08-01 Jaarstukken 2022 Gemeente Veendam
Tekst van het document
Dit betreft een interactieve toeristische voorziening die veel wordt gebruikt door inwoners en mensen buiten Veendam.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
57 | Pagina
De regiopagina van de Veenkoloniën is aangepast. Toeristische en recreatieve informatie is op deze manier goed ontsloten.
Gerelateerde beleidsproducten: 221 en 560. Beheer en onderhoud van openbare ruimte en infrastructuur Wat wilden we bereiken? Een schoon, heel en veilige openbare ruimte volgens de vastgestelde onderhoudsniveaus. Het omvat de aanleg, het beheer en het onderhoud van alle gemeentelijke verharding, technische kunstwerken, recreatievoorzieningen, stedelijk groen, begraafplaatsen en openbare verlichting. Tevens omvat het programma het onderhoud van de bewegwijzering, het straatmeubilair en het uitvoeren van maatregelen ten behoeve van de verkeersveiligheid en de gladheidsbestrijding. Wat gingen we daarvoor doen? We gaan het onderhoud en de vervangingen uitvoeren op basis van de door de raad vastgestelde onderhoudsniveaus, beheerplannen en onderhoudsprogramma’s en de beschikbare budgetten. Hierbij worden onder meer de uitgangspunten en acties uit de visiedocumenten, zoals de Groenvisie en Gemeentelijk RioleringsPlan, meegenomen. Specifiek in 2022: We gaan het onderhoud en de vervangingen uitvoeren op basis van de door de raad vastgestelde onderhoudsniveaus, beheerplannen en onderhoudsprogramma’s en de beschikbare budgetten. Hierbij worden onder meer de uitgangspunten en acties uit de visiedocumenten, zoals de Groenvisie en Gemeentelijk RioleringsPlan, meegenomen. Voor 2022 staat onder meer de uitvoering van fase 2 vernieuwen beschoeiingen Oosterdiep op de planning.
Dit is vanaf de Stationsbrug tot aan de Zuiderschoolbrug aan de kade kant. Jaarlijks terugkerend: De openbare ruimte wordt planmatig actief beheerd om de kwaliteiten van de functies te kunnen behouden, zoals deze in de onderhoudsniveaus met bijbehorend budget door de gemeenteraad is vastgesteld. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Er heeft conform uitvoering plaatsgevonden. Gerelateerde beleidsproducten: 210, 211, 221, 240, 560, 722 en 724.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
58 | Pagina
Wat heeft het gekost? Realisatie
Omschrijving
Primitieve begroting 2022
2021
Begroting ná wijziging 2022
Realisatie 2022
Baten
2.473.102
2.449.615
2.522.365
2.638.120
Lasten
7.694.528
7.364.566
8.120.717
8.427.175
Subtotaal programma 4.1.1
-5.221.426
-4.914.951
-5.598.352
-5.789.055
Onttrekking aan reserves (Baten)
517.185
396.454
486.454
444.604
Toevoeging aan reserves (Lasten)
1.856.035
183.913
448.913
524.383
Subtotaal mutaties reserves
-1.338.850
212.541
37.541
-79.779
Gerealiseerd resultaat programma 4.1.1
-6.560.276
-4.702.410
-5.560.811
-5.868.834
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Nieuw gebouwde woningen
per 1.000 woningen
2022
6,3
11,1
9,3
Demografische druk
%
2022
78,1%
67,2%
70,3%
Bron
Beschrijving
Het aantal ABF - Systeem nieuwbouwwoningen, per Woningvoorraad 1.000 woningen De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en CBS 65 jaar of ouder in Bevolkingsstatistiek verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
59 | Pagina
Programma 4.1.2 - Milieu en duurzaamheid Dit deelprogramma betreft alle zaken die betrekking hebben op afvalverwerking en milieubeheer.
Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Afvalverwerking Wat wilden we bereiken? Duurzame ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die toekomstgericht bijdragen aan een schone en mooie omgeving. Dat vraagt om keuzes in de stapsgewijze overgang naar schone(re) en duurzame energie die we ook in ruimtelijke zin mogelijk willen maken. Het stimuleren van het scheiden van huishoudelijk afvalstoffen tegen zo laag mogelijke kosten met een zo’n groot mogelijk serviceniveau voor de burgers. Wat gingen we daarvoor doen? We onderzoeken hoe we de dienstverlening bij de afvalinzameling en de faciliteiten (openingstijden) op het afvalbrengstation kunnen verbeteren. We zorgen voor een schone openbare ruimte door zwerfafval te voorkomen en hiervoor samen met bewoners, scholen en verenigingen projecten op te zetten. Deze projecten worden gefinancierd uit de zwerfafvalvergoeding van het landelijke afvalfonds. Onze communicatiemiddelen dienen we in te zetten om onze burgers te informeren en ervan bewust te maken dat afval eigenlijk een grondstof is en zoveel mogelijk hergebruikt dient te worden. Specifiek in 2022: Het ingezameld restafval bij ondergrondse en hoogbouw locaties gaan we aanbieden voor nascheiding. Hierdoor komen nieuwe grondstoffen (kunststoffen en metalen) vrij voor hergebruik.
We verwerken het gft-afval volgens het nieuwe contract per 1 april, naar aanleiding van de aanbesteding in 2021. We gaan onderzoeken of er meer vormen van hergebruik van materialen op het brengstation mogelijk is (kringloop). Hiermee bevorderen we de VANG-doelstellingen en verbeteren we de circulaire keten. Jaarlijks terugkerend: De reguliere huisvuilinzameling van Rest-, GFT-, OPK- en PMD-afval, alsmede het exploiteren van het afvalbrengstation. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? - We hebben de afvalstromen op het brengstation uitgebreid met de afvalstroom EPS (piepschuim) en matrassen. Gerelateerde beleidsproducten: 721, 723.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
60 | Pagina
(Leef) Milieu Wat wilden we bereiken? Milieuveiligheid bij met name risicovolle bedrijven, bescherming van mens, flora, fauna, bodem, lucht, water en voorkoming van milieucriminaliteit. Stapsgewijze overgang naar schone(re) en duurzame energie. Wat gingen we daarvoor doen? Stapsgewijze overgang naar schone(re) en duurzame energie. Wij gaan ter voorbereiding van de Omgevingswet, de omgevingsvisie en het omgevingsplan inventariseren welke milieuregels en welk milieubeleid er is en onderzoeken hoe we dat, samen met andere aspecten, kunnen integreren in één omgevingsvisie en één omgevingsplan. Specifiek in 2022: Jaarlijks terugkerend: Regionale energiestrategie (RES) Groningen Nadat de RES 1.0 op 1 juli 2021 is ingediend bij het Nationaal Programma RES (NPRES) wordt verder gewerkt aan de RES 2.0. Energietransitie Nadat de Transitievisie Warmte is vastgesteld, moeten wijkuitvoeringsplannen (WUP) worden opgesteld. In deze plannen worden businesscases uitgewerkt voor wijken waar gestart wordt met het verminderen van de CO2-uitstoot door het energiegebruik. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Regionale Energiestrategie (RES) Er is gewerkt aan de Regionale Energiestrategie (RES) 2.0. Die krijgt de vorm van een voortgangsrapportage. Energietransitie De Warmtevisie is vastgesteld. Er is een start gemaakt met het opstellen van een meerjaren uitvoeringsprogramma isolatie.
