ontwikkelingen langs
(ondernemersorganisatie voor
de Zaan.
logistiek) en de Kamer van Koophandel.
Mijlpalen: • oplevering Wilhelminasluis, inclusief aangrenzende bruggen, december 2020; • gunning werkzaamheden Zaanbrug aan Reimert Bouw en Infrastructuur, eind oktober 2020; • voorbereidingen werkzaamheden Zaanbrug: verwachte start van het werk zomer 2021;
Zaanbrug: www.nieuwezaanbrug.nl, Twitter: @NieuweZaanbrug en digitale
• verwachte oplevering werkzaamheden Zaanbrug: eind 2022.
34
Communicatie:
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
nieuwsbrieven.
4.8 MAATREGELPAKKET CORRIDOR AMSTERDAM-HOORN Luchtfoto van de A7 ter hoogte van Purmerend. Foto Ministerie van I&W.
BEREIKBAARHEID De minister van Infrastructuur en Waterstaat is in 2015 een MIRT-verkenning gestart om de bereikbaarheid tussen Amsterdam en Hoorn te verbeteren. Op 20 november 2019 is de Bestuursovereenkomst CAH door Rijk en regio ondertekend. Op 19 december 2019 zijn de definitieve structuurvisie en de nota van antwoord gepubliceerd. Daarmee is de verkennings fase formeel afgerond. In 2020 is gestart met de uitwerking en
DOELSTELLING:
uitvoering van de maatregelen.
het verbeteren van de bereikbaarheid in de Corridor Amsterdam-
PAKKET MAATREGELEN
Hoorn (CAH) om daarmee een
Het multimodale mobiliteitspakket bestaat uit de volgende
bijdrage te leveren aan de ambities
onderdelen. In de tabel is aangegeven wie voor welk onderdeel
van Rijk en regio, zoals het verster-
verantwoordelijk is:
ken van de economische concur rentiepositie en het zorgen voor een aantrekkelijke leefomgeving.
TREKKER:
Onderdeel
Verantwoordelijke(n)
Quick wins en mobiliteitsmanagement, zoals het stimuleren van fietsgebruik, upgrade van fietsinfrastructuur, extra carpoolplaatsen en een werkgeversaanpak.
Provincie Noord-Holland, ministerie van I&W, Vervoerregio Amsterdam, gemeente Purmerend en gemeente Zaanstad.
Infrastructurele maatregelen op het traject A8-A7 voor een betere doorstroming, zoals extra rijstroken op de A8 en A7 bij Purmerend en Hoorn, opstelling van rijstroken in de Coentunnel, aanpassing van markeringen op het Coenplein en het ombouwen van het knooppunt Zaandam.
Rijkswaterstaat.
Regionale Inpassingsmaatregelen rond het pakket maatregelen op het traject A8-A7
Provincie Noord-Holland in samenwerking met overige partijen.
Een ongelijkvloerse kruising van weg en spoor bij de Guisweg in de gemeente Zaanstad en het optimaliseren van de aansluitingen van dit gebied op de A8 door het voltooien van aansluiting drie.
Vervoerregio Amsterdam.
Het verbeteren van de doorstroming op de N516 Zaandam-Zuid en de aansluiting op de A8 Oostzaan (AVANT).
Vervoerregio Amsterdam. Uitvoeringsfase: gemeente Zaanstad.
Het verbeteren van de doorstroming op het onderliggend wegennet bij de aansluiting Hoorn van de A7 richting Hoorn.
Gemeente Hoorn.
Het optimaliseren van het OV-concept in relatie tot knooppuntontwikkeling op stationslocaties aan de Hoornse lijn.
Rijk-regio samenwerking, met gemeente Purmerend als trekker.
Afwaardering A7 in Zaanstad. Snelheidsverlaging en aansluiting op onderliggend wegennet.
Gemeente Zaanstad.
zie overzicht maatregelen; het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zorgt waar nodig voor de afstemming op onderwerpen die de maatregelen overstijgen.
BETROKKEN PARTIJEN In de Corridor Amsterdam – Hoorn werken regionale en lokale over heden, het Rijk, het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en belangengroepen samen aan de maatregelen, gericht op de integrale doelstelling.
Relatie met andere projecten: MAAK.Zaanstad, Verbinding A8-A9 en MRA-programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid. Mijlpalen en Communicatie: www.corridoramsterdamhoorn.nl en de websites van de individuele maatregelen.
APRIL 2021
35
4.9 VERBINDING A8-A9 LEEFBAARHEID EN BEREIKBAARHEID Een nieuwe weg tussen de A8 en de A9 zorgt voor een betere bereikbaarheid van de regio Zaanstreek en de regio IJmond. Ook verbetert de leefbaarheid in Krommenie en Assendelft erdoor. Naar de mogelijkheden van deze weg doet de provincie Noord-Holland onderzoek, samen met de Vervoerregio Amsterdam, de gemeenten in de regio en de Rijksoverheid. De weg kruist de Stelling van Amsterdam die op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. Dat vraagt om een zorgvuldige inpassing, waarbij rekening wordt gehouden met de leefbaarheid in de nabijgelegen woonwijk Broekpolder.
LANDSCHAPSPLAN Om de bijzondere waarde van de Stelling van Amsterdam in het studiegebied zo goed mogelijk te herstellen en versterken, wordt er een landschapsplan gemaakt. Hierin komen verschillende opgaven aan bod: landschap, cultuurhistorie en verkeer. In 2020 werd de analyse van het landschap en de Stelling van Amsterdam gepresenteerd. Ook bleek in 2020 een tunnelvariant geen meerwaarde te hebben. De mogelijkheid voor een verdiepte ligging wordt wel verder onderzocht.
EXTRA ONDERZOEKEN In 2020 werden 2 extra onderzoeken uitgevoerd om reeds op korte termijn ver beteringen te behalen. Er werd gekeken naar maatregelen om de overlast van het verkeer op de N203 bij Krommenie te beperken. Ook de aansluiting van Krommenie en Assendelft op het openbaar vervoer is onderzocht. In dat laatste onderzoek is ook gekeken naar fietsfaciliteiten. In het onderzoek naar de leefbaarheid rondom de N203 werd de omgeving actief betrokken via twee online participatierondes.
