08-01 Jaarstukken 2022 Gemeente Veendam
Tekst van het document
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
81 | Pagina
In Veendam wordt een sluitende aanpak van woonoverlast ontwikkeld in samenwerking met de betrokken de ketenpartners. Onder leiding van een regisseur Woonoverlast gaan gemeente (Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid), politie, deBasis, OGGZ-partners (GGD, Lentis en VNN), Acantus en verhuurders afspraken maken, hoe zij (complexe) woonoverlast in samenwerking willen aanpakken. In deze integrale procesaanpak staat beschreven wat de rollen, taken, bevoegdheden zijn van elke partij, welke instrumenten zij kunnen inzetten en hoe zij gaan samenwerken. Het woonoverlastproces wordt bekostigd door de gemeente Veendam met inzet van OGGZmiddelen en wordt goed gepositioneerd in relatie tot de ‘Aanpak Voorkoming Escalatie 2023 -2026’ ter uitvoering van het Integraal veiligheidsbeleidsplan van de gemeente Veendam en ten opzichte van het Veendammer OGGZ-netwerk. Het woonoverlastproces kent een eigen escalatieladder wat betreft maatregelen en te hanteren instrumenten. Een eerste, laagdrempelige stap in dit proces is buurtbemiddeling. Tegelijk met het woonoverlastproces start in Veendam een driejarige proef buurtbemiddeling. Gemeente en Acantus financieren die. De opdrachten aan de procesregisseur Woonoverlast en coördinator buurtbemiddeling zijn verstrekt. De coördinator Buurtbemiddeling participeert in het woonoverlastproces.
Na de voorbereidingen in 2022 starten beide projecten in 2023 daadwerkelijk. Bij de proef buurtbemiddeling wordt gestreefd naar samenwerking met andere Oost-Groninger gemeenten.
Gerelateerde beleidsproduct: Werk en inkomen Wat wilden we bereiken? Bevorderen van zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van de inwoners door middel van werk. Wat gingen we daarvoor doen? Volledige screening van het huidig uitkeringsbestand en indelen aan de hand van de participatieladder, waarbij aandacht is voor maatwerk. Stimuleren van banen voor uitkeringsgerechtigden en leer- en werkbanen voor jongeren door afspraken op te nemen bij aanbestedingen. Inzicht in de instroom van nieuwe aanvragen voor een uitkering met speciale aandacht voor statushouders en nieuwe instroom PGB-instellingen. Verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt met speciale aandacht voor vmbo-leerlingen en samenwerking tussen vmbo-scholen. Versterken van de lokale en regionale werkgelegenheid door onder meer ondernemersbijeenkomsten. Stimuleren van de weg van werk naar werk en van een uitkering naar werk in combinatie met inspanningen van inwoners zelf. Voortzetten van de doelgerichte schuldhulpverlening om inwoners nieuwe kansen te bieden. Organiseren van 1-loket in de gemeente voor inwoners met (hulp)vragen over financiën.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
82 | Pagina
Bestrijden van armoede, mede door een adequaat minimabeleid, en facilitering van maatschappelijke initiatieven. Tegengaan van laaggeletterdheid door een ruim aanbod van scholingsmogelijkheden en het gebruik van het Taalhuis. Herijking van het gemeentelijk integratiebeleid en het verbeteren van de startpositie van statushouders. Derde partijen worden ingeschakeld, zoals re-integratiebedrijven, uitzendbureaus wanneer dit leidt tot de kortste weg naar werk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de doelgroep van de statushouders. Specifiek in 2022: Er wordt uitvoering gegeven aan het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening. We willen nadrukkelijker uitvoering geven aan het adviesrecht voor bewindvoering. Nieuwe Wet inburgering wordt op 1 januari 2022 geïmplementeerd. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? Het aantal uitkeringen is in 2022 verder gedaald. De daling is groter dan waarop aan het begin van het jaar was gerekend. Daarnaast blijft op de arbeidsmarkt sprake van een mismatch. De voor werk beschikbare inwoners voldoen vaak niet goed aan de eisen van de werkgever. Gevolg hiervan is dat het aantal plaatsingen het afgelopen jaar iets kleiner was dan het voorgaande jaar. Omdat ook de instroom in de bijstand gering was, is per saldo het aantal uitkeringen toch gedaald. De implementatie van de Wet Inburgering 2021 is opgepakt binnen de organisatie.
