3. Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 - Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025

In veruit de meeste gevallen is een enkelvoudige aanpak daarbij afdoende. Soms zijn vragen complexer en bestrijken ze meerdere leefgebieden. De integrale casusaanpak biedt in zo’n geval het beste resultaat. We zijn ons bewust van onze rol als lokale overheid. We geven onze slogan "Zelf, samen, gemeente" handen en voeten. Wat kan men zelf aanpakken, wat is er samen mogelijk met familie, kennissen, bewoners en/of vrijwilligersorganisatie uit de buurt? En waar kan de

25

gemeente eventueel faciliteren? Door telkens weer in deze volgorde sociale vraagstukken aan te pakken zijn we in staat om het evenwicht in de drieslag kwaliteit van de zorg, de organisatie ervan en de kosten van de zorg beter in balans te brengen. Door opgavegericht te werken kunnen we vasthouden aan een heldere koers, in een meerjarige beweging. In 2021 zijn voor het jeugddomein vanuit Den Haag extra middelen toegezegd. Die middelen zijn een welkome compensatie op de steeds (landelijk) stijgende uitgaven. De gekozen koers van normaliseren en afschalen waar mogelijk houden we vast. Sterker, we zullen blijvend alert moeten zijn op ontwikkelingen die verstorend werken in ons streven naar evenwicht. Niet alle ontwikkelingen zijn beïnvloedbaar. Met behulp van data gericht werken en effectmonitoring maken we onregelmatigheden zichtbaar zodat waar nodig gericht bijgestuurd kan worden. We zien dat juist door uit te leggen hoe kosten zich verhouden tot beschikbare middelen het begrip groeit voor maatregelen en acties. Ook op weg naar 2022 zullen we door moeten zetten op het in balans brengen van uitgaven en kosten waar dat verantwoord en mogelijk is; daarbij kijkend naar het effect op de kwaliteit van de ondersteuning richting inwoners en de uitvoerbaarheid en kwaliteit van het proces intern. Werken in het sociaal domein betekent ook omgaan met onvoorziene omstandigheden.

We onderkennen risico’s en richten maatregelen in. De haalbaarheid van taakstellingen blijven we permanent toetsen. Een speciaal maatwerkbudget helpt ons te voorkomen dat inwoners onbedoeld door het ijs zakken. We verwachten van aanbieders dat men meebeweegt met de veranderende vraag. Bij een meerjarige samenwerking past een aanbod dat op die behoefte aansluit. We schalen af waar mogelijk. En we houden vast aan de afspraak uit het raadsprogramma waarbij het budgettaire kader gevormd wordt door de door het rijk beschikbaar gestelde budgetten van de drie domeinen samen. De eerder geprognotiseerde tekorten in de komende jaren moeten zodoende opgevangen worden door de reeds vastgestelde maatregelen en mogelijk nog te nemen maatregelen binnen het sociaal domein.

Opgave Informatiesamenleving De opgave informatiesamenleving is in 2021 met een groter en integrale visie van start gegaan. Een opgave heeft, per definitie, een sterke maatschappelijke oriëntatie en inbedding. Vanuit de opgave zal de samenwerking met burgers, bedrijven en maatschappelijke partijen in de naaste toekomst opgezocht worden, echter moet er eerst de basis op orde binnen de eigen organisatie. De grootste prioriteit voor de komende twee jaren is om de informatievoorzieningsinfrastructuur op te tuigen. Hierbij is samenhang en integraliteit van belang. Een goed ontwerp van de data-governance moet ervoor zorgen dat de organisatie doelstellingen verenigd zijn met de informatievoorziening, processen en applicaties. Het huidige DataLab is al een tijdje bezig met het maken van prototype dataproducten voor diverse teams. De eerste dataproducten zijn thans in de maak, zoals de woningmarktmonitor, waarin de principes van een goede data-governance terug te zien zijn. Hiermee wordt de basis gelegd voor een robuust, consistent en coherent data landschap dat zich uitstekend leent voor opschaling naar de rest van de organisatie. Deze basis zal ook gebruikt worden om op korte termijn de implementatie van wetten, zoals de Wet open overheid en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer, in goede banen leiden.

Het data gedreven werken en de technologieën eromheen ontwikkelen zich in een hoog tempo. Dit vraagt een continue ontwikkeling van de werknemers die met informatievoorziening en automatisering bezig zijn. Een deel van de oplossing ligt in de bijscholing van het personeel. Naast de investering in het huidige personeel, zal er ook geïnvesteerd moeten worden in het aantrekken van specialisten in het brede data-domein. Voor het realiseren van de ambities van de organisatie en voor het beantwoorden van de data behoefte van de teams, is er een groter aantal specialisten nodig dan thans aanwezig is binnen de organisatie. 26

In het komende jaar (2022) zullen de eerste producten geleverd worden vanuit de opgave. Rondom de jaarwisseling wordt al begonnen met de verhuizing naar Sharepoint. Dit traject wordt per team goed begeleid, inclusief de training van alle medewerkers. Begin 2022 wordt ook het social intranet opgeleverd. Hiermee ontstaat een gepersonifieerd startscherm dat snel toegang geeft tot alle primaire en secundaire informatiebronnen van de organisatie. Medewerkers van de gemeente gaan hiermee niet alleen een andere manier van werken meemaken, maar hopelijk ook een manier van werken die heel leuk is en het werk vergemakkelijkt. Dit is de opmaat naar gezamenlijk zoektocht naar interessante, het liefst domein overstijgende, projecten die digitaal getransformeerd moeten worden. In het eerste kwartaal van 2022 wordt het eerste project opgeleverd dat volgens de principes van een goede data organisatie is uitgevoerd. Het betreft de woningmarktmonitor en kan goed functioneren als showcase voor andere teams en opgaven. Naast een stevige inzet om het data gedreven werken binnen de eigen organisatie op te tuigen, zal er blijvende aandacht zijn voor de externe oriëntatie van de opgave. Dit gebeurt in eerste instantie via het programma ICT Campus. Het programma zal vanuit een verzelfstandigde positie werken aan de Human Capital Agenda.

Dit betreft zowel de werving van nieuw talent voor de ICT bedrijven binnen Veenendaal, als ook het verhogen van de digitale volwassenheid van niet-ICT bedrijven. De innovatie tussen ICT en agri-food wordt voornamelijk vormgegeven door de bijdrage die geleverd wordt aan vooraanstaand onderzoek dat plaats vindt in het kader van de regiodeal en waar, onder andere, oplossingen gezocht worden voor het verlagen van de (stikstof) emissies. Tevens wordt binnen Veenendaal en binnen de Regio Foodvalley gekeken naar samenwerking met organisaties die mee willen doen met data gedreven oplossingen voor het bevorderen van positieve gezondheid. Hiervoor worden fieldlabs ingericht. Tot slot, wordt er gekeken naar een structurele samenwerking met de BOV (ondernemers) om verder inhoud en vorm te geven aan de ICT stad Veenendaal door de digitale volwassenheid en innovatie in alle sectoren een stap verder te brengen.

Opgave Duurzaam Veenendaal Duurzaam Veenendaal is een van de majeure onderwerpen van het gemeentelijke beleid. Het realiseren van de doelen voor deze ambitie kan alleen als dat in samenhang gebeurt met de andere doelen, zoals de ontwikkeling van Veenendaal naar een excellente woonstad, de Omgevingsvisie en de op basis daarvan (nog vast te stellen) uitvoeringsprogramma’s voor de fysieke leefomgeving, de herontwikkeling van woningbouwlocaties, de inzet voor de klimaatadaptatie en het vergroenen van de leefomgeving. Om deze samenhang te laten zien is de visie behorende bij Duurzaam Veenendaal opgenomen in de visie bij het programma Fysiek leefomgeving.

