Bijlage 1_Integraal Maatschappelijk Beheerkader
Tekst van het document
Ambities verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad »
Veldhoven biedt ruimte voor ondernemerschap en innovatie in aantrekkelijke en dynamische werkmilieus. Ook biedt Veldhoven stedelijke werkmilieus waarin wonen, werken en recreëren in elkaar overlopen.
»
Veldhoven is duurzaam en multimodaal bereikbaar, zowel in de gemeente als van en naar de regio en daarbuiten.
"De openbare ruimte is toekomgericht ingericht, denk hierbij aan meer ruimte voor duurzame verkeersopties met goede verbinding, voldoende laadpalen, groen afgestemd op functie en duidelijke structuren."
blad 30 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
^
♦w
Veldhoven
Kernopgave 3: Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving Veldhoven is ondanks de groei van de afgelopen decennia ook een groene gemeente gebleven. Er is een grote diversiteit aan groen - zowel binnen als buiten de bebouwde kom - en dat wordt gewaardeerd. De beekdalen, bossen en halfopen gebieden met houtwallen en weilanden vormen een afwisselend geheel. Daarnaast verweven de 'groene vingers' het Kempenlandschap met de bebouwde kom van Veldhoven, als groene verbindingszones. Een klein deel van de beekdalen valt onder Natura 2000 wetgeving, diverse andere gebieden onder het Natuur Netwerk Brabant. De ruim opgezette groenstructuur is een belangrijke reden om hier te wonen; het biedt ruimte om te recreëren. Het groen is van groeiend belang voor het vestigingsklimaat, de gezondheid en leefbaarheid van de regio en van Veldhoven.
Ambities werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving »
Veldhoven is en blijft een duurzame gemeente en levert in 2040 een volwaardige bijdrage aan het Klimaatakkoord door de uitstoot van broeikasgassen met minimaal 40% te reduceren ten opzichte van 1990. De benodigde opwek, infrastructuur en opslag van duurzame energie is op een kwalitatieve manier ingepast in de fysieke leefomgeving.
»
We zetten de stappen om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn ingericht. Als gemeente moeten we zijn voorbereid op de gevolgen van hitte, droogte en wateroverlast. Dit draagt ook bij aan de ruimtelijke kwaliteit en biodiversiteit.
»
Er is een duurzame balans tussen natuur- en gebruikswaarde van de beekdalen, bossen en het coulisselandschap.
»
De leefomgevingskwaliteit in de wijken, bedrijventerreinen en het buitengebied draagt bij aan de gezondheid van inwoners en bezoekers.
"Duurzame afwegingen maken als het gaat om (multifunctioneel) ruimtegebruik. Denk hierbij aan groen implementeren, ontmoetingsplaatsen, groene energie, duurzame verlichting en waterrobuuste omgeving. Waardoor gezonde wijken in het groen ontstaan."
blad 31 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
♦w
Veldhoven
Gebieden Veldhoven Als gemeente Veldhoven hebben we een verscheidenheid aan gebieden. En op dat niveau werken we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners met als doel; het realiseren van een gezamenlijke en integrale aanpak van de leefbaarheid in de buurten in Veldhoven. Daarbij streven we ernaar om zeggenschap van inwoners over hun eigen woon- en leefomgeving te versterken, met maatwerk waar mogelijk. Omdat we streven naar zo inzichtelijk en voorspelbaar mogelijk beleid maken we onderscheid in verschillende gebieden. Deze gebieden zijn: de dorpskernen, de dorpslinten, de sterke stedelijke structuur, de woonwijken, het buitengebied en de bedrijventerreinen. We staan in dit hoofdstuk per gebied stil bij de uitgangspunten voor beheer waarmee een bijdrage kan worden geleverd aan de drie kernopgaven. In de volgende paragrafen worden de gemeentebrede uitgangspunten bij de verschillende gebieden nader geconcretiseerd aan de hand van de drie kernopgaven uit de Omgevingsvisie. Per gebied wordt de koppeling gelegd tussen de kernopgaven en beheer en onderhoud. De uitgangspunten zijn gemeentebreed en afkomstig uit onder andere de Omgevingsvisie, het coalitieakkoord en separate beleidsdocumenten. Daarnaast is input verzameld door gesprekken met inwoners, ondernemers en met de gemeenteraad.
De rode draad die hieruit naar voren is gekomen is meegenomen en verwerkt per kernopgave en gebied. In de assetsheets wordt specifieker ingegaan op de uitgangspunten voor het beheer en onderhoud per betreffende asset. De uitgangspunten zijn niet uitputtend en kunnen bij ontwikkelingen veranderen.
6.1
Dorpskernen en -gehuchten
De kernen Veldhoven-dorp, Meerveldhoven, Zeelst en Oerle hebben een historisch gegroeid hart met een ontmoetingsfunctie. Er is een kerk gelegen, vaak aan een plein waar naast wonen ook diverse andere functies aanwezig zijn, waaronder winkels voor de dagelijkse boodschappen en speciaalzaken. In de dorpskernen ervaar je het dorpse gevoel van saamhorigheid.
blad 32 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
♦w
Veldhoven
Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten Ambitiepunten Dorpskernen en -gehuchten: ^
^
^
^ ^
We bieden ruimte aan activiteiten die de ontmoetingsfunctie versterken, waaronder evenementen, zoals (week)markten. We zoeken naar de mogelijkheden om deze zoveel mogelijk te faciliteren en houden daarbij het effect op de openbare ruimte in de gaten, bijvoorbeeld het vol raken van afvalbakken of het aantasten van grasvelden; Buurtbewoners krijgen de mogelijkheid tot eigen invulling voor de openbare ruimte, om zo het dorpsgevoel te behouden. Bij een herinrichting mogen bewoners bijvoorbeeld binnen kaders meedenken over de typen groen. Hierbij sluiten we aan op de participatiekaders; De ontmoetingsfunctie van dorpskernen- en gehuchten worden behouden en versterkt: pleinen en openbare ruimte, horeca, sociaal-culturele voorzieningen. We zoeken naar mogelijkheden om het gemeentelijk meubilair zo te positioneren dat ontmoetingen worden versterkt en de openbare ruimte voor iedereen toegankelijk is. Belangrijk erfgoed wordt in goede staat onderhouden. We stellen een gemeentelijk monumentenlijst en -beleid op waarmee we het erfgoed inventariseren; We creëren mooie en inclusieve ontmoetingsplekken en verblijfsgebieden door middel van inrichting, intensiever beheer en materiaalgebruik. Waar ontmoetingen hoogfrequent zijn zorgen we voor een verzorgde uitstraling en toegankelijkheid (onderhoud van groen en toegankelijke aanloopwegen).
Aanwezig meubilair is schoon en heel en de openbare ruimte biedt ontmoetingsplekken in zowel zon als schaduw en voor verschillende doelgroepen (zowel jong als oud).
Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad Ambitiepunten Dorpskernen en -gehuchten: ^ ^
^ ^
De bestaande ruimtelijke en sociale structuur wordt gekoesterd: behoud van beeldkwaliteit en huidige mix van functies, geen hoogbouw en aantrekkelijke en goed verzorgde gebouwplinten; Meer ruimte voor fietsers en voetgangers. We stimuleren fietsgebruik en ontmoedigen autogebruik voor kleine afstanden. Daarbij zorgen we dat fiets- en wandelpaden goed toegankelijk zijn en kijken we naar voorzieningen (zoals zitbankjes en afvalbakken) bij belangrijke knooppunten. Dorpskernen worden autovrijer waarbij we het STOMP principe hanteren als basis (STOMP = Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a service, Privéauto); We passen de mogelijkheid tot gecombineerd gebruik van de straten voor rijden, lopen en fietsen toe.
Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving Ambitiepunten Dorpskernen en -gehuchten: ^ ^
^
^ ^
De 'groene vingers' worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers; De cultuurhistorisch waardevolle plekken, panden en landschappen worden beschermd en versterkt. Bij nieuwe ontwikkelingen hebben we aandacht voor deze locaties, bijvoorbeeld door te zorgen dat er geen hoge groenpartijen voor komen te staan. Inwoners worden gestimuleerd om tuinen verder te vergroenen en dit waar mogelijk in groepsverband op te pakken. Door het samenkomen versterkt de buurtbinding en door gebruik van verschillende soorten planten wordt de biodiversiteit bevorderd. We communiceren over het vergroenen van tuinen en bieden eventueel kennis over verschillende typen groen; De bomenstructuur in de kernen en gehuchten wordt beschermd en we streven hier naar meer biodiversiteit door te beschouwen wat mogelijkheden zijn voor groenontwikkeling in de boomspiegel; 'Bomen voor zonnepanelen' is de basis.
blad 33 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
6.2
♦w
Veldhoven
Dorpslinten
Dwars door Veldhoven lopen de oude bebouwingslinten die de dorpskernen verbinden. De Dorpsstraat, Provincialeweg, Broekweg, Kruisstraat en Sondervick zijn de belangrijkste. Een dorpslint wordt gekenmerkt door de veelheid aan functies en afwisselingen in de bebouwing. Hier vind je veel zelfstandige ondernemers, hobbywinkels en een diversiteit aan woningen. Doordat de linten geleidelijk in tijd zijn ontstaan vormen ze een contrast met de planmatig aangelegde woonwijken die erachter liggen.
Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten Ambitiepunten Dorpslinten: ^
^
De ruimtelijke structuur en eigenheid per lint worden zoveel mogelijk behouden. We kijken welke typen verharding en groensoorten daarbij horen en stemmen waar nodig af met bewoners. We bewaken de cultuurhistorie, de dorpse sfeer van de openbare ruimte moet hierbij dominant blijven, we stemmen het materiaalgebruik van bijvoorbeeld verharding, verlichting en meubilair hierop af; Belangrijk erfgoed wordt in goede staat onderhouden. We stellen een gemeentelijk monumentenlijst en -beleid op waarmee het we het erfgoed inventariseren.
Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad Ambitiepunten Dorpslinten: ^
^
We realiseren een koppeling tussen dorpse en stedelijke sfeer, dit doen we door op kruispunten met meer stedelijke milieus ruimtelijke en functionele aanpassingen door te voeren. Dit kan een accent met een hogere bouw zijn, of een bijzondere functie; Meer ruimte voor de fietsers en voetgangers. We verbinden dorpslinten door goede wandel- en fietsroutes en stimuleren gezonde vormen van mobiliteit voor verplaatsingen op de korte afstand.
blad 34 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
♦w
Veldhoven
Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving Ambitiepunten Dorpslinten: ^ ^ ^ ^
6.3
De 'groene vingers' worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers; De cultuurhistorisch waardevolle plekken, panden en landschappen worden beschermd en versterkt; Inwoners worden gestimuleerd om tuinen verder te vergroenen, door het gebruik van planten en groen te vergroten en het gebruik van stenen te verminderen; Dorpslinten krijgen een natuurlijkere uitstraling die geen intensief onderhoud vergt.
Woonwijken en stadse woonstraten
De woonwijken van Veldhoven zijn vanaf de 2e helft van de 20e eeuw planmatig gebouwd, om de bestaande dorpen en linten heen. De afzonderlijke wijken zijn ingebed in een royale groenstructuur, een robuust raamwerk van grote groenzones waar wordt gesport, gespeeld en gewandeld. Ook verweven deze 'groene vingers' het Kempenlandschap en de daar aanwezige flora en fauna met de bebouwde kom. In de wijken is een goed niveau van maatschappelijke-, zorg- en dagelijkse voorzieningen aanwezig. De wijken bieden zo een aantrekkelijk en gezond woonklimaat voor jong en oud in een stedelijke structuur, met een dorpse sfeer om de hoek in de kernen en linten.
Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten Ambitiepunten Woonwijken en stadse woonstraten: ^ ^
We werken met een gebiedsgerichte aanpak per wijk, met een koppeling van maatschappelijke en ruimtelijke opgaven; Voldoende inclusieve en laagdrempelige ontmoetingsplekken in de woonwijken worden gerealiseerd. Daarnaast stimuleren we buitenspelen door multifunctionele groene plekken (gras) en veilige speelgelegenheden. We zorgen voor een verkeersveilige situatie rondom deze speelgelegenheden. Bij vervangen van speelelementen kijken we naar een goede diversiteit in de omgeving en mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik (bijvoorbeeld een speelhuisje);
blad 35 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
^
♦w
Veldhoven
We streven naar een levensloopbestendige openbare ruimte, die gericht is op oudere bewoners en jongere bewoners. We zorgen voor gelijkvloerse trottoirs op de looproutes en onderhouden het zitmeubilair in de openbare ruimte zodat het voor ouderen een rustplek is en voor jongeren een ontmoetingspunt.
Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad Ambitiepunten Woonwijken en stadse woonstraten: ^
^ ^ ^ ^
We beogen een goed bereikbare maatschappelijke-, zorg- en dagelijkse voorzieningen voor iedereen. Dat betekent toegankelijke verharding, goede verlichting en onderhouden groen op de looproutes naar de voorzieningen toe; Veilige wandel- en fietsroutes worden gecreëerd en we nemen barrières weg, hierdoor zorgen we er zoveel mogelijk voor dat fietsen en wandelen een aantrekkelijk alternatief voor de auto wordt; Meer ruimte voor fietsers en voetgangers. We stimuleren fietsgebruik en ontmoedigen autogebruik voor kleine afstanden; We passen functionele verlichting toe, waarbij we kijken naar de mogelijkheid tot het uitzetten, dimmen of het werken met sensoren in de nacht; Innovatie ontwikkelingen worden gestimuleerd, bijvoorbeeld op het gebied van biodiversiteitsbevordering of waterberging.
Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving Ambitiepunten Woonwijken en stadse woonstraten: ^ ^ ^ ^ ^
^ ^ • ^ ^ ^ ^
We verminderen hittestress en wateroverlast door ontharding en vergroening openbare ruimte, ontkoppeling hemelwaterafvoer en het bieden van waterbergingsmogelijkheden; We sturen op biodiversiteit: een divers en veerkrachtig robuust groennetwerk tot aan de voordeur; Natuurinclusief ontwerpen is de basis, in zowel openbaar gebied als bij particuliere initiatieven; De 'groene vingers' worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers; Beweging en sport stimuleren in de openbare ruimte en zorgen voor voldoende sportvoorzieningen in de wijk, bijvoorbeeld door de aanleg van sporttoestellen en waar mogelijk opties beschouwen voor een hardloop-/ wandelroutecircuit; Autogebruik binnen de woonwijken en -straten en rondom de scholen wordt ontmoedigd; De cultuurhistorisch waardevolle plekken, panden en landschappen worden beschermd en versterkt; Inwoners worden gestimuleerd om tuinen verder te vergroenen, door middel van het gebruik van verschillende plantensoorten en actieve communicatie op het onderwerp; We leggen de verbinding met het buitengebied; We ambiëren zo min mogelijk verharding: groen waar kan, grijs waar moet; 'Bomen voor zonnepanelen' is de basis; Groen is robuust en makkelijk te beheren.
blad 36 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
6.4
♦w
Veldhoven
Buitengebied
Het buitengebied van Veldhoven herbergt grofweg drie landschapstypen: het Kempisch Landschap, beekdalen en bossen. Het Kempisch Landschap kenmerkt zich door de afwisseling van openheid en een coulissenlandschap van bomenrijen en houtwallen. De beekdalen van De Run, de Gender, Poelenloop en Dommel vormen een sterk contrast met het aangrenzend stedelijk gebied, zoals aan de zuidkant van De Run. De bossen bieden rust en recreatieve mogelijkheden. Naast landbouw en natuur heeft het buitengebied ook een functie als uitloopgebied voor het stedelijk gebied.
Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten Ambitiepunten Buitengebied: ^ ^
^ ^ ^
We breiden uit en verbeteren een fijnmazig recreatief netwerk, met oog voor de natuur; Om het buitengebied leefbaar te houden en een bijdrage te leveren aan het versterken van de omgevingskwaliteit faciliteren we herbestemmingen van voormalige agrarische bebouwing en kleinschalige ontwikkelingen in de verbrede landbouw, zoals zorgboerderijen en recreatieve activiteiten; Kleinschalige ontwikkelingen aan de randen van de kernen zijn mogelijk, rekening houdend met behoud van de groene waarden in het gebied; Het karakter van het buitengebied wordt zoveel mogelijk behouden en streven voldoende buitengebied te behouden; We kiezen voor het gebruik van natuurlijke materialen.
Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad Ambitiepunten Buitengebied: ^ ^
In en rondom de beekdalen ligt het primaat bij de natuur, recreatie en energie-opwek is alleen mogelijk als dit geen schade toebrengt aan de natuur; Meer natuurinclusieve landbouw en de mogelijkheid bieden om deze te faciliteren;
blad 37 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
^
^
♦w
Veldhoven
Verlichten wordt enkel waar nodig toegepast en houden rekening met flora en fauna door middel van de kleurkeuze, lichtniveau, het werken met bewegingssensoren of het geheel uitzetten van verlichting in de nacht; Sluipverkeer wordt zoveel mogelijk tegengegaan om conflicten met recreanten en landbouwverkeer te vermijden.
Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving Ambitiepunten Buitengebied: ^ ^ ^ ^ ^ ^
6.5
Kwaliteitsverbetering en versterking van het landschap en de biodiversiteit staat voorop: verstening wordt zoveel mogelijk tegengegaan; We houden scherpe randen van de beekdalen met het stedelijk gebied in stand, die een landschappelijk kwalitatief contrast vormen; De sponswerking van het buitengebied wordt vergroot: vasthouden, infiltreren en vertraagd afvoeren van water, onder meer door beekherstel; Uitbreiding van bosgebieden vindt plaats aan de rand van bestaande gebieden en de rand van beekdalen; We beschermen, ontwikkelen en verbinden van foerageergebieden: zorgdragen voor diversiteit in natte, droge en overgangsgebieden om verschillende ecosystemen te huisvesten; We beschermen en versterken de cultuurhistorisch waardevolle plekken, panden en landschappen.
Bedrijventerreinen
De Veldhovense bedrijventerreinen bieden ruimte aan uiteenlopende bedrijvigheid, van MKB tot multinational. De Run heeft zich in de loop van tijd ontwikkeld tot een innovatief bedrijventerrein met grote bedrijven als ASML, Simac VDL en Raxtar/ANC: een regionale hotspot met internationale uitstraling. Habraken is gericht op duurzame en circulaire bedrijven, terwijl Zandven zich kenmerkt door lokale MKB-bedrijven. De Heibloem biedt ruimte voor bedrijven in de zwaarste milieucategorieën.
blad 38 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
♦w
Veldhoven
Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten Ambitiepunten Bedrijventerreinen: ^
We zetten in op een onderscheidende ruimtelijke kwaliteit De Run, waaronder in de openbare ruimte. De functie als bedrijventerrein staat hierbij voorop, maar daarbij horen natuurlijk ook voorzieningen als een (lunch)wandelroute en een goede bereikbaarheid te voet, fiets, met het openbaar vervoer en de auto.
Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad Ambitiepunten Bedrijventerreinen: ^
^ ^ ^ ^ ^ ^
Afzonderlijke bedrijventerreinen worden scherp geprofileerd, waarbij voortgebouwd wordt op de huidige kwaliteiten. We beschouwen de huidige groenstructuur en zetten deze in overleg met de ondernemers ook voort; Transformatie deel van De Run tot stedelijk werkmilieu; We faciliteren de verbetering van OV- en fietsbereikbaarheid van bedrijventerreinen, we houden de functie en bereikbaarheid van het gebied hierbij in het oog; We ambiëren uitgifte op Habraken gericht op lokale MKB-bedrijven uit wijken/linten; Met behulp van langzame verkeersroutes verbeteren we de verbinding met bedrijventerreinen; Verlichting is functioneel. Waar mogelijk kijken we naar slimme oplossingen, zoals het dimmen van verlichting als er geen activiteiten zijn of het aanbrengen van sensoren; Projecten uit het verleden Bij herinrichtingen wordt geleerd van projecten in het verleden, verbeterpunten worden meegenomen.
Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving Ambitiepunten Bedrijventerreinen: ^
^ ^ ^
Ondernemers hittestress en wateroverlast gaan we tegen en vergroten biodiversiteit door vergroening, ontkoppeling hemelwaterafvoer en ruimte voor waterberging, dit doen we samen met de ondernemers; Bestaand vastgoed wordt verduurzaamd door terugdringen energieverbruik en de opwek van duurzame energie op daken. We onderzoeken mogelijkheden tot eigen energievoorzieningen; We ambiëren om groen gas op te wekken op de bedrijventerreinen Habraken en De Run; Bedrijventerreinen vergroenen waar mogelijk. We zetten hierbij in op natuurlijk en makkelijk te onderhouden -maar verzorgd- groen. Verkeersveiligheid staat hierbij voorop.
blad 39 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
6.6
♦w
Veldhoven
Sterk stedelijke structuur
Het Citycentrum van Veldhoven is met de groei van vier dorpen naar één grote gemeente ontstaan als een nieuwe centrale plek om te winkelen en ontmoeten. Hier zijn in en om het overdekte winkelcentrum de winkels voor de niet-dagelijkse boodschappen te vinden, net als de bioscoop, theater, bibliotheek, gemeentehuis, de weekmarkt en zwembad City Sport. Het Citycentrum is ook een plek waar wordt gewoond, met voorzieningen binnen handbereik. Wel staat de winkelfunctie van het Citycentrum door veranderend winkelgedrag steeds meer onder druk. De aard en hoogte van de bebouwing geeft het gebied een meer stedelijke uitstraling. Dat laatste geldt overigens ook voor enkele andere plekken in de gemeente, zoals rond de wijkcentra in de naoorlogse wijken, op De Run en aan de uitvalswegen richting Eindhoven.
Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten Ambitiepunten Sterk stedelijke structuur: ^ ^ ^
^
Dagelijkse voorzieningen in wijk- en dorpscentra zijn van goed niveau en toegankelijk voor mindervaliden; Verstedelijking met een voor Veldhoven nieuwe schaal en kwaliteit van stedelijkheid; Geen uitbreiding van het oppervlakte retail, maar we zetten in op nieuwe centrumfunctie die ontmoeting ondersteunt, bijvoorbeeld door het gebruik van zitmeubilair, vergroenen en het activeren van de plinten; Eigen identiteit van het Citycentrum vergroten door het gebruik van onderscheidend materiaalgebruik, bijvoorbeeld qua verlichting, verharding, groen en meubilair.
Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad Ambitiepunten Sterk stedelijke structuur: ^ ^
Verstedelijking vangen we op in het Citycentrum en aangrenzende gebieden, De Run en rond uitvalswegen richting Eindhoven; Verdichting gaat gepaard met goed openbaar vervoer en met een aantrekkelijke groene omgeving, tevens zetten we in op klimaatadaptieve inbreiding;
blad 40 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
^ ^ ^
♦w
Veldhoven
Meer ruimte voor fietsers en voetgangers. We stimuleren fietsgebruik en ontmoedigen autogebruik voor kleine afstanden binnen de gemeente; Voetgangersgebieden verbinden met OV-verbindingen en parkeergarages; Autoverkeer, fietsverkeer en wandelverkeer worden zoveel mogelijk gescheiden gehouden.
Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving Ambitiepunten Sterk stedelijke structuur: ^ ^ ^ ^ ^
Bij verdichting worden de 'groene vingers' ontzien en waar mogelijk versterkt, bijvoorbeeld door op een natuur inclusieve manier te bouwen; Cultuurhistorisch wordt op waardevolle plekken, panden en landschappen beschermd en versterkt; Inwoners worden gestimuleerd om tuinen verder te vergroenen; Hoogbouw wordt waar mogelijk gecombineerd met daktuinen en groene gevels om zo het centrum te vergroenen; 'Bomen voor zonnepanelen' is de basis.
blad 41 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
7.
