Document · PDF

Bijlage 1_Integraal Maatschappelijk Beheerkader

Raad (besluitvormend) 3 september 2024, gemeente VeldhovenBij agendapunt: Vaststellen Integraal Maatschappelijk Beheerkader openbare ruimte33.650 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

blad 58 van 103

Assetsheet Riolering Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Afbakening De gemeente is verantwoordelijk voor de inzameling en transport van stedelijk water, deze verantwoordelijkheid is vastgelegd in drie gemeentelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Voorliggende assetsheet omvat de rioleringen, kolken, gemalen en bergings- en infiltratievoorzieningen in gemeente Veldhoven, inclusief bijbehorende randvoorzieningen, huisaansluitingen en het grondwatermeetnet. Sloten en watergangen, in beheer van de gemeente, vallen tevens binnen de scope. Duikers vallen niet binnen de scope en zijn hierin derhalve niet meegenomen.

Gemeente Veldhoven beheert circa 310 kilometer riolering, huisaansluitingen niet meegerekend. Het grootste deel hiervan betreft met 165 kilometer gemengd riool. De meeste rioolbuizen bestaan uit beton of PVC. Object

Areaal

Eenheid

Gemengd riool

165.036

meter

Hemelwaterriool

33.703

meter

Vuilwaterriool

43.141

meter

Overig

11.408

meter

Mechanische riolering (persleidingen)

35.969

meter

Infiltratieriool

23.960

meter

Kolken

20.807

stuks

Hoofdgemalen

stuks

Pompgemalen drukriolering

114

stuks

Overstorten gemengd

stuks

Overstorten hemelwater

stuks

Stuwputten

stuks

Bergbezinkvoorzieningen

stuks

23.150

stuks

Huisaansluitingen Grondwaterpeilbu izen

Huidige kwaliteit De huidige kwaliteit van riolering is op orde in Veldhoven, kwalitatief redelijk tot goed. Wel zijn er een aantal aandachtspunten met betrekking tot de kwaliteit van het areaal. Zo vormt wortel-ingroei een probleem en ook het risico van instortingen is op sommige plaatsen aanwezig, daarnaast is bekend dat op inpriklocaties aantasting plaatsvindt. De gemeente heeft, op basis van recente inspecties, in beeld waar deze risicolocaties zich bevinden. Bij gemalen wordt momenteel een inhaalslag gemaakt met betrekking tot de kwaliteit. Enkele specifieke onderdelen, zoals leidingen, hebben het hierbij zwaar.

blad 59 van 103

Assetsheet Riolering

antea'group

Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Meldingen In 2022 en 2023 zijn er bij de gemeente respectievelijk 369 en 433 meldingen binnen gekomen met betrekking tot riolering, een toename van 17%. Het aantal meldingen betreft deze periode circa 5,5% van het totaal aantal meldingen over de openbare ruimte. Het grootste aantal meldingen betreft met 88 stuks in 2022 en 70 stuks in 2023 de wijk Heikant/De Kelen. De grootste toename in het aantal meldingen in de periode 2022-2023 betreft de wijk Zilverackers, van 2 meldingen in 2022 naar 36 meldingen in 2023. De wijken Zeelst, Cobbeek/Centrum en Meerveldhoven laten tevens een grote toename zien. Aantal meldingen riolering, per wijk (2022-2023)

100 90 80 70 60 50 40 30

2022

20 10 0

■ 2023

ŕ N»e

sŕ ^

jŕ

ĩŕ s/

\Ŵ

-r

Beleving en gebruik Riolering en stedelijk water in Veldhoven is minder zichtbaar dan andere assets, maar het belang hiervan is groot. Riolering is een essentiële infrastructuur voor de gezondheid en het welzijn van inwoners, bezoekers en ondernemers. Het zorgt ervoor dat hemel- en afvalwater op een veilige en hygiënische manier wordt afgevoerd, waardoor de verspreiding van ziekten wordt voorkomen (zie zorgplichten). De introductie van riolering heeft in Nederland een van de grootste verbeteringen in de volksgezondheid met zich mee gebracht. Riolering en stedelijk water verbetert ook de kwaliteit van de lucht en het water, en draagt bij aan een schonere en gezondere omgeving voor iedereen in Veldhoven. Mensen zijn vaak gewend aan het gemak van een goed werkend rioolstelsel en denken er niet vaak bij na hoe belangrijk de aanwezigheid is voor de gezondheid en welzijn. Riolering bevindt zich onder de grond en is vaak onzichtbaar voor mensen, waardoor men zich pas van bewust is van het belang van riolering en stedelijk water op het moment dat het niet meer naar behoren werkt of als men natte voeten krijgt. Wel wordt riolering en stedelijk water steeds zichtbaarder in de samenleving, vanwege meer bewustwording en klimaatadaptieve maatregelen zoals wadi's. Ook grondwater is een steeds belangrijker thema in de samenleving.

Wadi's kunnen naast de functie als tijdelijke waterberging tevens andere functies hebben, zoals een speelplek. Ook kunnen ze gecombineerd worden met bijvoorbeeld stapstenen, waardoor inwoners een positieve associatie krijgen met het stedelijk watersysteem in Veldhoven.

Beheerkaders Vanuit de Omgevingsvisie zijn samen met inwoners, ondernemers en organisaties een drietal thema's benoemd waar in Veldhoven aandacht voor is. Deze thema's vormen de ruimtelijke koers van Veldhoven. Het beheer en onderhoud aan riolering en stedelijk water draagt hier op de volgende manieren aan bij: »

Kernopgave 1: Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten: o De riolering en het stedelijk watersysteem groeit mee met de groei van de stad. Door onder de grond met de stad mee te groeien zet de gemeente in op een robuuster blad 60 van 103

Assetsheet Riolering Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

o o o o

riool- en watersysteem; Er wordt geanticipeerd op grootschalige inbreidingsprojecten zodat de riolering ook in de toekomst voldoende toereikend is, voor zowel afvalwater als hemelwater; Verminderen foutaansluitingen, ontkoppelen en verminderen rioolvreemd water; In het kader van een robuust systeem worden nieuwe technieken verkend, zoals waterbergende fundering, oppervlakkige afvoer, etc.) Volksgezondheid, waterkwaliteit en een robuust watersysteem staan centraal bij de ontwikkelingen.

Kernopgave 2: Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad: o We geven uitvoering aan de doelstellingen uit de nog op te stellen visie op duurzaamheid. We spelen in op de klimaatstresstest, welke met name op bedrijventerreinen aandachtpunten laten zien; o We kijken samen met ondernemers op de bedrijventerreinen naar klimaatadaptieve maatregelen, zoals wateropvang op eigen terrein en het realiseren van meer groen; o Doelstelling is om bij een regenbui van 70 mm bereikbaarheid te garanderen (hoofdontsluitingswegen).

Kernopgave 3: Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving: o We werken aan de aanpak van hittestress en wateroverlast door ontharding en vergroening openbare ruimte, ontkoppeling hemelwaterafvoer en het bieden van waterbergingsmogelijkheden; o We maken gebruik van duurzame en circulaire materialen; o Risicogestuurd beheren houdt ook in dat vervanging niet vroegtijdig plaatsvindt, hiermee wordt onnodige inzet en materiaalgebruik voorkomen.

Strategie Onderhoud Hemelwater Op basis van inspecties en meldingen wordt klein onderhoud aan hemelwaterleidingen, inspectieputten en kolken uitgevoerd. Reiniging van kolken vindt plaats op basis van frequentie. Afvalwater Het vervangen of herstellen van kolken en huisaansluitingen en het uitvoeren van klein onderhoud aan de gemalen, riolen en gemalen wordt uitgevoerd naar aanleiding van inspecties, meldingen van burgers of vanuit storingen. Reinigen van leidingen op basis van een duurzame gedifferentieerde aanpak (daar waar reiniging nodig is wordt gereinigd, waar het 'schoon' in wordt niet gereinigd). Voor bergbezinkvoorzieningen is een intensiever reinigingsregime ingezet t.b.v. behoud van de functionaliteit. Met betrekking tot het onderhoud van hoofdgemalen wordt intensiever gecontroleerd en onderhouden, met name het leidingwerk in pompputten vormt een aandachtspunt a.g.v. slijtage. Rioolreiniging vindt tegelijk plaats met inspecties (zie monitoring). Gemeente Veldhoven monitort de hoeveelheden verwijderd slib per gebied om zodoende prioritering aan te brengen. Hierbij wordt trapsgewijs gewerkt: hoofdaders hebben een belangrijkere functie dan wijkaders. Hemelwatervoorzieningen Onderhoud aan bovengrondse hemelwatervoorzieningen is beperkt tot maaien van de voorziening en borgen dat hemelwater op de beoogde manier afgevoerd kan worden naar de voorziening.

