3. Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 - Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025

Thema’s Economie, werk en ontwikkeling I. Economische ontwikkeling en werkgelegenheid II. Recreatie en toerisme

Financiën Economie, werk en ontwikkeling Bedragen x € 1.000

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

961

974

987

987

Lasten

1.892

1.900

1.913

1.716

Saldo programma (voor mutaties reserves)

-931

-926

-926

-729

Beschikkingen

846

723

723

593

Stortingen

0

0

0

0

Saldo mutaties reserves

846

723

723

593

Saldo programma (na mutaties reserves)

-85

-203

-203

-136

Actuele ontwikkelingen Economie, werk en ontwikkeling Thema I - Economische ontwikkeling en werkgelegenheid Werkgelegenheid De effecten van de Coronacrisis op de lokale en regionale werkgelegenheid en werkeloosheid zijn naar verwachting minder groot dan oorspronkelijk gedacht. De cijfers van de werkgelegenheid over 2020 in vergelijking met 2019 laten een stijging zien van het aantal arbeidsplaatsen. Ook het aantal faillissementen is lager dan gemiddeld. Ongetwijfeld zullen deze cijfers beïnvloed zijn door de landelijke steunmaatregelen waar ook Veenendaalse ondernemers gebruik van hebben gemaakt. We verwachten dat in 2022 deze effecten meer zichtbaar gaan worden met name door het beëindigen van de steunmaatregelen eind 2021. We zullen dit waar mogelijk monitoren op basis van de beschikbare kwalitatieve en kwantitatieve gegevens. De lokale en regionale infrastructuur zullen we zo goed mogelijk inzetten om ondernemers te ondersteunen. Ondernemers en Vitale Binnenstad Bedrijven in de detailhandel, horeca en recreatie en toerisme zijn hard getroffen door de Coronacrisis en het is maar de vraag of deze weer op het oude niveau kunnen terugkeren. We zien echter ook nieuwe ondernemersinitiatieven ontstaan die we zo goed mogelijk willen ondersteunen. Daarbij komen ook vraagstukken als voldoende en gekwalificeerd personeel.

Op lokaal niveau hebben we steunmaatregelen ingezet voor de Binnenstad zoals ondersteuning van de BIZ en meer uitstal mogelijkheden voor terrassen. Of deze ook in 2022 noodzakelijk zijn zullen we monitoren.

47

De effecten van de Coronacrisis en het tegengaan van leegstand ten behoeve van een krachtig centrum hebben onze volledige aandacht. Regiodeal De gemeente neemt aan de regiodeal deel via de ICT Campus. Hierbij worden zowel de financiële middelen als kennis vanuit de ICT Campus ingezet. De activiteiten in spoor 1 (transitie van de landbouw) en spoor 3 (kennisdeling) van de regiodeal hebben geen rechtstreekse relatie met Veenendaal. Echter zitten er voldoende ICT elementen die gekoppeld zijn aan deze domeinen. Deze ICT elementen worden ingevuld met de kennis en ervaring die binnen de ICT sector van Veenendaal aanwezig is. Deze kennis wordt o.a. ingebracht om complexe metingen te verrichten en de data die er ontstaat te delen en te verifiëren opdat er inzicht ontstaat in stikstof emissies en ammoniak depositie. De activiteiten van spoor 2 (gezonde voeding) zijn voor allen relevant, echter kennen een hoog onderzoeksgehalte. Om de inzichten uit de onderzoeken te gebruiken voor de Veenendaalse bevolking, wordt voorgesteld om fieldlabs op te zetten. Het betreft innovaties in het publieke domein, waarbij wij ICT-toepassingen ontwikkelen op het gebied van gezond stedelijk leven, in het bijzonder gezonde voeding en gedragsverandering en monitoring hieromtrent.

Deze fieldlabs komen boven op de bestaande activiteiten van spoor 2 en zijn voor ontwikkeling en testen op verschillende plekken in Veenendaal. De onderzoekskosten zijn uiteraard voor het onderwijs en er is reeds in voorzien. Deze activiteiten, die vanaf 2022 worden ontwikkeld, helpen de gemeente om enerzijds onze propositie in de bestuurlijke opdracht voor de regiodeal kracht bij te zetten en anderzijds waardevolle en gevalideerde data te verzamelen over gezond stedelijk leven, specifiek toegesneden op Veenendaal. Deze inzichten helpen ons ook om een belangrijke stap te zetten in het preventie akkoord. ICT-Campus Ook in 2022 wordt de triple helix-samenwerking voortgezet in de vorm van een stichting. Veenendaal, als de belangrijkste initiator en grondlegger van ICT Campus blijft betrokken. Deze betrokkenheid is voornamelijk in de programmatische ondersteuning en inzet van financiële middelen die structureel zijn toegekend voor ICT-doeleinden. Thema II - Recreatie en toerisme Ondernemers in de recreatie en toeristenbranche zijn hard getroffen door de coronamaatregelen. Zij zijn in de periode 2020-2021 geconfronteerd met periodes van volledige lockdown en of beperkte openstelling. Grote evenementen zijn voor het tweede achtereenvolgende jaar verplaatst. Het is nog niet duidelijk of in 2022 ook nog beperkende maatregelen van kracht zullen zijn voor de sector.

Als gevolg van de coronamaatregelen is het recreatief gedrag aangepast. Er wordt meer in de natuur gerecreëerd en men gaat vaker in het eigen land op vakantie. De verwachting is dat zodra de coronamaatregelen grotendeels worden opgeheven er wel weer reizen naar andere landen worden ondernomen, maar dat een aantal mensen blijvend vaker de natuur zal intrekken. Dit heeft enerzijds een positieve component (meer beweging); anderzijds stelt het ook meer eisen aan beheer en behoud van natuurgebieden. Evenementenbeleid In de raadsinformatiebrief (RIB) van februari 2021 is toegelicht dat het opstellen van een nieuw evenementenbeleid wordt verplaatst naar 2023, mede vanwege de voortdurende impact van de coronamaatregelen in 2021. Bij het opstellen van dit beleid worden de visies voor een tweetal projecten (herinrichting Duivenwal en Stadspark) betrokken. De evaluatie van het huidige beleid vindt plaats in 2022.

48

Thema I – Economische ontwikkeling en werkgelegenheid Algemeen Economische ontwikkeling en Werkgelegenheid Binnen dit thema staat behoud en uitbreiding van werkgelegenheid centraal. We faciliteren onze ondernemers en ondersteunen ze waar mogelijk in nieuwe ontwikkelingen. Dit doen we onder meer in afstemming met het georganiseerde lokale bedrijfsleven zoals de Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal, Stichting Winkelstad en op regionaal niveau met onder meer Stichting ICT-Valley. De in 2021 opgestelde visie Bedrijventerreinen geeft richting aan de ontwikkel- en inrichtingsmogelijkheden voor onze bedrijventerreinen waarbij ontstenen en vergroenen, naast arbeidsintensivering, belangrijke thema's zijn. Binnen de ruimtelijke mogelijkheden willen we aantrekkelijk zijn en blijven voor bestaande bedrijven en maken we ons sterk voor de komst van nieuwe bedrijven. Het verduurzamen en optimaliseren van het gebruik van (leegstaande) kantoorpanden levert hier een bijdrage aan. Als onderdeel van de Omgevingsvisie wordt ingezet op het mogelijk maken van arbeidsintensieve werkgelegenheid op de bedrijventerreinen waarbij functiemenging wordt gestimuleerd. Ook binnen de regio Foodvalley richten we ons op een optimaal vestigingsklimaat waarbij we ons presenteren als aantrekkelijke regio voor ondernemen in brede zin.

Dit willen we realiseren door het transformeren van kansarme locaties en uitbreiden van kansrijke locaties in de vorm van een campus of door segmentering. Hierbij zijn de kaders van de regionale kantorenvisie van belang, hebben we aandacht voor spreiding en afstemming van vestigingsverzoeken in de regio en voeren we het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) uit.

Wat willen we bereiken? I.a Een volledig circulaire economie in 2050. 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (metalen, fossiel, mineralen) in 2030. Programma/project De hoofddoelen van Living Lab Foodvalley Circulair zijn: • • •

Duurzamer gebruik van grondstoffen; Meer concurrerend vermogen; Regio Foodvalley als innovatieve kennisregio voor Circulaire Economie.