♦w
Veldhoven
Financiën en vervolg Het IMBK is middels een proces tot stand gekomen en is nooit af. Zo dient het door middel van actualisatieslagen up-to-date te blijven. In dit hoofdstuk zal worden beschreven hoe het financiële plaatje eruit ziet en het vervolg. Welke risico's en kansen aanwezig zijn en wat de te nemen acties zijn voor de komende beheerperiode. In deze paragraaf wordt teruggeblikt op de budgetten uit het vorige integraal beheerkader en geeft inzicht in de huidige budgetten voor onderhoud en vervangen per asset. Er wordt tevens een vooruitblik gegeven naar de theoretisch benodigde budgetten voor de komende beheerperiode. Riolering en stedelijk water heeft een eigen kostendekkingssysteem en staat hierom apart weergegeven.
7.1
Financiële uitgangspunten In hoofdstuk 3 zijn de huidige budgetten voor onderhoud en vervangingsinvesteringen uiteengezet. De daaropvolgende hoofdstukken geven de opgaven aan die in de komende planperiode van invloed zijn op de beheerpraktijk. Om aan de bestuurlijke en maatschappelijke ambities invulling te geven, naast het uitvoeren van effectief beheer vanuit de technische opgaven, zijn aanvullende middelen nodig. De benodigde financiële middelen zijn hieronder verder uiteengezet. Onderstaande tabel geeft weer welke percentages zijn gebruikt om de prijsindexatie door te berekenen en de areaaluitbreiding. Indexatie en areaalaccres Prijsindexatie Areaalaccres Totale indexatie jaarschijf
2025 2,50 X 3,16 X 5,66 %
2026 2,40 X 1,86 X 4,26 %
2027
2028
2,30 X 1,82 X 4,12 %
2,30 X 1,82 X 4,12 %
In de berekeningen t.b.v. de financiële toets van beheerbudgetten is uitgegaan van prijspeil april 2023 die middels de indexeringswijze van de gemeente is door geïndexeerd. In de assetsheets zijn de onderhoudsbudgetten en reguliere vervangingsinvesteringen beschreven. Daarnaast heeft gemeente Veldhoven een projectenlijst met integrale grote vernieuwingsprojecten voor de komende planjaren. In de volgende paragrafen worden deze drie onderdelen achtereenvolgens besproken.
blad 43 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
7.2
♦w
Veldhoven
Onderhoudsbudget 2025 - 2028 De jaarlijks benodigde onderhoudsbudgetten zijn voor het beheer van de assets is financieel getoetst. Zo is bepaald of deze nog passend zijn voor de uit te voeren werkzaamheden in de komende planperiode. In onderstaand overzicht is voor het eerste planjaar 2025 weergegeven of en hoe het budget moet wijzigen om het areaal in de openbare ruimte conform bestuurlijk ambitieniveau en binnen de wettelijke kaders te onderhouden. Benodigd onderhoudsbudget
Wegen (incl. dotatie voorziening) Riolering en stedelijk water Openbaar groen Bomen Speelvoorzieningen Openbare verlichting Verkeersregelinstallaties Civieltechnische kunstwerken Totaal
Beschikbaar 2025
Benodigd 2025
Verschil
C x 1.000
C x 1.000
C x 1.000
C C C C C C C C
c
3.257 C 1.877 C 3.010 C 469 C 129 C 793 C 192 C 40 C 9.767 c
3.257 1.877 3.010 469 270 793 119 40 9.835
Advies
Handhaven Handhaven Handhaven Handhaven 141 Verhogen Handhaven Handhaven Handhaven 141
C C C C C C C C
c
Voor de komende planjaren zijn de benodigde budgetten (incl. indexatie conform werkwijze Gemeente Veldhoven) de volgende: Onderhoudsbudget Wegen (incl. dotatie voorziening) Riolering en stedelijk water Openbaar groen Bomen Speelvoorzieningen Openbare verlichting Verkeersregelinstallaties Civieltechnische kunstwerken Totaal
C C C C C C C C
c
2025
2026
2027
2028
C x 1.000
C x 1.000
C x 1.000
C x 1.000
3.257 1.877 3.010 469 270 793 192 40 9.908
C C C C C C C C
c
3.325 1.946 3.136 491 282 818 200 41 10.239
C C C C C C C C
c
3.390 2.009 3.273 513 293 837 207 42 10.564
C C C C C C C C
c
3.530 2.025 3.408 534 305 871 216 44 10.933
De budgetten zijn voor de meeste assets passend voor het uitvoeren van de benodigde klein- en groot onderhoudsmaatregelen. Per asset is onderstaand kort aangegeven wat hierbij de overweging is. De verdere uiteenzetting en financiële toets ten opzichte van de theoretische cyclische en concrete kosten is in de individuele assetsheets te vinden. Wegen: De huidige budgetten zijn op dit moment passend voor uitvoering van het benodigde beheer en onderhoud. De dotatie in de voorziening voor groot onderhoud is geïndexeerd conform werkwijze van de gemeente. In de komende planperiode zal op basis van een visuele inspectie een nieuwe meerjarenonderhoudsplanning opgesteld worden, die van invloed kan zijn op de benodigde dotatie. Riolering en stedelijk water: De huidige budgetten zijn op dit moment passend voor uitvoering van het benodigde beheer en onderhoud. De dotatie in de voorziening is geïndexeerd conform werkwijze van de gemeente. Openbaar groen: De huidige budgetten zijn op dit moment passend voor uitvoering van het benodigde beheer en onderhoud. De kwaliteit van de groenvoorzieningen voldoet ruimschoots aan het ambitieniveau. Het lopende contract dat in 2023 opnieuw aanbesteed is, maakt dat de komende jaren met de geplande indexering het onderhoud uitgevoerd kan blijven worden. blad 44 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
♦w
Veldhoven
Bomen: De huidige budgetten zijn op dit moment passend voor uitvoering van het gewenste beheer en onderhoud. Vanwege de maatschappelijke en bestuurlijke ambities in Veldhoven wordt in het kader van gezondheid, biodiversiteit en duurzaamheid gericht op langere instandhouding van het bomenareaal. Op basis daarvan ligt het huidige onderhoudsbudget boven de theoretische budgettoets, maar ligt de investeringsomvang daarentegen lager. Speelvoorzieningen: Het huidige budget ligt in totaal ca. C 141.000 onder het benodigde budget. Hier is dan ook een verhoging benodigd. Het tekort in het onderhoudsbudget is mede aanleiding voor het toenemende aantal meldingen over speelvoorzieningen. Dit sluit ook aan bij de ervaringen van de beheerders in de afgelopen beheerperiode, waarbij niet alle benodigde werkzaamheden voor het goed en veilig in stand houden van de speelvoorzieningen uitgevoerd konden worden. Openbare verlichting: De huidige budgetten zijn komen op dit moment te kort voor de uitvoering van de benodigde beheer en onderhoudsmaatregelen. Vanwege beperkte capaciteit in de organisatie en in de markt is een verhoging hiervan echter niet realistisch en haalbaar. De huidige budgetten blijven dan ook gehandhaafd, waarbij de kwaliteit van het areaal in de openbare ruimte nauwlettend gevolgd wordt.
Verkeersregelinstallaties: De huidige budgetten zijn op dit moment passend voor de uitvoering van het benodigde beheer en onderhoud. Civieltechnische kunstwerken: De huidige budgetten komen ten opzichte van de theoretische financiële toets aanzienlijk tekort. Echter betreft het in Veldhoven met name relatief jonge kunstwerken, waar weinig regulier onderhoud aan uitgevoerd hoeft te worden. Op basis van de ervaringen van beheerders in de afgelopen planperiode wordt het huidige budget dan ook gehandhaafd.
