3. Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

Met de versnelling van de aanpak van schulden, zoals het halveren van de looptijd van schuldregeling van 36 naar 18 maanden, wordt financiële educatie, gerichte coaching en nazorg steeds belangrijker. Waar nodig ontwikkelen we een nieuwe aanpak hierop. Bijzondere bijstand/Individuele inkomenstoeslag We zagen in 2023 een toename van ongeveer 13% in de kosten voor bijzondere bijstand maar een afname in het aantal aanvragen van ongeveer 4% ten opzichte van 2022. Er wordt dus een hogere bijzondere bijstand per aanvraag toegekend vanwege de stijging van de bijstandsnorm met 10%. Hierdoor krijgt de doelgroep met een andere inkomensbron dan een bijstandsuitkering een hogere bijzondere bijstand toegekend. Naar verwachting zullen de uitgaven voor 2024 in de lijn zijn met 2023. Het aantal aanvragen voor Individuele Inkomenstoeslag is de afgelopen jaren gedaald. Voor 2024 verwachten we een stabilisatie. Participatiewet in balans (menselijke maat) Eind 2022 presenteerde minister Schouten zowel het beleidsplan Participatiewet in Balans als de verder uitwerking van de genoemde maatregelen. Hiermee wil het kabinet concrete stappen zetten om niet de regels, maar de mens centraal te zetten en daarmee ervaren obstakels weg te nemen. Het doel hierbij is om de rechtszekerheid voor bijstandsgerechtigden te vergroten én om de professional voldoende ruimte te geven hen daarbij te helpen.

Het wetsvoorstel biedt een samenhangend pakket van ruim twintig maatregelen. Het is de bedoeling dat dit wetsvoorstel per 1 januari 2025 in werking treedt. Dit is mede afhankelijk of het wetsvoorstel al of niet controversieel wordt verklaard. Thema II - Sociaal domein - Participatie en re-integratie

Ontwikkelingen arbeidsmarktregio Er is al meerdere jaren sprake van een krappe arbeidsmarkt in de regio Foodvalley. De spanning tussen vraag en aanbod van personeel blijft voortduren. Werkzoekenden hebben meer kans op een passende baan, voor werkgevers blijft het moeilijk om vacatures te vervullen. In de regio is dit een voortdurend aandachtspunt waarbij projecten worden opgestart of voortgezet om deze aansluiting te verbeteren.

41

Met de structureel toegenomen druk op de arbeidsmarkt is behoefte ontstaan om deze meer toekomstbestendig te maken. Naast een aantal landelijke arbeidsrechtelijke opgaven zijn er twee thema’s die een rol spelen voor de arbeidsmarktregio: • Altijd uitzicht op nieuw werk (via leven lang ontwikkelen en een goede arbeidsmarktinfrastructuur). • Meedoen aan de basis van de arbeidsmarkt. De opgave aan de Arbeidsmarktregio verbreedt daardoor. De oorspronkelijke focus op de Banenafspraak blijft en daarnaast komt structureel meer aandacht voor de ondersteuningsbehoeften van andere groepen inwoners. Landelijk wordt voorgesorteerd op de ontwikkeling van regionale werkcentra, waarin UWV en gemeenten nauwer samenwerken met sociale partners. De focus ligt daarbij onder andere op intensieve en ontschotte dienstverlening, tijdige ondersteuning voor iedereen die dat nodig heeft en op het vinden van onbenut arbeidspotentieel, een term die nadere invulling behoeft om passende ondersteuning te kunnen bieden. Simpel switchen De gemeente Veenendaal heeft zich tot opgave gesteld te komen tot een doorlopende lijn van arbeidsparticipatie, zodat iedereen mee kan doen op de best passende plek. We ontwikkelen deze verder door aan te sluiten bij het landelijke project Simpel Switchen.

Samen met onze partners maken we het voor inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt simpel om te switchen: tussen dagbesteding en werk en tussen uitkering en werk. Hierdoor bieden we samen kansen aan mensen die toe zijn aan een volgende stap en een veilige stap terug voor wie werk (tijdelijk) niet mogelijk is. Participatie en re-integratie statushouders Gemeenten zijn sinds 2022 verantwoordelijk voor de regie op inburgering. De opgave die de gemeente Veenendaal zich stelt om statushouders mee te laten doen in onze samenleving vraagt om afstemming tussen de rechten en plichten die iemand heeft vanuit de Wet Inburgering en die vanuit de Participatiewet, zodat wie wil en kan werken zo snel mogelijk een plek op de arbeidsmarkt kan verwerven. Zowel regionaal als lokaal ontwikkelen we hiervoor een werkwijze en indien nodig specifieke instrumenten. Beschut werk Het instrument beschut werk maakt onderdeel uit van de Participatiewet. Beschut werk is werk in een beschermde omgeving onder aangepaste omstandigheden en heeft altijd de vorm van een dienstbetrekking. Het UWV geeft hiervoor indicaties af en bepaalt of iemand hiervoor in aanmerking komt. De gemeente heeft vervolgens de opdracht om voor hen een geschikte plek te vinden. Waar deze dienstbetrekking wordt georganiseerd is een keuze van de gemeente. De gemeente streeft daarbij naar een inclusieve arbeidsmarkt.

In Veenendaal krijgt dit voet aan de grond en inmiddels kennen we een aantal sociale werkbedrijven. Aansluiting Onderwijs en arbeidsmarkt We verwachten in 2024 over een breed scala aan voorzieningen te beschikken om jongeren in een kwetsbare positie verder te kunnen ondersteunen naar een succesvolle arbeidstoeleiding. Een regionaal onderzoek naar de ondersteuning aan jongeren in een kwetsbare positie heeft aanbevelingen gedaan die kunnen bijdragen aan een verdere doorontwikkeling van de succesvolle arbeidstoeleiding. Wij nemen deze aanbevelingen mee in ons huidige beleid. Daarnaast blijft de doelgroep met een indicatie voor het doelgroepenregister stijgen, hiervoor blijft passende ondersteuning noodzakelijk. Door een wijziging in de wetgeving voor het RMC krijgen we beter zicht op kwetsbare jongvolwassenen tussen 23 en 27 jaar. In combinatie met een integrale aanpak aan jongeren die voorheen onder de radar bleven, kunnen we de ondersteuning bieden die zij nodig hebben. Deze aanpak kan een toename betekenen voor de ondersteuning vanuit de uitvoering Werk en Inkomen.

42

Inburgering De gemeente Veenendaal voert het nieuwe inburgeringsstelsel, sinds de nieuwe wetgeving, nu bijna twee jaar uit. Inmiddels zijn de wachtlijsten weg en kunnen we experimenteren met een op maat gemaakt programma met oog voor en balans tussen de onderdelen taal, participatie (in brede zin) en betaald werk. We zetten vol in op de regiefunctie van de gemeente. Samen met partners zorgen we ervoor dat de roosters van de verschillende partners goed aansluiten, dat ook het aanbod op inhoud goed aansluit en – ten slotte – dat ook volgordelijk een logische samenhang zit in het programma. We trekken hier samen op met partners. Waar dit nodig is onderzoeken we andere mogelijkheden van samenwerking met dezelfde of andere partners. Zo onderzoeken we of we maatschappelijke begeleiding op een andere manier kunnen invullen en of we diverse onderdelen van het inburgeringsproces slimmer kunnen combineren tot 1 onderdeel. Hierbij staat de inburgeraar en het inburgeringsproces centraal. Thema III - Sociaal domein - Wmo Maatwerkvoorzieningen De aanvragen en meldingen voor Wmo maatwerkvoorzieningen nemen toe. Meerdere ontwikkelingen liggen hieraan ten grondslag, zoals de invoering van het abonnementstarief, langer thuis wonen, vergrijzing en toenemende psychische kwetsbaarheid, ook op jongere leeftijd.