Vervanging Hemelwater De waargenomen kwaliteit, op basis van inspectie, is leidend voor de te nemen acties. Waar mogelijk wordt relining als levensduurverlengende maatregel voorgeschreven in plaats van vervanging. Omdat hemelwaterstelsels veelal samen met een afvalwaterleiding in de grond liggen worden meekoppelkansen voor vervanging en/of onderhoud verkend. blad 61 van 103

Assetsheet Riolering Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Afvalwater De afweging voor vervanging van riolering vindt plaats op basis van de daadwerkelijke kwaliteit van het object en de verwachte restlevensduur. Vervangingsprojecten worden integraal afgestemd met de overige disciplines voor een doelmatige aanpak op de financiën en de aanwezige opgaves.

Monitoring Visuele camera inspectie bedraagt eens per 20 jaar. Schades zijn volgens de norm EN 13508-2 ingedeeld in 5 klassen naar mate van ernst. Als schades in de categorie 'ingrijpmaatstaaf' vallen, heeft dit invloed op de restlevensduur (die korter wordt). Reiniging vindt per gebied variërend plaats met een frequentie van eens per 12 jaar tot eens per 5 jaar. Er wordt toegewerkt naar gedifferentieerd reinigen voor een efficiëntere reiniging. Jaarlijks wordt een reinigings- en inspectieplan opgesteld voor een beter structureel onderhoud en beheer van het rioolsysteem. Ten behoeve van het monitoren van de grondwaterstanden wordt gebruik gemaakt van een gemeentelijk grondwatermeetnet, bestaande uit 83 bemeten peilbuizen.

Financiën Met het onderhoud van de kapitaalgoederen in Veldhoven zijn grote bedragen gemoeid. Om de kosten voor riolering te dekken wordt een belasting geïnd, de rioolheffing. Gemeente Veldhoven gaat uit van 100% kostendekking binnen de planperiode. In onderstaande grafieken zijn de beschikbare en berekende budgetten vergeleken. Aan het einde van de paragraaf zijn de benodigde budgetten voor de komende planperiode weergegeven. Ook is hier aangegeven wat de verwachte rioolheffing de komende planjaren gaat zijn. Onderhoud Momenteel heeft Veldhoven voor het onderhoud aan Riolering en stedelijk water ca. C 1,87 miljoen geraamd in 2025. Hiervan is C 1,8 miljoen beschikbaar als dotatie in de voorziening voor grote vervangingsprojecten.

C 2.500

Op basis van de ervaringen van de gemeente gedurende de afgelopen planperiode zijn geen tekorten of overschotten voorgekomen. Op basis hiervan is ervoor gekozen om de huidige budgetten voor onderhoud te handhaven. De grafiek hiernaast geeft deze budgetten weer. Voor de komende planperiode is jaarlijks geïndexeerd om areaaluitbreiding en prijsstijgingen op te vangen conform werkwijze gemeente Veldhoven. O m m CM m co m '3 m O CM O CM O CM O CM O o o o o o CM CM CM CM CM CNI

M Huidig onderhoudsbudget (incl.

voorziening)

blad 62 van 103

Assetsheet Riolering

antea'group

Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Vervangingsinvesteringen De grafiek hiernaast geeft voor de komende 10 jaren de benodigde vervangingsinvesteringen weer. In de planjaren 2025 en 2026 zijn deze vergeleken met de momenteel geplande investeringen. (bedragen x C 1.000) De totale vervangingswaarde voor het areaal riolering en stedelijk water in Veldhoven bedraagt ca. C 270 miljoen. De tabel hiernaast geeft weer welke investeringsbehoefte er is op basis van de technische afschrijvingstermijn op basis van aanlegjaren. Om de investeringsbehoefte voor de organisatie uitvoerbaar te houden, is een gewogen gemiddelde genomen van de uit te voeren projecten. Dit is de gestippelde lijn hiernaast.

C 18.000 C 16.000 C 14.000 C 12.000 C 10.000 C 8.000 C 6.000 C 4.000 C 2.000 Cmioi''oocno*-i(Ncr)^(N(N(N(N(N(Y)rorororo

oooooooooo

Op basis van aanlegjaren is te zien dat er in 2025 en 2033 een vervangingspiek is. Gezien de aard van de werkzaamheden komen deze vervangingsjaren op basis van de theoretische technische levensduur niet altijd exact overeen met de investeringsbehoefte in de beheerpraktijk. De gewogen gemiddelde lijn geeft hierin een realistischer beeld van de praktische uitwerking.

(N(N(N(N(N(N(N(N(N(N

l Geplande vervangingsinvesteringen Investeringsbehoefte aanlegjaar Investeringsbehoefte gewogen gemiddeld

De investeringen in de begroting zijn gelijk aan de vervangingsinvesteringen uit het beheerplan, waarbij enkele projecten in de planning vooruitgeschoven of naar voren gehaald zijn. Deze aanpassingen ontstaan vanwege nieuwe projectplanningen en mogelijke wijzigingen in prioritering van projecten. Hierin is aandacht voor de balans tussen technische noodzaak, het optuigen van integrale projecten en meekoppelkansen met transities en maatschappelijke opgaven. Benodigde budgetten Onderstaande tabel geeft de benodigde budgetten voor de komende planperiode weer. Voor onderhoud worden de huidige budgetten geïndexeerd conform uitgangspunten van Veldhoven gehandhaafd. Voor riolering zijn de concreet geraamde projecten in de projectenlijst (zie hiervoor het IMBK) leidend. Daarnaast zijn echter ook structurele vervangingsbudgetten nodig voor stand-alone projecten en incidentele ad-hoc vervangingen en aansluitingen. Hiertoe zijn onderstaande vervangingsbudgetten geraamd.

jaarschijf

Onderhoud Vervanging

C C

2025

2026

2027

2028

C x 1.000

1.877 C 1.540 C

1.946 1.000

C C

2.009 C 1.000 C

2.025 1.000

Jaarlijks vindt een dotatie in de tariefegalisatievoorziening plaats. Deze maakt het mogelijk de jaarlijks fluctuerende uitgaven op middellange termijn relatief gelijkmatig te kunnen storten. Onderstaande tabel geeft de benodigde dotaties weer. Voorziening: Uitgaven Storting t.l.v. explotatie

C C

6.292 1.814

C C

2.454 1.843

C C

1.000 1.873

C C

1.000 1.903

blad 63 van 103

Assetsheet Riolering

antea'group

Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Verwacht tarief rioolheffing: Op basis van de omschreven financiële situatie en aangepaste beheerstrategie t.o.v. het voorgaande IMBK is de rioolheffing herberekend. Onderstaande tabel laat zien wat het nieuw verwachte tarief wordt en wat hierin de verschillen zijn ten opzichte van het afgelopen IMBK.

Oude beheerplan Nieuwe beheerplan Verschil

C C C

2025 213,96 C 278,43 C 64,47 C

2026 227,60 C 280,38 C 52,78 C

2027 240,13 C 284,57 C 44,44 C

2028 239,40 310,63 71,23

Risico's en aandachtspunten De volgende risico's en aandachtspunten zijn de komende beheerperiode van toepassing: ^ Bij gebruik van nieuwe ideeën, technieken en/of materialen is niet altijd inzichtelijk hoe het beheer in de praktijk uit gaat pakken; ^ Er is steeds vaker sprake van conflicterende belangen; ^ Vanwege grote inbreidingsprojecten komen er nieuwe huisaansluitingen bij op het bestaand netwerk dat hierdoor overbelast kan raken; ^ Capaciteit van het oppervlaktewatersysteem. De gemeente kan niet al het hemelwater naar oppervlaktewater afvoeren. Veldhoven is hierbij afhankelijk van andere partijen zoals het Waterschap; ^ Nieuwe normen zijn niet altijd haalbaar in bestaand gebied vanwege een te kort aan ruimte.