7.3
Reguliere vervangingsinvesteringen 2025 - 2028 In Veldhoven werd in het verleden voor individuele investeringskredieten naar de Raad gegaan. Vanaf dit IMBK is er een onderscheid gemaakt tussen reguliere vervangingsinvesteringen en concrete integrale vervangingsprojecten. Onder reguliere vervangingsinvesteringen worden algemene vervangingen bedoeld. Dit zijn jaarlijkse vervangingen van bijvoorbeeld een enkele weg, een aantal bomen, groenstructuren of de te verwachten vervanging van lichtmasten en armaturen. Deze vervangingen zijn noodzakelijk omdat deze arealen aan het einde van hun technische levensduur komen en dus fysiek 'op' zijn. In onderstaand overzicht is weergegeven welke structurele middelen benodigd zijn om jaarlijks deze reguliere vervangingen te kunnen doen. Dit betreft de benodigde investeringsomvang in euro's. Deze investeringen worden conform BBV geactiveerd en zullen dus als kapitaallasten zichtbaar worden op de exploitatiebegroting. Regulier vervangingsbudget Wegen Riolering en stedelijk water Openbaar groen Bomen Speelvoorzieningen Openbare verlichting Verkeersregelinstallaties Civieltechnische kunstwerken Totaal
C C C C C C C C C
2025
2026
C x 1.000
C x 1.000
- C 1.540 C 317 C 264 C 254 C 1.654 C 94 C - C 4.123 C
1.000 330 275 258 954 36 2.853
C C C C C C C C C
2027
2028
C x 1.000
C x 1.000
- C 1.000 C 344 C 287 C 269 C 977 C 37 C - C 2.914 C
1.000 358 299 280 1.081 39 3.057
Per asset is onderstaand kort aangegeven wat hierbij de overweging is. De verdere uiteenzetting en financiële toets ten opzichte van de theoretische cyclische en concrete kosten is in de individuele assetsheets te vinden.
blad 45 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
♦w
Veldhoven
Wegen: Voor vervangingsinvesteringen worden de kredieten voor integrale projecten (investeringskredieten) aangehouden. Vanuit het oogpunt van realistisch ramen zijn deze concrete projecten leidend in de vervangingen in de komende planjaren. De omvang van deze projecten is zodanig groot, dat daarnaast geen algemene vervangingsbudgetten begroot zijn. Riolering en stedelijk water: Voor vervangingsinvesteringen worden de kredieten voor integrale projecten (investeringskredieten) aangehouden. Naast deze kredieten worden ook incidentele vervangingen en enkele sectorale 'stand-alone' vervangingsprojecten voor riolering en stedelijk water voorzien. Op basis hiervan is voor de komende planjaren een structureel investeringsbudget van C 1,5 miljoen in 2025 en C 1,0 miljoen opgenomen in de verdere planjaren. Openbaar groen: Voor de vervangingsinvesteringen zijn de concreet geraamde projecten (investeringskredieten) leidend. Naast deze kredieten worden ook incidentele vervangingen en enkele sectorale 'stand-alone' vervangingsprojecten voor openbaar groen voorzien. Op basis hiervan is voor de komende planjaren een structureel investeringsbudget van C 300.000 geïndexeerd opgenomen. Bomen: De benoemde projecten waarvoor separate kredieten aangevraagd worden, zijn in de komende planperiode leidend voor de vervangingsinvesteringen.
Daarnaast zijn er in het geval van bomen ook enkele sectorale 'stand-alone' projecten die uitgevoerd moeten worden m.b.t. boomvervanging buiten integrale projecten. Hiervoor is in onderstaande tabel met benodigde budgetten niet de cyclische C 450.000 aangehouden, maar op basis van het uitgangspunt realistisch ramen C 250.000 geïndexeerd per jaar. Dit komt overeen met het beeld van een verhoogd onderhoudsbudget, ten opzichte van een verlaagd investeringsniveau. Speelvoorzieningen: Voor de vervangingsinvesteringen zijn de huidige beschikbare kredieten voor reguliere vervanging toereikend. De geplande vervangingsomvang ligt boven de cyclisch gemiddelde behoefte, maar onder de vervangingen op basis van aanlegjaar. Dit vanwege achterstanden in de vervanging gedurende de afgelopen jaren. Met het geïndexeerde beschikbare budget kan hier in de komende planperiode op ingelopen worden. Openbare verlichting: Voor de vervangingsinvesteringen zijn de huidige beschikbare kredieten voor reguliere vervanging ontoereikend. In de vervangingsomvang is een duidelijke vervangingspiek zichtbaar. Dit vanwege het verouderde areaal en vervanging van armaturen die niet meer leverbaar zijn. De benodigde budgetten voor de komende planperiode zijn hierop dan ook concreet afgestemd. Verkeersregelinstallaties: Voor de vervangingsinvesteringen zijn de huidige beschikbare budgetten passend.
Deze blijven dan ook gehandhaafd. De komende jaren is een lage vervangingsbehoefte zichtbaar vanwege de recente vervangingspiek. Begin 2030 zal zich een nieuwe piek aandienen, aan het eind van de komende planperiode zullen de dan benodigde vervangingsbudgetten dan ook naar verwachting stijgen. Civieltechnische kunstwerken: Vanwege de aard en omvang van vervangingen van kunstwerken, worden deze incidenteel als project aangevraagd. Er zijn dan ook geen structurele budgetten benodigd. In de komende planperiode zijn geen grootschalige vervangingen van kunstwerken voorzien.
7.4
Investeringskredieten 2025 - 2028 (projectenlijst) Naast de reguliere vervangingen, die met name om kleinschaligere projecten gaan, zijn grote projecten gepland. Deze projecten worden integraal opgepakt met meerdere assets tegelijk. Hierbij valt te denken aan de reconstructie van grote wegen inclusief onderliggende riolering en aanliggend groen. De aanleiding voor deze vervangingen kan de technische levensduur zijn die aan zijn einde is, maar vaak zijn hierbij ook belangen vanuit verkeer en mobiliteit, klimaatadaptatie en verduurzaming van het areaal betrokken.
blad 46 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
♦w
Veldhoven
Deze projecten zijn in onderstaand overzicht weergegeven, waarbij per project een financieel onderscheid is gemaakt tussen de verschillende assets.
Wegen Meester Rijkenstraat Hagendorenseweg/ Mariaplein Provincialeweg Dreef e.o. Lange mees e.o. Banstraat De Run 4400 De Run 4200 Dorpstraat Sint Janstraat Zandoerleseweg Schaatsenmaker Totaal
2025 C 3.810.944
Jaarschijf 2026 2027 C 11.432.832 C 2.677.669 C 7.035.560
2028 C 2.677.669
C 1.264.580 C 1.439.815 C 212.794 C 1.509.018 C 688.407 C 3.867.016
C 1.509.018
C 1.418.030 C 1.978.288 C 6.728.133
C 24.532.833
C 7.583.005
C 2.677.669
Jaarschijf Riolering Meester Rijkenstraat Hagendorenseweg/ Mariaplein Provincialeweg Dreef e.o. Lange mees e.o. Banstraat De Run 4400 De Run 4200 Dorpstraat Sint Janstraat Zandoerleseweg Schaatsenmaker Totaal
2025
2026
2027 C 7.601.857
2028 C 7.601.857
C 511.239 C 4.087.612 C 604.118 C 4.284.075 C 1.954.377
C 4.284.075
C 4.025.763 C 5.616.327 C 600.000 C 5.802.968
C 6.238.452
C 21.528.022
C 7.601.857
Jaarschijf Groen/meubilair Meester Rijkenstraat Hagendorenseweg/ Mariaplein Provincialeweg Dreef e.o. Lange mees e.o. Banstraat De Run 4400 De Run 4200 Dorpstraat Sint Janstraat Zandoerleseweg Schaatsenmaker Totaal
2025 C 168.254
C
2026 504.761
C
310.621
C C C
255.766 116.679 170.729
2027 C
453.842
C
255.766
C C
240.344 335.303
2028 C 453.842
C 214.336 C 244.037 C 36.067
C 662.692
C 1.358.556
C 1.285.255
C 453.842
blad 47 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
Bomen Meester Rijkenstraat Hagendorenseweg/ Mariaplein Provincialeweg Dreef e.o. Lange mees e.o. Banstraat De Run 4400 De Run 4200 Dorpstraat Sint Janstraat Zandoerleseweg Schaatsenmaker Totaal
Openbare verlichting Meester Rijkenstraat Hagendorenseweg/ Mariaplein Provincialeweg Dreef e.o. Lange mees e.o. Banstraat De Run 4400 De Run 4200 Dorpstraat Sint Janstraat Zandoerleseweg Schaatsenmaker Totaal
2025 C 155.635
♦w
Veldhoven Jaarschijf 2026 2027 C 466.904 C 419.804 C 287.324
2028 C 419.804
C 198.260 C 225.734 C 33.362 C C C
C 612.990
2025 C 71.508
236.583 107.928 157.925
C 1.256.664
C
236.583
C C
222.318 310.155
C 1.188.861
Jaarschijf 2026 2027 C 214.523 C 192.883 C 132.014
C 419.804
2028 C 192.883
C 91.093 C 103.716 C 15.328 C 108.700 C 49.589 C 72.560
C 108.700
C 102.146 C 142.504 C 281.644
C 577.386
C 546.233
C 192.883
blad 48 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
7.5
♦w
Veldhoven
Risico's en kansen Risico's, aandachtspunten en kansen van de separate assets staan in de afzonderlijke assetsheets vermeld. Er bestaan echter ook integrale risico's en kansen die voor alle assets gelden. De komende beheerperiode zijn er ook verschillende risico's en kansen met betrekking tot het beheer van de openbare ruimte in Veldhoven. De voornaamste risico's en aandachtspunten betreft:
^ ^
^ ^ ^ ^
Personeelskrapte op de arbeidsmarkt; Sterke (economische) groei: o Vanwege de schaalsprong van de woningbouw in Veldhoven is veel aandacht gericht op nieuwe ontwikkelingen in plaats van het in stand houden van de openbare ruimte; o Mobiliteit/bereikbaarheidsopgave die gepaard gaat met economische en demografische groei; Sterke toename van inflatie en met stijgende kosten tot gevolg; Duurzaamheidsopgave (klimaatadaptatie, ondergrondse infra t.b.v. energietransitie); Beleid i.r.t. beheer (wat krijgt prioriteit, beheerplanning kan in de war lopen); Participatie vraagt om investeringen in tijd en inzet van betrokken ambtenaren en investering in de uitvoering.
