3. Bijlage 1 Jaarstukken 2025 vs 4
Tekst van het document
De plekken zijn circulair, groen, aantrekkelijk en klimaatbestendig ingericht. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In 2025 zijn veel BOSS-plekken aangelegd, onder andere een grote BOSS-plek in het Franse Gat en in het Dragonderpark. Andere geplande BOSS-plekken voor 2025 zijn nog niet uitgevoerd. Vanwege beperkte capaciteit en een uitgebreid participatieproces loopt de planning uit. Naar verwachting worden deze plekken in 2026 gerealiseerd.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.b.In 2050 is Veenendaal volledig circulair ingericht waarbij gemeente, bedrijven, onderwijs en inwoners met elkaar samenwerken om de grondstoffenkringloop te sluiten, afval te minimaliseren, levensloop van producten zo lang mogelijk te laten zijn
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.b.1.Voor het beheer en onderhoud van de openbare inrichting en het gemeentelijk vastgoed ontwikkelen we een vaste set met verduurzamingsmaatregelen die wordt toegepast in de projecten. Inhoud (indicator)
27
Inhoud (toelichting) De set verduurzamingsmaatregelen moet een plek krijgen in het nieuwe IVOR. Vooruitlopend op het nieuwe IVOR zijn er natuurlijk wel verschillende dingen die we doen, al zijn die veelal niet voor circulair… zoals het toepassen van grasbetontegels bij haaksparkeren, het versneld verledden van de openbare verlichting. Ook zijn we aan het onderzoeken hoe we MKI een plek kunnen geven in onze projecten. Voorbeelden van verduurzamingsmaatregelen die in de projecten zijn opgestart betreffen op dit moment vooral de eisen die worden gesteld aan het verwerken van vrijkomende materialen (circulair slopen) en het hergebruik van asfalt en betonpuin Verder zijn er natuurlijk dingen die we al heel lang doen: we werken volgens de duurzaamheidseisen van moederbestek.nl van bouwcriculair. Zij schrijven voor in welke mate materiaal uit hergebruikt materiaal moet bestaan. Die percentages worden regelmatig naar boven bijgesteld zodat de markt uitgedaagd wordt maar doelen wel realistisch zijn. Vb.beton bestratingsmateriaal bestaat voor 15% uit hergebruikt materiaal.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.c. Veenendaal is in 2050 een energieneutrale gemeente, die 100% hernieuwbare energie gebruikt en klimaatneutraal (CO2-emissieloos) is.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.c.1. We actualiseren ons vastgoedbeleid en verwerken in dit beleid onze routekaart voor de verduurzaming van ons vastgoed richting 2050, we koppelen hieraan een uitvoeringsplan. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In 2025 is aangevangen met de actualisatie van het Vastgoedbeleidplan. Met het ontzorgingsprogramma Verduurzaming maatschappelijk vastgoed van de Provincie Utrecht is een duurzame routekaart gemaakt die hiervan onderdeel uit gaat maken. Het geactualiseerde Vastgoedbeleidplan wordt parrallel aan de Kadernota 2027 voorgelegd ter besluitvorming. III.c.2. We laten de laadinfrastructuur meegroeien met de groei van het elektrisch vervoer. Conform de EV-outlooks willen we in 2030 ruim 1600 (semi)publieke laadpunten hebben en 27 snellaadpunten. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De groei van de laadinfrastructuur is in 2025 volgens planning verlopen. Wel alvast een doorkijk naar 2026. Per 1 juli 2026 is het niet meer mogelijk nieuwe aansluitingen op het laagspanningsnet te krijgen voor laadpalen. We zullen onze doelen en ons beleid hierop moeten aanpassen.
28
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) III.d. Veenendaal beheert haar Vastgoed duurzaam.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) III.d.1. We beheren ons vastgoed op een redelijk conditieniveau op basis van het meerjarenonderhoudsplan. Bij vervangingen aan installaties kiezen we voor die technieken waarbij de totale levensduurkosten zo laag mogelijk zijn. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In 2025 is aangevangen met de actualisatie van het Vastgoedbeheerplan. Het kwaliteitsniveau voor het beheer van maatschappelijk vastgoed is conform de doelstelling NEN 6727 conditie 3. Met het ontzorgingsprogramma Verduurzaming maatschappelijk vastgoed van de Provincie Utrecht is een duurzame routekaart gemaakt die hiervan onderdeel uit gaat maken. Ook is gestart met de actualisatie van de meerjarenonderhoudplannen naar duurzame meerjarenonderhoudplannen. Het geactualiseerde Vastgoedbeleidplan wordt parallel aan de Kadernota 2027 voorgelegd ter besluitvorming. Het geactualiseerde Vastgoedbeheerplan wordt parallel aan de Kadernota 2027 voorgelegd ter besluitvorming.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan het realiseren van de doelen uit dit programma: •
Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU);
•
Duurzame Energie Veenendaal-oost BV (DEVO);
•
Ontwikkelingsbedrijf Veenendaal-Oost BV (OVO);
•
Afvalcombinatie De Vallei NV (ACV);
•
Gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht (AVU);
•
Stichting Ontmoetingshuis;
•
Parkeervoorzieningen (Tricotage en Arie van Hensbergen).
Zie voor meer informatie paragraaf E Verbonden partijen.
29
Financiële programmarealisatie 2025 (bedragen x € 1.000) Programma 1 Fysieke Leefomgeving Primitief
Raming 2025 Na begrotingswijziging
Realisatie 2025
Saldo 2025
Lasten
44.407
62.312
63.436
-1.124
Baten
34.040
49.628
60.872
11.245
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
-10.367
-12.684
-2.564
10.120
224
4.564
15.212
-10.648
Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve
3.367
9.980
12.160
2.180
Gerealiseerd resultaat
-7.224
-7.268
-5.616
1.652
Toelichting op de financiële programmarealisatie (bedragen x € 1.000) Ten opzichte van de in de decemberwijziging 2025 aangepaste begroting, zijn de grootste afwijkingen:
Taakveld
Afwijkingen 2025 V/N
Afval
716 V
Milieubeheer
2.049 V
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
84 V
Parkeerbelasting
289 N
Parkeren
282 V
Riolering
286 N
Verkeer en vervoer
585 V
Wonen en bouwen
5.434 V
Ruimte en leefomgeving
56 V
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
1.689 V
Begraafplaatsen en crematoria
228 N
Overige verschillen
29 V
Afwijkingen programma Fysieke leefomgeving voor reserve mutatie
10.121 V
Waarvan verrekening met reserve
-8.468 N
Totaal afwijking programma Fysieke leefomgeving na reserve mutatie
1.652 V
Afval (voordeel € 716.000 geheel ten gunste van de reserve) Het voordeel op afval is als volgt te verklaren: - Vergoedingen uit kwartaal 4 van 2024 moesten door een systeemwijziging in 2025 worden verantwoord (voordeel € 166.000); - Hogere afvalvergoeding voor de inzameling van papier (voordeel € 151.000); - Voordeel op de afvalstoffenheffing, door groei aantal huishoudens (voordeel € 77.000); - Lagere kosten AVU door lagere gerealiseerde hoeveelheden afval (voordeel € 313.000); - Voordeel diensten derden doordat er minder opdrachten nodig waren (voordeel € 31.000); - Hogere aanneemsom ACV als gevolg van hogere verwerkingstarieven (nadeel € 80.000); - Diverse kleinere afwijkingen (voordeel € 58.000). Het saldo op het taakveld afval wordt verrekend met de reserve afval.
