3. Jaarstukken 2020 - jaarstukken 2020

✓

II.c.2. Profileren Veenendaal door het beter op de kaart zetten van de Grebbelinie. We vragen bij regionale partners (zoals het RBT en de provincie) meer aandacht voor het positioneren van de Grebbelinie. Via het wandelnetwerk wordt het bezoekerscentrum Grebbelinie met Veenendaal verbonden. In het conceptontwerp wandelnetwerk hebben we deze verbinding geborgd. We vinden het belangrijk dat ondernemers langs de Grebbelinie meer samenwerken. Doordat horeca en evenementenbranche en het bezoekerscentrum Grebbelinie dit jaar door de beperkingen van de coronamaatregelen onvoldoende konden functioneren zijn deze kansen nog niet goed benut.

?

II.c.3. Stimuleren ontwikkeling aantrekkelijke wandel- en fietsroutes via groenstructuren en (historische) waterlopen. De samenwerking met het Routebureau is goed. Dit jaar hebben we samen met Routebureau, provincie en gemeenten in oostelijk deel van de provincie gewerkt aan het wandelnetwerk Oost. Veenendaal gaat met ongeveer 40 kilometer tracé (binnen de gemeentegrenzen) deelnemen. Dit netwerk zal naar verwachting eind 2023 over de gehele regio zijn uitgerold.

✓

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 51

Inleiding

De coronacrisis

Samenvatting

Jaarverslag 2020

Jaarrekening

(COVID-19) De samenwerking met het Routebureau is goed. Dit jaar hebben we samen met Routebureau, provincie en gemeenten in oostelijk deel van de provincie gewerkt aan Programma 1: Programma Economie, gaat Werkmet ongeveer 40Programma 3: (binnen de het wandelnetwerk Oost.2:Veenendaal kilometer tracé Fysieke leefomgevinggemeentegrenzen) deelnemen. en Ontwikkeling Sociale leefomgeving Dit netwerk zal naar verwachting eind 2023 over de gehele regio zijn uitgerold.

Programma 4: Burger en Bestuur

Burgerjaarverslag 2020

Bijlagen

Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Programma 6: Bedrijfsvoering

Beleidsindicatoren

Beleidsindicatoren Bij dit programma horen de volgende beleidsindicatoren. Bij dit programma horen de volgende beleidsindicatoren.

Veenendaal Nr

Taakveld

Indicator

Eenheid

Bron

Beschrijving

2018

14

3.1

Functiemenging

%

Lisa

De functiemengingsindex

economische

(FMI) weerspiegelt de

ontwikkeling

verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen

52,3

2019

52,9

Landelijk 2020

nnb

2018

52,8

2019

53,2

2020

nnb

0 (alleen wonen) en 100 16

1.000

bedrijven, per 1.000

inwoners in

inwoners in de leeftijd van

de leeftijd

15-64 jaar.

130,8

136,2

nb

145,5

152

nb

64 jaar

Toelichting op deze beleidsindicatoren: Financiële programmarealisatie 14 Functiemenging: de functiemengingsindex2020 ligt in lijn met het landelijk gemiddelde. 16 Vestigingen2 (van bedrijven): de en gegevens 2020 zijn er nog niet. Programma Economie, werk ontwikkeling

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

-830 0

Onttrekking aan reserve

1.133

Gerealiseerd resultaat

304

Toelichting programmarealisatie Ten opzichte op vande definanciële in de 3e bestuursrapportage 2020 aangepaste begroting, zijn de grootste afwijkingen als volgt: Ten opzichte van de in de 3e bestuursrapportage 2020 aangepaste begroting, zijn de gro

Zie voor een toelichting de paragraaf verbonden partijen.

Primitief

Na begrotingsPrimitief wijziging

Raming 2020 Realisatie 2020 Na begrotingswijziging

Saldo Realisatie 2020 2020

Saldo 2020

Taakveld (bedragen x € 1.000)

Lasten

1.651

1.467 1.651

79 1.6391.467

-1731.639

-173

Baten

822

834 822

1.005 834

1711.005

171

-830

-632 -830

-634 -632

-2 -634

-2

Bedragen x2€Economie, 1.000 Programma werk en ontwikkeling

Raming 2020

Toevoeging aan reserve

Toelichting op de financiële programmarealisatie

Verbonden Partijen

Concept jaarstukken 2020

d totaal saldo van Gerealiseerd baten en lasten totaal saldo van baten en lasten

aan reserve

Toevoeging aan reserve

0

431 0

850 431

-419 850

-419

aan reserve

Onttrekking aan reserve

1.133

2.107 1.133

2.1902.107

832.190

83

d resultaat

Gerealiseerd resultaat

304

1.044 304

7061.044

-337 706

-337

g op de financiële Toelichting programmarealisatie op de financiële programmarealisatie van de in de Ten 3e bestuursrapportage opzichte van de in de 2020 3e aangepaste bestuursrapportage begroting, 2020 zijnaangepaste de grootste begroting, afwijkingenzijn alsde volgt: grootste afwijkingen als volgt:

edragen x € 1.000) Taakveld (bedragen Afwijking x € 2020 1.000) V / N

e ontwikkeling

822

Zie voor een toelichting de paragraaf verbonden partijen.

Aantal per

(van bedrijven)

van 15 t/m

€ 1.000

Baten

Het aantal vestigingen van

Vestigingen

Financiële programmarealisatie 2020

1.651

Verbonden Partijen

economische

Economische ontwikkeling 214

N

Afwijking 2020

V/N

214

N

Primitief

Lasten

(alleen werken) 3.1 ontwikkeling

Lisa

Toelichting op deze beleidsindicatoren: 14 Functiemenging: de functiemengingsindex ligt in lijn met het landelijk gemiddelde. Bedragen x € 1.000 16 Vestigingen (van bedrijven): de gegevens 2020 zijn er nog niet.

Afwijking 2020

V/N

Economische ontwikkeling

214

N

Economische promotie

98

V

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

118

V

Overige verschillen

4

N

Totaal afwijkingen programma 2

2

N

V= voordeeljaarstukken , N= nadeel 2020 Concept

Economische ontwikkeling: nadeel € 214.000 De kosten voor ondernemersdienstverlening zijn € 42.000 hoger dan waar vooraf van uit middelen tegenover staat. Bij de 3e bestuursrapportage zijn de uitgaven op de post ICT campus deels neerwaarts uitgaven hebben nadien wel in 2020 plaatsgevonden. De extra uitgaven ten opzichte van heeft, rekening houdende met een lagere urendoorberekening (binnen het programma b de reserve meerjarige middelen. Verder is er € 147.805 subsidie ontvangen van de Prov geraamd en hiervoor heeft een storting in de reserve meerjarige middelen plaatsgevond meerjarige middelen plaatsgevonden. Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 52 Op het meerjarige programma Vitale Binnenstad resteert eind 2020 een bedrag van € 22 plaatsgevonden.

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Economische ontwikkeling: nadeel € 214.000 De kosten voor ondernemersdienstverlening zijn € 42.000 hoger dan waar vooraf van uit was gegaan waar een onttrekking aan de reserve meerjarige middelen tegenover staat. Bij de 3e bestuursrapportage zijn de uitgaven op de post ICT campus deels neerwaarts bijgesteld ten gunste van de reserve meerjarige middelen. De uitgaven hebben nadien wel in 2020 plaatsgevonden. De extra uitgaven ten opzichte van de bijgestelde begroting bedragen in totaal € 357.000. Hiervoor heeft, rekening houdende met een lagere urendoorberekening (binnen het programma bedrijfsvoering), een onttrekking van € 172.190 plaatsgevonden aan de reserve meerjarige middelen. Verder is er € 147.805 subsidie ontvangen van de Provincie Gelderland voor de ICT-campus. Deze inkomst was nog niet geraamd en hiervoor heeft een storting in de reserve meerjarige middelen plaatsgevonden. Per saldo heeft er een onttrekking van € 24.000 aan de reserve meerjarige middelen plaatsgevonden. Op het meerjarige programma Vitale Binnenstad resteert eind 2020 een bedrag van € 22.258 waarvoor een storting in de reserve meerjarige middelen heeft plaatsgevonden. Overige ontwikkelingen binnen dit beleidsterrein hebben per saldo tot een voordeel geleid van € 15.000.