DOELSTELLING: het verbeteren van de verbinding tussen de A8 en A9 om geconstateerde
De Stelling van Amsterdam, nabij de A9.
leefbaarheids- en bereikbaarheidsproblemen op te lossen.
TREKKER: provincie Noord-Holland.
BETROKKEN PARTIJEN: ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, ministerie van Infrastructuur en Waterstaat/ Rijkswaterstaat, Vervoerregio Amsterdam en de gemeenten Zaanstad, Uitgeest, Heemskerk, Beverwijk en Velsen.
36
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
Verkeersdrukte op de N203.
PLANNING Eind 2020 concludeerde de provincie dat er extra inzet van
Relatie met andere projecten:
werelderfgoedexpertise nodig is voor het opstellen van een
Meer Bereiken Noordwestkant
gedegen landschapsplan. Hierdoor is de besluitvorming
Amsterdam/A9 Alkmaar/Raasdorp en Corridorstudie
verschoven naar eind 2021. Het landschapsplan wordt dan ter
Amsterdam-Hoorn A7/A8.
besluitvorming voorgelegd aan Provinciale Staten en de minister van OCW.
Communicatie:
Over de mogelijke maatregelen die de leefbaarheid rondom de
meer informatie is te vinden op www.verbindinga8-a9.nl.
N203 en de aansluiting op het openbaar vervoer op korte
Op Twitter is het project te volgen via @VerbindingA8A9.
termijn kunnen verbeteren, namen Gedeputeerde Staten in het
Vragen kunnen worden gesteld via
eerste kwartaal van 2021 een besluit.
A8-A9@noord-holland.nl.
APRIL 2021
37
DOELSTELLING: de mismatch oplossen op de
4.10 ONDERWIJS EN ARBEIDSMARKT
arbeidsmarkt tussen de kwalitatieve
HOUSE OF SKILLS
en kwantitatieve vraag van werk
De arbeidsmarkt is volop in beweging. Technologische ontwikkelingen en nieuwe
gevers en de onbenutte vaardig
maatschappelijke uitdagingen, zoals de coronacrisis, veranderen ons werk voort
heden van de beroepsbevolking.
durend. Hierdoor verdwijnen en veranderen banen, maar komt er ook nieuw werk bij.
Door een (h)erkenning hiervan door
Deze veranderingen vragen om een flexibele beroepsbevolking die zich blijft
zowel werkzoekenden als werk
ontwikkelen en het belang daarvan inziet. Niet alleen door het behalen van
gevers ontstaat een betere match
diploma’s, maar ook in het verwerven en ontwikkelen van skills. Ook vraagt het om
tussen vraag en aanbod op de
werkgevers die deze ontwikkeling stimuleren. Daarom is het zaak de arbeidsmarkt in
arbeidsmarkt. Ook het in kaart
de MRA meer te gaan inrichten op vaardigheden, skills. Voor werkenden en werk
brengen van skills bij de werkende
zoekenden vergroot deze kennis hun kansen op de arbeidsmarkt. Voor werkgevers
beroepsbevolking is een uitstekend
neemt de kans toe op het vinden van geschikte werknemers. Zo leggen we samen
vertrekpunt voor de noodzakelijke
een basis voor een toekomstbestendige, wendbare arbeidsmarkt.
op- of bijscholing, zodat duurzame inzetbaarheid wordt gewaarborgd.
SAMENWERKINGSVERBAND House of Skills is een samenwerkingsverband van brancheorganisaties, werknemersen werkgeversorganisaties, kennisinstellingen, beroepsonderwijs en regionale
TREKKER:
overheden in de Metropoolregio Amsterdam. Dat zijn negentien initiële partners en ruim 150 skillspartners. Doel is een transitie naar een meer op skills georiënteerde
gemeente Amsterdam (Economische
arbeidsmarkt waarmee:
Zaken) in samenwerking met het
• de beroepsbevolking meer regie geven over hun arbeidsmarktcarrière;
MRA-bureau en het Platform
• optimaal talenten benutten;
Economie.
• een leven lang ontwikkelen bevorderen;
BETROKKEN PARTIJEN: meer dan honderd partijen zijn
Montage van zonnepanelen op de Johan Cruijf ArenaA in Amsterdam. Foto House of Skills.
betrokken bij de uitvoering en opschaling. Zij hebben het Regionaal Skillsakkoord ondertekend. Er worden onder andere verschillende zij-instroomtrajecten georganiseerd, bijvoorbeeld voor monteurs van zonnepanelen en zero-emissie monteurs.
38
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
• de overstap naar een andere sector vergemakkelijken; • een regionale arbeidsmarktcoalitie bouwen.
• doorontwikkeling van het platform Mijnhouseofskills. Door online een aantal vragen te beantwoorden zien werkenden en werkzoekenden welke actuele vacatures er op basis van
House of Skills ontwikkelt: • assessments en competentiescans;
hun skills bij hen passen; • het ontwikkelen van een Skillspaspoort. Hiermee kunnen
• loopbaanadvies;
werknemers hun waarde op de arbeidsmarkt bepalen en
• skillstrainingen;
zich oriënteren op vervolgstappen in hun loopbaan en
• matching op basis van skills;
welke scholing daar eventueel bij hoort. In het Skills
• platform waar werkgevers en werknemers elkaar vinden.
paspoort worden ook kennis en diploma’s, werkervaring, skills en werkstijl opgenomen. Daarnaast geeft het
Relatie met andere projecten:
werkgevers een beter inzicht in de match tussen het
Sluis Haven Informatie Punt (SHIP), Techport, Human Capital
functieprofiel en het werknemersprofiel;
Agenda Klimaatopgave Noord-Holland, Flevoland en Metropoolregio Amsterdam (MRA), en Gezamenlijk vestigingsbeleid.
