3. Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

De verwachte toename van het aantal inwoners dat ondersteuning nodig heeft bij financiële problematiek en schulden, zet het beschikbare budget onder druk. Voor de doorontwikkeling van schulddienstverlening is in 2023 € 65.000,- nodig. Met deze middelen beogen we de dienstverlening aan ondernemers en jongeren te verbeteren. In het vierde kwartaal van 2022 vindt een evaluatie plaats. Bijzondere bijstand/ Individuele Inkomenstoeslag De ontwikkelingen van de bijzondere bijstand en Individuele Inkomenstoeslag zijn stabiel. De uitgaven aan bijzondere bijstand voor bewindvoering lijken tevens te stabiliseren. Wij trachten deze verder te laten dalen met het adviesrecht bewindvoering en meer inzet op promotie van alternatieven zoals budgetbeheer. We verbeteren de samenwerking door structureel overleg aan te gaan en verder onderzoeken wij de maatregelen die minister Schouten over dit onderwerp in de Kamerbrief heeft gezet. Binnen de individuele en categoriale bijzondere bijstand verwachten we in 2023 extra kosten voor de bestrijding van energiearmoede. Zie hiervoor 'Energiearmoede'. Hiervoor is eenmalig een bedrag van € 1.000.000,- in de begroting 2023 gereserveerd. Thema II - Sociaal domein - Participatie en re-integratie

Ontwikkeling arbeidsmarkt De spanning tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt in de regio Foodvalley blijft toenemen. Werkgevers hebben daardoor meer moeite om personeel te vinden, voor werkzoekenden zijn er juist meer kansen op werk. Er is in juli 2022 sprake van een ‘zeer krappe’ arbeidsmarkt. Vergeleken met een jaar geleden namen de vacatures in Foodvalley met maar liefst 80% toe. Tegelijk waren er 44% minder mensen die in de eerste zes maanden van hun WW-uitkering zaten. Ook binnen de bijstand is het aantal werkfitte kandidaten zeer beperkt. Met aanwezige instrumenten (jobcoach, loonkostensubsidie) proberen we vraag en aanbod op elkaar aan te laten sluiten. In juni 2022 is het bijstandsbestand met 1,5 % gedaald ten opzichte van begin 2022. Dit is in lijn met het landelijke beeld. Wij verwachten dat in 2023 de krapte op de arbeidsmarkt voortzet, waardoor het bijstandsbestand mogelijk een lichte daling heeft. Mondiale gebeurtenissen, de gevolgen van de oorlog in Oekraïne, maar ook in mindere mate het vervolg van de Coronacrisis, zorgen wel voor een grotere mate van onzekerheid over de economische ontwikkeling en die van de arbeidsmarkt.

44

Toekomstbestendige en inclusieve arbeidsmarkt De minister voor van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft in juli 2022 plannen gepresenteerd om de arbeidsmarkt toekomstbestendig te maken. Samen met werkenden, werkgevers en ondernemers werkt het kabinet langs 5 thema's aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt. De verschillende deelonderwerpen worden verder uitgewerkt waarbij de verwachting is dat de impact en uitvoering in 2023 concreet wordt. Breed offensief/ Individuele studietoeslag Het breed offensief is een pakket maatregelen om meer mensen met een arbeidsbeperking aan een baan te helpen en aan het werk te houden. Het wetsvoorstel Uitvoeren Breed Offensief is onlangs door de Tweede Kamer aangenomen. De verwachting is dat deze wet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd. Op termijn krijgt deze wet een vertaling in nieuwe of aangepaste verordeningen en beleidsregels. Een aantal voorstellen uit het Breed offensief, waaronder aanpassing van de individuele studietoeslag, is al eerder kracht van wet geworden. Beschut werk Het kabinet gaat meer inzetten op beschut werk, om mensen die lang in de uitkering zitten perspectief te bieden op werk. Het is de vraag om hoeveel extra plekken het gaat. Daarnaast speelt een discussie over de hoogte van de begeleidingsvergoeding voor beschut werk. Het rijk hanteert nu een standaard vergoeding van € 8.100,- per plek.

VNG en Cedris stellen dat deze rijksvergoeding onvoldoende is om deze activiteit kostendekkend uit te kunnen voeren. Zij pleiten voor een ophoging van de vergoeding met minimaal € 3.000,- per plek. Onlangs heeft het ministerie van SZW Bureau Significant de opdracht gegeven om onderzoek te laten doen naar de begeleidingsvergoeding. Dit kan resulteren in ophogen van de begeleidingsvergoeding en een andere verdeelsystematiek. Dit zal niet voor 2024 ingaan. Tot die tijd worden de plekken door de gemeente Veenendaal voor het standaardbedrag ingekocht bij IW4 en andere sociale werkbedrijven. Nu gaat het om ongeveer 20 plekken bij IW4 en 10 bij de overige bedrijven. De huidige vergoeding kan druk geven op het bedrijfsresultaat van deze bedrijven, zeker als het aantal beschutwerkers relatief hoog is en de verdienmogelijkheden beperkt. Inburgering Het inburgeringsstelsel is veranderd. Gemeenten hebben nu een belangrijke rol bij de begeleiding van nieuwkomers die inburgeringsplichtig zijn. Veenendaal streeft ernaar om inburgeraars zo snel mogelijk op een zo hoogwaardig mogelijk niveau te laten inburgeren. Dit houdt in dat: a. alle inburgeraars naar vermogen meedoen, via diverse activiteiten maar het liefst via betaald werk; b. alle inburgeraars leren de Nederlandse taal zo goed mogelijk, het liefst op ten minste B1 niveau; c.

alle inburgeraars worden zo snel mogelijk financieel en maatschappelijk zelfredzaam. De huisvesting van asielmigranten is sterk in ontwikkeling en daarmee is ook de instroom in de inburgering erg onzeker, noodopvang buiten beschouwing latend. Inburgering is op dit moment niet van toepassing op ontheemde Oekraïners, maar er kan niet worden uitgesloten dat dit in de toekomst veranderd. De Wet inburgering 2021, die per 1 januari 2022 is ingevoerd, is nog sterk in ontwikkeling. De resultaten en de financiële ontwikkelingen worden in kaart gebracht en gemonitord evenals de effecten van verhoogde en versnelde taakstelling. De effecten hiervan op de formatie wordt geëvalueerd.

45

We monitoren of het gewenste taalniveau – B1 niveau – wordt gehaald en voeren eventuele gewenste aanvullende maatregelen in, zoals de inzet van informele taal/leertrajecten. In 2022 zijn we gestart met verbetering van de ketensamenwerking. In 2023 verdiepen we deze samenwerking door gezamenlijk knelpunten in de samenwerking aan te pakken. Vanaf 2023 wordt inburgering doorontwikkeld en zetten wij – naast het wettelijke inburgeringstraject – in op maatschappelijke participatie. Zo zetten we in op een informeel taaltraject om participatie te bevorderen en koppelen we zoveel mogelijk inburgeraars aan een maatje. Hiervoor hebben we € 50.000,- nodig. Hierbij hebben wij speciaal aandacht voor kwetsbare doelgroepen. Thema III - Sociaal domein - Wmo Maatwerkvoorzieningen De aanvragen en meldingen voor Wmo maatwerkvoorzieningen nemen toe. Meerdere ontwikkelingen liggen hieraan ten grondslag, zoals de invoering van het abonnementstarief, langer thuis wonen, vergrijzing en toenemende psychische kwetsbaarheid, ook op jongere leeftijd. Om binnen de gestelde financiële kaders te blijven is het noodzakelijk om ook in 2023 te zoeken naar mogelijkheden om de uitgaven te beheersen en de kwaliteit op orde te houden. Inzet op het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners en de sociale basis blijft nodig. Vragen van inwoners die GGZ gerelateerd zijn nemen steeds verder toe.