Wat gaan we daarvoor doen? I.a.1. Samen met de regio Foodvalley bouwen we de bestaande werkplaatsen verder uit; I.a.2. In samenwerking met de regio Foodvalley voegen we het thema Waterstof toe aan de werkplaatsen; I.a.3. In samenwerking met de regio Foodvalley zetten we een werkplaats Industrie – kunststoffen op; I.a.4. Samen met de regio Foodvalley werken we aan een Proeftuin Voedselverspilling; I.a.5. In samenwerking met alle partijen binnen de regio Foodvalley breiden we het aantal partners uit; I.a.6. In samenwerking met hogescholen en universiteiten ondersteunen we Onderzoeks- en onderwijsprojecten;

49

I.a.7. In samenwerking met de regio Foodvalley werken we samen met het Circles programma en beide provincies; I.a.8. Samen met de regio Foodvalley creëren we een Onderwijs & onderzoeksloket voor o.a. praktijkstages en onderzoeksprojecten Circulaire Economie; I.a.9. In samenwerking met de regio Foodvalley geven we Webinars voor ondernemers die willen starten met Circulaire Economie; I.a.10. Samen met de regio Foodvalley worden er diverse netwerk evenementen georganiseerd om van elkaar te leren.

Wat willen we bereiken? I.b. Behouden en uitbreiden werkgelegenheid in Veenendaal (MD05, IBK BE13).

Wat gaan we daarvoor doen? I.b.1. We realiseren een jaarlijkse toename van de werkgelegenheid op basis van het aantal arbeidsplaatsen in vergelijking met het voorgaande jaar. I.b.2. Stimuleren en faciliteren (startend) ondernemerschap door organiseren startersevent, ondernemersschool, gerichte informatie aanbieden over startend ondernemen, aanbieden startpunt.

Wat willen we bereiken? I.c. Bedrijventerreinen, kantoorlocaties en binnenstad zijn aantrekkelijker gemaakt in 2022, gericht op een optimaal vestigings- en investeringsklimaat.

Wat gaan we daarvoor doen? I.c.1. Aanpak van enkele grote leegstaande kantoorpanden (meer dan 1.500 m2) samen met Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU). I.c.2. Door regelmatig in gesprek te blijven met de kantorenmarkt werken aan behoud van een leegstandscijfer voor kantoren < 10%. I.c.3. Uitvoering acties acquisitieplan. I.c.4. We zorgen voor intensivering/revitalisering en vergroening bedrijventerreinen samen met Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU). In 2022 wordt onderzocht of de bedrijventerreinen De Faktorij en De Compagnie-Oost (aangewezen door provincie Utrecht als meest kansrijke intensiveringsopgaven), geïntensiveerd kunnen worden. I.c.5. Uitvoeren acties project Ondernemersdienstverlening op basis van een bijgesteld plan van aanpak MKB. I.c.6. Faciliteren, organiseren en stimuleren van evenementen gericht op kennisuitwisseling, netwerken en profilering.

50

I.c.7. We geven uitvoering aan het programma ICT Campus met het creëren van een aantrekkelijk ICT-vestigingsklimaat. I.c.8. We geven uitvoering aan het programma Vitale Binnenstad.

Wat willen we bereiken? I.d. Meer bezoekers en ondernemers verleiden om naar Veenendaal te komen en te blijven. Meer ondernemingen op de bedrijventerreinen en in de binnenstad en meer bezoekers aan ons winkelcentrum.

Wat gaan we daarvoor doen? I.d.1. Via promotiefilms over Veenendaal willen wij Veenendaal op een interactieve manier onder de aandacht brengen bij werknemers en werkgevers. Daarnaast wordt het Merk Veenendaal #ditisVeenendaal volop ingezet in media.

Wat willen we bereiken? I.e. De bedrijven waarderen in 2022 de leefomgeving in Veenendaal als schoon, heel en veilig. Door middel van de Keurmerk Veilig Ondernemen overleggen zijn we continue in gesprek met ondernemers om de leefomgeving in Veenendaal schoon, heel en veilig te maken en houden. Verder worden zaken die de ondernemers graag verbeterd zien, aangepakt door inzet van de gelden uit de reclamebelasting of BIZ.

Wat gaan we daarvoor doen? I.e.1. Inzet instrument reclamebelasting om collectieve activiteiten te organiseren ten behoeve van de ondernemers op de bedrijventerreinen. I.e.2. In het kernwinkelgebied is een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) van kracht ten behoeve van de marketing, promotie en overige collectieve activiteiten in de binnenstad. I.e.3. Samen met politie, brandweer en georganiseerd bedrijfsleven uitvoering geven aan KVO-Bedrijventerreinen, KVO-Centrum en KVO-Bruïneplein. Enquête uitvoeren en KVOBscore bijhouden.

Wat willen we bereiken? I.f. Veenendaal is in 2025 landelijk hét ICT-centrum voor Food, Health en Tech. Programma/project ICT Campus

Wat gaan we daarvoor doen? I.f.1. We werken met hogescholen en ICT-bedrijven om Hbo’ers om te scholen tot ITtalenten. Met een aantal vooraanstaande IT bedrijven in Veenendaal wordt er gesproken over het bundelen c.q. clusteren van type IT-specialisten die men graag opgeleid wil zien. Vanuit deze vraag worden dan opleidingsmodulen gecreëerd bij de hogescholen waarmee er thans wordt samengewerkt binnen de ICT Campus.

51

I.f.2. We faciliteren zowel starters in de ICT als ook bestaande bedrijven die willen doorgroeien. Er is blijvend aandacht om kwalitatief goede startups aan te trekken, dan wel deze initiatieven in verbinding te brengen met bestaande bedrijven om zo een innovatieslag te maken. I.f.3. We werven gerichter en werken aan uitbreiding van ICT-bedrijfsvestigingen in Veenendaal met meer ICT-banen. Er wordt vanuit verschillende strategische doelen gewerkt aan dit vraagstuk. Vanuit het programma ICT-Campus (onderdeel opgave Informatiesamenleving), maar ook vanuit de opgave Groei en Bloei wordt nagedacht over ICT-bedrijven die in Veenendaal kunnen komen om daarmee de ICT-propositie van Veenendaal te versterken en tegelijkertijd het vraagstuk van bedrijfsvestigingen hand in hand te laten gaan met de verstedelijking vanuit de woningbouwopgave. Er zijn inmiddels verschillende categorieën van ICT-bedrijven geïdentificeerd. Per categorie wordt een campagne gevoerd om kennis te maken met Veenendaal en omgeving. Vanaf september/oktober 2021 zal de campagne en de acquisitie opvolging plaatsvinden. I.f.4. We creëren een beter innovatief klimaat bij bedrijven in de regio door de digitale volwassenheid te vergroten en hoogwaardige ICT-kennis te koppelen met hoogwaardige domeinkennis op het gebied van agro/food.

Er wordt via de digitale werkplaats gewerkt aan de verbetering van de digitale volwassenheid bij breed MKB. Het innovatief MKB wordt geholpen door slimme verbindingen te creëren met technologieën en technologie aanbieder. Er zijn meer dan 10 van dergelijke trajecten die er momenteel lopen. Met Starthubs worden innovatieve technologische oplossingen van startende bedrijven gekoppeld aan innovatie vraagstukken van bestaande bedrijven.