Hierbij is aansluiting gezocht bij de bestaande praktijk van de uitvoering en zijn nieuwe taken en verantwoordelijkheden belegd binnen en buiten de organisatie. Door ketensamenwerking en samenwerking in de regio werken we aan passend aanbod voor onderwijs, ondersteuning en kansen op de arbeidsmarkt.
We hebben het adviesrecht voor bewind nog niet uitgevoerd. In 2023 gaan we bewind en de daarbij behorende kosten bijzondere bijstand analyseren en komen we met een advies. Het adviesrecht zal hierbij een onderdeel zijn.
Gerelateerde beleidsproduct: Toekomst participatiebedrijf Wat wilden we bereiken? Herijken positie Wedeka. Wat gingen we daarvoor doen? Ombouwen van Wedeka van het Wsw-bedrijf naar een leerwerkbedrijf met uitvoering van kostenverlagende of omzetverhogende maatregelen, waarbij rekening wordt gehouden met natuurlijk verloop van de Wsw, maar met behoud van leerwerkactiviteiten.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
83 | Pagina
Specifiek in 2022: Na besluitvorming door het Algemeen Bestuur van Wedeka over de randvoorwaarden start in 2022 de uitvoering van het ombouwplan tot een leerwerkbedrijf. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? In 2022 was een directiewisseling bij Wedeka. In overleg tussen de nieuwe directie en het bestuur van Wedeka is ervoor gekozen om, in de geest van het ombouwplan, de toekomst van Wedeka vorm te geven. Gerelateerde beleidsproduct:
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
84 | Pagina
Wat heeft het gekost?
2021
Primitieve begroting 2022
Baten
15.730.621
14.060.200
16.379.082
16.598.218
Lasten
30.572.049
29.676.067
35.756.233
32.692.975
Subtotaal programma 4.2
-14.841.429
-15.615.867
-19.377.151
-16.094.757
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
Subtotaal mutaties reserves
-
-
-
-
-14.841.429
-15.615.867
-19.377.151
-16.094.757
Omschrijving
Gerealiseerd resultaat programma 4.2
Realisatie
Begroting ná wijziging 2022
Realisatie 2022
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
85 | Pagina
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
per 1.000 inw. 15-64jr
2021
743,2
768,3
805,5
Jongeren met delict voor rechter
%
2021
1%
1%
1%
Kinderen in uitkeringsgezin
%
2021
8%
8%
6%
Netto arbeidsparticipatie
%
2022
69,9%
70,4%
72,2%
Werkloze jongeren
%
2021
3%
2%
2%
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners
2021
497,2
519,8
431,2
Lopende reintegratievoorzieningen
per 10.000 inw 15-64jr
2020
353,0
260,8
197,7
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
per 10.000 inwoners
2022
860
Geen data
700
Banen
Bron
Beschrijving
Het aantal banen, per 1.000 LISA inwoners in de leeftijd van 1564 jaar. CBS Het percentage jongeren (12Beleidsinformatie 21 jaar) dat met een delict Jeugd voor de rechter is verschenen. Percentage kinderen tot 18 CBS jaar die in een gezin leven dat Beleidsinformatie van een bijstandsuitkering Jeugd moet rondkomen. Het percentage van de CBS werkzame beroepsbevolking Beleidsinformatie ten opzichte van de Jeugd beroepsbevolking. CBS Het percentage werkloze Beleidsinformatie jongeren (16-22 jaar). Jeugd Het aantal personen met een CBS - Participatie bijstandsuitkering, per 10.000 Wet inwoners. Het aantal lopende reCBS - Participatie integratievoorzieningen, per Wet 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het CBS - Monitor kader van de Wmo. Voor de Sociaal Domein Wmo gegevens geldt dat het WMO referentiegemiddelde gebaseerd is op 137 deelnemende gemeenten.
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
86 | Pagina
Programma 5 - Financiën In dit programma worden diverse financiële producten verantwoord, zoals treasury, algemene uitkering, diverse belastingen en reserves.
Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Fiscaal beleid De uitvoering van steeds meer overheidstaken wordt naar de gemeentelijke overheid doorgeschoven. Daarnaast spelen er landelijk ontwikkelingen op het terrein van herziening van het belastingstelsel. Een en ander leidt mogelijk tot een uitbreiding van het huidige lokale palet aan gemeentelijke belastingen. Zo wordt gedacht aan herinvoering van de onroerende-zaakbelastingen op het gebruik van woningen en invoering van een ingezetenenbelasting. Wat wilden we bereiken? Een geactualiseerd fiscaal beleid. Het verminderen van het aantal bezwaren. Voldoen aan de landelijke voorschriften vanuit het toezichthoudend orgaan 'de Waarderingskamer'. Gerelateerde beleidsproduct: 930. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Wat wilden we bereiken? Een structureel sluitend financieel (meerjaren-)beeld. Het effectief en efficiënt verzorgen en beheren van algemene dekkingsmiddelen. Wat gingen we daarvoor doen? Specifiek in 2022: Jaarlijks terugkerend: Middels programmabegroting, voorjaarsnota, najaarsrapportage en jaarstukken wordt het financiële beeld gemonitord. Wat hebben we (niet) gedaan in 2022? De programmabegroting, voorjaarsnota en najaarsrapportage zijn aan u voorgelegd. Deze jaarstukken zijn het laatste onderdeel van de beleidscyclus 2022. Gerelateerde beleidsproducten: 911 t/m 920.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
87 | Pagina
Wat heeft het gekost? Omschrijving
Realisatie 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting ná wijziging 2022
Realisatie 2022
Baten Lasten
255.161 528.001
222.644 2.142.035
283.485 1.364.701
-37.357 132.077
Subtotaal Programma 5.0 (saldo)
-272.840
-1.919.391
-1.081.216
-169.434
Lokale heffingen Algemene uitkeringen Dividend Saldo financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen Subtotaal algemene dekkingsmiddelen
8.200.122 67.042.149 226.679 -19.957 908.929 76.357.922
8.373.756 69.131.367 83.000 1.148.246 78.736.369
8.313.756 75.208.747 206.513 1.148.246 84.877.262
8.494.574 76.240.630 196.633 -18.574 954.988 85.868.251
Overhead Onvoorzien Vennootschapsbelasting Subtotaal overige middelen
-13.292.054 26 -13.292.028
-14.800.550 -99.283 -50.000 -14.949.833
-17.202.434 -99.283 -50.000 -17.351.717
-15.746.924 167 -15.746.757
Onttrekking aan reserves (Baten) Toevoeging aan reserves (Lasten)
664.426 1.892.533
7.073.154 8.025.998
13.981.152 10.706.734
9.147.902 10.822.164
Subtotaal mutaties reserves
-1.228.107
-952.844
3.274.418
-1.674.262
Gerealiseerd resultaat programma 5.0
61.564.947
60.914.301
69.718.747
68.277.797
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
88 | Pagina
Paragrafen
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
89 | Pagina
Lokale heffingen De totale gemeentelijke belastingen en heffingen 2022 vinden hun rechtsgrond in onderstaande verordeningen op de heffing en invordering van: Leges Lijkbezorgingsrechten Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Rioolheffing Onroerend - zaakbelastingen Marktgelden Precariobelasting Bedrijveninvesteringszone (BiZ) Aan het eind van deze paragraaf is een financieel overzicht van de geraamde opbrengst in relatie tot de werkelijke opbrengst per heffing opgenomen. Onroerende zaakbelasting Onder de naam onroerende zaakbelastingen worden voor in de gemeente gelegen onroerende zaken twee directe belastingen geheven: een gebruikersbelasting voor een onroerende zaak die niet in hoofdzaak tot woning dient van degene die bij het begin van het kalenderjaar gebruiker is van deze onroerende zaak. een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht van een onroerende zaak (zowel woning als nietwoning). De opbrengst van de onroerendezaakbelastingen is een algemeen dekkingsmiddel. Tarieven onroerende-zaakbelastingen
2020
2021
2022
0,2261%
0,2318%
0,2160%
Eigenaren
0,3934%
0,4411%
0,4532%
Gebruikers
0,2718%
0,3035%
0,3255%
Bedragen x € 1.000
2020
2021
2022
1.892.811
2.007.744
2.249.215
479.016
474.018
502.044
- woningen
13.315
13.355
13.424
- niet-woningen
1.272
1.248
1.185
Woningen Eigenaren Niet-woningen
Economische waarde - woningen - niet-woningen Aantal objecten
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
90 | Pagina
WOZ-waarden Voor het belastingjaar 2022 is de WOZ-waarde bepaald naar de waarde peildatum 1-1-2021. In totaal zijn er 321 bezwaren ingediend. In onderstaande tabel is een uitsplitsing gemaakt. Nietwoningen 2021
Woningen 2021
Aantal bezwaren WOZ-waarde
Nietwoningen 2022
Woningen 2022
Bezwaar gegrond
79
19
234
31
Bezwaar ongegrond
139*
26*
87*
33*
Totaal
218
45
321
64
*Deze getallen omvatten zowel ongegrond, ambtshalve toetsing, ingetrokken en niet-ontvankelijk
Nietwoningen 2020
Woningen 2020
Aantal beroepszaken
Nietwoningen 2021
Woningen 2021
Gegrond
1
0
3
0
Ongegrond
5
0
1
0
Niet ontvankelijk/ingetrokken
4
2
1
1
In behandeling
4
0
0
1
Totaal
14
2
5
2
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site ‘waarstaatjegemeente.nl’. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Gemiddelde WOZ waarde
duizend euro
2022
180
229
317
Gemeentelijke woonlasten éénpersoons huishouden
euro
2022
865
920
823
Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden
euro
2022
925
998
905
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Bron
Beschrijving
CBS Statistiek De gemiddelde WOZ waarde Waarde van woningen. Onroerende Zaken Het gemiddelde totaalbedrag COELO, in euro's per jaar dat een Groningen éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Het gemiddelde totaalbedrag COELO, in euro's per jaar dat een Groningen meerpersoonshuishouden betaald aan woonlasten.