Onder andere de wachtlijsten in de GGZ spelen hier een rol in. We zien deze groep terug in de maatwerkvoorzieningen die vanuit de Wmo worden verstrekt. In 2023 willen we in de sociale basis meer inzetten ook voor deze groep. Om hier invulling aan te kunnen geven is in eerste instantie eenmalig incidenteel extra budget van € 100.000,- opgenomen in de begroting. Ook de sturing op casusniveau door het uitvoeringsteam van de Wmo en de sturing op de contractafspraken met de zorgaanbieders bieden mogelijkheden om de toenemende uitgaven te remmen. In 2023 worden de bouwkundige woningaanpassingen aanbesteed. Het doel is efficiëntie en effectiviteit te realiseren. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Veenendaal werkt vanaf 1 januari 2022 voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang samen in het centrumgemeentegebied Ede. Veenendaal voert zelfstandig inkoop en toegang uit voor Beschermd Wonen. In regionaal verband worden voorbereidingen getroffen voor de door-decentralisatie per 2024, waarbij de wettelijke kaders (nog in ontwikkeling) leidend zijn. Voor Maatschappelijke Opvang maken we gebruik van de regionale opvangvoorzieningen bij complexe casuïstiek. Collectief vraagafhankelijk vervoer In opdracht van de bestuurders van de acht gemeenten wordt er regionaal gewerkt aan opties om grip te houden op de kosten van de Valleihopper.

Dit wegens de stijging van deze kosten na de afbouw van de provinciale subsidie. De provincie Utrecht werkt op dit moment aan een plan voor een andere vorm van het OV-Vangnet. Met de opheffing van het OVVangnet na 2024 is de verwachting dat ook de provincie Utrecht, in lijn met de andere provincies, een minder toegankelijk alternatief voor het openbaar vervoer gaat inzetten en dat dit effect zal hebben op de instroom van nieuwe groepen in het doelgroepenvervoer (zoals het collectief vraagafhankelijk vervoer). De ontwikkelingen en uitkomsten worden met de raad gedeeld via de P&C-cyclus en waar nodig via een raadsinformatiebrief. Gezondheidsbeleid In 2023 ontwikkelen we een nieuw gezondheidsbeleid (lokale nota volksgezondheid) gebaseerd op de resultaten van de evaluatie die eind 2022 plaats heeft gevonden. Tot en met 2022 ontvingen we een stimulering voor Gezond in de Stad (GIDS), middels deze stimulering hebben we een lokale aanpak ontwikkeld, gericht op het tegengaan van gezondheidsverschillen. Vanaf 2023 ontvangen wij hier geen externe middelen meer voor. Echter blijven gezondheidsverschillen landelijk en ook lokaal een hardnekkig probleem waarvoor een structurele aanpak nodig is. Om deze reden borgen we in 2023 de aanpak van 46

gezondheidsverschillen in het nieuw te ontwikkelen gezondheidsbeleid. Om de projecten te kunnen continueren en/of nieuwe interventies in te kunnen zetten is structureel € 44.000,nodig in de gemeentelijke begroting. Kansrijke Start De GGDrU werkt samen met de gemeenten uit de regio toe naar het beschikbaar maken van de erkende interventie ‘Nu niet zwanger’ in 2023 als regionale basisvoorziening in de regio Utrecht. Deze interventie biedt de vroegste vorm van preventie door met mannen en vrouwen in een kwetsbare positie het gesprek aan te gaan over (het voorkomen van ongewenst en ongeplande) zwangerschap, kinderwens en anticonceptie. De geschatte kosten voor Veenendaal bedragen € 26.500,-. Tot en met 2022 ontving de gemeente Veenendaal een stimulering van € 17.000,- per jaar voor Kansrijke Start en het vormen van een coalitie. Inmiddels hebben we een stevige coalitie Kansrijke Start in Veenendaal. In 2023 wil de coalitie graag verder samenwerken om de behaalde resultaten te kunnen borgen en te kunnen werken aan nieuwe ambities. Beide ontwikkelingen rondom Kansrijke Start van totaal € 43.500,- zijn verwerkt in de begroting 2023. Thema IV - Sociaal domein - Jeugd Hervormingsagenda Hervorming is nodig om het huidige jeugdstelsel houdbaar en beter te organiseren.

Het is te kwetsbaar, er is onbalans tussen de financiële beheersbaarheid, de kwaliteit en de beschikbaarheid van de jeugdhulp. Vijf partijen werken aan de hervorming in de zogenaamde Hervormingsagenda, namelijk: Rijk, VNG/gemeenten, jeugdhulpaanbieders, cliëntenorganisaties en jeugdprofessionals. Over de volgende thema’s dienen onder andere keuzes gemaakt te worden: • •

• •

Toegankelijkheid, reikwijdte van de jeugdhulp; Regionalisering; we verwachten een vorm van een GR per 1-1-2024. Hiertoe is tevens een wetsvoorstel in de maak. Het is nog onduidelijk hoe dit zich zal verhouden tot de Hervormingsagenda. De extra kosten voor juridische advisering en projectleiding passen niet binnen het bestaande budgettair kader van het Knooppunt. Zodra er duidelijkheid bestaat over de inrichting vertalen we de voorbereiding hierop naar lokaal en regionaal niveau; De rol en verantwoordelijkheden van gemeenten (bijvoorbeeld behouden de gemeenten hun beleidsvrijheid voor de organisatie van de toegang tot jeugdhulp); De financiële houdbaarheid. Met de middelen die door het Rijk zijn toegekend voor Jeugd over de jaren 2022-2028, zijn er ook maatregelen in voorbereiding die een kostenbesparend effect zouden moeten hebben. Het financiële effect hiervan is opgenomen in de Programmabegroting vanaf 2022. In de Hervormingsagenda zouden deze maatregelen uitgewerkt moeten zijn. Op dit moment is nog niet bekend of de maatregelen de door het Rijk verwachte besparing ook gaan halen. Dit geldt ten zeerste voor het begrotingsjaar 2023. Dit beschouwen we als een sterk negatief financieel risico. Zie hiervoor de financiële paragraaf. Het is daarbij ook onduidelijk wat er financieel van toepassing is als een bepaalde maatregel uit de Hervormingsagenda al lokaal is doorgevoerd.

In Veenendaal zijn al veel maatregelen doorgevoerd. Zie hiervoor het onderdeel Ontwikkelingen en risico's Jeugd.

De (concept)hervormingsagenda is naar verwachting gereed in het najaar van 2022 en is leidend voor de periode tot 2028. Bij het opstellen van de begroting is nog niet bekend wat de impact hiervan is op gemeente Veenendaal. We nemen de uitvoering van de Hervormingsagenda op als nieuwe doelstelling voor 2023.

47

Frictiekosten aanbieders In de afgelopen zes jaar is lokaal en regionaal hard gewerkt aan de transformatie van het stelsel voor jeugdhulp. Steeds minder kinderen worden uithuisgeplaatst en ook het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen nemen gestaag af. Het is aan aanbieders om tijdig te anticiperen op dit veranderende stelsel. Echter, we zien bij een aantal zorgvormen dat de transformatie succesvoller is dan vooraf ingeschat. Met name het aantal kinderen dat nu nog gebruik moet maken van gesloten jeugdzorg (jeugdzorg Plus) en zogenaamde 3milieuvoorzieningen daalt zo sterk dat deze aanbieders in de financiële problemen dreigen te raken. Het risico bestaat dat het tempo van afbouw en ombouw nu zo hard gaat dat aanbieders failliet gaan en dat daardoor kinderen die dit aanbod nu nog wel nodig hebben daardoor tussen wal en schip belanden. Om dit te voorkomen is tijdelijke financiële steun nodig. We willen deze frictiekosten namelijk niet in de tarieven opnemen. Het Rijk financiert deze transitie reeds middels een specifieke uitkering (SPUK regeling). Deze middelen worden nu echter volledig ingezet voor de ombouw en kunnen dus niet worden benut voor huidige of toekomstige liquiditeitsproblemen bij aanbieders. Dit is een financieel risico, waarbij nog niet duidelijk is wat de impact ervan is.