De voornaamste kansen voor het beheer van de openbare ruimte betreft:
^ ^ ^ »
7.6
Samenwerking, zowel intern als extern; Innovatie in beheer; Basis op orde en basisprocessen ingericht hebben; Opstellen van een LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte).
Actieplan De volgende actiepunten zijn de komende beheerperiode van toepassing: » Opstellen van een LIOR (Leidraad Inrichten Openbare Ruimte); » Basis verder op orde brengen. Actiepunten uit vorig IBK die nog steeds van toepassing zijn: » Actualiseren van de disciplinaire meerjarenplanning voor groot onderhoud en vervanging/ renovatie voor de assets wegen, riolering, civieltechnische kunstwerken, openbare verlichting, openbaar groen, bomen en speelvoorzieningen op basis van de actuele areaalgegevens en inspectiegegevens. » Op projectniveau in beeld brengen van eventuele risico's aanbestedingen, waaronder huidige marktontwikkeling prijzen. » Uitwerken en vertalen regionale klimaatstresstest naar de lokale Veldhovense situatie en in beeld brengen impact op beheer.
7.7
Actiepunten binnen beheer Maatschappelijke opgaven en ambities die spelen in de openbare ruimte kunnen door middel van het uitvoeren van beheer en onderhoud aangepakt worden en verbeterd. Ambities uit hoofdstuk 6 kunnen binnen beheer opgepakt en uitgevoerd worden: » Meubilair schoon en heel onderhouden om ontmoetingsplaatsen te versterken en te behouden; » Buurtbewoners laten participeren in onderhoud van de openbare ruimte; » Fietspaden en wandelpaden beheren en barrières weghalen om toegankelijkheid en veiligheid te verbeteren; » De 'Groene vingers' versterken en behouden door het juist onderhouden; » Bomenstructuur onderhouden en verbeteren zodat deze behoud kunnen worden; » Werken met een gebiedsgerichte aanpak om maatschappelijke en ruimtelijke opgaven aan te pakken; » Innovatieve ontwikkelingen worden toegepast binnen beheer om te zien wat het effect is, bij succes deze verder uitrollen binnen de gemeente; » Waar mogelijk grijs vervangen door groen om onder andere de biodiversiteit te versterken; » Het karakter van het buitengebied wordt zoveel mogelijk behouden ook bij het toepassen van beheer.
blad 49 van 103
datum 30 mei 2024 projectnummer 0484628.100 betreft Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven
♦w
Veldhoven
Bijlage I: Assetsheets De volgende assetsheets zijn opgenomen: ^ • • • • • • ^
Assetsheet Wegen; Assetsheet Riolering en stedelijk water; Assetsheet Openbaar groen; Assetsheet Bomen; Assetsheet Speelvoorzieningen; Assetsheet Openbare verlichting; Assetsheet Verkeersregelinstallaties; Assetsheet Civieltechnische kunstwerken.
blad 51 van 103
Assetsheet Wegen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628
antea'group
Afbakening De assetsheet wegen gaat over het gehele onderhoud van de wegen, zowel het verzorgend onderhoud (klein onderhoud) als het groot onderhoud en vervanging, in beheer van gemeente Veldhoven. Ook de halfverhardeen onverharde verharding in het beheer van de gemeente valt binnen deze scope. Wegmeubilair valt buiten de scope van deze assetsheet.
Areaal Gemeente Veldhoven heeft in totaal bijna 530 hectare verharding in haar beheer. Het grootste deel hiervan, 220 hectare (41 procent), betreft elementverhardingen. Asfaltverhardingen betreft in de gemeente 125 hectare (23 procent). Object
Areaal
Eenheid
Asfaltverharding
1.060.900
m2
Betonverharding
32.400
m2
1.687.500
m2
Halfverharding
62.700
m2
Onverhard
446.200
m2
3.289.700
m2
Elementenverharding
Totaal
Huidige kwaliteit Kwaliteitsinspectie In 2022 is een inspectie uitgevoerd naar de kwaliteit van het wegenareaal in Veldhoven. De kwaliteitsmeting is uitgevoerd conform CROW-methodiek. Van de 2.841.670 vierkante meter verharding die hierbij is geïnspecteerd scoort 8^ op A (hoog) en A+ (zeer hoog) niveau. Daarnaast scoort 7% niveau B (basis). In totaal scoort 1^ van het geïnspecteerd wegareaal D (zeer laag) niveau. De D-scores worden met name veroorzaakt door gebakken klinkers en betonstraatstenen. Bij kwaliteitsniveau D is er sprake van achterstand en bestaat een risico op onveilige situaties en mogelijke kapitaalvernietiging. Er bestaat echter altijd een werkvoorraad en werkzaamheden en projecten die op de planning staan. Een landelijk geaccepteerd percentage voor een werkvoorraad bedraagt 10%.
