3. Jaarstukken 2021-jaarstukken 2021

64

inwoners werden doorgeleid naar het Wmo loket in verband met een hulpvraag op het gebied van zorg. Hiervan hebben 3 inwoners de hulpvraag weer ingetrokken. De overeenkomst in hulpvragen van de 40 inwoners is de onduidelijkheid over de procedures rondom de compensaties bij de belastingdienst, geen mogelijkheid om 'erdoor' te komen en frustraties hierover. Ook is er onduidelijkheid over de kwijtschelding van (privaat- en publiekrechtelijke) schulden. Vanaf 1 september 2021 ontvangen gemeenten alleen contactgegevens van inwoners als de (potentieel) gedupeerden aangaven in aanmerking te komen voor een hulpvraag op het gebied van financiën, wonen, zorg, gezin en werk. sinds 1 september 2021 hebben zich 2 inwoners gemeld. Deze inwoners krijgen een plan van aanpak aangeboden. Daarnaast wordt - bij wijze van experiment - voor deze inwoners een persoonlijk zaakwaarnemer aangewezen om bij de belastingdienst meer duidelijkheid te krijgen over de stand van zaken. Naast de hersteloperatie toeslagenaffaire worden er - vooruitlopend op de Verzamelwet hersteloperatie toeslagen - vorderingen in het kader van sociaal domein-wetgeving en gemeentelijke belastingen kwijtgescholden mits deze vorderingen betrekking hebben op de periode tot 31 december 2020. Privaatrechtelijke schulden worden overgenomen door het Rijk. TONK Van 1 januari 2021 tot 1 oktober jl.

was de gemeente belast met de uitvoering van de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK). Een tegemoetkoming TONK was bedoeld voor huishoudens: • Die door de huidige omstandigheden als gevolg van het coronavirus te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen; • Die daardoor noodzakelijke kosten zoals woonkosten niet meer kunnen voldoen; en • Waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. Dat gold bijvoorbeeld voor werknemers die hun baan verloren hadden en geen recht (meer) hadden op een uitkering, of voor zelfstandigen die vanwege de coronamaatregelen hun opdrachten zagen verdwijnen. Ook inwoners die al in 2020 ingestroomd waren in een uitkering (WW, bijstand of Tozo) vanwege de coronacrisis, maar waarvoor de hoogte van de uitkering onvoldoende is om de vaste lasten te betalen, konden mogelijk in aanmerking komen voor de TONK. Het aantal aanvragen is - ondanks een verruiming van de regelingsterk achtergebleven bij de verwachtingen, dit is in lijn met het landelijke beeld. Tozo Van 1 maart 2020 tot 1 oktober 2021 kenden we de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Gemeenten voerden deze regeling uit en zijn nu nog belast met toezicht en handhaving op rechtmatig gebruik van deze regeling.

Deze regeling is in het leven geroepen om hulp te bieden aan zelfstandigen die zijn getroffen door de gevolgen van maatregelen in de aanpak van het coronavirus. De financiële ondersteuning bestaat uit twee onderdelen: - aanvullende uitkering voor levensonderhoud; - bijstand in de vorm van (een lening voor) bedrijfskapitaal bij liquiditeitsproblemen. In het begin van de crisis hebben 749 ondernemers in Veenendaal gebruik gemaakt van deze regeling. In de laatste fase (Tozo-5) waren er nog 76. Deze zijn allemaal actief benaderd om zich te heroriënteren over hun situatie na de coronasteun. De Tozo is per 1 oktober 2021 gesloten. Zelfstandig ondernemers die financiële ondersteuning nodig hebben kunnen een beroep doen op de reguliere regeling: het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz). De uitvoering van deze regeling is tijdelijk vereenvoudigd, zodat zelfstandig ondernemers eenvoudiger aanspraak kunnen maken op financiële steun. In de Tozo staat dat zelfstandig ondernemers de lening voor bedrijfskapitaal vanaf 1 januari 2022 moeten beginnen met aflossen. Door de verscherpte maatregelen is dat voor veel zelfstandig ondernemers moeilijk. De start van de verplichte aflossing is daarom met een half 65

jaar uitgesteld, dus start op 1 juli 2022. Daarnaast wordt de looptijd voor alle Tozo leningen met één jaar verlengd van 5 jaar naar 6 jaar. Bestandsontwikkeling In 2021 is het bestand bijstandsgerechtigden gedaald. We begonnen met 1.101 partijen die bijstand (eigenlijk uitkering levensonderhoud op grond van de participatiewet) ontvingen, eind 2021 waren er 1.075 partijen. Dit is een daling van 26 personen (2,5%). Dit is in overeenstemming met het landelijke beeld. Waar een jaar geleden nog gevreesd werd voor een recessie als gevolg van corona zien we nu dat de economie sterk aantrekt. Ook het aantal partijen dat IOAW en IOAZ ontvang is gedaald. Van 44 in januari naar 37 in december. Schulddienstverlening Sinds 1 januari 2021 voert de gemeente Veenendaal de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) zelf uit onder de naam Budgetloket. Dit heeft de interne en externe ketensamenwerking bevorderd. Het Budgetloket maakt nu onderdeel uit van de integrale toegang en werkt volgens het integraal beleidskader. In 52 gevallen werd flankerende hulp geboden. Het Budgetloket verleent zowel preventieve als curatieve dienstverlening en daarnaast wordt financiële educatie aangeboden. In verband met de coronamaatregelen is de financiële educatie aan volwassenen en jongeren in 2021 uiteindelijk niet doorgegaan. Wel kregen 51 inwoners een vorm van budgetbeheer aangeboden.

In het kader van preventie is er in 2021 een campagne gevoerd om extra aandacht te vragen voor de begeleiding en ondersteuning die gemeenten kunnen bieden bij het oplossen en voorkomen van schulden. Daarnaast zijn er voorbereidingen getroffen voor het uitbrengen van een folder. Desondanks was het aantal aanmeldingen lager dan in 2020. Dit is gelijk aan de landelijke trend. In 2021 was voor Veenendaal, Rhenen en Renswoude het aantal aanmeldingen 252. Er werden 202 intakegesprekken gevoerd. In het kader van vroegsignalering is Vroeg Eropaf ingevoerd. Vroeg Eropaf is een wettelijke taak, waarbij signalen over betaalachterstanden worden gebruikt om inwoners preventief een aanbod te doen voor hulp. Dit is als een project opgezet om een effectief en lokaal passende voorziening te ontwikkelen. In het eerste kwartaal van 2022 wordt dit project onderdeel van het reguliere takenpakket van het Budgetloket. Verder is het adviesrecht als instrument ontwikkeld om meer grip te krijgen op de inzet van beschermingsbewind. Gemeenten kunnen advies uitbrengen, direct nadat beschermingsbewind is uitgesproken. Om nog vroeger in het proces in te kunnen stappen, doet de gemeente Veenendaal mee aan het inloopspreekuur van de rechtbank. Tijdens dit spreekuur bespreekt het Budgetloket met bewindvoerder en de rechtbank de noodzaak van bewindvoering en inzet van een budgetbeheer als alternatief.