Actiepunten IBK 2020 1. Verwerken inspectieresultaten afgelopen beheerperiode en vertalen in eventuele beheer- en onderhoudsmaatregelen. Totdat de inspecties verwerkt zijn worden maatregelen en gemaakte keuze transparant en herleidbaar vastgelegd.

nee, moet meer behapbaar worden, dus per stroomgebied inspecties (niet als actiepunt opnemen) 2.

Lokale uitwerking van de regionale klimaatstresstest.

Opstellen van een nieuw Basisrioleringsplan.

Opstellen van een hemelwaterplan om onder andere de kansen en mogelijkheden voor groen en water in bestaand stedelijk gebied in beeld te krijgen.

afgerond niet gedaan, in 2024

regenwatervisie is voor 75% klaar. Wel 100% af als wij IMBK opleveren. Totaalkaart met alle stromingsrichtingen 5.

Uitwerken van een hemelwaterverordening, ter bevordering van gescheiden waterafvoer bij inwoners en bedrijven.

is stimulering geworden, nog niet voltooid, subsidie net vastgesteld De volgende actiepunten zijn de komende beheerperiode van toepassing: ^ Uitvoering geven aan de Klimaatuitvoeringsagenda; ^ Opstellen SSW+ (Systeemanalyse Stedelijk Water); ^ De gemeente is nog zoekende naar normen en uitgangspunten. Getallen staan nog nergens vastgelegd. Streven: 8m2 groen per inwoner bij nieuwe ontwikkelingen; ^ Optimaliseren en het juist prioriteren van het slotenonderhoud; ^ Opstellen van een LIOR (dit geldt niet enkel voor riolering maar voor alle assets).

blad 64 van 103

Assetsheet Openbaar Groen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Afbakening Deze assetsheet is gericht op het beheer en onderhoud van het openbaar groen in de gemeente Veldhoven. Hieronder vallen de cultuurlijke en natuurlijke beplantingen, hagen, gazons, natuurlijk groen en grassen en bermen. Het onderhoud aan meubilair, zoals afvalbakken en banken, valt ook onder de asset openbaar groen. Speelvoorzieningen, buitensportaccommodaties, bossen en de begraafplaats vallen buiten de scope van de asset openbaar groen. Groen in beheer van het waterschap, particulieren, sportparken en overige derde partijen zijn niet meegenomen in deze assetsheet. Bomen valt ook buiten de scope van openbaar groen en is opgenomen in een aparte assetsheet.

Areaal Gemeente Veldhoven heeft ruim 373 hectare openbaar groen in haar beheer. Het grootste deel hiervan bestaat uit gras- en kruidachtigen (286 hectare), gevolgd door bosplantsoenen en heesters met beide circa 35 hectare. Van ruim 6,3 hectare openbaar groen is het type niet in het beheersysteem opgenomen. Object

Areaal

Eenheid

Bosplantsoen

352.300

Heesters

345.500

Planten

9.700

Bodembedekkers

14.900

2.863.900

78.100

Struikrozen

100

Onbekend

63.400

3.727.900

Gras- en kruidachtige Haag

Totaal

Huidige kwaliteit In gemeente Veldhoven wordt bij het openbaar groen onderscheid gemaakt in kwaliteitsniveaus A, B en C. De verdeling van het openbaar groen in Veldhoven is in onderstaande tabel weergegeven. Groen % van totale oppervlakte

Niveau A

Niveau B

Niveau C

37o

407o

577o

Beeldkwaliteit In 2023 is een inspectie uitgevoerd over het openbaar groen in Veldhoven. De resultaten van de beeldkwaliteitsinspectie volgens de CROW-normering is in onderstaande grafiek per ambitieniveau weergegeven. De score die bij 90% van de metingen wordt behaald (de 90%-grens) is conform deze methodiek het gemiddelde kwaliteitsniveau in de gemeente. Er zal altijd sprake zijn van een werkvoorraad vanwege geplande meelift-projecten, werkzaamheden van derden of toestemming vanwege bereikbaarheid. Een landelijk geaccepteerd percentage voor een werkvoorraad bedraagt 10%. De gebieden met ambitieniveau A (hoog) scoren volgens de CROW-methodiek op B-niveau (basis) en voldoen hiermee niet aan de gestelde ambitie. Hierbij scoort 86% van de meetlocaties wel op A+ en A-niveau. De gebieden met het ambitieniveau B (basis) en C (laag) voldoen wel aan het gestelde ambitieniveau. De score van de gebieden met ambitieniveau C scoren op het snijvlak tussen B en C-niveau. 4% van de meetlocaties in gebieden met ambitieniveau C betreft D-niveau (zeer laag). Zoals de volgende tabel laat zien scoren de gebieden met ambitieniveau C op het snijvlak C/B wat als hoger dan het ambitieniveau kan worden blad 65 van 103

Assetsheet Openbaar Groen

antea'group

Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

geïnterpreteerd. Echter is het op hoge niveau beheren van het openbaar groen een keuze van de aannemer. Deze kiest ervoor om door op een hoger niveau te beheren een kostenbesparing te realiseren. Daarbij is de kwaliteit in beeld gebracht op basis van de verzorgingstoestand. De beeldkwaliteit van de technische kwaliteit is niet in beeld. Verzorgend onderhoud, score per ambitieniveau

■ A+ BA BB BC BD

Meldingen In 2022 en 2023 zijn er respectievelijk 1.303 en 1.510 meldingen bij de gemeente binnen gekomen met betrekking tot openbaar groen (inclusief bomen), dat neerkomt op een toename van meldingen van 16%. Het aantal meldingen betreft zo'n 20% van het totaal aantal meldingen dat in deze jaren is gedaan over de openbare ruimte. Het grootste aantal meldingen over openbaar groen werd gedaan in Heikant/De Kelen, waar in 2022 in totaal 363 meldingen (28%) en in 2023 in totaal 449 meldingen (30%) over het openbaar groen gedaan zijn. In bijna alle wijken in Veldhoven is het aantal meldingen over openbaar groen in de periode 2022-2023 toegenomen, met uitzondering van de wijken Oerle en Cobbeek/Centrum. Aantal meldingen over openbaar groen, per wijk (2022-2023) 500 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0

2022

■ 2023

Beleving en gebruik Openbaar groen speelt een belangrijke rol in de beleving en het gebruik van de openbare ruimte in Veldhoven. Veldhoven is een groene gemeente en dit waarderen inwoners. Per inwoner is er ca. 61 m2 openbaar groen aanwezig. Om dit te vergelijken met omringende gemeenten is er in de gemeente Best ca. 22 m2 openbaar stedelijk groen per inwoner beschikbaar. Voor de gemeente Eindhoven is dit ca. 59 m2.

blad 66 van 103

Assetsheet Openbaar Groen

antea'group

Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Openbaar groen ondersteund inwoners en bezoekers te recreëren en kan tegelijkertijd de omgevingskwaliteit verbeteren. Een groene omgeving bevordert de gezondheid en welzijn van mensen en verbeterd de lucht- en waterkwaliteit en biodiversiteit. Het gebruik van openbaar groen draagt ook bij aan de lokale identiteit. Het kan gebruikt worden voor evenementen en het samenbrengen van inwoners. Het kan hiermee ook een belangrijke rol spelen in de sociale cohesie van de gemeente. Openbaar groen kan echter ook een reden zijn voor klachten van inwoners. Zo kan openbaar groen dat niet goed onderhouden wordt leiden tot een verloederde en onverzorgde uitstraling van de buitenruimte. Voor het verkeer kan openbaar groen zorgen voor onoverzichtelijke en gevaarlijke situaties. Overhangende beplanting kan er daarnaast voor zorgen dat trottoirs minder goed toegankelijk zijn. Input enquête: Wanneer er gevraagd wordt naar wat er goed wordt onderhouden in de gemeente, geven bewoners aan dat het groen goed wordt bijgehouden. Men waardeert met name de hoeveelheid groen, de groene uitstraling en de variatie in soorten en de (oude) bomen in het straatbeeld. Wanneer er wordt gevraagd naar verbeterpunten noemt men de volgende zaken: o Er wordt veel genoemd over onderhoud en beheer van onkruid: " Onkruid op verharding en in het algemeen.