blad 52 van 103
Assetsheet Wegen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628
Beeldkwaliteit De veegvuilbeheersing en onkruidbeheersing op verharding is in gemeente Veldhoven ingedeeld in 3 verschillende ambitieniveaus: A, B en C-niveau. De resultaten van de beeldkwaliteitsinspectie op veegvuil en onkruid volgens de CROW-normering zijn in onderstaande grafieken per ambitieniveau weergegeven. De score die bij 90% van de metingen wordt behaald (de 90%-grens) is conform deze methodiek het gemiddelde kwaliteitsniveau in de gemeente. Er zal altijd sprake zijn van een werkvoorraad vanwege geplande meeliftprojecten, werkzaamheden van derden of toestemming vanwege bereikbaarheid. Een landelijk geaccepteerd percentage voor een werkvoorraad bedraagt 10%. Gebieden met ambitieniveau A (hoog) voldoen volgens de CROW-methodiek bij het onderdeel veegvuilbeheersing aan de gestelde ambitie. De gebieden met ambitieniveau B en C scoren beide op B-niveau, waarmee ook hier aan de ambitie voldaan wordt met betrekking tot veegvuilbeheersing. Onderstaande grafiek laat zien dat in de gebieden die op niveau C worden beheerd hoger scoren dan het gestelde ambitieniveau. Het gaat hier om veegvuilbeheersing op verharding waarbij het beheren op een hoger niveau op de lange termijn voordeliger uitpakt omdat dit zorgt voor minder onkruidgroei, minder vervuiling van de straatkolken. Veegvuilbeheersing verharding
007o
1007o
2007o
3007o
40Zo
50Zo
60Zo
70Zo
80Zo
90Zo
100Zo
BABBBCBD
De gebieden met ambitieniveau A (hoog) voldoen volgens de CROW-methodiek bij het onderdeel onkruidbeheersing op elementverharding aan de gestelde ambitie. Hierbij scoort 9^ van de meetlocaties op Aniveau. De gebieden met het ambitieniveau B (basis) en C (laag) voldoen tevens aan het gestelde ambitieniveau. De score van de gebieden met ambitieniveau C scoren op het snijvlak tussen B en C-niveau. 4% van de meetlocaties in gebieden met ambitieniveau C betreft D-niveau (zeer laag). Onkruidbeheersing elementverharding Ambitie A Ambitie B Ambitie C 0Zo
10Zo
20Zo
30Zo
40Zo
50Zo
60Zo
70Zo
80Zo
90Zo
100Zo
babbbcbd
blad 53 van 103
Assetsheet Wegen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628
Meldingen In 2022 en 2023 zijn er bij de gemeente respectievelijk 896 en 1.255 meldingen binnen gekomen met betrekking tot wegen en stoepen, dit betreft een toename in het aantal meldingen van 40%. In 2023 betrof het percentage meldingen over wegen en stoepen 17% van het totaal aantal meldingen (7.542 stuks) over de openbare ruimte in dit jaar, in 2022 betrof dit 13% van het totaal aantal meldingen. In bijna alle wijken in Veldhoven is een stijging van het aantal meldingen te zien. Het grootste aantal meldingen betreft in zowel 2022 als 2023 de wijk Heikant/De Kelen, dat in 2023 neerkomt op zo'n 20% van het totaal aantal meldingen over wegen en stoepen. Naast Heikant/De Kelen laten ook Oerle, 't Look, Zilverackers en de overige gebieden (Buitengebied, De Run, De Polders) een grote stijging zien. Aantal meldingen wegen en stoepen, per wijk (2022-2023) 300 250 200 150 100
2022
50
■ 2023
0
Beleving en gebruik Wegverhardingen zijn een belangrijk onderdeel van de infrastructuur. Ze zorgen ervoor dat inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig en comfortabel kunnen verplaatsen. Wegverhardingen maken de gemeente toegankelijk en bieden de mogelijkheid om van A naar B te komen. Naast de functionele functie van wegverhardingen kunnen deze ook bijdragen aan de esthetiek en identiteit van de stad. Door materiaalkeuze kan een lokale identiteit geaccentueerd worden en het karakter van dorpskernen, wijken en het Citycentrum versterken. Wegverhardingen kunnen echter ook worden beleefd als bron van verkeersdruk en geluidsoverlast voor omwonenden.
Beheerkaders Vanuit de Omgevingsvisie zijn samen met inwoners, ondernemers en organisaties een drietal thema's benoemd waar in Veldhoven aandacht voor is. Deze thema's vormen de ruimtelijke koers van Veldhoven. Het beheer en onderhoud aan wegen draagt hier op de volgende manieren aan bij: ^
Kernopgave 1: Investeren in stedelijke en dorpse kwaliteiten: o We behouden en versterken de ontmoetingsfunctie van dorpskernen- en gehuchten: pleinen en openbare ruimte, horeca, sociaal-culturele voorzieningen; o We gaan meer ruimte bieden voor de fietsers en voetgangers. We stimuleren fietsgebruik en ontmoedigen we autogebruik voor kleine afstanden; o De ruimtelijke structuur en eigenheid per dorpslint houden we zoveel mogelijk in stand; o De dorpse sfeer van de bebouwing en openbaar gebied in dorpslinten moeten dominant blijven; o We streven naar een levensloopbestendige openbare ruimte; blad 54 van 103
Assetsheet Wegen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628
o o o o
antea'group
We zetten in op een onderscheidende ruimtelijke kwaliteit op bedrijventerreinen, waaronder in de openbare ruimte; De kans dat mensen elkaar tegenkomen vergroten we door de inrichting en beheer van de openbare ruimte hierop aan te passen; We streven naar een herkenbare inrichting van de openbare ruimte voor 'dorp' en 'stedelijk'; We versterken het dorpse karakter.
^
Kernopgave 2: Verder bouwen aan de innovatieve en bereikbare maakstad: o We gaan meer ruimte bieden voor de fietsers en voetgangers. We stimuleren fietsgebruik en ontmoedigen we autogebruik voor kleine afstanden. Wel is er blijvend aandacht voor de bereikbaarheid van de bedrijventerreinen, de functie blijft voorop staan; o Met het creëren van veilige wandel- en fietsroutes en het wegnemen van barrières zorgen we er zoveel mogelijk voor dat fietsen en wandelen een aantrekkelijk alternatief voor de auto wordt; o We faciliteren de verbetering van OV-bereikbaarheid van bedrijventerreinen; o Duurzame vervoersopties bieden we de ruimte, zoals elektrische fiets, deelvervoer en elektrische laadpalen.
^
Kernopgave 3: Werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving: o We werken aan de aanpak van hittestress en wateroverlast door ontharding en vergroening openbare ruimte, ontkoppeling hemelwaterafvoer en het bieden van waterbergingsmogelijkheden; o Autogebruik binnen de woonwijken en -straten en rondom de scholen wordt zoveel mogelijk ontmoedigd; o Kwaliteitsverbetering en versterking van het landschap en de biodiversiteit staat voorop: verstening wordt zoveel mogelijk tegengegaan; o We maken gebruik van duurzame en circulaire materialen.
Onderhoud Bij het onderhoud van wegen wordt onderscheid gemaakt in klein onderhoud en technisch onderhoud. Klein onderhoud betreft plaatselijk onderhoud en herstel aan de verharding om de veiligheid en kwaliteit te borgen. Schoon, heel en veilig is hierbij het uitgangspunt. Er wordt geen klein onderhoud uitgevoerd ten behoeve van alleen de esthetiek van de wegen. Het klein onderhoud wordt uitgevoerd door de buitendienst op basis van klachten en meldingen en door aannemers op basis van een klein onderhoudsopname die gelijktijdig met de periodieke weginspecties wordt uitgevoerd. Groot onderhoud vindt planmatig plaats, op basis van periodieke weginspecties. Wanneer de kwaliteit van de verharding de ondergrens van het vastgestelde ambitieniveau heeft overschreden of dit op korte termijn gaat gebeuren, wordt er onderhoud ingepland. Het type onderhoudsmaatregel dat wordt ingezet is afhankelijk van de aard en omvang van de schades, de leeftijd van de verharding en het functioneren ervan. Ook integrale afstemming met andere disciplines speelt hierin een rol. Afhankelijk van het type weg vindt bij elementenverharding gemiddeld eenmaal groot onderhoud/herstraten plaats binnen de levensduur. Bij asfalt wordt afhankelijk van de belasting meerder keren groot onderhoud aan de dek- en/of tussenlaag uitgevoerd.
Vervanging Wanneer repareren van schade niet meer mogelijk of rendabel is en/of de oorspronkelijke inrichting niet meer vol doet in huidige tijd vindt er vervanging plaats. Bij einde levensduur wordt nieuw materiaal aangebracht, met een nieuwe fundering. De levensduur van de wegen is afhankelijk van de inrichtingen en het gebruik. De gemiddelde levensduur van de wegen in Veldhoven bedraagt ca. 40 jaar voor zwaar belaste wegen en 60 jaar voor de overige wegen.
blad 55 van 103
Assetsheet Wegen
antea'group
Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628
Bij vervanging wordt, indien nodig, de inrichting aangepast op huidig gebruik (herinrichting). Hierbij vindt afstemming plaats met bewoners. Vervanging/reconstructie van wegen vindt planmatig plaats en wordt zo veel mogelijk gecombineerd tot integrale projecten. Monitoring 1 keer per 2 jaar wordt een globale visuele weginspectie uitgevoerd conform de CROW-methodiek.
Financiën Met het onderhoud van de kapitaalgoederen in Veldhoven zijn grote bedragen gemoeid. In onderstaande grafieken zijn de beschikbare en berekende budgetten vergeleken. Aan het einde van de paragraaf zijn de benodigde budgetten weergegeven. Onderhoud Momenteel heeft Veldhoven voor het onderhoud aan wegverhardingen ca. C 3,3 miljoen geraamd in 2025. Hiervan is C 1,56 miljoen beschikbaar als dotatie in de voorziening voor groot onderhoudsprojecten. Naast de beschikbare voorziening voor projectmatig groot onderhoud, worden alle grote reconstructies incidenteel aangevraagd bij de Raad. Deze budgetten zijn niet opgenomen in de tabel hiernaast.