Economische promotie: voordeel € 98.000 Binnen dit taakveld worden activiteiten in het kader van economische promotie, het vestigingsbeleid en het evenementenbeleid uitgevoerd. In verband met de coronamaatregelen konden in 2020 niet alle middelen ten behoeve van economische promotie en het evenementenbeleid worden ingezet en is een voordeel ontstaan van respectievelijk € 40.000 en € 17.000. Voorgesteld wordt om de resterende middelen van € 40.000 voor economische promotie over te hevelen naar 2021 en in dat jaar beschikbaar te stellen ten

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

behoeve van marketing en promotie van de binnenstad. Bij het vestigingsbeleid bedragen de resterende middelen € 41.000 en deze hebben grotendeels betrekking op reeds aangegane verplichtingen die in 2021 financieel worden afgewikkeld. Deze middelen zijn per saldo toegevoegd aan de reserve meerjarige middelen. Openbaar groen en (openlucht) recreatie: voordeel € 118.000 Binnen dit taakveld staat € 100.000 gereserveerd als bijdrage in de kosten van de gemeente Rhenen inzake de Oude Veense Grindweg. De gemeente Rhenen heeft ons in december 2020 schriftelijk laten weten dat de werkzaamheden zijn vertraagd en uiterlijk in het eerst kwartaal van 2021 zullen worden uitgevoerd. Het college van B&W heeft vervolgens ingestemd met een verlengingstermijn naar 31 maart 2021 waarover de raad is geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. Voorgesteld wordt om de bijdrage van € 100.000 over te hevelen naar 2021 en in dat jaar ter beschikking te stellen ten behoeve van uitvoering van de uitgestelde werkzaamheden door de gemeente Rhenen. Het resterende voordeel van € 18.000 binnen dit taakveld wordt veroorzaakt door het minder afnemen van diensten van derden in het kader van recreatie en toerisme dan waar vooraf rekening mee was gehouden.

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

− bij het vestigingsbeleid bedragen de resterende middelen € 41.000. Hiervoor heeft een storting van € 58.000 plaatsgevonden in de reserve meerjarige middelen (en een onttrekking van € 17.000); − een storting in de algemene reserve onderwijs van de verkoop van onderwijspanden in 2020 voor een bedrag van € 328.000; − een storting van € 11.000 in verband met het project Energieneutraal. Onttrekkingen aan de reserves: voordeel € 83.000 In lijn met eerdere besluitvorming zijn de volgende onttrekkingen aan de reserves, die afwijken van de begroting, verwerkt: − een onttrekking aan de reserve meerjarige middelen ter dekking van hogere uitgaven van het project ‘ondernemersdienstverlening’ in 2020 voor een bedrag van € 42.000; − een onttrekking aan de reserve meerjarige middelen van € 24.000 voor het programma ‘ICT Campus fase 2’. Dit is een correctie op het gestorte bedrag van € 359.00 in de 3e bestuursrapportage 2020; − een onttrekking aan de reserve meerjarige middelen voor het vestigingsbeleid in 2020 voor een bedrag van € 17.000.

Overige verschillen nadeel € 4.000 De overige verschillen op dit programma leiden per saldo tot een nadeel van € 4.000.

Reservemutaties Toevoegingen aan de reserves: nadeel € 419.000 In lijn met eerdere besluitvorming zijn de volgende toevoegingen aan de reserves, die afwijken van de begroting, verwerkt: − een storting in de reserve meerjarige middelen van het resterende budget in 2020 van het programma ‘Vitale Winkelstad’ voor een bedrag van € 22.000;

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 53

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

Programma 3. Sociale Leefomgeving Visie In de Visie Sociaal Domein ’De Kracht van de samenleving’ zoals die in 2017 is vastgesteld, zien we als stip op de horizon een krachtige, inclusieve samenleving waarin iedereen zich naar vermogen kan ontwikkelen. Een samenleving waarin de inwoners van Veenendaal zich verbonden voelen en hun weg weten te vinden. Iedereen doet ertoe. Als samenleving nemen we gezamenlijk de verantwoordelijkheid. De visie is verder uitgewerkt in Model Veenendaal 2020: we investeren in een stevige sociale basis, zodat er voldoende geld beschikbaar is voor de ondersteuning die mensen echt nodig hebben. Uitgangspunt – en uitdaging - vormt het bewaken van een goede balans tussen kwaliteit, organisatie en financiën. We creëren een heldere toegang voor alle inwoners. Zij weten waar zij met welke vraag terecht kunnen en krijgen zo snel mogelijk de juiste ondersteuning. We hanteren bij elke vraag het ‘geen-verkeerde-deur’- principe.

Integraal Beleidskader Sociaal Domein In de Visie Sociaal Domein staan diverse maatschappelijke doelen geformuleerd. In het beleidskader staan de daarbij behorende resultaten centraal. Het Integraal Beleidskader Sociaal Domein 2020 – 2023 is het eerste kwartaal van 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. Ook wordt in het beleidskader een doorkijk gegeven naar de inspanningen die nodig zijn om deze resultaten te bereiken. Deze resultaten worden jaarlijks uitgewerkt in het Uitvoeringsplan Sociaal Domein. Sport, cultuur, welzijn, onderwijs, recreatie en evenementen zijn daarbij van belangrijke toegevoegde waarde. Sport heeft een preventieve functie en stimuleert naast de sociale ook de emotionele en fysieke ontwikkeling, van in het bijzonder jeugd en jongeren. Daarnaast leveren cultuur, recreatie, evenementen en een breed aanbod aan onderwijs een belangrijke bijdrage aan de aantrekkingskracht van Veenendaal. Met behulp van de effectmonitor Sociaal Domein (digitaal projectenboek sociaal domein) is periodiek verantwoording afgelegd over de bereikte resultaten.

Handhavingsplan Sociaal Domein In het tweede en derde kwartaal van 2020 zijn diverse deelonderzoeken verricht binnen Wmo. Het handhavingsplan is in december 2020 ter advies verzonden naar de Cliëntenraad en het Wmo-forum. Naar verwachting wordt het plan deze in het eerste kwartaal 2021 definitief vastgesteld.

Integrale Verordening Sociaal Domein In het vierde kwartaal 2020 is gestart met het opstellen van de Integrale Verordening Sociaal Domein waarbij een tiental verordeningen uit het gehele sociaal domein worden samengevoegd. Hiermee wordt in de uitvoering van beleid een betere afstemming van toekenning van voorzieningen beoogd en wordt, waar nodig, conflicterende regelgeving opgeheven. De Integrale Verordening wordt in het voorjaar 2021 ter vaststelling voorgelegd aan de raad.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 54

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Toezegging In 2020 zijn door de raad een aantal moties aangenomen. Dit onder meer bij het vaststellen van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein en de daaraan gekoppelde minimaregelingen (maatwerkbudget) en bij de uitwerking van kwijtschelden schulden. Via de raadsinformatiebrieven is de raad geïnformeerd op welke wijze het college invulling aan deze moties heeft gegeven. Midland FM In november van dit jaar heeft Midland het nieuwe beleidsplan 2020-2024 gepresenteerd. Daarin wordt onder andere beschreven hoe de samenwerking met Omroep Ede en (in oprichting zijnde) Omroep Rhenen verder vormgegeven wordt. De Stichting Regionaal Mediacentrum De Vallei (RMC De Vallei) is het overkoepelende orgaan van deze samenwerking. Het eerste resultaat van deze samenwerking is een gezamenlijke nieuwsvoorziening. Deze wordt aangeboden via XON (xon.nu). Ook zijn de plannen voor een televisiekanaal in Veenendaal (onder de naam XON) in vergevorderd stadium. Op dit moment werkt Midland aan een andere samenstelling van het programmabeleid bepalend orgaan (pbo), met als doel een nog betere verbinding met de maatschappelijke stromingen die in het pbo vertegenwoordigd zijn. Het bestuur zoekt naar aanvulling van het pbo met personen die kunnen bijdragen aan betere contacten met de verschillende doelgroepen. Hierbij maakt Midland gebruik van de ervaringen die Omroep Ede daarmee heeft opgedaan.