Doorontwikkeling jeugdbescherming en veiligheidsketen Binnen jeugd is het veiligheidsdomein sterk in beweging. Landelijk onderzoek heeft uitgewezen dat de jeugdbeschermingsketen niet goed functioneert en de kwetsbaarste kinderen niet tijdig de juiste zorg krijgen. Dit herkennen we ook regionaal en lokaal. We merken bovendien dat men het steeds onaantrekkelijker vindt om in de zorg en in de jeugdbescherming specifiek te gaan werken. Er is noodzaak tot verandering. Mede daarom werken we sinds april 2022 in Veenendaal mee aan de Verbeteragenda Jeugdbescherming (onderdeel van de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming). Een van de voornaamste doelen van de Verbeteragenda is om de administratieve last terug te dringen. Ook wordt er aan de voorkant meer afgestemd tussen de gecertificeerde instellingen en het CJG over de vraag welke jeugdhulp ingezet moet worden. Daarnaast is in het landelijk visiedocument toekomstscenario kind- en gezinsbescherming beschreven hoe het veiligheidsstelsel eenvoudiger, gezinsgerichter, transparanter en lerend kan werken. Deze stelselwijziging is nodig om de samenwerking met gezinnen, de volwassenzorg en de GGZ te versterken. Veiligheidsorganisaties moeten meer integraal gaan werken en (grotendeels) samengaan. Er is een looptijd van 5-10 jaar uitgetrokken voor deze ontwikkeling waarbij er nu een uitbreiding is gekomen van pilots naar proeftuinen.

Veenendaal is nu onderdeel geworden van een proeftuin in de jeugdhulpregio en we oriënteren ons momenteel met de veiligheidspartners aan welke randvoorwaarden deze proeftuin moet gaan voldoen. Vanaf het najaar 2022 starten we samen met de nieuwe werkwijze in Renswoude, Rhenen en Veenendaal, samen met de Utrechtse veiligheidspartners zoals Veilig Thuis Utrecht en de Raad voor de Kinderbescherming. Het CJG zal in deze werkwijze een nog sterkere positie innemen richting de inwoner als het gaat om het voorkomen en verhelpen van onveilige situaties. Samen met het gezin wordt integrale ondersteuning op meerdere probleemgebieden gezocht en geboden, waarmee escalaties kunnen worden voorkomen. In 2022 wordt deze proeftuin nog gefinancierd met Rijksmiddelen, maar de verwachting is dat deze beweging vanaf 2023 deels met eigen middelen gefinancierd moet gaan worden. Voor 2023 is hiervoor een budget van € 57.500,- in de begroting opgenomen zodat de continuering niet in gevaar komt Bovenregionale samenwerking De kosten voor de bovenregionale samenwerking in regio Utrecht zijn tot op heden gedekt uit het budget voor Zorg in Natura Jeugd. Dit zijn echter structurele uitvoeringskosten die niet passend zijn om uit het jeugdhulpbudget te dekken. Daarom is een bedrag van € 14.000,- in de begroting 2023 opgenomen om deze kosten te dekken.

48

Frictiekosten jeugdbescherming We zien in de afgelopen twee jaar steeds minder ondertoezichtsstellingen (OTS’en). In de Verbeteragenda zijn deze bewegingen dan ook meegenomen en er is een aangepast tarief om gecertificeerde instellingen (GI's) de ruimte te geven mee te gaan in de beweging naar een lokale aanpak in veiligheidssituaties. In het tarief is de huidige arbeidsmarktproblematiek niet meegenomen. Omdat de maatregelen en ondertoezichtstellingen harder dalen dan verwacht zijn de toenemende kosten een probleem, en kunnen er in 2023 in de afbouw van de gecertificeerde instellingen frictiekosten ontstaan. Momenteel is nog niet duidelijk wat de precieze kosten hiervan gaan zijn. Regionale doorontwikkeling van inkoopbeleid Binnen de regio werken we binnen de regionale visie “Ons verhaal”. Vanaf 2022 werken we in de Jeugdhulp Regio Foodvalley binnen diverse programma's doorlopend aan projecten die inkoop- en contractmanagement versterken en verder wordt gewerkt aan een toekomstbestendig en betaalbaar zorglandschap. Op beleidsvlak zijn dit de programma's Ambulant, Veiligheid, Verblijf en Onderwijs&Jeugd. Binnen deze programma's zijn projectgroepen geformeerd die zich richten op de doorontwikkeling van de regionale inkoop. Zo wordt binnen programma Verblijf doorgewerkt aan de openstelling van perceel verblijf en de transformatie van het verblijfslandschap.

Binnen programma Ambulant wordt gewerkt aan afbakening binnen de ambulante jeugdhulp, en verbeteren van productdefinities. Binnen Veiligheid zal de hierboven beschreven uitwerking van de nieuwe werkwijze in de veiligheidsketen centraal staan. Uiteindelijk kunnen de projecten uitmonden in aanpassingen van deelovereenkomsten, dit is een doorlopend proces. In het najaar 2022 worden de projectrichtingen bepaald voor 2023. In de bestuursrapportages wordt hierover gerapporteerd. Ontwikkel- en implementatiebudget Jeugd Gezien de ontwikkelingen op Jeugd voorzien we de nodige kosten als het gaat om doorontwikkeling en implementatie bij onze uitvoeringspartners. Het transformatiebudget dat vanuit de regio beschikbaar was, is gestopt, maar de transformatie is nog niet afgerond. Zie ontwikkelingen rond de jeugdbeschermingsketen, onderwijs, maar ook de versterking van de sociale basis en de behoefte aan flexibele inzet vanuit het CJG, vanuit zowel gemeente als partners. Deze ruimte is nodig om de juiste vertaalslag van potentiële ideeën naar bijvoorbeeld projecten te kunnen verkennen en tevens voor het inbedden van ontwikkelingen naar de lokale situatie. De genoemde beweging op veiligheid gaat mogelijk gepaard met frictiekosten. Daarnaast verwachten we vanuit de Hervormingsagenda aanpassingen die impact kunnen hebben op onder meer het CJG.

Bij transformatie gaan de kosten voor de baten uit. Om recht te doen aan deze ontwikkelingen en als gemeente hierop te anticiperen, willen we hiertoe tijdig budgettaire ruimte creëren. Zo zorgen we voor rust. Om die reden stellen we voor om een bedrag van € 150.000 als ontwikkel- en implementatiebudget jeugd in de begroting 2023 op te nemen. Thema V - Onderwijs en ontwikkeling Nationaal Programma Onderwijs Als gevolg van de coronacrisis hebben kinderen onderwijs op afstand gevolgd en achterstanden opgelopen. De scholen zetten met de extra middelen die zij ontvangen via het Nationaal Programma Onderwijs plan hierop in. Als gemeente ontvangen we vanaf 2022 in het kader van dit Nationaal Programma Onderwijs eveneens middelen. In april 2022 is het plan van aanpak vastgesteld en is gestart met de implementatie. Uitgangspunt hierbij is in te zetten op bestaande activiteiten en interventies omdat dit incidentele middelen zijn. In 2023 zetten we de implementatie voort in samenwerking met o.a. scholen, kinderopvang, (jeugdgezondheids(zorg), bibliotheek, welzijn e.d.

49

Verbinding Onderwijs en jeugdhulp Kinderen en jongeren hebben roerige jaren achter de rug als gevolg van de coronapandemie, met onderwijs op afstand en beperkt beschikbare stageplaatsen. Er wordt hard gewerkt om eventuele achterstanden in te halen, zodat de leerlingen voldoende voorbereid zijn om hun plek in de samenleving in te nemen. Onderwijs is een domein waar een groot deel van de ontwikkeling van kinderen plaatsvindt. Professionals in het onderwijs, voorliggende veld, jeugdhulp, CJG krijgen bij die ontwikkeling steeds meer met elkaar te maken. Als jongeren hulp nodig hebben of vastlopen in het leven is een goede samenwerking van groot belang. Zeker om de ingezette beschikte jeugdhulp zo efficiënt mogelijk te laten verlopen. In 2023 versterken we de samenwerking tussen (passend)onderwijs en jeugdhulp. Hiertoe nemen we een budget op van € 65.000,- voor de jaren 2023, 2024 en 2025, als opvolging van het transformatiemiddelen. Dit biedt de financiële ruimte om de verbinding onderwijsjeugd te versterken, concreet in het (door)ontwikkelen van lokale pilots onderwijs-jeugd en de ambitie vanuit de regionale focusagenda verder vorm te geven. Integrale Kindcentra Scholen zijn verantwoordelijk voor de onderwijsinhoud. Wij maken afspraken met schoolbesturen over vorming van Integrale Kindcentra (conform het IKC beleidsplan).