Wat willen we bereiken? I.g. De complete en comfortabele binnenstad is een aantrekkelijke verblijfsplek met volop mogelijkheden om te ontmoeten en te beleven. Programma/project Vitale Binnenstad

Wat gaan we daarvoor doen? I.g.1. We werken aan het strategische doel: Veenendaal heeft een complete binnenstad die divers is met meer functies (De Complete Binnenstad). Winkelen blijft belangrijk voor onze binnenstad maar neemt wel af. Daarom zetten we in op het toevoegen van andere functies zoals werken, leisure en wonen. En de openbare ruimte wordt meer een plek die prettig is om te verblijven en waar ruimte is om elkaar te ontmoeten. I.g.2. We werken aan het strategische doel: Veenendaal heeft een toegankelijke binnenstad die alle (verkeer)gebruikers en functies een plek biedt (De Toegankelijke Binnenstad). De beschikbare openbare ruimte in de binnenstad is beperkt terwijl de vraag vanuit allerlei (verkeer)gebruikers en functies groot is. We zetten ons om de binnenstad toegankelijk te houden en alle gebruikers (voetganger, fietsers, auto, distributie) en functies (terras, warenmarkt, verblijf) een plek te bieden. I.g.3. We werken aan het strategische doel: De groene en duurzame binnenstad speelt in op klimaatverandering en voegt verblijfskwaliteit en beleving toe aan de binnenstad (De Groene en Duurzame Binnenstad). De binnenstad moet een plek zijn waar het prettig is om te verblijven en waar ruimte is om te ontmoeten. We zetten in op het vergroenen van onze binnenstad.

Meer groen draagt bij aan een beter klimaat in de binnenstad maar zorgt er ook voor dat de verblijfskwaliteit en de beleving in de binnenstad toeneemt.

52

I.g.4. We werken aan het strategische doel: Veenendaal heeft een innovatieve binnenstad waarbij door digitalisering de binnenstad slimmer, duurzamer en aantrekkelijker wordt voor bezoekers (De Innovatieve Binnenstad). Mede door het toegenomen online winkelen verandert het retaillandschap snel. We zetten ons samen met ondernemers in op innovatie en digitalisering van de binnenstad waardoor de binnenstad aantrekkelijk blijft voor bezoekers. I.g.5. We werken aan het strategische doel: Veenendaal heeft een goed georganiseerde binnenstad die centraal aangestuurd wordt en heeft een krachtige uitvoeringsorganisatie (De Goed Georganiseerde Binnenstad). Samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en andere stakeholders werken we aan de Vitale Binnenstad. Door samen te werken in de Stuurgroep Vitale Binnenstad en de Bedrijven Investeringszone Winkelstad (BIZ) is de binnenstad goed georganiseerd en met elkaar werken we aan een krachtige uitvoeringsorganisatie.

Beleidsindicatoren Economische ontwikkeling en werkgelegenheid Veenendaal Taakveld

Indicator

3.1 economische ontwikkeling

Functiemenging %

Eenheid

3.1 economische ontwikkeling

Vestigingen (van Aantal per LISA Het aantal vestigingen van bedrijven) 1.000 bedrijven, per 1.000 inwoners in inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Landelijk

Bron Beschrijving

2020 2021 2022 2020 2021 2022

LISA De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken).

52,9

nnb

123,3 nnb

50

nnb

nvt

150 135,2 nnb

nvt

Verbonden partijen Economische ontwikkeling en werkgelegenheid Dit is niet van toepassing voor dit thema.

53

53,3

Beleid gerelateerd aan thema Economische ontwikkeling en werkgelegenheid Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Actualisatie detailhandelsbeleid

apr-21

Project Vestigingsbeleid (pakket van maatregelen w.o. Acquisitieplan)

7-11-2017

Regionaal PDV-/GDV-beleid

September 2021 (verwacht)

Regionale Kantorenvisie

dec-19

Programmaplan ICT Campus

2017

Programmaplan Vitale Binnenstad

dec-20

Regionaal Programmaplan Living Lab RFV Circulair

feb-19

Visie bedrijventerreinen

Eind 2021 (verwacht)

Centrumvisie

2004

Omgevingsvisie

December 2020

Taakvelden thema Economische ontwikkeling en werkgelegenheid Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

0.64 Belastingen overig

Baten

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

-550

-558

-567

-567

-550

-558

-567

-567

681

667

669

461

681

667

669

461

-20

-21

-21

-21

-20

-21

-21

-21

Baten

-281

-285

-289

-289

Lasten

794

799

803

808

514

514

514

518

Baten

-110

-110

-110

-110

Lasten

Totaal 0.64 Belastingen overig 3.1 Economische ontwikkeling

Lasten

Totaal 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Baten

Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen

Totaal 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen 3.4 Economische promotie

294

309

313

318

Totaal 3.4 Economische promotie

184

199

203

208

Totaal Thema Economische ontwikkeling en werkgelegenheid

807

800

799

599

Thema II – Recreatie en toerisme Algemeen Recreatie en toerisme In 2022 gaan we onze visie op recreatie en toerisme uitwerken, enerzijds vanuit de uitgangspunten in de omgevingsvisie, anderzijds vanuit de praktische ervaring opgedaan vanuit de samenwerkingsverbanden die we de afgelopen jaren zijn aangegaan. Zo zijn we aangesloten bij het Regionaal Bureau Toerisme Heuvelrug en Vallei (RBT). Het RBT zorgt voor profilering van de regio als geheel. Via het pakket Routes en Paden en Groen Toezicht werken we samen met de voormalige recreatieschap gemeenten aan het beheer en onderhoud van routes en paden in de regio. Samen met het Routebureau Utrecht werken we aan het beheer van het fietsknooppuntennetwerk en aan de realisatie van het wandelknooppuntennetwerk Utrecht Oost. Via Club Kwintelooijen werken we samen met de gemeente Rhenen aan het behouden en uitbreiden van de gebruiksmogelijkheden van het recreatieterrein Kwintelooijen. Samen met de Grebbeliniegemeenten gaan we de komende jaren werken aan het vergroten van de naamsbekendheid van de Grebbelinie. Via het programmaplan Vitale Binnenstad gaan we in samenwerking met Winkelstad stimuleren dat bewoners uit de regio en toeristen die in de regio verblijven, vaker de binnenstad van Veenendaal gaan bezoeken.

54

Wat willen we bereiken? II.a. In 2022 hebben meer bezoekers en toeristen Veenendaal bezocht dan in 2019. Vanwege de Coronacrisis is 2021 geen goed jaar om mee te vergelijken en wordt het jaar voordat de coronacrisis begon, als vergelijkingsjaar genomen.

Wat gaan we daarvoor doen? II.a.1. Kansen en mogelijkheden in kaart brengen en het beleidskader doorontwikkelen. II.a.2. We zetten Veenendaal op de kaart via het Merk Veenendaal.

Wat willen we bereiken? II.b. Veenendaal is beter verbonden met het groene ommeland. Veenendaal werkt in regionaal verband aan de kwaliteit en toegankelijkheid van de regio: via deelname aan het provinciale Routebureau wordt gewerkt aan fiets- en wandelknooppuntennetwerken, door samenwerking met het Regionaal Bureau Toerisme Heuvelrug en Vallei de regio beter te promoten, door samen met de voormalige recreatieschap gemeenten uitvoering te geven aan het pakket Routes en Paden en Groen Toezicht, door samen met Rhenen uitvoering te geven aan Club Kwintelooijen en door samen met de Grebbeliniegemeenten het gebied rondom de Grebbelinie beter op de kaart te zetten.

Wat gaan we daarvoor doen? II.b.1. Deelname Routebureau. II.b.2. Deelname Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) Heuvelrug & Vallei. II.b.3. Uitvoering routes en paden samen met gemeenten uit voormalige recreatieschap. II.b.4. Samen met Rhenen geven we uitvoering aan Club Kwintelooijen.

Wat willen we bereiken? II.c. In 2022 zijn er voor inwoners en bezoekers meer recreatieve voorzieningen in Veenendaal bereikbaar.

Wat gaan we daarvoor doen? II.c.1. We werken aan het aansluiten van Veenendaal op het landelijke wandelknooppuntennetwerk. II.c.2. We werken samen met de gemeente Rhenen aan het verruimen van de gebruiksmogelijkheden en aantrekken van nieuwe doelgroepen op recreatieterrein Kwintelooijen. II.c.3. Profileren Veenendaal door het beter op de kaart zetten van de Grebbelinie. II.c.4. Stimuleren ontwikkeling aantrekkelijke wandel- en fietsroutes via groenstructuren en (historische) waterlopen.

55

Wat willen we bereiken? II.d. Een aantrekkelijke woon- en leefgemeente met een divers aanbod van veilige evenementen.

