Document · PDF

08-03 Bijlage 2 Ontwerpbegroting 2026 v 31-3-2025

Gemeenteraad 26 mei 2025, gemeente VeendamBij agendapunt: GR PG&Z Jaarrekening/verslag 2024 en GR GGD Groningen Ontwerpbegroting 202619.593 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

GGD Groningen is actief betrokken bij de ontwikkeling van het nieuwe systeem. Echter is de financiële toekomst onduidelijk.

• Antimicrobiële resistentie (AMR) De dreiging van antimicrobiële resistentie (AMR) vraagt om een integrale aanpak. We organiseren voorlichtingscampagnes voor zorgprofessionals over verstandig antibioticagebruik en ondersteunen zorginstellingen bij het opstellen van antibioticabeleid. Daarnaast werken we samen met het RIVM om regionale data over resistente bacteriën te verzamelen en trends te analyseren. Door bewustwording te vergroten, zowel bij zorgverleners als bij het brede publiek, verkleinen we het risico van resistentie en dragen we bij aan het behoud van effectieve behandelmethoden voor infectieziekten. De strategische doelen voor 2024-2027 van het AMRZNN zijn: • Infectieveilige reis door het zorglandschap • Eén infrastructuur voor infectiezorg • Surveillance en signalering beschikbaar maken voor allen • Elk domein vooruitgang • Toekomstbesteding en aantrekkelijk netwerk De uitdagingen voor de infectieziektebestrijding zijn groot, maar met een heldere strategie en gerichte inspanningen kunnen we de veerkracht van ons team en onze samenleving vergroten. Door te investeren in samenwerking, preventie en innovatie blijven we effectief inspelen op de gezondheidsrisico’s van vandaag en morgen. Met een focus op maatwerk en duurzame oplossingen blijven we werken aan onze missie: een veilige, gezonde toekomst voor iedereen.

• Advisering zorginstellingen De Deskundigen Infectiepreventie geven op basis van de afgesloten contracten aan een zevental Groninger zorginstellingen advies op maat. Het gaat hierbij om beleidsondersteuning, deelname aan de Infectie Preventie Commissie, uitvoeren van hygiëneaudits, organiseren van scholingen voor medewerkers en het adviseren over hygiëne en infectie-preventiemaatregelen. Tuberculosebestrijding Het team TBC blijft werken aan een nauwe samenwerking in Noord-Nederland. Het idee is om de medewerkers zo efficiënt mogelijk in te zetten. Dat is een van de afspraken die gemaakt is in Noord-Oost Nederland binnen het Regionaal Expertise Centrum (REC). De personele bezetting en deskundigheid is een gezamenlijke inspanning. We kijken daarbij naar de inhuur van een TBC-arts buiten drie Noord voor de dienstverlening. Dat past in een landelijk streven naar een artsenpool. Naar verwachting zullen asielzoekers de grootste doelgroep van de TBC-bestrijding blijven, waarvoor COA de dienstverlening bekostigt. We moeten inspelen op de onvoorspelbare instroom van het aantal asielzoekers uit endemische landen. In samenspraak met de andere GGD-en in ons REC voeren we vanuit Groningen de screening van asielzoekers uit in Zevenaar met onze mobiele Röntgen Unit (MRU). Dit betreft een meerjarige afspraak.

We verkennen de mogelijkheid van aanschaf of lease van een nieuwe MRU in het Noorden.

Seksuele gezondheid Vanuit de wettelijk taak werken we bij seksuele gezondheid aan voorlichting en preventie. We organiseren in het bijzonder activiteiten voor jongeren, LHBT’ers, migranten en ‘mannen die seks hebben met mannen'. Ook wordt samengewerkt met de afdelingen Jeugdgezondheidszorg en Gezondheidsbevordering om op verschillende wijzen seksuele gezondheid en weerbaarheid vroegtijdig te agenderen. Daarin valt o.a. ook het versterken van de signaleringsfunctie van consultatiebureaus en het handelingsperspectief voor JGZprofessionals bij vermoedens van seksueel geweld. Binnen de Hervormingsagenda Jeugd is aandacht voor hoe JGZ-professionals beter kunnen worden ingezet bij preventie interventies en signalering, zoals bij het voorkomen van onbedoelde zwangerschap. Vanzelfsprekend is voorlichting ook een belangrijk aspect in de spreekuren die we verzorgen. Vanuit de landelijke Beleidsvisie seksuele gezondheid (gezondheidsbeschermende en gezondheids-bevorderende maatregelen), het Regionaal actieplan en integrale aanpak tegen seksueel geweld werken we nauw samen met gemeenten en ketenpartners. Op de agenda van de regionale aanpak om seksueel geweld tegen te gaan staan verdere bewustwording en het doorbreken van het taboe op seksueel geweld. De activiteiten zijn in lijn met hat landelijk actieprogramma tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld.

CSG Groningen-Drenthe zet zich actief in om het gesprek over seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld te voeren. Inzet van de infotool voor slachtoffers seksueel geweld is een handvat voor slachtoffers om de hulp te vinden die het beste past bij hun situatie, wensen en mogelijkheden. Mogelijk dat er na de inwerkingtreding van de Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche meer advies of inzet gevraagd wordt van het team Seksuele Gezondheid en van het team Toezicht en Advies richting gemeenten. Om zo optimaal mogelijk de dienstverlening van Seksuele Gezondheid in stand te houden wordt er ingezet op integrale infectiepreventie (binnen de eigen GGD) en regionale samenwerking. Daarbij liggen er kansen om middelen efficiënter in te zetten en onze aanpak te versterken. Door gezamenlijke strategieën te ontwikkelen, bijvoorbeeld voor preventieactiviteiten, benutten we schaalvoordelen en voorkomen we dubbel werk. Reizigersadvisering We zetten meer in op het uitbreiden van onze klantenkring met bedrijven, scholen, opleidingen en instellingen. Daarnaast richten we ons samen met het team Infectieziektebestrijding meer op vaccinaties op maat. We gaan in 3Noord verband de samenwerking intensiveren. Ook onderhouden we onze contacten met diverse leveranciers.

Publieke gezondheid asielzoekers De uitvoering van de contracttaken van GGD GHOR Nederland door GGD Groningen wordt geëvalueerd met het oog op een meer integrale aanpak en coördinatie. Op diverse (beleids)terreinen is sprake van een koppeling met de Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (PGA). De informatiestromen vanuit GGD GHOR Nederland bereiken de organisatie 25

momenteel versnipperd, wat leidt tot inefficiëntie in zowel de werkwijze als de verwerking van nieuwe informatie. Gewerkt wordt aan de ontwikkeling van een nieuwe integrale structuur om de uitvoering van de contracttaken beter te stroomlijnen en de efficiëntie te verhogen. Forensische geneeskunde •

Uitdagingen en toekomstscenario's Er zijn verschillende landelijke ontwikkelingen die de continuïteit van de forensische geneeskunde beïnvloeden, zoals versnipperde aansturing, beperkte financiering, gebrek aan middelen voor onderzoek en ontwikkeling, en een tekort aan nieuwe forensisch artsen. Een belangrijk punt van zorg is dat artsen steeds vaker kiezen voor zelfstandig werken in plaats van in dienst te zijn bij de GGD. Daarnaast willen verschillende commerciële ondernemingen de forensische geneeskunde uitvoeren, wat de afhankelijkheid van de GGD van externe partijen kan vergroten. We werken de impact hiervan in 2025 uit in scenario's.

•

Aanbesteding Medische Arrestanten Zorg (MAZ) In 2024 startte Politie Noord-Nederland een aanbesteding voor de medische arrestantenzorg (MAZ). Deze aanbesteding is inmiddels meerdere keren uitgesteld. In februari jl. is bekend geworden dat de MAZ niet gegund is aan de 3 noordelijke GGD’en. De impact hiervan (o.a. continuïteit dienstverlening) wordt momenteel verder onderzocht.