In het herijkte Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020 is vanuit de inhoud IKC vorming opgenomen. Naast de inhoudelijke ambities liggen er ook in 2023 belangrijke huisvestingsopgaven. Het Integraal Huisvestingsplan en de Verordening Huisvesting Onderwijs zijn de kaders waarbinnen de vraagstukken zo goed mogelijk worden opgelost. Voor de zomer 2022 heeft de raad besloten in Veenendaal Oost een 2e onderwijslocatie te realiseren in de vorm van een IKC. Deze keuze vraagt een extra inspanning in 2023. Onderwijskansenbeleid We willen ook in 2023 kinderen die opgroeien in een ongunstige economische, sociale of culturele omgeving ondersteuning bieden waardoor hun onderwijskansen worden vergroot. In Veenendaal bevorderen we gelijke onderwijskansen voor kinderen met een gelijk onderwijspotentieel. In deze visie staat het kind en zijn ontwikkeling centraal en is de ambitie dat alle doelgroepkinderen bereikt worden en kansen krijgen om zich ook te kunnen ontwikkelen. We zorgen in 2023 voor een kwantitatief voldoende en kwalitatief goed aanbod van peuteropvang met en zonder voorschoolse educatie. Aanbieders van peuteropvang krijgen op basis van een subsidieregeling middelen om de kindplaatsen te realiseren. We voeren ook in 2023 overleg met de aanbieders. Gezamenlijk is een kwaliteitskaart ontwikkeld. Deze kaart actualiseren we in 2023 wanneer daar aanleiding toe is.

Onderwerpen in dit kader zijn bijvoorbeeld professionaliseringsactiviteiten, signalering en toeleiding en ouderbetrokkenheid. We hebben in Veenendaal een aantal zogenaamde vvescholen. Op deze scholen bieden vve-specialisten extra ondersteuning en ze versterken de doorlopende ontwikkellijn met de voorscholen. Deze specialisten hebben tevens een trekkersrol en stimuleren kennisdeling tussen de vve-scholen. Leerlingenvervoer In 2023 wordt de raad de Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal ter vaststelling voorgelegd. Met de Samenwerkingsverbanden passend onderwijs wordt de concept verordening besproken. De verordening is van toepassing vanaf het schooljaar 2023/2024. Thema VI - Sport We stellen in 2023 een nieuw beleidskader Sport en Bewegen op, waarbij we het beleidskader 2020-2023 als uitgangspunt gebruiken. Binnen het nieuwe beleidskader worden de nieuwe ontwikkelingen, op gebied van JOGG, de integraliteit vanuit het

50

Gezondheidsbeleid en het Preventieakkoord, verbreding Buurtsportcoachregeling en continuering Sportakkoord opgenomen en krijgen een structureel karakter. We zijn hiervoor voor een deel afhankelijk van de middelen die beschikbaar komen vanuit het Rijk voor de nieuwe brede SPUK regeling. In 2023 onderzoeken we of de huidige subsidieregeling voor renovatie van kleedkamers aangepast moet worden, zodat deze aansluit bij het huidige gebruik van de kleedkamers door de sportverenigingen. Bij de verdieping van het sport- en preventieakkoord zetten we specifiek in op het bevorderen van het netwerk van sportverenigingen en daarmee op de uitwisseling van kennis en ervaring. Door een gewenste uitbreiding in het aantal combinatiefuncties (buurtsportcoaches) stijgt de Rijksbijdrage met € 125.000,-. De cofinancieringsuitdaging stijgt met € 75.000,-, waarvan we de reeds beschikbare financiering van JOGG hierop in mindering kunnen brengen. Er is voor de uitbreiding daarom € 50.000,- in de begroting 2023 opgenomen.. Met de uitbreiding van het aantal fte van 10 naar 12,5 fte kunnen we zorgen voor meer inzet op de doelgroepen waar sport en bewegen achterblijft, zoals de jongeren vanaf 12 jaar en de grote(re) groep senioren. Daarnaast kunnen we meer 'buurtgericht' werken en kunnen we in buurten waar minder wordt bewogen specifieke interventies inzetten en uitvoeren.

Bij deze verdieping zetten we specifiek in op het bevorderen van het netwerk van sportverenigingen en daarmee op de uitwisseling van kennis en ervaring. We borgen de activiteiten en inzet vanuit het Sportakkoord (2020-2022) waar mogelijk. We besteden in 2023 het restant van de middelen van de activiteiten die door de coronamaatregelen nog niet uitgevoerd zijn. Er volgt een verdieping van het Sportakkoord voor de komende periode, waarbij we investeren op het inzetten op (netwerk)sportverenigingen en daarmee de uitwisseling van onderlinge kennis en ervaring bevorderen. In 2023 stellen we het Integraal Huisvestingsplan Sport op. Hierin creëren we kaders voor de ontwikkeling van binnensport in relatie tot de ontwikkelingen van de IKC’s. Ook wordt hierbij een meerjareninvesteringsplan opgenomen. Denk daarbij het toekomstbestendig inrichten van de sporthal/ -zaal voor het bewegingsonderwijs en de sport. In 2023 onderzoeken we of de huidige subsidieregeling voor renovatie van kleedkamers herijkt moet worden. Athletic Skills Model (ASM) Voetbalvereniging GVVV is binnen de jeugdopleiding bezig met het Athletic Skills Model (ASM). Deze methode zorgt voor een bredere aanpak en vaardigheid van jonge voetballers. Door niet sportspecifiek te trainen maar juist onderdelen vanuit andere sporten te integreren in de voetbaltraining krijg je vaardiger en beter ontwikkelde sporters.

GVVV heeft het plan om in samenwerking met de gemeente, scholen en andere sportaanbieders een ASM court te realiseren op sportpark Panhuis. De gemeente en Sportservice hebben als voorwaarde gesteld mogelijk alleen bij te dragen als het een openbaar sportcourt betreft. Hierbij wordt ook de koppeling met het huidige BOSS beleid (Bewegen, Ontmoeten, Spelen, Sporten) gemaakt. In 2023 worden de mogelijkheden voor de realisatie en eigenaarschap van het court onderzocht. Thema VII - Cultuur Eind 2021 heeft de raad de cultuurvisie 2022-2030 "Glans aan de Grift" vastgesteld inclusief de bijbehorende cultuurnota 2022-2025. In deze nota staan per jaar de doelstellingen beschreven. In 2023 laten we een cultureel bevolkingsonderzoek uitvoeren. Met dit onderzoek krijgen we inzicht in het huidige cultuurgedrag (cultuurbezoek en participatie, ideeën rondom kunst en cultuur en (latente) behoeften op dit gebied) om hierop beleid verder te kunnen ontwikkelen

51

en later te kunnen toetsen. Daarnaast zullen we aan de slag gaan met de resultaten van een onderzoek naar accommodatie-knelpunten dat eind 2022 zal worden uitgevoerd. In de raadsvergadering van 25 november 2021 heeft de raad besloten ontwikkelingsrichting D (het toekomstbestendig maken van de theaterfunctie binnen een schaalvergroting van Lampegiet en door het toevoegen van één of meer complementaire en/of ondersteunende functies aan Lampegiet ) met de daarbij horende huisvestingsvariant III (sloop van het huidige gebouw en nieuwbouw met een kleine zaal en complementaire functies’) als voorkeursscenario te benoemen voor de toekomst van Theater Lampegiet en heeft de raad het college de opdracht gegeven dit scenario verder uit te werken tot een concreet voorstel. Medio 2023 wordt aan de raad een masterplan van theater plus omgeving voorgelegd als uitwerking van dit scenario. Om de doelstellingen uit de cultuurnota op het thema cultuur te kunnen realiseren is, zoals reeds aangekondigd in het raadsvoorstel, 0,3 fte (€ 26.000,-) aan extra inzet nodig. Daarnaast is er 0,4 fte (€ 35.000,-) nodig om een subsidieloket in te kunnen richten, waardoor het subsidieproces beter gecoördineerd wordt. In totaal is hiervoor in de begroting 2023 een bedrag van € 61.000,- opgenomen.