Er is een projectplan vastgesteld voor de bestrijding van energiearmoede. Met subsidie van het Rijk kunnen particuliere woningeigenaren met energiearmoede geholpen worden. Gerelateerde beleidsproduct: 723. Energieloket Wat wilden we bereiken? Het bevorderen van duurzame energie en een bijdrage aan de energietransitie. Wat gingen we daarvoor doen? De gemeente is al enige jaren onderdeel van het provincie brede 'energieloket' waar de pagina's van Veendam het hoogste bezoekersaantal kennen. Dit provinciale energieloket wordt via een communicatiecampagne meer onder de aandacht gebracht. Ook sluit de gemeente aan bij acties vanuit dit loket, zoals de isolatieveiling en gezamenlijke aanschaf van zonnepanelen.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
61 | Pagina
De gemeente kent zelf geen subsidies/stimuleringsregeling voor de verduurzaming van particuliere woningen. Via het energieloket kunnen bewoners achterhalen welke (financiële) mogelijkheden er zijn om duurzaamheidsmaatregelen in de woning door te voeren. De mogelijkheden van dit loket worden via een communicatiecampagne actief onder de aandacht gebracht. De wettelijke verplichtingen ten aanzien van de energiehuishouding en -besparing van de gemeentelijke gebouwen zijn inzichtelijk gemaakt. Op basis hiervan wordt een plan van aanpak opgesteld om te komen tot de verplichte energielabels. Ook worden bijbehorende energiebesparende maatregelen genomen die in 5 jaar terugverdiend kunnen worden. Specifiek in 2022: Jaarlijks terugkerend: De gemeente is al enige jaren onderdeel van het provincie brede 'energieloket'. In 2021 wordt het Energieloket samen met de andere gemeenten in Oost-Groningen aanbesteed. Hierna blijft dienstverlening aan de inwoners in ieder geval op het zelfde niveau. Bij het loket kunnen inwoners op adresniveau tips en informatie inwinnen over de mogelijkheden voor de verduurzaming van hun woning en eventueel beschikbare subsidies. De wettelijke verplichtingen voor de energiehuishouding en -besparingsopgave van de gemeentelijke gebouwen zijn inzichtelijk gemaakt.
Er komt een voorstel hoe voor alle gemeentelijke gebouwen te komen tot de wettelijke energielabels en de te nemen wettelijke energiebesparende maatregelen die in 5 jaar terugverdiend kunnen worden. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? In 2022 waren ruim 2000 unieke bezoekers op het Energieloket. De 'bespaarcoach' en de actie 'zo simpel als wat' zijn toegevoegd aan het Energieloket. Het Energieloket heeft een collectieve inkoopactie voor isolatie gehouden. Aan het Energieloket is de opdracht verleend om een meerjaren uitvoeringsprogramma isolatie te maken als vervolg op de Warmtevisie. Gerelateerde beleidsproduct: 723. Mijnbouw Wat wilden we bereiken? We willen op de hoogte zijn van de effecten van (gestapelde) mijnbouw en daarbij onze inwoners ondersteunen bij het verkrijgen van relevante informatie binnen de geldende schadeprotocollen. Wat gingen we daarvoor doen? Via een communicatiecampagne wordt het gemeentelijk meldpunt mijnbouw schade actief onder de aandacht gebracht. Een fijnmazig grondmeetnetwerk van tiltmeters in het gebied is onderdeel van een pilot vanuit de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). De verzamelde gegevens en conclusies worden bij publicatie gedeeld met het college. Een actieve en uitgebreidere monitoring van het grondwaterpeil in samenwerking met het waterschap is onderdeel van bestaande plannen van de waterschappen en NCG.
De gemeente lift hierin mee.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
62 | Pagina
De gemeente meet zelf niets maar ziet toe op het proces, gevolgen en communicatie. De gemeente onderhoudt actief en regelmatig contact met Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat waarin de belangen en behoefte met betrekking tot informatievoorziening voor inwoners kenbaar wordt gemaakt. De gemeente pleit voor een uniforme benadering én behandeling van schademeldingen als gevolg van mijnbouwactiviteiten. Specifiek in 2022: Volgen van de procedure omtrent het winningsplan Nedmag 2018. Aangehaakt zijn bij het door Nedmag vervangen van het Veenkoloniale afvalwaterleiding (VKA)stelsel en eventuele nieuwe invulling van het oude VKA-stelsel door mogelijke realisatie warmtenet. Aangehaakt blijven bij initiatieven omtrent waterstofopslag en mogelijke winningsplannen voor nieuwe zoutcavernes bij Zuidwending. Door samenwerking met betrokken decentrale overheden via een gebiedsproces te komen tot potentiële toekomstige nieuwe invulling van gebieden met een hoge mate van bodemdaling. Jaarlijks terugkerend: Gebruik maken van de juridische bevoegdheden en verantwoordelijkheden op basis van de Mijnbouwwet voor nieuwe en bestaande mijnbouwactiviteiten. Structurele vertegenwoordiging in de ambtelijke en bestuurlijke werkgroep bodemdaling Nedmag.
De gemeente is een belangrijke gesprekspartner in verschillende ambtelijke en bestuurlijke werkgroepen en andere platforms binnen het gehele dossier mijnbouw. De gemeente beheert het gemeentelijk schademeldpunt voor mijnbouwactiviteiten en brengt deze actief onder de aandacht van inwoners. Inwoners die een schademelding doen worden geïnformeerd en eventueel ondersteund binnen de verschillende geldende schadeprotocollen. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? De gemeente ondersteunde de motie 'Groningen zegt nee' via een brief richting het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De gemeente heeft inwoners geïnformeerd en begeleid binnen de actieve schadeprotocollen voor aardgas- en zoutwinning. Er vond een nadere kennismaking plaats tussen de burgemeester, voorzitter Instituut Mijnbouw Groningen (IMG) en de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). De overeenkomst tussen Nedmag en betrokken decentrale overheden is verlengd per 16 december 2022. Deze heeft als doel de kosten, die ten gevolge van de bodemdaling door magnesiumzoutwinning worden gemaakt, te verhalen op Nedmag. De gemeente heeft een bijeenkomst gehouden voor inwoners en raadsleden. Centraal bij deze bijeenkomst stond de rol van de verschillende betrokken instanties binnen het aargaswinningsdossier.
Aansluitend was er een informatiemarkt waar inwoners en raadsleden op themaniveau vragen konden stellen aan de betrokken partijen. Gerelateerde beleidsproduct: 723
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
63 | Pagina
Wat heeft het gekost? Realisatie
Omschrijving
Primitieve begroting 2022
2021
Begroting ná wijziging 2022
Realisatie 2022
Baten
4.391.862
4.082.074
5.024.544
4.465.208
Lasten
3.858.685
3.727.503
4.995.194
3.917.021
533.178
354.571
29.350
548.186
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
Subtotaal mutaties reserves
-
-
-
-
533.178
354.571
29.350
548.186
Subtotaal Programma 4.1.2
Gerealiseerd resultaat programma 4.1.2
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Omvang huishoudelijk restafval
kg per inwoner
2021
166
173
169
%
2019
8,9%
26,8%
20,0%
Hernieuwbare elektriciteit
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Bron
Beschrijving
CBS Statistiek - De hoeveelheid restafval per Huishoudelijk bewoner per jaar (kg) afval Hernieuwbare elektriciteit is RWS elektriciteit die is opgewekt uit Leefomgeving wind, waterkracht, zon of biomassa.