• het opzetten van Loopbaanpaden Techniek & Bouw in samenwerking met onder meer arbeidsmarktregio’s: de Technologiecoalitie Noord-Holland, het Regionaal Werk
Mijlpalen 2021:
centrum Amsterdam, IJmond Werkt, vragende en latende
• doorontwikkeling van De Paskamer. Hier kunnen werken-
werkgevers en publiek private samenwerkingen. Voorbeelden
den en werkzoekenden een eigen skillsprofiel samenstel-
hiervan zijn Luchtvaart Community Schiphol (LCS),
len en krijgen op basis daarvan suggesties voor beroepen
Zaancampus en Techport. Via hen worden loopbaanpaden
die op hun skills aansluiten en openstaande functies die
opgezet voor zij-instromers die een baan zoeken in de
daarbij passen. Zo krijgen zij een breder perspectief op hun
bouw en techniek. De hierbij ontwikkelde instrumenten
skills en mogelijkheden, zonder dat de opleiding bepalend is;
voor vaardigheden worden ingezet voor wervings- en matchingsdoelen; • een fysieke locatie van House of Skills, De Werkvloer. Deze is gevestigd in de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Een verdere uitrol zal plaatsvinden naar meerdere locaties in de Metropoolregio Amsterdam; • het opzetten van vraaggerichte zij-instroomtrajecten voor monteurs en installateurs in het kader van de Human Capital Agenda voor de Klimaatopgave in Noord-Holland en Flevoland. Hiermee geven we invulling aan de arbeidsmarktopgave, zoals benoemd binnen de Regionale Energiestrategieën (RES’en). Bij het opzetten van deze trainingen en opleidingen werken we samen met publiek private samenwerkingen in de MRA, bijvoorbeeld VtI, aancampus en Techport en publieke en private Z opleiders; • House of Skills werkt momenteel aan het creëren van een eigenstandige positie als programma onder de Amsterdam Economic Board. In het voorjaar 2021 moet dat zijn beslag krijgen. Communicatie: de communicatie van House of Skills, Techport IJmond en het MRA-bureau gaat over de uitvoering van bovenstaande programma’s, zie www.houseofskillsregioamsterdam.nl en www.linkedin.com/company/11349657/admin/.
APRIL 2021
39
DOELSTELLING PROJECT: realisatie van een nieuw woon- en werkmilieu in samenhang met het economisch revitaliseren van de bedrijventerreinen De Pijp en Wijkermeer, waaronder de Beverwijkse zeehaven De Pijp. Luchtfoto bedrijventerrein Beverwijk. Foto Bram van de Biezen.
TREKKER: 4.11 TRANSFORMATIE BEDRIJVENTERREIN KOP VAN DE HAVEN EN PARALLELWEG
gemeente Beverwijk.
INLEIDING
BETROKKEN PARTIJEN:
In april 2019 heeft de gemeenteraad de Visie Bedrijventerrein Beverwijk 2019-2023
naast de provincie Noord-Holland, de
vastgesteld. In deze visie is de economische revitalisatie van het bedrijventerrein het
gemeente Velsen en Heemskerk,
uitgangspunt. In samenhang met de visie heeft de gemeenteraad ook ingestemd met
de Omgevingsdiensten ODIJ (OD
de rapportage ‘Transformatie Kop van de Haven en Parallelweg’ van Bureau Raven-
IJmond) en OD NZKG. NS en ProRail
kop. In deze rapportage zijn de mogelijke ontwikkelingen voor het gebied geschetst.
zijn de grondeigenaren en onder
In dit gebied kan een belangrijk deel van de Beverwijkse woningbouw worden
nemers uit het gebied de stakeholders.
gerealiseerd. In regionaal verband is in de visie Noordzeekanaalgebied 2040 een gedeelte van het bedrijventerrein De Pijp (waaronder de Parallelweg en het gebied ten noorden van de haven) vastgelegd als een mogelijk transformatiegebied van (haven)industrie naar wonen en werken. Dit is ook opgenomen in de verdichtings
eenduidiger beeld te krijgen en om meer
opgave (woningbouw) van de MRA.
samenhang te brengen in de diverse
ONTWIKKELINGEN
ontwikkelingen. De verkenning draagt bij aan het invullen van de transformatie
Met de opstelling van de Visie Bedrijventerrein Beverwijk en de rapportage
van het gebied tot een nieuw werk-
‘Transformatie Kop van de Haven en Parallelweg’ zijn in 2019 de eerste stappen gezet
woongebied. Op 8 april 2021 heeft de
naar een mogelijke transformatie van het gebied naar een nieuw woon- en werkmilieu.
Beverwijkse gemeenteraad een besluit
Deze nieuwe ambitie voor de Kop van de Haven en de Parallelweg brengt ook een
genomen over de start van het gebieds-
aantal vraagstukken met zich mee qua milieucontouren, woon- en luchtkwaliteit,
programma Spoorzone en het hanteren
verkeersbewegingen, het functioneren van de Beverwijkse zeehaven en de verbinding
van de resultaten van de verkenning als
van het centrum met de Kop van de Haven. Vraagstukken die verder moet worden
basis voor het uitwerken van de plannen
uitgewerkt, geschieden onder andere in overleg met de gemeente Velsen en
van een transformatie van een deel van
Heemskerk, provincie Noord-Holland en (grond)eigenaren.
het plangebied. Er wordt gestart met nadere planvorming van het gebied ten
Daarbij spelen rond het plangebied van het Bedrijventerrein Beverwijk veel andere
noorden van de Wijkermeerweg.
ontwikkelingen die in meer of mindere mate samenhangen met de ontwikkelingen
Qua planning en fasering zullen
binnen het plangebied Bedrijventerrein Beverwijk. Samenhang op programmatisch
vooralsnog geen ontwikkelingen
vlak, stedenbouw, boven- en ondergrondse infrastructuur, financiën, fasering et cetera.
plaatsvinden direct rondom de Kop van
Het gaat dan om mogelijke ontwikkelingen, zoals een hotel op de Wijckerpoort,
de Haven en het zuidelijk deel de
woningbouw op Ankies Hoeve, de provinciale HOV-lijnen, de aanlandingsprojecten
Parallelweg.
van Wind op Zee van het Rijk, de ideeën die ProRail en NS hebben over het station en de stationsomgeving en de ideeën die de Bazaar heeft voor zijn toekomst.