C 3.600
Aan de hand van de eerdergenoemde arealen en de GBIkennisbank van Antea Group is er cyclisch berekend welke kosten gemiddeld nodig zijn om de wegverhardingen in Veldhoven te onderhouden. In de grafiek hiernaast is een overzicht gegeven van deze benodigde jaarlijkse budgetten Huidig onderhoudsbudget (incl. om het huidig areaal te beheren. Voor klein onderhoud is voorziening) uitgegaan van 15% van het technisch onderhoudsbudget. De ------- Berekend onderhoudsbudget genoemde bedragen zijn op basis van prijspeil 2023 en zijn inclusief 20% staartkosten. Hierin zijn tevens de posten naast regulier klein- en groot onderhoud opgenomen zoals de gemeente de geraamd heeft. Het gaat hier met name om onderhoud aan semiverharde wegen, gladheidsbestrijding en straatVpleinvegen. De berekende onderhoudsbudgetten liggen in 2025 ca. C 130.000 lager dan momenteel beschikbaar is. De dotatie in de voorziening voor groot onderhoud bedraagt de komende planjaren C 1,56 miljoen. Dit is het gehandhaafde bedrag dat de afgelopen planjaren ook gehanteerd is. In de komende planjaren wordt op basis van visuele inspecties een nieuwe concrete meerjarenonderhoudsplanning opgesteld. Op basis daarvan zal de benodigde dotatie om de voorziening in stand te houden gewijzigd worden. Vervangingsinvesteringen De totale vervangingswaarde van het gehele wegenareaal in Veldhoven bedraagt ca. 167 miljoen.
De aanlegjaren van de wegverharding zijn ingedeeld per periode van 10 jaar. Met een technische levensduur van ca. 60 jaar, zijn in de jaren 2020 - 2029 dus de arealen aangelegd in de jaren 1960 - 1969 aan vervanging toe. Dit bedraagt ca. 10% van het gehele areaal, uitkomend op 274.000 m2 met een vervangingswaarde van C 16,58 miljoen. Daarnaast zijn in Veldhoven nog arealen aanwezig die aangelegd zijn vóór 1960. Dit bedraagt ca. 12% van het gehele wegenareaal, met een omvang van ca. 336.000 m2. Dit areaal vertegenwoordigd een vervangingswaarde van ca. C 20,34 miljoen.
blad 56 van 103
Assetsheet Wegen
antea'group
Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628
Bovenstaande twee bedragen zijn gezamenlijk toegeschreven aan de jaren 2020 - 2029 als totale vervangingsopgave, waarmee gemiddeld per jaar ca. e 3,69 miljoen geïnvesteerd moet worden in het wegenareaal. Het huidige vervangingstempo ligt dus lager dan de berekende benodigde omvang. Met de huidige beschikbare kredieten à e 1,7 miljoen (2025 2026) en e 2,9 miljoen (2028 - 2029) kunnen niet alle benodigde vervangingen voltooid worden.
e 4.500 e 4.000 e 3.500 e 3.000 e 2.500 e 2.000 e 1.500 e 1.000 e 500
In de jaren 2030 - 2039 staat ca. 23,9% van het totale ewegenareaal als vervangingsopgave. Dit mi0l''00CT)O*H(Ncr)^(N(N(N(N(N(Y)rorororo OOOOOOOOOO vertegenwoordigt een totale vervangingswaarde per jaar (N(N(N(N(N(N(N(N(N(N van e 3,97 miljoen. De huidige vervangingsopgave van Geplande vervangingsinvesteringen het areaal ligt gezien de aanlegjaren van de ----------Investeringsbehoefte aanlegjaar wegverharding dus boven de cyclische behoefte van e ----------Investeringsbehoefte cyclisch 3,0 miljoen per jaar. Dit duidt op een komende vervangingspiek, die zich met name tussen de jaren 2040 - 2049 aan zal dienen. In deze jaren dient 28% van het areaal vervangen te worden. De komende jaren zullen de benodigde vervangingsbudgetten dus blijven stijgen. Benodigde budgetten De benodigde budgetten voor de komende periode zijn hieronder weergegeven. Voor vervangingsinvesteringen worden de kredieten voor integrale projecten uit het IMBK aangehouden. Vanuit het oogpunt van realistisch ramen zijn deze concrete projecten leidend in de vervangingen in de komende planjaren. De omvang van deze projecten is zodanig groot, dat daarnaast geen algemene vervangingsbudgetten begroot worden. In de planjaren ná 2028 wordt de berekende cyclische vervangingsbehoefte opgenomen in de begroting. jaarschijf 2025
2026
e x 1.000
2027
e x 1.000
2028
e x 1.000
e x 1.000
Onderhoud Vervanging
e e
3.257 -
e e
3.325 -
e e
3.390 -
e e
3.390 -
Voorziening: Uitgaven Storting t.l.v. explotatie
e e
1.714 1.562
e e
1.787 1.562
e e
1.828 1.562
e e
1.870 1.562
Risico's en aandachtspunten De volgende risico's en aandachtspunten zijn de komende beheerperiode van toepassing: ^ Er is bij gemeente Veldhoven een tekort aan personeel. Er is hierdoor momenteel geen wegbeheerder waardoor werk blijft liggen. ^ De toenemende verkeersdruk in Veldhoven past niet overal meer bij de inrichting en materiaal van de huidige wegen. De ontwikkeling van toenemend verkeer heeft effect op het wegareaal. ^ De grootschalige inbreidingen en uitbreidingen in Veldhoven en het daarbij komende bouwverkeer zorgt voor extra belasting van wegen. Door prioritering wordt onderhoud hier naar achter geschoven, dat meer risico en hogere kosten op later moment tot gevolg heeft. ^ Nieuwe ontwikkelingen en de toepassing nieuwe materialen ten behoeve van duurzaamheid en klimaatadaptatie, zoals bijvoorbeeld het gebruik van grastegels, is een aandachtspunt vanwege de gevolgen die hiervan nog niet overal even goed inzichtelijk zijn. ^ Het conflict van keuzes vanuit kernopgaves in relatie tot de kosten en onderhoudsmaatregelen die gemaakt moeten worden om die keuzes in stand te houden. Bijvoorbeeld geluidsreducerend asfalt of kwaliteitsniveaus die afwijken van rest. De doorvertaling van hogere kwaliteitsniveaus of luxere
blad 57 van 103
Assetsheet Wegen Integraal Maatschappelijk Beheerkader Veldhoven, projectnummer 0484628
antea'group
materialen naar beschikbare budgetten en specifieke onderhoudsmaatregelen die daarbij horen is hierbij erg belangrijk.
Actieplan Actiepunten IBK 2020 1. Doelstelling is om in 2021 de objecten vanuit de BGT op te werken naar een volwaardig wegbeheerbestand. Hiervoor moet op korte termijn een actieplan worden uitgewerkt.
actiepunt voldaan 2.
Uitvoeren van een globale visuele weginspectie, inclusief klein onderhoudsopname in 2021.
3.
Met de resultaten van de globale visuele inspectie een meerjarenonderhoudsplanning opstellen en deze afstemmen tot een concreet onderhoudsprogramma en investeringsprojecten.
actiepunt voldaan
actiepunt voldaan maar is doorlopend en blijft een actiepunt. De volgende actiepunten zijn de komende beheerperiode van toepassing: ^ Beheergegevens up to date brengen met de nadruk op de weg typering volgens de CROW, het verhardingstype en de aanlegjaren. Vervolgens deze beheerdata beter en structureel bijhouden. Tevens het beter bijhouden van projecten en wijzigingen; ^ Op basis van de nieuwe datastructuur (eerste bullet) een visuele weginspectie uitvoeren en de bijhorende controle hierop (eventueel extern) organiseren; ^ Met de resultaten van de globale visuele inspectie een meerjarenonderhoudsplanning opstellen en deze afstemmen tot een concreet onderhoudsprogramma in investeringsprojecten; ^ Opstellen van een LIOR (geldt voor alle assets).