27

Programmaplan Programmaplan De begroting is opgebouwd uit de volgende begrotingsprogramma’s: 1: Fysieke leefomgeving 2: Economie, Werk en Ontwikkeling 3: Sociale leefomgeving 4: Burger en Bestuur 5: Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien 6: Bedrijfsvoering Ieder begrotingsprogramma start met een visie (hiervoor vormt het Raadsprogramma de basis), een korte uiteenzetting van de thema’s die in dat programma aan de orde zijn en een meerjarenraming per programma. De programma's 5 en 6 hebben vanwege hun aard een andere indeling gekregen (geen doelenboom). Daarna volgt per thema een algemene beschrijving, de doelenboom met vervolgens toelichting op de doelenboom. Met hierin de vaste vragenstructuur: Wat willen we bereiken? Wat gaan we hiervoor doen? Wat mag het kosten? Voor het bepalen van de doelstellingen per thema zijn we uitgegaan van de inhoudelijke doelen. We koppelen hieraan kosten op doelstellingsniveau. De ramingen op alle taakvelden binnen het thema zijn dit jaar op themaniveau weergegeven (vorige begroting was nog op programmaniveau). Met deze twee aanpassingen is er meer koppeling tussen beleid en financiën ontstaan. Per thema zijn de verbonden partijen benoemd die een bijdrage leveren aan de realisatie van de doelstellingen binnen dit thema. In paragraaf E (Verbonden Partijen), zijn deze verder beschreven.

De vermelde indicatoren in deze programmabegroting zijn de verplichte indicatoren welke het BBV voorschrijft.

28

PROGRAMMA 1 – FYSIEKE LEEFOMGEVING Visie Fysieke leefomgeving We zetten ons in voor een gezonde, duurzame en veilige leefomgeving waar onze inwoners en bedrijven zich prettig en medeverantwoordelijk voor voelen. De gemeente wil groeien en bloeien en in 2050 duurzame gemeente zijn. Groei & Bloei en Duurzaam Veenendaal We richten onze focus in het fysiek domein op activiteiten die bijdrage aan het bereiken van de doelstellingen van Duurzaam Veenendaal in 2050. De kernambitie Groei& Bloei is daarom verbonden met de kernambitie Duurzaam Veenendaal. We groeien, maar wel in een gezonde, duurzame en veilige omgeving. Zie verder hoofdstuk Opgaven en opgavegericht werken. Omgevingswet Waar nu veel wetten en regels zijn met betrekking tot de fysieke leefomgeving, worden deze samengebracht in de Omgevingswet welke zal ingaan op 1 juli 2022. Veenendaal is al hard aan de slag met het treffen van de nodige voorbereidingen op de Omgevingswet en zal er dan ook klaar voor zijn om in 2022 de fysieke leefomgeving te benaderen binnen de kaders van de Omgevingswet. In 2020 is de Omgevingsvisie vastgesteld. Deze visie is het nieuwe, integrale strategische beleidsdocument voor de gehele fysieke leefomgeving en vormt daarmee de basis voor het Omgevingsplan en de Omgevingsprogramma’s die vanaf 2021 zijn/worden vastgesteld.

Thema’s Fysieke leefomgeving I. Ruimtelijke ontwikkeling II. Openbare Ruimte III. Wijkgericht werken

Financiën Fysieke leefomgeving Bedragen x € 1.000

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

30.215

30.101

29.763

30.001

Lasten

38.513

38.181

39.008

39.172

Saldo programma (voor mutaties reserves)

-8.298

-8.080

-9.245

-9.171

Beschikkingen

1.374

3.337

2.102

2.102

Stortingen

1.733

2.839

142

177

Saldo mutaties reserves

-359

498

1.960

1.925

Saldo programma (na mutaties reserves)

-8.657

-7.582

-7.285

-7.246

Actuele ontwikkelingen Fysieke leefomgeving Thema I - Ruimtelijke ontwikkeling Herstructurering Franse Gat In 2023 wordt begonnen met de herstructurering van het Franse gat, conform de gebiedsvisie. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met Patrimonium Woonservice. De plannen worden nog nader uitgewerkt. Bodemtaken Onder de Omgevingswet, welke ingaat per 2022, wordt de gemeente bevoegd gezag voor de vaste bodem.

29

WWZ-regie (Wonen, Welzijn en Zorg) De komende jaren ontstaat door de vergrijzing en extramuralisering een steeds grotere maatschappelijke opgave rondom het langer zelfstandig thuis wonen. Middels een woonzorganalyse worden vraag en aanbod naar woonzorgvoorzieningen in beeld gebracht. Op basis hiervan wordt een afwegingskader voor nieuwe woonzorgontwikkelingen opgesteld. De dialoog vindt hierover plaats met uiteenlopende stakeholders in het stedelijk WWZoverleg en wordt vormgegeven op basis van samenwerkingsafspraken en actieplannen. Als onderdeel van het uitvoeringsprogramma Wonen vormen de woonzorganalyse, het afwegingskader en de samenwerkingsafspraken gezamenlijk de Woonzorgvisie. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Algemeen Op 1 januari 2022 treedt naar verwachting de eerste tranche Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking. Deze eerste tranche betreft de grondgebonden woningen en kleine bedrijfshallen. De Wkb heeft ingrijpende gevolgen voor het proces van bouwen en vergunningverlening voor een groot deel van de huidige omgevingsvergunningen. Doordat een belangrijk deel van de werkzaamheden verschuift naar private kwaliteitsborgers, die toezicht houden op het bouwproces, zal een deel van de toerekening van de bouwleges niet meer aan deze bouwplannen kunnen worden doorgerekend.

Bij het opstellen van de kadernota 2021 is na een eerste globale analyse rekening gehouden met een bedrag van € 200.000 aan structurele legesderving. Uit de analyse van de leges van de afgelopen jaren is berekend dat deze structurele legesderving naar verwachting hoger zal zijn, namelijk € 245.000. Toekomstige ontwikkelingen Op dit moment wordt gewerkt aan een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) waarin de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de gemeenten worden vastgelegd. Op dit moment is nog niet bekend wanneer deze AMvB wordt vastgesteld. In deze AMvB wordt ook een passage opgenomen over de leges die in rekening gebracht kunnen en mogen worden. Tot op heden is onduidelijk of de leges gemaximaliseerd worden. Als dit het geval is, zijn de gevolgen voor de legesinkomsten van Veenendaal waarschijnlijk ingrijpend omdat wij alle kosten die met vergunningverlening zijn gemoeid in de leges verdisconteren (100% kostendekkendheid) en de landelijke leges naar verwachting uitgaan van een lager tarief. Als gevolg van de invoering van de Wkb komt er per 1 januari 2022 ook een aantal nieuwe taken/werkzaamheden naar de gemeente toe. Dit betreft met name de toets van het door de kwaliteitsborger op te stellen borgingsplan en het ‘vrijgeven’ van de woning na oplevering door de kwaliteitsborger.

Vanwege het ontbreken van landelijke proefprojecten, is het op dit moment onduidelijk hoeveel tijd deze werkzaamheden omvatten. Tranches 2 en 3 Na tranche 1 treden in de toekomst wellicht ook de tranches 2 en 3 in werking. Het gevolg hiervan is dat alle omgevingsvergunningen voor de activiteit bouwen onder de Wkb vallen. Hoewel het op dit moment totaal niet zeker is of die tranches in werking treden en op welk moment, wordt gestreefd naar het jaar 2025. Uit een globale verkenning van de verleende omgevingsvergunningen is gebleken dat dit om een extra legesderving van ongeveer € 800.000 gaat, boven op de verwachte legesderving van € 245.000 als gevolg van de eerste tranche. Thema II - Openbare ruimte Integrale aanpak in de Fysieke leefomgeving Om de doelen van de opgave Groei en Bloei en Duurzaam Veenendaal, in samenhang met de overige activiteiten in de fysieke leefomgeving, te kunnen realiseren is een integrale aanpak nodig. Deze noodzaak wordt nog eens benadrukt door de grote opgave die warmteen energietransitie van de gemeente vraagt. Het Klimaatakkoord en de opdracht die daarin aan de gemeenten is gegeven, zorgt voor een intensief traject waar een duidelijke sturing 30

nodig is om de doelen te behalen. De ontwikkeling van Veenendaal naar een excellente woonstad, de Omgevingsvisie en de op basis daarvan (nog vast te stellen) uitvoeringsprogramma’s voor de fysieke leefomgeving, de herontwikkeling van woningbouwlocaties, de inzet voor de klimaatadaptatie, de vergroening van de leefomgeving, de eerdergenoemde warmte- en energietransitie vragen om een integrale aanpak. Enerzijds om te zorgen dat de schaarse ruimte zo efficiënt en doelmatig mogelijk wordt benut. Anderzijds om met de inzet van de beperkte financiële middelen toch onze doelstelling te kunnen halen. Dit vindt plaats door via een wijk- of buurtscan op te halen wat er speelt in de wijk of buurt, welke ruimtelijke ontwikkelingen zijn er te verwachten of al gepland. Dit wordt gekoppeld aan de uitvoeringsplannen voor het beheer van de openbare ruimte en de uitvoeringsplannen voor implementatie van de warmtevisie. Dit wordt samen met de wijk uitgewerkt in een Wijk of buurtontwikkelplan en voorzien van een financieringsplan en wordt vervolgens integraal wijk voor wijk opgepakt. Van groei naar 'groei en beheer' Voor het beheer van de openbare ruimte staan we aan de vooravond van grootschalige en langdurige vervangingsinvesteringen. Veenendaal is straat voor straat gebouwd uit de incidentele opbrengsten van de ontwikkelingen / bouwgrondexploitatie in de periode 1960 tot nu.