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
64 | Pagina
Programma 4.1.3 - Toezicht en handhaving Onder het deelprogramma toezicht en handhaving valt enerzijds het beschikbaar stellen van in gezamenlijkheid (de GR Veiligheidsregio Groningen) bepaalde middelen ten behoeve van crisisbeheer, brandveiligheid, rampenbestrijding en andere vormen van brandweerzorg. Aan de andere kant is er sprake van middelen en andere randvoorwaarden (beleid en uitvoeringsregels) welke de ‘eigen’ openbare orde en veiligheid betreffen en waarbij verbonden partijen of ketenpartners samen met de gemeente integraal optrekken. De rol van de burgemeester als bestuursorgaan met eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden, is hierin vooral die van regisseur en aanjager, maar ook in zekere interventies eigenstandig. Namens de burgemeester is het team Openbare Orde en Veiligheid (team OOV) praktiserend. Vooral in het tot stand brengen van een meer en sterkere verbinding tussen de domeinen zorg en veiligheid is dit team een belangrijke schakel. De sociale veiligheid of de leefbaarheid in de gemeente wordt daarmee gediend.
Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Brandweer Op 1 januari 2014 zijn de 18 noordelijke brandweerorganisaties samengesmolten in een nieuwe regionale organisatie: de Veiligheidsregio. Het Algemeen Bestuur bestaat uit alle burgemeesters in de provincie Groningen (veiligheidsbestuur). Wat wilden we bereiken? Adequate brandweerzorg en professionele voorbereiding op rampenbestrijding en crisisbeheersing. Wat gingen we daarvoor doen? Naast de afspraken op het gebied van toezicht en advies (risicogericht aan de hand van een brandrisicoprofiel) levert de brandweer inspanningen op het gebied van brandveilig leven: inzetten op gedragsverandering in de woonomgeving met focus op zelfredzaamheid en vluchtveiligheid. Daarmee dragen wij bij aan de gemeenschappelijke doelstelling van Brandweer Nederland: ‘minder branden, minder slachtoffers en minder schade’. Specifiek in 2022: Brandweerzorg Er is sprake van een groot aantal landelijke en regionale ontwikkelingen dat financieel (grote) impact kan krijgen en dat nog niet exact te bepalen is. Daarom zijn deze ontwikkelingen vooralsnog niet opgenomen in de begroting 2022 van de Veiligheidsregio. Denk aan de effecten van de coronacrisis, de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren en Europese deeltijdrichtlijn brandweervrijwilligers, omgevingswet en het FLO overgangsrecht.
Door waar mogelijk nadrukkelijk keuzes te maken op basis van een gedragen visie kunnen de risico's worden beperkt en aanvaardbaar gehouden. In 2022 wordt de visie op brandweerzorg aangeboden. Op 10 december 2020 heeft het Algemeen Bestuur van de VRG ingestemd met de Kaderbrief 20222025. Met de Kaderbrief wordt het (beleidsmatig en financieel) perspectief op 2022 en verder gegeven. Dit ter aanvulling en voortzetting van de eerder gegeven Meerjarenkoers 2018-2021 en het Veiligheidsplan 2020. Mede op basis van twee externe onderzoeken, van het COT (beleidsmatig) en AEF (financieel), wordt door de VRG voorgesteld voort te gaan op de zogenaamde nullijn. Daardoor moeten wel duidelijke keuzes worden gemaakt.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
65 | Pagina
Er moet ook een gedragen visie worden ontwikkeld hoe vorm te geven aan de wettelijke taken. De keuzes worden in de loop van 2021 inzichtelijk waarbij ook de financiële gevolgen in kaart worden gebracht. Jaarlijks terugkerend: Het op basis van de in de GR bepaalde financiële bijdrage, medebekostigen van het voldoende geprepareerd zijn van de brandweer in onze gemeente ; Het verlenen van vergunningen voor bouwwerken, maar ook voor publieksevenementen op basis van een tijdig verstrekt advies van de VRG en op basis van een vooraf bepaalde risicoinschatting. Voorlichting verschaffen over een brandveilige samenleving. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Er heeft conform uitvoering plaatsgevonden. Gerelateerde beleidsproduct: 120. Toezicht en handhaving Openbare Orde en Veiligheid Wat wilden we bereiken? Op het gebied van de Openbare orde en veiligheid (OOV) gaat het om het bereiken of in stand houden van een zeker niveau of mate van veiligheid en leefbaarheid. Begrippen als overlast en ordeverstoring duiden hierin de ongewenste situatie aan waarin de gemeente - en bestuurlijk gezien de burgemeester- vooral een regisserende en coördinerende rol heeft om te komen tot een situatie van rust en beheersing.
Daarbij willen we integraal werken aan de bestrijding van allerlei vormen van ondermijning en willen we de verbinding tussen zorg en veiligheid zoals die is gelegd verder verstevigen en verbreden . Op basis van een Integraal Veiligheidsbeleidsplan willen we daarin keuzes maken en prioriteiten stellen. Samen met partners werken we in de bestrijding van onveilige situaties aan structurele oplossingen waaronder ook aan het voorkomen van deze situaties in de toekomst (preventie). Wat gingen we daarvoor doen? Crisismanagement Voor 2022 is de ambitie om de planvorming op orde te hebben. Daarnaast vraagt de inrichting van de crisisorganisatie en het vakbekwaam worden en blijven structureel aandacht. Openbare orde en veiligheid Eind 2022 wordt het Integraal Veiligheidsplan (IVP) inclusief uitvoeringsprogramma voorgelegd. In dit plan, dat in samenspraak met de politie, OM en onze ketenpartners in de veiligheid is opgesteld en waarbij gebruik gemaakt is van de input vanuit onze inwoners en ondernemers, zal onder meer ingegaan worden op thema's als leefbaarheid in de wijk, fysieke veiligheid, veiligheid en zorg, (georganiseerde) ondermijnende klimaat, cyberveiligheid en maatschappelijke onrust of verdeeldheid. De aanbevelingen van het Rekenkameronderzoek (2020) naar toezicht en handhaving op het gebied van openbare orde en veiligheid zijn hierin ook meegenomen.
Bijzondere aandacht vraagt de handhaving van de APV & bijzondere wetten.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
66 | Pagina
Specifiek in 2022: Jaarlijks terugkerend: Periodieke terugkoppeling vindt plaats mede in relatie tot beleidsplannen en prioriteringen van de basiseenheid en het regionaal c.q. landelijke politieoverleg. Deelname aan de veiligheidsweek. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Er heeft conform uitvoering plaatsgevonden. Gerelateerde beleidsproduct: 140. Toezicht en handhaving (Wabo) Wat wilden we bereiken? Een samenleving waarin de gestelde normen voor een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid worden nageleefd. Het beheersen van risico's voor de samenleving staat centraal. De inwoners van Veendam moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zicht heeft op deze risico’s en die zo goed mogelijk onder controle heeft. Voorwaarde van een adequate bescherming van de leefomgeving is het voldoen aan de landelijk vastgestelde kwaliteitscriteria, gericht op het monitoren van het kwaliteitsniveau van de werkzaamheden. Toezicht en handhaving is gericht op: Preventie: het voorkomen van situaties waarin de gestelde normen worden overtreden; Consequente en duidelijke aanpak bij het niet naleven van regels; Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van burgers; Kenbaarheid van regels. Wat gingen we daarvoor doen? Het opstellen van een integraal handhavingsplan (inclusief uitvoeringsprogramma en prioriteitenoverzicht) en de jaarverantwoording.