•

Wet op de lijkbezorging In de septembercirculaire 2024 is aangekondigd dat de nieuwe Wet op de lijkbezorging (Wlb) op 1 januari 2026 in werking treedt. Deze wet brengt extra taken met zich mee voor de gemeentelijke lijkschouwer. Hiervoor komt ieder jaar (van 2026 tot 2031) landelijk € 3,2 miljoen beschikbaar via het gemeentefonds.

Openbare Geestelijke Gezondheidszorg Hulp bieden aan personen met (overlast veroorzakend) verward gedrag en complexe problematiek vraagt om een goede ketensamenwerking. Wat betreft de taken vangnet en advies voeren we activiteiten uit zoals die zijn opgenomen in de Centrumgemeente-regeling. Daarnaast voeren we op verzoek van een gemeente facultatieve taken uit zoals Coördinatie OGGz en GGD’er in de wijk/buurt. Vanaf 2020 hebben we ervaring opgedaan met het Verkennend Onderzoek Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) dat we voor een aantal gemeenten in onze regio uitvoeren. De landelijke evaluaties van de Wvggz hebben geleid tot diverse wijzigingen in de wet en deze kunnen in 2025/2026 leiden tot aanpassingen in de uitvoering van het verkennend onderzoek. Voor de OGGz blijven de contacten en samenwerking met gemeenten en ketenpartners, zoals politie, brandweer, woningbouwcorporaties, maatschappelijke opvang, GGZ en VNN, essentieel. Als GGD blijven we een actieve bijdrage leveren om tot een sluitende aanpak voor personen met (overlast veroorzakend) onbegrepen gedrag en complexe problematiek te komen door onder andere met onze OGGz en onze forensisch artsen op verzoek van Zorg- en Veiligheidshuis Groningen te participeren in de schil van het levensloopbestendig team. Het 26

vervolgproject van ZonMw over domein-overstijgende aanpak met hoog veiligheidsrisico en onbegrepen gedrag voor de provincie Groningen, waarin OGGz participeert, is begin 2024 gestart en duurt tot eind 2027. De GGD voert sinds eind 2024 ‘vroegsignalering en opvolging in de wijk’ (GGD’er in de wijk) uit bij de gemeente Midden-Groningen, het Hogeland, Eemsdelta, Westerwolde en Westerkwartier. We blijven deelnemen aan de door het ZVHG georganiseerde casus overleggen. De OGGz van de GGD organiseert twee keer per jaar het Kennisnetwerk OGGz voor alle medewerkers in de provincie Groningen die met OGGz problematiek te maken hebben. Milieu en Gezondheid Omdat we verwachten dat het team MMK door gemeenten, ketenpartners en inwoners steeds vaker in een vroegtijdig stadium geconsulteerd wordt over gezondheidseffecten van fysieke ingrepen in de leefomgeving zijn we samen met de collega’s in Noord-Nederland goed voorbereid om gericht te adviseren. Ook zijn we vanuit Noord-Nederland zo goed mogelijk aangehaakt bij de diverse landelijke thematische werkgroepen. Bij een toenemend aantal ruimtelijke opgaven, op het gebied van klimaat, energie, mobiliteit, grondstoffengebruik, woningbouw, waterkwaliteit, landbouw, biodiversiteit en voedselproductie, zal het gezondheidsaspect meegenomen moeten worden.

Het team MMK houdt daarom actief de ontwikkelingen en kennis bij om haar adviserende rol zo goed mogelijk te vervullen en participeert in diverse landelijke werkgroepen en in wetenschappelijk onderzoek in onze regio. We blijven werken aan de bekendheid van de GAGS bij de provincies en omgevingsdiensten en door onze positie in het netwerk met crisispartners (Veiligheidsregio, Brandweer, ziekenhuizen etc.) te versterken. Omgevingswet Als GGD ondersteunen we gemeenten bij alle mogelijke vragen die betrekking hebben op een relatie tussen milieufactoren en gezondheid. Het gaat hierom vooral om gevaarlijke stoffen, lucht-, bodem- en waterkwaliteit, straling, geur, geluid en externe veiligheid. En daarnaast bij taken die voortvloeien uit de Omgevingswet, klimaatadaptatie, energietransitie, woningbouw en circulaire economie. Taken die hoog op de urgentieladders van gemeenten staan en waarvan in het bijzonder rekening gehouden moet worden met mogelijke effecten op veiligheid en gezondheid. Vanwege bovengenoemde opgaven zal de vraag naar advies en ondersteuning door de GGD verder toenemen. Ook omdat naast gemeenten ook provincie en waterschappen de GGD kunnen vragen. Om het bevoegd gezag optimaal te kunnen adviseren in het vergunningtraject, nemen we op uitnodiging deel aan Omgevingstafels, waarin de complexere aanvragen integraal besproken worden.

Ook participeren we op verzoek in gemeentelijke werkgroepen die werken aan omgevingsvisie of omgevingspan. Naast de advisering in het kader van de Omgevingswet, benutten we ons netwerk in het fysieke domein, om ook bij andere ruimtelijke vraagstukken te adviseren over hoe gezondheidsbescherming en -bevordering meegenomen kan worden. Vanuit de GAGS willen we aansluiten bij het thema omgevingsveiligheid. 27

Verder participeren we in de Werkgroep ‘een gezonde en veilige leefomgeving’ van de Meerjarenagenda Publieke Gezondheid en Zorg waarin we ons richten op het tijdig implementeren van gezondheid in het ruimtelijk domein. GGD als crisisdienst Omdat een crisisdienst een parate organisatie is, zorgen we dat de personele bezetting op orde is. Uiteraard worden de sleutelfiguren niet alleen geschoold en getraind voor hun taken, maar worden ook diverse scenario’s en casussen geoefend. Dit gebeurt volgens het meerjarig plan van Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO), met in 2026 focus op onderdelen die betrekking hebben op het GGD Rampenopvangplan en het beoefenen van een crisisteam of operationeel team. De adviseur crisisbeheersing van de GGD neemt voortdurend initiatief om de verbinding te zoeken met diverse partners binnen het netwerk met als doel een professionele en efficiënte crisisorganisatie te waarborgen. Ook sluit de adviseur aan bij de diverse (regionale) samenwerkingsmogelijkheden. Wat kost het? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Deelprogramma Gezondheid beschermen en bevorderen

Gezondheid beschermen en bevorderen Reserve-mutaties

baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal uitgaven

baten

Inwonersbijdrage Overige inkomsten Totaal inkomsten Saldo voor mutatie in reserves Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

2025 -12.153

2026 -13.289

2027 -13.289

2028 -13.289

2029 -13.289

2.950 9.203 12.153 0 0 0 0

2.972 10.317 13.289 0 0 0 0

3. Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden Het deelprogramma Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden omvat de producten epidemiologie, gezondheidsbevordering en advisering publieke gezondheid. GGD Groningen ondersteunt gemeenten bij het maken van integraal lokaal beleid over gezondheid en een gezonde leefomgeving. De GGD helpt ook bij de implementatie. Het gedachtengoed van positieve gezondheid staat hierbij centraal. De insteek is om de mogelijkheden, veerkracht en eigen regie van mensen te versterken. De GGD verricht eigen epidemiologisch onderzoek en monitoring van kengetallen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van beschikbare relevante (landelijke) data en kennis om advies op maat te geven. __________________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken? Algemeen Gezondheid heeft steeds meer een plaats binnen verschillende gemeentelijke beleidsplannen (o.a. sociaal domein, ruimtelijk domein). Dit sluit aan bij de brede kijk op gezondheid, waarbij gezondheid meer is dan de “afwezigheid van ziekte” en in relatie wordt gezien met sociale factoren en omgevingsfactoren. Door het bevorderen van gezond gedrag, gezonde leefomgeving en in te zetten op preventie blijven mensen langer gezond en kunnen ze langer maatschappelijk participeren.