De verwachting is dat begin 2021 het pbo compleet en divers samengesteld is.

Moties M34: Lachgas De Motie lachgas is vastgesteld bij de bespreking van de Kadernota. De uitvoering valt grotendeels binnen de drugsaanpak van Veiligheid. Het punt voorlichting aan jongeren

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

haakt aan bij ons gezondheidsbeleid. Lachgas wordt als onderwerp meegenomen in de Gezonde School Aanpak van de GGD op de vier middelbare scholen (ingekocht middels maatwerk). M26: Respijtzorg Gesprekken met omliggende gemeenten hebben geleid tot een conceptplan om een regionaal logeerhuis te ontwikkelen. De gemeente Ede en gemeenten uit de regio Utrecht Zuid Oost zijn hierover met Veenendaal in gesprek. M19: Lokale Inclusie Agenda In november 2020 is de eerste Lokale Inclusie Agenda van Veenendaal door de raad vastgesteld. Deze richt zich voornamelijk op toegankelijkheid. Er is gekozen voor het uitvoeren van een beperkte variant. Over twee jaar wordt de Lokale Inclusie Agenda herijkt en opnieuw voorgelegd aan de raad. Overig In 2020 zijn onder meer bij het vaststellen van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein moties aangenomen. De gemeenteraad is via een Raadsinformatiebrief (RIB) over de voortgang ervan geïnformeerd.

Thema’s De visie van het Programma Sociale Leefomgeving komt tot uiting in acht thema’s: I. Inkomen II. Sociaal domein – Participatie en re-integratie III. Sociaal domein – WMO IV. Sociaal domein – Jeugd V. Onderwijs en ontwikkeling VI. Sport VII. Cultuur VIII. Welzijn

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

Inkomen Meer instroom bijstand + Tozo Door de maatregelen rondom het coronavirus heeft de economie een flinke klap gekregen met een effect op de werkgelegenheid. Het kabinet heeft in de coronacrisis de prioriteit gesteld om banen en inkomens van mensen te beschermen. Daarom zijn diverse economische steunpakketten ingezet. Eén van de maatregelen was de Tozo-regeling. Deze regeling ondersteunt zelfstandig ondernemers in financiële zin, zodat zij een betere kans hebben om hun bedrijf voort te zetten. Vanuit de Tozo kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee voorzieningen, namelijk: − Inkomensondersteuning voor kosten levensonderhoud (max. € 1.500 per maand als gift); − Een lening voor bedrijfskapitaal (max. € 10.157 als lening). De regeling wordt uitgevoerd door gemeenten. Van 1 maart tot 1 juni 2020 gold Tozo 1. Deze kende geen partners-of vermogenstoets. In Veenendaal is inkomensondersteuning voor 748 personen toegekend. Van 1 juni tot 1 oktober gold Tozo 2. Deze regeling kende wel een partnertoets. Dit betekent dat ook gekeken wordt naar het inkomen van de partner. Deze regeling is aan 189 personen toegekend. De aantallen namen dus fors af: deels door aanscherping van de introductie van de partnertoets, maar deels ook door versoepeling van de maatregelen. Zo werden bijvoorbeeld kappers en rijscholen weer in staat gesteld om zelf inkomen te verwerven.

Vanaf 1 oktober tot 1 juli 2021 geldt Tozo 3. Oorspronkelijk zou de regeling worden aangescherpt met een vermogenstoets. Daarbij wordt naast het inkomen van de partner ook gekeken naar aanwezig vermogen. Deze vermogenstoets was uitgesteld tot 1 april 2021. Op 21 januari 2021 werd bekend dat de

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 55

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

aangekondigde vermogenstoets per 1 april helemaal komt te vervallen. Daarmee zijn de voorwaarden gelijk aan Tozo 2. De regeling is aan 270 personen toegekend. Aanvankelijk leidde de Tozo-regeling tot een hausse aan aanvragen (1.000 in één weekend), daar waar het gewone bijstandsbestand jaarlijks een instroom kent van 250. Met veel extra inzet zijn deze aanvragen in korte tijd afgehandeld. Momenteel is het aantal aanvragen verminderd. De aandacht richt zich nu meer op het verifiëren en controleren van de gegevens achteraf. Voor het uitvoeren van de arbeidsintensieve Tozo-regeling ontvangt de gemeente een vergoeding van het Rijk. Veenendaal voert de Tozo-regeling ook uit voor de gemeenten Rhenen en Renswoude. Zij maken de vergoeding aan ons over. Naast de Tozo zagen we ook een stijging van het bijstandsbestand. Waar vorige jaren dit bestand daalde, is in 2020 het bestand gestegen van 1034 naar ongeveer 1.109 (ultimo 2020). Hiermee zijn we weer op het niveau van medio 2018. Wijziging Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) Bbz is een re-integratie-instrument voor starters en een sociaal vangnet voor startende en gevestigde zelfstandigen. Kern van het Bbz is dat het bedrijf of zelfstandig beroep van de startende of gevestigde zelfstandige (potentieel) levensvatbaar is, zodat na enige tijd bijstandsverlening niet meer nodig is.

De Bbz is op onderdelen per 1 januari 2020 gewijzigd om de regeling te vereenvoudigen en meer in lijn met het doel te brengen. Wijziging regelingen voor minima Per 1 januari 2020 is de nieuwe Verordening Minimaregelingen van kracht. In deze verordening zijn de volgende wijzigingen vastgelegd: − De inkomensnormen voor alle regelingen zijn geharmoniseerd op 120% van het wettelijk minimum.

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

Vanwege de datum van besluitvorming van de verordening en de datum dat de nieuwe collectieve ziektekostenverzekering ingaat, is besloten dat de ingangsdatum van de verlaging van de inkomensnorm, pas 1 februari 2020 was. − Er zijn regelingen samengevoegd waardoor de keuzevrijheid is verbreed en de besteding door ouders afgestemd kan worden op de behoefte van het kind. Met deze aanpassingen hebben we een volgende stap gezet in het leveren van een bijdrage aan het doorbreken van de spiraal van (erfelijke) armoede. − De declaratiemogelijkheid van bonnetjes was afgeschaft. Producten en voorzieningen waren enkel in natura te boeken middels de webshop. Het succes van deze methode is afhankelijk van het vullen van de webshop met voldoende aanbieders en aanbiedingen. Dit bleek echter langer te duren dan wij voor ogen hadden. Om deze reden heeft het college en vervolgens de raad, een overgangsregeling ingesteld waarbij er nog steeds bonnetjes gedeclareerd mogen worden tot eind 2021. − De regeling Compensatie meerkosten chronisch zieken en de verzekering eigen risico binnen de collectieve ziektekostenverzekering zijn afgeschaft.

Schulddienstverlening In 2020 is, in aansluiting op het Integraal Beleidskader Sociaal Domein, besloten om schulddienstverlening anders in te richten. Hierbij is ervoor gekozen om de taken, die voortvloeien uit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) per 1 januari 2021, zelf uit te voeren onder de naam Budgetloket. De inrichting hiervan was een omvangrijk project waarvan de voorbereidingen eind 2020 zijn afgerond. De afweging van het al dan niet in huis halen van bewindvoering maakte ook onderdeel uit van deze herinrichting. Het college heeft besloten om de sturing op kwaliteit en kosten van bewindvoering op een andere manier vorm te geven, en bewindvoering niet in huis te halen. In de tweede helft van 2021 wordt een plan van aanpak opgesteld die ter informatie aan de raad wordt aangeboden.