Voorstellen doen om deze snelle dienstverlening verder uit te breiden. Implementatie en borging werkprocessen rondom invoering Omgevingswet. Toezicht en handhaving digitaal ondersteunen. Afstemming werkprocessen met de ketenpartners. Het proces op starten om te kunnen komen tot een nieuwe uitvoerings- en handhavingsstrategie. Specifiek in 2022: Jaarlijks terugkerend: Adequate uitvoering wettelijke vergunningverlenende en toezichthoudende taken op gebied van de Wabo en milieu. Dit laatste in samenwerking met de Omgevingsdienst Groningen. Het permanent beoordelen en verbeteren van de VTH-taken en het periodiek verantwoording hiervoor afleggen aan het college en de raad via het Beleidsplan VTH. Er wordt ingezet op een passende interventie bij iedere overtreding conform de Landelijke Handhavingsstrategie.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
67 | Pagina
Bij bouwprojecten wordt in een zo vroeg mogelijk stadium aandacht gegeven aan een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid. Begeleiding en waar nodig interventie van dergelijke projecten is daarbij van groot belang. In geval van klachten of meldingen wordt eerst onderzocht in hoeverre er minnelijke oplossingen mogelijk zijn. Evidente schendingen van de basisbeginselen van veiligheid en leefbaarheid worden actief aangepakt. Duidelijke en adequate communicatie over de gestelde regels en normen, zodat de bewustwording hierover bij de burger en het bedrijfsleven wordt vergroot en spontaan naleefgedrag wordt bevorderd. Voor het onderdeel Milieu heeft Veendam haar taken ondergebracht in de Omgevingsdienst Groningen (ODG). Actuele vergunningen zijn van belang voor het goed en adequaat uitvoeren van de werkzaamheden binnen de ODG. Dit betekent dat vergunningen actueel moeten worden gehouden door ze aan te passen wanneer daar aanleiding toe bestaat. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Het proces is opgestart om te kunnen komen tot een nieuwe uitvoerings- en handhavingsstrategie. Doorontwikkelen werkprocessen voorbereidend op de Omgevingswet. Er is een efficiencyslag gemaakt voor de werkprocessen rondom toezicht en handhaving door die digitaal te ondersteunen.
Toezicht en handhaving van meldingen, handhavingsverzoeken en overtredingen is conform de landelijke handhavingsstrategie uitgevoerd. Bij bouwprojecten is in een zo vroeg mogelijk stadium aandacht gegeven aan een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid. Begeleiding en waar nodig interventie van dergelijke projecten zijn daarbij van groot belang. Bij 'veelzijdige' handhavingsvraagstukken is samengewerkt met onze adviespartners en externe adviseurs om zo de kans op een duurzame oplossing te vergroten. Voor de aanpak van ‘rotte kiezen’ is samengewerkt met het RWLP (Regionaal Woon- en Leefbaarheidsplan Oost-Groningen). Gerelateerde beleidsproduct: 140.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
68 | Pagina
Wat heeft het gekost? Omschrijving
Realisatie
Primitieve begroting 2022
2021
Begroting ná wijziging 2022
Realisatie 2022
Baten
196.010
30.737
135.501
133.937
Lasten
2.334.871
2.243.898
2.479.120
2.347.068
Subtotaal programma 4.1.3
-2.138.861
-2.213.161
-2.343.619
-2.213.131
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
Subtotaal mutaties reserves
-
-
-
-
-2.138.861
-2.213.161
-2.343.619
-2.213.131
Gerealiseerd resultaat programma 4.1.3
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
69 | Pagina
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Verwijzingen Halt
per 1.000 jongeren
2021
8
8
8
Winkeldiefstallen
per 1.000 inw
2022
2,4
3,1
2,3
Geweldsmisdrijven
per 1.000 inw
2022
5,3
4,5
4,6
Diefstal uit woning
per 1.000 inw
2022
0,9
1,4
1,4
Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte)
per 1.000 inw
2022
6,4
6,4
6,0
Bron
Beschrijving
Het aantal verwijzingen naar Bureau Halt Halt, per 1.000 jongeren in de leeftijd van 12-18 jaar CBS Het aantal winkeldiefstallen Geregistreerde per 1.000 inwoners criminaliteit & Diefstallen Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van CBS geweldsmisdrijven zijn Geregistreerde seksuele misdrijven, criminaliteit & levensdelicten zoals moord en Diefstallen doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, ect.) CBS Geregistreerde Het aantal diefstallen uit criminaliteit & woningen, per 1.000 inwoners Diefstallen CBS Het aantal vernielingen en Geregistreerde beschadigingen, per 1.000 criminaliteit & inwoners Diefstallen
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
70 | Pagina
Programma 4.2 - Kwaliteit door participatie Dit deelprogramma gaat over het volwaardig deelnemen aan de maatschappij. Bijzondere aandacht wordt geschonken aan wijkgericht werken, jeugd, mantelzorg en vrijwilligersbeleid, kansrijke werkzoekenden en culturele minderheden. Het Centrum voor Jeugd en de doorontwikkeling is een continue proces.
Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Welzijn, jeugd en zorg in de wijken en dorpen Wat wilden we bereiken? Alle inwoners weten waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen, zodat iedereen die zorg of hulp nodig heeft passende ondersteuning krijgt (‘licht waar het kan, specialistisch waar het moet’). Dit doen we door consequent uit te gaan van de unieke inwoner, zijn of haar behoefte, hulpvraag en eigen mogelijkheid en de sociale context waarin hij of zij verkeert. Altijd moet individueel worden beoordeeld welke oplossing het beste is. We beperken of voorkomen onnodige en dure zorg en ondersteuning. Uitgaan van de zorgvraag is essentieel. We willen daarom een integraal werkende herkenbare laagdrempelige toegangsvoorziening WMO en jeugd in de wijk. Wat gingen we daarvoor doen? We zorgen voor een laagdrempelige, multidisciplinaire toegangsvoorziening waar inwoners met al hun zorgvragen terecht kunnen. We maken de optimale afstemming tussen de Jeugdwet en Wmo mogelijk. We kunnen doorlopend zorgarrangementen realiseren. Hier worden duidelijke afspraken over gemaakt met betrokken partners. We informeren inwoners (onder wie jeugdigen en hun ouders) waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen.