Veenendaal zal nu straat voor straat vernieuwd moeten worden uit eigen middelen. Daarnaast staat de komende jaren grootschalig onderhoud van asfaltwegen op de planning, met name op de industrieterreinen. Meekoppelen met rioleringsprojecten is hier niet grootschalig aan de orde. Voor de komende periode is hiervoor € 250.000 per jaar gereserveerd; op de langere termijn vraagt dit noodzakelijke onderhoud echter een grotere inspanning. Mobiliteit Landelijk en Europees is een doelstelling vastgesteld om het aantal dodelijke verkeersslachtoffers tot nul terug te brengen. Hiervoor is in Nederland het strategisch plan verkeersveiligheid (SPV) vastgesteld. Met als doel om de hiervoor noodzakelijke maatregelen te versnellen is vanuit het ministerie van Infrastructuur en Milieu een impulsregeling verkeersveiligheid opgesteld, waarbij de rijksoverheid de kosten van de te nemen maatregelen tot 50% cofinanciert. Op dit moment wordt in kaart gebracht welke maatregelen wenselijk en/of noodzakelijk zijn, naar verwachting is het verkeersveiligheidsplan eind 2021 gereed. Voor de uitvoering van de maatregelen uit dit plan zijn wij uiteraard alert op de financiering van de impulsregeling en eventuele cofinanciering vanuit de provincie. Ook de gemeente zal zowel tijd (capaciteit) en middelen beschikbaar moeten stellen om het doel van nul verkeersdoden te bereiken.

Ook bereiden wij ons voor op de mogelijkheden van zelfrijdend vervoer. Het rijk heeft hiervoor een wettelijk verplicht pakket aan maatregelen (verzameling data) opgesteld, de zogeheten data top 15. Hierin worden allerlei gegevens gevraagd (digitalisering verkeersbesluiten, realtime overzicht werkzaamheden, gegevens verkeerslichten (vanaf 2023 iVRI), controle areaalgegevens) die niet alleen de komende jaren inspanning vragen om ze te verzamelen, maar ook daarna structureel tijd kosten om ze actueel te houden. Hiervoor zijn extra capaciteit en middelen noodzakelijk. In de programmabegroting is hiervoor € 221.000 opgenomen. Fietsparkeren-centrum In zowel de Omgevingsvisie als het Programmaplan Vitale Binnenstad is de ambitie opgenomen om ons centrum te vergroenen en meer ruimte voor verblijf en ontmoeting te realiseren. Dit betekent dat er op termijn minder verharding zal zijn en dit heeft gevolgen voor huidige functies en gebruik zoals het parkeren van de fiets. Wat betreft het fietsparkeren is het nu op sommige plekken in het centrum al een uitdaging om dit in goede banen te leiden. We stimuleren het fietsgebruik en naar verwachting zal het fietsgebruik in de toekomst alleen maar toenemen. Bij de uitvoering van de plannen voor de Duivenweide zal daarom een nieuwe / verbeterde fietsenstalling gerealiseerd worden. Ook in 31

Brouwerspoort is plek gevonden voor extra stallingsmogelijkheden voor de fiets. Echter ook op andere plekken in het centrum is het stallen van de fiets een uitdaging en daarom blijven we zoeken naar nieuwe mogelijkheden en ruimte om het fietsparkeren centrumbreed in goede banen te leiden. Eventuele nieuwe inpandige stallingen maar ook stallingen in de openbare ruimte kosten geld. Zodra nieuwe mogelijkheden gevonden zijn zullen wij u opnieuw informeren. Herinrichting Duivenweide en Kerkewijk De raad heeft de gebiedsvisie Duivenweide en Kerkewijk vastgesteld. De nieuwe Duivenweide moet een groene en aantrekkelijke verblijfsplek voor bewoners en bezoekers van de binnenstad worden, met volop mogelijkheden om te ontmoeten en te beleven. Voor het realiseren van deze centrale ambitie zullen er bij een herinrichting vier grote ingrepen gedaan worden: 1. 2. 3. 4.

Herinrichting Kerkewijk: Lampegietersplein; Verleggen fietspad en een nieuwe / verbeterde fietsenstalling; Combinatie parkeren en kleinschalige evenementen; Hortus Culturis: groen en verblijf achter de Frisiavilla.

In het Investeringsplan is een totaalbedrag opgenomen van € 970.000 voor dit doel. Bewegen en Sporten in de openbare ruimte Vanuit de Omgevingsvisie en vanuit de samenleving is er behoefte aan aanpassingen in de openbare ruimte om de verschuiving van sporten in verenigingsverband naar sporten in de openbare ruimte te faciliteren. Deels zal dit via het openstellen van sportparken gebeuren. Het huidige speelbudget is echter alleen gericht op kinderen van 0-12 jaar. Het budget dat nodig is om ook de ruim 5000 12-18-jarigen en de volwassenen en ouderen te faciliteren in sporten en bewegen wordt binnen het in het najaar door de raad vast te stellen Omgevingsprogramma Openbare Ruimte (OPOR) nader uitgewerkt. Uitgangspunt van het nieuwe beleid voor bewegen, ontmoeten, sporten en spelen is inclusiviteit, met ruimte voor alle generaties waarbij ook rekening wordt gehouden met mensen met een beperking. Klimaatadaptatie en vergroenen Veenendaal timmert aan de weg als het gaat om klimaatadaptatie. Binnen en buiten de gemeente is men steeds meer bewust van de effecten van klimaatverandering en van het feit dat men er zelf iets aan kan doen. Het gaat om maatregelen tegen overlast of gevaar door water, droogte, hitte en overstroming.

Voor zover de maatregelen een relatie hebben met de verwerking van regenwater of grondwater (wateroverlast en droogte), kan dit bekostigd worden vanuit de rioolheffing. Wanneer deze relatie er niet is (hittestress en meerlaagsveiligheid), zal naar andere middelen moeten worden gezocht. Voor een belangrijk deel zijn de maatregelen uitgewerkt in het nog vast te stellen Omgevingsprogramma Openbare Ruimte (OPOR) en het Omgevingsplan. In de OPOR zal tevens aandacht besteed worden aan de bekostiging van de verschillende maatregelen, de samenwerking met andere partijen en het stimuleren van inwoners, bedrijven en scholen om ook op privaat terrein te werken aan klimaatadaptie. Veenendaal Schoon Eind 2022 stopt de externe financiering van 'Veenendaal Schoon' vanuit Nedvang. Wij willen de activiteiten rondom 'Veenendaal schoon' voortzetten en hebben dit opgenomen in het in september 2021 vastgestelde Beleidsplan huishoudelijk afval 2022-2025. Voor een klein deel wordt in financiële dekking voorzien in het Omgevingsprogramma openbare ruimte (OPOR) dat in het najaar van 2021 ter vaststelling aan de raad wordt voorgelegd.

32

Thema III - Wijkgericht werken Participatie en initiatieven Sinds 2020 zijn vanuit het fysieke domein wijkteams actief die bewonersinitiatieven en participatie stimuleren. Het op de juiste wijze communiceren naar bewoners is hiervoor een essentieel onderdeel. In vergelijking met andere gemeenten wordt er in Veenendaal al veel gedaan aan participatie, zeker bij de uitvoering van specifieke projecten. Inmiddels is er op basis van het gemeentelijk participatiebeleid (vastgesteld in 2019) een implementatieplan opgesteld, met name om de inspanningen vanuit de bewoners een impuls te geven. Om dit plan uit te voeren is in scenario 2 van de Kadernota rekening gehouden met de aanstelling van een participatiespecialist. Deze functionaris zal zich bezighouden met participatie in brede zin in de gemeente Veenendaal. De focus ligt hierbij op het vormgeven, uitvoeren en ontwikkelen van participatie in de samenleving en bij het wijkgericht werken in en met de wijk(teams).