Onkruid staat in woonwijken en speeltuinen te hoog en creëert verkeersonveilige situaties; " Snoeien van heggen en beplanting naast ; " Wortelopdruk; Snoeien van heggen en beplanting naast wegen dat het uitzicht belemmert Wat betreft duurzaamheid: verschillende meningen betreffende het maaibeleid. Men vindt de wilde bloemen en uitstraling van groene stukken mooi, maar hoogstaande kruiden wordt als slordig en overlastgevend ervaren.

Beheerkader Vanuit de Omgevingsvisie zijn samen met inwoners, ondernemers en organisaties een drietal thema's benoemd waar in Veldhoven aandacht voor is. Deze thema's vormen de ruimtelijke koers van Veldhoven. Het openbaar groen draagt hier op de volgende manieren aan bij (de uitgangspunten zijn niet uitputtend en kunnen bij ontwikkelingen veranderen): ^

Kernopgave 1: Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten: o De dorpse sfeer van de bebouwing en openbaar gebied in dorpslinten moeten dominant blijven; o We bieden voldoende en laagdrempelige ontmoetingsplekken in de woonwijken en stimuleren buitenspelen door voldoende groen en veilige speelgelegenheden; o De kans dat mensen elkaar tegenkomen vergroten we door de inrichting en beheer van de openbare ruimte hierop aan te passen; o We streven naar een herkenbare inrichting van de openbare ruimte voor 'dorp' en 'stedelijk'; o We zetten in op een onderscheidende ruimtelijke kwaliteit op bedrijventerreinen, waaronder in de openbare ruimte; o Netjes vs. Natuurlijk: we zetten in op slimme combinaties in intensief en extensief beheer. Natuurlijk groen mag geen onverzorgd beeld uitstralen op de omgeving; o We versterken het dorpse karakter.

Kernopgave 2: Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad: o Om het overzicht en de veiligheid van het verkeer te waarborgen wordt groen rondom kruispunten gemaaid waar nodig; o In en rondom de beekdalen ligt de focus primair bij de natuur en recreatie; o Energie-opwek is alleen mogelijk als dit geen schade toebrengt aan de natuur.

blad 67 van 103

Assetsheet Openbaar Groen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Kernopgave 3: Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving: o De 'groene vingers' worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers; o We beschermen en versterken de cultuurhistorisch waardevolle plekken, panden en landschappen; o We stimuleren inwoners om tuinen verder te vergroenen. Door meer gebruik van verschillende soorten inheemse planten zorgt dit ook voor een betere biodiversiteit; o We werken samen met ondernemers om bedrijventerreinen verder te vergroenen, zowel in de openbare ruimte als eigen terreinen; o We werken aan de aanpak van hittestress en wateroverlast door het behouden van het bestaande groen, verdere ontharding en vergroening openbare ruimte, het creëren van schaduwrijke plekken, ontkoppeling hemelwaterafvoer en het bieden van waterbergingsmogelijkheden; o We sturen op biodiversiteit: een divers en veerkrachtig robuust groennetwerk tot aan de voordeur; o Natuurinclusief ontwerpen is het uitgangspunt, in zowel openbaar gebied als bij particuliere initiatieven; o Kwaliteitsverbetering en versterking van het landschap en de biodiversiteit staat voorop: verstening wordt zoveel mogelijk tegengegaan; o We zetten in op het versterken van de sponswerking van het buitengebied: vasthouden, infiltreren en vertraagd afvoeren van water,

onder meer door beekherstel; o We beschermen, ontwikkelen en verbinden van foerageergebieden: zorgdragen voor diversiteit in natte, droge en overgangsgebieden om verschillende ecosystemen te huisvesten; o We maken gebruik van duurzame en circulaire materialen; o We bieden meer ruimte voor groen met een natuurlijke uitstraling.

Strategie Onderhoud Bij het onderhoud van openbaar groen wordt onderscheid gemaakt in verzorgend onderhoud en technisch onderhoud. Verzorgend onderhoud: aan het groen bestaat uit maatregelen die bijdragen aan de esthetische kwaliteit van de leefomgeving. Denk hierbij aan onkruidbestrijding in plantvakken, schoffelen, het verwijderen van zwerfvuil en bladharken en -blazen. Technisch onderhoud: bestaat voornamelijk uit snoeien, dunnen, knippen en inboeten van beplantingen en het (bij)maaien en herstellen van gazons en andere grasvegetatie. Het onderhoud is gericht op in stand houden en begeleiden van het groen naar een optimale levensduur. Ook exotenbestrijding, het ledigen van afvalbakken en het incidenteel herstel van meubilair is onderdeel van het onderhoud van openbaar groen in Veldhoven. In 2021 is het verzorgend groenonderhoud voor 4 jaar, met een mogelijke verlenging van 1 keer 2 jaar, aanbesteed via een openbare aanbesteding. Vervanging De vervanging van groen vindt plaats aan het einde van de levensduur of integrale projecten. Wanneer dat moment is moet blijken uit de praktijk, aan de hand van de situatie, inspecties en monitoring. Dit hangt af van de soort beplanting en de plaatselijke omstandigheden.

De technische staat vanuit de beeldkwaliteitsniveaus is hierbij voor het ingrijpmoment uitgangspunt, waarbij rekening gehouden wordt met andere projecten in de openbare ruimte. Bij vervanging is er aandacht voor biodiversiteit en het soort groen dat teruggeplaatst wordt. Vervangingen worden zoveel mogelijk integraal opgepakt en door diverse marktpartijen uitgevoerd. Monitoring Momenteel vindt er geen periodieke monitoring van het openbaar groen plaats. Het beheer van het openbaar groen in Veldhoven gebeurt voornamelijk op basis van eigen waarnemingen.

blad 68 van 103

Assetsheet Openbaar Groen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Toedeling inzet eigen dienst

Groen

Spelen

Bomen

C x 1.000

639

Onderhoud Momenteel heeft Veldhoven voor het onderhoud aan openbaar groen ca. C 3,01 miljoen geraamd in 2025. Hiervan is ca. C 2,0 miljoen belegd bij werkzaamheden door derden. De kosten voor hondenvoorzieningen binnen het groenbeheer kosten ca. C 250.000 per jaar. Het resterende budget van ca. C 800.000 per jaar wordt besteed aan de inzet van de eigendienst en overige zaken uit het beheerplan. Aan de hand van de eerdergenoemde arealen en de GBIkennisbank van Antea Group is er cyclisch berekend welke kosten gemiddeld nodig zijn om het openbaar groen in Veldhoven te onderhouden en vervangen na het einde van de theoretische levensduur. Hierbij is de verdeling gemaakt in de kwaliteitsniveaus A (3%), B (40%) en C (57%). De kosten voor bomen zijn hierin niet meegenomen, deze staan in de Assetsheet Bomen opgenomen. In de grafiek is een overzicht gegeven van deze benodigde jaarlijkse gemiddelde onderhoudsbudgetten om het huidig areaal te beheren. De genoemde bedragen zijn op basis van prijspeil 2023 en zijn inclusief VAT-kosten (voorbereiding, advies en toezicht) en toeslagen à 20%.

113

C 3.500

Huidig onderhoudsbudget Berekend onderhoudsbudget

Het berekende cyclisch benodigde budget bedraagt ca. C 2,5 miljoen in 2025. Dit loopt in de indexeringssystematiek van de gemeente op tot ca. C 2,8 miljoen in 2028. De budgetten van de gemeente liggen hier consequent ca. C 550.000 boven. Een verklaring hiervoor is de aanbesteding van de nieuwe onderhoudscontracten in 2023, waarbij op basis van nieuwe criteria aanbesteed is. Hierdoor vallen deze kosten hoger uit.