Thema VIII - Welzijn Versterken sociale basis Stichting Veens Welzijn werkt in 2023 verder aan de opdracht voor het welzijnswerk. Dit doen zij vanuit 4 pijlers: sociale leefbaarheid, vrijwilligers, opvoeden en opgroeien en langer thuis. Het versterken van de sociale basis en het verbinden van (vrijwilligers)organisaties loopt als een rode draad door de opdracht. De Pilot Welzijn op recept willen we blijven uitvoeren in samenwerking met partners vanuit de 1e lijns gezondheidszorg. Om dit te kunnen continueren is structureel extra budget van € 60.0000,- nodig vanaf 2023. Thema's die in 2023 aandacht krijgen om de sociale basis te versterken zijn: •

• •

Ondersteuning van vrijwilligers. Deze ondersteuning vinden we hierin erg belangrijk en zetten we extra op in. Voor 2022 heeft de raad incidenteel € 100.000,beschikbaar gesteld voor vrijwilligers. In deze begroting is dit bedrag structureel opgenomen. Om inwoners (ook vrijwilligers en mantelzorgers) laagdrempelig, in de wijk en zo vroeg mogelijk te ondersteunen werken we samen met vele partners. Een belangrijke partner hierbij is Veens Welzijn. Zij voeren voor ons de opdracht Welzijn uit. Ook is de Lokale Inclusie Agenda opgesteld, die in 2022 geactualiseerd is, waarin acties staan om iedereen mee te kunnen laten doen; Opzetten regionaal logeerhuis; dit met als doel de druk op de mantelzorgers te verlagen; Versterken organisatie Veens Welzijn waardoor zij een stevige netwerkpartner zijn binnen de sociale basis en hierin ook sportorganisaties en ondernemers betrekken. Om de sociale basis en daarmee ook Stichting Veens Welzijn structureel te versterken is extra budget van € 160.000,- opgenomen. Het beschikbare budget is nu taakstellend en wordt volledig ingezet om de basistaken te kunnen uitvoeren. Zonder dit extra budget is bijstelling van de basistaken nodig en is er geen ruimte voor innovatie en ontwikkeling.

Preventief jongerenwerk De inzet van jongerenwerk in Veenendaal willen we graag versterken. Zowel vanuit de welzijnspartners, scholen en veiligheidspartners wordt preventieve inzet vanuit jongerenwerk gemist. De afgelopen jaren is incidenteel extra ingezet op jongerenwerk in het Franse Gat. Dit helpt om jongeren beter in beeld te hebben en excessen te voorkomen/verminderen. Om hier een impuls aan te geven en ook inzet te kunnen plegen op kinderwerk (kinderen in de basisschoolleeftijd) is een budget € 246.000,- in de begroting 2023 en in de meerjarenraming

52

voor 2024 en 2025 opgenomen. We monitoren de inzet en de effecten daarvan. Na 2,5 jaar kan besloten worden of structurele inzet noodzakelijk blijft. Dierenwelzijn Als gemeente willen we inzichtelijker krijgen welke taken de gemeente op dit moment uitvoert op het gebied van dierenwelzijn en waar nodig taken (verdere) invulling kunnen geven. Om dit goed vorm te geven, is voor dit moment structureel € 25.000 opgenomen.

Thema I – Inkomen Algemeen Inkomen Binnen dit thema valt de uitvoering van de Participatiewet en aanverwante wet- en regelgeving. Het doel van de wet is dat iedere inwoner naar vermogen kan participeren in de samenleving en waar mogelijk zelfstandig in een inkomen kan voorzien. Als dit (nog) niet kan dan wordt een uitkering verstrekt. Wij besteden specifiek aandacht aan de bestrijding van (kinder-) armoede. Het gaat hierbij om het verstrekken van vergoedingen om kinderen die opgroeien in armoede de mogelijkheden te bieden om zich onder gelijke omstandigheden als andere kinderen te kunnen ontwikkelen en ‘mee te kunnen doen’. Hiermee dragen we bij aan het doorbreken van de vicieuze cirkel van erfelijke armoede. Eén van de instrumenten om dit te realiseren is het beschikbaar stellen van vergoedingen voor (noodzakelijke) schoolkosten, kleding en sport/ cultuur. Daarnaast is de inzet erop gericht op het vergroten van kansen voor kwetsbare jongeren op de arbeidsmarkt. Voor volwassenen richten we ons op het stimuleren van sport/ bewegen en maatschappelijke participatie door het beschikbaar stellen van een tegemoetkoming in de kosten. Dit doen we onder andere door middel van het vergroten van het bereik van de Veenendaalpas en het aansluiten van zo veel mogelijk ondernemers en (sport)verenigingen.

53

Wat willen we bereiken? I.a We willen meer sturen op kwaliteit en effectiviteit van aangeboden ondersteuning (MD10).

Wat gaan we daarvoor doen? I.a.1 Onrechtmatig gebruik van ondersteuning in het sociaal domein voorkomen we of sporen we op en pakken we aan. Dit plan heeft betrekking op het gehele sociaal domein, dus op PW, WMO en Jeugd. I.a.2. Financiële kaders vormen geen belemmering voor integraal werken.

Wat willen we bereiken? I.b Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? I.b.1. Veenendalers nemen meer deel aan de samenleving. I.b.2 In de gemeente Veenendaal is het aantal inwoners met problematische schulden lager dan landelijk gemiddeld. I.b.3 Het traject naar een schuldenvrije toekomst (d.m.v. een schuldregeling) komt eerder tot stand dan het landelijke gemiddelde.

Wat willen we bereiken? I.c Verbinding versterken als dit een positief effect heeft op kwaliteit, financiën en/of organisatie (MD08).

Wat gaan we daarvoor doen? I.c.1 In 2023 is een integrale werkwijze sociaal domein binnen de gemeente en tussen gemeentelijke partijen en externe partijen gerealiseerd.

Wat willen we bereiken? I.d De gemeente neemt bij voorkeur een faciliterende rol aan om de rol van inwoners en de kracht van de samenleving te stimuleren (MD09).

Wat gaan we daarvoor doen? I.d.1 De deskundigheidsbevordering tussen uitvoerende partijen in het sociaal domein is gefaciliteerd.

Verbonden partijen Inkomen Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Beleid gerelateerd aan thema Inkomen Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Integraal Beleidskader Sociaal Domein

23-1-2020

Integrale verordening sociaal domein Veenendaal

22-4-2021

Beleidsregel Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)

22-6-2021

Beleidsregel krediethypotheek Pw Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel uitvoering kostendelersnorm Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel vaststellen hoogte vermogen Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel terug- en invordering en heronderzoeken Bbz Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel terugvordering, verhaal en invordering Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel individuele inkomenstoeslag Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel tegenprestatie naar vermogen Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel Giften Participatiewet

13-6-2021

Beleidsplan Handhaving sociaal domein

21-12-2021

Protocol huisbezoek

18-6-2013

54

Taakvelden thema Inkomen Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

6.3 Inkomensregelingen

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Baten

-21.791

-20.931

-20.932

-20.932

Lasten

24.746

22.913

22.934

22.942

2.955

1.981

2.002

2.010

10

10

11

12

10

10

11

12

2.965

1.992

2.013

2.022

Totaal 6.3 Inkomensregelingen 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Lasten

Totaal7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal Thema Inkomen

Thema II – Sociaal domein – Participatie en re-integratie Algemeen Sociaal Domein - Participatie en re-integratie Het leidend principe binnen dit thema is het activeren van mensen die ‘aan de kant’ staan. Hiervoor zetten we diverse werknemers- en/of werkgeversinstrumenten in. Voor mensen die geen of onvoldoende arbeidsvermogen hebben, gaan we verder op zoek naar middelen om hun participatie, in welke vorm dan ook, te ontwikkelen. Het sociaal werkbedrijf IW4 werkt in opdracht van de gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude aan de uitvoering van de Participatiewet, vanuit haar eigen expertise. Om inwoners de mogelijkheid te geven om te participeren in de samenleving werken we, zowel lokaal als regionaal samen met onderwijs, werkgevers en maatschappelijke organisaties. De rol van de gemeente bij inburgering wordt vanaf 1 januari 2022 uitgebreid via invoering van de Wet Inburgering. Hierbij is de gemeente zowel verantwoordelijk voor inburgering als participatie in de samenleving van nieuwe Nederlanders.

Wat willen we bereiken? II.a Meer mensen vinden een plek op de arbeidsmarkt (MD05).