Deze integrale aanpak vraagt duidelijk omschreven doelen en dwarsverbindingen met andere beleidsdomeinen zoals jeugd, armoede, economische zaken, veiligheid, sport en onderwijs. GGD Groningen voorziet gemeenten van regionale en lokale gezondheidsdata, adviseert bij het maken en bijstellen van domein- verbindend beleid en ondersteunt bij de implementatie daarvan. Deze taak vervullen wij vanuit een onafhankelijke positie, met oog voor het belang van de publieke gezondheid, onze opdrachtgevers en derden. Monitoring Gemeenten hebben de wettelijke taak om de gezondheid van hun inwoners in kaart te brengen, zoals vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. GGD Groningen voert deze taak uit, door periodiek een gezondheidsenquête af te nemen, onder zowel volwassenen als jongeren op het voortgezet onderwijs. Deze gezondheidsenquête heet de Gezondheidsmonitor. In 2025 zullen de regionale resultaten van de Corona Gezondheidsmonitor bij Jongvolwassenen (16-25 jaar) en de reguliere Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2024 verschijnen. De regionale resultaten worden gedeeld met de Groninger gemeenten en komen op de dataportal te staan, die we actueel houden en blijven door ontwikkelen.

Met 'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)' werken gemeenten op een onderbouwde wijze aan het verbeteren van het welbevinden van jongeren en aan het voorkomen van het gebruik van alcohol, drugs en tabak door jongeren. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving is een Nederlandse aanpak, die gebaseerd is op de uitgangspunten van het IJslandse preventiemodel, aangevuld en aangepast voor de Nederlandse context. Gemeente Oldambt heeft GGD Groningen gevraagd om de OKO-monitor 2025 uit te voeren.

Advisering op gemeentelijk beleid en uitvoeringsprogramma’s door te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen en vragen bij gemeenten Het Ministerie van VWS zet de komende jaren stevig in op het versterken van de kennis en adviesfunctie van de GGD. In 2025 vindt versterking van de GGD verder plaats op de thema’s die de gemeenten in 2024 als prioritair hebben aangegeven en die aansluiten bij de Meerjarenagenda 2023-2026. De gezondheidsuitdagingen in onze regio zorgen voor grote gemeentelijke opgaven op het gebied van preventie, zorg en ondersteuning. Om effect te sorteren moet de publieke gezondheidszorg daarbij verbonden zijn met de opgaven in het brede sociale én fysieke domein (Health in all Policies, HIAP). In 2025 verschijnt de nieuwe landelijke nota volksgezondheid, die mogelijk nieuwe opgaven of accenten voor beleid voor gemeenten en GGD meebrengt. In 2025 loopt de uitvoering van de GALA plannen en de regionale IZA plannen, waarbij de GGD ondersteunend en uitvoerend betrokken is. Alle gemeenten werken met een lokaal plan van aanpak GALA, Lokale Preventie Akkoorden en Sportakkoorden, al dan niet als uitvoeringsprogramma van het integraal Lokaal Gezondheidsbeleid. GGD en gemeenten geven een brede invulling aan publieke gezondheid, waardoor ook op de determinanten van gezondheid wordt ingezet.

Er is volop aandacht voor mentale gezondheid, een gezonde leefomgeving, en aspecten van wonen, werken en veiligheid. Sinds de invoering van de Omgevingswet in 2024 is er toenemende aandacht voor gezondheid vanuit het fysieke domein (groenbeleid, klimaatadaptatie en gezonde voedselomgeving). De opgaven kunnen per gemeente verschillen. Gemeenten en partners vertrouwen op GGD Groningen voor gespecialiseerd advies en ondersteuning ten aanzien van beleid en uitvoeringsprogramma's. Daarin is de GGD voor gemeenten een betrouwbare, onafhankelijke en ‘nabije’ adviseur op het gebied van de publieke gezondheid. GGD Groningen sluit aan bij de ontwikkelingen en vraagstukken die landelijk, regionaal en binnen de gemeenten spelen. Met verschillende partners zoals kennisen zorg instellingen, zorgverzekeraars, bedrijfsleven, veldpartijen wordt samengewerkt, waardoor de preventie infrastructuur in onze regio wordt versterkt. We participeren als GGD actief in het netwerk Gezond Groningen. Aardbevingen en gezondheid Aardbevingsschade kan een negatief effect hebben op de gezondheid en het welbevinden van de getroffen Groningers. GGD Groningen zet zich in voor een integrale aanpak ten behoeve van behoud van veerkracht onder inwoners en professionals en participeert in beleid en onderzoek naar de gevolgen van aardbevingen op de volksgezondheid.

In 2024 zijn we verder gegaan met het uitvoeren van het plan van aanpak gefinancierd door het ministerie van BZK: ‘Sociale en emotionele ondersteuning in het aardbevingsgebied’. GGD Groningen draagt in dit project zorg voor een ondersteuningsaanbod aan professionals via de Aardbevingsacademie. Deze academie omvat een breed aanbod van professionele trainingen, informatie, intervisie en coaching. Deze resultaten en de inzet van aardbevingscoaches worden gemonitord en gerapporteerd aan aardbevingsgemeenten, Provincie en Rijk. De GGD faciliteert de samenwerking tussen gemeenten die de 30

ondersteuning aan inwoners verzorgen. In 2023 is begonnen met een nieuwe aanpak van de Aardbevingsacademie, waarbij het cursusaanbod in-company wordt aangeboden, en verder wordt ingespeeld op specifieke behoeften van professionals. Op basis van mogelijke gecontinueerde financiering kan de Aardbevingsacademie in 2025 haar activiteiten voortzetten rond ondersteuning van professionals werkzaam in het aardbevingsgebied. _______________________________________________________________________ Wat gaan we daarvoor doen? Advisering • •

•

VWS stimuleert de kennis- en adviesfunctie van de GGD. In 2025 vindt deze versterking verder plaats op de thema’s die gemeenten als prioritair hebben aangegeven. GGD Groningen adviseert gemeenten over domeinverbindend, integraal gezondheidsbeleid en hoe gezondheid meegenomen en bevorderd kan worden in andere beleidsdomeinen bijvoorbeeld vanuit IZA/GALA/Brede SPUK, Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2025- 2029, het Nationaal Preventieakkoord en in het kader van de Omgevingswet. Op deze manier wordt publieke gezondheid met andere domeinen binnen de gemeenten verbonden. Op basis van data en kennis wordt samen met de gemeente(n) bepaald welke thema’s prioritair zijn. De adviseurs PG adviseren lokaal, en maken zoveel mogelijk verbinding met regionaal en landelijke beleid, is domeinoverstijgend van aard en stimuleert integraliteit. GGD Groningen werkt nauw samen met gemeenten en partners (o.a. Hanze, RUG, UMCG, Aletta Jacobs School of Public Health, provincie, veldpartijen) om landelijk beleid naar de regio Groningen te vertalen. In 2025 blijven wij een belangrijke partner die vanuit haar deskundigheid input levert en een verbindende rol vervult. De GGD is partner in het lectoraat Healthy Ageing publieke gezondheid/ouderen (met aandacht voor monitoren kwetsbare ouderen en wat dat betekent voor lokaal beleid) en de Aletta Jacobs School of Public Health.

GGD Groningen participeert actief in regionale netwerken (o.a. netwerk Gezond Groningen, Regionaal Platform Omgevingswet), Gezonde School, JOGG, Kansrijke Start en in relevante landelijke werkgroepen (GGD GHOR NL, RIVM, VWS). In het relatieonderhoud met de gemeenten ambiëren we een nabije en snel reagerende organisatie te zijn. Expertise op het gebied van de publieke gezondheid moet snel ontsloten kunnen worden door een heldere communicatiestructuur. GGD Groningen werkt samen met de aardbevingsgemeenten om sociaal-emotionele ondersteuning aan inwoners en professionals verder te ontwikkelen, het aanbod van de aardbevingsacademie uit te breiden en meer doelgroepgericht aan te bieden en de resultaten te monitoren. Daarnaast werken we samen met een veelheid aan (overheids)organisaties, waaronder de Groningse aardbevingsgemeenten, het NCG, IMG, ministeries van BZK en EZK, en de Hanzehogeschool Groningen.