30
Milieubeheer (voordeel € 2.049.000, waarvan € 762.000 resultaatbestemming) Verduurzamingsbudgetten (voordeel € 762.000, Resultaatbestemming) Deze middelen zijn nodig voor de uitvoering van concrete duurzame vastgoedprojecten (Programma energieneutraal Veenendaal + MOP + besluit renovatie gemeentehuis). De volgende projecten zijn in voorbereiding, de duurzame renovatie van het gemeentehuis, duurzame levensduur verlengende renovatie van de gemeentelijke gymzalen, duurzaam planmatig onderhoud aan cultuurfabriek, verduurzaming van het zwembad. Voorgesteld wordt om dit mee te nemen in de resultaatbestemming voor 2026. Milieuzaken algemeen (nadeel € 141.000) Binnen Milieuzaken algemeen is in 2025 sprake van een overbesteding van circa € 141.000, vooral door hogere inzet van de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) dan gecontracteerd. Uit de eindafrekening blijkt dat meer uren zijn ingezet dan eerder voorzien, ondanks dat gedurende het jaar al aanvullend budget is toegevoegd vanwege de structureel hogere vraag naar milieutaken en toezicht. Hoewel de nieuwe, toekomstige ODU naar verwachting lagere kostprijzen hanteert, blijft de onderliggende urenbehoefte onverminderd hoog. In 2026 wordt daarom bezien of het beschikbare budget aansluit bij de feitelijke inzet.
Programma ENV (voordeel € 1.295.000, ten gunste van de reserve meerjarige middelen) Op de post van het programma 'EnergieNeutraal Veenendaal' (Opgaveperspectief Duurzaam Veenendaal) is het totaal van de middelen voor meerjarig gebruik beschikbaar gesteld (Project). Op deze post moeten de inkomsten en de uitgaven samen bezien worden. Het saldo van het programma wordt gestort in de reserve meerjarige middelen zodat het in 2026 weer opnieuw beschikbaar komt. Zoals vermeld in de Raadsinformatiebrief 'Programmaplan Energie 2026-2030' is het programmaplan Energietransitie 2026-2030 Veenendaal vastgesteld waarbij rekening is gehouden met dit resterende budget eind 2025. Opgave Duurzaam Veenendaal/Programma Circulariteit (voordeel € 206.000, ten gunste van de reserve meerjarige middelen) Binnen de opgave Duurzaam Veenendaal vallen de programma’s Circulair en Groen, Blauw en Klimaat. Met ingang van 2024 zijn in de begroting middelen voor duurzaamheid beschikbaar gesteld om de duurzaamheidsdoelen te bereiken. In 2025 is veel aandacht besteed aan de doorontwikkeling van de programmatische aanpak en de werving van personeel. Het is echter pas eind 2025 gelukt daadwerkelijk invulling te geven aan de vacatures. Hierdoor is er minder capaciteit besteed aan de daadwerkelijke acties die nodig zijn voor deze doelen.
De resterende middelen ad € 200.000 (programma circulariteit) worden overgeheveld naar 2026 via de reserve meerjarige middelen en in 2026 weer ter beschikking gesteld ten gunste van de opgave Duurzaam Veenendaal zodat deze middelen in 2026 kunnen worden ingezet voor maatregelen om de doelen voor 2030 voor deze programma’s te realiseren. Duurzaamheid (nadeel € 55.000) Door een administratieve fout is ten onrechte een bedrag van ruim € 100.000 afgeraamd van de ecl werken door derden. Dit betreffen echter (personeels)kosten uit een niet ingevulde functie vanuit het programma circulariteit die verwerkt hadden moeten worden via de vrijval. Dit levert nu een nadeel op dit taakveld op van € 55.000. Openbaar groen en (openlucht) recreatie (voordeel € 84.000) Bij het gedeelte van Wijkservice is sprake van een voordeel bij de diensten van IW4 vanwege ziekte (voordeel van € 58.000). De kosten voor materieel (Team Wijkservice) vallen in totaal € 26.000 lager uit door diverse kleine verschillen (voordeel op onderhoudscontracten, belastingen en verzekeringen).
31
Parkeerbelasting (nadeel € 289.000 ten laste van de reserve) Er is vanaf de invoering van handhaving met de scanauto begroot met een sterk opgaande lijn in het uitschrijven van naheffingen. Dit is eerder afgevlakt dan verwacht waardoor het resultaat lager uitvalt dan begroot. Dit heeft een direct verband met een gestegen betalingsbereidheid. Dit levert een nadeel op van € 188.000. Er is geen onderscheid meer tussen parkeerabonnementen en parkeervergunningen. Voorheen was het in de garage een abonnementen op straat een vergunning. Er zijn minder vergunning in de parkeergarages verkocht dan vooraf begroot. Per saldo een nadeel van € 101.000. Het saldo (exclusief resultaatbestemming) is verrekend met de reserve Parkeren. Parkeren (voordeel € 282.000 ten gunste van de reserve) Bij de decemberwijziging is er een bedrag van € 50.000 beschikbaar gesteld voor het actualiseren van het parkeerplan. Omdat het budget pas in december beschikbaar is gesteld, zijn hier in 2025 nog geen kosten voor gemaakt. Voorgesteld wordt om dit bedrag van € 50.000 naar 2026 over te hevelen. Verder is er minder onderhoud gepleegd dan voorzien, wat een voordeel oplevert van € 56.000. De post diverse kosten en beheerskosten samen leveren een voordeel op van € 124.000.
Beheerposten als de afname van meldkamerdiensten, de inzet van ons inningkantoor en het gebruik van heldeskservice voor de parkeervergunningen zijn lager uitgevallen dan verwacht. Er zijn wat kleinere posten (verzekeringen, belastingen, diverse kosten) samen een voordeel van € 52.000. Riolering (nadeel € 286.000) Het resultaat wordt veroorzaakt door de volgende grotere afwijkingen: Elektriciteit: (voordeel € 147.000) Tijdens de energiecrisis enkele jaren geleden is er Veenendaal-breed een nieuwe aanbesteding geweest voor meerjarige stroomafname. Door de crisis was daarin de stroomprijs zeer hoog. Deze prijzen zijn meerjarig in de begroting gekomen, terwijl de daadwerkelijke stroomkosten inmiddels veel lager zijn. Bij de volgende programmabegroting wordt dit aangepast. Enerzijds zijn de termijnbedragen lager dan begroot (€ 84.000), en anderzijds hebben we geld ontvangen door vele correcties bij Vattenfall uit de voorgaande jaren (incidenteel voordeel € 63.000). Dit zal met de begroting weer aangepast worden. Bij de programmabegroting 2027 zal opnieuw naar de meerjarige raming worden gekeken. Reiniging rioleringen: (nadeel € 130.000) Nadeel op reiniging rioleringen: voorgaande jaren waren de werkelijke kosten lager dan begroot. In 2025 trof men echter zeer veel vervuiling in het riool aan.
Dit leidde tot hogere slibverwerkingskosten maar zorgde vooral voor veel kosten door vertraging in de uitvoering. Plannen en programma’s: (voordeel € 352.000) Er is minder geld voor de afkoppeling van regenwater ingezet. Voorgesteld wordt om het niet gebruikte deel (€ 115.000) als resultaatbestemming op te nemen ten gunste van de reserve meerjarige middelen geoormerkt voor riool. Dit loopt niet via de voorziening omdat dit geen onderdeel is van regulier onderhoud. Daarnaast is er is een overschot op de budgetten voor derden. Dit komt doordat er niet het gehele jaar invulling is kunnen geven aan het maken van plannen. Dit levert een voordeel op van €352.000. Rioolbeheer: (voordeel € 541.000) Bij rioolbeheer levert de afschrijving en rente MIP een voordeel op van € 470.000. Afgelopen jaren is geschoven met de planning van een aantal projecten. Hierdoor lijkt het alsof er geld over is. Dit geld is echter gereserveerd voor een aantal projecten in het MIP. Ook de afschrijvingen leveren een voordeel op van € 71.000. Het afsluiten van investeringen uit voorgaande jaren blijft achter, waardoor er nu een tijdelijk voordeel ontstaat omdat er nog niet op wordt afgeschreven. 32
Heffing rioolrecht (nadeel € 30.000): Er is sprake van een kleine afwijking. Diverse kleinere posten (voordeel € 209.000) Een aantal middelgrote afwijkingen waaronder straatkolken, grondwatertaken, programma Groen, Blauw en Klimaat en vervanging rioolpompen leveren samen een voordeel op van € 209.000. Overige verschillen (voordeel € 7.000) Voorziening riolering (nadeel € 1.382.000) Na verwerking van de personeelskosten, de kwijtscheldingen en het voordeel uit het BCF (Btw Compensatie Fonds) is per saldo € 1.382.000 toegevoegd aan de voorziening riolering. De BCF wordt extra-comptabel berekend, waardoor het voordeel op de BCF ook extracomptabel verwerkt wordt. Verkeer en vervoer (voordeel € 585.000, waarvan € 376.000 Resultaatbestemming) Onderhoud technische installaties (voordelig € 62.000) In 2025 is er onder andere aan het onderhoud van de verkeersregelinstallaties minder uitgegeven doordat deze nog niet allemaal vervangen zijn naar intelligente verkeersregelinstallaties (iVri’s). Onderhoud van deze iVri’s is duurder dan het onderhoud van de oude. Daarnaast waren er minder storingen en schades aan de technische installaties in de openbare ruimte in 2025. Hierdoor is er € 62.000 minder uitgegeven dan begroot.