Thema I – Ruimtelijke ontwikkeling Algemeen Ruimtelijke ontwikkeling Bij het faciliteren van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen maken we de afweging tussen het belang van de initiatiefnemer en de bescherming van het algemeen belang. We zorgen ervoor dat de bestemmingsplannen werkbaar zijn en voldoen aan de wettelijke eisen. We blijven ons inzetten op het behoud van het erfgoed in Veenendaal. We werken nauw samen met plaatselijke zorginstellingen en corporaties. Op deze manier proberen we voldoende betaalbare sociale woningbouw en woonvormen met zorg in Veenendaal te behouden en te ontwikkelen.

Wat willen we bereiken? Grondexploitatie De grondexploitaties dragen bij aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen door onder andere: • • •

Bij verkoop gemeentelijke bouwgrond aandacht voor duurzaamheid / energieneutraal; Creëren van voldoende aanbod voor de huidige marktvraag; Aandacht voor bijzondere doelgroepen (sociale woningbouw / geschikt voor ouderen en zorg).

Dit wordt uitgevoerd conform de financiële uitgangspunten van het raadsprogramma.

Wat gaan we daarvoor doen? Jaarlijks worden de grondexploitaties herzien en vastgesteld door de gemeenteraad bij het projectenboek. Naast dat in het projectenboek jaarlijks de grondexploitaties herzien en vastgesteld worden, wordt ook het financiële resultaat verwerkt in de risicoreserve grondexploitaties en vergeleken met het benodigde weerstandsvermogen.

Wat willen we bereiken? Hoogspanningslijn ondergronds Verkabeling (ondergronds brengen) van de bovengrondse 150KV hoogspanningslijn, vanaf westzijde Slaperdijk tot aan de Rondweg Oost.

Wat gaan we daarvoor doen? In juli 2020 is de Realisatieovereenkomst met TenneT gesloten. Naar verwachting zal de aanleg van de kabels in 2e kwartaal 2023 gaan starten. Tot die tijd vinden nadere onderzoeken en optimalisatie van het tracé plaats en worden ruimtelijke procedures doorlopen. Ook worden de contractdocumenten voor de uitvoering

33

voorbereid. De aanleg ondergronds en verwijdering bovengrondse lijnen/masten neemt vervolgens ruim 2 jaar in beslag.

Wat willen we bereiken? I.a. Goede afweging van de invulling van de ruimtelijke omgeving waarbij we proactief een gezonde duurzame en veilige leefomgeving bevorderen. Keuzes omtrent in- en externe initiatieven die invloed hebben op de invulling van de fysieke leefomgeving zullen worden geïnspireerd door de kwaliteitsdoelstellingen met als speerpunten: gezondheid, duurzaamheid en veiligheid, zoals deze zijn geformuleerd in de in 2020 vastgestelde Omgevingsvisie. Deze keuzes worden door het gemeentebestuur in samenspraak met alle belanghebbenden gemaakt. Naast een goede invulling van urgente opgaven staat ook het benutten van kansen op kwaliteitsverbetering centraal.

Wat gaan we daarvoor doen? I.a.1. Integrale afweging tussen alle onderwerpen die ruimte vragen waarbij een zorgvuldige afweging van de belangen plaatsvindt. Bij ruimtelijke ontwikkelingen zijn alle relevante beleidsterreinen integraal betrokken. I.a.2. Kosten voor ruimtelijke investeringen en eigen plankosten aan derden doorberekenen. Voorafgaand aan de bestemmingsplanprocedure wordt een exploitatieovereenkomst met de ontwikkelaar afgesloten waarin onder andere afspraken over het kostenverhaal worden gemaakt. Daar waar de gemeente het initiatief neemt om een herontwikkelingslocatie aan te pakken wordt aan de hand van een exploitatieplan gekeken of een dergelijke herontwikkeling wel rendabel is. I.a.3. Goede beheersing van actieve, gemeentelijke grondexploitaties. Jaarlijks worden in het projectenboek de grondexploitaties herzien wat het kader vormt voor de uitvoering. Beheersing vindt plaats binnen een projectorganisatie, inclusief risicomanagement en diverse interne verantwoordingsmomenten. Beheersing is derhalve een continu proces. I.a.4. Actueel ruimtelijk beleid voortzetten en uitvoeren. Nieuwe ruimtelijke initiatieven worden getoetst aan het ruimtelijk beleid. Verzoeken die niet passen binnen de geldende regels moeten in ieder geval voldoen aan de pijlers van de Omgevingsvisie: gezond, duurzaam en veilig. I.a.5.

Als voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet stellen we het omgevingsplan deel 1 in ontwerp vast. De invoeringsdatum van de Omgevingswet is naar verwachting uitgesteld tot 1 juli 2022. Dit is ook van invloed op de planning van het gemeentelijk proces voor de totstandkoming van het Omgevingsplan, deel I. Hierdoor is de vaststelling van het ontwerp Omgevingsplan deel 1 door de gemeenteraad voorzien in oktober 2021. De definitieve vaststelling van Omgevingsplan, deel I zal in februari 2022 plaatsvinden. Het gaat om een nieuw instrument die naar aard en inhoud complex is.

Wat willen we bereiken? I.b. Voldoende aanbod van het juiste type woningen afgestemd op de vraag naar wonen. De vergrijzing en het langer zelfstandig thuiswonen vragen om een aanpassing van de woningvoorraad. We bouwen typen woningen die daarop aansluiten zodat de woningvoorraad overeenkomt met de toekomstige vraag.

Wat gaan we daarvoor doen? I.b.1. De komende jaren met name op inbreidingslocaties de juiste typen woningen neer te zetten. De Omgevingsvisie en het uitvoeringsprogramma Wonen bepalen dat we de komende jaren alle nieuwbouw minimaal levensloop bestendig bouwen. We realiseren vooral typen woningen die nu nog in Veenendaal ontbreken waardoor er nieuw aanbod ontstaat wat 34

doorstroming uit de bestaande voorraad stimuleert. Zo komen meer gezinswoningen en appartementen vrij voor jongeren terwijl ouderen langer in hun nieuwe woning kunnen blijven wonen. I.b.2. Anticiperen op demografische en economische ontwikkelingen door het nieuwe woonbeleid in de Omgevingswet. In het woonbeleid wordt vastgelegd welke typen woningen er toegevoegd worden als de kans zich voordoet. In het uitvoeringsprogramma Wonen is het Companen rapport over de behoefte aan wonen met zorg in Veenendaal verwerkt. Op basis van dit rapport voorkomen we per zorgdoelgroep toekomstige tekorten of overschotten in huisvesting. Door zorggeschikte woningen toe te voegen nabij voorzieningen vullen we de vraag naar comfortabel en veilig wonen van ouderen in. Deze woningen worden zo gebouwd dat zij op de lange termijn ook als reguliere woning bewoond kunnen worden.

Wat willen we bereiken? I.c. Het cultuurhistorisch erfgoed van Veenendaal draagt bij aan de identiteit van de stad.

Wat gaan we daarvoor doen? I.c.1. Het cultuurhistorisch erfgoed wat er is behouden door subsidie voor onderhoud te verstrekken. Aanvragen om subsidies voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten worden getoetst aan de subidieverordening onderhoud gemeentelijke monumenten Veenendaal.

Wat willen we bereiken? Nieuwe brandweerkazerne / verplaatsing wijkservice Duurzame inzet van de brandweer mogelijk maken en tevens afronding van de ruimtelijke ontwikkeling van het plan Stationskwartier.

Wat gaan we daarvoor doen? Op basis van het besluit voor de ontwikkeling van een nieuwe kazerne en verplaatsing Wijkservice wordt hier in 2022 uitvoering aan gegeven. In 2022 wordt een voorstel voorgelegd voor de beschikbaarstelling van het investeringsbudget voor de nieuwe kazerne. In de meerjarenraming bij deze programmabegroting is structureel rekening gehouden met de volgende indicatieve bedragen: • •

€ 45.000 extra exploitatielasten (met ingang van 2024) voor Wijkservice; € 300.000 exploitatielasten (met ingang van 2024) voor de nieuwe brandweerkazerne.

