06-01-02 Jaarstukken 2021
Tekst van het document
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
59 | Pagina
Programma 4.1.3 - Toezicht en handhaving Onder het deelprogramma toezicht en handhaving valt enerzijds het beschikbaar stellen van in gezamenlijkheid (de GR Veiligheidsregio Groningen) bepaalde middelen ten behoeve van crisisbeheer, brandveiligheid, rampenbestrijding en andere vormen van brandweerzorg. Aan de andere kant is er sprake van middelen en andere randvoorwaarden (beleid en uitvoeringsregels) welke de ‘eigen’ openbare orde en veiligheid betreffen en waarbij verbonden partijen of ketenpartners samen met de gemeente integraal optrekken. De rol van de burgemeester als bestuursorgaan met eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden, is hierin vooral die van regisseur en aanjager, maar ook in zekere interventies eigenstandig. Namens de burgemeester is het team Openbare Orde en Veiligheid (team OOV) praktiserend. Vooral in het tot stand brengen van een meer en sterkere verbinding tussen de domeinen zorg en veiligheid is dit team een belangrijke schakel. De sociale veiligheid of de leefbaarheid in de gemeente wordt daarmee gediend.
Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Brandweer Op 1 januari 2014 zijn de 18 noordelijke brandweerorganisaties samengesmolten in een nieuwe regionale organisatie: de Veiligheidsregio. Het Algemeen Bestuur bestaat uit alle burgemeesters in de provincie Groningen (veiligheidsbestuur). Wat wilden we bereiken? De prioriteiten en doelstellingen bij brandveiligheid zijn: Het voorkomen en bestrijden van rampen en crises. Het voorkomen, beperken en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar en het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand. Een optimaal brandveiligheidsniveau in onze regio. Hiervoor kent de brandweerzorg een integrale benadering van de veiligheidsketen. Een effectieve en ondersteunende bedrijfsvoering. Om brandonveilige situaties te voorkomen worden in vergunningen waar dat nodig is een brandveiligheidadvies opgenomen. Het brandveiligheid bewustzijn van burgers moet vergroot worden waardoor de brandveiligheid vergroot kan worden. Dit gebeurt door het geven van voorlichting aan strategische partners, op basisscholen en na brand. Bij de bouw van gebouwen met complexe brandveiligheid controleren wij de brandveiligheid. Hiermee voorkomen wij handhaving en aanpassingen achteraf. Wij willen het spontane naleefgedrag bij gebruik verhogen naar 50 procent door gericht meer in te zetten op voorlichting/bewustzijn bij gebruik.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
60 | Pagina
Werkwijze Brandveiligheid: De komende jaren wil de brandweer meer tijd vrijmaken voor het geven van voorlichting. Op basis van het geconstateerde naleefgedrag en een risicoanalyse wordt een verdeling gemaakt. Bij minder diepgaande controles wordt bijvoorbeeld alleen gekeken naar gebruiksaspecten en bij meer diepgaande controles wordt ook gekeken naar bouwkundige en installatietechnische aspecten alsmede naar de interne organisatie en het gebruik. Wat gingen we daarvoor doen? Naast de afspraken op het gebied van toezicht en advies (risicogericht aan de hand van een brandrisicoprofiel) levert de brandweer inspanningen op het gebied van brandveilig leven: inzetten op gedragsverandering in de woonomgeving met focus op zelfredzaamheid en vluchtveiligheid. Daarmee dragen wij bij aan de gemeenschappelijke doelstelling van Brandweer Nederland: ‘minder branden, minder slachtoffers en minder schade’. Specifiek in 2021: Op basis van het vastgestelde Veiligheidsplan van de VRG voor de planperiode 2020-2024 zullen de daarin geformuleerde ambities in de komende jaren worden uitgewerkt en in uitvoering worden gebracht. In het oog springend is de discussie over het niet overal voldoende beschikbaar zijn van bluswater in met name de buitengebieden (de zgn. witte vlekken). Daarnaast is door de discussies over brandweervrijwilligers en de beroepsbrandweer risico op onvoldoende paraatheid.