Wat gaan we daarvoor doen? II.d.1 Het evenementenbeleid actualiseren en waar nodig vernieuwen, waarbij door middel van participatie inzicht wordt verkregen in de wensen en behoeftes vanuit de samenleving. In 2022 wordt een aanzet gegeven voor de actualisering van het evenementenbeleid. Eén van de aandachtspunten is om door middel van participatie inzicht te krijgen in de wensen en behoeftes vanuit de samenleving. II.d.2 Proberen een beter begrip van en voor het aspect ‘geluid’ te krijgen door tijdens één van de muziekevenementen een geluidstest te doen met een afvaardiging van onze bevolking en raad. Geluid, geluidseisen en geluidsoverlast zijn terugkerende onderwerpen als het evenementen betreft. Om een beter begrip en acceptatie van het aspect 'geluid' te krijgen, willen we tijdens een muziekevenement in Veenendaal een geluidstest doen met een afvaardiging van onze bevolking en raad. We worden daarbij ondersteund en van informatie en advies voorzien door de Omgevingsdienst Regio Utrecht. II.d.3 De uitkomsten van de Projecten herinrichting Stadspark en herinrichting Duivenwal mee te nemen voor (de aanpassing van) de locaties voor evenementen.

Beleidsindicatoren Recreatie en toerisme Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Verbonden partijen Recreatie en toerisme Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Taakvelden thema Recreatie en toerisme Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Lasten

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

124

126

128

130

Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

124

126

128

130

Totaal Thema Recreatie en toerisme

124

126

128

130

56

PROGRAMMA 3 – SOCIALE LEEFOMGEVING Visie Sociale leefomgeving Sociaal domein In 2017 heeft de raad de Visie Sociaal Domein ‘De kracht van de samenleving’ vastgesteld. De visie biedt een vergezicht naar Veenendaal in 2030 en de uitgangspunten die we hanteren om dat vergezicht realiteit te maken. De kracht van de samenleving kent 5 uitgangspunten die hebben geleid tot het leidende principe voor Model Veenendaal 2020: we investeren in een stevige sociale basis, zodat er voldoende geld beschikbaar is voor de ondersteuning die mensen echt nodig hebben. Model Veenendaal 2020 biedt een heldere structuur waarvan de uitwerking moet zorgen voor een meer integrale aanpak binnen het sociaal domein en uiteindelijk voor de beweging van zwaar naar licht. We creëren een heldere uniforme toegang voor alle inwoners. Zij weten waar zij met welke vraag terecht kunnen en krijgen zo snel de juiste ondersteuning. We hanteren bij elke vraag het “geenverkeerde-deur”- principe. Hiermee ontstaat een situatie waarbij kwaliteit, organisatie en financiën tegelijkertijd op orde zijn. Op 23 januari 2020 heeft de raad het Integraal Beleidskader Sociaal Domein 2020-2023 (IBK) vastgesteld. Het IBK gaat uit van de 10 maatschappelijke doelen, die zijn vastgelegd in de Visie Sociaal Domein.

Hieraan zijn in het IBK beoogde effecten gekoppeld, die we nastreven als gemeente met onze partners en de Veenendaalse samenleving in de periode 2020 – 2023. Ook wordt een doorkijk gegeven naar de inspanningen die nodig zijn om deze resultaten te bereiken. Met behulp van de effectmonitor sociaal domein (digitaal projectenboek sociaal domein) wordt verantwoording afgelegd over de bereikte resultaten. Ondersteunend aan het Integraal Beleidskader Sociaal Domein is in 2021 de Integrale Verordening Sociaal Domein voorbereid en inmiddels in het tweede kwartaal vastgesteld. De wet- en regelgeving van de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet, schulddienstverlening en minimaregelingen komt voor het eerst bij elkaar en ondersteunt een integrale werkwijze binnen het sociaal domein. Positionering Integraal Beleidskader Sociaal Domein in deze Programmabegroting. De tien in het IBK vastgelegde maatschappelijke doelen (MD) zijn: • • • • • • • • • •

MD01: Een inclusievere samenleving; MD02: Verder versterken opvoed- en opgroeiklimaat; MD03: Inwoners willen meer voor- en met elkaar doen; MD04: Vroeger signaleren en handelen en dit dicht bij de inwoner organiseren; MD05: Meer mensen vinden een plek op de arbeidsmarkt; MD06: Ondersteuning meer op maat voor wie dat nodig heeft; MD07: Toegang voor de inwoner verder versimpelen; MD08: Verbinding versterken als dit een positief effect heeft op de kwaliteit, financiën en/of organisatie; MD09: De gemeente neemt bij voorkeur een faciliterende rol aan om de eigen rol van inwoners en de kracht van de samenleving te stimuleren; MD10: We willen meer sturen op kwaliteit en effectiviteit van aangeboden ondersteuning.

In het IBK zijn aan de maatschappelijke doelen diverse beoogde effecten gekoppeld, die we nastreven als gemeente met onze partners en de Veenendaalse samenleving in de periode 2020 – 2023. In deze Programmabegroting zijn de beoogde effecten uit het IBK -voor zover hier in het begrotingsjaar 2022 een inspanning op plaatsvindt- opgenomen als doelstellingen onder de 57

kopjes ‘Wat willen we bereiken’. Hoewel we ons realiseren dat een ‘doelstelling’ om een andere formulering vraagt dan een ‘beoogd effect’, is er omwille van de herkenbaarheid voor gekozen om dezelfde formulering aan te houden zoals opgenomen in het IBK. De uit het IBK overgenomen doelen zijn te herkennen aan de nummering van het beoogd effect (BE) en het maatschappelijke doel (MD): deze worden steeds bij het doel aangegeven. Een voorbeeld: ‘Veenendalers nemen meer deel aan de samenleving (MD01, IBK BE4)’: • •

De doelstelling is in het IBK terug te vinden als Beoogd Effect 4; (MD01) verwijst naar Maatschappelijk Doel 1, een inclusievere samenleving.

De beoogde effecten uit het IBK zijn als doelen opgenomen onder de volgende programma’s: • •

Programma 2 Economie, Werk en Ontwikkeling; Programma 3 Sociale Leefomgeving.

Bij sommige beoogde effecten is er sprake van één inspanning (‘wat gaan we er voor doen’) die betrekking heeft op het brede sociaal domein en dus op meerdere thema’s binnen het Programma Sociale Leefomgeving: waar dit aan de orde is wordt dit aangegeven bij de betreffende inspanning. Omwille van het overzicht zijn het doel en de inspanning echter onder één thema geplaatst.

Thema's Sociale leefomgeving I. Inkomen II. Sociaal domein – Participatie en re-integratie III. Sociaal domein – Wmo IV. Sociaal domein – Jeugd V. Onderwijs en ontwikkeling VI. Sport VII. Cultuur VIII. Welzijn

Financiën Sociale leefomgeving Bedragen x € 1.000

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

28.614

28.709

28.830

28.924

Lasten

101.699

101.602

102.765

104.054

Saldo programma (voor mutaties reserves)

-73.085

-72.893

-73.935

-75.130

Beschikkingen

636

426

340

340

Stortingen

51

6

6

6

Saldo mutaties reserves Saldo programma (na mutaties reserves)

585

420

334

334

-72.500

-72.473

-73.601

-74.796

Actuele ontwikkelingen Sociale leefomgeving Algemeen: ontwikkelingen Sociaal Domein Extra financiële middelen en aanvullende taakstellingen binnen het domein Jeugd De bij de programmabegroting 2021 vastgestelde taakstellingen voor Jeugdhulp en Wmo werken door in de begroting 2022 en in de meerjarenraming 2023-2025. We zien ons uitgedaagd om de begroting en meerjarenraming van het sociaal domein in evenwicht te

58

houden, juist door vast te houden aan de richting die we hebben ingezet en ons te houden aan de budgetten die beschikbaar zijn. Daarvoor blijven maatregelen onontkoombaar. In de programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 gaan we uit van een nieuwe doorrekening van de lasten op basis van ontwikkelingen in het jaar 2021. Tevens verwerken we de extra financiële middelen die het rijk voor 2022 beschikbaar stelt, waarbij we volgens de richtlijn van de provincie rekening houden met 75% van de in de meicirculaire opgenomen middelen voor de jaren 2023-2025. Zoals reeds eerder is aangegeven verlaagd het rijk het budget jaarlijks van de extra middelen met een bedrag aan besparingen die op basis van de huidige informatie haalbaar worden geacht. In de programmabegroting 2022 en in de meerjarenraming 2023-2025 hebben wij mede op basis van de op dit moment beschikbare informatie deze bedragen een op een als aanvullende besparingen op de bij de programmabegroting 2021 vastgestelde maatregelen, ingeboekt. Overigens zullen we de haalbaarheid van taakstellingen permanent blijven toetsen. Daar waar ambities niet haalbaar blijken sturen we bij. Dit vraagt veel aandacht en energie van de organisatie, zo mogelijk ook meer formatie. Hierbij past ook het opnemen van het risico dat niet halen van de financiële taakstellingen betekent dat budgetten overschreden worden.