Om binnen de gestelde financiële kaders te blijven is het noodzakelijk om ook in 2024 te zoeken naar mogelijkheden om de uitgaven te beheersen en de kwaliteit op orde te houden. Tekorten aan personeel spelen ook een steeds grotere rol. De vraag naar schoonmaakondersteuning blijft toenemen. We zien dat voor deze ondersteuning een wachtlijst ontstaat. Inzet op het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners en de sociale basis blijft nodig. De sturing op casusniveau door het uitvoeringsteam van de Wmo en de sturing op de contractafspraken met de zorgaanbieders bieden mogelijkheden om de toenemende uitgaven te remmen. De verwachting is dat op 1 januari 2026 een nieuwe inkomensafhankelijke eigen bijdrage wordt ingevoerd die gaat gelden voor alle Wmovoorzieningen. Deze eigen bijdrageregeling moet er voor zorgen dat de druk op Wmovoorzieningen lager wordt. De tarieven voor Wmo-immaterieel indexeren we jaarlijks conform het advies van de VNG. Zo blijven we voldoen aan de Amvb Reële Prijs. Het Rijk betrekt de loonstijgingen in de zorg bij de indexering van het gemeentefonds. De cao’s waar zorgaanbieders Wmo Immaterieel onder vallen (GGZ, gehandicaptenzorg en VVT) voeren forse stijgingen van het salaris door in 2023. Het risico bestaat dat het indexeren van tarieven eerder moet óf hoger is dan de verhoging van het gemeentefonds.

We zetten in 2024 verder in op contractmanagement en toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid. Hierdoor verbeteren we de kwaliteit en rechtmatigheid van ondersteuning. Bovendien draagt dit bij aan het houden van grip op de kosten en het voorkomen van onrechtmatige declaraties. In 2024 besteden we de Wmo Immaterieel opnieuw aan. Hiermee maken we onze contracten meer toekomstbestendig. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Veenendaal werkt vanaf 1 januari 2022 voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang samen in het centrumgemeentegebied Ede. Veenendaal voert zelfstandig inkoop en toegang uit voor Beschermd Wonen. In 2024 wordt Beschermd Wonen in regionaal verband opnieuw aanbesteed. Daarnaast worden, ook in regionaal verband, voorbereidingen getroffen voor de door-decentralisatie van Beschermd Wonen per 2025, waarbij de wettelijke kaders (nog in ontwikkeling) leidend zijn. Voor Maatschappelijke Opvang maken we gebruik van de regionale opvangvoorzieningen bij complexe casuïstiek.

43

Collectief vraagafhankelijk vervoer De huidige contracten met de vervoerders en het callcenter lopen af per 31 december 2024. Vanwege de lagere volumes en de krapte op de arbeidsmarkt is de verwachting dat er een nieuwe aanbesteding komt voor alle percelen in 2024 met als gevolg een start van de nieuwe contracten per 1 januari 2025. Vanaf april 2022 voert Valleihopper het OV-vangnet vervoer uit voor de drie Utrechtse gemeenten binnen Valleihopper. De provincie Utrecht werkt op dit moment aan een plan voor het wel of niet voortzetten van het OV-Vangnet. Als gekozen wordt voor opheffing van het OV-Vangnet na 2024 is de verwachting dat ook de provincie Utrecht, in lijn met de andere provincies, een minder toegankelijk alternatief voor het openbaar vervoer gaat inzetten en dat dit effect zal hebben op de instroom van nieuwe groepen in het doelgroepenvervoer (zoals het collectief vraagafhankelijk vervoer). Lokaal zijn we ook aan het onderzoeken samen met Veens Welzijn hoe we het vrijwilligersvervoer kunnen stimuleren om de druk op het collectief vraagafhankelijk vervoer te verlagen. Onafhankelijke cliëntondersteuning De vraag naar onafhankelijke cliëntondersteuning is aan het toenemen. Steeds meer inwoners weten de weg naar de onafhankelijke cliëntondersteuner te vinden. Als de vraag blijft toenemen wordt de vraag om formatie uit te breiden voor de cliëntondersteuner actueel.

Nu past de toenemende vraag nog binnen de beschikbare formatie en beschikbaar budget. Gezondheidsbeleid Middels de financiële uitvoeringsregeling (brede SPUK) behorende bij GALA ontvangt de gemeente geoormerkte middelen om integraal in te zetten op diverse aspecten van gezondheid. In 2023 worden de plannen uitgewerkt en waar mogelijk al uitgevoerd. Vanaf 2024 staat de uitvoering van GALA centraal. De uitvoering van GALA maakt onderdeel uit van het uitvoeringsplan van het IBK en zal zich richten op de thema's: - Terugdringen gezondheidsachterstanden - Een gezonde fysieke leefomgeving - Versterken van de sociale basis - Een gezonde leefstijl - Versterken van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid - Vitaal ouder worden Centraal binnen GALA staan de vijf ketenaanpakken gericht op Kansrijke Start, Valpreventie, Welzijn op Recept en de Ketenaanpakken overgewicht kinderen en volwassenen. In 2024 gaat de uitvoering van de plannen in het kader van IZA (Integraal Zorgakkoord) van start. Veenendaal neemt deel in de regio Gelderse Vallei. Thema IV - Sociaal domein - Jeugd Ontwikkelingen en risico’s Jeugd 2023-2026 In de loop van 2022 zien we een sterke stijging van de kosten, die wordt veroorzaakt door stijging van intensiteit op ambulante jeugdhulp en een sterke stijging van residentiële casuïstiek.

Het CJG heeft een beperkte invloed op de sterke ontwikkeling van de stijging residentiele casuïstiek. Deze stijging werkt deels structureel door. We werken aan maatregelen om de kosten te reduceren. Zo zijn we in gesprek met aanbieders om de stijging op ambulante jeugdhulp om te buigen. Ook wordt de residentiele casuïstiek maandelijks doorgenomen op aanpassing van de situatie. In de Kaderbrief 2024-2027 is geanticipeerd op de hogere kosten in 2024 en volgende jaren. De ramingen uit de Kaderbrief 2024-2027 zijn opgenomen in deze programmabegroting. Hervormingsagenda In juni 2023 is de landelijke Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld. Hervorming is nodig om 44

het huidige jeugdstelsel houdbaar en beter te organiseren. Het is te kwetsbaar, er is onbalans tussen de financiële beheersbaarheid, de kwaliteit en de beschikbaarheid van de jeugdhulp. Vijf partijen werken aan de hervorming in de zogenaamde Hervormingsagenda, namelijk: Rijk, VNG/gemeenten, jeugdhulpaanbieders, cliëntenorganisaties en jeugdprofessionals. Dit heeft geleid tot een Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 waarin gewerkt wordt aan: de toegankelijkheid en reikwijdte van de jeugdhulp, de regionalisering waarin we toewerken naar een GR per 1-1-2025, de rol en verantwoordelijkheden van gemeenten (bijvoorbeeld behouden de gemeenten hun beleidsvrijheid voor de organisatie van de toegang tot jeugdhulp) en de financiële houdbaarheid. Met de middelen die door het Rijk zijn toegekend voor de jeugdhulp in de jaren 2023-2028, zijn er ook maatregelen ontworpen die een kostenbesparend effect zouden moeten hebben. In de Hervormingsagenda zijn deze maatregelen uitgewerkt. Er zijn besparingen ingeboekt, waarbij de maatregelen uit de agenda moeten leiden tot het realiseren van deze besparingen. Het is echter de vraag of deze maatregelen in de praktijk zullen leiden tot besparingen.

Daarom zal een landelijke deskundigencommissie vanaf 2025 onderzoeken of de maatregelen tot de beoogde besparingen hebben geleid en een uitspraak doen over eventuele financiële compensatie met terugwerkende kracht. In Veenendaal zijn al veel maatregelen doorgevoerd (zie daarvoor het rekenkameronderzoek in 2022). Daarnaast zijn veel maatregelen afhankelijk van Rijksbeleid, bijvoorbeeld afbakening van de jeugdwet. Met een kabinetsval is het onvoorspelbaar in hoeverre de maatregelen hard kunnen worden gemaakt. Op het moment van begroten zijn we aan het analyseren wat de Hervormingsagenda betekent voor Veenendaal. We nemen de uitvoering van de Hervormingsagenda op als nieuwe doelstelling voor 2024. Medio oktober 2023 komt de VNG met een handreiking voor gemeenten waarin de implementatie uitgewerkt zal worden. Risico besparing coalitieakkoord Daarnaast heeft de coalitie een additionele korting van € 511 miljoen op de algemene uitkering opgenomen in het coalitieakkoord. De Rijksoverheid heeft de verantwoordelijkheid om deze besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden (bijvoorbeeld door middel van de invoering van een eigen bijdrage). Deze maatregelen zijn op dit moment nog niet bekend.