Relatie met andere projecten:
Onder de werktitel ‘Spoorzone’ is in het najaar van 2020 een stedenbouwkundige,
versterking en positionering van
verkeerskundige en financiële verkenning van het gebied gestart. Dit om een
zeehaven De Pijp.
40
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
4.12 VERSTERKING EN POSITIONERING ZEEHAVEN DE PIJP BEVERWIJK INHOUD EN VOORTGANG
De Beverwijkse zeehaven De Pijp maakt onderdeel uit van dat gebied. Voor de
De gemeente Beverwijk werkt aan
verdere invulling van de plannen is in 2020 een stedenbouwkundige, programmatische-,
de transformatie van een deel van
verkeerskundige- en financiële verkenning uitgevoerd. Daarbij zijn ook de mogelijk-
bedrijventerrein De Pijp tot een nieuw
heden betrokken voor de verdere ontwikkeling van de zeehaven. Op 8 april 2021
werk-woongebied rondom onder meer
heeft de Beverwijkse gemeenteraad een besluit genomen over de start van het
de Parallelweg en de Kop van de
gebiedsprogramma Spoorzone en het hanteren van de resultaten van de verkenning
Haven (Toekomstvisie NZKG 2040).
als basis voor het uitwerken van de plannen van een transformatie van een deel van het plangebied. De wijze en het moment waarop de beoogde verzelfstandiging van zeehaven De Pijp wordt afgewikkeld, hangt samen met keuzes die in de komende
DOELSTELLING:
periode worden gemaakt binnen de plannen voor de transformatie.
werken aan een organisatorische en
De zeehaven is belangrijk voor Beverwijk en het NZKG. De Pijp is jaarlijks goed voor
economische versterking van de
de overslag van circa 900.000 ton aan goederen (inclusief de binnenvaart) en een
Beverwijkse zeehaven De Pijp.
toegevoegde waarde van ongeveer zestig miljoen euro. De zeehaven biedt directe en indirecte werkgelegenheid aan ongeveer vijfhonderd personen bij circa vijftig b edrijven. Elk jaar faciliteert de zeehaven meer dan tweehonderd zeeschepen en ruim 850
TREKKER: gemeente Beverwijk.
binnenvaartschepen. Relatie met andere projecten: Transformatie bedrijventerrein De Pijp Beverwijk (Parallelweg/Kop van de Haven).
BETROKKEN PARTIJEN:
Mijlpalen: • in het najaar van 2020 is de gemeente gestart met een brede verkenning voor
bij het nadenken over de ontwikke-
onder meer het gebied Kop van de Haven en Parallelweg. De verkenning draagt
ling, versterking en positionering van
bij aan de transformatie van het gebied tot een nieuw werk-woongebied.
de Beverwijkse zeehaven, is de input
Op 8 april 2021 heeft de Beverwijkse gemeenteraad een besluit genomen over de
van diverse partijen essentieel.
start van het gebiedsprogramma Spoorzone en het hanteren van de resultaten
Dat geldt uiteraard voor de bedrijven
van de verkenning als basis voor het uitwerken van de plannen van een trans
uit Beverwijk die voor hun bedrijfs-
formatie van een deel van het plangebied. De verkenning en de keuzes die aan de
voering afhankelijk zijn van de
hand daarvan worden gemaakt, vormen ook weer de basis voor de verdere
haven. Daarnaast wordt input
planvorming over de verzelfstandiging van de Beverwijkse zeehaven.
gevraagd aan belanghebbenden uit de wijdere omgeving.
Communicatie:
De gemeente Beverwijk is van
afhankelijk van de voortgang wordt de communicatie bepaald.
mening dat de ontwikkeling van zeehaven De Pijp - als onderdeel van het dynamische NZKG - in breed verband moet worden beschouwd.
Luchtfoto haventerrein Beverwijk. Foto Bram van de Biezen.
De gemeente onderzoekt samen met haar partners in het NZKG hoe deze belangrijke economische zone verder kan worden versterkt.
APRIL 2021
41
4.13 ONTWIKKELINGEN AAN HET IJ EN DE ZAAN In het Noordzeekanaalgebied is de ruimte voor de ontwikkeling van woningbouw schaars. Die ruimte moet worden gezocht op locaties die nu een andere functie hebben. De gemeente Amsterdam werkt aan een grootschalige transformatie onder de naam ‘Haven-Stad’. De gemeente Zaanstad werkt aan de transformatie van de Achtersluispolder van haventerreinen naar gemengde woon-werkgebieden. Gezien de samenhang tussen zowel het Amsterdamse als het Zaanse deel van het programma, worden deze ontwikkelingen behandeld in hetzelfde hoofdstuk. We bespreken eerst de ontwikkelingen in Amsterdam en daarna komt het Zaanse programma aan bod.
4.13.1 HAVEN-STAD AMSTERDAM
DOELSTELLING: het transformeren van een (haven) bedrijvengebied van 650 hectare
Binnenstedelijke verdichting is onder andere nodig, omdat de werkgelegenheid
(inclusief wateroppervlak)naar een
vooral groeit in de hoogstedelijke kernen en uitbreiding in groengebieden is niet
gemengd hoogstedelijk gebied
wenselijk omdat groengebieden te waardevol zijn. Het aantal arbeidsplaatsen groeit
(wonen/werken). Daarmee is
relatief veel sneller dan de groei van het aantal binnenstedelijke woningen. Er is dus
Haven-Stad de grootste binnenste-
grote behoefte aan nieuwe huizen. Intensieve stedelijke dichtheden en het benutten
delijke herontwikkelingslocatie in de
van schaalvoordelen bieden bovendien de mogelijkheid om de ‘footprint’ van de stad
Nederland. Haven-Stad draagt op
te verminderen door verbeteringen op het gebied van mobiliteit en duurzaamheid.
termijn voor zeven procent bij aan de
HAVEN-STAD 2020
gewenste groei van de nationale woningvoorraad.