Ook hierbij blijven wij kijken naar het effect op de kwaliteit van de ondersteuning richting inwoners en de uitvoerbaarheid en kwaliteit van het proces intern. Herstel van balans na de coronacrisis De coronacrisis heeft aangetoond dat inwoners, vrijwilligers(organisaties) en medewerkers in staat zijn creatief met de moeilijke situatie om te gaan. Er is een aanzienlijk beroep gedaan op mantelzorgers, vrijwilligers en organisaties, verenigingen en vele anderen in de sociale basis van de gemeenschap. Vele vrijwilligers(organisaties) hebben zich op allerlei manieren ingezet en nieuwe initiatieven ontplooid. Welzijn, wijkteams en vele organisaties zijn op alternatieve wijzen aan de slag gegaan waarbij de richtlijnen in het oog werden gehouden. Zodra de situatie rondom Covid-19 stabiliseert ontstaat naar verwachting een beter beeld van de (middel)lange termijneffecten van de coronacrisis, de financiële impact die dit vanaf 2022 kan hebben en de wijze waarop het Rijk hiervoor compensatie biedt. Invoering Wet Aanpak Meervoudige Problematiek Sociaal Domein De Wet Aanpak Meervoudige Problematiek Sociaal Domein (WAMS) is in voorbereiding. De WAMS verankert een duidelijke taak voor gemeenten om te komen tot een integrale en gecoördineerde aanpak voor meervoudige problematiek.

Ook regelt het een duidelijke taak voor gemeenten om zorg te dragen voor een meldpunt voor inwoners met niet-acute zorgen over zichzelf of een ander. De implementatie zal vooral formatie vragen en het is nog onduidelijk of hier inkomsten van het Rijk tegenover staan. In de Kadernota werd aangegeven dat de invoeringsdatum mogelijk in 2022 zou liggen; inmiddels is duidelijk dat de nieuwe wet is uitgesteld. Moties Kadernota 2022-2025 M2021.52: Stimuleren werkgevers om mensen met een arbeidsbeperking meer kansen te bieden op de arbeidsmarkt In deze motie wordt het college verzocht om in overleg met IW4 een bedrijfsscan en starterspakket te ontwikkelen dat aangeboden kan worden aan werkgevers en dit actief onder de aandacht te brengen bij werkgevers. Deze motie sluit aan bij ontwikkelingen binnen de gemeente Veenendaal, IW4 en de arbeidsmarkt (werkgeversservicepunt). Met deze partijen wordt dit product en communicatietraject uitgewerkt, opdat bedrijven geholpen kunnen worden om onderzoek te doen naar kansen/werkzaamheden die geschikt zijn voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Medio 2022 wordt dit product opgeleverd en wordt de raad geïnformeerd. Hierbij wordt ook de kostendekking in kaart gebracht.

59

M2021.57: Sociale coöperaties in de bijstand In deze motie wordt het college opgeroepen contact te leggen met het Landelijk netwerk Sociaal Coöperatie Ondernemerschap en in het eerste kwartaal van 2022 met een raadsinformatiebrief of raadsvoorstel te komen waarin uitgewerkt staat op welke wijze de ruimte binnen de participatiewet benut kan worden om sociale coöperaties in te zetten. Aan deze motie zal conform de planning invulling worden gegeven. M2021.50: Overleg vrijwilligersorganisaties De raad heeft het college gevraagd om een gesprek met vrijwilligersorganisaties te organiseren zodat met elkaar kan worden gesproken over de wijze waarop het sociaal domein wordt uitgevoerd en welke verbeterpunten er zijn. De uitkomsten worden bij de evaluatie van het IBK-SD gebruikt. Bij de uitvoering van de motie is het vrijwilligersplatform en de raad betrokken. De uitvoering van de motie vindt rond de komende jaarwisseling plaats. M2021.54: Reanimatiecursus op VO Na de zomervakantie (2021) worden de VO scholen benaderd met de vraag of er draagvlak is voor het aanbieden van reanimatiecursussen. De Hartstichting heeft hiervoor een lesprogramma ontwikkeld en ook al in kaart gebracht wat de kosten zijn. Als de scholen hiertoe bereid zijn, dient een aantal docenten opgeleid te worden, deze docenten kunnen dan de reanimatiecursussen geven.

Mogelijkheden tot samenwerking met de lokale stichting HartslagNu Veenendaal worden ook onderzocht. M2021.55: NK Raadsleden tijdens Veenendaal-Veenendaal In deze motie wordt verzocht om tijdens de wielerwedstrijd Veenendaal - Veenendaal in 2022 als side-event het onderdeel NK Raadsleden te organiseren. Met sportservice Veenendaal en de organisatie worden gesprekken gevoerd in hoeverre hiertoe mogelijkheden zijn en welke financiële consequenties hier uit voortkomen. De uitvoering van de side-events ligt bij Sportservice Veenendaal onder auspiciën van de organisatie, zo ook de uitvoering van deze motie. Een ruwe schatting van de kosten voor de organisatie hiervan bedraagt €10.000,-. Hierbij is rekening gehouden met een eigen bijdrage van de deelnemers. Dit bedrag wordt conform de motie in de programmabegroting 2022-2025 opgenomen. Thema I - Inkomen Inkomensvoorziening Participatiewet, IOAW, IOAZ, BBZ Gemeenten ontvangen van het rijk een gebundelde uitkering welke toereikend wordt geacht om de bijstandsuitkeringen uit te kunnen betalen (BUIG-budget). De afgelopen jaren kende de gemeente Veenendaal een voordelig resultaat van meer dan 10% ten opzichte van de rijksmiddelen. Op basis hiervan zijn de beschikbare middelen in onze gemeentelijke meerjarenbegroting voor de uitvoering van deze taak sinds enkele jaren structureel naar beneden bijgesteld.

Tijdens de coronacrisis waren er verschillende scenario's over de ontwikkeling van het bijstandsbestand voor de jaren 2020 t/m 2023. Zowel landelijk als lokaal hielden we rekening met een forse groei van het aantal bijstandsuitkeringen. Inmiddels (augustus 2021) zien we dat de arbeidsmarkt zich sneller herstelt dan verwacht en dat een eerdere bovengemiddelde stijging van het aantal bijstandsontvangers tot stilstand is gekomen. Tegelijk is er echter nog veel onzeker. Zo stoppen per 1 oktober 2021 de inkomensondersteunende coronamaatregelen: momenteel kan nog niet worden ingeschat wat de impact hiervan zal zijn op de arbeidsmarkt en vervolgens (al dan niet vertraagd) op onze bestandsontwikkeling. Een andere onzekerheid is de ontwikkeling van het BUIGbudget: het voorlopig BUIG-budget 2022 wordt naar verwachting eind september 2021 bekend gemaakt, mede aan de hand van landelijke ontwikkelingen en verwachtingen. Op

60

basis van een analyse worden de (financiële) effecten -zoals gebruikelijk- verwerkt in de derde bestuursrapportage. Armoedebeleid/Minimaregelingen In 2022 hebben we de webshop voor de minimaregelingen uitgebreid met een stadspas. Op deze manier is het mogelijk om voor alle relevante ondernemers gemakkelijk aan te sluiten en verlaagt het de drempel voor de gebruikers. De stadspas is te gebruiken als zijnde een pinpas en is te koppelen aan praktisch elk kassasysteem. Door het verlagen van de drempel, tezamen met een mogelijke toename van de doelgroep vanwege de Coronacrisis, bestaat de mogelijkheid dat de uitgaven voor de minimaregelingen voor 2022 hoger uitvallen dan geraamd. Via de tussentijdse bestuursrapportages wordt de voorgang gemonitord. Schulddienstverlening en – preventie We verwachten op termijn een toename van het aantal inwoners dat ondersteuning nodig heeft bij financiële problematiek en schulden door de coronacrisis. Dit is mede afhankelijk van de afbouw van de landelijke ondersteuningsmaatregelen. Mogelijk leidt dit tot een toename van ondernemingen die failliet gaan waarbij het risico ontstaat dat er een grotere schuldenproblematiek ontstaat bij ondernemers en werknemers. We verwachten ook een toename van het aantal inwoners met een financiële problematiek door de inzet van vroegsignalering. De resultaten van de pilot uit 2021 worden hierbij betrokken.