Wat gaan we daarvoor doen? II.a.1 Er is sprake van een doorlopende lijn arbeidsparticipatie in samenwerking met onze partners. II.a.2 We realiseren in 2023 de kwantitatieve doelstellingen m.b.t. de Participatiewet (in- en uitstroom). II.a.3 De samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt is versterkt. II.a.4 We implementeren de maatregelen uit het wetsvoorstel Uitvoeren Breed Offensief.

Wat willen we bereiken? II.b Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? II.b.1 Inburgeraars die als nieuwe Veenendalers worden opgenomen in de samenleving, doen daadwerkelijk mee.

Verbonden partijen Sociaal Domein - Participatie en re-integratie De volgende verbonden partij levert een bijdrage aan het realiseren van de doelen uit dit thema: •

Sociale werkvoorziening Zuid-Oost Utrecht (IW4).

Zie voor meer informatie paragraaf E Verbonden partijen.

55

Beleid gerelateerd aan thema Sociaal Domein - Participatie en re-integratie Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Integraal Beleidskader Sociaal Domein

23-1-2020

Integrale verordening sociaal domein Veenendaal

22-4-2021

Beleidsregel Integrale schuldhulpverlening Veenendaal

13-7-2021

Beleidsregel Taaleis

25-5-2021

Beleidsregel gemeentelijke compensatie voor eigen bijdrage in de kosten van kinderopvang

25-5-2021

Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang op sociaal-medische indicatie Veenendaal

25-5-2021

Besluit Re-integratie gemeente Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel scholingsplicht Veenendaal

25-5-2021

Verordening Wet Inburgering (oude wet inburgering, nog van toepassing i.v.m. handhaving)

3-6-2010

Regeling Sociale Werkvoorziening Zuid Oost Utrecht

21-12-2017

Taakvelden thema Sociaal domein - Participatie en re-integratie Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

6.4 WSW en beschut werk

Lasten

Totaal 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

6.981

6.875

6.753

6.586

6.981

6.875

6.753

6.586

Baten

-6

0

0

0

Lasten

1.393

1.382

1.389

1.407

Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie

1.388

1.382

1.389

1.407

Totaal Thema Sociaal domein - Participatie en reintegratie

8.369

8.257

8.142

7.993

Thema III – Sociaal domein – Wmo Algemeen Sociaal domein - Wmo De Wmo gaat uit van zelfredzaamheid en participatie van inwoners. Niet iedereen kan zichzelf redden en meedoen in de samenleving. Sommige inwoners hebben daarbij ondersteuning nodig. We werken hierbij vanuit de principes van Model Veenendaal. Vanuit de Wmo wordt ondersteuning geboden als het niet lukt om binnen het eigen sociale netwerk of vanuit de mogelijkheden in de sociale basis een oplossing te vinden. De vraag naar maatwerkvoorzieningen verstrekt vanuit de gemeente neemt toe, terwijl er ook taakstellingen op budget moeten worden behaald en de kwaliteit moet worden geborgd. In 2023 ligt de focus vanuit de Wmo op het blijven sturen op het nakomen van afspraken met zorgaanbieders, het vergroten van sturing op casusniveau en het zoeken naar mogelijkheden om nog meer aan de voorkant van zorg en ondersteuning op te vangen binnen de sociale basis. In de begroting hebben we voor de komende drie jaren extra middelen opgenomen om de nieuwe werkwijze bij de uitvoering te kunnen continueren en er meer op casusniveau gestuurd kan worden (€ 200.000,-). Daarnaast heeft het zoeken en geschikt maken van passende woonruimte voor inwoners met een kwetsbaarheid/beperking aandacht. Hiervoor is bij het thema Wonen voor de komende drie jaren € 100.000,- gevraagd voor de inzet van een wooncoach.

56

Wat willen we bereiken? III. a We willen meer sturen op kwaliteit en effectiviteit van aangeboden ondersteuning.

Wat gaan we daarvoor doen? III.a.1 In 2023 is de sturing op aanbieders vergroot. III.a.2. In 2023 treffen we de voorbereidingen om de WAMS (wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein) die per 1 januari 2024 van kracht wordt te implementeren.

Wat willen we bereiken? III.b Ondersteuning meer op maat voor wie dat nodig heeft.

Wat gaan we daarvoor doen? III.b.1. Er zijn innovatieve ondersteuningsmogelijkheden samen met de uitvoerende partijen. III.b.2 We continueren de zorg voor personen met verward gedrag en de taken van de WvGGZ. III.b.3 Het aantal meerderjarigen dat begeleiding ontvangt waar behandeling passender is, is afgenomen.

Wat willen we bereiken? III.c Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? III.c.1 Veenendalers wonen zo lang mogelijk thuis. III.c.2. In 2023 wordt onderzoek gedaan naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een gemeente-brede, integrale visie op diversiteit en inclusie.

Wat willen we bereiken? III.d Inwoners willen meer voor- en met elkaar doen (MD03).

Wat gaan we daarvoor doen? III.d.1 Mantelzorgers blijven actief met passende ondersteuning om overbelasting te voorkomen. III.d.2. In 2023 wordt er een regionale logeervoorziening gerealiseerd zodat mantelzorgers hun taken met beter welbevinden blijven uitvoeren.

Wat willen we bereiken? III.e De gemeente neemt bij voorkeur een faciliterende rol aan om de eigen rol van inwoners en kracht van de samenleving te stimuleren (MD09).

Wat gaan we daarvoor doen? III.e.1 De stijging van het aantal maatwerkvoorzieningen is niet hoger dan de landelijke groeitrend.

Wat willen we bereiken? III.f. Verder versterken opvoed- en opgroeiklimaat (MD02).

Wat gaan we daarvoor doen? III.f.1. Vroegtijdige interventies bij opvoed-, financiële, woon- en/of psychosociale gezondheidsvraagstukken, om zo problematische vraagstukken (en dus maatwerkvoorzieningen) te voorkomen.

Wat willen we bereiken? III.g Vroeger signaleren en handelen en dit dichtbij de inwoner organiseren (MD04) .

Wat gaan we daarvoor doen? III.g.1. Preventie draagt bij aan een gezondere leefstijl en we geven uitvoering aan het preventieakkoord.

57

III.g.2. We integreren het thema gezondheidsverschillen in nieuw te ontwikkelen gezondheidsbeleid in 2023. III.g.3. We geven uitvoering aan het lokaal preventieakkoord Veenendaal middels het opzetten van een preventienetwerk en uitvoering van erkende interventies voor een gezonde leefstijl (zoals de Gezonde School aanpak en Stevig Ouderschap).

Verbonden partijen Sociaal Domein - WMO De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan het realiseren van de doelen uit dit thema: • •

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Regio Utrecht (GGDrU); BVO Valleihopper.

Zie voor meer informatie paragraaf E Verbonden partijen.

Beleid gerelateerd aan thema Sociaal Domein - WMO Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Integraal Beleidskader Sociaal Domein

23-1-2020

Integrale verordening sociaal domein Veenendaal Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning

22-4-2021

Regionale handhavingskader

22-6-2021

Integraal beleidskader Sociaal Domein

23-1-2020

Visie Sociaal Domein

2017

Regeling aanschaf buitenkast AED

november-17

Gezondheidsbeleid: "Een gezond Veenendaal in 2022"

januari-18

Lokale inclusie agenda

25-10-2022

58

Taakvelden thema Sociaal domein - WMO Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Lasten

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

443

443

442

442

443

443

442

442

132

122

122

122

132

122

122

122

Baten

-102

-100

-102

-102

Lasten

3.352

3.056

4.471

7.037

3.250

2.956

4.369

6.935

Baten

-40

0

0

0

Lasten

2.793

2.753

2.753

2.753

2.753

2.753

2.753

2.753

-75

-75

-75

-75

-75

-75

-75

-75

642

642

642

642

642

642

642

642

Baten

-521

-500

-792

-1.100

Lasten

711

595

603

299

190

95

-189

-801

3.513

3.511

3.530

3.530

3.513

3.511

3.530

3.530

7.447

7.628

7.967

7.967

7.447

7.628

7.967

7.967

1.900

1.920

1.985

1.985

Totaal 6.71c Dagbesteding (WMO)

1.900

1.920

1.985

1.985

Totaal Thema Sociaal domein - WMO

20.195

19.994

21.547

23.501

Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

Lasten

Totaal 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.6 Maatwerk-voorzieningen (WMO) Totaal 6.6 Maatwerk-voorzieningen (WMO) 7.1 Volksgezondheid Totaal 7.1 Volksgezondheid 6.81A Beschermd wonen (WMO)