Naast allerlei andere tendensen en ontwikkelingen betekent dat er opnieuw een visie op de brandweerzorg moet worden geformuleerd. De revitalisering van het centrum van Veendam is een mooi moment om aandacht te besteden aan gebouwen waar twee verschillende gebruiksfuncties boven elkaar zijn gelegen, bijvoorbeeld wonen boven een bijeenkomstfunctie of een kantoorfunctie. Het covid 19-virus heeft behoorlijke impact op de maatschappij. Dit heeft ook haar invloed op het houden van toezicht. Ook in 2021 is de verwachting dat toezicht op de conventionele manier lastig zal zijn. We zullen dan ook meer een appèl doen op brandveilig leven activiteiten. Jaarlijks terugkerend: Het op basis van de in de GR bepaalde financiële bijdrage, medebekostigen van het voldoende geprepareerd zijn van de brandweer in onze gemeente ; Het verlenen van vergunningen voor bouwwerken, maar ook voor publieksevenementen op basis van een tijdig vertrekt advies van de VRG en op basis van een vooraf bepaalde risico inschatting. En de wijze waarop daarin geanticipeerd kan worden om de veiligheid te kunnen garanderen. Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? In 2021 is de regionale 'Visie Brandweerzorg 2030' opgesteld en het heeft ook het organisatieplan 2022-2025 opgeleverd. De uitvoering en gevolgen zijn medio 2022 inzichtelijk. Wegens de geldende coronamaatregelen zijn in 2021 geen controles geweest.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
61 | Pagina
Bluswatervoorziening Er is tussen de gemeente, waterbedrijf Groningen en de veiligheidsregio een nieuwe overeenkomst bluswatervoorziening gesloten. Er heeft inventarisatie van objecten zonder bluswatervoorziening - de zogenaamde 'witte vlekken - plaatsgevonden. Daarvoor zijn enkele beheersmaatregelen getroffen. Integraal veiligheidsbeleid In 2021 is gestart met het opstellen van nieuw Integraal Veiligheidsbeleid. Een van de vijf hoofdthema's is fysieke veiligheid. Daar vallen thema's als brandveiligheid, externe veiligheid, rampenbestrijding en crisis onder. Er is een inventarisatie geweest van risico's en de zelfredzaamheid van inwoners. Op basis van de inventarisatie wordt geanalyseerd welk beleid nodig is voor komende jaren. Als gevolg van de coronapandemie gingen veel evenementen niet door. Daarmee heeft ook geen toezicht plaatsgevonden. Gerelateerde beleidsproduct: 120. Toezicht en handhaving Openbare Orde en Veiligheid Wat wilden we bereiken? Op het gebied van de Openbare orde en veiligheid (OOV) gaat het om het bereiken of in stand houden van een zeker niveau of mate van veiligheid en leefbaarheid. Begrippen als overlast en ordeverstoring duiden hierin de ongewenste situatie aan waarin de gemeente - en bestuurlijk gezien de burgemeester- vooral een regisserende en coördinerende rol heeft om te komen tot een situatie van rust en beheersing.