Monitoring • • •

In het najaar van 2026 wordt door GGD Groningen de Gezondheidsmonitor Jeugd uitgevoerd. Vier panelonderzoeken worden uitgevoerd door de epidemiologen van GGD Groningen. Ondersteunen van onder andere medische milieukunde, jeugdgezondheidszorg en infectieziektebestrijding bij data vraagstukken. 31

Gezondheidsbevordering •

•

Er wordt verder ingezet op een integrale aanpak van (effectieve) interventies en programma’s, waardoor er een effectieve en duurzame verandering volgt en de samenwerkingsketen versterkt wordt. We sluiten aan op bestaande structuren, programma’s en campagnes, zoals Kansrijke start, Regionaal Netwerk Rookvrij Opgroeien Groningen, Jong Leren Eten, Gezonde School, (Groninger) JOGG, Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Ik pas, Nix-18. GGD Groningen coördineert en adviseert integraal op uitvoeringsinterventies die door gemeente als prioritair worden aangegeven in het lokaal en regionaal gezondheidsbeleid. GGD Groningen versterkt haar kennis en adviesfunctie en volgt de laatste ontwikkelingen en trends binnen de publieke gezondheidszorg en weet deze te vertalen- en te verbinden aan (bestaande) programma’s en interventies in de gemeente en provincie, zodat een integrale en intersectorale aanpak gehanteerd wordt. Of initieert zo nodig nieuwe initiatieven.

Wat kost het? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Deelprogramma baten of lasten Programma- onderdeel Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden lasten Totaal uitgaven

Adviseren over gezonde wijken, dorpen en steden baten Reserve-mutaties

Inwonersbijdrage Overige inkomsten Totaal inkomsten Saldo voor mutatie in reserves Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

2025 -2.315

2026 -3.107

2027 -3.107

2028 -3.251

2029 -3.107

1.646 706 2.351 36 -36

1.689 1.454 3.143 36 -36

1.689 1.454 3.143 -108

1.689 1.454 3.143 36 -36

108 0

4. Inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit, veiligheid en hygiëne Dit deelprogramma omvat voornamelijk het inspecteren en adviseren van locaties ter bevordering van de kwaliteit, veiligheid en hygiëne door het team Toezicht & Advies. Alleen het adviseren over de hygiëne van asielzoekerscentra en verpleeg- en verzorgingshuizen is bij de Deskundigen Infectieziektebestrijding belegd. Als GGD houden we toezicht op de kinderopvanglocaties door deze jaarlijks te inspecteren. Tevens voeren we inspecties uit voor tattoo- (waaronder permanente make-up; PMU) en piercingshops, schepen en seksinrichtingen. Voor een aantal gemeenten voeren we het toezicht op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) uit. Dit deelprogramma omvat het toezicht op de kwaliteit van kindercentra en gastouderopvang in opdracht van Groningse gemeenten. Het team Toezicht & Advies houdt toezicht volgens de landelijke kwaliteitseisen op het gebied van het pedagogisch klimaat (waaronder voorschoolse educatie), personeel en groepen, veiligheid en gezondheid, accommodatie en inrichting en ouderrecht. Voor de gemeenten Eemsdelta en Het Hogeland voert GGD Groningen sinds 2017 het toezicht op de Wmo uit. We zien toe op en bevorderen de kwaliteit van de maatschappelijke ondersteuning die gemeenten in het kader van de Wmo inkopen bij zorg- en welzijnsinstellingen.

Het kwaliteitstoezicht spitst zich toe op cliënten, personeel en veiligheid. Voor deze gemeenten is het rechtmatigheidstoezicht en het toezicht bij calamiteiten eveneens belegd bij GGD Groningen. Het contract met de gemeente Eemsdelta en Het Hogeland loopt t/m 2028. Sinds september 2021 voeren we in de gemeente Oldambt kwaliteitstoezicht uit. Gemeente Oldambt heeft in 2023 zelf twee toezichthouders aangesteld en het contract met de GGD verlengd t/m 2025. Het team Toezicht & Advies voert in opdracht van het ministerie van VWS in het kader van vergunningverlening hygiëne-inspecties uit bij tattoo- en piercingshops en in opdracht van de WHO op schepen in zeehavens (Eemsdelta en Het Hogeland). _______________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede en veilige opvang voor kinderen, waarborgen van de kwaliteit van Wmovoorzieningen en signalen en misstanden in kaart brengen. Daarnaast streven we naar veiligheid en hygiënisch werken binnen de doelgroepen waar inspecties worden uitgevoerd. _______________________________________________________________________________ Wat gaan we daarvoor doen? Toezicht houden en inspecties uitvoeren volgens de wettelijke normen, termijn en vergunningen en uitvoering van de afspraken omtrent het toezicht op Wmo-aanbieders.

Toezicht kinderopvang Ook in 2026 worden de kinderopvanglocaties geïnspecteerd conform de actuele kwaliteitsvoorschriften en afspraken met de gemeenten. Voor kinderopvanglocaties 33

(inclusief gastouderbureaus) is de wettelijke inspectienorm 100%. Daarnaast wordt 50% van de gastouders geïnspecteerd. Er worden in 2025 eenmalig extra middelen gestort in het gemeentefonds voor het toezicht op nieuwe wettelijke kwaliteitseisen voor de kinderopvang. Deze nieuwe wettelijke kwaliteitseisen worden in 2024 en 2025 onderzocht. Het gaat o.a. om de wijziging in de kwaliteitseisen die de drie-uursregel omvatten, het vaste gezichtencriterium, inzet van de beroepskracht in opleiding als vaste beroepskracht en de inzet van anders gekwalificeerde beroepskrachten. De kwaliteitseisen, 3F-taaleis en babyscholing, die per 01-01-2025 van kracht zijn, worden binnen de flexibele inspectieactiviteit beoordeeld. Dat betekent dat dit niet bij alle locaties standaard wordt geïnspecteerd. Alle VVE geregistreerde locaties worden op de basiskwaliteit van VVE geïnspecteerd. Er zijn twee gemeenten die extra ambities hebben t.a.v. VVE waarvoor we gezamenlijk een extra toetsingskader hebben ontwikkeld. Dit kader nemen wij aanvullend mee tijdens onze reguliere jaarlijkse onderzoeken. IvhO, OCW, SZW, de VNG en GGD GHOR Nederland hebben reeds in 2021 gesproken over de wenselijkheid om ook toezicht op de proceskwaliteit bij gemeenten en GGD’en onder te brengen (gebeurt nu door IvhO). De voorbereiding van deze wijziging zal in 2024 en 2025 plaatsvinden.

Het moment van de inwerkingtreding van dit nieuwe toezicht is nog onduidelijk. GGD Groningen neemt landelijk deel aan diverse stuur- en werkgroepen omtrent dit thema. Ook wordt er gewerkt aan een wetsvoorstel rondom de invoering van een meldplicht voor ernstige incidenten. De inwerkingtreding van de van de nieuwe kwaliteitseisen voor gastouderopvang is nog onzeker. De verwachting is dat deze kwaliteitseisen rond 2026 in werking zullen treden, zodat toezichthouders, gemeente en de branche zich voldoende kunnen voorbereiden op de nieuwe eisen. Uiteraard zullen er ook dit jaar weer nieuwsbrieven worden verspreid en bijeenkomsten worden georganiseerd voor ambtenaren kinderopvang. De werkgroep ‘uitvoering toezicht en handhaving’ zal 4x bij elkaar komen in 2026. Met grote houders van kindercentra houden wij startgesprekken. Inspecties seksinrichtingen Niet alle gemeenten kennen seksinrichtingen. In de gemeenten waar deze wel operationeel zijn, bezoekt het team Toezicht & Advies de locaties eens per jaar of eens per drie jaar, afhankelijk van de vergunningsafspraken met de gemeente. Hier wordt een hygiëne-inspectie uitgevoerd. De verwachting is dat wanneer de Wet regulering sekswerk (wetsvoorstel in 2021 ingediend) van kracht zal worden er mogelijk meer inzet gevraagd gaat worden van het team Toezicht & Advies en van het team Seksuele Gezondheid.