De coronacrisis heeft invloed gehad op het vullen van de webshop en de besteding van de minimaregelingen. Daarnaast werd het wenselijk geacht dat inwoners in deze tijd minder fysiek naar winkels toe moesten gaan maar toch lokaal hun aankopen konden doen. Om deze reden is tevens goedkeuring gegeven voor het declareren van online aankopen voor kinderen.

In het kader van vroegsignalering en preventie heeft financiële educatie aandacht, evenals voorlichting aan volwassenen. Door middel van budgetcoaching wordt dit onder andere vormgegeven. De geplande activiteiten konden door de coronacrisis helaas niet doorgaan. In plaats daarvan is extra ingezet op communicatie zoals ‘Grip op je geld in coronatijd’ en het communiceren over de mogelijkheden van ondersteuning. Vroegsignalering is per 1 januari 2021 wettelijk verankerd. In voorbereiding hierop is in het vierde kwartaal de voorgestelde aanpak door het college vastgesteld. In 2021 wordt dit verder uitgevoerd en ontwikkeld.

In de periode dat de scholen gesloten waren, zijn er op basis van de hardheidsclausule, computers vergoed aan gezinnen die buiten de voorwaarden vielen maar geen computer konden aanschaffen of lenen voor het volgen van thuisonderwijs.

Het aanbieden van saneringskredieten heeft een plek gekregen in het Integraal Beleidskader Sociaal Domein en in het tweede kwartaal van 2021 wordt hier een voorstel voor aangeboden aan het college. Het kwijtscheldingsbeleid is ter consultatie besproken in de raadscommissie in december 2020 en krijgt in het eerste kwartaal van 2021 een vertaling in aanpassing van de beleidsregels.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 56

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Kans voor Talent en Huiswerkplus In 2018 zijn we samen met Veens en het CJG gestart met pilots voor Kans voor Talent en Huiswerk plus. Deze pilots zijn succesvol gebleken en in 2020 zijn de eerste stappen gezet om ze uit te rollen over geheel Veenendaal. Doelstellingen van Kans voor Talent: − Jeugdarmoede bestrijden door jongeren te stimuleren te participeren in werk en het gevoel van eigen-effectiviteit te versterken; − Het versterken van de informatievoorziening aan jongeren over de veranderingen op financieel gebied bij het behalen van de 18-jarige leeftijd; − Het bieden van praktische ondersteuning bij solliciteren en presenteren; − Het bemiddelen voor bijbanen. Doelstellingen van Huiswerkplus zijn het versterken van: − De ontwikkeling van leervaardigheden en de studiehouding; − Het zelfbeeld (zicht op eigen kwaliteiten); − Het netwerk met andere jongeren; − Relaties met school en ouders rond schoolontwikkeling; − Een actieve houding onder jongeren ten aanzien van hun vrije tijd en hun toekomst; − De omgeving door afstemming tussen ontwikkeling thuis, op school en op straat. De ondersteuning leert jongeren mogelijkheden en kansen te zien en zelfredzaamheid in het vinden van oplossingen met hun directe omgeving voor vragen waar zij tegenaan lopen.

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

Sociaal domein - Participatie en re-integratie Nieuwe wet inburgering De rol van de gemeente bij inburgering zou per 1 juli 2021 worden uitgebreid via invoering van de Wet Inburgering, waarbij de gemeente zowel verantwoordelijk is voor inburgering als participatie in de samenleving van nieuwe Nederlanders. Eind 2020 is bekendgemaakt dat de invoering van wet is uitgesteld tot 1 januari 2022. Minder uitstroom bijstand De maatregelen die zijn genomen vanwege het coronavirus hebben een dempend effect op de uitstroom uit de bijstand gehad. Enkele sectoren (vooral horeca, evenementen, persoonlijke verzorging, cultuur, deels detailhandel) waar uitstroom werd behaald, zijn stil komen te liggen of hebben een aanzienlijke terugval in omzet. Voor personen met een tijdelijk contract die eerder zijn uitgestroomd bestaat het risico dat ze terugvallen in de bijstand. Minder re-integratie De coronacrisis heeft ook gevolgen voor de voortgang van de re-integratietrajecten. Zo zijn enkele re-integratietrajecten tijdelijk stilgelegd of werden proefplaatsingen niet voortgezet. Re-integratieconsulenten moesten veelal ondersteuning op afstand bieden. De uitstroommogelijkheden waren ook beperkter, omdat in een aantal sectoren waar uitstroom naar werk wordt gehaald (vooral horeca, schoonmaak, etc.) de vraag naar arbeidskrachten sterk is afgenomen of zelfs is weggevallen.

Beschut werk Het aantal inwoners met een beschutte werkplek verloopt conform de raming van het Ministerie. De gemeente Veenendaal krijgt in 2020 financiering van het Rijk voor maximaal 24 beschutte werkplekken. Aan het eind van het vierde kwartaal zijn 23 beschutte werkplekken gerealiseerd. De gegevens over het aantal gerealiseerde werkplekken tot en met het vierde kwartaal 2020 zijn nog niet beschikbaar.

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

Regionale samenwerking Binnen de Participatiewet geldt het leidende principe van het activeren van mensen die ‘aan de kant’ staan. Voor mensen die geen of onvoldoende arbeidsvermogen hebben, blijven we op zoek gaan naar middelen om hun participatie in welke vorm dan ook te ontwikkelen. Het vormgeven van de inclusieve arbeidsmarkt vindt zowel op lokaal als regionaal niveau plaats. In de arbeidsmarktregio zijn in 2019 extra middelen toegekend door het Ministerie van SZW onder de noemer ‘Perspectief op werk’ (Pow) om matching tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te verbeteren. De initiatieven vanuit Pow, zowel regionaal als lokaal, zijn herzien op basis van de ontwikkelingen in 2020 waarbij de focus meer gericht is op onder meer trajecten van werk naar werk en om- en bijscholing. Deze zijn vertaald in een Perspectief op werk 2.0 waarbij onder meer maatregelen en acties worden voorgesteld die gericht zijn op het tegengaan van de effecten van de coronacrisis. Hierbij wordt onder meer gekeken naar de opzet van een matchingsplatform, de versterking van het Leerwerkloket, een regionaal centrum voor arbeidsmobiliteit en de inzet van scholingsvouchers. IW4 In 2020 is het juridisch mogelijk gemaakt om IW4 te zien als quasi-interne dienst. Dit stelt de gemeente in staat om snel zonder aanbesteding en op een breed terrein zaken te doen met IW4.

Zo is het nieuwe schoonmaakcontract met IW4 op deze manier tot stand gekomen. Op het gebied van reintegratie is in de eerste helft van 2020 een raamovereenkomst tussen IW4 en de gemeente gesloten, die de uitgangspunten en kaders ten aanzien van de samenwerking op dit terrein bekrachtigen. Verder zijn nieuwe (deel)contracten gesloten op het gebied van re-integratie en beschut werk. Ook is overeenstemming gevonden over het productenboek, zodat helder is wat per product wordt bedoeld. Daarnaast zijn aanvullende afspraken gemaakt om de samenwerking tussen IW4 en EW verder te verbeteren.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 57

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

Door de coronacrisis hebben de re-integratie activiteiten bij IW4 tijdelijk stilgelegen. IW4 is wel opengebleven voor medewerkers met een SW-dienstverband. De reintegratieactiviteiten zijn halverwege 2020 geleidelijk weer opgestart. In het derde kwartaal was er een corona-uitbraak bij IW4. Hierover heeft nauwe afstemming plaatsgevonden met de gemeente en de GGD.

financiële problemen door de coronacrisis. Wel zijn er met meerdere aanbieders ondersteunende gesprekken gevoerd over o.a. de mogelijkheden rond tegemoetkomingen.