De ambitie van Haven-Stad is om tot 2050 40.000 tot 70.000 woningen en 45.000 tot 58.000 arbeidsplaatsen op te leveren. Het projectgebied van Haven-Stad bestaat uit twaalf deelgebieden ten (noord)westen van het centrum. Hieronder vallen de oude havengebieden en terreinen ten noorden en zuiden van het IJ. De ambitie is
TREKKER: gemeente Amsterdam.
Presentatie Ontwikkelvisie Haven-Stad tijdens een lunchlezing Foto Brand Eis fotografie.
0ETROKKEN PARTIJEN: provincie Noord-Holland, Port of Amsterdam NV, de Amsterdamse stadsdelen Nieuw-West, West en Noord en gemeenten Zaanstad, Oostzaan, ORAM en OV-Westpoort.
42
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
om deze deelgebieden, met behoud van hun eigen karakteristieke kenmerken, de
infrastructuur (hoe we Haven-Stad
komende decennia te transformeren naar gemengde hoogstedelijke woon-en
bereikbaar kunnen maken) en het
werkmilieus.
voorgestelde ruimtegebruik (hoe we van Haven-Stad een aantrekkelijk gebied
In 2020 zijn de uitgangspunten uit de ontwikkelstrategie (2017) ruimtelijk vertaald
kunnen maken wat betreft water, groen,
naar het integraal Raamwerk van Havenstad, de hoofdstructuur. Het Integraal
voorzieningen en klimaatmaatregelen).
Raamwerk (IR) is een regiedocument om de ontwikkelingen in Haven-Stad de
De reacties geven ons inzicht in wat
komende decennia in goede banen te leiden.
deze doelgroepen zien als kansen en risico’s, hun angsten, wensen en behoef-
Het IR beschrijft de infrastructuur van openbaar vervoer, wegen, fietspaden, water-
ten. Met deze input kunnen we de
gangen, watergebruik en groen, en wijst de meest belangrijke plekken aan waar
plannen voor dit gebied deels corrigeren
ontwikkelingen mogelijk zijn. Om een beeld te geven hoe Haven-Stad zich verder kan
en weer verrijken.
ontwikkelen, is in het IR ook een beschrijving opgenomen van de identiteit van de deelgebieden, het ruimtegebruik en de wenselijke plekken voor voorzieningen, samen
VERSNELLING CENTRALE ZONE
met de maatschappelijke visie die hieraan ten grondslag ligt. Het IR geeft hiermee
In het Coalitieakkoord van 2018 heeft
richting aan toekomstige ontwikkelingen, waarmee ook derden (waaronder ontwikke-
het gemeentebestuur van Amsterdam de
lende marktpartijen) meer duidelijkheid krijgen over de vraag of hun plannen hier
wens uitgesproken Haven-Stad versneld
haalbaar zijn.
te willen ontwikkelen. De afgelopen twee jaar is onderzocht waar de
INSPRAAKTRAJECT INTEGRAAL RAAMWERK
versnelling op woningbouw kan
In het voorjaar van 2021 volgt een groot inspraaktraject op het Integraal Raamwerk
plaatsvinden ten opzichte van de
Haven-Stad. Tijdens dit traject wordt een groot publiek - van algemeen geïnteresseerde
fasering in de Ontwikkelstrategie
Amsterdammers tot ondernemers, de belangenvereniging en andere stakeholders
Haven-Stad. Dit zonder de bedrijven uit
- de mogelijkheid gegeven om hun mening te geven over de visie op mobiliteit en
het Convenant Houthaven/NDSM-werf in hun bedrijfsvoering te beperken. De conclusie van de verkenning – Principenota Versnelling Centrale Zone – die het
Plattegrond van toekomstige locatie station.
college op 8 december 2020 – heeft vastgesteld, is dat versnelling van de benodigde condities voor de toekomstige transformatie en een versnelde realisatie van niet-woonfuncties (met een aanjaagfunctie voor de trans formatie) in de Centrale Zone het meest zinvol en kansrijk zijn. Bij de benodigde condities gaat het onder andere om een aantal cruciale ingrepen in de openbare ruimte en de mobiliteits- en duurzaamheidsnetwerken die tijdig moeten plaatsvinden.
HAVEN-STAD 2021 Sluiten Ringlijn Om het omvangrijke programma van Haven-Stad te realiseren is een metroverbinding voor het gebied een vereiste. Het om het sluiten van de Ringlijn
APRIL 2021
43
tussen station Isolatorweg en Centraal Station. In 2019 en
lange termijn nodig is qua HOV op de noordoever. Dit kan zowel
2020 zijn verschillende tracés onderzocht die in november
een bus, trambus, tram, lightrail als een metroverbinding zijn.
2020 in het Bestuurlijk Overleg (BO) MIRT aan de orde waren.
Deze verbinding is een belangrijke maatregel voor een optimale OV-ontsluiting van Haven-Stad op de noordoever (vanaf 2029)
Het BO MIRT ziet het aanleggen van deze ontbrekende schakel
en ook andere transformaties in dit gebied. Voorbeelden zijn
en het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol en
Buiksloterham, NDSM en de Achtersluispolder. Het onderzoek is
Hoofddorp als effectieve en urgente oplossingen voor de
begin 2020 van start gegaan met een probleemanalyse.
bereikbaarheidsknelpunten en verstedelijkingsopgaven aan de westkant van Amsterdam. De verschillende tracévarianten voor
Duurzaamheid
het sluiten van de Ringlijn zullen nader worden onderzocht in
In 2021 wordt de deelgebied overstijgende energiestrategie
een MIRT-verkenning. Deze start zodra er voldoende zicht is op
uitgewerkt. Hierin staat beschreven hoe duurzame lokale
de benodigde financiering (naar verwachting medio 2021). Hier
bronnen beschikbaar kunnen komen voor de verschillende
ligt een relatie met het Nationaal Groeifonds.
deelgebieden. Ook werken we door aan het tijdig realiseren
HOV-ZAANIJ
van de benodigde infrastructuur voor elektriciteit, het hoofdwatersysteem en de slimme ondergrondse en bovengrondse
Eind 2019 is, in het kader van het BO MIRT, de afspraak gemaakt
inpassing daarvan in de zeer beperkte ruimte. Daarnaast
dat de Vervoerregio Amsterdam (VRA) en provincie Noord-Holland
voeren we, om Haven-Stad verder klimaat-robuust te maken,
een verdiepend onderzoek uitvoeren naar het Hoogwaardig
voor de huidige plannen en het IR een serie klimaatstress
Openbaar Vervoer (HOV) op de ZaanIJ-corridor. De uitkomsten
testen uit. Ook gaan we aan de slag met het testen van de
van dit onderzoek geven inzicht wat op de middellange en
eerste stukken op het gebied van circulaire openbare ruimte.