Ook draagt het rijk het budgettaire risico ingeval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden. Wij vinden het daarom verantwoord om de gevolgen, die zich vanaf 2026 kunnen manifesteren, niet financieel in het meerjarenperspectief te vertalen dan wel als risico in onze risicoparagraaf op te nemen. Risico proeftuin Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Een van deze maatregelen is het werken in de proeftuin Kind- en gezinsbescherming. Er bestaat een risico dat de kosten op veiligheid in het preventieve kader hoger uitvallen dan verwacht. Dit heeft te maken met het feit dat we binnen de proeftuin kind- en gezinsbescherming, de inzet van professionals van de externe partijen financieren op basis van maatwerk in het preventieve kader. Vanaf eind 2022 is gebleken dat bij deze gezinnen geen maatregelen in het gedwongen kader noodzakelijk zijn, waarmee het lijkt dat de kosten van het gedwongen kader verschuiven naar het preventief kader, wat inhoudelijk een gewenste beweging is. Risico herijking tarieven Regionaal worden in 2023 de tarieven voor de jeugdhulpproducten herijkt. We doen een uitvoeringstoets op de “AMvB reële prijzen jeugdwet’’. Deze AMvB (welke nog in concept is) regelt dat gemeenten en aanbieders verplicht zijn om hun tarieven op te bouwen met de in de AMvB bepaalde kostprijselementen.

Vooruitlopend hierop toetsen wij onze opbouw en aannames van deze AMVB. De uitkomsten van deze herijkte tarieven liggen in september 2023 voor de eerste keer voor aan de fysieke adviestafel met zorgaanbieders. Wanneer het

45

BO hiertoe besluit in november zijn deze tarieven per 1 januari 2024 van kracht. Deze tarieven zorgen voor een extra kostenstijging. De macro-effecten in termen van kostenverhogingen zijn naar verwachting ongeveer 4% (3,4 miljoen euro). Indicatief gaan we voor Veenendaal uit van een stijging van afgerond € 0,8 mln. euro vanaf 2024. Dit bedrag is opgenomen als risico. In de hervormingsagenda is te lezen dat er landelijke uniforme tarieven komen voor Jeugdbescherming- en reclassering. Een voorgestelde daling van de caseload zal leiden tot hogere tarieven. Wanneer deze uniforme tarieven worden ingevoerd is op dit moment ongewis. Bovenregionaal loopt er een gezamenlijke aanbesteding van “essentiële” functies. Dit zijn bovenregionaal gezamenlijk ingekochte plaatsen. Afhankelijk van de omvang en de inhoud die als essentieel wordt gezien en de gehanteerde bekostigingsmethodiek (bijv. een meerjarige lumpsum financiering ongeacht het gebruik) kan dit een financieel risico betekenen voor 2024. De hoogte van dit risico is momenteel niet in te schatten. Frictiekosten aanbieders Daarnaast zien we een landelijke afbouw van gesloten jeugdzorg. Dit is een gewenste ontwikkeling, maar deze ontwikkeling gaat sneller dan de tijd die organisaties nodig hebben om zich hierop te kunnen aanpassen. Daarom signaleren we het risico van frictiekosten op dit gebied.

In 2023 hebben we deze frictiekosten ook werkelijkheid zien worden door een toelage op de tarieven bij een herstelplan van een landelijke aanbieder. Doorontwikkeling veiligheidsketen Binnen jeugd is het veiligheidsdomein sterk in beweging. Landelijk onderzoek door de inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft uitgewezen dat de jeugdbeschermingsketen niet goed functioneert en de kwetsbaarste kinderen niet tijdig de juiste zorg krijgen. Dit herkennen we ook regionaal en lokaal. We merken bovendien dat men het steeds onaantrekkelijker vindt om in de zorg en in de jeugdbescherming specifiek te gaan werken. Er is noodzaak tot verandering. Mede daarom werken we sinds april 2022 in Veenendaal mee aan de Verbeteragenda (onderdeel van de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming). Een van de voornaamste doelen van de Verbeteragenda is om de administratieve lasten terug te dringen voor zowel verwijzers als aanbieders. Ook is er aan de voorkant meer afstemming tussen de gecertificeerde instellingen en het CJG over welke jeugdhulp ingezet moet worden. Daarnaast is in het landelijk visiedocument toekomstscenario kind- en gezinsbescherming beschreven hoe de veiligheidsketen eenvoudiger, gezinsgerichter, transparanter en lerend kan werken. Deze stelselwijziging is nodig om de samenwerking met gezinnen, de volwassenzorg en de GGZ te versterken.

De veiligheidsketen, onder andere bestaande uit de Raad voor de Kinderbescherming, de gecertificeerde instellingen, Veilig Thuis en de lokale teams, moeten meer integraal gaan werken. Er is een looptijd van 5-10 jaar uitgetrokken voor deze ontwikkeling waarbij er nu een uitbreiding is gekomen van pilots naar proeftuinen. Veenendaal is sinds oktober 2022 onderdeel van een proeftuin in de jeugdhulpregio FoodValley. Dit houdt in dat er sinds oktober 2022 een regionaal veiligheidsteam is dat samen met het CJG eerder betrokken raakt bij gezinnen in Veenendaal en met de juiste hulp het gezin verder probeert te helpen en daarmee ook te voorkomen dat er maatregelen in het rechterlijk kader nodig zijn. Het CJG neemt hiermee een nog sterkere rol in Veenendaal als het gaat om het voorkomen en verhelpen van onveilige situaties bij gezinnen. Vanaf 2024 houden we rekening met een continuering van de proeftuin. Dit wordt dan grotendeels gedekt uit eigen middelen, omdat de rijksbijdrage naar verwachting vanaf 2024 ophoudt.

46

Thema V - Onderwijs en ontwikkeling Nationaal Programma Onderwijs Als gevolg van de coronacrisis hebben kinderen onderwijs op afstand gevolgd en achterstanden in hun ontwikkeling opgelopen. De scholen zetten de extra middelen die zij ontvangen via het Nationaal Programma Onderwijs in om deze achterstanden aan te pakken. Als gemeente ontvangen we vanaf 2022 in het kader van dit Nationaal Programma Onderwijs middelen. In april 2022 is het plan van aanpak vastgesteld en is gestart met de implementatie en uitvoering. Uitgangspunt hierbij is in te zetten op bestaande activiteiten en interventies. Het gaat namelijk om incidentele middelen. In 2024 zetten we de implementatie voort in samenwerking met o.a. scholen, kinderopvang, jeugdgezondheid(szorg), bibliotheek, welzijn e.d. Verbinding Onderwijs en jeugdhulp Onderwijs is een domein waar een groot deel van de ontwikkeling van kinderen plaatsvindt. Professionals in het onderwijs, het voorliggende veld, jeugdhulp en CJG krijgen bij die ontwikkeling steeds meer met elkaar te maken. Als jongeren hulp nodig hebben of vastlopen in het leven is een goede samenwerking van groot belang. Zeker om de ingezette beschikte jeugdhulp zo efficiënt mogelijk te laten verlopen. In 2024 versterken we de samenwerking tussen (passend)onderwijs en jeugdhulp.

Dit doen we lokaal en regionaal door afspraken te maken met de samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs en pilots op het vlak van onderwijs-jeugd (door) te ontwikkelen. Integrale Kindcentra Het onderwijs en de kinderopvang organisaties vervullen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Scholen zijn verantwoordelijk voor de onderwijsinhoud en ontwikkelen vanuit die rol een IKC visie over invulling van de doorlopende leerlijn in de vorming van Integrale Kindcentra (conform het IKC beleidsplan 2021-2024). In het herijkte Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021 -2024 is vanuit de inhoud IKC vorming opgenomen. Naast de inhoudelijke ambities liggen er ook in 2024 belangrijke huisvestingsopgaven. Het Integraal Huisvestingsplan en de Verordening Huisvesting Onderwijs zijn de kaders waarbinnen de vraagstukken zo goed mogelijk worden opgelost. In 2024 wordt de ontwikkeling van nieuw IKC -beleid in verbinding gebracht met het proces naar een nieuw Integraal Huisvestingsplan. Lokale Educatieve Agenda De Lokale Educatieve Agenda (hierna LEA) is een wettelijke overlegvorm tussen de gemeente en het onderwijs. In de gemeente Veenendaal bestaat de LEA naast het onderwijs ook uit kinderopvangorganisaties die zijn verenigd in een platform Kinderopvangorganisaties.