Vervangingsinvesteringen De volgende grafiek geeft de huidige investeringskredieten weer ten opzichte van de cyclisch berekende investeringsomvang. Het berekende cyclische vervangingsbudget bedraagt ca. C 515.000. Het is zichtbaar dat de gemiddelde investeringsbehoefte hoger ligt dan de beschikbare budgetten. Dit sluit aan op de ervaringen van de gemeente, waar in de laatste jaren structureel te weinig geïnvesteerd is. Hiervoor is echter geen capaciteit

blad 69 van 103

Assetsheet Openbaar Groen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

beschikbaar. Wel wordt groen (en vervanging van straatmeubilair binnen de vakgroep groen) ook deels meegenomen in grootschalige vernieuwingsprojecten. Dit is zichtbaar in de integrale projectenlijst in het IMBK.

C 700 C 600 C 500

Een effect van de structureel tekortschietende investeringsbudgetten is dat relatief meer onderhoud nodig is om het verouderende areaal langer in stand te houden. Dit maakt dat de verhoogde onderhoudsbudgetten in lijn liggen met deze verwachting.

C 400 C 300 C 200 C 100

CBenodigde budgetten io cm m 'í CM ro ro ro Onderstaande tabel geeft de benodigde budgetten weer. Voor O O O O CM CM CM CM onderhoud worden de huidige budgetten geïndexeerd conform uitgangspunten van Veldhoven gehandhaafd. Voor de Geplande vervangingsinvesteringen vervangingsinvesteringen zijn de concreet geraamde projecten — — Investeringsbehoefte cyclisch in het IMBK leidend. Naast deze kredieten worden ook incidentele vervangingen en enkele sectorale 'stand-alone' vervangingsprojecten voor openbaar groen voorzien. Op basis hiervan is voor de komende planjaren C 300.000 investeringsbudget geïndexeerd opgenomen.

jaarschijf

Onderhoud Vervanging

C C

2025

2026

2027

2028

C x 1.000

3.010 317

C C

3.136 330

C C

3.273 344

C C

3.273 358

Risico's en aandachtspunten De volgende risico- en aandachtspunten zijn komende beheerperiode van toepassing: ^ Exotenbestrijding is in Veldhoven momenteel voldoende en onder controle. Verdere toename van exoten kan echter een risico vormen voor de flora en fauna in Veldhoven; ^ Kwaliteitsbewaking kan onder druk komen te staan door inspraak en klachten van bewoners en bijbehorende prioritering; ^ Het integraal meeliften met andere projecten behoeft nog extra aandacht: meer werk met werk maken; ^ Er wordt uitgegaan van de theoretische benadering bij vervanging, de wens is om meer inzicht te krijgen in kwaliteit door middel van inspecties; ^ Met het openbaar groen vroegtijdiger betrokken worden bij (integrale) projecten.

Actieplan Actiepunten IBK 2020 1. Actualiteit, betrouwbaarheid en compleetheid (administratieve) gegevens en gericht inventariseren en aanvullen van basisgegevens voor in ieder geval meubilair en bomen.

actiepunt voldaan eind 2023. 2.

Uitvoeren van een inspectie om de technische staat van het groen en het meubilair in beeld te krijgen.

Met de resultaten van de inspectie en actuele inzichten een meerjaren vervangingsplanning opstellen en deze afstemmen met andere assets en vertalen in projecten.

actiepunt blijft staan

blad 70 van 103

Assetsheet Openbaar Groen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Invulling geven aan natuurvriendelijk beheer met omvorming grasvegetaties tot bloemweide/kruidenrijk gras en lage heesters tot bloeiende heesters met aandacht voor communicatie.

Opstellen boom- en groenstructuurplan.

actiepunt voldaan actiepunt blijft staan De volgende actiepunten voor de komende beheerperiode zijn van toepassing: ^ ^ ^

Opstellen van LIOR (geldt voor alle assets); Periodiek gaan monitoren wat de technische staat van het Openbaar Groen is; Het in beeld brengen van de vervangingsopgave voor de asset Openbaar Groen.

blad 71 van 103

Assetsheet Bomen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Afbakening Deze assetsheet is gericht op het beheer en onderhoud van solitaire bomen in de gemeente Veldhoven. Het betreft enkel de bomen die in het beheer zijn van de gemeente, bomen in beheer van particulieren en derden zijn herin niet meegenomen. Het onderhoud aan bossen, bosplantsoenen en natuur valt buiten de scope van deze assetsheet. Ook bomen op de begraafplaats vallen buiten de scope.

Areaal Gemeente Veldhoven heeft bijna 29 duizend bomen in beheer, exclusief de bomen in bosplantsoen en bomen in beheer van derden. De meeste bomen betreft straatVlaanbomen. Het bomenbestand is gevarieerd in leeftijd en soort, de meest voorkomende soorten zijn (zomer)eik, berk en beuk. In onderstaande tabel is de standplaats van bomen weergegeven. Het grootste aantal bomen staat in ruw gras en gazon. Standplaats bomen

Areaal

Eenheid

Ruw gras

5.577

stuks

Gazon

9.475

stuks

(Half)verharding

1.546

stuks

Beplanting

10.444

stuks

Opengrond

795

stuks

Onbekend

1.083

stuks

Totaal

28.920

stuks

Huidige kwaliteit Conditie Gekeken naar de conditie van het bomenbestand in Veldhoven heeft 64% (17.869 stuks) een voldoende conditie. 29% (8.081 stuks) van de bomen is als onvoldoende beoordeeld en 3% (937 stuks) is als (zeer) slecht beoordeeld. Conditie bomen 1/ 4/ 2/ 1 Voldoende 1 Onvoldoende

29/

Slecht 1 Zeer slecht 64/ 1 Niet bepaald/ leeg

Van de bomen in Veldhoven zijn 9.795 stuks bomen gekenmerkt als risicoboom. Daarnaast zijn 320 stuks bomen als attentieboom gekenmerkt.

blad 72 van 103

Meldingen In 2022 en 2023 zijn er bij de gemeente respectievelijk 657 en 622 meldingen binnen gekomen met betrekking tot bomen. Het aantal meldingen over bomen betreft in deze periode zo'n 9% van het totaal aantal meldingen (14.350 stuks) over de openbare ruimte en is hiermee de op twee na meest genoemde categorie. De meeste meldingen over bomen betreft in zowel 2022 als 2023 de wijk Heikant/De Kelen. In onderstaand figuur zijn de wijken met de meeste meldingen over bomen in 2022 en 2023 weergegeven. De wijken met in 2022 de meeste meldingen, Heikant/De Kelen, Cobbeek/Centrum en Oerle, laten een afname van aantal meldingen zien in de periode 2022-2023. De wijken Veldhoven-Dorp, Zeelst, Zonderwijk, d'Ekker en een aantal overige wijken (de Polders, de Run en Zilverackers) laten daarentegen een toename van het aantal meldingen zien. Aantal meldingen over bomen, per wijk (2022-2023) 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0

2022

■ 2023

Beleving en gebruik In Veldhoven zijn er in het totaal zo'n 1,9 bomen per inwoner aanwezig. Dit is iets meer dan Eindhoven, maar een stuk minder dan de overige omliggende gemeenten. Bomen zijn van groot belang en leveren meerdere diensten aan Veldhoven. Zo zorgen bomen voor verkoeling tijdens hete periodes, zuiveren ze lucht door fijnstof op te nemen en helpen ze wateroverlast tegen te gaan. Daarnaast zijn ze belangrijk voor de biodiversiteit in de gemeente en wordt de uitstraling van bomen als mooi ervaren door inwoners en bezoekers. Vanwege hun uitzonderlijke waarde dienen monumentale bomen extra te worden beschermd. Bomen kunnen echter ook een bron zijn van irritatie. Bomen brengen schaduw die de opbrengst van zonnepanelen kunnen doen dalen. Ook bladafval in de herfst kan hinder opleveren voor bewoners. Daarnaast kan wortelopdruk zorgen voor schade aan verhardingen.