44
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
Projecten
naar openbaar park, het creëren van meer samenhang, het
Vanuit Amsterdam-West, en langs de zuidelijke en noordelijke
toegankelijker maken van de grote (volks)tuinparken, het beter
IJ-oevers, vindt stapsgewijs transformatie plaats. Per deel
benutten (door herinrichting) van de spoorzone midden door het
gebied geven we hieronder de stand van zaken en de geplande
park en het realiseren van de bewegwijzering door het gehele
ontwikkeling weer:
park. Deze projecten zullen in 2022 en 2023 gereed zijn.
Sloterdijk Centrum en Sloterdijk I Zuid
Minervahaven
In Sloterdijk Centrum is de transformatie in volle gang. Volgens
In en rondom de Minervahaven zijn de laatste jaren veel
het huidige bestemmingsplan kunnen hier, via nieuwbouw en
ontwikkelingen gaande. Een deel van de havengebonden
transformatie, tweeduizend woningen worden gerealiseerd van
bedrijvigheid in het gebied heeft plaatsgemaakt voor creatieve
2016 tot 2025. In Sloterdijk Centrum zijn al zeshonderd
bedrijvigheid. In de toekomst zal het gebied nog meer
woningen gebouwd, circa driehonderd woningen in aanbouw.
veranderen, vooral als er woningen komen.
Ook verwachten we in 2021 te starten met de bouw van elfhonderd woningen.
In 2021 wordt er samen met Port of Amsterdam een zogeheten
In Sloterdijk 1 Zuid kunnen we met de door het Rijk beschik
Ruimtelijk Programmatische Uitwerking gemaakt voor de
bare gestelde bijdrage versneld betaalbare woningen realiseren.
tussentijd. Hierin wordt inzichtelijk gemaakt wat mogelijk en
De ontwikkeling van bouwblokken kan hier starten vanaf eind
noodzakelijk is om het gebied voor te bereiden op de trans
2022, begin 2023.
formatie naar een gemengd woon-werkgebied. Hierbij worden ook de ondernemers, bewoners en gebruikers betrokken. Dat
Noorder IJ-plas
maakt de Minervahaven anders dan andere gebieden. Dit alles
In 2020 is het ontwerp Ruimtelijk Toetsingskader Noorder
gebeurt binnen de context van recente ontwikkelingen en
IJ- plas 2020-2030 opgesteld. Hiermee geeft Amsterdam een
inzichten zoals onder andere het advies van de commissie
kader aan voor de toekomstige ontwikkelingen en initiatieven
D’Hooghe over de aanleg van de Westbrug, waarbij de aanlanding
voor de Noorder IJ-plas in de komende tien jaar. Het is de
op de zuidoever in de Minervahaven voorzien is. Ook het Integraal
bedoeling dat de plas en groene omgeving een beter toe
Raamwerk Haven-Stad speelt hierbij een belangrijke rol.
gankelijk park wordt dat komt te liggen tussen Zaanstad en Amsterdam. Op de korte termijn zal als eerste stap worden
Relatie met andere plannen en projecten:
begonnen met het aanleggen van de fietsroute langs de
Ontwikkelingen langs de Zaan, Transformatie Achtersluispolder
zuidzijde van de plas en een fiets- en voetgangersbrug over
Zaanstad, de Omgevingsvisie Amsterdam (2020, 2021), de
het Zijkanaal H, als onderdeel van de Dam tot Dam fietsroute.
Gemeentelijke Havenvisie, de verkenning HOV ZaanIJ,
Het ontwerp Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ- plas heeft
Amsterdam Klimaatneutraal 2050 (Windvisie) en de Advies-
ter inzage gelegen van 20 april 2020 tot en met 31 mei 2020.
commissie Oeververbindingen Rijkswateren Amsterdam.
De besluitvorming volgt in het eerste kwartaal van 2021. De Noorderij IJ-plas is in de Ruimtelijke Energie Strategie
Mijlpalen 2021: eerste kwartaal:
aangewezen als een van de zoekgebieden voor wind- en
• 1 vaststellen Ontwerp Ruimtelijk Toetsingskader Noorder
zonne-energie. Eind juni 2020 hebben wethouder Marieke van
IJ-plas;
Doorninck van Amsterdam en de coöperaties Amsterdam Wind
• 2 inspraaktraject Integraal Raamwerk;
en NDSM-energie een intentieovereenkomst voor windenergie
• 3.vaststellen Integraal Raamwerk en onderliggende
ondertekend. Met het ondertekenen hiervan geeft de gemeente
thematische brondocumenten.
de energiecoöperaties voorwaarden mee hoe zij de omgeving moeten betrekken in de onderzoeksmogelijkheden om
Communicatie:
windturbines in dit gebied in te passen.
voor het programma Haven-Stad, met alle uiteenlopende aspecten en doelgroepen, zetten we communicatiemiddelen op
Westerpark
maat in. Voor alle projecten, doelgroepen, deelgebieden en
De ontwikkeling van het Westerpark is vanaf 1 januari 2021
participatiebijeenkomsten is dit de site: www.amsterdam.nl/
een uitvoeringsproject geworden. Het gaat onder andere om
havenstad. Daarnaast is er de site www.overhavenstad.nl voor
het transformeren van circa. twee hectaren verhuurde percelen
een meer visueel beeld van Haven-Stad.