Samen met het onderwijsveld, de kinderopvangorganisaties en de gemeente is de beleidsagenda Lokale Educatieve Agenda 2021-2025 opgesteld. In 2024 zetten we de uitvoering van het LEA voort in het organiseren van dit overleg en bereiden we ons voor op een nieuwe beleidsperiode. In 2024 maken we gezamenlijk met onze LEA partners nieuw LEA beleid. Ook het regionale programma Voortijdig Schoolverlaters 2020-2024 zal in 2024 in regionaal verband worden geëvalueerd. Thema VI - Sport We stellen in 2024 een nieuw beleidskader Sport en Bewegen vast, waarbij we het beleidskader 2020-2023 en het Sportakkoord 2 als uitgangspunt gebruiken. Binnen dit nieuwe beleidskader zijn ook de nieuwe ontwikkelingen, op gebied van het GALA, waaronder de nieuwe landelijke bestuurlijke afspraken over de inzet van de combinatiefuncties, opgenomen. Bij de uitvoering van het nieuwe Sportakkoord en het nieuwe beleidskader Sport en Bewegen zetten we in op het bevorderen van het netwerk van sportverenigingen en daarmee op de uitwisseling van kennis en ervaring. Met de geprognosticeerde uitbreiding van het aantal fte van 10 naar 12 fte kunnen we zorgen voor

47

meer inzet op de doelgroepen waar sport en bewegen achterblijft. We continueren in het nieuwe Sportakkoord de succesvolle activiteiten. In het nieuwe beleidskader Sport en Bewegen hebben we aandacht voor toekomstbestendige sportaccommodaties, waarbij we kijken naar duurzaamheid en voldoende beschikbaarheid van gemeentelijke sportaccommodaties. Thema VII - Cultuur Eind 2021 heeft de raad de cultuurvisie 2022-2030 "Glans aan de Grift" vastgesteld inclusief de bijbehorende cultuurnota 2022-2025. In deze nota staan per jaar de doelstellingen beschreven. In 2024 laten we een onderzoek naar samenwerking uitvoeren. Tijdens het onderzoek worden de potentiële meerwaarden verkend via een scan van het product- en dienstenaanbod in Veenendaal. Door inhoud en vorm aan elkaar te relateren, ontstaat een kansenkaart wat betreft de samenwerking binnen de gemeente Veenendaal. Met dit onderzoek - gecombineerd met de resultaten van het in 2023 uitgevoerde bevolkingsonderzoek - krijgen we inzicht in het huidige cultuurgedrag (cultuurbezoek en participatie, ideeën rondom kunst en cultuur en (latente) behoeften op dit gebied) om hierop beleid verder te kunnen ontwikkelen. In november 2021 heeft de raad een besluit genomen over een voorkeursscenario voor de nieuwbouwontwikkeling van Theater Lampegiet.

Deze Variant D betreft sloop en nieuwbouw met uitbreiding van het theatercomplex met een kleine (vlakkevloer)zaal en (mogelijk) met de toevoeging van een ‘bioscoopfunctie’ en een ‘poppodiumfunctie’. In 2022 is het plan voor de ‘nieuwe Lampegiet Variant D’ verder ontwikkeld en in mei jl. heeft de raad een aantal aanvullende uitgangspunten vastgesteld. De komende periode wordt het stedenbouwkundig Masterplan ‘Nieuw theater in de Duivenweide’ verder opgesteld en deze wordt naar verwachting in de eerste helft van 2024 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Thema VIII - Welzijn Versterken sociale basis Ook in 2024 wordt verder gewerkt aan het versterken van de sociale basis. In 2023 is er door Stichting Veens Welzijn een koersplan opgesteld. Vanuit drie inhoudelijke thema's 'Leefbaarheid & socialiseren', 'Ontwikkelen & (op)groeien' en 'Kwetsbaarheid & meedoen' werken zij aan de sociale basis in Veenendaal. Ook zal welzijn in 2024 een belangrijk onderdeel worden bij de ontwikkeling van Veenendaal gelet op de toename van woningen en toename van aantal vluchtelingen. Sociale cohesie en samenhang komt niet vanzelf en hierbij is inzet vanuit welzijnswerk en vrijwilligersorganisaties nodig. Om sociale samenhang en cohesie ook voor de nieuwe Veenendalers te creëren is aanvullende inzet op het welzijnswerk nodig. Wat dit precies is en de omvang daarvan is nu nog niet inzichtelijk.

In 2024 zal hier meer zicht op komen. Ook de ontwikkelingen van IKC's de komende jaren zijn aandachtspunten voor de uitvoering van het welzijnswerk. Met name de ontwikkeling bij buurtlocatie de Driehoek zal impact hebben op het welzijnswerk en mogelijk komen hier ook extra financiële vragen uit naar voren. Een risico voor de komende jaren is de nieuwe CAO sociaal werk voor welzijn die in onderhandeling is. De verwachting is dat de lonen fors gaan stijgen. Hoger dan de indexering die nu in de meerjarenraming 2024-2027 is opgenomen. De circulaires vanuit het Rijk geven wellicht mogelijkheid om tegemoet te kunnen komen aan deze loonsverhogingen. Als dat niet zo is dan moeten keuzes worden gemaakt inzake de uitvoering van de opdracht Welzijn. Welzijn op recept wordt in 2024 verder uitgebreid in Veenendaal. Het plan is om mede met inzet van (Gezond en actief leven akkoord) middelen deze methode in meerdere praktijken in Veenendaal toe te passen.

48

Ontwikkeling vrijwillige inzet In 2024 evalueren we samen met Stichting Veens Welzijn de kenniskring waar de meeste vrijwilligersorganisaties uit Veenendaal bij elkaar komen om te ontmoeten en te netwerken. Naar aanleiding hiervan onderzoeken we op welke wijze wij de kenniskring en mogelijk ook het vrijwilligersplatform verder gaan door ontwikkelen. Regionaal logeerhuis In 2024 wordt er een regionaal logeerhuis opgezet met als doel de druk bij de mantelzorgers te verlagen. Inclusie en diversiteit In het kader van diversiteit en inclusie werken we verder aan het bevorderen van gelijkwaardigheid en het tegengaan van discriminatie. Het gaat hier om discriminatie op verschillende gronden en niet alleen over wat juridisch wordt gezien als discriminatie; ook het gevoel van uitsluiting is reden om interventies te plegen. We zetten daarom in op het opbouwen van netwerken in de samenleving zodat wij meer structurele contacten hebben om te weten wat er speelt. Dit doen we deels in samenwerking met Veiligheid. Daarnaast wordt ook vanuit de samenleving input opgehaald voor het opstellen van een visie op diversiteit en inclusie. Input ophalen doen we door gesprekken met verschillende publieke groepen op te zetten; deze dragen meteen bij aan het opbouwen van netwerken. De visie wordt in het derde kwartaal 2024 voorgelegd aan de raad.

Activiteiten en interventies uit de Lokale Inclusie Agenda, die ook bijdraagt aan gelijkwaardigheid, worden afgerond; in oktober 2024 wordt de agenda opnieuw geactualiseerd. Dierenwelzijn We hebben aandacht voor dierenwelzijn. Al zo’n 10 jaar hebben we de eerste opvang voor alle ‘gevonden’ gezelschapsdieren binnen onze gemeente geregeld via de Dierenbescherming. De dierenbescherming regelt vervolgens alles met de diverse ketenpartners. Per 2024 maken we direct afspraken met ketenpartners en sluiten daarmee overeenkomsten af. De gesprekken voor deze afspraken om tot overeenkomsten te komen lopen. Ook voor in het wild levende dieren die in nood zijn bieden wij hulp. Wat daar precies onder valt, gaan we in 2024 verder scherp maken. Een rapport met een brede inventarisatie over dierenwelzijn is gereed en stellen we beschikbaar. Dit rapport gebruiken we als onderlegger om vanaf 2024 dierenwelzijnsbeleid te ontwikkelen.