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
91 | Pagina
Rioolheffing Onder de naam rioolheffing wordt een belasting geheven van de eigenaar en de gebruiker van een perceel van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De opbrengst van de rioolheffing wordt voor verschillende doelen gebruikt: het dekken van de kosten voor de gemeentelijke riolering, het dekken van de kosten van inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerking van het ingezamelde hemelwater en tenslotte het dekken van de kosten voor het treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Bij de berekening van de tarieven wordt als basis gehanteerd een 100% kostendekkendheid. Tarieven rioolheffing
2020
2021
2022
Eigenarendeel
45,50
54,50
70,00
Eigenarendeel bijzonder objecten
13,00
17,00
26,00
Gebruikersdeel bij een waterverbruik <300 m3 per jaar
58,00
69,40
80,00
De kostendekkendheid is als volgt: Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
1.172.511
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
8.008
Netto kosten taakveld
1.164.503
Toe te rekenen kosten
70.462
Overhead incl. (omslag)rente
494.655
BTW
78.899
Totale kosten
1.808.519
Opbrengst heffingen
2.119.705
Dekkingspercentage
117,2%
Begroot dekkingspercentage
100,0%
Sinds 2014 hanteert de gemeente het zogenaamde 'ideaalcomplex', waarbij de lasten per jaar volledig door de rioolheffing worden gedekt. De voorziening rioolbeheer die ultimo 2013 resteerde is gefaseerd ingezet voor lastenverlaging van de burger. Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven van degene die feitelijk gebruik maakt van een perceel waarvan op grond van de Wet Milieubeheer een verplichting tot inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt. Ook voor deze heffing geldt dat ten aanzien van de te realiseren opbrengst het uitgangspunt van kostendekkende tarieven wordt gehanteerd.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
92 | Pagina
Tarieven afvalstoffenheffing
2020
2021
2022
Eenpersoonshuishouden
225,00
235,80
253,20
Meerpersoonshuishouden
279,00
292,40
314.10
De kostendekkendheid is als volgt: Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
3.036.336
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
452.988
Netto kosten taakveld
2.583.348
Toe te rekenen kosten
244.040
Overhead incl. (omslag)rente
626.854
BTW
434.899
*Totale kosten
3.889.141
*Opbrengst heffingen
3.698.803
Dekkingspercentage
95,1%
Begroot dekkingspercentage
100,0%
Er was in 2022 sprake van een onderdekking van € 190.338,-. Dit bedrag is onttrokken aan de voorziening egalisatie tarieven afval. Overige lokale heffingen Leges Op basis van de legesverordening worden rechten geheven ter zake van het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. De opbrengst dient ter dekking van de kosten die voor het verstrekken van deze diensten door de gemeente worden gemaakt. De kostendekkendheid is als volgt: (bedragen x € 1.000,-) Omschrijving
Titel 1*
Titel 2*
Titel 3*
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
1.130
1.017
210
2.357
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
0
0
0
0
Netto kosten taakveld
1.130
1.017
210
2.357
Toe te rekenen kosten
0
0
0
0
196
166
31
393
0
0
0
0
1.326
1.183
241
2.750
Opbrengst heffingen
364
1.404
11
1.779
Dekkingspercentage
27,5%
118,7%
4,6%
64,7%
40%
22%
12%
29%
Overhead incl. (omslag)rente BTW Totale kosten
Begroot dekkingspercentage
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
93 | Pagina
*Titel 1 Algemene dienstverlening Titel 2 Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese diensten richtlijn Lijkbezorgingsrechten Op basis van de verordening lijkbezorgingsrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. De kostendekkendheid is als volgt: Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
344.184
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
82.303
Netto kosten taakveld
261.881