In 2021 werd het adviesrecht 11 keer ingezet. Naast preventie zijn er in 2021 instrumenten ontwikkeld om het curatieve onderdeel van schuldhulpverlening te versnellen. Er werden 73 stabilisatietrajecten gevoerd. In 14 gevallen werd crisisdienstverlening toegepast en 61 keer werd schuldbemiddeling ingezet. Met het instellen van het saneringskrediet, het meedoen aan het schuldenknooppunt en collectief schulden regelen zijn 3 procesversnellers geïntroduceerd om de schuldeiser en schuldenaar meer rust te geven. Minimaregelingen 2021 heeft in het teken gestaan van de implementatie van de Veenendaalpas als uitvoeringsinstrument van de minimaregelingen. In het aanvraagjaar dat liep van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2021 was het mogelijk voor de rechthebbenden om gebruik te maken van de minimaregelingen middels het plaatsen van een boeking in de webshop of het declareren van bonnetjes. Met het nieuwe aanvraagjaar, dat loopt van 1 december 2021 tot en met 30 juni 2023, is dit veranderd. Het is niet meer nodig om kosten voor te schieten. 66

Door middel van de Veenendaalpas is het mogelijk om spontaan in een lokale winkel het persoonlijke budget te besteden. De Veenendaalpas kan besteed worden in winkels en verenigingen in Veenendaal, Rhenen en Renswoude die aangesloten zijn bij de pas. Het succes van de pas is hierdoor afhankelijk van het aantal aangesloten ondernemers. Hiervoor is een prestatieverklaring afgesproken met de uitvoerende partij. Deze was op 1 december ruimschoots behaald, maar dit is slechts het startmoment. De komende maanden zetten wij ons in om nog veel meer ondernemers en verenigingen aan te sluiten. De start van de Veenendaalpas is goed verlopen. Ondernemers en rechthebbenden zijn over het algemeen tevreden en de pas wordt volop gebruikt. In december is de raad hierover reeds geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. We zien dat het gebruik van de regelingen in december 2021 ongeveer drie keer zo hoog was als in december 2020. Dit heeft er deels mee te maken dat er in december twee aanvraagjaren naast elkaar liepen, maar we zien ook een toename in het gebruik van de regelingen met de Veenendaalpas. Met name het Doe mee-budget en het Kledingbudget. Opvallend is dat we een stijging zien van het aantal 'niet uitkeringsgerechtigden' die gebruik maakt van de minimaregelingen. Dit heeft twee oorzaken.

Aan de ene kant zijn er vanwege de coronacrisis nieuwe doelgroepen bijgekomen die een inkomen hebben tot 120% van het wettelijk minimum. Aan de andere kant hebben we meer 'niet uitkeringsgerechtigden' weten te bereiken, doormiddel van de communicatie rondom de Veenendaalpas. Tezamen met de Veenendaalpas zijn ook de Grebbepas voor inwoners uit Renswoude en de Cunerapas voor inwoners uit Rhenen geïntroduceerd. Drie passen met een eigen look en feel maar aan de achterkant dezelfde functionaliteit, aanbieders en regelingen. Thema II – Sociaal domein – Participatie en re-integratie Inburgering De Wet inburgering 2021 is enkele keren uitgesteld, maar wordt definitief ingevoerd per 1 januari 2022. Het jaar 2021 is gebruikt als implementatiejaar, waarbij een implementatieplan Wet inburgering als basis heeft gediend, Er zijn twee Europese aanbestedingsprocedures doorlopen, 1 regionaal voor de leerroutes en de module kennis van de Nederlandse taal (taallessen) en 1 bovenlokaal voor het overige aanbod (maatschappelijke begeleiding, het participatieverklaringstraject, de module arbeidsmarkt en participatie, een cursus Eurowijzer (voor versterken financiële zelfredzaamheid). Met uitzondering van de Onderwijsroutes is het aanbod compleet.

Voor de Onderwijsroute wordt een nieuwe Europese aanbestedingsprocedure doorlopen, waarbij de financiële impuls van het ministerie SZW zal bijdrage aan het doen slagen van de nieuwe aanbesteding. Na afronding van de aanbestedingsprocedures zijn werkafspraken gemaakt, onder andere AVG-gerelateerd, en zijn de contracten gesloten. Een belangrijk onderdeel van de nieuwe wet is dat de regie bij de gemeente komt te liggen. Hiervoor zijn op casusniveau een consulent inburgering en op tactisch niveau een procesregisseur verantwoordelijk. De procesregisseur maakt de verbinding met de interne en externe partners. Op deze manier wordt een integrale aanpak geborgd. Op 1 januari 2022 is de basis op orde. In april, juli, augustus en november is de gemeenteraad geïnformeerd over het implementatietraject en in het bijzonder de aanbestedingsprocedures en de formatie. IW4 / WSW Eind 2018 zijn besluiten genomen over de financiering van de WSW (Wet sociale werkvoorziening) en de toekomst van IW4. Onderdeel daarvan is een transitieplan voor IW4 om meer toekomstbestendig te worden. In het tweede kwartaal 2021 heeft de raad, samen met de jaarstukken, een tussenevaluatie ontvangen over de voortgang hiervan. Daarbij is ook ingegaan op de nieuwe huisvesting van IW4.

Waar in januari 2021 rekening was gehouden met bouwkosten van de nieuwe huisvesting van maximaal 10 miljoen euro, bleek uit de aanbesteding dat dit door gestegen grondstofprijzen niet meer haalbaar was. Daartoe is het bouwbudget verruimd. Inmiddels is de opdracht gegund en zijn de eerste sloop-en bouwactiviteiten gestart. 67

Verder zien we dat door de stijging van de rijkssubsidie per WSW-geïndiceerde de gemeentelijke bijdrage in het subsidietekort per WSW-geïndiceerde afneemt. Deze trend zet zich door en met de daling van het aantal WSW-ers zal binnen enkele jaren geen extra gemeentelijke vergoeding meer nodig zijn. Beschut werk Het instrument beschut werk maakt onderdeel uit van de Participatiewet. Beschut werk is werk in een beschermde omgeving onder aangepaste omstandigheden en heeft altijd de vorm van een dienstbetrekking. Het UWV geeft hiervoor indicaties af en bepaalt of iemand hiervoor in aanmerking komt. De gemeente heeft vervolgens de opdracht om voor hen een geschikte plek te vinden. Waar deze dienstbetrekking wordt georganiseerd is een keuze van de gemeente. De gemeente streeft daarbij naar een inclusieve arbeidsmarkt. In Veenendaal krijgt dit voet aan de grond en inmiddels kennen we een aantal sociale werkbedrijven. Het merendeel van de kandidaten (18) gaat (nog) naar IW4, maar we plaatsen ook 10 kandidaten bij meer reguliere bedrijven. Landelijk is er een discussie over de vergoedingen die het rijk beschikbaar stelt voor begeleiding van beschut werkers. VNG pleit voor een hogere vergoeding. Daarnaast is per 1 juli een nieuwe CAO van kracht die kostenverhogend werkt. IW4 geeft aan dat zij dit product niet kostendekkend kan uitvoeren.

Voor 2021 heeft de gemeente daarom extra middelen beschikbaar gesteld aan IW4. In 2022 gaan we op zoek naar een meer structurele financiering. Daarbij houden we de ontwikkelingen in Den Haag, de WSW-branche en andere sociale werkbedrijven nadrukkelijk in de gaten. Thema III – Sociaal domein – WMO Het afgelopen jaar zijn meerdere maatregelen genomen die passen binnen de wettelijke en door de raad meegegeven kaders om de vraag naar maatwerkvoorzieningen te remmen. Zo zijn onderhoudscontracten voor deurautomaten opgezegd, omdat de woningcorporatie hier zelf verantwoordelijk voor is. In de prestatieafspraken zijn hier ook afspraken over gemaakt. Bij woningaanpassingen zijn afspraken gemaakt met goedkopere en kwalitatief goede aannemers en niet met één vaste aannemer. Daarnaast is een belangrijke ontwikkeling de regiowijziging van Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang. Hieronder leest u op hoofdlijnen meer over deze ontwikkelingen. Maatwerkvoorziening schoonmaakondersteuning Op 1 januari 2021 is de maatwerkvoorziening Schoonmaakondersteuning (SO) gestart. De toegang tot de SO verliep vanaf dat moment via het Wmo-loket. Het aantal meldingen van inwoners die een beroep wilden doen op SO was het hele jaar hoog. Dit leidde tot een hoge werkdruk bij het Wmo-loket en tot een sterke stijging van het aantal inwoners met een maatwerkvoorziening SO.