Beheer openbare ruimte door ACV (voordelig € 28.000) Door storingen aan machines en minder capaciteit door ziekte is er in 2025 minder inzet gepleegd op het vegen en reinigen van de openbare ruimte. Op gladheidsbestrijding was er door de weersomstandigheden in 2025 meer inzet benodigd dan begroot. Per saldo is hierdoor € 28.000 minder uitgegeven dan begroot. Fysieke maatregelen vergroten verkeersveiligheid (voordeel € 266.000, resultaatbestemming) Vanuit de tweede bijdrageregeling van het Rijk in het kader van de Investeringsimpuls Verkeersveiligheid, is een rijksbijdrage van maximaal 50% voor uitsluitend infrastructurele verbetermaatregelen beschikbaar gesteld voor het realiseren van extra projecten. Deze extra verkeersveiligheidsprojecten zullen grotendeels in 2026 en 2027 worden uitgevoerd. Voorgesteld wordt om de hiervoor nog niet uitgegeven eigen beschikbare middelen, afgerond € 266.000, over te hevelen naar 2026. Technische voorzieningen openbare ruimte (voordeel € 60.000, resultaatbestemming) In de tweede bestuursrapportage 2025 zijn middelen beschikbaar gesteld om de technische problemen met de bikescouts in Veenendaal West op te lossen. In het laatste kwartaal is nader onderzoek gedaan naar de benodigde revisie, wat meer tijd heeft gekost dan vooraf was ingeschat.
De werkzaamheden zullen daarom in de eerste helft van 2026 worden uitgevoerd, waardoor voorgesteld wordt € 60.000 over te hevelen naar 2026. Rente (voordeel van € 105.000) Er is een voordeel op de rente van € 105.000 (met name bij wegen, straten en pleinen) VCP (voordeel 50.000, resultaatbestemming) Wat betreft de resultaatbestemming van € 50.000, in 2025 zouden wij starten met het Verkeers Circulatie Plan (VCP.) In 2025 hebben we dit project voorbereid en offerte opgevraagd. Helaas is het niet gelukt om de opdracht in 2025 nog te verlenen en starten, omdat de offerte niet volledig was.
33
Overig verkeer en vervoer (voordeel € 14.000) Daarnaast is er sprake van een voordeel van € 14.000. Dit voordeel zit in de hogere leges en de posten diverse kosten en fietsenstalling. Wonen en Bouwen (voordeel € 5.434.000 waarvan € 1.224.000 resultaatbestemming) Groei & bloei (voordeel € 917.000, resultaatbestemming) Van het budget voor de Groei & Bloei opgave resteert eind 2025 nog € 917.076. Dit komt omdat het zetten van stappen in deze opgave afhankelijk is van de stappen die met de regiogemeenten, provincies en waterschap gezet worden. Voor de mogelijke gebiedsontwikkeling bij De Klomp zijn op 15 december 2025 in het bestuurlijk overleg (tussen provincies Utrecht en Gelderland, gemeenten Renswoude, Ede en Veenendaal en het waterschap Vallei & Veluwe) afspraken gemaakt om te onderzoeken of en hoe het gebied bij De Klomp ontwikkeld kan worden, hierbij is afgesproken dat de gemeente Veenendaal hiervoor € 200.000 bijdraagt. De verdere afspraken komen in het op te stellen plan van aanpak. Naast de ontwikkeling van de Klomp zijn ook de ontwikkelingen van Groen Groeit Mee, Economische ontwikkeling, de Spoorzone en mogelijk De Nieuwe Meent zeer relevant voor de toekomst van Veenendaal.
Voorgesteld wordt de incidentele middelen die in 2025 resteren op het budget van deze opgave via de resultaatsbestemming te storten in de reserve meerjarige middelen en in de aankomende jaren opnieuw beschikbaar te stellen voor de verdere uitvoering van de opgave Groei&Bloei en de Economie van de Toekomst (Savelberg). Project verkabeling hoogspanningslijn (nadeel € 216.000 ten laste van de bestemmingsreserve Verkabeling hoogspanning) Dit nadeel op deze post moet bezien worden met de even zo grote onttrekking aan de bestemmingsreserve Verkabeling hoogspanning. Deze reserve dient ter dekking van de kosten van de verkabeling. Startersleningen (voordeel € 47.000, resultaatbestemming ) Binnen het budget voor startersleningen resteert in 2025 een voordeel van circa € 47.000. De gemeente stelt voor startersleningen middelen beschikbaar aan het SVN, dat de leningen verstrekt; de gemeente draagt in de eerste jaren de kapitaallasten, terwijl starters pas later rente en aflossing betalen, waardoor uiteindelijk (een deel van) de gemeentelijke lasten worden gedekt en middelen vrijkomen voor nieuwe leningen. Het voordeel in 2025 ontstaat door lagere rentelasten voor de gemeentelijke financiering dan geraamd en doordat op de rekening-courantpositie bij SVN meer rente is ontvangen vanuit lopende leningen dan is betaald.
Voorgesteld wordt dit bedrag toe te voegen aan de reserve Startersleningen en Blijversleningen, zodat het inzetbaar blijft voor toekomstige startersen blijversleningen. Volkshuisvesting (voordeel € 265.000, resultaatbestemming) Bij Volkshuisvesting resteert in 2025 een bedrag van circa € 265.000. Een deel hiervan, ongeveer € 153.000, betreft middelen die bestemd zijn voor de uitvoering van de wettelijke taak Goed Verhuurderschap. Deze middelen zijn in 2025 niet tot besteding gekomen wegens capaciteitsproblemen, omdat de werkzaamheden nog niet zijn gestart en in 2026 verder worden opgepakt is er voorgesteld om deze middelen te bestemmen. Daarnaast is er sprake van een onderbesteding van circa €?112.000, die deels bestemd is voor versterking binnen het team Ruimtelijke Processen. De uitvoering daarvan is programmatisch doorgeschoven naar 2026. Omdat het hier gaat om incidentele middelen die samenhangen met de wettelijke taken en de benodigde personele inzet binnen Volkshuisvesting, wordt voorgesteld een bedrag van circa € 265.000 via resultaatbestemming over te hevelen naar 2026 en opnieuw beschikbaar te stellen, zodat de geplande werkzaamheden in het komende jaar volledig kunnen worden uitgevoerd.
34
Bouwleges (voordeel € 400.000 ten gunste van de egalisatiereserve) In het laatste kwartaal van 2025 zijn een bovengemiddeld aantal grote omgevingsvergunningen voor grootschalige woningbouwprojecten aangevraagd en verleend. Hierdoor zijn de legesinkomsten € 400.000 hoger dan begroot. Het voorstel is om dit bedrag toe te voegen aan de egalisatiereserve, omdat er een terugloop wordt verwacht de komende jaren door o.a. netcongestie. Realisatiestimulans woningbouwprojecten (voordeel € 2.660.000) De realisatiestimulans-uitkering moet worden toegerekend aan en verantwoord in het jaar waarin de bouw van de woning(en) gestart zijn. Voor 2025 betekent dit dat een bedrag van € 2.660.000 ten gunste van het jaar 2025 gebracht dient te worden. De daadwerkelijke ontvangst van deze uitkering zal na 2025 plaats gaan vinden. Bovenwijkse voorziening (voordeel € 1.320.000, ten gunste van de reserve gebiedsoverstijgende investeringen) Overeenkomstig het in 2024 vastgestelde Programma kostenverhaal en financiële bijdrage worden er ten behoeve van gebiedsoverstijgende investeringen (voorheen bovenwijkse voorzieningen) bedragen ontvangen van initiatiefnemers. Deze middelen worden gestort in de reserve gebiedsoverstijgende investeringen (voorheen reserve Bovenwijkse voorziening).