APRIL 2021
45
4.13.2 SPRONG OVER HET IJ - SNEL, GEMAKKELIJK EN VEILIG NAAR DE OVERKANT
DOELSTELLING:
AANLEIDING Het wordt steeds drukker op en rond het IJ. Op dit moment nemen dagelijks zo’n
de verbinding over het IJ in Amster-
67.000 mensen de veerpont voor de oversteek. In 2030 zullen dit 80.000 tot
dam voor fietsers, voetgangers en
110.000 reizigers per dag zijn. Met het programma ‘Sprong over het IJ’ wil Amsterdam
openbaar vervoer structureel te
de oversteek structureel verbeteren, waarbij rekening moet worden gehouden met
verbeteren. Dit om de huidige druk
belangen van de stad, de regio en de (internationale) scheepsvaart.
op de veerponten te verminderen en de ontwikkeling rond het IJ mogelijk
Stad en regio willen de groei van het aantal fietsers, voetgangers en openbaar
te maken, waarbij het IJ als robuuste,
vervoer mogelijk maken tussen de noordelijke en zuidelijke IJ-oevers. Deze groei van
toekomstvaste vaarweg gegaran-
verkeersstromen ontstaat door de bouwplannen voor 150.000 nieuwe woningen
deerd blijft.
langs de IJ-oevers van Amsterdam en Zaanstad. Daarnaast neemt ook het aantal arbeidsplaatsen in dit gebied snel toe. Tegelijkertijd is het IJ één van de drukst bevaren wateren van Nederland, met een groeiend aantal van 160.000 schepen die jaarlijks over het IJ varen. Het IJ vormt een belangrijke verbinding met aansluitende
TREKKER:
vaarwegen naar het Europese achterland. Dit alles vraagt om structurele verbetering van de oversteek tussen de IJ-oevers in
gemeente Amsterdam, in nauwe
Amsterdam voor fietsers, voetgangers en openbaar vervoer die naast aantrekkelijk
samenwerking met betrokken
voor gebruikers ook nautisch veilig en toekomstbestendig moet zijn.
partijen.
IJ-OEVERVERBINDINGEN De Amsterdamse gemeenteraad heeft in 2017 het voorkeursbesluit ‘Sprong over het
BETROKKEN PARTIJEN:
IJ’ genomen. Een programma over vijf maatregelen. De voorbereiding van maatregel één: de verbetering van de veren, inclusief de
ministerie van Infrastructuur en
realisatie van de fiets- en voetgangersbrug over het Noordhollandsch Kanaal,
Waterstaat en Rijkswaterstaat,
verplaatsing van het IJpleinveer en een aangrenzend fietsnetwerk, vindt nu plaats en
Provincie Noord-Holland, Vervoer
zal worden afgerond in 2022.
regio Amsterdam, Centraal Nautisch Beheer en Port of Amsterdam,
De voorbereiding van maatregel twee, het metrostation Sixhaven, is in januari 2021
diverse belangengroepen, onder
‘on hold’ gezet. Één van de redenen hiervoor is dat de investeringskosten hoger zijn
nemingen en bewoners.
geworden dan oorspronkelijk voorzien. Bovendien is de urgentie om het metrostation snel te bouwen afgenomen. Bij de voorbereiding van maatregel drie, de Javabrug, raakten de gemeente Amsterdam en het Rijk eind 2018 in een bestuurlijke impasse over de inpassing van de brug, die aan de eisen van zowel Rijk als gemeente Amsterdam moet voldoen. Beide partijen hebben daarop gezamenlijk opdracht gegeven aan de onafhankelijke adviescommissie ‘Oeververbindingen Rijkswateren Amsterdam’, onder voorzitterschap van Alexander D’Hooghe. Deze adviescommissie kreeg de opdracht de partijen van advies te voorzien over de vraag: waar, hoe en wanneer de oevers van het IJ en een deel van het Amsterdam-Rijnkanaal (de Rijkswateren in Amsterdam) het beste te verbinden voor het langzame verkeer. Hier vielen zowel maatregel 3 (Javabrug) als maatregel 4 (Stenen Hoofdverbinding) als maatregel 5 (voetgangerstunnel) onder. In juni 2020 heeft de adviescommissie haar eindadvies opgeleverd: ‘Genereus Verbonden - Een Concept Inrichtingsplan voor het IJ in Amsterdam als robuust en toekomstvast waterkruispunt’. Dit eindadvies bevat een samenhangend pakket van oeververbindingen: twee nieuwe bruggen over het IJ aan de oost- en westzijde van Amsterdam, een voetgangerspassage
46
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
Een artist impression uit het advies van commissie D’Hooghe.
als “uitgang Noord van het Centraal Station”, een fietsbinnenring-
Mobiliteitsplan Noord, Programma Binnenring en gebieds
verbinding als toeleidende route naar de bruggen op de flanken,
ontwikkeling rond de Rijkswateren van Amsterdam
het opwaarderen van de Amsterdamsebrug over het Amster-
(o.a. Haven-Stad).
dam-Rijnkanaal, veerverbindingen en het waarborgen van een
Daarnaast heeft het programma ook raakvlak met een aantal
robuuste toekomstvaste vaarweg.
regionale projecten, waaronder de Transformatie Achtersluispolder, Dam tot Dam fietsroute, monitor Woningbouw en
Zowel het Amsterdamse college van B&W als het ministerie van
Monitor Ruimte-intensivering, de Bestuursopdracht Zeecruise in
Infrastructuur en Waterstaat hebben in februari 2021 aangeven
het NZKG, Vervanging en Renovatie opgave Schellingwouder
dat zij het advies van de commissie D’Hooghe zien als een goede
brug, Corridorcentrale Scheepvaart Amsterdam (Verkeers
basis voor verdere samenwerking.
centrale van de Toekomst), MIRT-project Capaciteitsuitbreiding
VERVOLGTRAJECT
ligplaatsen Amsterdam-Lemmer, en het Samenwerkingsproject Ecologische verbindingszone Noordzeekanaal en Ommelanden.