Wat willen we bereiken? Omgevingswet Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. Deze wet geldt vanaf dat moment ook voor de gemeente Veenendaal. Organisatie en bestuur bereiden zich voor op de implementatie.

Wat gaan we daarvoor doen? 1. In 2022 stelt de gemeenteraad het Omgevingsplan deel I vast. De vaststelling van het Omgevingsplan deel I door de gemeenteraad is voorzien in februari 2022. Het gaat om een nieuw instrument dat naar aard en inhoud complex is. 2. In 2022 en volgende jaren wordt bij de totstandkoming van het omgevingsplan en de uitvoering daarvan invulling gegeven aan participatie door samenleving en andere stakeholders.

35

3. De organisatie is zodanig ingericht dat vanaf 1 juli 2022 de Omgevingswet adequaat uitgevoerd kan worden. De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 juli 2022 in werking. Voorafgaand aan de inwerkingtreding zijn de werkprocessen vastgesteld en zijn er afspraken gemaakt met de samenwerkingspartners zoals de ODRU en VRU.

Wat willen we bereiken? Visie Stadspark Het Stadspark wordt minder gebruikt, benut en beleefd dan mogelijk is. Dit is een gemiste kans. Meerdere signalen vanuit de samenleving geven de wens weer om het Stadspark meer tot zijn recht te laten komen.

Wat gaan we daarvoor doen? In 2022 wordt de visie voor het stadspark inclusief omgeving (bijvoorbeeld de surfvijver), die in coproductie met de omgeving wordt vormgegeven, ter vaststelling aan de raad voorgelegd. (In dekking voor een daadwerkelijke ontwikkeling is in deze programmabegroting nog niet voorzien).

Wat willen we bereiken? Energieneutraal 2050 In juni 2021 is het Ontwerp-Programmaplan Energieneutraal Veenendaal 2022-2025 vastgesteld. Daarin zijn de tussendoelen opgenomen die leiden naar het einddoel: energieneutraal in 2050. De tussendoelen voor eind 2025 zijn: 10% energieneutraal, met 10% energiebesparing t.o.v. 2014, 10% aardgasreductie t.o.v. 2019 en 10% van het totale energieverbruik is duurzaam opgewekt. De uitwerking van de inspanningen in het kader van ENV2050 is verwerkt onder de ENV doelstellingen bij Ruimtelijke Ontwikkeling, bij Openbare Ruimte en bij Onderhoud Kapitaalgoederen.

Wat gaan we daarvoor doen? 1. We werken nauw samen met interne en externe belanghebbenden, om de doelstellingen van het programma Energieneutraal Veenendaal in samenhang met de opgaves van de gemeente te realiseren. 2. We werken op strategisch niveau aan de communicatie over de energietransitie in Veenendaal. 3. Wij geven uitwerking aan de opdracht om als regio een deel van de landelijke energiedoelstelling voor 2030 en 2050 te realiseren door in Regio Foodvalley samen te werken (onder meer) aan een Regionale Energie Strategie.

Wat willen we bereiken? De gemeente Veenendaal draagt met het verduurzamen van woningen, bedrijven en kantoren bij aan de doelstellingen uit het ENV programma voor 2022-2025. Conform de vastgestelde ambities in het 2e programmaplan energieneutraal Veenendaal (planperiode 2022-2025) wil de gemeente de gebouwde omgeving in Veenendaal verduurzamen.

Wat gaan we daarvoor doen? 1. We gaan door met goedlopende projecten om onze inwoners gemeentebreed te ondersteunen in aanpak van de eigen woning en/of bij gedragsverandering en breiden deze aanpak uit. Daarbij richten we ons sterk op communicatie en bewustwording.

36

2. We maken energietransitie en specifiek de warmtetransitie integraal onderdeel van gebiedsvisies voor (in ieder geval) het Franse Gat en het Ambacht, waarbij de plannen optellen naar gemiddeld 25% aardgasreductie in 2030. 3. We richten een coalitie op van ambassadeursbedrijven op het gebied van energietransitie in Veenendaal. 4. We stellen in de periode 2022-2025 buurtuitvoeringsplannen op voor de 7 buurten/bedrijventerreinen die benoemd zijn in de Transitievisie Warmte, optellend naar gemiddeld 40% aardgasreductie in 2030. 5. We stimuleren en realiseren innovaties op het gebied van energieneutraal wonen en werken. 6. We verrichten onderzoek, ontwikkelen beleidsinstrumenten en starten projecten op om gemeentebreed regie te voeren op de energietransitie. 7. We versterken bewustwording bij bedrijven door versterking van het energieloket voor bedrijven en met inzet van diverse communicatie-instrumenten. 8. We versterken het energietoezicht bij bedrijven en maatschappelijke instellingen.

Beleidsindicatoren Ruimtelijke ontwikkelingen Veenendaal

Landelijk

Taakveld

Indicator

Eenheid

Bron

Beschrijving

2020 2021 2022 2020 2021 2022

8.1 Ruimtelijke ordening

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

Basisregistratie adressen en gebouwen

Aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.

nb

nb

nb

nb

nb

nb

Verbonden partijen Ruimtelijke ontwikkelingen Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) De Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) ondersteunt vijftien gemeenten en andere overheden in de regio Midden-Nederland bij de uitvoering van milieu- en omgevingstaken. Dit met een breed scala aan producten en diensten op het terrein van o.a. bodem, bouw- en woningtoezicht, vergunningen en meldingen, geluid en lucht, klimaat, energie en duurzaamheid, natuur- en milieueducatie, ruimtelijke ordening en toezicht en handhaving. (Bron: www.odru.nl) Zodoende ondersteunt de ODRU gemeenten bij het waarborgen en ontwikkelen van een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. De vijftien deelnemende gemeenten van de ODRU zijn de gemeenten Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, IJsselstein, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden en Zeist. Ontwikkelingsbedrijf Veenendaal-Oost BV (OVO) Ontwikkelingsbedrijf Veenendaal-oost C.V. en ontwikkelingsbedrijf Veenendaal-oost beheer B.V. hebben tot doel het realiseren van een plangebied aan de oostkant van Veenendaal voor circa 4.000 woningen.

37

Beleid gerelateerd aan thema Ruimtelijke ontwikkelingen Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Nota Grondbeleid

15-10-2020

Nota bovenwijkse voorzieningen

15-10-2020

Ontwerp Programmaplan ENV 2022-2025

28-6-2021

Ontwerp Transitievisie Warmte 1.0

28-6-2021

Omgevingsvisie

17-12-2020

Taakvelden thema Ruimtelijke ontwikkeling Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

5.5 Cultureel erfgoed

Baten

-1

-1

-1

-1

Lasten

148

150

151

153

147

150

150

152

Begroting 2022

Totaal 5.5 Cultureel erfgoed 8.1 Ruimtelijke ordening

Begroting 2025

-69

-71

-72

-73

Lasten

234

235

238

240

164

164

165

167

Baten

-8.784

-7.626

-8.063

-8.063

Lasten

8.784

7.626

8.063

8.063

0

0

0

0

-3.003

-3.070

-1.938

-1.964

Totaal 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

Begroting 2024

Baten

Totaal 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

Begroting 2023

Baten

1.640

2.371

1.992

1.994

Totaal 8.3 Wonen en bouwen

Lasten

-1.363

-699

54

29

Totaal Thema Ruimtelijke ontwikkeling

-1.052

-385

369

348

Thema II – Openbare Ruimte Algemeen Openbare ruimte De openbare ruimte van Veenendaal is schoon, heel, duurzaam, toegankelijk en veilig. Wij doen dit wijkgericht, waarbij per wijk met bewoners afspraken worden gemaakt over wat wij gaan doen en op welke wijze bewoners kunnen meedenken en/of meedoen. Om draagvlak te krijgen voor de te nemen maatregelen en rekening te kunnen houden met de wensen van de bewoners, werken wij grotere onderhouds- en inrichtingsplannen altijd uit in samenwerking met omwonenden. Wij informeren duidelijk en op tijd over de uitvoering van werkzaamheden. Wij onderhouden de openbare ruimte op een A-kwaliteit (de winkelcentra en de begraafplaats). Op de overige wijken en de industrieterreinen groeit het kwaliteitsniveau weer langzaam naar B-niveau. Voor mobiliteit wordt samengewerkt met onze partners binnen FoodValley, samen streven wij naar goede verbindingen voor het openbaar vervoer, dit onder andere door als regio samen te werken aan de TBOV2040 en de intercitystatus van Veenendaal – De Klomp te blijven benadrukken. Ook wordt samengewerkt aan goede fietsverbindingen in een autoluw Binnenveld. Binnen Veenendaal zetten wij in op verbetering van de fietsinfrastructuur, onder andere bij de reconstructie van de Ambachtstraat en de Boslaan. Provinciaal wordt meegedacht en gewerkt aan het realiseren van snelfietsroutes.