Toezicht Wmo De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) blijft in haar jaarrapport 2023 extra aandacht vragen van gemeenten voor de onafhankelijkheid en transparantie van het Wmo-toezicht en de samenwerking tussen gemeenten bij de organisatie van het Wmo-toezicht. De conclusies van het onderzoek 2023 (oktober 2024 opgeleverd) zijn vergelijkbaar met de conclusies in de rapportage over 2022. De kwaliteit van het toezicht is in de meeste gemeenten nog te laag. 34

IGJ stelt o.a. dat het openbaar maken van beleid, rapporten, adviezen en meldingen veel beter kan. Het stimuleringsprogramma om de kwaliteit van het Wmo-toezicht te verbeteren is eind 2024 van start gegaan. Eind 2024 is ook het nieuwe model toetsingskader Wmo beschikbaar en deze zal door gemeenten bij nieuwe aanbestedingen kunnen worden gehanteerd. Het team Toezicht & Advies voert bij de gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta het Wmo-toezicht in elk geval nog tot en met 2028 uit. Dat geldt ook voor het calamiteiten- en rechtmatigheidsonderzoek en onderzoek aangaande de ondersteuningsplannen. In de gemeente Oldambt voeren wij het kwaliteitstoezicht t/m 2025 uit. Uiteraard zijn we beschikbaar voor gemeenten die gebruik willen maken van onze Wmo-dienstverlening, om het kwaliteitsniveau in deze sector een impuls te geven. Hygiëne-inspecties Tattoo- & piercingshops en salons voor permanente make-up In de meeste gemeenten zijn dergelijke bedrijven actief en voert het team Toezicht & Advies eens per drie jaar een inspectie uit en controleert of de ondernemer voldoet aan de specifieke hygiënevoorschriften. We constateren dat deze branche de afgelopen jaren blijft groeien. Bij een nieuwe vergunningaanvraag wordt een bedrijf geïnspecteerd en er wordt beoordeeld of ze aan de eisen voldoen.

Voor evenementen waar tattoo, piercen en permanente make-up aanwezig is, behandelen wij de vrijstellingsaanvragen en beoordelen we eveneens of de organisator van het evenement ervoor zorgt dat er volgens de richtlijn wordt gewerkt. We merken dat er vaker vrijstellingen voor tatoeëren worden aangevraagd bij evenementen zoals exposities en festivals. Inspecties bij zeeschepen Zeeschepen blijven de havens van Delfzijl en Eemsdelta aandoen en hier doet de GGD, in opdracht van de World Health Organisation (WHO), scheepsinspecties. Daarmee worden de hygiëne, veiligheid en gezondheid bevorderd en bewaakt, waardoor het risico op overdracht van infectieziekten wordt gereduceerd. Wanneer de schepen aan de door de WHO gestelde eisen voldoen, worden Ship Sanitation Certificates (SSC’s) verstrekt. Wat kost het? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Deelprogramma Inspecteren en adviseren van locaties

baten of lasten Programma- onderdeel lasten Totaal uitgaven

Inspecteren en adviseren van locaties

baten

Reserve-mutaties

Totaal inkomsten Saldo voor mutatie in reserves Toevoeging Onttrekking Gerealiseerd resultaat

2025 -1.679

2026 -1.680

2027 -1.680

2028 -1.680

2029 -1.680

1.679 0 0 0 0

1.680 0 0 0 0

Verplichte paragrafen Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten kent de begroting een aantal verplichte paragrafen. In deze beleidsbegroting zijn de paragrafen weerstandsvermogen, risicobeheersing, bedrijfsvoering en financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (lokale heffingen, onderhoud kapitaalgoederen, verbonden partijen en grondbeleid) zijn voor de GGD niet relevant en derhalve niet opgenomen.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het BBV schrijft voor dat in de jaarrekening een beoordeling moet worden gegeven van het weerstandsvermogen. Deze beoordeling geeft aan hoe robuust de begroting is. Een robuuste begroting houdt volgens de BBV-voorschriften in dat niet elke financiële tegenvaller in de begroting dwingt tot bezuinigen. De beoordeling van het weerstandsvermogen bestaat uit de volgende componenten: A.

B. C.

de weerstandscapaciteit bestaande uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeenschappelijke regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; een inventarisatie van de risico’s; kengetallen om inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling.

A. Weerstandscapaciteit en beoordeling weerstandsvermogen De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de algemene reserve. De bestemmingsreserves dienen ter afdekking van geoormerkte incidentele uitgaven en zijn derhalve buiten de risico-afweging voor het weerstandsvermogen gehouden. In de financiële begroting is de aard van de bestemmingsreserve beschreven. Als we de weerstandscapaciteit in relatie tot het risicoprofiel schetsen, kunnen we concluderen dat de algemene reserve à € 129.000 na resultaatbestemming bij de jaarrekening 2024 de risico’s binnen het programma niet kan opvangen. Het weerstandsvermogen is dus niet toereikend.

B. Risico’s en ontwikkelingen De GGD monitort periodiek de risico’s voor uitvoering van de GGD-taken in het kader van de P&C-cyclus. Onderstaand overzicht geeft een actueel beeld van de risico’s van de GGD. Voor de afdekking van deze middelen zijn geen middelen beschikbaar en dient de weerstandscapaciteit. Risicoinschatting

Structureel

WW risico

100.000

Boventalligheid

250.000

Verminderen en uitname taken

100.000

Indexering

350.000

Landelijke ontwikkelingen

Medische Arrestantenzorg

Hogere kosten bedrijfsvoering

Huisvesting

Nr.

Financiële risico's

p.m.

Incidenteel

350.000 p.m. 125.000

Totaal financiële risico's

200.000

p.m.

1.000.000

775.000

350.000

1. WW-risico Risico De rekening van het UWV voor medewerkers die in de WW komen en een WW-uitkering ontvangen komt ten laste van de GGD. GGD Groningen werkt voor tijdelijke opdrachten in de regel met tijdelijke aanstellingen. Indien een aanstelling niet wordt verlengd door krimp van de vraag is er een potentieel WW-risico. Dit risico wordt t.o.v. vorige jaren verhoogd ingeschat op € 40.000 per medewerker, waarbij wordt uitgegaan van drie en een halve medewerker. In de begroting is een budget opgenomen van € 40.000 voor dekking van het WW-risico van één medewerker. Kans Het jaarlijkse WW-risico wordt geschat op € 140.000, waarbij we uitgaan van drie en een halve medewerkers per jaar. Derhalve resteert nog een claim op het weerstandsvermogen van € 100.000. De verhoging volgt uit de ontwikkelingen die eerder in de nota zijn omschreven, waardoor er kans is dat de uitstroom van medewerkers verhoogt de komende jaren. Beheersmaatregelen De GGD zal tijdelijke opdrachten of de flexibele schil minder met tijdelijke contracten moeten invullen en meer met een constructie via pay roll of externe inhuur. 2.

Risico boventallige medewerkers

Risico Ervaring van de afgelopen jaren leert dat de situatie van boventalligheid of medewerkers die op een ander spoor komen door veranderende werkzaamheden, gemiddeld vier medewerkers op jaarbasis zijn. Het risico wordt geraamd op € 62.500 per medewerker.

Kans De claim op het weerstandsvermogen is € 250.000. Hiermee kan het risico voor vier medewerkers voor een jaar worden opgevangen. Beheersmaatregelen Boventallige medewerkers worden zo snel mogelijk opgenomen in een herplaatsingstraject. Eens per kwartaal wordt de voortgang van het traject geëvalueerd. Als er sprake is van onvoldoende voortgang wordt binnen twee jaar een ontslagtraject ingezet. 3.