Hierdoor krijgen we inwoners met financiële problematiek eerder in beeld. Dit leidt logischerwijs tot een toename van het aantal inwoners dat we met een lichtere vorm van hulp in een eerder stadium bereiken. De verwachting is dat deze preventieve aanpak elders en op de langere termijn binnen het sociaal domein financiële voordelen oplevert. We verwachten tot slot ook een toename van het aantal inwoners met een inburgeringsplicht. Met de Wet inburgering 2021 krijgen gemeenten er een taak bij om inwoners met een inburgeringsplicht te ontzorgen en financieel zelfredzaam te maken. Deze taak wordt ondergebracht bij het Budgetloket en dit leidt logischerwijs tot een toename van het aantal meldingen bij het Budgetloket. De verwachting is dat ook deze preventieve aanpak elders en op langere termijn financiële voordelen oplevert. De verwachte toename van het aantal inwoners dat ondersteuning nodig heeft bij financiële problematiek en schulden zet het binnen de begroting beschikbare budget voor uitvoering van de taak schuldhulpverlening en -preventie onder druk. Naar verwachting wordt in de derde bestuursrapportage 2021 voorgesteld om resterende incidenteel beschikbare middelen over te hevelen naar 2022. Daarmee zijn voor 2022 naar verwachting voldoende middelen beschikbaar. In het voorjaar van 2022 worden op basis van o.a.

actuele ontwikkelingen en een eerste evaluatie inzake vroegsignalering de benodigde meerjarige middelen geanalyseerd. Op basis van deze analyse wordt bezien of een verzoek voor extra middelen wordt opgenomen in de Kadernota 2023. We stimuleren een effectieve samenwerking met partners in de sociale basis. Daarnaast stimuleren wij de doorontwikkeling van de werkwijze van het Budgetloket aan de hand van effectievere instrumenten. Hiermee verwachten we meer ruimte te creëren om de toename van inwoners met een financiële problematiek op te vangen. Wij hebben in 2021 een aantal effectieve instrumenten ingezet, te weten het adviesrecht beschermingsbewind, het saneringskrediet en het collectief schulden regelen/schuldenknooppunt. In 2022 monitoren en evalueren wij de effecten hiervan. In 2022 onderzoeken wij de inzet van aanvullende effectieve instrumenten, waaronder een aparte aanpak voor jongeren . Bijzondere bijstand /Individuele Studietoeslag/Individuele Inkomenstoeslag De ontwikkelingen van de bijzondere bijstand, Individuele Studietoeslag en Individuele Inkomenstoeslag zijn stabiel. Het aantal uitgaven dat wordt verstrekt aan bijzondere bijstand voor bewindvoering lijken tevens te stabiliseren. Wij trachten deze verder te laten dalen met het adviesrecht bewindvoering en meer inzet op promotie van alternatieven zoals budgetbeheer.

De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft gemeenten 61

opgeroepen om vooruitlopend op het wetsvoorstel breed offensief de individuele studietoeslag aan te passen. In het derde kwartaal 2021 wordt een voorstel aan het college aangeboden. Thema II - Sociaal domein - Participatie en re-integratie IW4 In 2022 wordt een eindevaluatie uitgevoerd over de uitvoering van het transitieplan van IW4. De verwachting is dat in 2022 de nieuwe huisvesting van IW4 wordt gerealiseerd. Op de locatie van IW4 zal een nieuw pand verrijzen voor de huisvesting van zowel IW4 als Wijkservice. Dit wordt een duurzaam en energieneutraal gebouw. Breed offensief Het breed offensief is een brede agenda om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Voorstellen om de wet- en regelgeving aan te passen en de uitvoering te verbeteren maken onderdeel uit van dit offensief. Dit leidt tot wetswijzigingen in de Participatiewet, SUWI, Wajong, Wet banenafspraak en de Wet taaleis. Op termijn krijgt dit een vertaling in nieuwe of aangepaste verordeningen en beleidsregels. Het wetsontwerp is meerdere keren uitgesteld. De streefdatum is 1 januari 2022. Het wetsvoorstel is in april 2021 controversieel verklaard. Wet Inburgering Per 1 januari 2022 is de Wet Inburgering 2021 van kracht. Met deze nieuwe wet krijgt de gemeente de regie over het inburgeringsproces.

Een belangrijk onderdeel is het aanbieden van één van de drie leerroutes, afhankelijk van de individuele leervermogens. De regiefunctie wordt vertaald in het aantrekken van een procesregisseur, die een persoonlijk plan maakt met de inburgeraars waarbij inburgering (in brede zin) aan bod komt. Het stelsel biedt de mogelijkheid om de komende jaren met de sociale basis een ketensamenwerking op te bouwen zodat de inburgeraar binnen drie jaar een netwerk heeft opgebouwd, toegerust is met de kennis om mee te doen en ook daadwerkelijk in staat is om mee te doen in de Veense samenleving. Thema III - Sociaal domein - WMO Maatwerkvoorzieningen De aanvragen en meldingen voor Wmo maatwerkvoorzieningen nemen toe. Meerdere ontwikkelingen liggen hieraan ten grondslag, zoals de invoering van het abonnementstarief, langer thuis wonen, vergrijzing en toenemende psychische kwetsbaarheid, ook op jongere leeftijd. Om binnen de gestelde financiële kaders te blijven is het noodzakelijk om ook in 2022 te zoeken naar mogelijkheden om de uitgaven beheersbaar te houden. Inzet op het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners en de sociale basis blijft nodig. Ook de sturing op het uitvoeringsteam van de Wmo en op de zorgaanbieders biedt mogelijkheden om de toenemende uitgaven te remmen.

Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Veenendaal werkt vanaf 1 januari 2022 voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang samen in het centrumgemeentegebied Ede. Veenendaal voert zelfstandig inkoop en toegang uit voor Beschermd Wonen. Voor Maatschappelijke Opvang maken we gebruik van de regionale opvangvoorzieningen bij complexe casuïstiek. Collectief vraagafhankelijk vervoer In opdracht van de bestuurders van de acht gemeenten wordt er regionaal gewerkt aan opties om grip te houden op de kosten van de Valleihopper. Dit wegens de verwachte stijging van deze kosten na de afbouw van de provinciale subsidie, opheffing van het OVVangnet en inrichting van de minder toegankelijke HaltetaxiRRReis. Verschillende opties worden uitgewerkt. Over de opheffing van het OV-Vangnet en de alternatieven zijn in 2021 de gesprekken op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau gestart. Aan tafel zitten de Provincie Gelderland, de Provincie Utrecht en de gemeenten Rhenen en Renswoude. De

62

ontwikkelingen en uitkomsten worden met de raad gedeeld via de P&C cyclus en waar nodig via een raadsinformatiebrief. Thema IV - Sociaal domein - Jeugd Samenwerking Ook in 2022 staat de versterking van samenwerking in het belang van de jeugdige met de kinderopvang, het onderwijsveld, de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, welzijn, jeugdgezondheidszorg en het CJG centraal. Net als in 2021 zijn er met deze partijen concrete speerpunten geformuleerd waaraan gezamenlijk gewerkt wordt in 2022. Een terugkerend onderwerp blijft de beweging naar normaliseren; niet voor alles wat afwijkt hoeft geïndiceerde hulp ingezet te worden. Deze inzet ligt in lijn met het IBK en de uit te voeren maatregelen binnen het jeugddomein. Veiligheidsdomein Binnen jeugd is het veiligheidsdomein sterk in beweging. Landelijk onderzoek heeft uitgewezen dat de jeugdbeschermingsketen niet goed functioneert en de kwetsbaarste kinderen niet tijdig de juiste zorg krijgen. Dit zien we regionaal en lokaal ook terug. We merken bovendien dat het steeds onaantrekkelijker wordt om in de zorg, die zich ontfermt over de veiligheid van kinderen en gezinnen, te werken en maken ons zorgen om de jeugd. We zien derhalve echt de noodzaak tot verandering. Vanaf 2019 zijn landelijke pilots gestart in de regio die hebben bijgedragen aan een nieuw toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.