Eind 2019 waren er 950 inwoners met een SO voorziening, eind 2021 zijn dit er 1250. Om de kostenstijging te beperken hebben we de toegangstoets voor Schoonmaakondersteuning verder verbeterd. Onder andere door bij de melding al door te vragen op inzet vanuit het eigen netwerk. Een landelijk erkende richtlijn wordt gebruikt voor het bepalen van het aantal uren hulp. Wmo materiële maatwerkvoorzieningen De uitgaven aan Wmo materiële voorzieningen zijn in de afgelopen jaren afgenomen. Hieraan ten grondslag liggen meerdere genomen maatregelen: onderhoud deurautomaten neerleggen bij de woningeigenaar (woningcorporatie), geen dure woningaanpassing als een verhuizing naar een gelijkvloerse woning een duurzame passende oplossing biedt. De taakstelling voor deze maatregelen is voor dit jaar behaald. In de organisatie is geborgd dat er continue wordt gezocht naar scherpe inkoop en betere kwaliteit in samenhang met aanspreken van regelingen of organisaties van waaruit de cliënten de noodzakelijke voorziening verstrekt kunnen krijgen. De demografische ontwikkelingen zullen ook op dit dossier van invloed zijn. De aanbestedingsprocedure voor de Wmo hulpmiddelen heeft dit jaar vertraging opgelopen. Dit aanbestedingstraject zal in 2022 worden afgerond. 68

Contractmanagement In 2021 is nadrukkelijk ingezet op contractmanagement. Met het fundament van 2021 en de uitbreiding in formatie wordt de frequentie van de contractgesprekken geïntensiveerd. In 2021 zijn er zeven geselecteerde zorgaanbieders gesproken, in 2022 spreken we alle zorgaanbieders. Er is gewerkt aan de ontwikkeling van een dashboard waardoor de gesprekken gericht gevoerd kunnen worden. Het dashboard biedt een overzicht van belangrijke prestatie-indicatoren. Door het analyseren van de prestatie-indicatoren worden trends vroegtijdig gesignaleerd en prognoses eerder bevestigd of ontkracht. De contractgesprekken bieden de mogelijkheid om signalen en trends te verklaren, en indien nodig acties op te nemen. Dit heeft onze samenwerkingspositie met de zorgaanbieders versterkt. Elk jaar stellen we de aanbesteding Wmo Immaterieel open voor (nieuwe) zorgaanbieders. De overeenkomsten met de bestaande aanbieders zijn verlengd. In 2021 is aan zes nieuwe aanbieders gegund. Ontwikkelingen Wmo uitvoering Binnen Wmo-uitvoering is dit najaar begonnen met een nieuwe werkwijze. Met de zorgaanbieders worden vooraf concrete doelen afgesproken en de daaraan gekoppelde te verwachten resultaten. De zorgaanbieders bespreken de te behalen resultaten met de inwoner en er wordt gewerkt met de zogenoemde perspectiefformulieren. De regie komt meer in onze handen.

De zorgaanbieders zijn actief meegenomen in deze ontwikkeling en de vernieuwde werkwijze wordt gewaardeerd door de zorgaanbieders. In 2022 gaan we met deze nieuwe werkwijze verder. Met de nieuwe opdracht voor de uitvoering van welzijnstaken aan Veens Welzijn heeft er een verschuiving van het maatschappelijk werk plaatsgevonden. Vanaf 2021 zijn vier maatschappelijk werkers toegevoegd aan de gemeentelijke organisatie bij het team Wmo uitvoering. De maatschappelijk werkers hebben hun draai gevonden binnen de gemeentelijke organisatie en voeren de gesprekken met inwoners als er (nog) geen maatwerkvoorziening nodig is. Doorontwikkeling Toezicht op kwaliteit en ontwikkelen van integrale toezicht Sociaal Domein De gemeenten hebben een wettelijke verplichting om vanuit de Participatiewet, de Wmo en de Jeugdwet, rechtmatigheidstoezicht in te regelen en toezicht op kwaliteit te borgen. Het toezicht op de kwaliteit is door de gemeente voor wat betreft de Wmo belegd bij de GGD regio Utrecht (GGDrU). Sinds 1 januari 2021 is de werkwijze gewijzigd. Op basis van risicoprofielen zijn aanbieders geselecteerd. De onderzoeken waren veel meer cliëntgericht en verdiepend dan voorheen toen de beleidsmatige aspecten prioriteit hadden.

Bij een onderzoek naar de kwaliteit van een door de gemeente beschikte voorziening gaat het zowel om het voldoen aan de wettelijke eisen (voor Wmo en Jeugdwet) als aan de door de gemeente gestelde voorwaarden en gemaakte afspraken. In 2022 gaan wij verder met de doorontwikkeling van toezicht en implementatie van het integrale toezicht sociaal domein breed op de rechtmatigheid. Beschermd wonen en Maatschappelijke Opvang Vanaf 1 januari 2022 is de regiowijziging voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang een feit. Veenendaal is vanaf dat moment ook voor deze onderwerpen onderdeel van de samenwerkingsregio Ede. In 2021 zijn alle voorbereidingen getroffen om de zorg voor huidige cliënten te kunnen continueren en de zorg voor nieuwe cliënten te kunnen indiceren en beschikken. Denk hierbij aan de aanbestedingsprocedure voor de inkoop van beschermd wonen, de toegang realiseren en overgang van cliënten goed te laten verlopen. In de maatschappelijke opvang in Ede heeft uitbreiding plaatsgevonden, waardoor inwoners uit Veenendaal hier terecht kunnen. De regiowijziging maakt dat Veenendaal meer regie kan voeren op de inhoudelijke beweging naar ambulantisering. Het narratief onderzoek en de woonzorg analyse, die in 2021 zijn uitgevoerd, zijn beide van grote meerwaarde om de

69

meerjarenaanpak in 2022 realistisch, stapsgewijs en doelgericht te kunnen vormgeven. Eind 2021 heeft u hierover ook een raadsinformatiebrief ontvangen. Thema IV - Sociaal domein – Jeugd Ontwikkeling Binnen de hulpvormen jeugd zijn in 2021 de volgende ontwikkelingen zichtbaar geworden. De kosten voor ambulante hulp zijn gestegen. De GGZ-uitgaven binnen ambulant stegen met 0,8 miljoen euro doordat cliënten langer of intensiever in zorg zijn geweest. De uitgaven voor ambulante begeleiding stegen met 0,4 miljoen euro als gevolg van een toename van het aantal cliënten. De uitgaven voor ambulante behandeling daalden met 1,1 miljoen euro, als gevolg van ingezette maatregelen met Jeugdhulpaanbieders. Tevens is gestuurd op instroom, korte doorlooptijden, intensiteit en uitstroom. De uitgaven voor verblijf zijn nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van 2020. De uitgaven voor veiligheid stegen met 0,3 miljoen. CJG Hoewel de stijging ten opzichte van de jaren voor 2020 is afgenomen, zijn de uitgaven jeugdhulp in 2021 toegenomen ten opzichte van 2020. Er is actief gestuurd op het terugdringen van de instroom en het terugdringen van de intensiteit en duur van de specialistische jeugdhulp.

Dit gebeurde onder meer door uitgebreide(re) triage, een vast spreekuur bij het CJG, het hanteren van streefnormen binnen het CJG voor wat betreft het aantal verwijzingen, samenwerkingsafspraken met de gecertificeerde instellingen over de inzet van jeugdhulp en door strakker te sturen op doelrealisatie, doorlooptijden en intensiteit van de ingezette hulp door tweedelijns aanbieders. We hebben in 2021 de samenwerking met diverse aanbieders versterkt. Dit onder meer door gesprekken in samenwerking met contractmanagement in de regio en lokaal. Het raamwerk voor de ideële publiekscampagne ‘zelf maar niet alleen’ was eind 2020/begin 2021 gereed. De volgende doelen stonden centraal: • Bewustwording bij inwoners; • Inwoners meenemen in de beweging van zwaardere naar lichtere zorg; • Inwoners in beweging krijgen; • Inwoners aanzetten tot een verandering in denken en doen (van 'daar heb ik de gemeente voor nodig' naar 'dat kan ik zelf of samen met anderen’). De publiekscampagne is ondersteunend voor de toegangsloketten binnen de Uniforme Toegang in Veenendaal (CJG, werk& inkomen, wmo en budgetloket). Inwoners worden geïnformeerd over onze aanpak en dat is helpend voor de medewerkers bij de toegangsloketten. Zo zijn inwoners niet verrast door deze houding/aanpak (denk aan ‘normaliseren’ en ‘ondersteuning is tijdelijk’).