We gaan uit van de zorgvraag, zetten in op signalering en preventieve hulp en ontwikkelen, mede op basis van kosten- batenanalyses, kwalitatief goede preventieve programma’s. Dit doen via samenwerking met betrokken organisaties, zoals onderwijs en huisartsen, welzijn en jeugdhulpaanbieders en andere ketenpartners. We zorgen dat inwoners ondersteuning ontvangen van goed opgeleide deskundige professionals. Samen met zorg- en welzijnsaanbieders, mantelzorgers en vrijwilligers zoeken we naar praktische en slimme oplossingen om de huidige mantelzorgers en vrijwilligers te ontlasten We brengen de doelen, resultaten en kosten-baten van lopende lokale trajecten en projecten in kaart: school als wijk, pilot taskforce thuiszitters, inzet schoolmaatschappelijk werk en experiment kindcentrum Wim Monnerauschool. Op basis hiervan stellen we (opnieuw) de afspraken vast tussen onderwijs, gemeente/leerplicht, welzijn, GGD en jeugdhulpaanbieders. Kinderen en jeugdigen kunnen daardoor thuisnabij onderwijs volgen. Ook de aanpak van schoolverzuim wordt hierbij betrokken.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
71 | Pagina
We monitoren de kwantiteit van de voorziening en kwaliteit van de uitvoering. In 2019 willen we instrumenten (door)ontwikkelen om de kwaliteit van de algemene voorziening en de inzet van (jeugdhulp) voorzieningen (beter) in kaart te brengen. We bevorderen de samenwerking tussen huisartsen en het team van de algemene toegangsvoorziening. Wij ondersteunen, faciliteren, verbinden en stimuleren vrijwilligers(organisaties). Zo kunnen alle inwoners met plezier bijdragen aan een bruisende, zorgzame en leefbare omgeving. We maken met professionals van het Centrum voor Jeugd en Gezin en de gecertificeerde instellingen afspraken over de maximale inspanningen die door hen worden geleverd om uithuisplaatsingen en onder toezichtstellingen te voorkomen. Voor kinderen die te maken hebben met de gevolgen van complexe scheidingen maken we ketenafspraken over preventieve en specialistische ondersteuning, zodat zij zo snel mogelijk passende hulp hebben. We kopen samen met de andere gemeenten in de provincie Groningen via de RIGG (Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten) alle noodzakelijke gespecialiseerde jeugdhulp in. Samen met de RIGG-gemeenten werken we aan de beheersbaarheid van de uitgaven in de jeugdhulp. Specifiek in 2022: Buurtdiensten en De Nieuwe Zorg Thuis ontvangen subsidie om de huishoudelijke ondersteuning uit te voeren.
Compaen ontvangt subsidie om het jongerenwerk uit te voeren. Vanaf 1 januari 2022 is de AVMO operationeel. Elker, Lentis, Molendrift, Cosis en Accare ontvangen subsidie om specifieke pilots uit te voeren en de casusregisseurs van de gemeente met specialistische kennis te ondersteunen. De Algemene Voorziening Ambulante Jeugdhulp in Veendam is in voorbereiding. Jaarlijks terugkerend: Wij ondersteunen, faciliteren, verbinden en stimuleren vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties. Zo kunnen alle inwoners met plezier bijdragen aan een bruisende, zorgzame en leefbare omgeving. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Buurtdiensten en De Nieuwe Zorg Thuis hebben subsidie ontvangen om de huishoudelijke ondersteuning uit te voeren. Compaen heeft subsidie ontvangen om in 2022 het jongerenwerk uit te voeren. (Break, Summerfun en de stap-op projecten). Op 1 januari 2022 is deBasis Veendam gestart in de gemeente als onze algemene voorziening maatschappelijk ondersteuning (AVMO). deBasis is een samenwerking van Compaen en Cosis die met een aantal partners, zoals Coöperatie Dichtbij, zorgen voor alle Wmo-ondersteuning in de gemeente. Hier kunnen inwoners terecht met al hun vragen die betrekking hebben op hulp en ondersteuning. De toegang tot hulp en ondersteuning is hierdoor minder versnipperd.
In 2022 is dan ook hard gewerkt aan het goed inregelen van deze nieuwe voorziening en de samenwerking tussen partijen.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
72 | Pagina
Ook is gewerkt aan het aanbod wat dienstverlening betreft. Zo blijft deze zo optimaal mogelijk aansluiten bij de vraag uit de maatschappij, waarbij het collectiveren van aanbod een van de prioriteiten is. In 2022 is veel tijd en energie gestoken in de voorbereiding van de aanbesteding van de Algemene Voorziening Ambulante Jeugdhulp (AVAJ). Dat gebeurde door ambtenaren en externe partijen die de inkoopprocedure hebben begeleid. Dit resulteerde in een offerteaanvraag met het onderschrift 'Onze jeugd verdient beter'. Op 3 november 2022 is het contract voor de AVAJ getekend. Het contract is afgesloten met Coöperatie Dichtbij. Met vijf partners gaat ze vanaf 1 april 2023 de meest voorkomende ambulante jeugdhulp vorm geven. De vijf betrokken partners zijn Molendrift, ProTalent, Barkema & de Haan, Leger des Heils W&G en Team050. De ambulante jeugdhulp is vanaf 2023 in te zetten op een laagdrempelige manier, zonder indicaties en onnodige regeldruk. Hierdoor verwachten we het werkplezier van de zorgprofessionals te vergroten en de toegankelijkheid van de zorg voor kinderen en hun ouders te verbeteren. Door een wijziging in de toepassing van het woonplaatsbeginsel binnen de Jeugdwet zijn we in 2022 geconfronteerd met een stijging van de zorgkosten. Dat gebeurde voornamelijk in de categorie verblijf.
In 2022 hebben we wederom de inzet van een zorgmedewerker in de onderwijs zorggroep gefinancierd. Een begeleider van Cosis is toegevoegd aan de Visvijver groep van het Kindcentrum Westerwinde. Er is zo een aanbod voor leerlingen met een zeer ernstige verstandelijke beperking en hoge zorgbehoefte. Zonder deze extra inzet in de klas is er geen schoolperspectief voor deze groep kinderen. Daarnaast wordt met deze inzet duurdere jeugdhulp voorkomen. Kennis van onderwijs en zorg komen samen. De gemeente Veendam verzorgt dit initiatief met de gemeente Midden-Groningen. De inzet van de wijkbudgetten komt weer op gang na corona. In elke wijk zijn inwonersinitiatieven geweest die gebruik maakten van het wijkbudget. Na een succesvolle evaluatie van twee pilotjaren zetten we de dienst Buurtgezinnen voort in Veendam. Zeven van de tien dorps- en buurthuizen hebben in 2022 besloten om een aanvraag te doen voor corona-ondersteuning. Deze zijn allemaal toegekend.