Aller Erf (voordeel € 32.000, waarvan resultaatsbestemming € 25.000) De keuze van het scenario is geagendeerd voor de raad van februari 2026. Begin 2026 zullen nog kosten gemaakt worden in relatie tot deze scenario-schets. Voorgesteld wordt van het budget dat eind 2025 nog resteert, een bedrag ter hoogte van de nog te maken kosten (€ 25.000) over te hevelen naar 2026. Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) (voordeel € 1.689.000, ten gunste van de risicoreserve grondexploitaties) Bij de grondexploitaties over 2025 is per saldo ten opzichte van de begroting een voordeel gerealiseerd van afgerond € 1.689.000. Dit voordelige saldo wordt veroorzaakt door de onderstaande ontwikkelingen. Voor nadere duiding hiervan wordt verwezen naar het Projectenboek.
35
Begraafplaats en rouwcentrum (nadeel € 228.000 ten laste van reserves) Er zijn minder nieuwe graven uitgegeven dan waar in de begroting mee is gerekend. Het aantal nieuwe grafuitgiften neemt vanaf 2010 langzaam af. Dit is het gevolg van een toenemend percentage inwoners dat kiest voor een crematie of een graf op een natuurbegraafplaats. Hierdoor nemen de inkomsten af, terwijl de kosten aan de begraafplaats en het rouwcentrum niet afnemen. Dit zorgt voor een (structureel) exploitatietekort. Het tekort van 2025 kan nog gedekt worden uit de egalisatiereserve begraafplaatsen. Deze reserve raakt naar verwachting in 2026 op. In 2025 zijn we gestart met een bestuurlijk traject met als doel de exploitatie te verbeteren. In 2026 wordt de raad in dit traject meegenomen. Overige verschillen (voordeel € 29.000)
36
Reservemutaties Toevoegingen aan de reserves: nadeel € 10.648.000 In lijn met eerdere besluitvorming zijn de volgende toevoegingen aan de reserves, die afwijken van de begroting, verwerkt: • Een storting van € 1.430.000 in de bestemmingsreserve meerjarige middelen van het resterende budget voor het programma Energietransitie. • Een storting van € 200.000 in de bestemmingsreserve meerjarige middelen van het resterende budget voor programma's binnen de opgave Duurzaamheid Veenendaal. • Een storting van € 115.000 in de bestemmingsreserve meerjarige middelen van het resterende budget voor het afkoppel programma riool. • Een storting van € 50.000 in de bestemmingsreserve meerjarige middelen van het resterende budget voor het actualiseren parkeerplan. • Een storting van € 266.000 in de bestemmingsreserve meerjarige middelen van het resterende budget voor aanpassen fysieke maatregelen verkeersveiligheid. • Een storting van € 60.000 in de bestemmingsreserve meerjarige middelen van het resterende budget voor revisie bikescouts. •
Een hogere storting in de reserve parkeren € 61.000.
• Een storting van het resultaat op afval in de egalisatiereserve afvalverwijdering en verwerking van € 791.000; Het resultaat op afval totaal bestaat naast het taakveld afval nog uit kwijtscheldingen, interne doorbelasting van uren inclusief overhead en verrekening BTW. • Een storting in de Egalisatiereserve bouwleges van € 400.000 zijnde het voordelig saldo op de bouwleges in 2025. • Een storting in de risicoreserve grondexploitaties van € 5.954.000. (Samen gezien met de hogere onttrekking aan de risicoreserve grondexploitaties is het saldo €4.349.000). •
Een storting van €1.320.000 in de bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen voor de dekking van lasten van bovenwijkse voorzieningen.
Onttrekkingen aan de reserves: nadeel € 2.179.000. In lijn met eerdere besluitvorming zijn de volgende onttrekkingen aan de reserves, die afwijken van de begroting, verwerkt: •
•
Een hogere onttrekking aan de risicoreserve grondexploitaties van € 1.605.000. (Samen gezien met de storting in de risicoreserve grondexploitaties betreft is het saldo € 4.349.000)
Een hogere onttrekking aan de egalisatiereserve begraafplaatsen van € 228.000.
• Een onttrekking aan de reserve verkabeling hoogspanning € 216.000. •
Een onttrekking aan de reserve parkeren van € 152.000.
37
Programma 2: Economie, Werk en Ontwikkeling Visie Economische ontwikkeling en werkgelegenheid Binnen het ruimtelijk gebied van Veenendaal is de uitdaging om de economie van Veenendaal in balans te houden met de groei van de bevolking. Uitgangspunt hierbij is de verbinding tussen het stimuleren van de lokale economie en het behouden en vergroten van kwalitatieve en kwantitatieve werkgelegenheid op verschillende niveaus.
Thema's De visie van het Programma Economie, Werk en Ontwikkeling omvat twee thema’s: I. Economische ontwikkeling en werkgelegenheid II. Recreatie en toerisme I. Economische ontwikkeling en werkgelegenheid In regioverband en in de gesprekken met de provincie is, in samenspraak met het lokale bedrijfsleven, het belang van een economisch toekomstbestendig Veenendaal onder de aandacht gebracht. Dit is onder meer in onze concept-Omgevingsvisie opgenomen, waarbij onder meer het economisch profiel -op basis van onderzoeksgegevens- een goede leidraad is geweest. Hierbij is de verbinding gemaakt met de wenselijke en toekomstige vormen van bedrijvigheid en werkgelegenheid, die passen binnen de beschikbare ruimte en aansluiten bij de ambities die Veenendaal heeft op het gebied van energie, klimaatadaptie duurzaamheid en circulariteit. Er is hierbij een duidelijke relatie met de opgaven Groei en Bloei en Duurzaam Veenendaal zoals beschreven in Programma 1 – Fysieke leefomgeving. Uitwerking economisch profiel lokaal en regionaal In 2025 is de Strategische Agenda 2026-2030 Regio Foodvalley vastgesteld. Daarin is een economische agenda opgenomen. Deze is verder uitgewerkt in de concept-Omgevingsvisie, samen met vastgesteld lokaal beleid. Binnen het taakveld Economie is een SWOT-analyse uitgevoerd op basis waarvan een Economisch Profiel (Economie van de Toekomst) is geformuleerd.
Vanuit dit onderzoek zijn de sterke sectoren voor Veenendaal gedefinieerd zijnde ICT, Metaal en Food. Samen met het bedrijfsleven moet dit leiden tot een uitvoeringsagenda die zowel op bestaande bedrijventerreinen als in de nieuwe wijk Spoorzone zijn beslag gaat vinden. Inzet op ondersteunen van ondernemers Onze inzet in 2025 was erop gericht om de lokale en regionale infrastructuur en beschikbare instrumenten zo goed mogelijk te benutten om ondernemers te ondersteunen. Hierbij bleef een belangrijk aandachtspunt de toenemende arbeidskrapte in diverse sectoren, die van invloed kunnen zijn op de economische groei van bedrijven. Dit gold niet alleen voor ondernemers op de bedrijventerreinen maar ook in sectoren als horeca, zorg en logistiek. Vanuit de Regio Foodvalley is vanuit verschillende projecten inzet gepleegd om op een zo goed mogelijke manier vacatures in te vullen vanuit het beschikbare arbeidspotentieel. Intensivering bedrijventerreinen In 2024 en 2025 is er gewerkt aan de uitvoering van een plan van aanpak voor de bedrijventerreinen in Veenendaal. Het doel van dit plan is om een integrale werkwijze te creëren zodat intensivering en verduurzaming van bedrijventerreinen beter mogelijk is. Dit plan van aanpak wordt uitgevoerd vanuit meerdere vakgebieden van onze gemeente en altijd in samenwerking met Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal.