Risico taakuitname en verminderen contracten derden

Risico Dit risico houdt in dat gemeenten en/of derden contracten met de GGD opzeggen of verlagen. De GGD zal dan de capaciteit moeten verlagen of verschuiven en de overhead naar rato moeten verlagen. Ingewikkeld is dat de GGD niet zonder meer binnen het personeelsbestand kan schuiven. Ook heeft de overhead vooral een vast karakter. Gezien de opzeggingen en verlagingen van de laatste jaren is de GGD minder flexibel geworden om nieuwe taakuitnames op te vangen. Facultatieve taken De totale omvang van de facultatieve taken van de GGD is ca. € 5 mln. De dienstverlening tussen de deelnemende gemeenten en de GGD wordt met dienstverleningsovereenkomsten afgestemd en vastgelegd. De deelnemende gemeenten hadden voor 2021 voor ca. € 0,6 mln. aan taken opgezegd. In de laatste 3 jaren fluctueert het tussen de 0,2 en 0,3 mln euro. Deze omzet is voor 75% primair personeel en voor 25% overhead. De Frictieregeling is in 2019 bijgesteld om vooral de structurele teruggang in overhead tijdelijk op te kunnen vangen. Als dit tempo echter doorgaat komt er een punt dat de overhead structureel niet meer is terug te brengen of tijdelijk is op te vangen met de Frictieregeling. Kans Gezien de maatregelen ten aanzien van de facultatieve taken is de kans dat dit risico extra incidentele effecten heeft vooral aanwezig bij de overhead.

De claim op het weerstandsvermogen is € 100.000, uitgaande van € 400.000 aan opgezegde facultatieve taken. Gezien het ravijnjaar van gemeentefinanciën verwachten we meer opzeggingen. Beheersmaatregelen Het risico van taakuitname is vooral gelegen in de overhead en medewerkers primair proces, die één op één zijn verbonden aan de opdracht. Indien dat laatste niet het geval is kan met natuurlijk verloop de afname voor een deel worden opgevangen. Ook wordt op het moment van taakuitname bekeken of medewerkers zo snel mogelijk ingezet kunnen worden op formatieplaatsen die nog niet bezet zijn of die vrijkomen. In het geval van herplaatsing worden medewerkers binnen twee weken in een herplaatsingstraject geplaatst. Bij grotere uitname van taken bestaat het risico dat de vaste overhead moet krimpen. Het gaat hierbij om onder andere de huisvesting en ICT. In de afspraken met de gemeente Groningen is vastgelegd dat een bezuiniging op de overhead ook effect heeft op de service level agreements (SLA’s) met de gemeente Groningen.

4. Risico indexering Risico De reguliere loonindexering (4,0% voor 2026) en prijsindexering (2,0% voor 2026) wordt vooraf ingeschat. Achteraf blijkt vaak dat de indexering te laag is ingeschat. Dit wordt structureel een jaar later hersteld, maar niet met terugwerkende kracht. Incidenteel is er een nadeel in het jaar dat de indexering te laag bleek ingeschat. Het totaal effect van een verkeerde indexering wordt op 2,5% van de personele kosten, à € 700.000 incidenteel ingeschat. Kans De kans dat het risico zich voordoet wordt op 50% geschat, waarmee de claim op het weerstandsvermogen € 350.000 bedraagt. Beheersmaatregel Jaarlijks voldoende aandacht voor toereikende indexeringsafspraken bij de ontwerpbegroting op basis van actuele (markt)ontwikkelingen. Bij onvoorziene verhogingen die niet binnen de reguliere P&C-cyclus kunnen worden opgevangen, wordt een voorstel tot compensatie ingediend bij de deelnemende gemeenten. 5.

Risico landelijke ontwikkelingen

Risico De ontwikkelingen die volgen uit het coalitieakkoord van kabinet Schoof geven een significant risico op de begroting van GGD Groningen. Deze ontwikkelingen zijn uitgezet in deze begroting. Kans De kans dat en in welke mate bovengenoemde risico’s optreden kan moeilijk worden gekwantificeerd gezien de onduidelijkheden. Daarom is het hier als p.m. post opgenomen. 6.

Risico medische arrestantenzorg

Risico GGD Groningen heeft een overeenkomst met de Politie Noord-Nederland om de medische arrestantenzorg (MAZ) uit te voeren. Dit vormt een wezenlijk deel van de werkzaamheden van de afdeling Forensische Geneeskunde, met een omzet van ca. € 250.000. De Politie heeft in 2024 deze taak middels een Europese aanbesteding in de markt gezet. Hier heeft de GGD op ingeschreven. De gunning is meermaals uitgesteld, verwachting is nu voorjaar 2025. Het risico is dat de omzet vervalt bij het niet gegund krijgen van de opdracht. Kans Momenteel kan niet worden ingeschat hoe realistisch de kans is op gunning van de opdracht. Daarom wordt er voor 50% rekening gehouden in de weerstandscapaciteit met € 125.000. Beheersmaatregelen Er zijn geen verdere maatregelen getroffen, de uitkomst van de aanbesteding is leidend.

Risico hogere kosten bedrijfsvoering

Risico Op diverse terreinen zal sprake zijn van hogere ICT kosten voor de GGD. Het is de verwachting dat er meer ICT-investeringen nodig zullen zijn in de nabije toekomst als gevolg van strengere regelgeving (privacy e.a.). Ook wordt de aanschaf van een nieuw digitaal kinddossier serieus overwogen. Daarnaast speelt social media sinds corona zo’n belangrijke rol in de dienstverlening van de GGD dat een stap hierin terug doen geen optie is. Deze uitbreiding kan niet gedekt worden uit de reguliere formatie van bedrijfsvoering. Daarnaast zal taakafname ook een direct gevolg hebben op de dekking van bedrijfsvoeringstaken, omdat het indirect ook de overhead raakt. Kans Deze kosten worden geschat op € 250.000 per jaar met een kans van optreden van 80%, resulterend in een verwacht risico van € 200.000. Beheersmaatregelen De Informatiemanager heeft het applicatie-landschap van de GGD in beeld gebracht. Hieruit is naar voren gekomen dat er investeringen nodig zijn op ICT-gebied. Dit beeld zien we ook terug bij andere GGD’en waar al geïnvesteerd wordt in extra ICT-personeel en op het gebied van social media. 8. Risico huisvesting Risico In juli 2024 heeft het AB besloten om de samenwerking met de Veiligheidsregio Groningen aan te gaan om te komen tot een nieuwbouwlocatie op de voormalig Arrivalocatie in Groningen.

Wanneer GGD Groningen besluit zich terug te trekken uit deze samenwerking, komen eventuele gemaakte kosten en verdere schade aan de VRG voor rekening van de GGD. De omvang van dit incidentele risico is afhankelijk van de fase waarin het project zich bevindt (p.m.). Kans De kans dat dit risico zich voordoet wordt niet hoog ingeschat. Bovendien worden zowel de VRG en de GGD door dezelfde deelnemers (gemeenten) gefinancierd. Beheersmaatregelen Afspraken over risico’s worden in de overeenkomst vastgelegd. C.