In 2022 is het AutoMaatje gestart in Veendam. AutoMaatje is sociaal vervoer, waarbij vrijwilligers minder mobiele buurtgenoten op verzoek vervoeren. Vrijwillige chauffeurs gebruiken daarvoor hun eigen auto en ontvangen daarvoor een kleine onkostenvergoeding van 30 cent per kilometer van de inwoner die er gebruik van maakt. De ANWB heeft het concept ontwikkeld en stelt de kennis, software, begeleiding, training en materiaal gratis ter beschikking. De gemeente kent met ingang van 1 januari 2023 jaarlijks een subsidie toe aan stichting OpStapBus. Stichting Opstapbus Oost-Groningen verzorgt al jaren uitstapjes voor ouderen in de gemeenten in Oost-Groningen, zoals Veendam. De uitstapjes van de stichting dragen bij aan de zelfredzaamheid. Daardoor kunnen ouderen langer zelfstandig blijven wonen en kunnen ze meedoen in de samenleving. Dit voorkomt eenzaamheid, bevordert de leefbaarheid en de mobiliteit van de inwoners. De gemeente heeft stichting Opstapbus Oost-Groningen in 2022 ondersteund met een subsidie.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
73 | Pagina
Gerelateerde beleidsproduct: Eenzaamheidsbestrijding Wat wilden we bereiken? Eenzaamheid treft inwoners van alle leeftijden. Prioriteit om deze problematiek aan te pakken gaat daarbij in eerste instantie uit naar de ouderen. Die blijven langer thuis wonen. Dat kan gepaard gaan met gevoelens van eenzaamheid als er steeds meer mensen om je heen wegvallen en je eigen gezondheid brozer wordt. Wat gingen we daarvoor doen? We informeren wijkverpleegkundigen en huisartsenpraktijken over de mogelijkheden van dagbesteding voor ouderen. We anticiperen op deze ontwikkeling door in te zetten op positieve gezondheid en participatie. Daarbij werken we nauw samen met Menzis. We doen mee aan het landelijke actieprogramma 'Eén tegen eenzaamheid'. Specifiek in 2022: We organiseren wederom activiteiten rondom de 'Week tegen Eenzaamheid'. De lokale coalitie tegen eenzaamheid wordt verbreed en gekoppeld aan het lokaal preventie akkoord. Daar zoeken we de verbinding met reeds bestaande coalities, zoals het armoedepact en het netwerk dementie. Jaarlijks terugkerend:
Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Tijdens de 'Week van de Eenzaamheid' zijn met deBasis Veendam activiteiten georganiseerd voor jong en oud. Er is verbinding gelegd met het armoedepact, het lokale netwerk dementie en anderen. Thema’s overlappen elkaar in meerdere netwerken in de gemeente. Dit is nu in kaart gebracht, waarbij deBasis voor de verbinding zorgt. Gerelateerde beleidsproduct: Beschermd wonen Wat wilden we bereiken? We willen voldoende voorzieningen realiseren op het gebied van beschermd wonen. We zetten in op preventie en vroeg-signalering (ter voorkoming van instroom in Beschermd Wonen en Opvang). Wat gingen we daarvoor doen? Het projectplan implementatieplan decentralisatie Beschermd Wonen en Opvang uitvoeren. In regionale samenwerking het implementatieplan Beschermd Wonen en Opvang Midden- en Oost-Groningen opstellen. Het projectplan Richtlijnen Wonen met Zorg uitvoeren.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
74 | Pagina
Specifiek in 2022: Per 2021 is de Gemeenschappelijke regeling Centrumregeling beschermd wonen, opvang en inloopvoorziening GGz Groningen 2021 in werking getreden. Bij deze regeling hoort een convenant waarin het eigen Groninger financieel verdeelmodel Beschermd Wonen is uitgewerkt. In de gewijzigde centrumregeling borgt de samenwerking en financiële solidariteit tussen de Groninger gemeenten na de decentralisatie van Beschermd Wonen (BW). De voorziene implementatie van het Groninger verdeelmodel per 2021 is opgeschort door de financiële onzekerheid vanwege landelijke ontwikkelingen. Met name de uitname voor de Wet Langdurige Zorg van cliënten BW die geen perspectief op herstel hebben, de invoering van het woonplaatsbeginsel per 2023 en de discussie over het landelijke objectieve verdeelmodel voor de uitkering uit het gemeentefonds wordt de daadwerkelijke invoering van het eigen Groninger verdeelmodel waarschijnlijk nog een jaar langer, tot 2023, uitgesteld. Vooruitlopend op de daadwerkelijke invoering van het Groninger Verdeelmodel Beschermd Wonen, gelijktijdig met de invoering van het landelijke objectief verdeelmodel per 2023, wordt Beschermd Wonen daarom met ingang van 2022 in de meerjarenbegroting opgenomen. De gezamenlijke inkoop Beschermd Wonen per 2023 is door de Groninger gemeenten in voorbereiding genomen.
Met de inkoopmethodiek wordt gestreefd naar een evenwichtige spreiding van Beschermd Wonen voorzieningen in onze provincie afgestemd op de vraag. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? De toegang Beschermd Wonen is medio 2021 gedecentraliseerd naar onze gemeente. Onze toegang stuurt op de in-, door- en uitstroom en levert een actieve bijdrage aan de transformatie van intramuraal Beschermd Wonen naar ambulante vormen van Beschermd Wonen (Thuis plus). Ook inwoners van andere gemeenten maken gebruik van de Beschermd Wonen voorzieningen in Veendam. Met Acantus wordt goed samengewerkt bij de huisvesting van inwoners die uitstromen uit Beschermd Wonen. Omdat de financiële decentralisatie van de centrumgemeentebudgetten Beschermd Wonen naar het gemeentefonds nog niet heeft plaatsgevonden, ontvangen de Groninger gemeenten een kostendekkende vergoeding voor hun lokale toegang Beschermd Wonen van de Centrumgemeente Groningen. De hoogte van de vergoeding wordt in 2023 geëvalueerd. DeBasis heeft een belangrijke preventieve taak om de instroom in Beschermd Wonen in Veendam te voorkomen. Met betrekking tot de nazorg aan inwoners die uitstromen heeft deBasis een ontwikkelopdracht. DeBasis moet zorgen voor een zachte en duurzame landing in de buurten en wijken van de inwoners die uitstromen.
Met inzet van geoormerkte Beschermd Wonen-middelen uit de algemene reserve heeft deze ontwikkelopdracht in 2022 vorm gekregen in een driejarige pilot. Het werkproces is uitgelijnd en er zijn afspraken gemaakt over de monitoring. De gemeente Veendam is financieel verantwoordelijk voor de Beschermd Wonen voorzieningen in de eigen gemeente.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
75 | Pagina
Omdat Veendam nog geen rechtstreekse uitkering voor Beschermd Wonen uit het gemeentefonds krijgt en het eigen Groninger Verdeelmodel niet is ingevoerd, ontvangt de gemeente Veendam ‘zorgbudget’ Beschermd Wonen van de Centrumgemeente Groningen. Op basis van het verwachte aantal cliënten in Veendam en de gemiddelde indicatiewaarde wordt de hoogte van het ‘zorgbudget’ Beschermd Wonen berekend, 80 procent van dit bedrag wordt als voorschot toegekend. Omdat ook andere gemeenten naar Beschermd Wonen voorzieningen in onze gemeente verwijzen, kan het aantal cliënten Beschermd Wonen beperkt worden gereguleerd. Omdat daarnaast maar 80 procent van het begrote ‘zorgbudget Beschermd Wonen’ als voorschot wordt toegekend, laat 2022 net als vorig jaar een overschrijding van het ‘zorgbudget’ zien. Deze tekorten worden in financiële solidariteit omgeslagen over alle gemeenten in onze provincie. Omdat de centrumgemeente budgetten Beschermd Wonen tot dusver overschotten vertoont, hebben deze overschrijdingen nog geen budgettaire gevolgen voor individuele gemeenten. Veendam kan het tekort budgetneutraal declareren bij de centrumgemeente. 2022 is een van de laatste jaren dat een overschot op het centrumgemeentebudget Beschermd Wonen wordt voorzien. Naar verwachting worden in 2024 het woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen en het objectief verdeelmodel Beschermd Wonen via het gemeentefonds ingevoerd.