Lasten

Totaal 6.81A Beschermd wonen (WMO) 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

Lasten

Totaal 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) Totaal 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO)

Lasten

Totaal 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO)

Lasten

Totaal 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO)

Lasten

Thema IV – Sociaal domein – Jeugd Algemeen Sociaal Domein - Jeugd Per 2020 is het jeugdbeleid opgenomen in het Integraal Beleidskader Sociaal Domein 20202023 (IBK-SD). Hierbij wordt gewerkt met meerjarige beleidsdoelstellingen (opgenomen in het beleidskader) en meer dynamische uitvoeringsplannen waarbij kan worden ingespeeld op actuele ontwikkelingen en uitdagingen in het jeugddomein. De verantwoordelijkheid voor jeugdhulp betekent dat de gemeente bijdraagt aan een gezond en veilig opvoedklimaat voor jeugdigen en hun ouders. Het gemeentelijk beleid richt zich hiervoor tenminste op: • • • • • •

Preventie en vroegsignalering; Het bevorderen van de opvoedvaardigheden van ouders en sociale omgeving; Het versterken van het probleemoplossend vermogen van jeugdigen, hun ouders en sociale omgeving; Laagdrempelig, herkenbaar en tijdig bieden van de juiste hulp op maat; Effectieve en efficiënte samenwerking rond gezinnen realiseren; Het bevorderen van de veiligheid van jeugdigen en bestrijden van kindermishandeling.

Ook in 2023 staat de versterking van samenwerking in het belang van de jeugdige met de kinderopvang, het onderwijs, de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, Veens Welzijn, jeugdgezondheidszorg, het CJG en de regionale gemeenten centraal. We versterken de lokale samenwerking, bijvoorbeeld door een Platform pleegzorg op te richten.

59

In 2023 versterken we de ingezette beweging naar normaliseren; niet voor alles wat afwijkt hoeft geïndiceerde hulp ingezet te worden. Deze inzet ligt in lijn met het IBK en de uit te voeren maatregelen binnen het jeugddomein. Daarnaast blijven we de in 2021 ingezette beheersmaatregelen uitvoeren en doorontwikkelen. Het Rekenkameronderzoek 2022 over kostenbeheersing Jeugd heeft laten zien dat we lokaal alle beschikbare beheersmaatregelen inzetten. We bestendigen deze werkwijze in 2023.

Wat willen we bereiken? IV.a Verder versterken opvoed- en opgroeiklimaat (MD02).

Wat gaan we daarvoor doen? IV.a.1 Jeugdigen groeien gezond en veilig op; we stimuleren en ondersteunen ouders om te zorgen voor een gezonde ontwikkeling van kinderen en een veilig opgroei- en opvoedklimaat.

Wat willen we bereiken? IV.b Ondersteuning meer op maat voor wie dat nodig heeft (MD06).

Wat gaan we daarvoor doen? IV.b.1 In 2023 hebben we ambulante jeugdhulp ingezet waar nodig, en beheersen we onze kosten. IV.b.2 In 2023 hebben we jeugdhulp met verblijf ingezet waar nodig, en beheersen we onze kosten.

Wat willen we bereiken? IV.c Verbinding versterken als dit een positief effect heeft op de kwaliteit, financiën en/of organisatie (MD08).

Wat gaan we daarvoor doen? IV.c.1 De gerealiseerde integrale werkwijze sociaal domein wordt in 2023 verder doorontwikkeld.

Wat willen we bereiken? IV.d We willen meer sturen op kwaliteit en effectiviteit van aangeboden ondersteuning (MD10).

Wat gaan we daarvoor doen? IV.d.1 In 2023 is de sturing op aanbieders vergroot. IV.d.2 In 2023 hebben we de gevolgen van de Hervormingsagenda (verwacht in november 2022) voor Veenendaal inzichtelijk gemaakt, en vertalen we de maatregelen die hieruit voortkomen naar lokaal en regionaal niveau.

Verbonden partijen Sociaal Domein - Jeugd De volgende verbonden partij levert een bijdrage aan het realiseren van de doelen uit dit thema: •

Centrum Jeugd en Gezin Veenendaal (CJG).

Zie voor meer informatie paragraaf E Verbonden partijen.

60

Beleid gerelateerd aan thema Sociaal Domein - Jeugd Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Integraal Beleidskader Sociaal Domein

23-1-2020

Model Veenendaal 2020

20-12-2018

Integrale verordening sociaal domein Veenendaal

1-6-2021

Nadere regels toegang en toeleiding Veenendaal

1-6-2021

Beleidsregels jeugdhulp Veenendaal

1-6-2021

Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang op sociaal-medische indicatie Veenendaal

1-6-2021

Regiovisie Jeugd

27-1-2022

Taakvelden thema Sociaal domein - Jeugd Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Baten

-12

-12

-12

-12

Lasten

431

428

429

429

419

416

418

418

Baten

-179

-179

-179

-179

Lasten

6.149

6.061

6.060

5.979

5.970

5.882

5.881

5.800

0

0

0

0

0

0

0

0

3.233

3.163

3.161

3.124

3.233

3.163

3.161

3.124

4.061

3.960

3.958

3.904

4.061

3.960

3.958

3.904

1.964

1.914

1.912

1.886

1.964

1.914

1.912

1.886

0

0

0

0

0

0

0

0

1.522

1.483

1.483

1.462

1.522

1.483

1.483

1.462

2.107

2.054

2.053

2.024

2.107

2.054

2.053

2.024

1.079

1.051

1.051

1.036

1.079

1.051

1.051

1.036

1.300

1.266

1.266

1.248

1.300

1.266

1.266

1.248

4.898

4.773

4.770

4.704

4.898

4.773

4.770

4.704

690

673

672

663

690

673

672

663

178

173

173

171

178

173

173

171

174

169

169

167

174

169

169

167

27.594

26.978

26.968

26.606

Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026

Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Totaal 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Lasten

Totaal 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72a Jeugdhulp begeleiding

Lasten

Totaal 6.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling

Lasten

Totaal 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding

Lasten

Totaal 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig

Lasten

Totaal 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.82A Jeugdbescherming

Lasten

Totaal 6.82A Jeugdbescherming 6.73a Pleegzorg

Lasten

Totaal 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht

Lasten

Totaal 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig

Lasten

Totaal 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Behandeling GGZ zonder verblijf

Lasten

Totaal 6.74a Behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Crisis/LTA/GGZ-verblijf

Lasten

Totaal 6.74b Crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing

Lasten

Totaal 6.74c Gesloten plaatsing 6.82b Jeugdreclassering

Lasten

Totaal 6.82b Jeugdreclassering Totaal Thema Sociaal domein - Jeugd

61

Thema V – Onderwijs en ontwikkeling Algemeen Onderwijs en ontwikkeling Wij willen dat alle Veenendaalse kinderen en jongeren volop kansen krijgen om zichzelf te ontwikkelen en hun talenten te benutten, zodat hun start in het onderwijs en de maatschappij zo optimaal mogelijk is. We vinden een doorlopende leer- en ontwikkellijn in Veenendaal belangrijk. In de eerste jaren maakt het kind de grootste ontwikkeling door, dit is dan ook een kansrijk moment om preventief in te zetten op de taalontwikkeling. Gelijke kansen begint bij de start. We zetten in op voorkomen van taalachterstanden en via de voorschoolse educatie lopen we achterstanden in. Vanaf 2021 is de, samen met het onderwijs en de kinderopvangorganisaties opgestelde IKC beleid en Lokale Educatieve Agenda (LEA) 20212024 van toepassing. Ook in 2023 geven we uitvoering aan het beleid. Scholen hebben de zorgplicht om elke leerlingen een zo passend mogelijke vorm van onderwijs aan te bieden. Reguliere scholen en speciale scholen werken daarom samen in de samenwerkingsverbanden en wij werken nauw samen met deze samenwerkingsverbanden.. De ondersteuningsplannen van de samenwerkingsverbanden en ons jeugdplan stemmen we op elkaar af in het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO). We hechten er belang aan dat jongeren minimaal een startkwalificatie behalen en leggen daarom de verbinding tussen het RMC en de arbeidsmarkttafel.