In 2021 is het onderwerp ‘schulden’ uitgelicht en is een start gemaakt met diverse uitingen op facebook en andere kanalen voor jeugd en dit krijgt een uitgebreider vervolg in 2022. Met de kinderopvang, het onderwijsveld, de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, welzijn en het CJG zijn concrete speerpunten geformuleerd waaraan gezamenlijk gewerkt is in 2021. Met deze speerpunten hebben we gewerkt aan het versterken van de samenwerking tussen deze partijen in het belang van de jeugdigen. We zien daarbij ondersteuning die primair gericht is op het leerproces als een verantwoordelijkheid van school en willen in samenwerking met het onderwijs inzetten op de beweging naar normaliseren; niet voor alles wat afwijkt hoeft hulp ingezet te worden. Dit traject willen we in 2022 verder vorm gaan geven. Deze inzet ligt in lijn met de met de raad besproken ‘scherpe keuze’ over minder jeugdhulp in de klas en de verdeling van verantwoordelijkheden tussen gemeente en onderwijsveld. Enkele preventieve taken zijn per 2021 van het CJG naar Veens Welzijn overgegaan; dit betreft taken die algemene en/of collectieve voorzieningen betreffen. Individuele voorzieningen zijn in het takenpakket van het CJG gebleven. Jeugdbeleid Met de vaststelling van de programmabegroting 2021 heeft de raad besloten om vijf 70

aanvullende maatregelen te nemen: genaamd 'Scherpe Keuzes'. Deze maatregelen zijn in 2021 door de gemeente zelf uitgevoerd en zijn ondersteunend aan het verder terugdringen van de kosten. Twee van de scherpe keuzes zijn vertaald in de integrale verordening sociaal domein, beleidsregels en/of nadere regels jeugd welke per 1 juni 2021 in werking zijn getreden. De andere maatregelen zijn onderzocht op mogelijkheden en effecten. De maatregelen hebben overwegend een bijdrage geleverd aan het verminderen van de onbalans tussen begroting en kosten Jeugdhulp. Tevens is in 2021 verdere uitvoering gegeven aan de in 2018 en 2019 ingezette maatregelen. Deze maatregelen waren gericht op het afremmen van de instroom, het terugdringen van de intensiteit van de ingezette hulp (naar het hoogstnodige) en verkorten van de doorlooptijd van hulptrajecten. De ontwikkelingen zijn gemonitord en waar nodig bijgestuurd of aangevuld binnen de door de raad meegegeven kaders. Het datagestuurd werken is in 2021 verder doorontwikkeld. Deze werkwijze ondersteunt bij het maken van keuzes bij het terugdringen van uitgaven. Veiligheid Met het CJG, SAVE en Veilig Thuis is in 2021 verder gewerkt aan een gedeelde visie over het werken aan veiligheid in de toekomst. De afstand tussen partijen is aanzienlijk verkleind door concrete samenwerkingsafspraken te maken.

Ondanks een krappe arbeidsmarkt is er net voldoende capaciteit bij de netwerkpartners. We hebben in 2021 gekeken naar de opgave die er ligt voor lokale teams rondom het waarborgen van veiligheid in gezinnen en hebben geconstateerd dat het Team Veilig opgroeien van het CJG toekomstbestendig ingericht is. De samenwerking met het lokale interventieteam en triageteam sociaal domein is goed verlopen. Het jaar 2021 is ook het jaar waarin het gelukt is om een bovenregionaal Gelders contract voor Gecertificeerde instellingen (GI's) vorm te geven, wat in 2022 in zal gaan. Gemeenten komen nog meer in the lead als het gaat over hun verantwoordelijkheid voor het organiseren van passende en doelmatige hulp. De GI’s zullen preventief gaan werken onder regie van de gemeenten. Maatwerk leveren en dubbel werk voorkomen. Veilig Thuis is nauwer aangehaakt op de lokale situatie, zowel op het niveau van de professional als via de manager. Er ligt een basis van vertrouwen, professionals zien dat ze - met verschillende rollen - aan de lat staan voor dezelfde opgave. Hoe gaan we gezinnen samen slimmer helpen als het gaat om het duurzaam veilig krijgen van de situatie. We kijken daarbij met een brede blik bij het zoeken naar oplossingen en richten ons niet enkel tot de inzet van jeugdhulp. In 2021 is de samenwerking met de netwerken zorg & veiligheid en volwassenhulp versterkt.

Wat in 2021 nog niet is opgelost is de route van ’steppen care’ in de jeugdbescherming, het toepassen van de eenvoudigste interventie en niet opschalen. Het contact met de Raad voor de Kinderbescherming verdiende daarnaast ook aandacht. Financiële ontwikkelingen Voor het jaar 2021 heeft gemeente Veenendaal een incidentele rijksbijdrage van € 1.966.000 ontvangen. Het Rijk zal op basis van het rapport van de arbitragecommissie de gemeenten ook in de komende jaren extra middelen verstrekken. Het nieuwe kabinet zal hierover een (definitief) besluit nemen. Gezondheidsbeleid Net als in 2020 liet de coronacrisis ons in 2021 wederom zien hoe belangrijk een goede gezondheid en preventie zijn. Het tegenstrijdige aan dit jaar was dan ook dat we ondanks de urgentie niet alle projecten en taken hebben uit kunnen voeren zoals gepland. Niet alle groepsactiviteiten bijvoorbeeld in het kader van de Gecombineerde Leefstijl Interventie konden doorgang vinden en scholingsbijeenkomsten voor professionals werden afgelast. Samen met onze partners in Veenendaal hebben we gezocht naar wat er wel mogelijk was: zo vonden onder andere de wandelgroepen onder begeleiding van zorgprofessionals doorgang, was gezondheid en gezondheidszorg een thema in de gesprekken in de taalgroepen en zette de coalitie Kansrijke Start grote stappen door het ontwikkelen van zorgpaden voor kwetsbare zwangeren.

Ook in 2022 wordt de uitvoering van Kansrijke Start 71

gecontinueerd, waarbij de interventie "Stevig Ouderschap" wordt gerealiseerd. Van de GGDrU werd grote flexibiliteit verwacht in de op- en afschaling van hun reguliere taken om te kunnen voldoen aan voldoende vaccinatie- en testcapaciteit, op zo’n wijze dat inwoners hier zo min mogelijk last van hadden. Midden in deze gezondheidscrisis werd in 2021 ons lokaal preventieakkoord gesloten. Nieuwe partners zijn aan boord, er is een kernteam geformeerd en er ligt een basis voor een plan van aanpak met bijbehorende financiën (externe impulsmiddelen) waar we in 2022 verder mee aan de slag gaan. De evaluatie van het huidige gezondheidsbeleid is in 2021 verschoven naar 2022. Vanwege corona konden onderdelen van het beleid geen doorgang vinden. De GIDS gelden zijn tevens met een jaar verlengd tot en met 2022. Gezien deze ontwikkelingen is een langere doorlooptijd wenselijk. Thema V - Onderwijs en ontwikkeling Lokale Educatieve Agenda (LEA)/lokaal onderwijsbeleid Op basis van de ingezette koers ten aanzien van gelijkwaardigheid en gemeenschappelijkheid van alle partners die deelnemen aan de LEA, is het LEA in april en september 2021 voorbereid door vertegenwoordigers namens het Voortgezet Onderwijs, het Primair Onderwijs en de Kinderopvangorganisaties. In het LEA zijn de wettelijke uitgangspunten zoals het Onderwijsachterstandenbeleid en het Huisvestingsprogramma besproken.