In dit scenario staat beschreven hoe een stelsel eenvoudiger, gezinsgerichter, transparanter en lerend kan werken. Stelselwijziging is nodig omdat de samenwerking met gezinnen en o.a. de volwassenzorg en GGZ moet worden versterkt. Tegelijk moeten organisaties voor jeugdbescherming meer integraal gaan werken en (grotendeels) samengaan. Er is een looptijd van 5-10 jaar uitgetrokken, waarbij de pilots allereerst gaan worden uitgebreid naar proeftuinen. Veenendaal wil hier in 2022 een stevige rol in spelen en nu voorsorteren. De gemeente gaat zich in 2022 met de partners in het veld aan het oriënteren op de toekomst. Ons lokale team (CJG) zal in de toekomst een nog bredere positie innemen richting de inwoner, ook als het gaat om het voorkomen en verhelpen van onveilige situaties. Dat willen we komend jaar al slimmer gaan doen met inwoners en de partners in het veld. Teneinde passende zorg en een duurzaam stelsel te realiseren is de gemeente bovendien aan zet om goed opdrachtgeverschap en passende contractering te realiseren in 2022. Uitvoering van de maatregelen Hiervoor verwijzen wij naar het hoofdstuk Financieel Kader. Regionale inkoopstrategie Het traject voor een nieuwe inkoopstrategie jeugdhulp in de jeugdhulpregio Foodvalley loopt volgens planning. Veel is bereikt maar het is nog niet af.

Vanuit alles wat we de afgelopen jaren hebben geleerd willen we als gemeenten in de Jeugdhulpregio Foodvalley gezamenlijk verder werken aan een toekomstbestendig en betaalbaar zorglandschap voor specialistische jeugdhulp. In het tweede kwartaal van 2021 is vervolg gegeven aan de inkoop van segment 1 tot en met 5. De geplande ingangsdatum voor de aangepaste deelovereenkomsten is 1 januari 2023. Dit maakt dat we in 2022 verder aan de slag gaan met de volgende fase van de inkoopstrategie voor alle segmenten. Met de gewijzigde inkoopstrategie werken we door aan de regionale visie “Ons verhaal”. Wijziging woonplaatsbeginsel jeugdhulp Door een wijziging in de Jeugdwet wordt, in plaats van de woonplaats van gezag dragende ouder(s), de plaats waar de jeugdige zelf woont bepalend voor de bekostiging van jeugdhulp. Uitzondering hierop geldt voor jeugdigen met een voogdijregeling (er is dan geen sprake meer van ouderlijk gezag) en verlengde jeugdhulp (18+ en dus meerderjarig). In die gevallen

63

blijft de gemeente van herkomst van de jeugdige verantwoordelijk voor de kosten jeugdhulp en niet langer de feitelijke woonplaats van de jeugdige. Dit laatste betreft veelal verblijfskosten en dat is een relatief dure vorm van jeugdhulp. Binnen Veenendaal is er geen instellingsverblijf. Prenatale Huisbezoeken en vaccinatie Meningokokken Tot en met 2021 kocht de gemeente de prenatale huisbezoeken in via de maatwerkovereenkomst met de GGD. Gemeenten krijgen per 1 januari 2022 een wettelijke verantwoordelijkheid om prenatale huisbezoeken voor gezinnen die in een kwetsbare situatie zitten uit te laten voeren door de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Voor de uitvoering van deze taak stort het Rijk het structureel beschikbare budget in het gemeentefonds (niet geoormerkt). Hoogte en verdeelsleutel van het budget is bekend gemaakt in de meicirculaire 2021. Daarnaast draagt het RIVM financiering van de vaccinatie Meningokokken ACWY (MenACWY) over naar gemeenten. Omdat deze taken onderdeel gaan worden van de basistaken van de GGD zal de verantwoording via het algemene GGD-brede jaarverslag gaan lopen en niet meer via de maatwerkrapportages. Thema V - Onderwijs en ontwikkeling Nationaal Programma Onderwijs Door de coronacrisis hebben kinderen onderwijs op afstand gevolgd. De scholen zetten met de extra middelen die zij ontvangen via het Nationaal Programma Onderwijs plan hierop in.

Ook als gemeente hebben we in het kader van dit Nationaal Programma Onderwijs middelen ontvangen. Vanuit de gemeentelijke rol en binnen de beschikbare middelen voeren we in 2022, in samenwerking met o.a. scholen, kinderopvang, (jeugdgezondheids(zorg), bibliotheek, welzijn e.d., een samenhangende aanpak uit. Openbaar onderwijs Vanuit de wettelijke verplichting heeft de gemeente een zorgplicht naar het openbaar onderwijs. In Veenendaal gaat het om openbaar basis en openbaar voortgezet onderwijs. Vanaf 1 januari 2021 is het Rembrandt College verzelfstandigd en is de Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Veenendaal (SOVOV) opgericht. In de statuten van SOVOV en van het openbaar basisonderwijs Wereldkidz zijn de taken van de gemeente opgenomen. Onderwijshuisvesting Naast de inhoudelijke ambities ligt er een belangrijke huisvestingsopgave. Het Integraal Huisvestingsplan en de Verordening Huisvesting Onderwijs zijn de kaders waarbinnen de vraagstukken zo goed mogelijk worden opgelost. Voor de zomer 2021 heeft de raad besloten in Veenendaal Oost een nieuwe school te realiseren. Deze keuze vraagt een extra inspanning in 2022 om de mogelijkheden nader te onderzoeken en de consequenties voor de scholen uit te werken. Om te voldoen aan de eisen/wensen die vanuit het onderwijsveld worden gesteld is uitbreiding van de capaciteit met 1 fte noodzakelijk.

In het rapport van de rekenkamer onder de titel “Onderwijshuisvesting in Helder Perspectief” is dit ook als adviespunt benoemd: “Versterk de ambtelijke organisatie op het gebied van onderwijshuisvesting”. Thema VI - Sport Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren, kunnen gemeenten sinds die datum gebruikmaken van de 'Regeling specifieke uitkering stimulering sport'. Omdat het totale (landelijk) budget aan een maximum is gebonden, worden aanspraken boven de limiet in gelijke delen verdeeld over de aanvragende gemeenten. Dit betekent onzekerheid ook in 2022 over het uiteindelijk werkelijk 64

te ontvangen bedrag. Daarnaast zijn de sportverenigingen getroffen door de coronacrisis, wat invloed heeft op het ledenbestand, de inkomsten uit de kantines en mogelijk ook sponsoring. Thema VII - Cultuur De cultuursector is op diverse manieren geraakt door de coronacrisis. Het rijk heeft in 2020 en 2021 middelen beschikbaar gesteld ter ondersteuning van de cultuursector die getroffen zijn door de coronacrisis. Nog onduidelijk is of de effecten doorwerken in 2022. Thema VIII - Welzijn Stichting Veens Welzijn In 2022 kan Stichting Veens Welzijn verder bouwen aan de sterke sociale basis in Veenendaal. In 2021 zijn hiervoor de eerste stappen gezet en is er gewerkt aan vertrouwen bij inwoners en (vrijwilligers)organisaties. Eventuele effecten van de coronacrisis worden zichtbaar en de ondersteuning wordt hierop aangepast. Innovatieve mogelijkheden worden ingezet waar mogelijk. Om ook de mogelijkheid te hebben om deze innovatieve mogelijkheden toe te passen is nu nauwelijks tot geen beleidsruimte in het budget beschikbaar. Het beschikbare budget is nu taakstellend en wordt volledig ingezet om de basistaken te kunnen uitvoeren. Als hier uitbreiding/innovatie op nodig is zal of bijstelling van de basistaken moeten plaatsvinden of er is extra budget nodig.