De verwachting is dat de overschotten in onze provincie hierdoor omslaan in tekorten. Over 2022 wordt een positief bestedingsresultaat Beschermd Wonen in onze provincie verwacht van zo’n 6.5 miljoen euro. Het uiteindelijke resultaat wordt in de loop van 2023 naar rato van inwonertal verdeeld onder de Groninger gemeenten. Vanuit de centrumgemeente wordt met klem geadviseerd om het te ontvangen aandeel in het overschot te investeren in voorliggende voorzieningen en preventieve maatregelen. Dit om de instroom in Beschermd Wonen te voorkomen en het dreigende tekort dat vanaf 2024 kan ontstaan, te verkleinen. In 2022 is de vrijval 2021 van centrumgemeentemiddelen Beschermd Wonen in het rekeningresultaat, respectievelijk de algemene reserve gevloeid. We stellen voor de vrijval 2022 van centrumgemeente middelen Beschermd Wonen geoormerkt aan de Algemene Reserve toe te voegen. Dit ter financiering van voorliggende voorzieningen en preventieve maatregelen. En om tekorten op Beschermd Wonen vanaf 2024 op te vangen. Tenslotte is in 2022 is de open house inkoopprocedure Beschermd Wonen 2023-2025 doorlopen. De aanbieders zijn inmiddels voor de komende periode gecontracteerd. Intramurale voorzieningen zijn eerst geschouwd in samenwerking met onze toegang en getoetst aan de nieuwe kwaliteitscriteria. In Veendam levert dit geen ingrijpende wijzigingen in het voorzieningenlandschap op.
Nieuw is dat de ambulante vormen van Beschermd Wonen (Thuis plus) voortaan flexibeler kunnen worden ingezet om een betere aansluiting op en overgang naar reguliere Wmo-ondersteuning in Veendam ondersteuning door deBasis, mogelijk te maken. Gerelateerde beleidsproduct:
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
76 | Pagina
Gezondheidsbevordering Wat wilden we bereiken? We bevorderen het hebben van een gezonde leefstijl. We gebruiken de mogelijkheden van de ruimtelijke omgeving die kunnen bijdragen aan gezondheid. Met Menzis wordt de Gecombineerde Leeftstijlinterventie (GLI) ingevoerd. Vanuit de regiodeal worden lokale initiatieven op het gebied van een gezonde levensstijl verder gestimuleerd. Wat gingen we daarvoor doen? Sluiten van gezondheidspact met voorschoolse instellingen, scholen, instellingen en bedrijven ter bevordering van gezonde leefstijl -9 maanden 99 jaar. De verrijkte schooldag wordt als pilot ingezet op een tweetal scholen in Veendam. Specifiek in 2022: De verrijkte schooldag De gecombineerde leefstijlinterventie De ondersteuner sociaal domein Jaarlijks terugkerend: De GGD voert ons gezondheidsbeleid uit binnen de kaders van de GR Publieke Gezondheid & Zorg. We ondersteunen waar mogelijk (met subsidies) activiteiten en projecten die bijdragen aan de bevordering van de gezondheid van Veendammers. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Zie voor verantwoording Gezondheidsbevordering het Subprogramma 2.4 Gezondheid(szorg) Gerelateerde beleidsproduct: Armoedebestrijding Wat wilden we bereiken? We bestrijden armoede. Wat gingen we daarvoor doen? Onderzoek uitvoeren naar de vormen van armoede onder de allerjongsten door deelname aan het project 'Goede start'.
Maken van een plan van aanpak het eerder uitgevoerde onderzoek voor de bestrijding van armoede onder de allerjongsten. Inzetten ervaringsdeskundigen bij het opstellen van de onderzoeksresultaten en betrekken bij de uitwerking van de te ondernemen acties uit het plan van aanpak. Resultaatgerichter maken/herijking van het Armoedepact aan de hand van een evaluatie. Onderwijs nauw(er) betrekken bij het Armoedepact. Meer bekendheid geven aan gemeentelijke minimavoorzieningen en het gebruik van deze voorzieningen voor inwoners die het nodig hebben stimuleren via Hulpwijzer.nl. Inzet van een 'Voorzieningenwijzer', zodat iedereen ontvangt waar hij/zij recht op heeft.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
77 | Pagina
Voorkomen van sociale uitsluiting door het stimuleren en ondersteunen richting werk, vrijwilligerswerk of sociale participatie. Doorbreken van patronen van armoede binnen meerdere generaties door onder anderen inzet van opgeleide ervaringsdeskundigen. Daarbij worden de onderzoeksresultaten van de Alliantie van Kracht betrokken. Blijven ondersteunen van bestaande voorzieningen, zoals Voedselbank, Kledingbank Maxima, Stichting Leergeld en het Jeugdsport- en cultuurfonds. Kwijtschelding als een belangrijk onderdeel van het lokale minimabeleid. Samen met scholen, jeugdmaatschappelijk werk en leerlichtambtenaren terugdringen van het aantal thuiszitters/spijbelaars. Uitvoering geven aan het actieplan Laaggeletterdheid. Er wordt onderzocht of aangesloten kan worden bij 'Vindplaats van Schulden'. Specifiek in 2022: Uitvoeren van de nieuwe Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening op het gebied van preventie en vroegsignalering van schulden en armoede. De effectieve onderdelen van de voorzieningenwijzer inbedden in de bestaande dienstverlening van gemeente en Compaen, waaronder het herzien van de informatiefolder 'voorzieningen gemeente Veendam'. Inzet op opleiding van ervaringsdeskundigen in intergenerationele armoede en sociale uitsluiting, via de RegioDeal Oost-Groningen.
Herijking van het Armoedepact en dit koppelen aan het lokaal preventie akkoord, waar de verbinding gezocht wordt met reeds bestaande coalities. Denk hierbij aan het netwerk dementie en de lokale coalitie 'Eén tegen Eenzaamheid'. Lokaal uitvoering geven aan het Toukomst-programma 'Kansen voor Kinderen' met Compaen, gericht op het doorbreken van intergenerationele armoede via een gezinsaanpak en met inzet van ervaringsdeskundigheid. Jaarlijks terugkerend: Deelname aan het Armoedepact. Deelname aan alliantie kinderarmoede. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? In 2022 is een intensieve inzet geweest voor het realiseren van het beleid en uitvoering van de energietoeslag en de studietoeslag. Alsmede voor het realiseren van een zo groot mogelijk bereik onder de doelgroep. De subsidies aan ketenpartners die de gemeente ondersteunen in de bestrijding van de armoede zijn gecontinueerd. Stichting Leergeld en Jeugdfonds Sport en Cultuur hebben met hun activiteiten de participatie en ontwikkeling van kinderen bevorderd. Humanitas, Voedselbank en Kledingbank Maxima richten zich op alle inwoners met een laag inkomen. De uitvoering van de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening heeft nader vorm gekregen met het project ' Vroeg er Op Af' .
Naast de cijfermatige resultaten zien we ook de maatschappelijke effecten in de vorm van onder meer samenwerking met schuldeisers en minder complexe schuldvraagstukken vanwege de preventieve aanpak.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
78 | Pagina
De aanpak van de schuldenproblematiek onder jongeren (project 'Oost-Groningen geld geletterd') is goedgekeurd in 2022. De uitvoering start in 2023. Het innovatieve programma 'Kansen voor Kinderen' kon in 2022 niet beginnen, omdat door het Nationaal Programma Groningen eerst een aanbesteding uitgeschreven moest worden voor het programma management. Deze aanbesteding is inmiddels afgerond. Verwachting is dat er in 2023 wordt gestart in verschillende Groningse gemeenten. Het is nog niet duidelijk wanneer dit in Veendam het geval is. Het programma voor het opleiden van Ervaringsdeskundigen is afgesloten en wordt nog geëvalueerd. De informatiefolder 'Wegwijzer, Leven met weinig geld', met daarin de voorzieningen van de gemeente, is via partners verspreid. Op de website van de gemeente en via social media wordt regelmatig aandacht besteed aan de verschillende voorzieningen, inclusief de gemeentepolis en kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Ook bij huisbezoeken in het kader van vroegsignalering worden de voorzieningen onder de aandacht van de inwoner gebracht. Vanuit het formulierenteam bij deBasis krijgen inwoners nog altijd ondersteuning bij de aanvraag van voorzieningen. Vanuit het armoedepact is een kleinere samenstelling ontstaan, namelijk Netwerk dat werkt'. De evaluatie van het armoedepact komt aan bod in 2023.