38
We kijken naar alle bedrijventerreinen in Veenendaal en de kansen die op deze terreinen liggen om te intensiveren en te verduurzamen. Op een aantal bedrijventerreinen worden al acties uitgevoerd om te verduurzamen. Voor 2026 bekijken we hoe het plan op een gestructureerde manier verder kan worden uitgevoerd, waarbij we uitgaan van een uitvoeringsperiode van drie jaar. Het behouden en bevorderen van werkgelegenheid Een tekort aan voldoende en gekwalificeerd personeel werkt belemmerend op economische groei. Uitbreidingsmogelijkheden voor deze groei zijn door een gebrek aan ruimte ook lastig te realiseren. Intensivering van bedrijvigheid is een optie maar dit kan niet voor alle soorten werkgelegenheid. We zien in vergelijking met 2024 in 2025 een daling van het aantal bedrijven bij bouwnijverheid en financiële dienstverlening van -20. Daarentegen is er een stijging van het aantal bedrijven in specialistische zakelijke dienstverlening (+125), gezondheids- en welzijnszorg (40+) en verhuur en overige zakelijke dienstverlening (+35). De Regio Foodvalley is één van de landelijke regio’s waar het tekort aan arbeidskrachten het grootst is. We bleven lokaal en regionaal investeren in het ontwikkelen en organiseren van projecten om de aansluiting tussen vraag en aanbod van vacatures en beschikbaar personeel te verbeteren.
Hierbij is ook inzet gepleegd om meer inzicht te krijgen in het zogenaamde onbenutte arbeidspotentieel. Hierbij hebben we ons ingezet om een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te realiseren. Veenendaal is zich binnen de Regio Foodvalley blijven profileren als ICT-gemeente. Programma Vitale Binnenstad De afgelopen jaren hebben we binnen het Programmaplan Vitale Binnenstad samen met ondernemers, bewoners en andere betrokkenen, gewerkt aan een aantrekkelijke en levendige binnenstad met regionale aantrekkingskracht. De looptijd van het programma is weliswaar eind 2024 verstreken, toch heeft de raad in 2024 besloten om ook voor 2025 en 2026 het programmabudget Vitale Binnenstad beschikbaar te stellen (vanaf 2027 stopt dit budget). Het budget biedt de mogelijkheid om verder te bouwen aan een toekomstbestendige, gezonde en bruisende binnenstad. Digitalisering Na de nodige vertraging in de uitvoering van dit project, onder andere door personeelswisseling, is er een ervaren interne projectleider begonnen met de uitvoering van het project gericht op digitale inclusie. In het project wordt een zo groot mogelijk netwerk van bestaande organisaties betrokken. Dit betreft zowel organisaties als de bibliotheek en Veens Welzijn, maar ook vrijwilligersorganisaties.
Het project wordt gekoppeld aan het programma Diversiteit en Inclusie om zodoende meer synergetische effecten te bereiken. De uitvoering van het project gebeurt onder de paraplu van het programma Sociaal Domein, waardoor er positieve effecten bereikt worden ten behoeve van maatschappelijke doelen zoals zelfredzaamheid en bestaanszekerheid. Immers, mensen die beter onderdeel kunnen uitmaken van de samenleving, kunnen ook beter toegang krijgen tot de arbeidsmarkt. II. Recreatie en toerisme Omdat Veenendaal beperkte eigen recreatiegebieden heeft, zijn inwoners voor recreatie grotendeels aangewezen op voorzieningen in de directe regio. In 2025 is daarom actief ingezet op het versterken van de samenwerking tussen regionale toeristisch-recreatieve netwerken waarin Veenendaal participeert. Daarbij is specifiek aandacht besteed aan duurzaam beheer van natuurgebieden en aan duurzame mobiliteit van en naar recreatiegebieden vanuit Veenendaal.
39
Daarnaast is in regionaal verband gewerkt aan het vergroten van de zichtbaarheid en beleefbaarheid van de Grebbelinie als recreatief en toeristisch gebied. In oktober 2025 vond onder regie van het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) een eerste bijeenkomst plaats met ondernemers en andere belangrijke stakeholders uit de Veense toeristische sector. Dit heeft geleid tot de concrete uitwerking van meerdere combi-arrangementen, waarmee het toeristisch-recreatieve aanbod van Veenendaal wordt versterkt en beter wordt verbonden met de regio. Evenementenbeleid De raad heeft in 2024 het nieuwe evenementenbeleid vastgesteld met daarin onder andere aandacht voor duurzaamheid en gezondheid, locaties, geluidsnormen en levendigheid. Het aantal zondagen waarop evenementen kunnen plaatsvinden is verruimd van zes naar twaalf. De locatie Markt is nu ook aangewezen als locatie waar op zondag bepaalde evenementen mogelijk zijn. Een ontheffingsmogelijkheid voor verruiming van de eindtijd van muziek op doordeweekse dagen is opgenomen. De Agenda Toegankelijkheid is als thema opgenomen met daarin onder meer aandacht voor de toegankelijkheid bij evenementen voor mindervaliden.
Thema I: Economische ontwikkeling en werkgelegenheid Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.a. Veenendaal is een aantrekkelijke stad om te werken en ondernemen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.a.1. We stimuleren en faciliteren startende ondernemers door o.m. organiseren van een jaarlijks startersevent en het informeren en ondersteunen van starters bij vragen. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Het afgelopen jaar zijn wij voor de binnenstad een samenwerking gestart met Stichting Streetwise, om startende ondernemers op een laagdrempelige manier te ondersteunen en begeleiden in hun eerste stappen naar het vestigen van hun bedrijf in onze binnenstad. Inmiddels hebben er ruim 20 verschillende trajecten gelopen. Op 5 november 2025 heeft een startersevent plaatsgevonden die in samenwerking met gemeente Ede werd georganiseerd. Uit de evaluatie van het startersevent van 2024 bleek dat de deelnemers vooral interesse hadden in de workshops en de netwerkborrel. Daarom is in 2025 gekozen voor een compacter evenement met enkel workshops en een netwerkborrel. In 2025 hebben 29 deelnemers dit event daadwerkelijk bezocht. Dit is vrij beperkt in verhouding tot de gevraagde inzet van personeel en financiële middelen, daarom wordt voor 2026 nagedacht over een nieuwe vorm.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.b. Behouden en uitbreiden werkgelegenheid voor Veenendaal.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.b.1. We faciliteren en ondersteunen bestaande en nieuwe ondernemers door inzet van onze accountmanager, periodieke overleggen met het bedrijfsleven, zorgen voor een goede doorgeleiding en coördinatie van afhandeling van ondernemersvraagstukken. Inhoud (indicator)
40
Inhoud (toelichting) Onze inzet richtte zich in 2025 op het gevraagd en ongevraagd ondersteunen van ondernemers via onze accountmanager bedrijven. Het kon hierbij gaan om het coördineren en ondersteunen van complexe en/of beleidsoverstijgende vraagstukken om processen vlot te trekken. Vragen van nieuwe ondernemers werden zo snel en goed mogelijk beantwoord. De reguliere contacten met ons bedrijfsleven hebben we vastgelegd in ons bedrijfsvolgsysteem. In een maandelijkse frequentie is er een bestuurlijk overleg geweest met het georganiseerde bedrijfsleven waar op dat moment relevante agendapunten werden besproken.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.c. Vanwege de beperkte ruimte zetten we in op intensivering en verduurzamen van bestaande bedrijventerreinen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.c.1. We gaan aan de slag met het intensiveren en verduurzamen van één bedrijventerrein. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) •
We hebben een Plan van Aanpak geschreven voor de intensivering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Veenendaal.
•
De uitvoering van dit Plan van Aanpak wordt opgepakt in 2026.
•
Het Lokaal Energieteam Veenendaal (LEV) is opgericht. Het LEV adviseert bedrijven om energiezuiniger te kunnen ondernemen. Daarnaast neemt het LEV deel aan verduurzamingsprojecten binnen de gemeente Veenendaal waarin zij een adviserende rol heeft.