De coronacrisis heeft in 2020 effect gehad op de omzet van IW4 in 2020. De compensatieregeling voor SW-bedrijven vanuit de rijksoverheid om het omzetverlies als gevolg van corona te dempen is hiervoor ingezet.

Voor houders van een persoonsgebonden budget geldt dat bij behoefte aan verhoogde inzet van zorg of in geval van meerkosten ophoging van het budget aangevraagd kon worden.

De geplande re-integratie-omzet voor Veenendaal (Rhenen en Renswoude) ad € 275.000 is gehaald.

Wmo Binnen het totale budget Wmo komen we in 2020 nagenoeg budgetneutraal uit. Op diverse onderdelen binnen de Wmo hebben zich wel verschuivingen voorgedaan in de uitgaven en inkomsten en opzichte van de begroting. De belangrijkste wijzigingen en ontwikkelingen hierin lichten we nader toe. Invloed corona De coronacrisis heeft ook grote gevolgen voor de uitvoering van de Wmo. Om continuïteit van zorg gedurende de coronacrisis en voor de lange termijn mogelijk te maken, zijn er meerdere maatregelen getroffen. Zo is aan zorgaanbieders van begeleiding en dagbesteding de mogelijkheid geboden van compensatie van omzetderving over de maanden maart tot en met juni 2020. Ook werd compensatie voor meerkosten ter continuering van zorg binnen de RIVM-richtlijnen, gedurende het gehele jaar aangeboden. Het Rijk heeft deze kosten aan gemeenten vergoed. Daarnaast heeft onze gemeente de mogelijkheid geboden om binnen de ruimte van de beschikking alternatieve zorg in te zetten. Door de maatregelen kwamen er voor zover ons bekend geen zorg­aanbieders in ernstige

Voor vraagafhankelijk vervoer, leerlingenvervoer en jeugdwet vervoer is compensatie voor omzetverlies mogelijk gemaakt conform de richtlijnen daarvoor van de VNG.

Begeleiding en Dagbesteding of Dagopvang De toename van het gebruik van individuele begeleiding, waarvan melding is gemaakt in de 3e bestuursrapportage 2020 heeft zich voortgezet. Ten opzichte van de begroting is er meer uitgegeven aan individuele begeleiding. Daartegenover staat wel een lagere uitgave op groepsbegeleiding. Voor een financiële toelichting verwijzen we naar het onderdeel ‘’Toelichting op de financiële programmarealisatie’’ aan het eind van dit programma. De vraag naar ondersteuning en hulp is de afgelopen jaren groter en complexer geworden. Meerdere oorzaken liggen hieraan ten grondslag: − Een stijgend aantal ouderen met een hulpvraag; − Wachtlijsten voor intensieve behandeling in de GGZ; − Extramuralisering van de begeleiding in algemene zin en binnen het beleidsveld Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang in het bijzonder; De extramuralisering bevordert de kwaliteit van zorg, de patiëntervaring en de betaalbaarheid van de gezondheidszorg, maar veroorzaakt een steeds groter beroep op gemeentelijke ondersteuning. De toename van ondersteuning en de daarbij behorende stijging van het aantal meldingen genereert extra werkdruk bij de toegang tot de maatwerkvoorzieningen en

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

druk op de beweging om zware zorg af te schalen en meer ondersteuning vanuit de algemene voorzieningen aan te bieden. Naast deze ontwikkelingen heeft de coronacrisis voor een stijging en verschuiving van maatwerkvoorzieningen gezorgd in het afgelopen jaar. Kwetsbare inwoners en 65-plussers raakten meer aan huis gebonden. Het gebruik van groepsbegeleiding is afgenomen. Grotendeels door angst en voorzichtigheid van cliënten om besmet te raken met het Covid-virus. De problemen thuis stapelen zich hierdoor wel op. Mantelzorgers hebben het zwaarder en alleenstaande kwetsbare inwoners raken geïsoleerd en doen vaker een beroep op de maatwerkvoorziening individuele begeleiding. Het gaat hierbij dus niet alleen om ouderen maar juist ook om jongere groepen die door de coronacrisis meer op zichzelf zijn aangewezen, vereenzamen, en zorgen hebben over hun gezondheid, werk en inkomen. Gestart wordt met het maandelijks monitoren van de data (naast jeugd ook Wmo), om zo dicht op de ontwikkelingen te zitten en waar nodig acties in te zetten. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Vanaf 2015 is gemeente Veenendaal voor opvang en beschermd wonen door het Rijk ondergebracht in het centrumgemeentegebied van Amersfoort.

Met een inhoudelijke en financiële door-decentralisatie voor beschermd wonen op komst, heeft de VNG in juni 2019 alle gemeenten geattendeerd op het belang van een goede samenwerkingsregio en de mogelijkheid om onderbouwd van regio te veranderen. Een gezamenlijk voorbereidingstraject met Ede en Amersfoort heeft geresulteerd in inhoudelijke en financiële uitgangspunten om een wijziging van samenwerkingsregio – van Amersfoort naar Ede - voor Veenendaal per 1 januari 2022 mogelijk te maken. Op 3 juli 2020 hebben de drie afzonderlijke colleges, Veenendaal, Amersfoort en Ede, ingestemd met het besluit om gemeente Veenendaal per 1 januari 2022 van regio te laten wijzigen, op basis van de gezamenlijk geformuleerde uitgangspunten.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 58

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Collectief Vraagafhankelijk Vervoer Met een nieuwe aanbesteding zijn er met ingang van 1 januari 2020 nieuwe contracten afgesloten met vervoerders en het callcenter in de regio Foodvalley voor de uitvoering van het vraagafhankelijk vervoer en het OV-Vangnet. Sinds de start van de coronacrisis zijn de ritvolumes drastisch gedaald. Besloten is om 80% van het geleden omzetverlies voor vraagafhankelijk vervoer tot 1 juli 2020 te compenseren. Vanaf 1 juli 2020 zijn er binnen de kaders van de overeenkomst tijdelijke tariefafspraken gemaakt wegens het meer structurele karakter van de daling van de ritvolumes. Deze tariefafspraken maken het mogelijk om het aanhoudende lage ritvolume binnen het contract te blijven compenseren en daarmee de voortgang van het doelgroepenvervoer te borgen. Ook voor 2021 wordt vooralsnog niet verwacht dat de situatie zich normaliseert en het ritvolume weer zal stijgen. Rol- mobiliteits- en woonvoorzieningen Bij aanvragen voor woningaanpassingen is meer aandacht voor duurzame oplossingen door toepassing van het primaat van verhuizen. Met ingang van 3 augustus is er een nieuw contract met de trapliftenleverancier Koninklijke Otolift. De tarieven (voor Veenendaal) zijn gunstiger dan voorheen. Er is veel aandacht besteed aan circulaire inkoop en de eis is gesteld dat 90% van de trapliften opnieuw gebruikt worden.