In Veenendaal spreken we overigens tegenwoordig van onderwijskansenbeleid in plaats van onderwijsachterstandenbeleid. Tevens zijn de in de Beleidsagenda 2021-2024 opgenomen thema’s, tekort aan leraren/medewerkers in relatie tot Veenendaal als aantrekkelijke gemeente om te wonen en te werken, Wetenschap en Techniek en de Doorlopende leer en ontwikkellijn, aan de orde geweest. In 2022 wordt het thema lerarentekort en het thema Wetenschap en Techniek uitgewerkt in een concreet plan van aanpak, doel, en middelen. Het thema doorlopende leerlijn komt in 2022 in het LEA terug in de vorm van inspiratiesessies. Ondanks de coronamaatregelen was er ruimte voor (digitale)schoolbezoeken. Er waren digitale koffiemomenten en zodra de maatregelen het toelieten werd er voorgelezen (in het kader van de kinderboekenweek) en werd een school bezocht. In 2021 is er conform de IKC visie gewerkt aan de ontwikkeling van Integrale Kindcentra en om die vanuit de inhoud goed vorm te geven. De beweging die wij ook in 2021 vooral vanuit de scholen hebben laten komen. Voor het IKC speciaal onderwijs/speciaal basisonderwijs/primair onderwijs en het IKC Ronde Erf heeft de gemeente in diverse projectgroepen deelgenomen om ook de verbinding met het gemeentelijk beleid tot stand te brengen. In 2021 is een lessenserie ontwikkeld om leerlingen bewust te maken van de gevaren op internet.

Na de zomer is op vier basisscholen de pilot van de lessenserie Hacker de Baas uitgevoerd. Tegelijk met de uitrol van de pilot is een onderzoek gestart door de Universiteit Twente over de effecten van de interventies in de lessenserie. In 2022 verwachten we daarvan de resultaat waarna bekeken wordt of aanpassing van de lessenserie nodig is en of een verdere uitrol mogelijk is. Afgelopen jaar zat Nederland enkele weken in een lockdown en moest op korte termijn meerdere keren noodopvang geregeld worden voor kwetsbare kinderen. Een crisisoverleg LEA, onder leiding van de gemeente heeft daarin snel en slagvaardig acties ondernomen. Samen met vertegenwoordigers uit het veld zijn signalen besproken, knelpunten opgepakt om aan alle wettelijk gestelde eisen te voldoen, alsook om zoveel mogelijk groepen en scholen open te kunnen houden. Onderwijskansenbeleid In 2021 is het aanbod voor- en vroegschoolse educatie (vve) gecontinueerd en hebben we een kwaliteitsimpuls hieraan gegeven. Voor vve op de scholen geldt dat de vve-specialisten leerkrachten ondersteuning op maat hebben gegeven. Voorheen noemden we deze vvespecialisten taalspecialisten, maar omdat vve breder is dan taalontwikkeling hebben we de naam aangepast. Voor vve op de kinderopvang zijn we gestart met een pilot boekstart in de 72

kinderopvang en hebben we afspraken gemaakt over de verplichte inzet van een vve-coach met ingang van 2022. Ook is het concept schakelvoorziening (hier krijgen kinderen met een taalachterstand een jaar extra taalonderwijs) bijgesteld om de schakelklasleerkrachten effectiever te kunnen inzetten. Een schakelvoorziening biedt extra ondersteuning voor nieuwkomers in de doorstroomfase (doorstromers) en kinderen met een taalachterstand of een vergroot risico daarop in de groepen 3 tot en met 8 van de basisschool. De eerste opvang van de nieuwkomer vindt plaats in de nieuwkomersklas, waar kinderen een jaar lang ondergedompeld worden in taalonderwijs. We hebben met de kinderopvang en het onderwijs afgesproken dat we als gemeente jaarlijks een activiteit aanbieden in het kader van professionalisering. In dat kader hebben we als gemeente een studiemiddag georganiseerd voor alle pedagogisch medewerkers en leerkrachten van groep 1 en 2 van de vve-scholen. Passend onderwijs In het kader van de aansluiting Passend Onderwijs en Jeugdhulp heeft in regionaal verband het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) drie maal plaatsgevonden. In maart 2021 werd ingestemd met een addendum bij het ondersteuningsplan van het Samenwerkingsverband Rijn en Gelderse Vallei, waarin opgenomen is het instellen van Bestuurlijk Overleggen Regionaal Steunpunt (BORS).

Het OOGO heeft op 1 juli 2021 de leidende principes, actielijnen en speerpunten Focusagenda Onderwijs Jeugdhulp vastgesteld met als doel om kinderen en leerlingen in onze regio FoodValley vanuit zowel het onderwijs als vanuit de gemeente de beste kans voor een optimale ontwikkeling te geven. In het OOGO van november is een besluit genomen over het uitvoeringsplan Focusagenda Onderwijs – Jeugdhulp. Deze agenda omvat vijf thema’s. Tevens is overeenstemming bereikt om als overkoepelend agendapunt samen met leerkrachten, ouders en kinderen een gezamenlijke visie te ontwikkelen: voor gemeenten naar normalisering en, als samenwerkingsverbanden passend onderwijs naar meer inclusiever onderwijs. Continuïteit openbaar voortgezet onderwijs/ Rembrandt College Op 17 december 2020 heeft de raad besloten om de taken en bevoegdheden ten aanzien van het Rembrandt College op 1 januari 2021 over te dragen aan de Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Veenendaal (SOVOV). In de vastgestelde statuten zijn de taken en bevoegdheden opgenomen van de raad van toezicht en de bestuurder. Tevens is hierin opgenomen op welke wijze naar de gemeente moet worden verantwoord. Alle schoolbestuurlijke middelen zijn in 2021 na de vaststelling van de gemeentelijke jaarrekening overgedragen aan het stichtingsbestuur.

Op 27 mei 2021 heeft de raad besloten, op basis van de financiële als inhoudelijke verantwoording in de ontwerp-jaarstukken 2020, geen zienswijze in te brengen op deze ontwerp-jaarstukken. De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven. Het stichtingsbestuur heeft op basis van het proces rondom de planning en control en de wijze waarop de raad van toezicht de toezichthoudende rol wenst in te vullen, aanpassingen aan de statuten voorgesteld. Tevens zijn aanpassingen doorgevoerd in het kader van de nieuwe Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR). Op 16 september 2021 heeft de raad ingestemd met de gewijzigde statuten. Op 30 november is conform de statuten (voor 1 december) de ontwerpbegroting 2022 ingediend. Deze wordt in 2022 aangeboden aan de raad. Leerlingenvervoer Na de aanbesteding van het leerlingenvervoer is een hoger kilometertarief van toepassing. Het leerlingenvervoer heeft in 2021 veel last gehad van de coronacrisis. Hierdoor heeft de vervoerder ritten niet kunnen uitvoeren. De vervoerder heeft in 2021 een verzoek gedaan voor de vergoeding van de niet gereden ritten. Op het moment dat de scholen weer open konden, heeft de vervoerder de ritten weer opgepakt. Het aantal ritten bleef echter op een lager niveau.

Door ontwikkelingen in het sociaal domein en specifiek in het passend onderwijs is, op basis van de model verordening van de VNG, een aanzet gemaakt voor een nieuwe verordening leerlingenvervoer voor Veenendaal. De uitgangspunten zijn in het Op

73

Overeenstemming Gericht Overleg met de Samenwerkingsverbanden Passend onderwijs besproken. In 2022 wordt de verordening verder uitgewerkt. Thema VI – Sport Beleidskader sport en bewegen 2020 - 2023 ‘Sport verbindt Veenendaal' en Sportakkoord In 2021 is door de Stichting Sportservice Veenendaal (hierna Sportservice) uitvoering gegeven aan het in 2020 vastgestelde beleidskader sport en bewegen 2020 - 2023 ‘Sport verbindt Veenendaal’ en aan het Sportakkoord Veenendaal. Deze laatste is afgesloten met meer dan 35 partijen in Veenendaal. In verband met de maatregelen vanwege de coronacrisis is de uitvoering van het beleidskader en het Sportakkoord Veenendaal vertraagd. Sportservice heeft in 2021 tijdens de diverse coronamaatregelen met bijbehorende steunpakketten de contacten met de Sportverenigingen onderhouden. Daarmee zijn de sportclubs grotendeels gecompenseerd en zijn er geen sportclubs in de financiële problemen gekomen. De coronacrisis blijft een onzekere factor voor de uitvoering van sportactiviteiten ook voor 2022. In 2021 heeft de herijking van de positie van Sportservice plaatsgevonden. In juni is de raad geïnformeerd over de gevolgen van deze herijking middels een raadsinformatiebrief. Regeling specifieke uitkering stimulering sport (SPUK ) In 2019 heeft het ministerie van VWS de btw-vrijstelling voor sport verruimd.