Thema I – Inkomen Algemeen Inkomen Binnen dit thema valt de uitvoering van de Participatiewet en aanverwante weten regelgeving. Het doel van de wet is dat iedere inwoner naar vermogen kan participeren in de samenleving en waar mogelijk zelfstandig in een inkomen kan voorzien. Als dit (nog) niet kan dan wordt een uitkering verstrekt. Wij besteden specifiek aandacht aan de bestrijding van (kinder-) armoede. Het gaat hierbij om het verstrekken van vergoedingen om kinderen die opgroeien in armoede de mogelijkheden te bieden om zich onder gelijke omstandigheden als andere kinderen te kunnen ontwikkelen en ‘mee te kunnen doen’. Hiermee dragen we bij aan het doorbreken van de vicieuze cirkel van erfelijke armoede. Eén van de instrumenten om dit te realiseren is het beschikbaar stellen van vergoedingen voor (noodzakelijke) schoolkosten, kleding en sport/cultuur. Daarnaast is de inzet erop gericht op het vergroten van kansen voor kwetsbare jongeren op de arbeidsmarkt. Tot slot streven we ernaar dat we bij het ontstaan van leningen of vorderingen op grond van de Participatiewet rekening houden met de financiële situatie van inwoners en dat we waar mogelijk een constructieve bijdrage leveren aan het oplossen van problematische schuldensituaties.

49

Voor volwassenen richten we ons op het stimuleren van sport/ bewegen/ gezonde keuzes maken en maatschappelijke participatie door het beschikbaar stellen van een tegemoetkoming in de kosten. Dit doen we onder andere door middel van het vergroten van het bereik van de Veenendaalpas en het aansluiten van zo veel mogelijk ondernemers en (sport)verenigingen. We stimuleren zelfredzaamheid door budgetten op de Veenendaalpas te ontschotten en sparen mogelijk te maken. Waar mogelijk voorkomen we dat de uitvoering van de Participatiewet bijdraagt aan het ontstaan van (problematische) schulden.

Wat willen we bereiken? I.a We willen meer sturen op kwaliteit en effectiviteit van aangeboden ondersteuning (MD10).

Wat gaan we daarvoor doen? I.a.1 Onrechtmatig gebruik van ondersteuning in het sociaal domein voorkomen we of sporen we op en pakken we aan. Dit plan heeft betrekking op het gehele sociaal domein, dus op PW, WMO en Jeugd.

Wat willen we bereiken? I.b Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? I.b.1. We zetten in op het verkleinen van de effecten van inkomensongelijkheid. I.b.2 In de gemeente Veenendaal hebben we meer inwoners met problematische schulden bereikt dan in het voorgaande jaar. I.b.3 Het traject naar een schuldenvrije toekomst (d.m.v. een schuldregeling) komt eerder tot stand dan het voorgaande jaar.

Wat willen we bereiken? I.c Verbinding versterken als dit een positief effect heeft op kwaliteit, financiën en/of organisatie (MD08).

Wat gaan we daarvoor doen? I.c.1 Gezamenlijk (gemeente, verbonden partijen en externe partijen) geven we uitvoering aan het concept IBK-SD 2024-2027. Uitvoeringsplannen worden vormgegeven en in afstemming uitgevoerd.

Wat willen we bereiken? I.d De gemeente neemt bij voorkeur een faciliterende rol aan om de rol van inwoners en de kracht van de samenleving te stimuleren (MD09).

Wat gaan we daarvoor doen? I.d.1 De deskundigheidsbevordering tussen uitvoerende partijen in het sociaal domein is gefaciliteerd. Daarbij zal aandacht zijn voor het toepassen van "de menselijke maat"

Verbonden partijen Inkomen Dit is niet van toepassing voor dit thema.

50

Beleid gerelateerd aan thema Inkomen Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Integraal Beleidskader Sociaal Domein

23-1-2020

Beleidsregel eenmalige energietoeslag Veenendaal 2022

21-4-2023

Integrale verordening sociaal domein Veenendaal

22-6-2023

Beleidsregel krediethypotheek Pw Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel uitvoering kostendelersnorm Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel vaststellen hoogte vermogen Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel terug- en invordering en heronderzoeken Bbz Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel terugvordering, verhaal en invordering Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel individuele inkomenstoeslag Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel tegenprestatie naar vermogen Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel Giften Participatiewet

13-6-2021

Beleidsplan Handhaving sociaal domein

21-12-2021

Protocol huisbezoek

18-6-2013

Beleidsregel Regeling opvang ontheemden

1-12-2022

Beleidsregel integrale schuldhulpverlening Veenendaal

20-7-2021

Beleidsregel inburgering gemeente Veenendaal

21-4-2023

Beleidsregel draagkracht Veenendaal

31-1-2023

Beleidsregel studietoeslag Veenendaal

5-4-2023

Taakvelden thema Inkomen Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

6.3 Inkomensregelingen

Baten

-19.979

-19.979

-19.979

-19.979

Lasten

22.490

22.499

22.503

22.499

2.511

2.519

2.523

2.519

10

11

12

12

10

11

12

12

2.522

2.530

2.535

2.531

Totaal 6.3 Inkomensregelingen 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Lasten

Totaal7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal Thema Inkomen

Thema II – Sociaal domein – Participatie en re-integratie Algemeen Sociaal Domein - Participatie en re-integratie Het leidend principe binnen dit thema is het activeren van mensen die ‘aan de kant’ staan. Hiervoor zetten we diverse werknemers- en/of werkgeversinstrumenten in. Voor mensen die geen of onvoldoende arbeidsvermogen hebben, gaan we verder op zoek naar middelen om hun participatie, in welke vorm dan ook, te ontwikkelen. Voor asiel- en gezinsmigranten is een wettelijk verplichting inburgeringstraject ontwikkeld. In 2024 werken we verder aan de doorontwikkeling van deze trajecten zodat de migranten eerder toe zijn aan een traject naar werk met betere uitstroommogelijkheden. Het sociaal werkbedrijf IW4 werkt in opdracht van de gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude aan de uitvoering van de Participatiewet, vanuit haar eigen expertise. Om inwoners de mogelijkheid te geven om te participeren in de samenleving werken we, zowel lokaal als regionaal samen met onderwijs, werkgevers en maatschappelijke organisaties.

51

Wat willen we bereiken? II.a Meer mensen vinden een plek op de arbeidsmarkt (MD05).

Wat gaan we daarvoor doen? II.a.1 We gaan verder met de ontwikkeling van een doorlopende lijn arbeidsparticipatie. Samen met onze partners maken we het simpel om te switchen tussen dagbesteding, vrijwilligerswerk en betaald werk en tussen werk en uitkering. II.a.2 We realiseren in 2024 de kwantitatieve doelstellingen m.b.t. de Participatiewet (in- en uitstroom). We willen een positief resultaat blijven behouden en daarvoor moeten we beter presteren dan het landelijk gemiddelde. Daarom hanteren wij deze relatieve doelstelling. Gedurende het jaar toetsen we onze prestaties aan de landelijke trend en hiervoor maken wij gebruik van de gegevens uit de online Divosa Benchmark. II.a.3 De samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt is versterkt.

Wat willen we bereiken? II.b Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? II.b.1 Inburgeraars die als nieuwe Veenendalers worden opgenomen in de samenleving, doen daadwerkelijk mee. Naast het volgen van de verplichte onderdelen op grond van de Wet inburgering 2021 biedt de gemeente taalmaatjes aan. De inzet van deze taalmaatjes wordt momenteel samen met het Taalhuis geëvalueerd. Daarnaast wordt er (met Vluchtelingenwerk) onderzocht hoe inburgeraars beter opgenomen worden in de samenleving. Dit gebeurt bij voorkeur binnen de bestaande verplichte onderdelen, zoals de Z(elfredzaamheids)route, de bestaande projecten in het sociaal domein en het programma opvang.

Verbonden partijen Sociaal Domein - Participatie en re-integratie De volgende verbonden partij levert een bijdrage aan het realiseren van de doelen uit dit thema: •

Sociale werkvoorziening Zuid-Oost Utrecht (IW4).

Zie voor meer informatie paragraaf E Verbonden partijen.