Er zijn van aannemers offertes gevraagd ter borging van een scherpe kwaliteit prijsverhouding ter voorbereiding van het huis voor de plaatsing van een hoog-laag keuken. Dat heeft geresulteerd in een tarief dat meer dan 30 % goedkoper was dan de voorgaande jaren. Abonnementstarief In 2020 werd het abonnementstarief voor eigen bijdrage wettelijk ingevoerd. Bijna alle inwoners die gebruik maken van een maatwerkvoorziening Wmo of de algemene voorziening Schoonmaakondersteuning betalen hierdoor een eigen bijdrage van € 19 per maand. Het CAK int de eigen bijdragen. Tot en

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

met 2019 gaven zorgaanbieders de gegevens van cliënten door aan het CAK. Vanaf 2020 moeten de gemeenten dit doen. De facturatie via het CAK kwam laat op gang. Hierdoor ontvingen cliënten pas in het najaar van 2020 facturen. We hebben cliënten hierover geïnformeerd en geadviseerd hier rekening mee te houden. In verband met verwachte vertraging bij het CAK zijn door de gemeente Veenendaal voor de maand januari geen eigen bijdragen opgelegd. Vanwege de coronacrisis zijn de eigen bijdragen voor de maanden april en mei door het ministerie kwijtgescholden. Begin 2021 ontvingen we actuele gegevens over de eigen bijdrage van het CAK. Daaruit bleek dat de inkomsten uit de eigen bijdrage in 2020 tegenvielen. De inkomsten waren ongeveer € 180.000 lager dan verwacht. Hierdoor vielen de inkomsten uit de eigen bijdrage tegen in 2020. Dit heeft enkele oorzaken: − We hebben slechts inkomsten over negen maanden doordat er over januari, april en mei 2020 geen eigen bijdragen zijn geïnd. De raad is hierover tussentijds geïnformeerd bij de 3e bestuursrapportage 2020. − De compensatie voor april en mei vanuit het Rijk is lager dan de gemiste inkomsten. Het Rijk baseert de compensatie op het abonnementstarief in 2019. Die zijn voor Veenendaal niet representatief omdat Schoonmaakondersteuning werkte met een klanttarief en de eigen bijdrage voor minima werd gecompenseerd.

− Het aantal cliënten dat een eigen bijdrage moet betalen is lager dan vooraf ingeschat. Schoonmaakondersteuning Vanaf 2020 gold het abonnementstarief ook voor de algemene voorziening Schoonmaakondersteuning. Het aantal klanten steeg daardoor begin 2020 sterk. De raad heeft in juni 2020 besloten om de algemene voorziening per 1 januari 2021 te beëindigen en een maatwerkvoorziening schoonmaakondersteuning in te stellen. Vervolgens is de aanbesteding van de maatwerkvoorziening

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

schoonmaakondersteuning in de markt gezet en is in het Besluit Nadere Regels een afwegingskader opgenomen. De voorspelde stijging van het aantal klanten in 2020 naar ongeveer 1200 heeft plaatsgevonden. De stijging verliep echter niet gelijkmatig. De stijging was lager in de maanden april tot en met juni. Dit had te maken met de toen geldende lockdown. Daarna steeg het aantal klanten juist sneller dan voorspeld. Met ingang van augustus hebben we de klanten schoonmaakondersteuning geïndiceerd. Met de invoering van de maatwerkvoorziening per 1 januari 2021, is het aantal klanten ten opzichte van 2020 licht gedaald. Het aantal klanten in januari 2021 was lager dan in december 2020. Daarna wordt weer een stijging verwacht. Invoering Wet verplichte GGZ (WvGGZ) Op 1 januari 2020 trad de WvGGZ in werking en deze is inmiddels geïmplementeerd. Deze wet verving de wet Bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Bopz) en regelt de rechten van de inwoners die te maken hebben met verplichte zorg in de GGZ. De uitvoering van de zogenaamde ‘Verkennende Onderzoeken’, de belangrijkste taak die de gemeente heeft in de uitvoering van deze wet, is belegd bij het Advies- en Meldpunt Verward. Levensloopbestendig wonen De landelijke trend van langer thuis wonen maakt dat zowel gemeente, als partners en inwoners vooruit moeten denken over woningen die dit ook mogelijk maken.

Levensloopbestendig bouwen is daar de eerste stap in. Hierover zijn prestatieafspraken gemaakt met woningbouwcorporaties. Bij nieuwbouw en renovaties wordt rekening gehouden met de eisen voor levensloopbestendigheid. Daarnaast zijn levensloopbestendige nieuwbouw en renovaties opgenomen in de Omgevingsvisie.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 59

Inleiding

Samenvatting

Programma 1: Fysieke leefomgeving

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

Sociaal domein – Jeugd

Randvoorwaardelijk (voor en door CJG) 1. Versterken actieve regie 2. Versterken triage 3. Integrale vroegsignalering met jgz (GGD) 4. €-Ruimte creatieve maatwerkoplossingen

Maatregelen (korte termijn) Acties aansluitend op reg. transformatieplan Uitvoering door CJG Ondersteuning vanuit beleid en data-analyse Inzet op financieel effect (na inverstering): 2019: € 750.000 2020 en verder: € 1.500.000

Continuering maatregelen 2019 In 2020 zijn de bij de Programmabegroting 2019 ingezette maatregelen om de kosten van jeugdhulp te beheersen, gecontinueerd:

Minder residentieel na crisis: instroom vanuit crisis naar instellingsverblijf voorkomen Betere door- en uitstroom 18-/18+; actieve selectie door CJG (minder verlengde jeugdhulp) Minder/lichtere GGZ door samenwerking & integrale vroegsignalering in de wijk (interventie CJG) Minder/lichtere GGZ door samenwerking en vroegsignalering op school (2 pilotscholen) Van BSO+ naar reguliere BSO met jeugdhulp+ (afbouwen BSO+) Voorkomen opschaling residentieel vanuit pleegzorg (versterken pleegzorg) Afschaling residentieel: bestaande trajecten instellingsverblijf (eerder) afschalen

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

Medio 2020: aanvullende maatregelen jeugdhulp Vanwege de aanhoudende stijging van het gebruik en de uitgaven voor de jeugdhulpvormen ‘begeleiding’ en ‘behandeling’, is in 2019 en begin 2020 geanalyseerd waarom deze uitgaven zo hard stegen. Hiervoor is data uit de regionale jeugdhulpmonitor geanalyseerd en gecombineerd met een uitgebreide inhoudelijke analyse door het CJG van (nieuwe) casussen in de percelen waar de stijging optrad. ‘Tellen en vertellen’ zijn hier gecombineerd en hebben elkaar versterkt in het verkrijgen van inzicht in de ontwikkelingen. Er is in 2020 bij ambulante hulpvormen sprake van zowel een stijging in het aantal cliënten als ook een stijging in de duur en intensiteit (zwaardere hulp). De aanvullende maatregelen richtten zich om deze reden met name op de ambulante jeugdhulp. Met raadsinformatiebrieven, in raadavonden en in de Programmabegroting 2021- 2024 is de raad geïnformeerd over de aanvullende maatregelen. In juni 2020 is gestart met de volgende maatregelen bij het CJG, passend binnen Model Veenendaal 2020 en het Integrale Beleidskader Sociaal Domein: 1.

Afremmen van de instroom in de jeugdhulp op beschikking via de toegang. Het open karakter van de CJG-toegang is verminderd. Er wordt alleen gewerkt op afspraak en per week is een norm ingesteld voor het aantal verwijzingen naar specialistische jeugdhulp. 2. Vergroten invloed op het logistieke proces bij de aanbieders. Dit is vormgegeven met behulp van: a. Het aanscherpen van de uitgangspunten via triage. b. Toezicht op de totstandkoming en toepassing van hulpverleningsplannen. c. Toepassen van concretere uitgangspunten en doorlooptijden via de beschikking.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 60

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

d. Een basisnorm voor ambulante hulp: maximaal zes maanden behandelen. e. Afstemmen van de intensiteit van hulp met de aanbieder en sterker sturen op afschalen. f. Verlengingsverzoeken van beschikkingen intensiever toetsen. 3. Budgetteringskaders binnen het CJG: Om het inzicht in kosten als gevolg van beschikkingen dieper in de organisatie beschikbaar te maken wordt aan de CJGmedewerkers op week- en maandbasis inzicht gegeven in de ‘beschikte’ kosten. Bovenstaande maatregelen en inzet bij het CJG hebben stevig ingewerkt op de medewerkers. Zij moesten niet alleen kritischer worden naar jeugdhulpaanbieders, maar ook ouders vaker gaan aanspreken op het inzetten van eigen mogelijkheden en eigen kracht. Dit past bij de uitgangspunten van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein. Het gaat daarbij echter niet alleen om een transformatie in de werkwijze van professionals, maar betreft een transformatie van de samenleving als geheel. Veenendalers (ouders) waren deze werkwijze nog niet gewend.Dit leidt ertoe dat van professionals niet alleen gevraagd wordt om de eigen manier van werken te veranderen, maar daarin ook ouders mee te nemen (mee te ‘transformeren’). Professionals kunnen dit niet alleen, zij hebben hierbij de steun nodig vanuit beleid, bestuur en politiek.