Kengetallen

Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. In het BBV is voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing de volgende kengetallen bevat: netto schuldquote, solvabiliteitsratio en structurele exploitatieruimte. Hieronder wordt per kengetal weergegeven welke verhouding het betreft. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de rentelasten en de 40

aflossingen op de exploitatie. Bij de berekening van dit kengetal voor de begroting is een raming gemaakt. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal. De structurele exploitatieruimte vergelijkt de structurele baten en structurele lasten met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder rente en aflossing) te dekken. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (zie artikel 17, onderdeel c, van het BBV) en wordt uitgedrukt in een percentage. Financiële kengetallen

2024

2025

2026

2027

2028

netto schuldquote

-4%

-1%

solvabiliteitsratio

structurele exploitatieruimte

Financiering De GGD financiert haar investeringen in beginsel uit eigen middelen. Wanneer de eigen middelen ontoereikend zijn kan voor investeringen aanvullende financiering worden aangetrokken. De GGD beheert haar middelen sinds 1 januari 2020 zelf en heeft een bankrekening bij de schatkist geopend. De middelen van de RIGG worden door de gemeente Groningen beheert. Eventuele overtollige middelen van de RIGG zullen via de gemeente Groningen bij de schatkist worden aangehouden. In deze paragraaf wordt ten aanzien van de kasgeldlimiet en renterisiconorm dan ook alleen ingegaan op de financieringspositie van de GGD. Kasgeldlimiet Voor 2025 is de exploitatie van de GGD begroot op € 42,5 miljoen. De toegestane kasgeldlimiet is hierdoor € 2,9 miljoen, namelijk 8,2% van het exploitatie totaal. Het uitgangspunt is dat een eventueel financieringstekort, binnen de kasgeldlimiet, zoveel mogelijk met kort geld (lagere rente) wordt gefinancierd, totdat lang geld goedkoper wordt aangetrokken. Op basis van de liquiditeitsprognose wordt de kasgeldlimiet onderschreden. Berekening kasgeldlimiet

2025

2026

2027

2028

2029

8,2%

in bedrag

3,0

3,5

2. Omvang vlottende schuld

6,0

3. Vlottende middelen

6,8

6,4

6,5

6,6

6,5

1. toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag

Toets kasgeldlimiet 4. Totaal netto vlottende schuld (2-3)

-0,8

-0,5

-0,6

Toegestane kasgeldlimiet

3,0

3,5

Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

3,8

4,0

4,1

4,0

Conclusie: Er wordt in de periode 2025-2029 voldaan aan de kasgeldlimiet. Renterisiconorm De Wet Fido definieert vaste schuld als opgenomen geldleningen met een rentetypische looptijd groter dan of gelijk aan 1 jaar. Van renterisico is sprake als er onzekerheid bestaat rond toekomstige renteniveaus. Deze situatie doet zich op de volgende momenten voor: • bij variabel rentende leningen; • indien een toekomstige financieringsbehoefte nog niet afgedekt is; • bij naderende renteaanpassingen van leningen. Het doel van de renterisiconorm is om op de lange termijn niet afhankelijk te zijn van het renteniveau in een bepaald jaar. Met de norm bevordert de Wet Fido een solide financieringswijze op openbare lichamen en levert een bijdrage aan de uitstekende kredietwaardigheid van openbare lichamen op de kapitaalmarkt. Jaarlijks mogen de renterisico’s niet hoger zijn dan 20% van het lastentotaal van de begroting bij aanvang van het boekjaar. In onderstaande tabel wordt de norm afgezet tegen de feitelijke situatie.

Berekening renterisiconorm (in mln.)

2025

2026

2027

2028

2029

1. Rente herziening 2. Betaalde aflossing

0,0

3. Renterisico (1+2)

0,0

4. Begrotingstotaal

36,3

42,5

42,6

5. Vastgesteld percentage

20%

Renterisiconorm (4*5)

7,3

8,5

Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

7,3

8,5

Conclusie: Er wordt in de periode 2025-2029 voldaan aan de renterisiconorm.

Bedrijfsvoering Een adequate bedrijfsvoering van de uitvoeringsorganisatie is van belang om de beleidsdoelstellingen te realiseren. Service Level Agreement met Gemeente Groningen De GGD neemt in 2026 een deel van de werkzaamheden af van de gemeente Groningen. De afspraken zijn vastgelegd in Service Level Agreements. De SLA’s richten zich op: 1.

Huisvesting De GGD maakt gebruik van de locatie aan het Hanzeplein. Per 2025 is er een nieuw huurcontract met de gemeente Groningen afgesloten voor een termijn van vijf jaar met eventuele optiejaren in verband met gezamenlijke huisvesting met de Veiligheidsregio Groningen op de Arrivalocatie. De huur aan het Hanzeplein is kostendekkend en energielasten zijn verhoogd. Per 2025 is in het contract ook intern onderhoud conform het meer jaren onderhoudsplan (MJOP) van de gemeente Groningen opgenomen. Facilitaire dienstverlening Met Facilitaire Services is vanaf 2025 een herziene SLA vastgesteld die gebaseerd is op de werkelijke kosten. Zolang de GGD in het pand van de gemeente Groningen gehuisvest is, is het logisch dat de facilitaire dienstverlening wordt afgenomen van de gemeente Groningen. Per 2026 zullen de kosten t.o.v. 2025 nogmaals worden verhoogd, zodat deze dienstverlening kostendekkend wordt afgenomen. Een inschatting hiervan is verwerkt in de meerjarenbegroting. Informatiemanagement/ICT Waar in 2024 het ontwerp van de nieuwe regie organisatie van de GGD de belangrijkste actie was en in 2025 de focus ligt op implementatie van de nieuwe organisatie, zal in 2026 de GGD, in samenwerking met de VRG, werken met een eigen ICT-afdeling. Inkoopondersteuning De GGD maakt gebruik van advies bij inkooptrajecten en begeleiding van aanbestedingen.

Met de afdeling Inkoop van de gemeente Groningen is afgesproken dat we ook in 2026 blijven werken conform deze constructie. Juridische advisering De GGD maakt op afroep gebruik van advies op het gebied van juridische zaken. Met de afdeling Juridisch advisering is afgesproken dat we ook in 2025 en daarna deze mogelijkheid van achtervang blijven houden. Specialistisch HRM advies De GGD maakt gebruik van advies op gebied van Arbo, arbeids-juridische vraagstukken. Deze afspraken zijn voortgezet tot 2026/2027. Beheer verzekeringen De GGD maakt gebruik van de beheertaken voor de verzekeringen. Met de afdeling Concernadministratie is afgesproken om de dienstverlening te continueren. Post en archivering (informatiebeheer) De GGD heeft in het ontwerp van de nieuwe IM/ICT regieorganisatie ook de ontwikkeling van een eigen informatiebeheersysteem opgenomen. In 2025 is een start gemaakt met de inrichting daarvan middels een pilot. Het ligt in de lijn der verwachtingen dat de volledige implementatie hiervan in 2026 gereed is en dat de GGD dan geen gebruikt meer zal maken van de dienstverlening van de gemeente Groningen. 43

Dienstverleningsovereenkomsten De GGD heeft met de Groningse gemeenten Dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) afgesloten. Hiermee is de kwaliteit en kwantiteit van de dienstverlening continu onderwerp van gesprek. Daarnaast levert de GGD-rapportages aan gemeenten (monitorinformatie). We blijven kijken, binnen de grenzen van wat mogelijk is en met inachtneming van de uniformiteit, welke doorontwikkelingen mogelijk zijn om nog beter tegemoet te kunnen komen aan de specifieke wensen van gemeenten. Kwaliteitsmanagementsysteem De GGD vindt het belangrijk om het kwaliteitsniveau van de werkzaamheden op peil te houden en waar mogelijk te verbeteren. In 2024 is HKZ-certificaat opnieuw behaald. In 2026 vindt de tussentijdse audit plaats. Middels een externe audit en interne audits wordt beoordeeld of de zorg en de vastlegging daarvan in dossiers voldoet aan de normen en eisen die zijn vastgesteld in de HKZnorm. Er wordt gewerkt met een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS). Huisvesting/Facilitaire dienstverlening Met de VRG wordt gezamenlijke huisvesting onderzocht, waarbij met instemming van het algemeen bestuur PG&Z een intentieovereenkomst, ten behoeve van het opstellen van het PvE, met de VRG is afgesloten. Het Programma van eisen (PvE) is opgesteld onder leiding van Draaijer en Partners.