Hierdoor kan de gemeente de voorbelasting op basis van een compensatieregeling Sport compenseren. Het gaat hierbij om de investeringen in hardware en over de kosten in exploitatie en beheer. In 2021 is vanuit deze regeling € 437.000,- aangevraagd. Door de vele aanvragen werd het landelijk subsidieplafond overschreden en heeft het ministerie van VWS de subsidie naar rato bijgesteld op 76,94%. Bij de uiteindelijke vaststelling zal blijken of het verleende bedrag nog aangevuld wordt. Thema VII – Cultuur In 2021 is, in een uitgebreid participatief traject, een nieuw meerjarig kader voor cultuurbeleid ontwikkeld. Op 16 september 2021 heeft de raad 'Glans aan de Grift' vastgesteld. Dit document bevat zowel de Veense Cultuurvisie 2022-2030 als ook de Cultuurnota 2022-2025. In Glans aan de Grift is voor de komende beleidsperiode 2022-2030 de visie, missie en strategie voor de Veense cultuursector geformuleerd. De Cultuurnota is een uitwerkingsagenda waarin de doelen voor de komende vier jaar in activiteiten en consequenties voor benodigd budget staan uitgewerkt. De bibliotheek heeft in 2021 gewerkt aan de voorbereiding en uiteindelijke realisatie van een IDO (Informatiepunt Digitale Overheid). Prestatieafspraken met de culturele basisvoorzieningen zijn voor 2022 in het vierde kwartaal geactualiseerd, waarbij de speerpunten per onderdeel worden geconcretiseerd en meegenomen.

Cultuureducatie met Kwaliteit In 2021 is gestart met de uitvoering van een nieuwe periode Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK). Daartoe is met de provincie Utrecht een co-financieringsovereenkomst programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 aangegaan voor € 28.700 per jaar. Het hoofddoel van CMK 2021-2024 is de kwaliteit van het cultuuronderwijs en de educatie voor scholen door culturele aanbieders te versterken door het stimuleren van het ontstaan van duurzame en intensieve samenwerking tussen onderwijs en de culturele sector. Ook is er in 2021 aandacht geweest voor het vergroten van de kansengelijkheid voor leerlingen. De Muzen is penvoerder van dit programma en heeft een regiefunctie hierin. Thema VIII – Welzijn Stichting Veens Welzijn Stichting Veens Welzijn is in 2021 gestart met de uitvoering van de opdracht Welzijn. De opdracht richt zich op het versterken van de sociale basis met als doel individuele ondersteuning voorkomen (preventie), collectieve voorzieningen ontwikkelen en afschalen 74

van maatwerkvoorzieningen. De opstart, de kennismaking intern en met externe partners heeft in 2021 veel tijd en energie gevraagd. Met alle (digitale) ontmoetingen zijn er verbindingen en nieuwe initiatieven ontstaan. De voorbereidingen voor de pilot Welzijn op recept zijn gedaan, contacten met de onderwijsinstellingen zijn er veelvuldig geweest, in de wijken zijn er diverse ontmoetingen geweest (wel veel minder vanwege corona) en nieuwe initiatieven opgestart. Zo is er een koffieochtend gestart voor inwoners die zich heel erg eenzaam voelen. Het versterken van de sociale basis heeft minder vorm kunnen krijgen door alle beperkingen vanwege corona. De verwachting is dat in 2022 meer inzet kan worden gedaan om de sociale basis te versterken. In 2021 is een stevige basis gelegd. De samenwerking tussen Veens Welzijn en vrijwilligersorganisaties is versterkt. Vrijwilligers Het afgelopen jaar is ook voor veel vrijwilligers een moeilijk jaar geweest. Vele activiteiten waar vrijwilligers bij betrokken waren, konden door alle maatregelen niet doorgaan. We zagen ook dat vrijwilligers de tijd anders zijn gaan besteden en dat dit belemmerend werkt bij de opstart van activiteiten. Het vrijwilligersplatform waar alle vrijwilligersorganisaties informele zorg en vrijwilligers bij elkaar komen is eind 2021 geëvalueerd.

Er zijn interviews gehouden over hoe de doorontwikkeling van het platform vorm moet krijgen. De aanbevelingen uit de evaluatie zoals het behouden van het vrijwilligersplatform en de ontwikkeling van een Kenniskring worden in 2022 verder opgepakt. Om de inzet van vrijwilligers te waarderen hebben alle vrijwilligers vanuit de gemeente een bedankje ontvangen aan het einde van het jaar. Mantelzorgers Mantelzorgers zijn ondersteund door wijkcoaches en mantelzorgconsulenten van Veens Welzijn. De coronamaatregelen hebben de mogelijkheden tot activiteiten behoorlijk beperkt. Er zijn alternatieve activiteiten ontwikkeld, zoals het digitale Broodje wethouder. In het eerste kwartaal zijn alle mantelzorgers benaderd om hier, met een thuis bezorgd lunchpakket, aan deel te nemen. Helaas kon ook in 2021 de Mantelzorgdag op het laatste moment niet doorgaan. Alle mantelzorgwaarderingen zijn daarom persoonlijk op het gemeentehuis uitgereikt.

Thema I: Inkomen Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. Onrechtmatig gebruik van ondersteuning in het sociaal domein voorkomen we of sporen we op en pakken we aan (MD10, IBK BE28)

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. We geven in 2021 uitvoering aan het rechtmatigheidsplan sociaal domein Inhoud Sinds 1 juni 2021 is de Integrale verordening sociaal domein Veenendaal van kracht. In deze verordening heeft het college de opdracht gekregen om zorg te dragen voor een beleidsplan handhaving sociaal domein. Dit beleidsplan is in eind 2021 door het college definitief vastgesteld. Met het beleidsplan handhaving geeft het college haar visie op handhaving en toezicht binnen het sociaal domein, benoemt uitgangspunten en beschrijft welke instrumenten worden ingezet om het beoogd resultaat te bereiken. Het college maakt daarbij onderscheid tussen fouten, fraude en ondermijning.

75

Daarnaast is een kwartiermaker aangetrokken die verantwoordelijk is voor het implementeren van het handhavingsplan en het positioneren van handhaving binnen de organisatie. De raad heeft hierover een raadsbrief ontvangen. Geld Ambtelijke inzet. Daarnaast is een externe kwartiermaker aangesteld die verantwoordelijk is voor de verdere implementatie van het beleidsplan. Deze wordt gefinancierd uit tijdelijke gelden (veiligheid). Daarnaast heeft de raad in de kadernota extra middelen beschikbaar gesteld per 1 januari 2022 ten behoeve van 1 fte toezichthouder rechtmatigheid Wmo en Jeugd.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.b. Financiële kaders vormen geen belemmering voor integraal werken (MD 10, IBK BE27).