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

Scherpe keuzes jeugdhulp (november 2020) Naast bovenstaande directe maatregelen bij het CJG is met de besluitvorming van de Programmabegroting 2021 (november 2020) ingestemd met de nadere uitwerking door het college van 5 scherpe keuzes, te weten: 1. Van de effectieve en efficiënte voorzieningen zetten we de goedkoopste in. 2. Afbakening ambulante vormen van jeugdhulp. Met de keuzes 1 en 2 zetten we (nog) meer gericht in op de meest efficiënte jeugdhulpvoorziening en maken we een steviger afbakening van ambulante vormen van jeugdhulp. 3. Minder jeugdhulp op school. Samen met de scholen onderzoeken we de wijze waarop het mogelijk is om financiering van jeugdhulp in de klas tot een maximum van 2,5 uur per dag toe te kennen. Een gezamenlijke verantwoordelijkheid van school en gemeente voor het kind, staat bij deze aanpak voorop. We willen met deze inzet tegelijkertijd de samenwerking verder versterken met het lokale onderwijsveld en de regionale Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs. 4. Voor problemen en stoornissen van ouders geen behandeling en/of begeleiding vanuit de Jeugdwet. Als we zien dat problematiek bij ouders de problematiek bij kinderen veroorzaakt – en andere wetgeving daarmee voorliggend is – betalen we de benodigde hulp niet vanuit de Jeugdwet. Daarbij laten we het zicht op het kind via CJG en/ of huisarts niet los.

Het kind mag niet alleen komen te staan, zeker niet wanneer er sprake is van een onveilige thuissituatie. 5. De eigen kracht van ouders en jeugdigen is altijd leidend. We zetten sterker in op het benutten en versterken van de eigen kracht van ouders en het aanspreken op de eigen verantwoordelijkheid voor opvoeding van kind(eren). De ‘eigen kracht’ wordt door de professionele hulpverlener ingeschat als de mate van probleemoplossend vermogen van de ouder(s), de balans tussen draagkracht en draaglast. Hierbij worden sociale, psychische en financiële (on) mogelijkheden van ouders in relatie tot elkaar bezien.

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

Regionale inkoopstrategie jeugdhulp Beleidsmedewerkers van de gemeente Veenendaal hebben in regionaal verband aan de leergang inkoop jeugdhulp van bureau EHdK deelgenomen. Binnen de gemeente Veenendaal heeft een werkgroep inkoop sociaal domein input geleverd voor de regionale gesprekken en heeft ook gereflecteerd en geadviseerd op de opbrengsten. De leergang heeft in september 2020 geresulteerd in een regionale inkoopstrategie jeugdhulp, welke in het regionaal bestuurlijk overleg jeugd Foodvalley is vastgesteld. Tijdens de leergang en in het opgeleverde document zijn enkele onderwerpen opgenomen die nadere uitwerking vragen, omdat gemeenten hierover verschillende ideeën hebben. Deze worden verder uitgewerkt in de ‘kwartiermakersfase’ als voorbereiding op eventuele veranderingen in de inkoop en/of jeugdhulpovereenkomsten in de jeugdregio Foodvalley. Gestart is daarbij met een focus op de zware verblijfsvormen (zoals jeugdzorg + en de 3-milieuvoorzieningen) en de ambulante jeugdhulpvormen. De kwartiermakersfase is medio november gestart. Ook hierbij zijn beleidsmedewerkers vanuit Veenendaal direct betrokken. Matrix passende samenwerking (grijze gebieden onderwijs-jeugd) In de regio Foodvalley is een model (matrix en toelichting) passende samenwerking uitgewerkt en geïmplementeerd.

Met dit model wordt inzicht gegeven, bij ondersteuningsvragen van een jeugdige, in de (wettelijke) verdeling van verantwoordelijkheden tussen de Jeugdwet en de onderwijswetten. Daarnaast is duidelijkheid gegeven over de te volgen procedure als er sprake is van een grijs gebied c.q. de poreuze randen. De matrix is web-based en een ‘levend document’. Dit wil zeggen dat het structureel wordt onderhouden en bijgesteld op basis van nieuwe inzichten, ervaringen en/of wijzigingen in wet- en regelgeving.

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 61

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Projecten sociaal domein t.l.v. de bestemmingsreserve sociaal domein 2017-2020 De raad heeft in 2017 een bedrag van € 1.000.000 uit de Bestemmingsreserve Sociaal Domein beschikbaar gesteld voor de uitvoering van 10 projecten binnen het sociaal domein: 1. 2. 3. 4.

Lokale vertaling transformatieagenda jeugd; Campagne kindermishandeling; Effectmonitoring op een hoger plan brengen; Werkbudget voor creatieve oplossingen kwetsbare jongeren; 5. Personen met verward gedrag; 6. Toegankelijkheid gebouwen; 7. Dementievriendelijke samenleving; 8. Versterken en verbreden coördinatie van zorg; 9. Buurtgerichte aanpak armoede; 10. Nazorg, handhaving en controle. Deze projecten zijn in de jaren 2017- 2020 uitgevoerd en zijn in 2020 allemaal afgerond. In 2017 is, in het kader van cofinanciering, van ZonMw (o.a. het Ministerie van VWS) ten behoeve van de aanpak personen met verward bedrag subsidie van € 183.532 ontvangen. Ook is er een subsidie van € 20.000 ontvangen voor de pilot Wijkfunctionaris van bij het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV.) Omdat de kosten van de uitvoering van de projecten al waren gedekt, konden de ontvangen subsidiebedragen in 2018 ten gunste van de algemene reserve worden gebracht. De beleidsmatige en financiële verantwoording van de projecten is vrijwel geheel in de bestuursrapportages en jaarrekeningen van de jaren 2017-2019 opgenomen. In de jaarrekening 2020 is de afwikkeling van twee in

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

10. Nazorg, handhaving en controle.

2020 doorlopende projecten verwerkt. Aan de projecten Buurtgerichte aanpak armoede en Dementievriendelijke Deze projecten zijn in de jaren 2017- 2020 uitgevoerd en zijn in 2020 allemaal afgerond. In 2017 is, in het kader van co-financiering, van ZonMw (o.a. het Ministerie van VWS) ten behoeve van een de aanpak personen verward bedrag subsidie van € 183.532 ontvangen. Ook is er een subsidie van € 20.000 samenleving is in 2020 in totaal bedrag van € met 70.693,ontvangen voorafronding de pilot Wijkfunctionaris van bij het blijkt Centrum Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV.) Omdat de kosten van de uitvoering van besteed. Na van de 10 projecten datvoor er een de projecten al waren gedekt, konden de ontvangen subsidiebedragen in 2018 ten gunste van de algemene reserve worden gebracht. bedrag van € 125.307 niet besteed hoefde te worden om de gestelde projectdoelen te bereiken. De beleidsmatige en financiële verantwoording van de projecten is vrijwel geheel in de bestuursrapportages en jaarrekeningen van de jaren 2017-2019

opgenomen. In de jaarrekening 2020 is de afwikkeling van twee in 2020 doorlopende projecten verwerkt. Aan de projecten Buurtgerichte aanpak armoede en Dementievriendelijke samenleving is in 2020 in totaal een bedrag van € 70.693,- besteed. Na afronding van de 10 projecten blijkt dat er een bedrag van € De financiële eindafrekening van de projecten sociaal domein 125.307 niet besteed hoefde te worden om de gestelde projectdoelen te bereiken.

is als volgt:

De financiële eindafrekening van de projecten sociaal domein is als volgt: Beschikbaar gesteld budget uit de bestemmingsreserve sociaal domein € 1.000.000 In 2018 gestort in de algemene reserve i.v.m. de ontvangen subsidies en € - 369.309 een verwachte onderbesteding van het budget Besteed en verantwoord in de bestuursrapportages en jaarrekeningen € - 434.691 2017-2019 Budget 2020; beschikbaar gesteld bij de resultaatbestemming bij de € 196.000 jaarrekening 2019 In besteed aan de projecten Buurtgerichte aanpak armoede en € - 70.693 Dementievriendelijke samenleving Restantbudget na afronding van de 10 projecten € 125.307 Innovatiefonds sociaal domein Innovatiefonds sociaal domein Tijdens de behandeling van het startdocument welzijn in de raad van juni 2019 is gesproken over de instelling van een innovatiefonds sociaal domein.