De gemeente Amsterdam werkt vanaf 2021 en daarna aan een ‘inrichtingsplan Rijkswateren Amsterdam’ (IJ en een deel van
Mijlpalen:
het Amsterdam-Rijnkanaal) op basis van het advies en aan een
• Maatregel één (verbetering van de veren, inclusief de
actualisatie van de Nota van Uitgangspunten ten behoeve van
realisatie van de fiets- en voetgangersbrug over het
een aangepast voorkeursbesluit Sprong over het IJ. In deze
Noordhollandsch Kanaal, verplaatsing van het IJpleinveer
actualisatie wordt het advies van de commissie D’Hooghe
en een aangrenzend fietsnetwerk), gereed in 2022;
aangevuld met nadere onderzoeken, met betrekking tot de
• Inrichtingsplan IJ, gereed eind 2021;
Oostbrug, Westbrug en Voetgangerspassage. De resultaten van
• Actualisatie van de Nota van Uitgangspunten ten behoeve
de onderzoeken zullen tevens landen in het Inrichtingsplan.
van een aangepast voorkeursbesluit Sprong over het IJ;
Met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is
ter inspraak tweede helft 2021, ter besluitvorming door de
afgesproken dat de gemeente Amsterdam het initiatief neemt
gemeenteraad begin 2022.
voor het inrichtingsplan en dat vroegtijdig wordt afgestemd met het Rijk en de andere partners.
Communicatie: op de website www.amsterdam.nl/sprongoverhetij is alle
Relatie met andere plannen en projecten:
informatie te vinden over het programma en het advies van de
Sprong over het IJ heeft raakvlak met een aantal Amsterdamse
onafhankelijke adviescommissie D’Hooghe. Ook kan men zich
projecten, waaronder: Programma Veren, het Mobiliteits
hier aanmelden voor de nieuwsbrief. Participatie speelt een
programma Zeeburgereiland en IJburg op Tijd op Orde,
belangrijke rol in het proces, zowel online als via bijeenkomsten.
APRIL 2021
47
4.13.3 ONTWIKKELINGEN LANGS DE ZAAN ONTWIKKELINGEN Het programma ‘Ontwikkelingen langs de Zaan’ beoogt de
DOELSTELLING:
groei van Zaanstad naar 200.000 inwoners. De binnen
de transformatie van leegstaande gebouwen en braak
stedelijke ontwikkeling van nieuwe, duurzame woon- en
liggende terreinen langs de Zaan als onderdeel van de
werkmilieus en het gelijktijdig verbeteren van de infrastructuur
ruimtelijke ontwikkeling van Zaanstad binnen de stedelijke
en de openbare ruimte, dragen hieraan bij. Wensen, ideeën en
grenzen.
behoeften van de inwoners, organisaties en bedrijven zijn daarbij de leidraad. Tot 2030 wordt er gewerkt aan de planuitvoering voor zo’n drieduizend woningen en aan de huisvesting van ruim
TREKKER:
elfhonderd arbeidsplaatsen in het gebied langs de Zaan.
gemeente Zaanstad.
De woningen variëren van sociale huur tot vrije sector in het hoge segment. Hiermee ontstaat een evenwichtigere mix die ook hogere en middeninkomens moet aantrekken.
HOFWIJK NOORD
BETROKKEN PARTIJEN: bewoners, organisaties en bedrijven, initiatiefnemers en
In december 2019 is de gemeenteraad akkoord gegaan met de
ontwikkelaars, medegrondeigenaren, ondernemers,
uitgangspunten om het bedrijventerrein Hofwijk Noord te
De Hemmesgroep, Omgevingsdienst NZKG, de provincie
ontwikkelen naar een fijne en levendige stadswijk.
Noord-Holland, het Hoogheemraadschap Hollands
Een wijk met 750 nieuwe woningen voor mensen met ver
Noorderkwartier en de rijksoverheid.
schillende inkomens, groen in de openbare ruimte en toe
Impressie Hofwijk Noord fase 1, telmodel. Afbeelding van Mollink Soeters PPHP.
48
UITVOERINGSPROGRAMMA NOORDZEEKANAALGEBIED
gankelijkheid van de Zaan. Dit is een eerste stap om van het
in de tweede helft van 2020 gedaan. De ontwikkelaar is toen
gehele bedrijventerrein, waarvan het gebied onderdeel is, een
ook gestart met het opstellen van het bestemmingsplan.
aantrekkelijk woon-werkgebied te maken.
Meer informatie over het project Hofwijk Noord en de
De gemeenteraad heeft ingestemd met de sanering van het
toekomst van de Kogerveldwijk is te vinden op:
Kan Palen-terrein, de mogelijke verhuizing van verffabriek
www.maakkogerveldwijk.zaanstad.nl/home.
Touwen, de infrastructurele aanpassingen in de wijk, de stedenbouwkundige randvoorwaarden, het aantal te bouwen
ZAANS PIJL
sociale huurwoningen, de parkeernorm en parkeerregulering,
Een van de centrale doelstellingen van het gemeentelijk
en de financiën.
programma is om braakliggende terreinen met leegstaande
In juli 2020 heeft de gemeente met de grondeigenaar van het
panden langs de Zaan nieuw leven in te blazen op een wijze
Kan Palen-terrein een zogeheten Anterieure Overeenkomst
die een positieve invloed heeft op de leefbaarheid van het
gesloten. Deze overeenkomst dient als basis voor het op te
omliggende gebied. De voormalige veevoederfabriek Brokking
stellen bestemmingsplan.
aan de Noorddijk in Wormerveer is één van de ontwikkelloca-
Onderdeel van de anterieure overeenkomst is dat de gemeente
ties. Dit gebied wordt omgevormd tot een bijzondere wijk aan
en provincie Noord-Holland gezamenlijk een financiële
de Noordzaan met kwalitatief hoogwaardige woningen in het
bijdrage geven aan het project van in totaal € 6,4 miljoen.
midden- en duurdere segment.
Met deze bijdrage wordt het project niet alleen versneld,
De bouw van 180 woningen op het terrein van Brokking is
zonder deze bijdrage zou het project zelfs niet uitvoerbaar zijn.
door ontwikkelcombinatie De Nijs gestart; in 2020 zijn de
De provincie heeft hier in mei 2020 een besluit over genomen.