Daarnaast willen wij inzetten op een verhoging van de verkeersveiligheid. Indien de in het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid aangevraagde subsidie bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu wordt gehonoreerd kan de inrichting van een aantal woonwijken worden verbeterd.

38

Duurzaamheid en klimaatadaptatie maken onlosmakelijk onderdeel uit van onze werkzaamheden in de openbare ruimte. Hierbij passen wij ook de ruimte toe die de in november 2020 door de raad vast te stellen notitie parkeernormering biedt. De afvalinzameling draagt bij aan de doelstellingen voor een circulaire economie (van afval naar grondstof).

Wat willen we bereiken? II.a. De inwoners zijn tevreden als het gaat om de parameters ‘schoon, heel en veilig’ in de openbare ruimte en beoordelen dit met minimaal een 6,5. Omdat wij de ervaring van onze inwoners als het gaat om de kwaliteit van de openbare ruimte graag willen weten vragen wij elke twee jaar in de leefbaarheidsmonitor naar de waardering van hen. Met het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau B (en A in de winkelcentra en begraafplaats) is het uitgangspunt dat de waardering minimaal een 6,5 moet zijn.

Wat gaan we daarvoor doen? II.a.1. We houden bij het onderhoud en aanpassingen in de openbare ruimte rekening met de wensen van de inwoners. II.a.2. Na realisatie projecten evalueren we samen met bewoners het resultaat en proces en stellen indien nodig het werkproces of resultaat bij. De volgende projecten worden in 2022 geëvalueerd met bewoners: • • • • •

De herinrichting Ambachtsstraat; De herinrichting van de wijk Dragonder-noord (deels geëvalueerd in 2022); Geluidschermen Grote Beer; Herinrichting van de Kerkewijk fase 3 (het laatste gedeelte); Het parkje bij Pionierkwartier.

Wat willen we bereiken? II.b. de gemeente Veenendaal draagt met het verduurzamen van de mobiliteit bij aan de doelstellingen uit het ENV-programma voor 2022-2025 Conform de vastgestelde ambities in het 2e programmaplan Energieneutraal Veenendaal (planperiode 2022-2025) werkt de gemeente aan een duurzame mobiliteit.

Wat gaan we daarvoor doen? II.b.1. We werken aan bewustwording van verduurzamen van mobiliteitsgedrag. II.b.2. We zorgen dat het omgevingsbeleid (Omgevingsvisie, -programma's en -plan) in lijn is met de ambities voor duurzame mobiliteit. II.b.3. We faciliteren elektrisch rijden. II.b.4.We stimuleren doorontwikkeling van waterstofmobiliteit. II.b.5. We stimuleren en realiseren innovaties op het gebied van energieneutraal verkeer & energieneutrale mobiliteit

Wat willen we bereiken? II.c. Veenendaal is beter bestand tegen klimaatveranderingen. Op zowel het openbare (gemeentelijke) terrein als op het particuliere terrein werken wij aan maatregelen tegen de overlast door hitte, droogte en water. 39

In het deltaplan Ruimtelijke adaptatie is de ambitie uitgesproken dat Nederland in 2050 klimaatadaptief en water-robuust is ingericht. De hittegolven en droogte in 2019 en 2020 en de buien uit de zomer van 2021 hebben de noodzaak aangetoond voor het aanpassen van de openbare ruimte in Veenendaal. We zetten ons dan ook blijvend in voor het zoveel mogelijk afkoppelen van regenwater en ontzorgen bewoners daar waar wij regenwaterriolen aanleggen, ook streven wij naar het aanbrengen van zoveel mogelijk groen. De druk op de openbare ruimte wordt hierdoor vergroot, en er zullen keuzen gemaakt moeten worden over prioriteiten voor de inrichting van het openbare gebied.

Wat gaan we daarvoor doen? II.c.1. We voeren stimuleringsacties uit voor het klimaatadaptief inrichten van particulier terrein, we streven hierbij naar het afkoppelen van 200 bestaande panden en het vergroenen/ontstenen van particulier terrein. Belangrijke instrumenten zijn voorlichting, stimuleringsregelingen en het ontzorgen van het afkoppelen bij rioolreconstructies. II.c.2. Wij geven verder vorm aan de uitvoering van het plan van aanpak voor het ontstenen van de openbare ruimte van Veenendaal.

Wat willen we bereiken? II.d. De afvalinzameling draagt bij aan een circulaire economie waarbij we voor 2025 als tussendoel hebben: maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar, 75% afvalscheiding en 65% recycling. Het in de vorige Programmabegroting opgenomen doel van maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar in 2023 en 80 kg in 2025 blijkt nog net iets te ambitieus en zal in 2023 nog niet zijn gehaald. We zijn wel goed op weg. Daarom is in het nieuwe afval beleidsplan (Beleidsplan huishoudelijk afval 2022-2025) een tussendoel opgenomen van 100 kg per inwoner per jaar voor 2025, 75% afvalscheiding en 65% recycling. Het noemen van een percentage voor recycling is nieuw. In het beleidsplan staat dat het niet alleen gaat over véél afval scheiden maar ook góed afval scheiden, omdat een goede afvalscheiding leidt tot een betere kwaliteit grondstoffen en meer hergebruik.

Wat gaan we daarvoor doen? II.d.1. De gf+e inzameling bij hoogbouw wordt voortgezet. In 2020 en 2021 is de inzameling van gf+e bij hoogbouw ingevoerd. Hierbij zijn hoogbouwcomplexen na een aanvraag voor een gf+e voorziening aangesloten op een eigen (per complex) of gedeelde (met meerdere complexen) voorziening. Het project als zodanig is afgerond, maar de gf+e inzameling bij hoogbouw blijft een continu proces. Zowel bij nieuwe, losse aanvragen als bij nieuwbouw- en inbreidingsprojecten wordt gekeken naar een optimale invulling van de gf+e inzameling. II.d.2. Wij voeren het uitvoeringsprogramma van het afvalbeleidsplan uit. Het nieuwe afval beleidsplan (Beleidsplan huishoudelijk afval 2022-2025) is in september 2021 door de raad vastgesteld. De acties uit het als bijlage bij dit plan opgenomen uitvoeringsprogramma worden uitgevoerd.

Wat willen we bereiken? II.e. In 2022 vormt circulariteit altijd een inkoopcriterium binnen aanbestedingen. We zetten ons actief in voor een circulaire economie, de rijksbrede ambitie is om in 2050 volledig circulair te zijn, tussenstap in 2030 is het streven naar een vermindering van 50% in het gebruik van ‘primaire grondstoffen’ (mineralen, metalen en fossiel). Veenendaal denkt en handelt daarom in alle besluiten in kringlopen. Afval is grondstof. Veenendaal inspireert inwoners, bedrijven en organisaties in duurzaam denken en doen door zelf het goede voorbeeld te geven.

40

Wat gaan we daarvoor doen? II.e.1. Circulariteit vormt een belangrijk onderdeel in de projecten. Bij de volgende 2 projecten vormt circulariteit een belangrijk onderdeel in de inkoop/aanbesteding: • •

Herinrichting van de wijk ''De Pol'' wordt circulariteit meegenomen in de EMVI (economisch meest voordelige inschrijving) uitvraag; De herinrichting van de Duivenwal/Duivenweide.

Het Integraal Kindcentrum(IKC) voor het Franse Gat is circulair aanbesteed met een andere aanbestedingsvorm, waarbij we de markt in een vroeg stadium betrekken bij de ontwikkeling van het bouwplan. Deze manier van aanbesteden willen we in de toekomst toepassen voor alle IKC’s en ook uitbouwen naar andere aanbestedingen, vooruitlopend op de eis dat vanaf 2030 alle inkoop van de gemeente circulair aanbesteed moet worden.