We bevorderen de verbinding tussen onderwijs, ondernemers en overheid en daarmee het goed functioneren van de arbeidsmarkt. We geven vorm aan de inclusieve arbeidsmarkt. Vanuit onze wettelijke taak zorgen we ervoor dat er voldoende openbaar basis en voortgezet onderwijs binnen de gemeente in stand blijft.

Wat willen we bereiken? V.a Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? V.a.1 We geven uitvoering aan het uitvoeringsplan 2021-2024 gericht op de daling van het aantal laaggeletterde inwoners daalt. V.a.2. Ieder kind met een ondersteuningsbehoefte krijgt passende ondersteuning om onderwijs te kunnen volgen. V.a.3. Alle kinderen van 0-13 jaar kunnen in een IKC een doorlopende leer- en ontwikkellijn volgen. V.a.4. In 2023 starten de kernpartners met de IKC ontwikkeling conform de planning in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2025. V.a.5. In 2023 wordt de Verordening bekostiging leerlingenvervoer ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.

Wat willen we bereiken? V.b Verbinding versterken als dit een positief effect heeft op de kwaliteit.

Wat gaan we daarvoor doen? V.b.1. Scholen ondersteunen bij de aanpak van coronavertragingen zoals beschreven in het Plan van aanpak NPO Veenendaal.

Verbonden partijen Onderwijs en ontwikkeling Dit is niet van toepassing voor dit thema.

62

Beleid gerelateerd aan thema Onderwijs en ontwikkeling Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Lokaal onderwijsbeleid (LEA)/Onderwijsagenda 2021-2024

6-10-2020

Regionale uitgangspunten OOGO

30-9-2015

IKC-beleid

15-9-2020

Verordening Leerlingenvervoer

21-5-2014

Integraal Huisvestingsplan

15-10-2020

Regionaal programma basisvaardigheden Arbeidsmarktregio Foodvalley 2021 – 2024

23-3-2021

Taakvelden thema Onderwijs en ontwikkeling Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

4.2 Onderwijshuisvesting

Baten

-843

-874

-874

-874

Lasten

5.356

5.523

5.483

5.437

4.513

4.649

4.608

4.563

Baten

-2.306

-1.851

-1.851

-1.851

Lasten

4.130

3.675

3.675

3.675

1.824

1.824

1.823

1.823

Baten

-492

-492

-492

-492

Lasten

545

545

545

545

53

53

53

53

6.390

6.525

6.485

6.439

Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026

Totaal 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 6.5 Arbeidsparticipatie Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie Totaal Thema Onderwijs en ontwikkeling

Thema VI – Sport Algemeen Sport Sporten zorgt voor een verbetering van de gezondheid, voor preventie van ziektes en helpt bij de deelname aan de maatschappij. Samen met Sportservice en alle sportaanbieders geven we uitvoering aan het beleidskader sport en bewegen 2020-2023 en het lokaal sport- en beweegakkoord. Sport stimuleert naast de sociale ook de emotionele en fysieke ontwikkeling van in het bijzonder jeugd en jongeren. Het uitgangspunt is dat sport voor iedereen bereikbaar is.

Wat willen we bereiken? VI.a Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? VI.a.1. Nieuw beleidskader Sport en Bewegen in samenwerking met Stichting Sportservice Veenendaal en sportaanbieders. VI.a.2. Uitvoering lokaal Sportakkoord 2020-2022 en borgen van de activiteiten die door corona niet of minder zijn uitgevoerd.

Verbonden partijen Sport Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Beleid gerelateerd aan thema Sport Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Beleidskader Sport en bewegen 2020 – 2023 ‘Sport verbindt Veenendaal’

20-2-2020

Sportakkoord Veenendaal

jun-2020

Nationaal Sportakkoord ‘Sport verenigt Nederland’

29-6-2018

63

Taakvelden thema Sport Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

5.1 Sportbeleid en activering

Lasten

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

6.698

6.691

6.691

6.690

6.698

6.691

6.691

6.690

-3.499

-3.499

-3.492

-3.492

Totaal 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

Baten

2.334

2.046

1.809

1.761

Totaal 5.2 Sportaccommodaties

Lasten

-1.165

-1.453

-1.682

-1.731

Totaal Thema Sport

5.533

5.238

5.008

4.959

Thema VII – Cultuur Algemeen Cultuur Eind 2021 heeft de raad de cultuurvisie 2022-2030 ‘Glans aan de Grift’ vastgesteld. Tevens is de cultuurnota 2022-2025 vastgesteld. In de cultuurvisie staan de volgende zeven verhaallijnen opgenomen: •

•

• • • • •

Verhaallijn 1 Stabiele basis: Deze verhaallijn heeft de focus op het uitdragen van het belang van kunst en cultuur voor de samenleving, waarbij samenwerking tussen culturele basis-organisaties en het ontwikkelen van een stabiele culturele infrastructuur in het centrum centraal staan. Verhaallijn 2 Cultuur in de wijken: Deze verhaallijn heeft een focus op: het ontwikkelen van de samenwerking tussen de culturele en cultuurhistorische organisaties in het centrum en de maatschappelijke-, zorg- en wijlzijnsorganisaties in de wijken. Verhaallijn 3 Iedereen doet mee: Deze verhaallijn heeft een focus op de verbinding van cultuur met vrijetijd- en het sociaal domein en aandacht voor inclusiviteit en diversiteit. Verhaallijn 4 Jong geleerd, oud gedaan: Deze verhaallijn heeft een focus op samenwerking tussen culturele basis-organisaties, scholen, welzijnsorganisatie, waarbij we willen werken aan het ontwikkelen van doorlopende ontwikkellijnen. Verhaallijn 5 Het verhaal van Veenendaal: Deze verhaallijn heeft een focus op een structurele samenwerking tussen de erfgoedorganisaties bij het vertellen van het verhaal van Veenendaal en het hierbij verbinden van het verleden met het heden. Verhaallijn 6 Nieuwe smaken, nieuwe makers. Verhaallijn 7 Veenendaal kleurt de regio.

In de komende beleidsperiode (tot en met 2025) werken we aan verhaallijn 1 t/m 5. De verhaallijnen 6 en 7 starten we grotendeels in de periode 2025-2030. In de cultuurnota staat de uitwerking van de verhaallijnen SMART geformuleerd.

Wat willen we bereiken? VII.a. Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? VII.a.1. We werken aan Verhaallijn 1: Een stabiele basis. VII.a.2. We werken aan Verhaallijn 2: Cultuur in de wijken. VII.a.3. We werken aan Verhaallijn 3: Iedereen doet mee. VII.a.4. We werken aan Verhaallijn 4: Jong geleerd, oud gedaan. VII.a.5. We werken aan Verhaallijn 5: Het verhaal van Veenendaal.

Verbonden partijen Cultuur Dit is niet van toepassing voor dit thema.

64

Beleid gerelateerd aan thema Cultuur Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Glans aan de Grift: cultuurvisie 2022-2030

16-9-2021

Glans aan de Grift: cultuurnota 2022-2025

16-09-2021

Taakvelden thema Cultuur Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Baten

-1.644

-1.644

-1.644

-1.644

Lasten

4.487

4.473

4.470

4.467

2.844

2.829

2.826

2.824

413

413

413

413

413

413

413

413

2.039

2.039

2.039

2.039

Totaal 5.6 Media

2.039

2.039

2.039

2.039

Totaal Thema Cultuur

5.296

5.281

5.278

5.276

Totaal 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea

Lasten

Totaal 5.4 Musea 5.6 Media

Lasten

Thema VIII – Welzijn Algemeen Welzijn We streven naar een inclusieve samenleving waaraan een ieder naar vermogen meedoet en waarbij mensen naar elkaar omkijken.

Wat willen we bereiken? VIII.a Inwoners willen meer voor en met elkaar doen (MD03) .

Wat gaan we daarvoor doen? VIII.a.1 Versterken van de sociale basis. VIII.a.2 De inzet van vrijwilligers en het sociale netwerk is onderdeel van het normale leven.

Wat willen we bereiken? VIII.b Een inclusievere samenleving (MD01).

Wat gaan we daarvoor doen? VIII.b.1 Veenendalers nemen verantwoordelijkheid voor eigen zelfredzaamheid en eigen kwetsbaarheid, passend bij de levensfase.