Toe te rekenen kosten
0
Overhead incl. (omslag)rente
407.419
BTW
26.623
Totale kosten
695.923
Opbrengst heffingen
230.002
Dekkingspercentage
33,0%
Begroot dekkingspercentage
15,0%
Marktgelden Op basis van de verordening marktgelden wordt een recht geheven wegens het innemen van een standplaats op een marktterrein. De opbrengst dient ter dekking van de door de gemeente gemaakte kosten. Precariobelasting Op basis van de verordening precariobelasting worden belastingen geheven ter zake van het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. De opbrengst vloeit naar de algemene middelen. Bedrijveninvesteringszone (BiZ) Op basis van de verordening Bedrijven Investeringszone Centrum Veendam wordt een BIZ-bijdrage geheven. Deze wordt geheven op basis van een percentage van de WOZ-waarde met een vastgesteld minimum- en maximumbijdrage. De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting die onder andere kan worden gebruikt voor het organiseren van activiteiten en evenementen, voor winkeliersacties, promotie en voor de professionalisering van de winkeliersvereniging. Kwijtschelding Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om een belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
94 | Pagina
Het kwijtscheldingspercentage dat in Veendam wordt gehanteerd bedraagt 100%. Dit betekent dat alle belastingplichtigen die voldoen aan de kwijtscheldingscriteria in aanmerking kunnen komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding. Bij het beoordelen van een verzoek om kwijtschelding wordt ook rekening gehouden met eventueel vermogen, bezit auto, etc. Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor onroerend – zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en/of rioolheffing. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten van kwijtschelding. Voor het belastingjaar 2022 is gebruikgemaakt van de diensten van het Inlichtingenbureau en Involon. Het Inlichtingenbureau verzamelt gegevens bij het UWV, de Rijksbelastingdienst en de RDW, van de belastingplichtigen aan wie in 2021 kwijtschelding is verleend. Op basis van deze gegevens wordt op geautomatiseerde wijze getoetst of voor 2022 kwijtschelding verleend kan worden. De belastingplichtige hoeft hier niet zelf een verzoek voor in te dienen. Indien bij de geautomatiseerde toets een belemmering is vastgesteld worden er aanvullende gegevens bij de belastingplichtige opgevraagd. Bij een eventuele afwijzing kwijtschelding wordt het jaar daarop niet weer geautomatiseerd getoetst. De belastingplichtige kan dan wel weer een regulier kwijtschelding verzoek indienen.
Involon neemt het kwijtscheldingsverzoek in behandeling. Begroting ná Realisatie wijziging 2022 2022
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Rioolheffing
59.806
66.171
54.000
70.578
Afvalstoffenheffing
254.390
247.598
268.000
244.040
OZB
5.688
1.655
2.000
2.608
Totaal
319.884
315.424
324.000
317.226
2020
2021
2022
Aantal geautomatiseerde toetsen
897
888
878
IB Toegewezen
645
632
573
IB Afgewezen
252
256
305
Aantal reguliere verzoeken
717
611
685
315
262
335
7
15
19
395
583
331
Waarvan:
Waarvan: Volledig toegewezen Gedeeltelijk toegewezen Afgewezen
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
95 | Pagina
Overzicht woonlasten Eigen woning met een waarde van 2021 Waarde
2022
Huurwoning
2021
2022
€ 100.000 € 100.000
Voor meerpersoonshuishoudens a. onroerende-zaakbelasting
231,80
216,00
0,00
0,00
b. afvalstoffenheffing
292,40
314,10
292,40
314,10
c. rioolheffing eigenaar
54,50
70,00
0,00
0,00
d. rioolheffing gebruiker
69,40
80,00
69,40
80,00
Totaal
648,10
680,10
361,80
394,10
Toename t.o.v. 2021
4,94%
8,93%
Voor eenpersoonshuishoudens Totaal
594,50
Verschil t.o.v. 2021
619,20
305,20
4,15%
333,20 9,17%
Financieel overzicht lokale heffingen In onderstaand overzicht zijn de begrote en werkelijke opbrengsten aan gemeentelijke heffingen en leges vermeld.