Daarbij willen we integraal werken aan de bestrijding van allerlei vormen van ondermijning en willen we de verbinding tussen zorg en veiligheid zoals die is gelegd verder verstevigen en verbreden . Op basis van een Integraal Veiligheidsbeleidsplan willen we daarin keuzes maken en prioriteiten stellen. Samen met partners werken we in de bestrijding van onveilige situaties aan structurele oplossingen waaronder ook aan het voorkomen van deze situaties in de toekomst (preventie). Wat gingen we daarvoor doen? Specifiek in 2021: Voor 2021 zal er nog extra aandacht moeten zijn voor het toezicht en de handhaving op de coronaregels al dan niet vervat in een Coronawet. Daarnaast zal er onverminderde aandacht zijn voor het tegengaan van ondermijnende criminaliteit in wijken en buurten. Juist de leefbaarheid en ook de veiligheid van deze buurten staat daarmee immers onder druk. Daarnaast zal er ook meer en meer aandacht zijn en inspanning worden geleverd om de thema’s zorg en veiligheid met elkaar te verbinden en een integrale aanpak te krijgen op o.a. personen met verward gedrag en op hen die door het mijden van zorg de leefbaarheid en/of veiligheid in de buurt aantasten. Uiteraard betekent dit ook een inspanning van preventieve aard door vroegsignalering en tijdige interventies in kwetsbare buurten.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
62 | Pagina
Jaarlijks terugkerend:
Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? In oktober heeft de gemeente deelgenomen aan de Veiligheidsweek. Ze nam deel aan de Landelijke Wapeninleveractie. Voor de handhaving van de Tijdelijke Maatregelen Covid-19 zijn tijdelijk twee extra toezichthouders ingehuurd. Voor de aanpak van overlast in Borgerswold is extra toezicht ingehuurd en extra politiecapaciteit ingezet. In 2021 is geactualiseerd Damoclesbeleid (repressief drugsbeleid) vastgesteld. Dit wordt structureel toegepast . In 2021 is gestart met de ontwikkeling van een integraal veiligheidsplan. Hiervoor heeft een inventarisatie van risico’s, bijvoorbeeld via een enquête onder inwoners, plaatsgevonden . Gerelateerde beleidsproduct: 140. Toezicht en handhaving (Wabo) Wat wilden we bereiken? Een samenleving waarin de gestelde normen voor een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid worden nageleefd. Het beheersen van risico's voor de samenleving staat centraal. De inwoners van Veendam moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zicht heeft op deze risico’s en die zo goed mogelijk onder controle heeft. Voorwaarde van een adequate bescherming van de leefomgeving is het voldoen aan de landelijk vastgestelde kwaliteitscriteria. Toezicht en handhaving is gericht op: Preventie: het voorkomen van situaties waarin de gestelde normen worden overtreden.
Consequente en duidelijke aanpak bij het niet naleven van regels. Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van burgers. Kenbaarheid van regels. Wat gingen we daarvoor doen? Specifiek in 2021: Evalueren van snelle en simpele dienstverlening (balievergunning) voor de eenvoudige verbouwingen in en om het huis en voorstellen doen om deze dienstverlening mogelijk verder uit te breiden. Doorontwikkelen werkprocessen voorbereidend op de Omgevingswet. Een volgende efficiencyslag maken door de werkprocessen rondom vergunningverlening, toezicht en handhaving digitaal te ondersteunen. Samen met de uitvoeringsorganisaties en de andere bevoegd gezagen zorgen dat toezicht en handhaving (bijvoorbeeld bij meervoudige vergunningen) goed zijn afgestemd op de bedoelingen en eisen van de Omgevingswet. Meer communiceren over de processen rondom Omgevingsvergunningen voor de activiteit bouw en ook de informatievoorziening daarover verbeteren.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
63 | Pagina
Jaarlijks terugkerend: Adequate uitvoering wettelijke vergunningverlenende en toezichthoudende taken op gebied van de Wabo en milieu. Dit laatste in samenwerking met de Omgevingsdienst Groningen. Het permanent beoordelen en verbeteren van de VTH-taken en het periodiek verantwoording hiervoor afleggen aan het college en de raad via het Beleidsplan VTH. Er wordt ingezet op een passende interventie bij iedere overtreding conform de Landelijke Handhavingsstrategie. Bij bouwprojecten wordt in een zo vroeg mogelijk stadium aandacht gegeven aan een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid. Begeleiding en waar nodig interventie van dergelijke projecten is daarbij van groot belang. In geval van klachten of meldingen wordt eerst onderzocht in hoeverre er minnelijke oplossingen mogelijk zijn. Evidente schendingen van de basisbeginselen van veiligheid en leefbaarheid worden actief aangepakt. Duidelijke en adequate communicatie over de gestelde regels en normen, zodat de bewustwording hierover bij de burger en het bedrijfsleven wordt vergroot en spontaan naleefgedrag wordt bevorderd. Voor het onderdeel Milieu heeft Veendam haar taken ondergebracht in de Omgevingsdienst Groningen (ODG). Actuele vergunningen zijn van belang voor het goed en adequaat uitvoeren van de werkzaamheden binnen de ODG.