•
We hebben een bijdrage verstrekt voor het verduurzamen van een deel van bedrijventerrein de Compagnie. Verschillende partijen hebben in 2025 de werkzaamheden hiervoor opgepakt. Doel van de werkzaamheden is het realiseren van een groener en klimaatbestendig deel van bedrijventerrein de Compagnie.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.d. Veenendaal profileert zich met de ICT-campus en richt zich op de ontwikkeling van Food en Metaal.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.d.1. We stimuleren en faciliteren de mogelijkheden voor ecosystemen, clustervorming en campussen binnen de sectoren ICT, Food en Metaal. Het gaat dan om netwerkvorming, samenwerking en verbinding tussen onderscheiden bedrijven. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Wij hebben in 2025 gesprekken gevoerd met onder andere de Wageningen Universiteit (WUR) om in kaart te brengen welke ecosystemen er mogelijk zijn tussen Food en ICT. Verder is er een concept-convenant opgesteld om met ingang van 1 januari 2026 voor een periode van twee jaar een pilot op te starten samen met de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) en de Economic Board Utrecht (EBU). Zij hebben een 41
groot netwerk en via hun dashboard over innovatieve bedrijven kunnen wij de ecosystemen beter in kaart gaan brengen.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.e. We willen uitbreiding van het aantal bedrijventerreinen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.e.1. In samenspraak met provincie Utrecht, Regio Foodvalley en met de Groene Metropool (Verstedelijkingsstrategie) onderzoeken we welke uitbreidingslocaties voor bedrijventerreinen mogelijk zijn. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In de Verstedelijkingsstrategie staan de Nieuwe Meent (Rhenen) en De Klomp (Ede) genoemd als mogelijke uitbreidingslocaties voor bedrijventerreinen die ook voor het Veenendaalse bedrijfsleven interessant kunnen zijn. De gemeente Veenendaal heeft een economisch profiel gemaakt die is verwerkt in ons 'Toekomstperspectief Veenendaal 2040' waaruit blijkt dat wij potentie zien in uitbreiding van De Klomp. Daarnaast heeft provincie Utrecht een onderzoek gedaan naar een regionaal bedrijventerrein. Een mogelijk uitbreidingsgebied ligt in de Nieuwe Meent. Veenendaal en Rhenen zien dit meer als een beperkte uitbreidingslocatie voor het lokale bedrijfsleven.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.f. Veenendaal is een aantrekkelijke stad om te wonen, werken en leven.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.f.1. We werken aan de Vitale Binnenstad met aandacht voor een divers pallet aan functies, vergroening, duurzame stadsdistributie, tegengaan van leegstand, aantrekkelijke activiteiten en de projecten Tuinstraat en nieuw theater in de Duivenweide. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Als vervolg op het ten einde gekomen Programmaplan Vitale Binnenstad is het Actieplan Vitale Binnenstad 2025-2026 opgesteld en uitgevoerd. Het actieplan is gericht op concrete acties die passen binnen de in 2020 vastgestelde visie voor de binnenstad. Gelet op de zichtbare verschraling van het (winkel-)aanbod plegen we hier extra inzet op met o.a. de Streetwise-methodiek. Met deze aanpak kunnen (nieuwe) ondernemers ondersteuning krijgen bij het opstarten of doorgroeien van hun onderneming in de binnenstad. In 2025 zijn vergroeningsprojecten op de Markt en Van Kreelpoort afgerond. In de Tuinstraat lopen diverse projecten en het eerste project is inmiddels opgeleverd. Er is hard gewerkt aan de planvorming en ontwikkeling van het nieuwe theater in de Duivenweide. Verder zijn er stappen gezet ten aanzien van duurzame stadsdistributie en zijn er tal van aantrekkelijke activiteiten en evenementen georganiseerd. Er is veel aandacht geweest voor de succesvolle afronding van Brouwerspoort met als slotstuk een opleverfeest afgelopen september.
42
I.f.2. Met #DitisVeenendaal werken gemeente, cultuur, bedrijfsleven en diverse maatschappelijke partijen samen om Veenendaal op de kaart te zetten als interessante vestigingsplaats voor bedrijven, als dé stad om te winkelen Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In 2025 is verder gebouwd aan het stadsmerk #DitisVeenendaal met de kernwaarden comfortabel, verbindend en ondernemend als uitgangspunt. Via branding- en promotiecampagnes kregen evenementen en initiatieven extra zichtbaarheid via o.a. de website, de Uitagenda, sociale media, een magazine en lokale media. Deze inzet versterkte het herkenbare en consistente imago van Veenendaal als levendige stad voor inwoners en bezoekers. Begin 2025 is de website vernieuwd met een prominente rol voor de Uitagenda en een breder informatieaanbod over onder meer cultuur, sport, winkelen, ondernemen en wonen. Ook zijn maandelijkse digitale nieuwsbrieven gestart. Mede dankzij grote evenementen zoals Koningsdag en de Lampegietersdagen nam het bereik duidelijk toe: de Uitagenda trok circa 17.000 unieke bezoekers. Daarnaast wordt de partnerpagina met beeldbank en brandbook actief gebruikt door samenwerkingspartners. Naast evenementpromotie is ingezet op citybranding om Veenendaal te profileren als aantrekkelijke woon-, werk- en leefstad.
De campagne WoonWerkGeluk, ontwikkeld in samenwerking met lokale ondernemers, richtte zich op forenzen in de regio en behaalde een groot regionaal bereik. Deze activiteiten dragen bij aan de verdere versterking van de zichtbaarheid en aantrekkingskracht van Veenendaal.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) I.g. We realiseren in Foodvalley verband een volledig circulaire economie in 2050. 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (metalen, fossiel, mineralen) in 2030.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) I.g.1. We voeren het regionale actieplan Living Lab uit waarbij de actiepunten zich richten op: - duurzamer gebruik van grondstoffen - meer concurrerend vermogen - Regio Foodvalley als innovatieve kennisregio voor circulaire economie. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Het programma Circulaire Economie Regio Foodvalley 2023-2026 (Living Lab) heeft een succesvol jaar achter de rug. Momenteel zijn er 53 partners (overheden, bedrijfsleven, kennis- en onderwijsinstellingen), waarvan vijf nieuwe partners die in 2025 zijn aangesloten bij dit netwerk. Onderdelen van het programma zijn de Communities of Practice (CoP) Industrie, Bouw en Voedsel. Daarnaast zijn er projecten opgestart zoals Circulair Beton en Biobased bouwmaterialen. Ook zijn er in 2025 twee circulaire cafés georganiseerd en hebben er diverse activiteiten plaatsgevonden tijdens de week van de Circulaire Economie, zoals repaircafes in alle aangesloten gemeenten. Tijdens de Verspillingsvrije week is er op meerdere plekken gekookt met leerlingen. Tot slot is de succesvolle CoP Waterstof overgedragen aan het programma Energie.
43
Thema II: Recreatie en toerisme Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.a. Veenendaal heeft een aantrekkelijke binnenstad waar bezoekers uit de regio en toeristen graag op bezoek komen.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.a.1. Via het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) zetten we (de binnenstad van) Veenendaal en de ons omringende regio op de kaart. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) In 2025 heeft het RBT Heuvelrug & Vallei bijgedragen aan een stabiele en toekomstgerichte ontwikkeling van de regionale vrijetijdseconomie door gerichte gebiedsmarketing, kennisdeling en intensieve samenwerking. Het toeristisch seizoen kende een overwegend positief verloop, met name in het voor- en naseizoen, waarbij een meerderheid van de ondernemers een stabiele tot licht stijgende omzet rapporteerde. Door de inzet van de ‘always on’-regiocampagne en thematische campagnes, zoals Kastelen & Buitenplaatsen, de Grebbelinie en Zakelijk #opdeHeuvelrug is de zichtbaarheid van de regio vergroot. Er is gestuurd op spreiding van bezoekers en kwaliteit van bezoek, in lijn met de koers richting kwaliteit boven kwantiteit en duurzame balans tussen economie, leefbaarheid en natuur. II.a.2. Met #DitisVeenendaal voorzien wij zowel online als offline onze eigen inwoners en toeristen van informatie over wat er te doen is in Veenendaal. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) De website van #DitisVeenendaal is verder uitgebreid met nieuwe content, waaronder uitjes, routes, overnachtingen en achtergrondverhalen.