Tijdens de behandeling van het startdocument welzijn in de raad vanwordt junihet 2019 is gesproken over de instelling van een Voorgesteld restantbudget van de projecten sociaal domein via resultaatbestemming bij de jaarrekening 2020 beschikbaar te stellen voor het in te stellen Innovatiefonds sociaal domein. Dit met als doel nieuwe initiatieven mogelijk te maken om de beweging vanuit Model Veenendaal en Integraal innovatiefonds sociaal domein. beleidskader sociaal domein in gang te zetten. Van het budget zal € 115.307 beschikbaar zijn voor nieuwe initiatieven en € 10.000 voor de implementatie van het fonds.

Voorgesteld wordt het restantbudget van de projecten sociaal

domein via bij de jaarrekening 2020 Onderwijs enresultaatbestemming ontwikkeling Lokaal Onderwijsbeleid/ Lokale Agenda Innovatiefonds (LEA) beschikbaar te stellen voorEducatieve het in te stellen sociaal domein. Dit met als doel nieuwe initiatieven mogelijk te maken om de beweging Concept jaarstukken 2020 vanuit Model Veenendaal en Integraal beleidskader sociaal domein in gang te zetten. Van het budget zal € 115.307 beschikbaar zijn voor nieuwe initiatieven en € 10.000 voor de implementatie van het fonds.

95

Jaarstukken 2020 Gemeente Veenendaal | 62

Inleiding Programma 1: Fysieke leefomgeving

Samenvatting

De coronacrisis (COVID-19)

Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling

Onderwijs en ontwikkeling Lokaal Onderwijsbeleid/ Lokale Educatieve Agenda (LEA) In 2020 is een evaluatie uitgevoerd van het beleidsplan LEA 2016-2020 en is tevens een nieuwe LEA agenda 2021-2025 opgesteld. De LEA agenda 2021-2025 is nu een meer een concrete werkagenda. Naast de wettelijke thema’s zijn als aanvullende thema’s opgenomen, zoals: − Een Veenendaalse aanpak van het tekort aan medewerkers/ onderwijsgevenden; − Bevorderen van de aandacht voor Techniek en Digitalisering. De wettelijke uitgangspunten die het onderwijs raken, zoals Passend Onderwijs en Onderwijsachterstandenbeleid, maken onderdeel uit van het Integraal Beleidskader-Sociaal Domein. In juni 2020 was op initiatief van het veld een beeldvormende avond ingepland. De raad en andere geïnteresseerden zijn meegenomen in de ontwikkelingen binnen het onderwijs en de kinderopvang. Daarnaast is deelgenomen aan het directeurenconvent primair onderwijs en worden vanuit de gemeente de LEA-nieuwsbrieven opgesteld. Onderwijs raakt veel domeinen die de benodigde afstemming vragen zowel extern als intern. Passend onderwijs In 2020 heeft er twee keer een Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) Passend onderwijs plaatsgevonden. Besproken zijn de landelijke evaluatie Passend Onderwijs, de Focusagenda Onderwijs-Jeugd en het beheersbaar krijgen van de stijging in zowel de toeleiding naar arrangementen als de jeugdhulp.

In de regio Foodvalley is -zoals ook bij het thema jeugd is vermeld- een model (matrix en toelichting) passende samenwerking uitgewerkt en geïmplementeerd. Met dit model is inzicht gegeven, bij ondersteuningsvragen van een jeugdige, in de (wettelijke) verdeling van verantwoordelijkheden tussen de

Jaarverslag 2020

Programma 3: Sociale leefomgeving

Jaarrekening Programma 4: Burger en Bestuur

Jeugdwet en de onderwijswetten. Daarnaast is duidelijkheid gegeven over de te volgen procedure als er sprake is van een grijs gebied c.q. de poreuze randen. Integrale Kind Centra Veenendaal (IKC) Dit jaar is een IKC-bijeenkomst georganiseerd en is op basis van de input in de 1e helft van 2020 een nieuw IKC Beleidsplan 2021-2024 ontwikkeld. Als lid van de VNG Kopgroep Kindcentra voor wethouders zijn twee inspiratiebijeenkomsten bijgewoond. In 2020 is bij de IKC-vorming West door partijen een IKC-visie opgesteld en is tot een gezamenlijke uitstraling gekomen in de vorm van een nieuwe naam: IKC De Zwaluw. Deze huisvesting van dit IKC is na de zomervakantie in gebruik genomen. In 2020 is ook gestart met de ontwikkeling van een IKC in het Franse Gat. Dit IKC wordt het eerste circulair ontworpen en gebouwde IKC van Veenendaal en wordt tevens energieneutraal. Integraal Huisvestingsplan onderwijs(IHP) Op 15 oktober 2020 is het IHP vastgesteld. In het IHP is het onderwijshuisvestingsbeleid voor de nieuwe beleidsperiode 2021-2024 omschreven. Het geeft richting aan de ambities voor huisvesting en onderwijs, waaronder terugdringen leegstand, verminderen schoollocaties, gefaseerde vernieuwing onderwijsportefeuille, IKC-vorming en thuisnabij onderwijs. Het IHP is tot stand gekomen in samenspraak met alle schoolbesturen.

Het IHP is gebaseerd op de nieuwste cijfers (waaronder de bouwkosten) en zijn naast de onderwijslasten de totale projectkosten inzichtelijk gemaakt. Met de schoolbesturen zijn concrete afspraken gemaakt over de wijze waarop de lasten binnen de afgesproken financiële kaders blijven. Onderdeel van het IHP is de uitvoeringsagenda, hierin zijn voor de komende beleidsperiode de volgende projecten opgenomen: IKC Franse Gat, IKC Dragonder-Noord en IKC Dragonder-Zuid.

Burgerjaarverslag 2020 Programma 5: Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Bijlagen Programma 6: Bedrijfsvoering

Regionaal meld- en coördinatiepunt voortijdig schoolverlaters (RMC) In 2020 is opnieuw subsidie verleend aan de Stichting Aan de Slag. Stichting Aan de Slag in Veenendaal is een initiatief dat een effectief ‘traject’ biedt aan (extra) problematische onderwijsuitvallers in de leeftijd van 15 tot 18 jaar. Het betreft jongeren voor wie andere voorzieningen niet werken en die definitief uit beeld dreigen te raken. Er wordt concreet ingezet op het terugdringen van voortijdig schoolverlaters. Het streven is jongeren terug te leiden naar school of naar werk. In 2020 is het programma ‘Regionale aanpak VSV 2020-2024’ vastgesteld. Dit programma geeft weer hoe we in RMC-regio Vallei werken aan het tegengaan van voortijdig schoolverlaten en een vangnet creëren voor jongeren in een kwetsbare positie ten aanzien van de aansluiting op de arbeidsmarkt of dagbesteding. Het programma werkt vanuit drie programmalijnen: 1. Doorgaande leerlijnen en overstap VO-MBO; 2. Preventie door vroegsignalering; 3. Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt - Oud-VSV. Om de verbinding te leggen tussen onderwijs en de arbeidsmarkt sluit een bestuurlijk vertegenwoordiger vanuit RMC aan bij de Human Capital Agenda (HCA).