Realisatie 2021
Primitieve begroting 2022
Begroting ná wijziging 2022
Realisatie 2022
OZB gebruik
1.296.029
1.314.646
1.314.646
1.392.211
OZB eigendom
6.892.006
7.046.960
6.986.960
7.088.091
Bedrijveninvesteringszone (BIZ)
137.200
139.373
139.373
139.489
Precariobelasting
12.087
12.150
12.150
13.853
8.337.322
8.513.129
8.453.129
8.633.644
Rioolheffing eigenaar
761.522
1.054.280
994.280
987.135
Rioolheffing gebruiker
984.009
975.211
1.095.211
1.132.686
Afvalstoffenheffing
3.437.383
3.681.948
3.681.948
3.698.803
Lijkbezorgingsrechten
227.720
82.502
82.502
230.002
Leges omgevingsvergunning
910.575
402.300
652.300
1.381.058
Leges burgerzaken
329.892
320.532
320.532
357.206
14.988.423
15.029.902
15.279.902
16.420.534
Algemene dekkingsmiddelen
Totaal lokale heffingen
Een toelichting op afwijkingen is opgenomen in de toelichtingen op het overzicht van baten en lasten.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
96 | Pagina
Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Algemeen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de aanwezige risico’s. Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de organisatie in staat is om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen is voldoende indien het saldo van de weerstandscapaciteit minus de aanwezige risico’s positief is. De weerstandscapaciteit betreft de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Een risico kan worden gedefinieerd als de kans waarmee een gebeurtenis zich kan voordoen en welke impact deze gebeurtenis heeft. Voor de bepaling van het weerstandsvermogen zijn alleen die risico’s van belang waarvoor geen maatregelen zijn getroffen. Een voorbeeld van een beheersmaatregel is het afsluiten van een verzekering. Definities Weerstandsvermogen:
Het vermogen van de gemeente om niet voorziene financiële tegenvallers op te kunnen vangen om teneinde haar taken voort te kunnen zetten.
Weerstandscapaciteit:
Middelen waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet voorziene tegenvallers te dekken.
Onbenutte belastingcapaciteit:
Het bedrag waarmee de belastingen nog maximaal kunnen toenemen volgens de normen van een artikel 12 aanvraag. In het geval van een onvoorziene tegenvaller zouden de belastingen nog met dit bedrag verhoogd kunnen worden.
Stille reserves:
Het verschil tussen de reële waarde van de activa en de boekwaarde.
Onvoorzien:
Het restant van het in de begroting opgenomen bedrag voor onvoorziene uitgaven.
Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s Het beleid betreffende het weerstandsvermogen kan als volgt worden weergegeven: de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen wordt jaarlijks door de raad vastgesteld bij de jaarstukken; de (incidentele) weerstandscapaciteit wordt in eerste instantie voor zowel incidentele als structurele tegenvallers gebruikt; structurele tegenvallers, zonder dat daar meevallers tegenover staan, worden afgedekt in de eerstvolgende meerjarenbegroting; risico’s worden jaarlijks beoordeeld en waar nodig aangepast. De inventarisatie wordt verwerkt in de jaarstukken.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
97 | Pagina
De inventarisatie van de weerstandscapaciteit Begripsbepaling Weerstandscapaciteit is de mate waarin de gemeente Veendam over middelen beschikt of kan beschikken om niet voorziene tegenvallers op te vangen. Onderscheid wordt gemaakt in de incidentele en de structurele weerstandscapaciteit. Onder incidentele weerstandscapaciteit wordt verstaan de capaciteit die de gemeente heeft om eenmalige tegenvallers op te vangen. Onder structurele weerstandscapaciteit verstaan we middelen die permanent inzetbaar zijn om tegenvallers op te vangen. In een overzicht ziet dit er als volgt uit: Tabel 1 Weerstandscapaciteit Bestanddeel
Incidentele
Structurele
weerstandscapaciteit
weerstandscapaciteit
Post onvoorzien
X
Algemene Reserve
X
Bestemmingsreserves (gedeeltelijk)
X
Stille reserves (saldo gesteld op nihil)