In het eerste half jaar van 2023 heeft het bestuur kennis genomen van het PvE en de verwachte exploitatie effecten. Tevens zijn ook de raden geïnformeerd. In 2024 is in het AB PG&Z besloten om een samenwerkingsovereenkomst op te stellen met de VRG ten behoeve van de verdere ontwikkeling van de nieuwbouwplannen Arrivalocatie. In het voorjaar van 2025 wordt deze samenwerkingsovereenkomst die naadloos zal overgaan in een huurovereenkomst vastgesteld. Het gezamenlijk huisvestingstraject met de VRG is een meerjarig traject. Om het risico, bij een positief besluit, voor de GGD beheersbaar te houden zal gedurende het ontwikkelproces regelmatig voortgangsrapportages opgesteld moeten worden op basis waarvan telkens beoordeeld kan worden in hoeverrre het risico voor beide partijen beheersbaar blijft. HRM en opleiden/ontwikkelen De medewerkers geven met hun inzet de kwaliteit van het GGD-product vorm. Continue aandacht is daarmee vereist voor de kennis en vaardigheid van onze medewerkers, zodat zij vanuit hun professionele kracht de gemeenten en inwoners zo goed mogelijk kunnen bedienen. Naast persoonlijke ontwikkeling is ook teamontwikkeling hierin belangrijk. Hiervoor is gerichte (bij)scholing en ondersteuning nodig. Hierin wordt structureel geïnvesteerd. Het leermanagementsysteem (LMS) heeft ertoe geleid dat het opleiden en ontwikkelen van medewerkers meer geformaliseerd is.

De GGD heeft daarnaast een eigen opleiderspool ontwikkeld. Strategisch Personeelsplanning wordt verder opgepakt. De komende jaren blijft dit een actueel onderwerp. Het speerpunt van GGD Groningen voor 2025 is het terugdringen van ziekteverzuim. Dit zal in 2026 blijvende aandacht vragen. Verder zal in het najaar van 2025 een medewerkerstevredenheidsonderzoek uitgevoerd worden. Aanbevelingen worden in 2026 opgepakt. Van HR wordt komende periode inzet gevraagd op interne organisatieontwikkelingen, samenwerking GGD’en 3Noord en aanbestedingen.

Academisering Academisering blijft ook in 2025 een speerpunt voor GGD Groningen. Doel is om onderzoek, opleiding en praktijk sterker met elkaar te integreren. We werken samen met kennisinstellingen, zoals UMCG, RUG, Hanze, Aletta Jacobs school of public Health en RIVM. Verder werken we samen in de academische werkplaats Publieke Gezondheid Noord Nederland. Op deze wijze werken we aan het vergroten van de toegevoegde waarde van GGD Groningen. Informatiemanagement De ICT-dienstverlening van de gemeente Groningen verloopt niet naar tevredenheid. Dit wordt meermaals met de gemeente Groningen besproken. In 2024 is besloten de ICT te gaan ontvlechten. In het kader van de mogelijke toekomstige inhuizing in de nieuwbouw van de Veiligheidsregio Groningen (VRG) heeft de GGD met de VRG de intentie uitgesproken om op ICT- gebied samen te gaan werken. De GGD heeft eind 2023 een schets gemaakt van hoe de toekomstige ICT-omgeving eruit moet komen te zien en heeft daarvoor met name naar de situatie bij de VRG gekeken, omdat de ICT-behoefte veel overeenkomsten heeft. De GGD en de VRG voeren in gezamenlijkheid aanbestedingen uit. In 2024 is aandacht besteed aan het ontwerp van de ontvlechting met de gemeente Groningen en in 2025 wordt de implementatie uitgevoerd. In 2025 en 2026 zal de gezamenlijke ICT-organisatie met de VRG verder worden ontwikkeld.

Door veranderingen in de wet- en regelgeving ontwikkelt de ICT zich in razend tempo. Naast deze ontwikkelingen heeft de GGD te maken met de invoering van de Woo, een nieuwe archiefwet, de Wegiz per 2024 (= elektronisch voorschrijven), datagericht werken en moeten we voldoen aan de norm NEN 7510 voor informatiebeveiliging in de zorg. De verwachting is dat ontwikkelingen op ICT-gebied alleen maar zullen toenemen en het verlengde daarvan meer structurele investeringen zullen vragen. Voor 2024 en 2025 heeft de GGD incidentele middelen van gemeenten ontvangen om een aantal ontwikkelingen die in 2023 bekend waren door te kunnen voeren. In de begroting van de huidige ICT-ontvlechting is rekening gehouden met de voor de GGD bekende ontwikkelingen. De uitkomsten van de ICT-verkenning met de VRG afgezet tegen de toekomstige ontwikkelingen moeten meer zicht geven in eventuele (structurele) noodzakelijke investeringen. Informatiebeveiliging is een structurele belangrijke opgave voor de GGD. De incidentele middelen hiervoor lopen t/m 2025, maar de werkzaamheden vervallen niet. Na de ontvlechting ICT moet bekeken worden welke structurele inzet op dit gebied noodzakelijk is. Op gebied van informatiebeheer wordt nog steeds gewerkt aan het wegwerken van achterstallig onderhoud en heeft de gemeente Groningen aan de GGD geadviseerd om een eigen informatiebeheersysteem aan te schaffen.

De uitvoering van dat advies is meegenomen in de schets van de toekomstige ICT-omgeving en zal in 2025/2026 worden geïmplementeerd. In 2024 is gewerkt aan het op orde brengen van de bestaande applicatie voor het digitaal kind dossier (MLCAS). Na de ontvlechting ICT zal de aanschaf van een nieuw digitaal kinddossier afgewogen worden (financiën, behoefte t.a.v. het digitaal kinddossier). Een nieuw digitaal kinddossier betekent een aanbesteding en zal impact hebben op het werkproces van de JGZ.

Juridisch GGD Groningen moet zich, zoals alle andere organisaties, houden aan de wet- en regelgeving die van toepassing is op zijn activiteiten. GGD Groningen draagt daarmee de juridische verantwoordelijkheid voor het doen of nalaten volgens de wet. Op basis van onder meer de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de Wet open overheid moet GGD Groningen kunnen aantonen dat zij aan de gestelde wettelijke vereisten voldoet (accountability). Gezien het op grote schaal verwerken van medische persoonsgegevens (en daarmee bijzondere persoonsgegevens) bij de GGD, wordt doorlopend aandacht besteed aan het laten groeien en vasthouden van kennis en bewustwording in het kader van privacy en informatiebeveiliging bij alle GGD medewerkers. Communicatie Het belang van goede en tijdige communicatie werd duidelijk in de coronaperiode. Sindsdien heeft onder andere social media een enorme vlucht genomen bij GGD Groningen en kunnen we niet meer zonder. GGD Groningen voorziet via social media inwoners van waardevolle informatie en biedt tegenwicht tegen het aanbod van desinformatie. Ook binnen de GGD groeit de behoefte aan goede communicatie rondom grote GGD-projecten die veel impact hebben op alle medewerkers en/of inwoners. Voorbeelden daarvan zijn campagnes zoals “Een Goud Begin”, de ontvlechting ICT, 1 klantingang en ontwikkeling naar een vaccinatieregiecentrum.

De inzet van communicatieadviseurs is hierbij onmisbaar. Ook het gebruik van beeldmateriaal wordt steeds belangrijker in het goed communiceren en bereiken van inwoners. Tot met 2025 heeft GGD Groningen voor communicatie incidentele middelen ontvangen. Voor 2026 zal GGD Groningen opzoek moeten naar andere financieringsbronnen. De verhoogde omzet is niet voldoende om dit volledig op te kunnen vangen. Het risico is dat een aantal communicatie taken niet meer uitgevoerd kunnen worden.

Deel II Financiële begroting Meerjarenbegroting 2026-2029 In deze begroting wordt in afwijking van vorige begrotingen niet geindexeerd in het meerjarenperspectief. De reden hiervoor is dat de indexeringen erg fluctueren in de praktijk en daarom geen meerwaarde hebben. Bovendien wordt het werkelijke indexatie-percentage vastgesteld door het Algemeen Bestuur bij de notitie uitgangspunten begroting. Het meerjaren beeld is met constante prijzen, op het prijspeil van de begroting 2026 weergegeven. Programma Gezondheid - GGD

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15539405/2