Beleid gerelateerd aan thema Sociaal Domein - Participatie en re-integratie Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Integraal Beleidskader Sociaal Domein (nieuw IBK-SD voorzien nin

23-1-2020

Integrale verordening sociaal domein Veenendaal (nadien aanpassingen)

22-6-2023

Beleidsregel Integrale schuldhulpverlening Veenendaal

13-7-2021

Beleidsregel Taaleis

25-5-2021

Beleidsregel gemeentelijke compensatie voor eigen bijdrage in de kosten van kinderopvang

25-5-2021

Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang op sociaal-medische indicatie Veenendaal

25-5-2021

Besluit Re-integratie gemeente Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel scholingsplicht Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel Eenmalige energietoeslag 2022

21-4-2023

Verordening Wet Inburgering (oude wet inburgering, nog van toepassing i.v.m. handhaving)

3-6-2010

Regeling Sociale Werkvoorziening Zuid Oost Utrecht

21-12-2017

Beleidsregel studietoeslag Gemeente Veenendaal

21-4-2023

52

Taakvelden thema Sociaal domein - Participatie en re-integratie Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

6.4 WSW en beschut werk

Lasten

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

6.925

6.758

6.530

6.541

6.925

6.758

6.530

6.541

Baten

-23

-23

-23

-23

Lasten

1.753

1.698

1.787

1.805

Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie

1.729

1.675

1.764

1.782

Totaal Thema Sociaal domein - Participatie en reintegratie

8.655

8.433

8.294

8.323

Totaal 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie

Thema III – Sociaal domein – Wmo Algemeen Sociaal domein - Wmo De Wmo gaat uit van zelfredzaamheid en participatie van inwoners. Niet iedereen kan zichzelf redden en meedoen in de samenleving. Sommige inwoners hebben daarbij ondersteuning nodig. We werken hierbij vanuit de principes van Model Veenendaal. Vanuit de Wmo wordt ondersteuning geboden als het niet lukt om binnen het eigen sociale netwerk of vanuit de mogelijkheden in de sociale basis een oplossing te vinden. De vraag naar maatwerkvoorzieningen verstrekt vanuit de gemeente neemt toe, terwijl er ook druk staat op het budget en de kwaliteit moet worden geborgd. Vanaf 2024 maakt het gezondheidsbeleid integraal onderdeel uit van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein. Op deze wijze verankeren we gezondheid binnen het sociaal domein en krijgt preventie een centrale plaats. Parallel aan dit proces wordt gewerkt aan een plan van aanpak voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Waar GALA zicht richt op een lokale aanpak, richt het Integraal Zorgakkoord (IZA) zich op regionale samenwerking met als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. In 2024 wordt vervolg gegeven aan de beweging die is ingezet vanaf 2022, gericht op de afbouw van intramurale zorg rondom Beschermd Wonen naar een zelfstandig thuis in de wijk.

Aan deze beweging wordt gewerkt middels 6 pijlers zoals opgenomen in het uitvoeringsplan 2023-2026. Verder wordt de regionale inkoop Beschermd Wonen in de regio vormgegeven en Beschermd Thuis ondergebracht in de lokale inkoop Wmo immaterieel.

53

Wat willen we bereiken? III. a We willen meer sturen op kwaliteit en effectiviteit van aangeboden ondersteuning.

Wat gaan we daarvoor doen? III.a.1 In 2024 is de sturing en handhaving op zorgaanbieders vergroot. III.a.2. In 2024 implementeren we de WAMS (wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein) die per 1 juli 2024 van kracht wordt. III.a.3. In 2024 zetten we meer in op de rechtmatige besteding van Wmo-gelden. III.a.4. In 2024 besteden we de woonvoorzieningen opnieuw aan. III.a.5. In 2024 werken we verder aan maatregelen om grip te houden op de toestroom van schoonmaakondersteuning en bijbehorende kostenstijging. III.a.6. In 2024 besteden we de immateriële ondersteuning Wmo opnieuw aan

Wat willen we bereiken? III.b Ondersteuning meer op maat voor wie dat nodig heeft.

Wat gaan we daarvoor doen? III.b.1. Er zijn innovatieve ondersteuningsmogelijkheden samen met de uitvoerende partijen. III.b.2 We continueren in 2024 de zorg voor personen met verward/onbegrepen gedrag en de taken van de WvGGZ.

Wat willen we bereiken? III.c Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? III.c.1 Veenendalers wonen zo lang mogelijk thuis. III.c.2. In 2024 leveren we een brede, integrale Visie Diversiteit en Inclusie op.

Wat willen we bereiken? III.d Inwoners willen meer voor- en met elkaar doen (MD03).

Wat gaan we daarvoor doen? III.d.1. In 2024 wordt er een regionale logeervoorziening gerealiseerd zodat mantelzorgers hun taken met beter welbevinden blijven uitvoeren.

Wat willen we bereiken? III.e De gemeente neemt bij voorkeur een faciliterende rol aan om de eigen rol van inwoners en kracht van de samenleving te stimuleren (MD09).

Wat gaan we daarvoor doen? III.e.1 De stijging van het aantal maatwerkvoorzieningen is niet hoger dan de landelijke groeitrend.

Wat willen we bereiken? III.f. Verder versterken opvoed- en opgroeiklimaat (MD02).

Wat gaan we daarvoor doen? III.f.1. Vroegtijdige interventies bij opvoed-, financiële, woon- en/of psychosociale gezondheidsvraagstukken, om zo problematische vraagstukken (en dus maatwerkvoorzieningen) in 2024 te voorkomen. III.f.2. In 2024 stellen we een nieuw uitvoeringsplan huiselijk geweld en kindermishandeling op voor 2025 - 2029. Op basis van de regionale visie 'Voor een Veilig Thuis'.

Wat willen we bereiken? III.g Vroeger signaleren en handelen en dit dichtbij de inwoner organiseren (MD04) .

54

Wat gaan we daarvoor doen? III.g.1. We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

Verbonden partijen Sociaal Domein - WMO De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan het realiseren van de doelen uit dit thema: • •

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Regio Utrecht (GGDrU); BVO Valleihopper.

Zie voor meer informatie paragraaf E Verbonden partijen.

Beleid gerelateerd aan thema Sociaal Domein - WMO Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Integraal Beleidskader Sociaal Domein

23-1-2020

Integrale verordening sociaal domein Veenendaal Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning

22-4-2021

Regionale handhavingskader

22-6-2021

Integraal beleidskader Sociaal Domein

23-1-2020

Visie Sociaal Domein

2017

Regeling aanschaf buitenkast AED

nov-17

Gezondheidsbeleid: "Een gezond Veenendaal in 2022"

jan-18

Lokale inclusie agenda

25-10-2022

Taakvelden thema Sociaal domein - WMO Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Lasten

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 448

448

447

447

448

448

447

447

131

131

131

131

131

131

131

131

Baten

-126

-134

-142

-150

Lasten

3.582

3.357

3.630

3.638

3.455

3.223

3.488

3.488

3.254

3.345

3.437

3.466

3.254

3.345

3.437

3.466

Baten

-525

-477

-1.268

-1.568

Lasten

-290

104

104

50

-814

-373

-1.164

-1.518

3.766

3.705

3.705

3.705

3.766

3.705

3.705

3.705

7.926

8.261

8.261

8.261

Totaal 6.71b Begeleiding (WMO)

7.926

8.261

8.261

8.261

Totaal Thema Sociaal domein - WMO

18.165

18.739

18.305

17.980

Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

Lasten

Totaal 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.6 Maatwerk-voorzieningen (WMO) Totaal 6.6 Maatwerk-voorzieningen (WMO) 7.1 Volksgezondheid

Lasten

Totaal 7.1 Volksgezondheid 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) Totaal 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO)

Lasten

Totaal 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO)

Lasten

Thema IV – Sociaal domein – Jeugd Algemeen Sociaal Domein - Jeugd Het jeugdbeleid is opgenomen in het Integraal Beleidskader Sociaal Domein. Hierbij wordt gewerkt met meerjarige beleidsdoelstellingen (opgenomen in het beleidskader) en meer dynamische uitvoeringsplannen waarbij kan worden ingespeeld op actuele ontwikkelingen en uitdagingen in het jeugddomein. De verantwoordelijkheid voor jeugdhulp betekent dat de

55

gemeente bijdraagt aan een gezond en veilig opvoedklimaat voor jeugdigen en hun ouders. Het gemeentelijk beleid richt zich hiervoor tenminste op: Preventie en vroegsignalering; • • • • •

Het bevorderen van de opvoedvaardigheden van ouders en sociale omgeving; Het versterken van het probleemoplossend vermogen van jeugdigen, hun ouders en sociale omgeving; Laagdrempelig, herkenbaar en tijdig bieden van de juiste hulp op maat; Effectieve en efficiënte samenwerking rond gezinnen realiseren; Het bevorderen van de veiligheid van jeugdigen en bestrijden van kindermishandeling.