X
Onbenutte belastingcapaciteit
X
Begrotingsruimte (bezuinigingen/onvoorzien)
X
De weerstandscapaciteit van de gemeente Veendam kan theoretisch worden berekend uit de post onvoorzien, de reserves, een gedeelte van de bestemmingsreserves (reserve verliezen grondexploitaties), de onbenutte belastingcapaciteit en de stille reserves. De weerstandscapaciteit is als volgt gespecificeerd: Algemene reserves Bestemmingsreserves (gedeeltelijk) Onvoorzien Totaal
12,70 2,48 0,04 15,22
miljoen miljoen miljoen miljoen
De inventarisatie van de risico’s Algemeen In deze paragraaf worden een aantal uitgangspunten genoemd voor het berekenen van de gewenste hoogte van de weerstandscapaciteit. Het proces begint met het in beeld brengen van de risico’s. Vervolgens wordt de omvang van het risico bepaald met behulp van de onderstaande risicoscore tabel. Er wordt een inschatting gemaakt van de waarschijnlijkheid dat het risico zich daadwerkelijk zal voordoen.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
98 | Pagina
Tabel 2 Risicoscore Waarschijnlijkheid
Risicoscore op waarschijnlijkheid
Uitgedrukt in een percentage
Klein
1
1 tot 5
Beperkt
2
5 tot 25
Reëel
3
25 tot 50
Groot
4
50 tot 75
Zeer groot
5
75 tot 95
Proces Het bepalen van de risico’s is een regulier proces dat is geborgd in de organisatie. Dit betekent dat minstens ieder jaar de risico-inventarisatie opnieuw wordt uitgevoerd. De inventarisatie vindt plaats op basis van een lijst met risico’s (kwalitatief) en de bedragen en de inschatting van de kans dat een risico zich daadwerkelijk voordoet (kwantitatief). Op deze wijze kan beoordeeld worden of bestaande risico’s nog actueel zijn en de inschatting van kansen en bedragen nog een goede weerspiegeling is. Daarnaast kunnen risico’s vervallen (omdat het risico inmiddels is ondergebracht bij een verzekeraar, of door het afstoten van taken / werkzaamheden) en dan worden deze uit de lijst verwijderd. Tenslotte kunnen zich in het afgelopen jaar nieuwe risico’s hebben voorgedaan die impact hebben op het weerstandsvermogen. In deze paragraaf wordt deze actualisatie gepresenteerd.
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
99 | Pagina
Gesignaleerde risico’s De organisatie heeft een inventarisatie gemaakt van de mogelijke risico’s die de gemeente Veendam loopt aangaande haar processen, producten en diensten. Deze inventarisatie heeft geleid tot de onderstaande lijst met gesignaleerde risico’s: Omschrijving risico Veendam
Oorzaak
Ontwikkeling Arbeidsmarkt.
Risico op kwaliteitsverlies, Vergrijzing, krapte en bezuinigingen. meer inhuur.
3
50
€100.000
2
Gewaarborgde geldleningen. Het betreft hier voornamelijk een tertiaire achtervang. De risico’s achten wij vrij gering.
Ontwikkelingen kapitaalmarkt.
Financiële tegenvallers
1
5
€1.000.000
3
Prijsontwikkelingen.
Geo-politieke wereldwijde spanningen.
75
4
Sterk oplopende prijsontwikkelingen. Schadeclaims, waarvan onduidelijk is in hoeverre de verzekering deze zal afdekken
4
Aansprakelijkheidsstelling Toename claimcultuur. en
1
Extra rentekosten op de project investeringen en extra handelingskosten voor project begeleiding
Mogelijk afboekingen op eventuele (te) hoge boekwaarden.
Nr.
1
De moeilijke markt voor winkels/woningen leveren voortschrijdend inzicht in de planvorming van de verantwoordelijk projectontwikkelaar. De afspraken uit de samenwerkingsovereenkomst worden geconcretiseerd.
Gevolg
Kans
Percentage
€ 150.000
De achtervangpositie en de ontwikkeling van de achtervangpositie blijven monitoren en daar waar nodig aanvullende maatregelen nemen om de risico’s te beperken.
€1.000.000
€ 3.000.000
€ 1.500.000
5
€0
€ 500.000
€ 12.500
3
50
€0
€ 1.600.000
€ 400.000
1
5
€1.000.000
€ 8.800.000
€ 245.000
€5.000.000 € 20.000.000
€ 6.250.000
Economische recessie i.r.t. eigendommen. Eén van de neveneffecten van de Gewijzigde omstandigheden recessie is de vastgoedmarkt. waardedaling van het onroerend goed.