Dit betekent dat vergunningen actueel moeten worden gehouden door ze aan te passen wanneer daar aanleiding toe bestaat. Wat hebben we (niet) gedaan in 2021?
Er is een start gemaakt met het proces om te komen tot een integraal uitvoeringsprogramma Fysieke Leefomgeving (handhavingsplan). De evaluatie van de snelle en simpele dienstverlening wordt meegenomen bij de voorbereiding op de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2023-2027. De werkprocessen zijn voorbereid op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De efficiencyslag door het proces meer digitaal te ondersteunen is deels in 2021 afgerond. Het gehele werkproces van een binnengekomen aanvraag voor een vergunning tot en met het verzenden van de vergunning gaat volledig digitaal. Het vervolgproces rondom toezicht en handhaving is nog niet opgepakt en wordt in 2022 verder uitgevoerd. Er vindt nadere afstemming plaats met onze ketenpartners rondom het afhandelen van complexe aanvragen. Deze afstemming is voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet afgerond. Er is een groot communicatief traject opgezet rondom de Omgevingswet 'Veendam Vooruit'. De informatievoorziening op het Omgevingsplein is op orde. Alle informatie die nodig is om een plan te kunnen realiseren, is te vinden op de website van de gemeente Veendam .
Gerelateerde beleidsproduct: 140.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
64 | Pagina
Wat heeft het gekost? Omschrijving
Realisatie
Primitieve begroting 2021
2020
Begroting ná wijziging 2021
Realisatie 2021
Ba ten
14.937
30.737
137.673
196.010
La s ten
2.502.883
2.745.713
2.402.747
2.334.871
Subtotaal Programma 4.1.3
-2.487.946
-2.714.976
-2.265.074
-2.138.861
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
Subtotaal mutaties reserves
-
-
-
-
-2.487.946
-2.714.976
-2.265.074
-2.138.861
Gerealiseerd resultaat programma 4.1.3
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
65 | Pagina
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Verwijzingen Halt
per 1.000 jongeren
2020
5
9
11
Winkeldiefstallen
per 1.000 inw
2021
2,4
2,1
1,8
Geweldsmisdrijven
per 1.000 inw
2021
5,8
4,3
4,3
Diefstal uit woning
per 1.000 inw
2021
0,7
1,2
1,3
Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte)
per 1.000 inw
2021
8,0
6,7
6,1
Bron
Beschrijving
Het aantal verwijzingen naar Bureau Halt Halt, per 1.000 jongeren in de leeftijd van 12-18 jaar CBS Het aantal winkeldiefstallen Geregistreerde per 1.000 inwoners criminaliteit & Diefstallen Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van CBS geweldsmisdrijven zijn Geregistreerde seksuele misdrijven, criminaliteit & levensdelicten zoals moord en Diefstallen doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, ect.) CBS Geregistreerde Het aantal diefstallen uit criminaliteit & woningen, per 1.000 inwoners Diefstallen CBS Het aantal vernielingen en Geregistreerde beschadigingen, per 1.000 criminaliteit & inwoners Diefstallen
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
66 | Pagina
Programma 4.2 - Kwaliteit door participatie Dit deelprogramma gaat over het volwaardig deelnemen aan de maatschappij. Bijzondere aandacht wordt geschonken aan wijkgericht werken, jeugd, mantelzorg en vrijwilligersbeleid, kansrijke werkzoekenden en culturele minderheden. Het Centrum voor Jeugd en de doorontwikkeling is een continue proces.
Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Welzijn, jeugd en zorg in de wijken en dorpen Wat wilden we bereiken? Alle inwoners weten waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen, zodat iedereen die zorg of hulp nodig heeft passende ondersteuning krijgt (‘licht waar het kan, specialistisch waar het moet’). Dit doen we door consequent uit te gaan van de unieke inwoner, zijn of haar behoefte, hulpvraag en eigen mogelijkheid en de sociale context waarin hij of zij verkeert. Altijd moet individueel worden beoordeeld welke oplossing het beste is. We beperken of voorkomen onnodige en dure zorg en ondersteuning. Uitgaan van de zorgvraag is essentieel. We willen daarom een integraal werkende herkenbare laagdrempelige toegangsvoorziening WMO en jeugd in de wijk. Wat gingen we daarvoor doen? We zorgen voor een laagdrempelige, multidisciplinaire toegangsvoorziening waar inwoners met al hun zorgvragen terecht kunnen. We maken de optimale afstemming tussen de Jeugdwet en Wmo mogelijk. We kunnen doorlopend zorgarrangementen realiseren. Hier worden duidelijke afspraken over gemaakt met betrokken partners. We informeren inwoners (onder wie jeugdigen en hun ouders) waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen.
We gaan uit van de zorgvraag, zetten in op signalering en preventieve hulp en ontwikkelen, mede op basis van kosten- batenanalyses, kwalitatief goede preventieve programma’s. Dit doen via samenwerking met betrokken organisaties, zoals onderwijs en huisartsen, welzijn en jeugdhulpaanbieders en andere ketenpartners. We zorgen dat inwoners ondersteuning ontvangen van goed opgeleide deskundige professionals. Samen met zorg- en welzijnsaanbieders, mantelzorgers en vrijwilligers zoeken we naar praktische en slimme oplossingen om de huidige mantelzorgers en vrijwilligers te ontlasten We brengen de doelen, resultaten en kosten-baten van lopende lokale trajecten en projecten in kaart: school als wijk, pilot taskforce thuiszitters, inzet schoolmaatschappelijk werk en experiment kindcentrum Wim Monnerauschool. Op basis hiervan stellen we (opnieuw) de afspraken vast tussen onderwijs, gemeente/leerplicht, welzijn, GGD en jeugdhulpaanbieders. Kinderen en jeugdigen kunnen daardoor thuisnabij onderwijs volgen. Ook de aanpak van schoolverzuim wordt hierbij betrokken.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
67 | Pagina
We monitoren de kwantiteit van de voorziening en kwaliteit van de uitvoering. In 2019 willen we instrumenten (door)ontwikkelen om de kwaliteit van de algemene voorziening en de inzet van (jeugdhulp) voorzieningen (beter) in kaart te brengen. We bevorderen de samenwerking tussen huisartsen en het team van de algemene toegangsvoorziening. Wij ondersteunen, faciliteren, verbinden en stimuleren vrijwilligers(organisaties). Zo kunnen alle inwoners met plezier bijdragen aan een bruisende, zorgzame en leefbare omgeving. We maken met professionals van het Centrum voor Jeugd en Gezin en de gecertificeerd e instellingen afspraken over de maximale inspanningen die door hen worden geleverd om uithuisplaatsingen en onder toezichtstellingen te voorkomen. Voor kinderen die te maken hebben met de gevolgen van complexe scheidingen maken we ketenafspraken over preventieve en specialistische ondersteuning, zodat zij zo snel mogelijk passende hulp hebben. We kopen samen met de andere gemeenten in de provincie Groningen via de RIGG (Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten) alle noodzakelijke gespecialiseerde je ugdhulp in. Samen met de RIGG-gemeenten werken we aan de beheersbaarheid van de uitgaven in de jeugdhulp. Specifiek in 2021: In 2021 wordt de doorontwikkeling van de algemene voorziening voortgezet om te komen tot een brede laagdrempelige inloop.