Wat willen we bereiken? II.f. De gemeente draagt bij aan de CO2-reductie in de openbare ruimte uit het ENVprogramma voor 2022-2025.

Wat gaan we daarvoor doen? II.f.1. We onderzoeken en realiseren opwek van duurzame energie in de openbare ruimte. II.f.2. We nemen meer CO2 op door vergroening van Veenendaal.

Wat willen we bereiken? II.g. 0 (nul) verkeersdoden in 2050.

Wat gaan we daarvoor doen? II.g.1. Acties uit het verkeersveiligheidsprogramma (dat in 2021 nog moet worden vastgesteld) uitvoeren.

Wat willen we bereiken? II.h. Eind 2023 is minimaal 90% van de Data Top-15 lijst op orde.

Wat gaan we daarvoor doen? II.h.1. Eind 2022 zijn 9 van de 15 Data Top-15 items op orde.

Beleidsindicatoren Openbare ruimte Veenendaal Eenheid

Indicator

7.3 Afval

Omvang huishoudelijk Kg/inwoner CBS Niet gescheiden ingezameld restafval huishoudelijk afval.

121,8

nb

nb

nb

nb

nb

7.4 Milieubeheer

Hernieuwbare elektriciteit

nb

nb

nb

nb

nb

nb

%

Bron Beschrijving

Landelijk

Taakveld

RWS

2020 2021 2022 2020 2021 2022

Verbonden partijen Openbare ruimte Afvalcombinatie De Vallei NV (ACV) ACV is een overheids-NV. De missie van ACV is de opdracht gevende gemeenten, bedrijven en particulieren te ontzorgen op het gebied van afval & reiniging en te opereren als de logische, regionale samenwerkingspartner. Gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht (AVU) De AVU zorgt onder andere voor de verwerking van het Veenendaalse huishoudelijke afval.

41

De kosten worden één op één doorberekend aan de gemeente en zitten in het tarief van de afvalstoffenheffing.

Beleid gerelateerd aan thema Openbare ruimte Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan 1)

20-12-2012

Parkeervisie 2013 – 20201) en parkeernormennota 2)

17-10-2012

Integraal beheerplan / Gemeentelijk water en rioleringsplan 2017-2020 1)

22-6-2017

Groenstructuurplan 1)

29-1-2004

Bomenbeleidsplan 1)

1-12-2008

Afvalbeleidsplan 2013 - 2020

27-12-2017

Milieukwaliteitsplan 2017-2019 (verlengd tot inwerkingtreding omgevingsvisie)

30-3-2017

Vastgoedbeleidsplan

18-5-2017

Accommodatie beleid

18-5-2017

Integraal duurzaam vastgoedbeheerplan

27-5-2021

1) Deze plannen zijn (deels) opgenomen in het OmgevingsProgramma Openbare Ruimte (OPOR). In de tweede helft van 2021 willen wij de raad dit OPOR aanbieden. Het visiedeel van deze plannen wordt vastgesteld in de Omgevingsvisie

42

Taakvelden thema Openbare ruimte Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten

-104

-105

-107

-109

Lasten

277

232

235

238

173

127

128

129

Baten

-2.244

-2.288

-2.288

-2.288

Totaal 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.63 Parkeerbelasting Totaal 0.63 Parkeerbelasting 2.1 Verkeer en vervoer

-2.244

-2.288

-2.288

-2.288

Baten

-455

-460

-465

-470

Lasten

7.611

7.727

8.224

8.193

7.155

7.267

7.759

7.723

2.258

2.305

2.304

2.317

2.258

2.305

2.304

2.317

-28

-29

-29

-30

Totaal 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren

Lasten

Totaal 2.2 Parkeren 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Baten Lasten

Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-4

-4

-4

-4

3.654

3.699

3.726

3.662

3.650

3.695

3.722

Baten

-3.620

-3.706

-3.794

-3.794

Lasten

2.685

2.693

2.768

2.768

-935

-1.013

-1.027

-1.027

Baten

-9.215

-10.010

-10.261

-10.421

Lasten

7.637

7.748

7.865

7.985

-1.578

-2.263

-2.396

-2.436

1.694

1.537

1.553

1.568

1.694

1.537

1.553

1.568

-982

-999

-982

-999

Lasten

Totaal 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

1 -29

3.666

Totaal 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

1 -28

Lasten

Totaal 7.2 Riolering 7.3 Afval

1 -28

Baten

Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering

1 -27

Baten

719

735

745

750

Totaal 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Lasten

-263

-264

-237

-249

Totaal Thema Openbare ruimte

9.895

9.032

9.463

9.431

Thema III – Wijkgericht werken Algemeen Wijkgericht werken Het wijkteam zorgt ervoor dat de acties in de wijken en buurten samen met de inwoners worden vorm gegeven. Hiervoor betrekken zij de inwoners, ondernemers, bedrijven, verenigingen en andere organisaties in de wijk bij zaken die hen aangaan. Daarnaast overlegt het wijkteam met andere afdelingen van de gemeente, zoals Stadsbeheer, Wijkservice, veiligheid en Toezicht & Handhaving. Ook werken zij samen met een aantal “vaste wijkpartners”, zoals Veens Welzijn, de politie en Patrimonium woonservice. De focus van de wijkteams ligt op het stimuleren van burgerparticipatie en bewonersinitiatieven. Zij doen dit door gebruik te maken van activiteiten die er spelen binnen het fysieke domein. Het jaar 2021 zou gebruikt worden als 0 meting voor aantal bewonersinitiatieven en burgerparticipatietrajecten. Door corona was het in 2021 lastig om een 0 meting te doen qua initiatieven en burgerparticipatietrajecten.

43

Meer burgerparticipatie De inwoners weten het best wat er speelt en leeft in de wijk. Zij kennen hun omgeving het best, zij zien wat er kan verbeteren en hebben meestal goede ideeën hoe dat kan. Het wijkteam betrekt hen vroegtijdig bij plannen en acties, zodat zij kunnen meedenken en meedoen. Zo worden er samen plannen gemaakt en wordt er samen gezocht naar oplossingen. Meer bewonersinitiatieven Daarnaast krijgen inwoners en ondernemers volop ruimte om zelf situaties in de wijk te verbeteren en op te pakken. Inwoners kunnen bij het wijkteam terecht als zij een initiatief willen starten. Het faciliteren en ondersteunen van bewonersinitiatieven kost niet alleen voor de wijkmanagers tijd en capaciteit, het blijkt ook dat het impact heeft op de gehele organisatie. Zowel met betrekking tot de werkwijze en de planning die gehanteerd wordt binnen de gemeente als wel ureninzet vanuit de teams beheer en projecten. Om deze reden willen we in beeld brengen om welke bewonersinitiatieven het gaat en wat dit aan capaciteit vraagt. Participatietool Er is inmiddels een participatietool geselecteerd: Open Stad. Een groot voordeel van deze tool is dat deze open source is. Dat betekent dat de code openbaar is en dat deelnemende partijen (gemeenten) zelf eenvoudig gewenste wijzigingen of aanvullingen kunnen (laten) maken.

Eind 2021 is er een testomgeving gemaakt, met als doel college en inwoners te laten testen en te kijken of het aan onze wensen voldoet én te leren van de bevindingen. Het participatietraject ‘Stadspark’ dient als testonderwerp. Het integreren van de participatietool betekent wel het nodige voor onze huidige webarchitectuur. Op het participatietool kunnen zowel burgerparticipatietrajecten worden vermeld, dan wel bewonersinitiatieven.

Wat willen we bereiken? III.a. Meer betrokkenheid van inwoners voor elkaar en/of voor hun buurt, door het stimuleren van bewonersinitiatieven. We streven ernaar om inzicht te krijgen in hoeveel en wat voor soort bewonersinitiatieven er gemeld worden bij de wijkteams. Daarnaast streven we er naar om inzicht te krijgen in welke interventies vanuit de gemeente nodig zijn om de initiatieven te realiseren.

Wat gaan we daarvoor doen? III.a.1.We gaan in 2022 verder met het stimuleren en faciliteren van bewonersinitiatieven in de buurt, o.a. door de PR-campagne verbeter je wijk, (fysiek) loket in iedere wijk, de wijknieuwsbrieven en vermelden van initiatieven op social media. III.a.2. We gaan in 2022 werken met het participatietool: Open Stad. Op dit platform kunnen bewonersinitiatieven worden vermeld.