Wat willen we bereiken? IV.a Verder versterken opvoed- en opgroeiklimaat (MD02).

Wat gaan we daarvoor doen? IV.a.1. In 2024 werken we verder in de proeftuin Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. IV.a.2. In 2024 werken we verder aan lokale maatregelen om grip te houden op de kostenontwikkeling. IV.a.3. In 2024 werken we verder aan het afbouwen van residentiele voorzieningen, door kleinschalige initiatieven en jongerenhuisvesting. Hiermee willen we door- en uitstroom van verblijfsvoorzieningen bevorderen.

Wat willen we bereiken? IV.b We willen meer sturen op kwaliteit en effectiviteit van aangeboden ondersteuning (MD10).

Wat gaan we daarvoor doen? IV.b.1 In 2024 hebben we de gevolgen van de Hervormingsagenda voor Veenendaal inzichtelijk gemaakt en vertalen we de maatregelen die hieruit voortkomen naar lokaal en regionaal niveau.

Verbonden partijen Sociaal Domein - Jeugd De volgende verbonden partij levert een bijdrage aan het realiseren van de doelen uit dit thema: •

Centrum Jeugd en Gezin Veenendaal (CJG).

Zie voor meer informatie paragraaf E Verbonden partijen.

Beleid gerelateerd aan thema Sociaal Domein - Jeugd Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Integraal Beleidskader Sociaal Domein

23-1-2020

Model Veenendaal 2020

20-12-2018

Integrale verordening sociaal domein Veenendaal

1-6-2021

Nadere regels toegang en toeleiding Veenendaal

1-6-2021

Beleidsregels jeugdhulp Veenendaal

1-6-2021

Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang op sociaal-medische indicatie Veenendaal

1-6-2021

Regiovisie Jeugd

27-1-2022

56

Taakvelden thema Sociaal domein - Jeugd Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

6.1Samenkracht en burgerparticipatie

Baten

-12

-12

-12

-12

Lasten

273

271

271

271

261

259

259

259

Baten

-220

-227

-227

-227

Lasten

6.199

6.203

6.032

6.032

5.979

5.976

5.805

5.805

3.268

3.266

3.267

3.267

3.268

3.266

3.267

3.267

5.838

5.690

5.581

5.690

5.838

5.690

5.581

5.690

2.325

2.324

2.324

2.324

2.325

2.324

2.324

2.324

1.802

1.801

1.802

1.802

1.802

1.801

1.802

1.802

2.495

2.494

2.494

2.494

2.495

2.494

2.494

2.494

1.277

1.277

1.277

1.277

1.277

1.277

1.277

1.277

1.539

1.538

1.538

1.538

1.539

1.538

1.538

1.538

5.799

5.796

5.797

5.797

5.799

5.796

5.797

5.797

817

817

817

817

817

817

817

817

211

211

211

211

211

211

211

211

206

206

206

206

206

206

206

206

31.818

31.655

31.378

31.487

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027

Totaal 6.1Samenkracht en burgerparticipatie 6.2Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Totaal 6.2Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.72AJeugdhulp begeleiding

Lasten

Totaal 6.72AJeugdhulp begeleiding 6.72BJeugdhulp behandeling

Lasten

Totaal 6.72BJeugdhulp behandeling 6.72CJeugdhulp dagbesteding

Lasten

Totaal 6.72CJeugdhulp dagbesteding 6.82AJeugdreclassering

Lasten

Totaal 6.82AJeugdreclassering 6.73APleegzorg

Lasten

Totaal 6.73APleegzorg 6.73BGezinsgericht

Lasten

Totaal 6.73BGezinsgericht 6.73CJeugdhulp met verblijf overig

Lasten

Totaal 6.73CJeugdhulp met verblijf overig 6.74ABehandeling GGZ zonder verblijf

Lasten

Totaal 6.74ABehandeling GGZ zonder verblijf 6.74BCrisis/LTA/GGZ-verblijf

Lasten

Totaal 6.74BCrisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74CGesloten plaatsing

Lasten

Totaal 6.74CGesloten plaatsing 6.82BJeugdreclassering

Lasten

Totaal 6.82BJeugdreclassering Totaal Thema Sociaal domein - Jeugd

Thema V – Onderwijs en ontwikkeling Algemeen Onderwijs en ontwikkeling Wij willen dat alle Veenendaalse kinderen en jongeren volop kansen krijgen om zichzelf te ontwikkelen en hun talenten te benutten, zodat hun start in het onderwijs en de maatschappij zo optimaal mogelijk is. We vinden een doorlopende leer- en ontwikkellijn in Veenendaal belangrijk. In de eerste jaren maakt het kind de grootste ontwikkeling door, dit is dan ook een kansrijk moment om preventief in te zetten op de taalontwikkeling. Gelijke kansen begint al bij de start. We zetten in op voorkomen van taalachterstanden en via de voorschoolse educatie lopen we achterstanden in. Vanaf 2021 is de, samen met het onderwijs en de kinderopvangorganisaties, opgestelde nota Integraal Kindcentra beleid (IKC) en Lokale Educatieve Agenda (LEA) 2021-2024 van toepassing. Scholen hebben de zorgplicht om elke leerling een zo passend mogelijke vorm van onderwijs aan te bieden. Reguliere scholen en speciale scholen werken daarom samen in de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en wij werken nauw samen met deze samenwerkingsverbanden. De ondersteuningsplannen van de samenwerkingsverbanden en ons jeugdplan stemmen we op elkaar af in het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO).

57

We hechten er belang aan dat jongeren minimaal een startkwalificatie behalen en leggen daarom de verbinding op zowel beleids- als uitvoeringsniveau. Op uitvoeringsniveau tussen de doorstroomconsulenten (voorheen: RMC consulenten) en de arbeidsmarkttafel. Vanuit onze wettelijke taak zorgen we ervoor dat er voldoende openbaar basis- en voortgezet onderwijs binnen de gemeente in stand blijft.

Wat willen we bereiken? V.a Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? V.a.1 We geven uitvoering aan het uitvoeringsplan 2021-2024 gericht op de daling van het aantal laaggeletterde inwoners. V.a.2. Ieder kind met een ondersteuningsbehoefte krijgt passende ondersteuning om onderwijs te kunnen volgen. V.a.3. Alle kinderen van 0-13 jaar kunnen in een IKC een doorlopende leer- en ontwikkellijn volgen. V.a.4. In 2024 starten de kernpartners met de IKC ontwikkeling conform de gewijzigde uitvoeringsagenda bij het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2024 zoals deze in maart 2023 is vastgesteld V.a.5. In 2024 ontwikkelen we nieuw IKC Beleid en leggen de relatie met het nieuwe Integraal Huisvestingsplan. V.a.6. In 2024 stellen we een nieuw beleidsplan Lokale Educatieve Agenda op.

Wat willen we bereiken? V.b Verbinding versterken als dit een positief effect heeft op de kwaliteit.

Wat gaan we daarvoor doen? V.b.1. Scholen ondersteunen bij de aanpak van coronavertragingen zoals beschreven in het Plan van aanpak NPO Veenendaal.