Stichting Urgente Noden Groningen & Drenthe (SUN G&D) verleent financiële hulp aan mensen die in dringende financiële nood verkeren. Het werkgebied van SUN omvat de gemeenten in de provincie Groningen en Drenthe die hieraan deelnemen. In die gemeenten kunnen medewerkers van instellingen waarmee SUN G&D afspraken heeft gemaakt, aanvragen indienen. SUN G&D helpt alleen als er geen of onvoldoende gebruik kan worden gemaakt van wettelijke regelingen of andere voorzieningen. Het geld voor de verstrekkingen komt van fondsen en donaties. De gemeente heeft in 2022 besloten om SUN G&D een subsidie te verstrekken.
Gerelateerde beleidsproduct: Huislijk geweld, Ouderen- en kindermishandeling Wat wilden we bereiken? Het meeste geweld in onze samenleving heeft plaats achter de voordeur. We willen dat onze inwoners veilig zijn, ook achter de voordeur. Inwoners wonen veilig en kinderen groeien veilig op in hun directe omgeving. We voorkomen en stoppen waar mogelijk alle vormen van huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Wat gingen we daarvoor doen? Inventariseren van stand van zaken rond aanpak huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Maken van plan van aanpak met betrekking tot huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Hierin wordt de zorgroute beschreven en hebben we met het onderwijs, huisartsen, medewerkers van de gemeente en andere professionele organisaties afspraken gemaakt over hun rol bij het signaleren van huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
79 | Pagina
Specifiek in 2022: De afgelopen twee jaar is het project 'Aanpak Huiselijk geweld en Kindermishandeling' uitgevoerd. Veendam beschikt dankzij dit project over een team multifocus opgeleide casusregisseurs huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit team benadert de problematiek van huiselijk geweld en kindermishandeling integraal vanuit een systemisch perspectief. Dat komt de samenwerking met Veilig Thuis Groningen ten goede. Bij de aanbesteding van de Algemene Voorziening Maatschappelijke ondersteuning zijn de systemische werkwijze en het Multi-Focus team HGKM geborgd. Het gemeentelijk meldpunt Zorg en Veiligheid kanaliseert de meldingen. De Multi-Focus casusregisseurs zijn de ambassadeurs van de nieuwe werkwijze binnen hun eigen organisaties en netwerk. De afsluitende bijeenkomst van het project in oktober 2021 informeert keten- en samenwerkingspartners breed over de nieuwe aanpak van HGKM in Veendam. Voor bestendiging van de systemische aanpak in de keten- en netwerksamenwerking partners in onze gemeente wordt een communicatiestrategie opgesteld. In de gebiedsgerichte aanpak van 'Noordwest op z'n best' wordt een project 'houding en handelen' uitgevoerd gericht op het gemeentelijke gebiedsteam Noord, Buurtteam Noordwest (onderdeel van de AVMO), de beide scholen, SMW, JGZ en de preventieve jeugdzorg op deze beide scholen.
Doel is een gezamenlijke oriëntatie op gezinnen en huishoudens waarover opvoedzorgen bestaan en versterking van de onderlinge samenwerking en bekendheid met de systemische werkwijze. Bezien wordt of deze aanpak verder over Veendam kan worden uitgerold. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Veilig Thuis Groningen (VTG) registreert en onderzoekt meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling (HGKM) in de provincie Groningen. Aanvullend hierop heeft in onze gemeente het team systemisch opgeleide casusregisseurs HGKM de taak op integrale wijze HGKM aan te pakken. Het team is samengesteld uit casusregisseurs van deBasis en gemeentelijke casusregisseurs jeugd. Vanwege personele wisselingen binnen het team in 2022 moet extra worden geïnvesteerd in de systemische expertise van de nieuwe leden. Wij stellen voor hiervoor extra geld vrij te maken en het resterende budget HGKM 2022 hiervoor aan te wenden. De samenwerking met VTG bij de overdracht naar onze gemeente blijft een punt van aandacht. Voor samenwerking tussen VTG en de lokale teams loopt een verbetertraject op provinciaal niveau. VTG wordt momenteel gefinancierd door de centrumgemeente, jeugdmiddelen via de RIGG en Wmo-middelen van de Groninger gemeenten. De aansturing van VTG door de gezamenlijke, opdrachtgevende Groningse gemeenten is versnipperd. Er wordt gewerkt aan een nieuw bestuur.
Dat komt er ook om zo meer grip te krijgen op de terugkerende problematiek van oplopende wachtlijsten. Eind 2022 is ambtelijk overeenstemming bereikt over het nieuw bestuur voor VTG. Bestuurlijke besluitvorming is in 2023 voorzien.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
80 | Pagina
In het kader van 'Noordwest op z’n best' hebben professionals van deBasis, GGD (Jeugdgezondheidszorg), Schoolmaatschappelijk Werk, Jeugdondersteuners (op school) en de gemeente de training ‘Houding & Handelen’ van GGD Fryslân gevolgd. Doel van deze training is om een gezamenlijke benadering te ontwikkelen bij ouders en gezinnen waarover opvoedzorgen bestaan. De training heeft als effect dat de netwerksamenwerking tussen de professionals is versterkt. Onderzocht wordt of en hoe de resultaten van deze training, ondanks de financiering met incidentele middelen (subsidie landelijk actieprogramma 'Geweld Hoort Nergens Thuis'), in 2023 kunnen worden geborgd. Gerelateerde beleidsproduct: Burgerparticipatie Wat wilden we bereiken? Een samenleving waar iedereen meedoet, inwoners naar elkaar omkijken en waar iedereen zich thuis voelt. Wat gingen we daarvoor doen? Geven van ondersteuning aan inwoners die niet kunnen meedoen. Aanscherpen opdrachtformulering door gemeente aan de opdrachtnemer en het opstellen van een plan van aanpak (uitvoeringsplan). Het huidige meldsysteem van de gemeente wordt aangepast, waarin naast klachten ook wensen geregistreerd kunnen worden. Er wordt een cursus/training aangeboden voor de (wijk)ambtenaren gericht op overheidsparticipatie. We stellen een systeem in van buurtbemiddeling: ondersteunen en faciliteren van inwoners.
Specifiek in 2022: Deelname van wijkambtenaren aan de training overheidsparticipatie ('Ruimtecoach light'). Ontwikkelen participatiebeleid / participatieverordening naar aanleiding van participatie in de omgevingsvisie. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Vanwege uitstel van de implementatie van de Omgevingswet is ook deelname aan de training overheidsparticipatie uitgesteld. De gemeenteraad van Veendam heeft in september 2009 zijn inspraakverordening, (Verordening inzake de wijze waarop ingezetenen en belanghebbenden bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid worden betrokken) vastgesteld. Met de komst van de Omgevingswet wordt via een wijziging in de Gemeentewet de inspraakverordening verbreed tot een gemeentelijke participatieverordening. In 2022 is een keuzedocument opgesteld met daarin een overzicht van de verplichtingen die de participatieverordening met zich meebrengt en de door het college van burgemeester en wethouders en gemeenteraad te maken keuzes.