Beheerkader Vanuit de Omgevingsvisie zijn samen met inwoners, ondernemers en organisaties een drietal thema's benoemd waar in Veldhoven aandacht voor is. Deze thema's vormen de ruimtelijke koers van Veldhoven. De bomen dragen hier op de volgende manieren aan bij (de uitgangspunten zijn niet uitputtend en kunnen bij ontwikkelingen veranderen): ^

Kernopgave 1: Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten: o Netjes vs. Natuurlijk: we zetten in op slimme combinaties in intensief en extensief beheer; o We versterken het dorpse karakter; o We versterken de groene aders in stedelijk gebied.

blad 73 van 103

Assetsheet Bomen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Kernopgave 2: Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad: o Hittestress en wateroverlast op bedrijventerreinen worden aangepakt door vergroening en ontharding van de openbare ruimte en het bieden van waterbergingsmogelijkheden. ^

Kernopgave 3: Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving: o De 'groene vingers' worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers; o Bij de aanplant van nieuwe bomen kiezen we zoveel mogelijk voor toekomstbestendige plekken waar bomen de ruimte krijgen om optimaal te groeien, zowel boven- als ondergronds; o Niet alle bomen kunnen op alle plekken even lang meegaan. Het groeidoel verschilt en duidelijke communicatie hierover helpt klachten te voorkomen; o We beschermen en versterken de cultuurhistorisch waardevolle plekken, panden en landschappen; o We werken aan de aanpak van hittestress en wateroverlast door ontharding en vergroening openbare ruimte, het creëren en in stand houden van schaduwrijke plekken, ontkoppeling hemelwaterafvoer en het bieden van waterbergingsmogelijkheden; o We sturen op biodiversiteit: een divers en veerkrachtig robuust groennetwerk tot aan de voordeur; o Natuurinclusief ontwerpen is het uitgangspunt, in zowel openbaar gebied als bij particuliere initiatieven; o We maken gebruik van duurzame en circulaire materialen; o We bieden meer ruimte voor groen en bomen met een natuurlijke uitstraling; o Bomen hebben in de basis voorrang op particuliere duurzaamheidsinitiatieven. De uitspraak 'boom voor zonnepaneel' is de basis.

Onderhoud Er worden verschillende soorten onderhoud gepleegd aan bomen. Het beheer en onderhoud bestaat voornamelijk uit veiligheidscontroles, snoeiwerkzaamheden, groeiplaatsverbetering, het verwijderen stam- en wortelopschot, onkruidvrij houden boomspiegel en de bestrijding van de eikenprocessierups en bladluis. Onderhoud wordt door diverse marktpartijen uitgevoerd. Vervanging Wanneer bomen vervangen worden, moet blijken uit de praktijk aan de hand van de situatie (zowel boven- als ondergronds), inspecties en monitoring. De technische staat is hierbij voor het ingrijpmoment het uitgangspunt. Vervangingen worden door diverse marktpartijen uitgevoerd. Monitoring De kwaliteit van de bomen wordt bewaakt door een driejaarlijkse VTA controle (Visual Tree Assessment).

blad 74 van 103

Onderhoud Momenteel heeft Veldhoven voor het onderhoud aan bomen ca. e 469.000 beschikbaar in 2025. Hiervan is ongeveer een derde begroot voor inzet van de eigen dienst. Aan de hand van de eerdergenoemde arealen en de GBIkennisbank van Antea Group is er cyclisch berekend welke kosten gemiddeld nodig zijn om de bomen in Veldhoven te onderhouden en vervangen na het einde van de theoretische levensduur. In de tabel hiernaast is een overzicht gegeven van deze benodigde jaarlijkse gemiddelde onderhouds- en vervangingsbudgetten om het huidig areaal te beheren. De genoemde bedragen zijn op basis van prijspeil 2023 en zijn inclusief VAT (voorbereiding, aansturing en toezicht) en toeslagen.

e 600 e 500 e 400 e 300 e 200 e 100

Lni0l''00CT)O*H(Ncr)^(N(N(N(N(Nmmmmm

oooooooooo (N(N(N(N(N(N(N(N(N(N

Huidig onderhoudsbudget Het berekende cyclisch benodigde onderhoudsbudget bedraagt ca. e 390.000 in 2025. Dit ligt ca. e 90.000 onder het momenteel --------- Berekend onderhoudsbudget beschikbare onderhoudsbudget. Dit is te verklaren door de maatschappelijke en bestuurlijke ambities in de gemeente Veldhoven. In het kader van gezondheid, biodiversiteit en duurzaamheid, gaat Veldhoven uit van een langere instandhouding van het bomenareaal zo lang dit veilig is. Op basis daarvan is de onderhoudsbehoefte hoger dan in de regel cyclisch te verwachten en ligt het vervangingsbudget lager.

Vervangingsinvesteringen De grafiek hiernaast geeft de huidige investeringskredieten weer zoals deze opgenomen zijn in de begroting. Deze zijn afgezet tegen de cyclisch berekende investeringsomvang. Het berekende vervangingsbudget bedraagt in 2025 ca. e 450.000, oplopend conform indexatiewijze van de gemeente. Het beschikbare investeringsbudget van Veldhoven ligt hier e 131.000 onder. Dit is in lijn met het hierboven beschreven uitgangspunt dat op langere instandhouding van het bomenareaal gericht wordt. De onderhoudskosten zijn hierdoor hoger, de investeringen lager. Op basis van de huidige kwaliteit is de komende planjaren echter een hoger investeringsbudget nodig om in te lopen op een groot aantal bomen (29% van het areaal) dat met een onvoldoende beoordeeld wordt. Om dit areaal aan te pakken zijn aanvullende investeringen nodig.

e 600 e 500 e 400 e 300 e 200 e 100 e-

Lntor-'.ooaiOv-irNjco'^r-jr-jr-jr-jr-jcnmcncncn

oooooooooo

fMfNifMrMrNirNifMfNifMrNi

I Geplande vervangingsinvesteringen Investeringsbehoefte cyclisch

blad 75 van 103

Assetsheet Bomen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Benodigde budgetten In de tabel hieronder zijn de benodigde onderhoudsbudgetten weergegeven. De huidige budgetten voor onderhoud en van bomen blijven gehandhaafd. De in het IMBK benoemde integrale projecten waarvoor separate kredieten aangevraagd worden, zijn in de komende planperiode leidend voor de vervangingsinvesteringen. Daarnaast zijn er in het geval van bomen ook enkele sectorale 'stand-alone' projecten die uitgevoerd moeten worden m.b.t. boomvervanging die buiten de integrale projecten vallen. Hiervoor is in onderstaande tabel met benodigde budgetten niet de cyclische C 450.000 aangehouden, maar op basis van het uitgangspunt realistisch ramen C 250.000 per jaar. Inclusief indexatie zijn de onderstaande vervangingsbudgetten hiervoor toereikend. jaarschijf

Onderhoud Vervanging

C C

2025

2026

2027

2028

C x 1.000

469 264

C C

491 275

C C

513 287

C C

513 299

Risico's en aandachtspunten De volgende risico- en aandachtspunten zijn komende beheerperiode van toepassing:

^ ^ ^ »

Het vervangen en aanplanten van bomen wordt duurder vanwege randvoorwaarden: de aandacht voor boven- en ondergrondse groeivoorziening speelt hierbij een belangrijke rol; Meningen en inspraak van inwoners kunnen gevolgen hebben voor het huidig beheer en onderhoud van de bomen; Het wordt steeds belangrijker om ook naar andere soorten bomen te kijken dan voorheen. De afweging van boomsoorten wordt steeds complexer. Zo speelt naast biodiversiteit ook klimaat een steeds grotere rol in boomkeuze; Er bestaat een risico op toename van ongedierte en plagen, zoals de eikenprocessierups en bladluizen. Middels de soortenkeuze van bomen kan hier rekening mee worden gehouden. Door het veranderende klimaat kunnen tevens nieuwe, tot voorheen afwezige, plagen ontstaan die een risico vormen.