Verbonden partijen Onderwijs en ontwikkeling Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Beleid gerelateerd aan thema Onderwijs en ontwikkeling Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Lokaal onderwijsbeleid (LEA)/Onderwijsagenda 2021-2024

6-10-2020

Regionale uitgangspunten OOGO

30-9-2015

IKC-beleid

15-9-2020

Verordening Leerlingenvervoer

21-5-2014

Integraal Huisvestingsplan

15-10-2020

Regionaal programma basisvaardigheden Arbeidsmarktregio Foodvalley 2021 – 2024

23-3-2021

58

Taakvelden thema Onderwijs en ontwikkeling Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

4.2 Onderwijshuisvesting

Baten

-901

-901

-901

-901

Lasten

5.605

5.645

5.607

5.556

4.704

4.744

4.706

4.654

Baten

-1.869

-1.869

-1.869

-1.869

Lasten

3.567

3.539

3.538

3.538

1.698

1.669

1.669

1.669

Baten

-494

-494

-494

-494

Lasten

549

549

549

549

55

55

55

55

6.457

6.468

6.430

6.379

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027

Totaal 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 6.5 Arbeidsparticipatie Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie Totaal Thema Onderwijs en ontwikkeling

Thema VI – Sport Algemeen Sport Sporten zorgt voor een verbetering van de gezondheid, voor preventie van ziektes en helpt bij de deelname aan de maatschappij. Samen met Sportservice en alle sportaanbieders geven we uitvoering aan het beleidskader sport en bewegen 2024. Ook in het Gezond en Actief Leven Akkoord hebben we ruim aandacht voor sport en bewegen. We zetten hierbij in op preventie voor verschillende doelgroepen, zoals kwetsbare ouderen en jongeren. Het uitgangspunt is dat sport voor iedereen bereikbaar is. In 2024 wordt het nieuw beleidskader Sport en Bewegen uitgevoerd. Binnen het nieuwe beleidskader worden de nieuwe ontwikkelingen, op gebied van JOGG, de integraliteit vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord, verbreding Buurtsportcoachregeling en continuering Sportakkoord opgenomen en krijgen een structureel karakter. Sportakkoord 2, wat in het tweede kwartaal van 2023 is opgesteld, vormt de basis voor het nieuw te ontwikkelen beleidskader sport. Focus in het Sportakkoord 2 ligt op: - Inclusie en diversiteit - Sociaal veilige sport - Vitale sportaanbieders - Vaardig in bewegen - Ruimte voor sport en bewegen - Maatschappelijke waarde van topsport

Wat willen we bereiken? VI.a Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? VI.a.1. Vaststellen van nieuw beleidskader Sport en Bewegen en uitvoeringen geven aan het beleidskader Sport en Bewegen in samenwerking met Stichting Sportservice Veenendaal en sportaanbieders.

Verbonden partijen Sport Dit is niet van toepassing voor dit thema.

59

Beleid gerelateerd aan thema Sport Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Beleidskader Sport en bewegen 2020 – 2023 ‘Sport verbindt Veenendaal’

20-2-2020

Sportakkoord Veenendaal

jun-20

Nationaal Sportakkoord ‘Sport verenigt Nederland’

29-6-2018

Taakvelden thema Sport Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

5.1 Sportbeleid en activering

Lasten

Totaal 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

Baten Lasten

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

6.747

6.747

6.746

6.746

6.747

6.747

6.746

6.746

-3.608

-3.600

-3.600

-3.600

2.371

2.135

2.084

2.076

Totaal 5.2 Sportaccommodaties

-1.237

-1.466

-1.516

-1.524

Totaal Thema Sport

5.510

5.281

5.230

5.222

Thema VII – Cultuur Algemeen Cultuur Eind 2021 heeft de raad de cultuurvisie 2022-2030 ‘Glans aan de Grift’ vastgesteld. Tevens is de cultuurnota 2022-2025 vastgesteld. In de cultuurvisie staan de volgende zeven verhaallijnen opgenomen: Verhaallijn 1 Stabiele basis: Deze verhaallijn heeft de focus op het uitdragen van het belang van kunst en cultuur voor de samenleving, waarbij samenwerking tussen culturele basisorganisaties en het ontwikkelen van een stabiele culturele infrastructuur in het centrum centraal staan. Verhaallijn 2 Cultuur in de wijken: Deze verhaallijn heeft een focus op: het ontwikkelen van de samenwerking tussen de culturele en cultuurhistorische organisaties in het centrum en de maatschappelijke-, zorg- en welzijnsorganisaties in de wijken. Verhaallijn 3 Iedereen doet mee: Deze verhaallijn heeft een focus op de verbinding van cultuur met vrijetijd- en het sociaal domein en aandacht voor inclusiviteit en diversiteit. Verhaallijn 4 Jong geleerd, oud gedaan: Deze verhaallijn heeft een focus op samenwerking tussen culturele basis-organisaties, scholen, welzijnsorganisatie, waarbij we willen werken aan het ontwikkelen van doorlopende ontwikkellijnen.

Verhaallijn 5 Het verhaal van Veenendaal: Deze verhaallijn heeft een focus op een structurele samenwerking tussen de erfgoedorganisaties bij het vertellen van het verhaal van Veenendaal en het hierbij verbinden van het verleden met het heden. Verhaallijn 6 Nieuwe smaken, nieuwe makers. Verhaallijn 7 Veenendaal kleurt de regio. In de cultuurnota staat de uitwerking van de verhaallijnen SMART geformuleerd. In de komende beleidsperiode (tot en met 2025) werken we aan verhaallijn 1 t/m 5. De verhaallijnen 6 en 7 starten we conform de cultuurvisie in de periode 20252030. Anticiperend op verhaallijn 7 is in 2023 gewerkt aan een masterplan 'Lampegiet en Duivenweide'. Bij het schrijven van de programmabegroting is nog onduidelijk welk besluit er genomen zal worden ten aanzien van een nieuw theater.

60

Wat willen we bereiken? VII.a. Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? VII.a.1. We werken aan Verhaallijn 1: Een stabiele basis. Deze verhaallijn heeft de focus op het uitdragen van het belang van kunst en cultuur voor de samenleving, waarbij samenwerking tussen culturele basis-organisaties en het ontwikkelen van een stabiele culturele infrastructuur in het centrum ook in 2024 centraal staan. In 2024 is tevens expliciet aandacht voor ontwikkelen van een beleid op de beeldende kunst. VII.a.2. We werken aan Verhaallijn 2: Cultuur in de wijken. Deze verhaallijn heeft een focus op: het ontwikkelen van de samenwerking tussen de culturele en cultuurhistorische organisaties in het centrum en de maatschappelijke-, zorg- en welzijnsorganisaties in de wijken. VII.a.3. We werken aan Verhaallijn 3: Iedereen doet mee. Deze verhaallijn heeft een focus op de verbinding van cultuur met vrijetijd- en het sociaal domein en aandacht voor inclusiviteit en diversiteit. VII.a.4. We werken aan Verhaallijn 4: Jong geleerd, oud gedaan. VII.a.5. We werken aan Verhaallijn 5: Het verhaal van Veenendaal. VII.a.6. In 2024 ontwikkelen we nieuw beleid op de beeldende kunst.

Verbonden partijen Cultuur Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Beleid gerelateerd aan thema Cultuur Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Glans aan de Grift: cultuurvisie 2022-2030

16-9-2021

Glans aan de Grift: cultuurnota 2022-2025

16-9-2021

Taakvelden thema Cultuur Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Baten

-1.806

-1.806

-1.806

-1.806

Lasten

5.188

4.385

4.383

4.381

3.382

2.579

2.577

2.575

426

425

425

425

426

425

425

425

2.418

2.418

2.418

2.418

Totaal 5.6 Media

2.418

2.418

2.418

2.418

Totaal Thema Cultuur

6.226

5.423

5.420

5.419

Totaal 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea

Lasten

Totaal 5.4 Musea 5.6 Media

Lasten

61

Thema VIII – Welzijn Algemeen Welzijn In 2024 herijken we de opdracht Welzijn mede op basis van het nieuw vastgestelde integraal beleidskader sociaal domein (2024-2027). De kern van de opdracht Welzijn zit in het versterken van de sociale basis. Aan de hand van drie inhoudelijke beleidslijnen stellen we het jaarplan met Veens Welzijn vast. Zodat inzichtelijk is wat Veens Welzijn hierin kan bieden. Daarnaast ondersteunen we op diverse manieren de vrijwilligers en de vrijwilligerorganisaties. Mantelzorgers verrichten veel ondersteuning aan naasten. Samen met onze partners waaronder Veens Welzijn bieden we ondersteuning en een luisterend oor aan de mantelzorgers zelf. Voor de toelichting met betrekking tot diversiteit en inclusie wordt verwezen naar de tekst bij het kopje actuele ontwikkelingen.

Wat willen we bereiken? VIII.a Inwoners willen meer voor en met elkaar doen (MD03) .

Wat gaan we daarvoor doen? VIII.a.1 Versterken van de netwerken en onderlinge samenwerking tussen organisaties in de sociale basis. VIII.a.2 In 2024 weten de vrijwilligersorganisaties elkaar te vinden via de kenniskring met als doel elkaar te informeren over hun rollen binnen de sociale basis.