Thema I – Inkomen Algemeen Inkomen Binnen dit thema valt de uitvoering van de Participatiewet en aanverwante wet- en regelgeving. Het doel van de wet is dat iedere inwoner naar vermogen kan participeren in de samenleving en waar mogelijk zelfstandig in een inkomen kan voorzien. Als dit (nog) niet kan dan wordt een uitkering verstrekt. Wij geven specifiek aandacht aan de bestrijding van kinderarmoede. Het gaat hierbij om het verstrekken van vergoedingen om kinderen die opgroeien in armoede de mogelijkheden te bieden om zich onder gelijke omstandigheden als andere kinderen te kunnen ontwikkelen en ‘mee te kunnen doen’. Hiermee dragen we bij aan het doorbreken van de vicieuze cirkel van erfelijke armoede. Eén van de instrumenten om dit te realiseren is het beschikbaar stellen van vergoedingen voor (noodzakelijke) schoolkosten, kleding en sport/ cultuur. Daarnaast is de inzet erop gericht op het vergroten van kansen voor kwetsbare jongeren op de arbeidsmarkt. Voor volwassenen richten we ons op het stimuleren van sport/ bewegen en maatschappelijke participatie door het beschikbaar stellen van een tegemoetkoming in de kosten. Sinds 2021 worden de taken met betrekking tot schuldhulpverlening uitgevoerd binnen het Budgetloket. Er wordt nog gezocht naar een structurele dekking van het budget voor 2023 en verder.

Voor 2022 is er voldoende dekking voor het budget en is het nog niet nodig om bij te ramen, mits het overschot uit 2021 wordt overgeheveld naar 2022 en het budget van € 100.000 dat nu is gereserveerd voor Vroegsignalering niet wordt gebruikt om het tekort op het budget voor 2022 op te lossen.

65

Wat willen we bereiken? I.a. Onrechtmatig gebruik van ondersteuning in het sociaal domein voorkomen we of sporen we op en pakken we aan (MD10, IBK BE28).

Wat gaan we daarvoor doen? I.a.1. We geven in 2022 uitvoering aan het rechtmatigheidsplan sociaal domein.

Wat willen we bereiken? I.b. Financiële kaders vormen geen belemmering voor integraal werken (MD 10, IBK BE27).

Wat gaan we daarvoor doen? I.b.1. We realiseren een structurele inbedding van het maatwerkbudget voor 2022 e.v.

Wat willen we bereiken? I.c. Veenendalers nemen meer deel aan de samenleving (MD01, IBK BE4).

Wat gaan we daarvoor doen? I.c.1. Verhoging van 25% van het aantal ondernemers dat is aangesloten bij de minimaregelingen t.o.v. 2020.

Wat willen we bereiken? I.d. Vroegtijdige interventies bij opvoed-, financiële, woon- en/of psychosociale gezondheidsvraagstukken, om zo problematische vraagstukken (en dus maatwerkvoorzieningen) te voorkomen (MD04, IBK BE11).

Wat gaan we daarvoor doen? I.d.1. We zetten in op het in 50% van de aanmeldingen sneller tot stand brengen van minnelijke schuldregelingen en het voorkomen van uitval uit de schuldenregeling. I.d.2. We implementeren Vroegsignalering in het eerste kwartaal 2022.

Wat willen we bereiken? I.e. De ondersteuning is gericht op een duurzaam effect (MD04, IBK BE12).

Wat gaan we daarvoor doen? I.e.1. Aanbieden van financiële educatie en voorlichting op scholen. I.e.2. Aanbieden van financiële educatie en voorlichting voor volwassenen.

Wat willen we bereiken? I.f. In 2023 is een integrale werkwijze sociaal domein binnen de gemeente en tussen gemeentelijke partijen en externe partijen gerealiseerd (MD8, IBK BE22).

66

Wat willen we bereiken? I.g. De deskundigheidsbevordering tussen uitvoerende partijen in het sociaal domein is gefaciliteerd (MD9, IBK BE23).

Wat gaan we daarvoor doen? I.g.1. In 2022 worden er activiteiten georganiseerd die bijdragen aan de integrale benadering in het Sociaal Domein.

Beleidsindicatoren Inkomen Veenendaal Taakveld

Indicator

Eenheid

Bron

Beschrijving

6.3 Inkomensregelingen

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen Verwey tot 18 jaar Jonker Instituut Kinderen in Tel

Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.

6.3 Inkomensregelingen

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per CBS 10.000 inwoners

Het aantal personen met een bijstandsuitkering.

Landelijk

2020 2021 2022 2020 2021 2022 5

nnb

365,7 nnb

5

6

nnb

nvt

360 466,5 nnb

nvt

Verbonden partijen Inkomen Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Beleid gerelateerd aan thema Inkomen Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Integraal Beleidskader Sociaal Domein

23-1-2020

Integrale verordening sociaal domein Veenendaal

22-4-2021

Beleidsregel Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)

22-6-2021

Beleidsregel krediethypotheek Pw Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel uitvoering kostendelersnorm Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel vaststellen hoogte vermogen Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel terug- en invordering en heronderzoeken Bbz Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel terugvordering, verhaal en invordering Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel individuele inkomenstoeslag Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel tegenprestatie naar vermogen Veenendaal

25-5-2021

Beleidsregel Giften Participatiewet

13-6-2021

Beleidsplan Handhaving sociaal domein (concept)

13-7-2021

Verordening Individuele studietoeslag Veenendaal 2015

19-2-2015

Protocol huisbezoek

18-6-2013

Taakvelden thema Inkomen Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

6.3 Inkomensregelingen

Baten

-20.313

-20.313

-20.312

-20.312

Lasten

21.533

21.542

21.569

21.612

1.219

1.229

1.257

1.300

Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025

Totaal 6.3 Inkomensregelingen 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

Baten

-16

-16

-16

-16

Lasten

324

333

343

359

308

318

328

343

9

9

9

10

9

9

9

10

1.537

1.556

1.594

1.653

Totaal 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Lasten

Totaal7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal Thema Inkomen

67

Thema II – Sociaal domein – Participatie en re-integratie Algemeen Sociaal Domein - Participatie en re-integratie Het leidend principe binnen dit thema is het activeren van mensen die ‘aan de kant’ staan. Hiervoor zetten we diverse werknemers- en/of werkgeversinstrumenten in. Voor mensen die geen of onvoldoende arbeidsvermogen hebben, gaan we verder op zoek naar middelen om hun participatie, in welke vorm dan ook, te ontwikkelen. Het sociaal werkbedrijf IW4 werkt in opdracht van de gemeenten Veenendaal, Rhenen en Renswoude aan de uitvoering van de Participatiewet, vanuit haar eigen expertise. Om inwoners de mogelijkheid te geven om te participeren in de samenleving werken we, zowel lokaal als regionaal samen met onderwijs, werkgevers en maatschappelijke organisaties. De rol van de gemeente bij inburgering wordt vanaf 1 januari 2022 uitgebreid via invoering van de Wet Inburgering. Hierbij is de gemeente zowel verantwoordelijk voor inburgering als participatie in de samenleving van nieuwe Nederlanders.

Wat willen we bereiken? II.a. Er is sprake van een doorlopende lijn arbeidsparticipatie in samenwerking met onze partners (MD05, IBK BE14).

Wat gaan we daarvoor doen? II.a.1. Eind 2022 is er een vereenvoudiging en verbetering gerealiseerd in de doorlopende lijn van arbeidsparticipatie. II.a.2. We realiseren in 2022 de kwantitatieve doelstellingen m.b.t. de Participatiewet (in- en uitstroom). II.a.3. In 2022 evalueren we het transitieplan IW4 2019-2021.

Wat willen we bereiken? II.b. De samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt is versterkt (MD05, IBK BE15).