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. We realiseren een integraal budget voor regie op casusniveau voor 2021 e.v. Inhoud Door de raad is in de Kadernota 2020 een budget beschikbaar gesteld dat door middel van maatwerk (het maatwerkbudget) besteed moet worden aan mensen die vanwege de bezuinigingen bij Wmo ‘financieel door het ijs dreigen te zakken’. Middels een pilot hebben we uitgetest welke werkwijze hiervoor het meest effectief en juridisch haalbaar is. Voor een klein deel van de doelgroep is inmiddels borging gevonden binnen de beleidsregel schuldhulpverlening. Er heeft inmiddels een evaluatie plaatsgevonden over 2020 en 2021. Op basis van de opgedane ervaringen, de interne gesprekken met diverse collega’s en de juridische overwegingen zijn we gekomen tot een plan van aanpak voor 2022 en 2023. Dit plan is gebaseerd op de doelstelling die de raad voor ogen had met het budget voor maatwerk. In 2022 wordt dit plan van aanpak uitgevoerd. De raad wordt in februari 2022 geïnformeerd over het plan van aanpak middels de Tussenevaluatie van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein. Geld Inzet ambtelijke uren en regulier budget. In de derde bestuursrapportage is € 200.000 overgeheveld naar 2022 voor de uitvoering van het plan van aanpak.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.c. Veenendalers nemen meer deel aan de samenleving (MD01, IBK BE4)

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.c.1. Middelen (zoals minimaregelingen) beschikbaar stellen zodat Veenendalers maximaal kunnen participeren. Inhoud In vergelijking met 2020 is er sprake van een lichte stijging van de uitgaven voor het aanvraagjaar dat loopt van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2021. Hierbij zien we een stijging in het aantal aanvragen voor het Doe mee-budget, het Sportbudget voor volwassenen en het Kledingpakket. De stijging van het aantal aanvragen van bovengenoemde regelingen komt voort uit het, tijdelijk, opnieuw invoeren van de declaratiemogelijkheid en de investering in extra promotie.

76

Bij een aantal andere regelingen is er een daling in het aantal aanvragen zichtbaar, zoals aanvragen voor de computerregelingen (lagere school en middelbare school), de vergoeding van een mobiele telefoon en fiets. De daling van deze regelingen heeft te maken met de frequentie waarmee deze regelingen aan te vragen zijn. Een vergoeding voor een computer of fiets is slechts eenmalig aan te vragen, dus het aantal aanvragen hiervoor blijft dalen. De aanvragen voor de ouderbijdrage en schoolbenodigdheden zijn ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2020. Op 1 december 2021 zijn we daarnaast ook gestart met het nieuwe aanvraagjaar in combinatie met de Veenendaalpas. De lancering van de Veenendaalpas is succesvol verlopen en heeft geleid tot een sterke stijging in het aantal aanvragen in december 2021. Hierbij zien we met name een grote toename in het aantal aanvragen voor het Doe meebudget en het Kledingbudget. Geld Inzet ambtelijke uren en regulier budget minimabeleid. De uitgaven aan de minimaregeling zijn in 2021 ongeveer met 10% gestegen ten opzichte van 2020. Dit heeft voornamelijk te maken met het starten van het nieuwe aanvraagjaar op 1 december 2021 in verband met de lancering van de Veenendaalpas. Deze extra uitgaven in 2021 gaan naar verwachting een besparing opleveren in 2022 aangezien rechthebbenden hun budget maar eenmaal kunnen uitgeven.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.d. Vroegtijdige interventies bij opvoed-, financiële, woon- en/of psychosociale gezondheidsvraagstukken, om zo problematische vraagstukken (en dus maatwerkvoorzieningen) te voorkomen (MD04, IBK BE11).

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.d.1. Eind 2021 hebben we ervaring opgedaan met vroeg er op af en de methode geëvalueerd. Inhoud Met ingang van 1 januari 2021 is Vroeg Eropaf, als onderdeel van Vroegsignalering, een nieuwe taak voor de gemeente. Deze wettelijke taak houdt in dat signaalpartners (nutsbedrijven, woningbouwverenigingen en zorgverzekeraars) een signaal afgeven als er sprake is van een betalingsachterstand van minimaal één maand. Vervolgens kiest de gemeente een methode om in contact te treden met de schuldenaar. Dit kan zijn een brief, een e-mail, een sms of een huisbezoek. Doel van dit contact is de inwoner te bewegen om een aanbod van het Budgetloket te accepteren. Hiermee wordt voorkomen dat de schulden groter worden en de oplossing daarvan kostbaarder. Het jaar 2021 hebben wij gebruikt om het proces in te richten, werkafspraken te maken met partners en aanvullende werkafspraken te sluiten met signaalpartners. Iedere maand ontvangen we signalen van onze partners en maken daaruit een selectie van signalen die worden opgepakt. We hebben onderzoek gedaan naar welke manier het meeste effect heeft bij Vroeg Eropaf en ook hebben we onderzocht of de gekozen methode proportioneel is. Het project wordt naar verwachting in het eerste kwartaal 2022 afgerond met een beleidsplan Vroeg Eropaf.

De beleidskeuzes die wij hierin maken sluiten aan bij het Integraal Beleidskader Sociaal Domein en zijn daarnaast gebaseerd op de opgedane ervaringen. Geld Inzet ambtelijke uren en regulier budget. Voor vroegsignalering is er een structureel budget van € 100.000 beschikbaar.

77

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.e. De ondersteuning is gericht op een duurzaam effect (MD04, IBK BE12).

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.e.1. Aanbieden van financiële educatie en voorlichting op scholen. Inhoud Stichting Veens Welzijn heeft de informatievoorziening aan jongeren verstrekt over de veranderingen op financieel gebied bij het bereiken van de 18-jarige leeftijd. Het Budgetloket heeft een lesprogramma over financiën aangeboden. Als gevolg van de coronamaatregelen zijn er alleen voorbereidingen getroffen en is het programma financiële zelfredzaamheid nog niet uitgevoerd. Geld Inzet ambtelijke uren binnen de bestaande formatie van het Budgetloket en subsidie aan Veens Welzijn. I.e.2. Aanbieden van financiële educatie en voorlichting voor volwassenen. Inhoud Financiële educatie wordt op verschillende manieren aangeboden door budgetcoaching en budgetbeheer, maar ook door middel van collectief aanbod zoals een workshop budgetbegeleiding en voorlichting in de wijk. In het kader van de Wet Inburgering 2021 is een nieuwe manier van financiële educatie ontwikkeld voor asielmigranten die ook een uitkering ontvangen. Hiervoor wordt Euro-wijzer ingezet. Ook zijn er werkafspraken gemaakt over samenwerking tussen Vluchtelingenwerk en het Budgetloket rondom het thema financiële zelfredzaamheid. Geld Inzet ambtelijke uren Budgetloket.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.f. In 2021 is sprake van een uniforme werkwijze van de eerste uitvraag bij alle loketten sociaal domein MD07, IBK BE21).

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.f.1. Op basis van het adviesrapport 'Uniforme toegang' realiseren we in 2021 een uniforme toegang met een uniforme werkwijze van de eerste uitvraag bij alle loketten in het sociaal domein. Inhoud Er is een triageteam georganiseerd, waardoor er afstemming wordt gerealiseerd met verschillende partijen en er integraal gewerkt kan worden. Een uniforme werkwijze bij de verschillende toegangen is gerealiseerd. Alle toegangen werken vanuit dezelfde kernwaarden en opdracht: ‘algemene voorziening tenzij..’ , en samenwerkingsafspraken zijn gemaakt. Een animatie film is gemaakt over de uniforme toegang voor professionals, op deze wijze worden de professionals op de hoogte gebracht van de werkwijze. De werkwijze procesregie is ontwikkeld voor casussen waarbij meerdere partijen betrokken zijn. Deze werkwijze is tevens geïmplementeerd en is nu een onderdeel van de reguliere werkzaamheden binnen het CJG en de Wmo. Integrale trainingen voor alle medewerkers die werkzaam zijn bij de loketten van Wmo, CJG, Economie en Werk, maatschappelijk werk,

78

Veens Welzijn en budgetloket zijn opgezet en uitgevoerd. Op deze wijze is iedereen op de hoogte van elkaars werkzaamheden en is het mogelijk om integraal met elkaar te werken. Geld Binnen begrote (reguliere) budgetten uitgevoerd.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.g. In 2023 is een integrale werkwijze sociaal domein binnen de gemeente en tussen gemeentelijke partijen en externe partijen gerealiseerd (MD8, IBK BE22).

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.g.1. Met de doorontwikkeling van regie op casusniveau realiseren we ultimo 2021 een afname van 10% van de casussen in het cluster Zorg & Veiligheid en het Interventieteam ten opzichte van februari 2020. Inhoud Hier is in 2021 een stijging te zien door corona. We verwijzen voor deze inspanning naar de (financiële) toelichting bij openbare orde en veiligheid in de tweede bestuursrapportage en jaarrekening.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.h. De deskundigheidsbevordering tussen uitvoerende partijen in het sociaal domein is gefaciliteerd (MD9, IBK BE23).