De volgende actiepunten voor de komende beheerperiode zijn van toepassing: » »

Opstellen van een LIOR (geldt voor alle assets); Monumentale bomenkaart herzien.

blad 76 van 103

Assetsheet Speelvoorzieningen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Afbakening De scope van deze assetsheet betreft de formele speelvoorzieningen in beheer van gemeente Veldhoven, inclusief spelaanleidingen gesitueerd bij speeltoestellen. Spelaanleidingen bij speeltoestellen worden specifiek geplaatst met het idee van spelen en dienen hierdoor ook gekeurd te worden. Sporttoestellen en trimvoorzieningen in de openbare ruimte vallen ook binnen de scope van deze asset. Speelvoorzieningen en sporttoestellen op sportterreinen vallen buiten de scope van deze assetsheet.

Areaal Gemeente Veldhoven beheert in totaal 795 formele speelvoorzieningen, dit is exclusief spelaanleidingen. De meeste speelvoorzieningen zijn te vinden in Heikant West (93 stuks), De Kelen (86 stuks) en 't Look (82 stuks). In d'Ekker zijn slechts 6 speelvoorzieningen aanwezig. Het grootste deel van het areaal speeltoestellen betreft speelelementen (391 stuks), wiptoestellen (137 stuks) en doelen (54 stuks). Daarnaast beheert de gemeente 18.232 vierkante meter aan speelondergronden. Areaal

Eenheid

Speeltoestel enkel

620

stuks

Speeltoestel combinatie

stuks

Sporttoestel

stuks

Skatevoorziening

stuks

Fitness parcours

stuks

Overige objecten

stuks

Spelaanleidingen*

stuks

Object

Speelondergrond- zand

10.579

Speelondergrond- kunstgras

7.653

*Spelaanleidingen zijn nog niet inzichtelijk en onvolledig in beeld.

Huidige kwaliteit De komende beheerperiode moet een groot deel van het areaal speeltoestellen vervangen worden. Van 171 speeltoestellen ligt het theoretische vervangingsjaar in het verleden (vóór 2024). Er is hierbij sprake van een vervangingsachterstand. Van de 453 speeltoestellen waarvan de vervangingsjaar inzichtelijk is, zien we een relatief grote vervangingspiek aankomen, met name in de periode 2025-2027 zijn veel speeltoestellen aan het einde van de theoretische levensduur. Vervangingsjaar speeltoestellen 200

blad 77 van 103

Assetsheet Speelvoorzieningen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

In 2022 en 2023 zijn er bij de gemeente respectievelijk 99 en 131 meldingen binnen gekomen met betrekking tot speelplekken en -toestellen. Het aantal meldingen is tussen 2022 en 2023 toegenomen met 32%. Het aantal meldingen met betrekking tot speelplekken en -toestellen betreft zo'n 1,6% van het totaal aantal meldingen (14.350 stuks) over de openbare ruimte in deze jaren. Het grootste aantal meldingen betreft de wijk Heikant/De Kelen, dat zo'n 29% van het totaal aantal meldingen over speelplekken en -toestellen in 2022 en 2023 kent. De aantallen meldingen zeggen echter niets over waar de melding om gaat. De verdeling van aantal meldingen per wijk per jaar staat in onderstaande figuur weergegeven. In bijna alle wijken is het aantal meldingen tussen 2022 en 2023 toegenomen, met name in Oerle en Zonderwijk is een grote stijging van het aantal meldingen te zien. Aantal meldingen speelvoorzieningen, per wijk (2022-2023) 40 35 30 25 20 15

l.lll

10 5

At-

jŕ

aril l o*

2022

■ 2023

jŕ

17. '

.\ĮİÍ lí

Beleving en gebruik Speelvoorzieningen leveren een positieve bijdrage aan de kwaliteit van leven en kunnen kinderen en volwassenen helpen om gezond en gelukkig te blijven. De aanwezigheid van voldoende speelvoorzieningen helpt kinderen op een veilige plek te spelen en energie kwijt te kunnen, zijn een plek om sociale contacten te leggen en onderhouden en dragen bij aan de lichamelijke en geestelijke gezondheid van kinderen en ouderen. Het is echter van belang om speelvoorzieningen goed te onderhouden, zowel technisch als sociaal. Vervuiling door afval of graffiti en verwaarlozing van speelplekken kunnen een negatief effect hebben op het gebruik en de beleving door kinderen. Speelvoorzieningen die goed worden onderhouden, worden vaker gebruikt.

Beheerkader Vanuit de Omgevingsvisie zijn samen met inwoners, ondernemers en organisaties een drietal thema's benoemd waar in Veldhoven aandacht voor is. Deze thema's vormen de ruimtelijke koers van Veldhoven. De speelvoorzieningen dragen hier op de volgende manieren aan bij (de uitgangspunten zijn niet uitputtend en kunnen bij ontwikkelingen veranderen): ^

Kernopgave 1: Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten: o We bieden voldoende en laagdrempelige ontmoetingsplekken in de woonwijken en stimuleren buitenspelen door voldoende groen en veilige speelgelegenheden; o De kans dat mensen elkaar tegenkomen vergroten we door de inrichting en beheer van de openbare ruimte hierop aan te passen. Speelvoorzieningen dragen bij aan ontmoetingen en hiermee de sociale cohesie van een wijk; o We versterken het dorpse karakter; o We streven naar een zo breed mogelijke scala van speeltoestellen voor alle inwoners;

blad 78 van 103

Assetsheet Speelvoorzieningen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Bij herinrichting vindt inspraak van inwoners plaats waarbij de behoefte van mensen zoveel mogelijk wordt meegenomen en verwerkt in de plannen. Bij scholen en grote nieuwbouwprojecten wordt tevens de jeugd betrokken bij de plannen.

Kernopgave 2: Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad: o ....

Kernopgave 3: Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving: o We stimuleren beweging en sport in de openbare ruimte en met voldoende sportvoorzieningen in de wijk; o Autogebruik binnen de woonwijken en -straten en rondom de scholen wordt zoveel mogelijk ontmoedigd; o We maken gebruik van duurzame en circulaire materialen; o We bieden meer ruimte voor groen met een natuurlijke uitstraling rondom speelvoorzieningen; o We streven naar voldoende schaduwrijke speelplekken om kwetsbare groepen te beschermen tijdens hete periodes.

Algemene kaders speelvoorzieningen Er wordt onderscheid gemaakt in 4 verschillende typen speelterreinen: Blokniveau: bestemd voor peuters en kleuters. Op deze speelterreintjes bevinden zich speeltoestellen voor de leeftijd van ongeveer 1-6 jaar. Buurtniveau: bestemd voor peuters, kleuters, jonge schoolkinderen en oudere schoolkinderen. Op deze speelterreintjes bevinden zich speeltoestellen voor de leeftijd van ongeveer 1-13 jaar. Wijkniveau: bestemd voor de jeugd van alle leeftijden uit betreffende wijk. Bovenwijks niveau: bestemd voor jeugd van alle leeftijden uit heel Veldhoven. Bij het reserveren van ruimte voor blok- en buurtniveau speelplekken moet rekening gehouden worden met de ligging van doorgaande wegen, die met name voor deze gebruikers een belangrijke barrière vormen. Dit betekent dat tussen deze wegen altijd speelplekken gereserveerd moeten worden voor kinderen in de leeftijd van 1-10 jaar. Een voorziening van een hoger niveau kan ook functioneren als een voorziening op een lager niveau. De speelterreinen op wijkniveau en bovenwijks niveau hebben een structureel karakter. Deze terreinen moeten worden gehandhaafd ongeacht de bevolkingssamenstelling van de buurten. Speelterreinen op blok- en buurtniveau hebben geen structureel karakter.