7
Benodigd Veranderde markt weerstandsvermogen t.b.v. bedrijventerreinen en het grondbedrijf. woongebieden.
3
50
8
Niet voldoen aan voorwaarden met betrekking tot de beveiliging van Suwinet.
Niet goed afschermen van en toezien op het gebruik van Suwinet. Afsluiten Suwinet en boete Dit om ongeoorloofd gebruik door opgelegd door CBP. gebruikers.
1
5
Nr.
Omschrijving risico Veendam
Oorzaak
Gevolg
Invoering nieuw verdeelmodel inkomensdeel Participatiewet (BUIG)
Kans van grotere tekorten (enigszins kan dit gecompenseerd worden door vangnetregeling met drempel van 7,5%).
Kans
Percentage
€0
Minimaal Financieel effect
€ 350.000 Incidenteel Beperkt
€ 850.000 S
Maximaal Financieel effect
Ja
25
€500.000
€ 1.000.000
Nee
De controles op passend gebruik van Suwinet verlopen op periodieke basis.
3
90
€2.500.000
€ 3.000.000
€ 2.475.000
11
Ontwikkelingen WMO
3
25
€200.000
€ 500.000
€ 87.500
12
Financiële risico's van Lagere rijksbijdrage SW als verbonden partijen, in casu onderdeel sociaal domein SW-bedrijf Wedeka
Hogere eigen bijdrage gemeente door hogere exploitatietekort Wedeka
3
50
€200.000
€ 350.000
€ 137.500
13
Wet Kenbaarheid Publiekrechtelijke Beperkingen
Dat de Publiekrechtelijke Beperkingen bij een aan of verkoop niet bekend zijn. Hieruit kunnen schadeclaims ontstaan. Het betreft voornamelijk monumentale panden.
2
25
€0
€ 75.000
€ 9.375
14
MDT Garantstelling voor Financiële consequenties aanvulling ontslaguitkering Afspraken uit het Sociaal Plan 2019 bij daadwerkelijk, niet MDT personeel na verwijtbaar, ontslag. verzelfstandig
3
25
€0
€ 300.000 Incidenteel Beperkt
€ 37.500
€ 11.625.625
Beheersmaatregelen De gemeente heeft verder geen invloed in de verdeelsystematiek van het rijk. Aan de lastenkant worden diverse maatregelen ingezet om de uitkeringslasten te beperken en/of te reduceren. Landelijke trend dat kosten jeugdzorg stijgen. Er wordt ingezet op meer monitoring en inzicht in de kosten. Daarnaast bereiden we een aantal maatregelen voor om te transformeren. Dit moet op termijn ook leiden tot lagere kosten.
€ 187.500
Ontwikkelingen Jeugd
€11.500.000 € 45.325.000
Er zijn nadere afspraken gemaakt met de ontwikkelaar.
Incident eel Kans * (I) of Beïnvloedbaar Kans * Bedrag Bedrag Structureel Ja/Nee/Beperkt Incidenteel Structureel (S)
2
Totaal risico's
Adequate monitoring van de prijsontwikkelingen.
€ 21.250
10
Jaarstukken 2022 gemeente Veendam
Beheersmaatregelen
€ 5.000.000
6
Bijdrage rijk is gedaald en verstrekkingen c.q. voorzieningen zijn gestegen. Er worden tijdelijk Structurele overschrijding extra middelen ter beschikking van jeugdbudget. gesteld. De structurele impact is nog niet helder. Nieuwe regelgeving i.v.m. invoering Hogere kosten gemeente abonnementstarief
Incident eel Kans * (I) of Beïnvloedbaar Kans * Bedrag Bedrag Structureel Ja/Nee/Beperkt Incidenteel Structureel (S)
Adequate strategische personeelsplanning.
Kerkstraat West. De moeilijke markt heeft invloed op het ontwikkeltempo.
Onzekerheid over hoogte rijksvergoeding Participatiewet inkomensdeel (BUIG).
Maximaal Financieel effect
€ 112.500
5
9
Minimaal Financieel effect
Wedeka treft maatregelen om tot een betere kostenbeheersing te komen door opstellen bedrijfsplan. Over de voortgang vindt bestuurlijke en ambtelijke afstemming plaats.
We monitoren de ontwikkelingen en als daar aanleiding toe is, ondernemen we maatregelen om (financiële) effecten te beperken. €0
Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 26 juni 2023
100 | Pagina