Dit resulteerde in circa 500.000 paginaweergaven van 40.000 unieke bezoekers. De Uitagenda is de best bezochte pagina in 2025 en daarnaast zijn de landingspagina’s van Koningsdag en de Lampegietersdagen goed bezocht. Op social media is het bereik verder gegroeid. Naast de bestaande kanalen Instagram en Facebook is het merk Veenendaal sinds een jaar actief op TikTok en YouTube, waarmee met name jongeren beter worden bereikt. TikTok telt bijna 3.500 volgers, waarvan 55% tussen de 18 en 24 jaar. Instagram en Facebook laten eveneens een groei zien met gezamenlijk circa 6.200 volgers en gemiddeld 100.000 weergaven per maand op Instagram. Offline verscheen er in 2025 maandelijks een Uitagenda-pagina in De Rijnpost gericht op de doelgroep 40-70 jaar. Daarnaast zijn twee themanummers van het magazine uitgebracht: Koningsdag/80 jaar vrijheid en Lampegietersdagen. Ondanks het wegvallen van de wielerkoers Veenendaal-Veenendaal is de begroting sluitend gebleven zonder commerciële advertenties, mede door samenwerking met partners. Voor komend jaar wordt onderzocht of het magazine meer in eigen beheer kan worden geproduceerd om kostenstijgingen te beperken. II.a.3. Wij vertellen het (historische) verhaal van Veenendaal. Inhoud (indicator)
44
Inhoud (toelichting) Op verzoek van de gemeenteraad zijn de stadswandelingen van Jaap Pilon gedigitaliseerd. Via QR-codes op historische informatieborden worden bezoekers verwezen naar korte video’s (10–15 minuten) over de zeven pleinen van Veenendaal. De filmpjes zijn ook beschikbaar via de website. Ook is inmiddels een vervolgserie gerealiseerd over de handel en nijverheid in Veenendaal. Hierbij is een fietsroute ontwikkeld en ook deze video's zijn via de website te bekijken. II.a.4. Wij vergroten de bekendheid van Veenendaal in de regio door het profileren van evenementen die passen bij het DNA van Veenendaal. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Vanuit de stuurgroep van #DitisVeenendaal is ook in 2025 gekozen om twee grote evenementen te omarmen die Veenendaal regionaal op de kaart zetten: de wielerronde en de Lampegietersdagen. Door het wegvallen van de wielerronde als gevolg van de NAVO-top is het vrijgekomen budget ingezet voor de promotie van 80 jaar vrijheid. Ook via social media hebben wij gezamenlijk een groot bereik weten te creëren. Winkelstad Veenendaal heeft de binnenstad versierd met speciaal ontworpen banieren. Verder is er samengewerkt rondom het programma en het betrekken van de horeca. In 2025 is het programma verder uitgebreid met de officiële oplevering van de Brouwerspoort.
Historie en vernieuwing kwamen hier samen, wat een feestelijke aanvulling vormde op het programma. Een aantal elementen willen we structureel onderdeel laten worden van de Lampegietersdagen in de toekomst.
Wat willen we bereiken? (doelstellingen) II.b. Veenendaal heeft een kwalitatief goed fiets-, wandel- en vaarnetwerk.
Wat gaan we hiervoor doen? (inspanningen/acties) II.b.1. Samen met het Routebureau Utrecht leggen wij een nieuw wandel- en fietsknooppuntennetwerk aan in Veenendaal dat aansluit op de rest van de regio. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Het fietsknooppuntennetwerk bestaat inmiddels 25 jaar. In deze periode is Veenendaal sterk veranderd door de aanleg van nieuwe woonwijken en verbeterde fietspaden. Het was daarom tijd om de bestaande borden te vervangen. In maart 2025 is het volledige fietsknooppuntennetwerk in Veenendaal vernieuwd. Alle oude borden zijn vervangen en er zijn nieuwe routes toegevoegd. De vervanging bood een mooie gelegenheid om nieuwe fietsroutes te ontwikkelen en inwoners en bezoekers te stimuleren Veenendaal en omgeving per fiets te ontdekken. Vanuit het uitvoeringsbudget is geld beschikbaar gesteld voor een kleinschalige activatiecampagne om het vernieuwde netwerk te promoten. De vervanging van het fietsknooppuntennetwerk is geheel bekostigd vanuit de provincie Utrecht. In het voorjaar van 2026 wordt het nieuwe wandelknooppuntennetwerk in Utrecht-Oost opgeleverd.
45
II.b.2. Wij bevorderen het gebruik van duurzame mobiliteit van en naar recreatiegebieden. Inhoud (indicator) Inhoud (toelichting) Onder regie van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug is in 2025 de visie 'duurzame recreatieve mobiliteit Utrechtse Heuvelrug en haar flanken' opgesteld. Tijdens een officieel bestuurlijk tekenmoment op 4 december 2025 heeft het college van Veenendaal officieel de intentie uitgesproken om samen te werken op dit thema. Overheden, terreineigenaren, gebiedspartijen en belanghebbenden hebben in ambtelijke werksessies en bestuurlijke overleggen, intensief samengewerkt aan de totstandkoming van een gezamenlijke visie op duurzame mobiliteit voor de Utrechtse Heuvelrug en flanken. De gezamenlijke visie 'duurzame recreatieve mobiliteit Utrechtse Heuvelrug en flanken' is eind november 2025 opgeleverd. Het visiedocument bevat de visie op hoofdlijnen, gericht op een gedeeld toekomstbeeld voor duurzame recreatieve mobiliteit op de Utrechtse Heuvelrug en haar flanken. Tegelijkertijd is een beknopte ontwikkelagenda op hoofdlijnen gedeeld. Deze agenda helpt om vervolgstappen uit de visie te concretiseren en te verduidelijken, waar we gezamenlijk mee aan de slag kunnen gaan.
Verbonden partijen Niet van toepassing voor dit programma.
Financiële programmarealisatie 2025 (bedragen x € 1.000) Programma 2 Economie, Werk en Ontwikkeling Primitief
Raming 2025 Na begrotingswijziging
Realisatie 2025
Saldo 2025
Lasten
2.062
2.707
2.445
262
Baten
1.232
1.270
1.392
122
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
-830
-1.437
-1.053
384
Toevoeging aan reserve
0
4.130
4.204
-74
Onttrekking aan reserve
564
3.032
3.032
0
Gerealiseerd resultaat
-266
-2.535
-2.225
310
Toelichting op de financiële programmarealisatie (bedragen x € 1.000) Ten opzichte van de in de decemberwijziging 2025 aangepaste begroting, zijn de grootste afwijkingen als volgt: Taakveld
Afwijking 2025
Economische ontwikkeling
V/N 222 V
Economische promotie
47 V
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
134 V
Overige verschillen
19 N
Afwijkingen programma Economie, Werk en Ontwikkeling voor reserve mutatie
384 V
Waarvan verrekening met reserve
-74 N
Totaal afwijking programma Economie, Werk en Ontwikkeling na reserve mutatie
310 V
46
Economische ontwikkeling (voordeel € 220.000) Op het taakveld Economische ontwikkeling is het resultaat ultimo 2025 afgerond € 220.000 voordelig. Economische ontwikkeling (voordeel € 141.000, resultaatbestemming € 67.000) Bij Economische Ontwikkeling is een voordeel gerealiseerd van € 141.000. Dit wordt veroorzaakt doordat binnen het reguliere budget Economische Ontwikkeling minder is uitgegeven als gevolg van onder andere lagere of vervallen bijdragen aan diverse evenementen, het niet-doorgaan van een gepland event en een lagere bijdrage aan regionale activiteiten. Voorgesteld wordt om van de resterende middelen € 67.000 middels een resultaatbestemming over te hevelen naar 2026 en hiervan € 34.000 opnieuw beschikbaar te stellen voor Promotie Techniek en € 33.000 voor een projectaanvraag van het Fablab. Programma Vitale Binnenstad (voordeel € 75.000) Binnen het Programma Vitale Binnenstad resteert in 2025 een bedrag van circa €75.000. Een deel van de activiteiten is vanwege fasering en afstemming met partners in 2025 niet volledig ingezet. Omdat de omvang van de verwachte onderuitputting eind 2025 nog niet exact vaststond en het programma binnen bestaande meerjarige kaders wordt voortgezet, is geen aanpassing via de decemberwijziging doorgevoerd. Het programma kent een meerjarige looptijd tot en met 2026.