Dit houdt in dat bij verandering van de bevolkingssamenstelling in de buurten de inrichting mee kan veranderen, omdat de behoefte niet meer aanwezig is. Dit dient altijd in overleg met de buurtbewoners te geschieden.

blad 79 van 103

Assetsheet Speelvoorzieningen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Strategie Onderhoud Verzorgend onderhoud is gericht op de instandhouding van de (beeld)kwaliteitsambitie voor de speelvoorzieningen en betreft maatregelen als het schoonhouden, ruimen van zwerfafval en bladblazen/harken. Ook kleine (niet specialistische) reparaties vallen onder verzorgend onderhoud. Technisch onderhoud betreft maatregelen die de levensduur van de speelvoorzieningen verlengd. Dit zijn maatregelen als visuele, technische en functionele controles en het herstellen van toestellen en ondergronden. Vervanging Naast het onderhoud, waarbij onder meer de meest urgente gebreken worden opgelost, bestaat beheer ook uit vervanging van versleten speelvoorzieningen. Zo is er een overzicht waarin per jaar is aangegeven welke toestellen moeten worden vervangen omdat ze het einde van hun levensduur hebben bereikt (afgeschreven). Daarnaast volgt uit de inspectie de veiligheid van toestellen (heel en veilig) en de urgentie van de gebreken. De afschrijftermijn in combinatie met de daadwerkelijke staat van het toestel bepaalt of het moet worden verwijderd dan wel vervangen. Bij herinrichtingen van speelplekken wordt gespiegeld met de inwoners van de betreffende wijk. Monitoring Alle toestellen worden 4 keer per jaar visueel geïnspecteerd door de eigen dienst.

De speeltoestellen worden daarnaast 1 keer per jaar door een onafhankelijke instantie geïnspecteerd op veiligheid en onderhoudsstaat. Dit betreft ook spelaanleidingen die uitnodigen tot spelen en bij speeltoestellen liggen. Hiermee is er inzicht in de kwaliteit van de speelplaatsen. Deze gegevens worden gebruikt voor het beheer van de speelplaatsen en toestellen.

Financiën Met het onderhoud van de kapitaalgoederen in Veldhoven zijn grote bedragen gemoeid. In onderstaande grafieken zijn de beschikbare en berekende budgetten vergeleken. Aan het einde van de paragraaf zijn de benodigde budgetten weergegeven. Onderhoud Momenteel heeft de gemeente Veldhoven voor het onderhoud aan speelvoorzieningen ca. C 129.000 geraamd voor 2025. Hiervan is ca. C 83.000 in 2025 bestemd voor de inzet van de eigen dienst op onderhoudswerkzaamheden aan speelvoorzieningen. Aan de hand van de eerdergenoemde arealen en de GBI-kennisbank van Antea Group is er cyclisch berekend welke kosten gemiddeld nodig zijn om de speelvoorzieningen- en ondergronden in Veldhoven te onderhouden en vervangen na het einde van de theoretische levensduur. In de onderstaande tabel is een overzicht gegeven van deze benodigde jaarlijkse gemiddelde onderhouds- en vervangingsbudgetten om het huidig areaal te beheren. De genoemde bedragen zijn op basis van prijspeil 2023 en inclusief 12% staartkosten. De grafiek hiernaast vergelijkt de onderhoudsbudgetten met de berekende kosten. Het is zichtbaar dat het berekende budget (stippellijn) ca. C 80.000 per jaar hoger ligt dan beschikbaar is. Door dit tekort kunnen momenteel de benodigde onderhoudswerkzaamheden niet uitgevoerd worden. Dit zal mede aanleiding zijn voor het toenemende aantal meldingen over speelvoorzieningen in de afgelopen jaren.

C 350 C 300 C 250 C 200 C 150

Huidig onderhoudsbudget ----------- Berekend onderhoudsbudget

blad 80 van 103

Assetsheet Speelvoorzieningen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Vervangingsinvesteringen Totale vervangingswaarde van het areaal bedraagt C 3.285.000. Met een gemiddelde levensduur van 17,8 jaar betekent dit een cyclische investeringsbehoefte van ca. C 185.000 per jaar. Het huidige beschikbare budget ligt hier aanzienlijk boven de komende jaren, om de vervangingsachterstand en resterende vervangingspiek op basis van aanlegjaren op te kunnen vangen.

C 450 C 400 C 350 C 300 C 250 C 200

Momenteel staat tot en met 2024 nog C 1.183.000 met een vervangingsjaar in het laatste decennium (2015 - 2024). Hieruit blijkt de structurele achterstand. In 2024 is hiertoe ruim C 900.000 beschikbaar om in te lopen op de achterstand. In de berekening voor de benodigde investeringen in 2025 - 2029 is rekening gehouden met een resterende achterstand van 50%. Dit percentage is bepaald op basis van de ingeschatte uitvoeringscapaciteit. Dit betekent een jaarlijkse aanvullende investeringsbehoefte voor het inlopen van de restachterstand van C 118.300 per jaar.

C 150 C 100 C 50 C-

LniũhWOlOHtNm'Ť rMrMrNrNfMcococococo OOOOOOOOOO

rMrMfMrMrMfMrMľNrMrM

Geplande vervangingsinvesteringen 1 Investeringsbehoefte aanlegjaar Investeringsbehoefte cyclisch

Benodigde budgetten In onderstaande tabel staan de nieuwe benodigde budgetten voor onderhoud en vervanging genoemd. Voor het uitvoeren van de benodigde onderhoudswerkzaamheden is het berekende budget aangehouden. Dit komt overeen met de ervaring van de beheerders en het stijgende aantal meldingen van het afgelopen jaar. We volgen daarmee de nieuw berekende onderhoudsbudgetten om de benodigde onderhoudswerkzaamheden voor speelvoorzieningen de komende planjaren uit te kunnen voeren. Het huidige vervangingsbudget is conform uitgangspunten van de gemeente geïndexeerd voor de planjaren 2027 en 2028 en gehandhaafd. Ondanks de komende vervangingspiek worden deze budgetten vanwege uitvoeringscapaciteit in de organisatie niet verhoogd.

jaarschijf

Onderhoud Vervanging

C C

2025

2026

2027

2028

C x 1.000

270 254

C C

282 258

C C

293 269

C C

305 280

Risico's en aandachtspunten De volgende risico's en aandachtspunten zijn de komende beheerperiode van toepassing: ^ Door verdere verdichting door woningbouw moeten steeds meer (speel)voorzieningen op een kleiner oppervlak geplaatst worden; ^ Niet alle spelaanleidingen zijn inzichtelijk en worden hierdoor niet periodiek geïnspecteerd. Er bestaat een risico dat speelaanleidingen die niet gekeurd worden schade veroorzaken waarvan de verantwoordelijkheid bij de gemeente ligt; ^ Er bestaat een grijs gebied tussen verantwoordelijkheden van school en gemeente bij speelvoorzieningen op schoolpleinen die openbaar toegankelijk zijn buiten schooltijden. Verantwoordelijkheden dienen goed vastgelegd te worden; ^ Met name bij spelaanleidingen kunnen conflicten ontstaan tussen de functie en veiligheidseisen. Zo dienen spelaanleidingen hoger dan 60 centimeter valondergronden te hebben; ^ Er wordt in Veldhoven zoveel mogelijk gewerkt met streefwaarden om speelvoorzieningen zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de bevolkingssamenstelling van de buurt. De bevolkingssamenstelling in buurten kan echter sneller veranderen dan dat de toestellen theoretisch afgeschreven worden.

blad 81 van 103

Assetsheet Speelvoorzieningen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628

Actieplan Actiepunten IBK 2020 6. Uitvoeren van een inspectie van alle speeltoestellen, spelaanleidingen en sportfaciliteiten. > actiepunt voldaan 7. Met de resultaten van de inspecties en actuele inzichten een meerjarig vervangingsplanning opstellen. > actiepunt deels voldaan en verder opgenomen in onderstaand actieplan De volgende actiepunten zijn de komende beheerperiode van toepassing: ^ Spelaanleidingen worden vanwege de wettelijke eis om periodiek gekeurd te worden de komende periode geïnventariseerd. Als alle spelaanleidingen in beeld zijn is inzichtelijk welke wettelijk gekeurd moeten worden en welke niet; ^ Van 171 speeltoestellen ligt het theoretische vervangingsjaar in het verleden waarmee er sprake is van een achterstallig vervangingsbeleid. Deze vervangingsachterstand wordt de komende periode verder ingehaald waarbij de vervangingsopgave wordt weggewerkt; ^ Ontbrekende gegevens in het beheersysteem aanvullen; ^ Herijken of opnieuw opstellen van het speelruimteplan; ^ Opstellen van LIOR (geldt voor alle assets).

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14793054/2