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.h.1. De training ‘Integrale benadering Sociaal Domein’ voor professionals wordt breder uitgerold over het sociaal domein als geheel, zodat deskundigheid bij alle partijen wordt vergroot. Inhoud In april en mei 2021 zijn er een zevental online trainingen gegeven op het gebied van integrale benadering in het sociaal domein. De deelnemers hebben op een interactieve manier kennisgemaakt met elkaar en elkaars werkveld. Daarnaast is men met elkaar in gesprek gegaan over de ontwikkelingen binnen het sociaal domein en wat er nog nodig is om vanuit de uitvoering met een integrale blik naar casuïstiek te kijken. De trainingen hebben bijgedragen aan het verbeteren van de integrale samenwerking. Zo hebben de deelnemers contact met elkaar gezocht over individuele casuïstiek en weten ze nu beter bij welk loket ze terecht kunnen voor informatie en afstemming. In het najaar van 2021 stond er een terugkomdag gepland voor alle deelnemers van de online trainingen. Vanwege de opzet en aard van de terugkomdag is gekozen voor een fysieke bijeenkomst. Vanwege de coronamaatregelen is het niet gelukt om deze bijeenkomst in 2021 te organiseren. Het programma voor de terugkomdag is gereed, dus zodra de coronamaatregelen zijn versoepeld wordt er in 2022 een bijeenkomst georganiseerd. Geld Inzet van ambtelijke uren.

Thema II: Sociaal domein - Participatie en re-integratie Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. Er is sprake van een doorlopende lijn arbeidsparticipatie in samenwerking met onze partners (MD05, IBK BE14)

79

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. Eind 2021 is er een vereenvoudiging en verbetering gerealiseerd in de doorlopende lijn van arbeidsparticipatie op het gebied van (in elk geval) samenwerking, begeleiding en organisatie. Inhoud Op verschillende manieren wordt hier aan gewerkt. Het project DOOR is gestart waarin de gemeente met IW4 en een dagbestedingsorganisatie samenwerkt om 'simpel switchen' kleinschalig in de praktijk te brengen en een doorlopende ontwikkellijn te ontwikkelen. Simpel switchen betekent het vereenvoudigen van de stap van dagbesteding naar werk, en terug als dat (tijdelijk) nodig is. In het vierde kwartaal hebben we deze pilot geëvalueerd. Alle deelnemende partijen zijn positief over de versterkte samenwerking en over het traject dat de cliënt de mogelijkheid biedt om de stap naar werk in een beschutte omgeving uit te proberen, maar daarbij ook een 'terugvaloptie' heeft mocht de stap naar werk nog iets te groot zijn. Het traject geeft inzicht in de mogelijkheden en de ontwikkelkansen van de cliënt op het gebied van participatie. Verder wordt in de toegang door de loketten Wmo en Werk en Inkomen intensiever samengewerkt wanneer het niet duidelijk is of dagbesteding of (beschut) werk de juiste stap is voor de inwoner. Afspraken worden in een persoonlijk Plan van Aanpak geborgd.

Geld Inzet ambtelijke uren en regulier budget arbeidsparticipatie. II.a.2. We realiseren in 2021 de kwantitatieve doelstellingen m.b.t. de Participatiewet (in- en uitstroom). Inhoud Onze kwantitatieve doelstelling is erop gericht om -in vergelijking met landelijke cijfers- een lagere instroom en een hogere uitstroom te realiseren. De ontwikkelingen in de coronacrisis, maar ook de gevolgen hiervan op middellange termijn, hebben een sterke invloed op de haalbaarheid van de doelstelling. In het tweede kwartaal is de stijging van ons bijstandsbestand tot stilstand gekomen en vanaf mei zien we een daling van het bestand. Eind 2021 is ons bestand ten opzichte van januari gedaald met meer dan 25 personen. Deze daling is vergelijkbaar met de landelijke trend. De definitieve stand en vergelijking met landelijke cijfers is pas op te maken in maart 2022. Geld Om deze doelstelling te realiseren zetten we eigen personeel in (o.a. klantmanagers, accountmanagers werk). Daarnaast zetten we het participatiebudget in, waarmee we diverse instrumenten financieren (van re-integratietraject, jobcoach tot loonkostensubsidie). Het participatiebudget 2021 was toereikend. II.a.3. In 2021 evalueren we het transitieplan IW4. Inhoud Het transitieplan IW4 heeft een looptijd van 2019 tot en met 2021.

Met de jaarstukken van de GR IW4 en IW4 Beheer NV (jaarverslag 2020 en begroting 2022) is een actuele tussenevaluatie van het transitieplan meegestuurd. De evaluatie greep terug op de uitgangspunten zoals deze door de raad in 2018 zijn vastgesteld. Daarnaast was een rapportage transitie IW4 2019-2021 bijgevoegd. Hierin geeft IW4 inzicht in de maatregelen die intern zijn doorgevoerd. De jaarstukken zijn in de raadsvergadering van 24 juni 2021 aan bod gekomen. Daar heeft de raad een zienswijze gegeven op de jaarstukken. Aanvullend zijn de drie raden (Veenendaal, Rhenen en Renswoude) op 6 september 2021 bijgepraat over de voortgang van het transitieplan door de directeur/bestuurder van IW4. Daarbij zijn de raden geïnformeerd over de huisvestingsplannen van IW4 in relatie tot de gestegen bouwkosten. 80

Het transitieplan loopt formeel tot 31 december 2021. Medio 2022 ontvangt de raad een eindevaluatie, Geld Inzet ambtelijke uren. Voor de inzet van de ambtelijk secretaris van de GR (formeel in dienst bij de gemeente Veenendaal) ontvangt de gemeente Veenendaal een bijdrage van de GR.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b. De samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt is versterkt (MD05, IBK BE15).

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. We geven in 2021 uitvoering aan een lokaal actieplan om de samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt verder te verstevigen. Inhoud De insteek van een lokaal actieplan was om te initiëren dat er een verbinding tot stand komt tussen het lokale onderwijs en de arbeidsmarkt. Concreet betekent dat er wordt samengewerkt tussen onderwijs en het georganiseerde bedrijfsleven of individuele ondernemers. In 2021 hebben we gekeken of het ontwikkelen van een lokaal actieplan meerwaarde heeft om deze samenwerking te stimuleren. We constateren dat er op dit moment initiatieven worden ontwikkeld tussen betrokken partijen die in 2022 tot uitvoering komen. Voorbeelden zijn de Jongerenbedrijvendagen en diverse projecten gericht op Herwaardering Vakmanschap. Bij dit tweede onderwerp zien we een gemeentelijke rol in het faciliteren en verbinden. Vanuit gemeentelijk perspectief had een lokaal actieplan geen meerwaarde. Geld Inzet ambtelijke uren.

Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.c. Veenendalers nemen meer deel aan de samenleving (MD01, IBK BE4)

Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.c.1. Op 1 juli 2021 is de Wet Inburgering geïmplementeerd. Inhoud De Wet Inburgering 2021 wordt ingevoerd per 1 januari 2022. Het implementatie- en formatieplan is vastgesteld door het college en wordt conform planning uitgevoerd. In het laatste kwartaal van 2021 is een raadsinformatiebrief verzonden over de laatste stand van zaken rond de implementatie. De aanbestedingsprocedures -met uitzondering van de Onderwijsroute- zijn succesvol doorlopen en de concepten (inclusief werkafspraken) zijn gereed voor bespreking. Het proces inburgering is in grote lijnen ingericht. De basis is hiermee op orde. De implementatiefase wordt in het eerste kwartaal van 2022 afgerond. Geld Inzet ambtelijke uren en regulier budget. Voor de uitvoering van de Wet inburgering heeft het rijk budget beschikbaar gesteld voor invoeringskosten, uitvoeringskosten en kosten voor de voorzieningen.

Thema III: Sociaal domein - WMO Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.a. In 2021 is de sturing op aanbieders vergroot (MD10, IBK BE26).