De middelen worden in 2026 benut voor onder andere vergroening en kwaliteitsverbetering van de binnenstad, de samenwerking met Stichting Streetwise ter versterking van ondernemerschap en het activeren van leegstand, en de verdere ontwikkeling van een beeldbepalend evenement om de binnenstad regionaal sterker te positioneren. Overige verschillen (voordeel € 4.000) Economische promotie (voordeel € 47.000) Toeristenbelasting (voordeel € 40.000) De aanslagen Toeristenbelasting worden achteraf opgelegd. In 2025 was voor het belastingjaar 2024 rekening gehouden met een opbrengst van € 113.410. Er is uiteindelijk voor een totaalbedrag van € 153.135 aan aanslagen opgelegd, een extra opbrengst derhalve van € 39.725. Overige verschillen (voordeel € 6.000) Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (voordeel € 140.000) Op het taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen is het resultaat ultimo 2025 afgerond € 140.000 voordelig. Bedrijveninvesteringszone (voordeel € 76.000) Op de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een voordeel gerealiseerd van € 76.000. Voor de BIZ geldt dat de gemeentelijke bijdrage en afrekening plaatsvinden op basis van gerealiseerde opbrengsten en vastgestelde subsidie.
De jaarlijkse ontvangsten zijn afhankelijk van de feitelijke opbrengsten binnen de zone, waardoor hierin natuurlijke schommelingen kunnen optreden die niet volledig vooraf te voorzien zijn Bij het berekenen van het voorschot voor 2025 is destijds bewust een lager bedrag geraamd. Op dat moment werd rekening gehouden met meer leegstand en ondernemers die zouden stoppen vanwege de economische omstandigheden. De hogere opbrengst van de BIZ in 2025 komt doordat de ontwikkeling van het aantal ondernemers en gebruikers binnen de BIZ-zone gunstiger is verlopen dan vooraf was verwacht. Daarnaast is door het GBLT de inning van de BIZ stringent uitgevoerd.
47
Ondernemersfonds (voordeel € 59.000) Voor het Ondernemersfonds is een voordeel gerealiseerd van € 59.000. Dit voordeel ontstaat doordat de uiteindelijke bijdrage aan het fonds lager is uitgevallen dan begroot. Het verschil van € 59.000 tussen begroting en realisatie bij het Ondernemersfonds is ontstaan doordat de definitieve subsidie, gebaseerd op gerealiseerde opbrengsten uit de reclamebelasting en werkelijke uitvoeringskosten, lager is vastgesteld dan geraamd. Bij de raming was rekening gehouden met meer leegstand en minder ondernemers. De definitieve afrekening is reeds volledig verwerkt in de realisatie 2025 en in de jaarrekening van het fonds, er volgt geen aanvullende verrekening met het fonds. Overige verschillen (voordeel € 5.000) Overige verschillen (nadeel € 16.000) Reservemutaties Toevoegingen aan de reserves: nadeel € 74.000 In lijn met eerdere besluitvorming zijn de volgende toevoegingen aan de reserves, die afwijken van de begroting, verwerkt: • Een storting in de bestemmingsreserve meerjarige middelen van € 74.000 voor het programma vitale binnenstad.
48
Programma 3: Sociale leefomgeving Visie Onze visie op het sociaal domein is om de kracht van de samenleving ten volle te benutten, waarbij we gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen en iedereen naar vermogen kan meedoen. Waar nodig bieden we de noodzakelijke ondersteuning. Samen met Model Veenendaal vormt dit het fundament onder het Integraal Beleidskader Sociaal Domein 2024-2027 (IBK-SD). Met het IBK-SD versterken wij de integrale samenwerking binnen het sociaal domein. Aansluiten op actuele ontwikkelingen in de samenleving Het IBK-SD gaat over de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, Wet inburgering, gezondheid en welzijn en legt verbinding met andere beleidsterreinen zoals onderwijs, economie, sport, cultuur, leefbaarheid en veiligheid. Door accenten te verleggen en andere focuspunten te benoemen, kunnen wij beter aansluiten op actuele ontwikkelingen in de samenleving. Wij werken integraal en opereren 'outreachend', waarbij wij de menselijke maat centraal stellen. Dit past in een landelijke ontwikkeling waarbij gewerkt wordt aan een overheid die betrouwbaar, dienstbaar, dichtbij en rechtvaardig is. Wetten en regels moeten worden beoordeeld op eenvoud, menselijke maat en uitvoerbaarheid. Het IBK-SD 2024-2027 laat zich kenmerken door drie maatschappelijke doelen: 1. Bestaanszekerheid; 2. Bevorderen van zelfredzaamheid; 3.
Kwalitatief goede ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben. Bestaanszekerheid In 2025 is verdere invulling gegeven aan het versterken van bestaanszekerheid waarbij de nadruk lag op preventie en vroegtijdige signalering van financiële problematiek. De samenwerking met interne en externe partners hebben we versterkt, met als doel inwoners eerder en effectiever te ondersteunen. De inzet op vroegsignalering is doorontwikkeld, zodat escalatie van schulden wordt voorkomen en de toegankelijkheid van ondersteuning wordt vergroot. Daarnaast is verkend hoe lokaal een bredere en meer structurele samenwerking rond bestaanszekerheid kan worden vormgegeven. Deze verkenning heeft een basis gelegd voor verdere gezamenlijke agendavorming met kernpartners op het terrein van inkomenszekerheid, schuldenpreventie en participatie. Bevorderen van zelfredzaamheid Het versterken van zelfredzaamheid vormde een belangrijk uitgangspunt binnen meerdere beleidsterreinen. In 2025 zijn onderzoeken uitgevoerd naar woonvormen en ondersteuning voor aandachtsgroepen, die inzicht hebben gegeven in de samenhang tussen wonen, begeleiding en zelfstandig functioneren. Deze inzichten bevestigen het belang van passende ondersteuning naast geschikte huisvesting. Daarnaast is ingezet op het bevorderen van participatie en doorstroming richting werk en dagbesteding.
Door samenwerking met regionale partners is gewerkt aan continuïteit van ondersteuning voor jongeren en aan het verbeteren van overgangen tussen zorg, participatie en arbeid, met als doel duurzaam meedoen naar vermogen. Kwalitatief goede ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben In 2025 is gericht gewerkt aan het toekomstbestendig maken van zorg en ondersteuning. Preventie vormt hierin een belangrijk uitgangspunt, onder meer door het versterken van ketenaanpakken op het gebied van gezondheid en welzijn. Deze integrale aanpakken dragen bij aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en het bevorderen van een gezonde leefomgeving. 49
Tegelijkertijd is ingezet op het maken van duidelijke keuzes binnen de zorg. In het kader van de Hervormingsagenda Jeugd is gewerkt aan het verduidelijken en begrenzen van de inzet van jeugdhulp, met als doel het versterken van normaliseren, preventie en het sociaal netwerk. Dit draagt bij aan een beheersbare en toekomstbestendige inrichting van de jeugdhulp.
Thema's De visie van het Programma Sociale Leefomgeving komt tot uiting in acht thema’s: I. Inkomen II. Sociaal domein – Participatie en re-integratie III. Sociaal domein – WMO IV. Sociaal domein – Jeugd V. Onderwijs en ontwikkeling VI. Sport VII. Cultuur VIII. Welzijn I.