Wat willen we bereiken? III.b. Meer betrokkenheid van inwoners bij hun eigen leefomgeving (schoon, heel, veilig en leefbaar) door het stimuleren van burgerparticipatie. Het vergroten van burgerparticipatie vraagt om gedragsverandering en cultuurverandering. Dit vergt tijd, maar vooral ook doordachte en effectieve communicatie richting de inwoners. De inzet van de participatiespecialist zal hierin een belangrijke rol krijgen.

44

Wat gaan we daarvoor doen? III.b.1. We gaan in 2022 verder met het stimuleren en faciliteren van burgerparticipatie op het gebied van schoon, heel, leefbaarheid en toegankelijkheid in de buurt. Door fysieke en digitale bijeenkomsten, vermelden van participatie mogelijkheden op de productenkaart burgerparticipatie in Geoportaal en door de website meedoeninveenendaal.nl. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van de leefstijlanalyse die helpend is bij het effectief communiceren met inwoners. Vanaf 2022 zal de participatie specialist de wijkteams ondersteunen bij het stimuleren. ondersteunen en faciliteren van burgerparticipatietrajecten. III.b.2. We gaan in 2022 werken met het participatietool: Open Stad. Op dit platform kunnen burgerparticipatietrajecten worden vermeld. III.b.3. Bij reconstructies en grote onderhoudswerkzaamheden inventariseren we met de inwoners de beperkingen die worden ervaren in de toegankelijkheid. Tijdens de werkzaamheden worden deze beperkingen zoveel mogelijk aangepakt.

Wat willen we bereiken? III.c. Samen met inwoners uitvoering geven aan de wijkplannen die zich richten op het verbeteren van de leefbaarheid in de buurt en/of wijken. De uitkomsten van de bijeenkomsten met inwoners in 2021 en de uitkomsten van het leefbaarheidsonderzoek van 2021 zijn leidend voor de inhoud van de wijkplannen. Tijdens de totstandkoming van de wijkplannen is de boodschap: denk mee, deel je ideeën en ervaringen! Zodra het wijkplan een feit is, is de boodschap: sluit je aan bij de opgeschreven wijkinitiatieven en doe mee met de aangekondigde participatietrajecten.

Wat gaan we daarvoor doen? III.c.1. De wijkteams gaan samen met de inwoners de wijkinitiatieven en burgerparticipatietrajecten die vermeld staan in het wijkplan vormgeven. In 2023 vindt er een nieuw leefbaarheidsonderzoek plaats waarbij de ervaring van bewoners wederom worden getoetst.

Beleidsindicatoren Wijkgericht werken Zijn niet van toepassing voor dit thema.

Verbonden partijen Wijkgericht werken Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Beleid gerelateerd aan thema Wijkgericht werken Naam beleidsstuk

Wanneer vastgesteld

Omgevingsvisie

17-12-2020

Integraal beleidskader sociaal domein

23-1-2020

Model Veenendaal 2020

20-12-2018

Notitie wijkteams 2020

22-10-2019

Taakvelden thema Wijkgericht werken Taakveld (bedragen x € 1.000)

B/L

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Baten

-1.705

-1.731

-1.758

-1.784

Lasten

1.159

1.164

1.170

1.176

Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

-546

-567

-587

-608

Totaal Thema Wijkgericht werken

-546

-567

-587

-608

Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025

45

PROGRAMMA 2 – ECONOMIE, WERK EN ONTWIKKELING Visie Economie, werk en ontwikkeling Economische groei leidt in brede zin tot het versterken van het economische klimaat in Veenendaal. Hierbij is er een sterke relatie met het behoud en uitbreiden van de lokale en regionale werkgelegenheid. Het is daarbij van belang om Veenendaal aantrekkelijk te houden als vestigingsplaats voor ondernemingen. Een goed vestigingsbeleid, ondernemersklimaat en goede werkgeversdienstverlening dragen hieraan bij. Uitgangspunt hierbij is de verbinding tussen het stimuleren van de lokale economie en het aanbieden van kwalitatieve en kwantitatieve werkgelegenheid op alle onderscheiden niveaus. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt stimuleren en begeleiden we om volledig of in deeltijd deel uit te kunnen maken van het arbeidsproces. Dit levert een wezenlijke bijdrage aan de participatie van de Veenendaalse samenleving. Naast bovengenoemde thema's onderscheiden we binnen dit begrotingsprogramma de volgende onderwerpen; de opgave Informatiesamenleving (waaronder programma ICTCampus), het regionale programma Circulaire economie (Living Lab Regio Foodvalley Circulair), het programma Vitale Binnenstad en de visie bedrijventerreinen. Circulaire economie wordt landelijk aangedragen (Nederland circulair 2050) en lokaal uitgewerkt.

Het kabinet Rutte II lanceerde in 2016 het rijksbrede Programma Circulaire Economie. Deze bevat de volgende doelstellingen: • •

Een volledig circulaire economie in 2050; 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (metalen, fossiel, mineralen) in 2030.

Binnen de ICT Campus, die onderdeel uitmaakt van de opgave Informatiesamenleving, zijn grote successen geboekt. De koppeling van ICT-onderwijs met de arbeidsmarkt heeft geleid tot innovatieve ideeën met toegepaste ICT-oplossingen voor agro-food bedrijven. Het event Digital Days is mede daardoor voor de tweede keer in een rij genomineerd door het ICT-blad Computable in de categorie Onderwijs-Arbeidsmarkt en won vorig jaar de publieksprijs in deze categorie. Vanuit de Digitale Werkplaats worden steeds meer MKB bedrijven bereikt zodat zij een routekaart voor digitalisering kunnen ontwikkelen. Via het project Starthubs wordt gewerkt aan het koppelen van innovatieve technologieën van startup bedrijven aan innovatie vraagstukken bij MKB bedrijven in de Regio Foodvalley. In de komende periode wordt niet alleen doorgebouwd op deze innovaties, maar ook stevig ingezet op het vraagstuk van de grote tekorten aan ICT-personeel bij de ICT bedrijven in Veenendaal. Met een aantal grotere bedrijven (zonder de kleinere uit te sluiten) wordt de vraag opgehaald van type specialisten die men nodig heeft en de aantallen. Tegelijkertijd is er een constructief gesprek gaande met de HBO opleidingen (HU en HAN) om zij-instromers op te leiden. Dit project zal daarmee een vrij uniek project worden en een grote bijdrage leveren in het laten groeien van de ICT sector binnen Veenendaal.

Onze binnenstad is het kloppend hart en visitekaartje van Veenendaal. De binnenstad is volop in ontwikkeling. Eind 2020 heeft de raad het programmaplan Vitale Binnenstad vastgesteld. Met het vaststellen van dit programmaplan is de stip op de horizon bepaald. We zetten in op een complete en comfortabele binnenstad, die economisch én sociaal vitaal is. Een aantrekkelijke en toegankelijke verblijfsplek die mensen verbindt, met volop mogelijkheden om te ontmoeten en te beleven. Een binnenstad voor Veenendalers en voor bewoners en toeristen uit de omliggende regio. Deze centrale ambitie is mede gebaseerd op de ambities uit de Omgevingsvisie ten aanzien van het centrum en specifiek de drie leidende principes van gezondheid, duurzaamheid en veiligheid. Om deze gezamenlijke ambitie te realiseren werken we de komend jaren vanuit de volgende vijf speerpunten: de complete

46

binnenstad, de toegankelijke binnenstad, de groene en duurzame binnenstad, de innovatieve binnenstad en de goed georganiseerde binnenstad. Ondanks de beperkte ruimtelijke mogelijkheden streven we ernaar om Veenendaal aantrekkelijk te houden voor bestaande en nieuwe bedrijven. Met het oog op thema’s als verduurzaming, vergroening, circulair ondernemen, maar ook de Omgevingsvisie waar wordt ingezet op arbeidsintensieve werkgelegenheid, neemt de druk op de ruimte op de bedrijventerreinen toe. Om een juiste balans tussen deze verschillende ontwikkelingen te vinden en de bedrijventerreinen toekomstbestendig te houden is in 2021 -in nauwe samenwerking en afstemming met het lokale bedrijfsleven- een visie bedrijventerreinen opgesteld. Deze visie moet een leidraad bieden voor de toekomstige ontwikkelingen voor de bedrijventerreinen, waarbij de relevante thema's programmatisch worden aangepakt en uitgewerkt.