Hierbij wordt aangesloten op bestaande inloopvoorzieningen. De Ommelander samenwerking wordt verlengd in 2021. Voorbereidingen worden gecontinueerd voor de nieuwe inkoop van WMO en jeugdhulp vanaf 2022. OJG'ers worden uitgerold bij alle huisartsen en de afspraken worden formeel vastgelegd. De samenwerking tussen jeugdhulp en scholen wordt geïntensiveerd en voorgezet. Hierbij wordt aangesloten op de zorgroute. De onderwijszorgklas wordt gecontinueerd. De transformatie binnen jeugd en WMO wordt verder vormgegeven om beter grip te krijgen op de uitgaven. Buurtdiensten en De Nieuwe Zorg Thuis ontvangen subsidie om de huishoudelijke ondersteuning uit te voeren. Jaarlijks terugkerend: Wij ondersteunen, faciliteren, verbinden en stimuleren vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties. Zo kunnen alle inwoners met plezier bijdragen aan een bruisende, zorgzame en leefbare omgeving. Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? De Europese aanbesteding om de Wmo-begeleiding en het welzijnswerk vanaf 1 januari 2022 als één algemene voorziening (AVMO) aan inwoners aan te bieden is succesvol afgerond in 2021. Hiermee is een integraal werkende en brede laagdrempelige voorziening gerealiseerd en wordt aangesloten op de al bestaande inloopvoorzieningen. Door te werken met één ingang wordt het voor inwoners duidelijker waar zij terecht kunnen met hun ondersteuningsvraag.
Er werd actief ingezet op het vergroten van de ondersteuning vanuit de algemene voorziening begeleiding. Door de coronamaatregelen was het gedurende het jaar lastig om (meer) collectieve activiteiten te realiseren. Waar nodig is ondersteuning op maat geleverd.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
68 | Pagina
De Ommelander Samenwerking is verlengd in 2021 voor één jaar. Alle huisartsenpraktijken in Veendam hebben een Ondersteuner Jeugd en Gezin. In samenwerkingsovereenkomsten hebben de jeugdhulpaanbieder, de huisarts en de gemeente de afspraken vastgelegd over de taken en verantwoordelijkheden van de partijen. De samenwerking tussen Westerwinde en jeugdhulporganisatie Cosis ten behoeve van de leerlingen in de onderwijszorgklas is voortgezet. Dit is regionaal een goed voorbeeld voor de wijze waarop transformatie jeugdhulp en passend onderwijs kan worden gerealiseerd. De voorbereidingen voor de proef 'Jeugdhulp op School' bij twee reguliere basisscholen zijn afgerond. Dat geldt ook voor de inzet van het schoolmaatschappelijk werk en het daarmee beter aansluiten op de onderwijs-zorgstructuur. De maatschappelijk werkers van Compaen en de gemeentelijke casusregisseurs ontwikkelen met ondersteuning van Molendrift aan eerder, preventief, passende ondersteuning bij scheiding. Zo kan escalatie naar een complexe scheiding voorkomen worden. Buurtgezinnen heeft in 2021 24 vraag- en steungezinnen gekoppeld. Met andere gemeenten in de jeugdhulpregio Groningen is ingestemd om bij de inkoop van jeugdhulp te gaan werken met een hybride-model. Openhouse inkoop en integrale taakgerichte inkoop en bekostiging van jeugdhulp vullen elkaar hierin aan.
De voorbereidingen voor de aanbesteding van een Algemene Voorziening Ambulante Jeugdhulp (AVAJ) in Veendam zijn gestart. De AVAJ wordt taakgericht gefinancierd. De overige jeugdhulp blijven we met de andere gemeenten inkopen via de RIGG. De eerste stappen zijn gezet om met de gemeenten in de provincie Groningen, jeugdhulpaanbieders, cliënten en onderwijs vorm en inhoud te geven aan de 'Norm voor Opdrachtgeverschap', zoals vastgesteld door de VNG. Gerelateerde beleidsproduct: Eenzaamheidsbestrijding Wat wilden we bereiken? Eenzaamheid treft inwoners van alle leeftijden. Prioriteit om deze problematiek aan te pakken gaat daarbij in eerste instantie uit naar de ouderen. Die blijven langer thuis wonen. Dat kan gepaard gaan met gevoelens van eenzaamheid als er steeds meer mensen om je heen wegvallen en je eigen gezondheid brozer wordt. Wat gingen we daarvoor doen? We informeren wijkverpleegkundigen en huisartsenpraktijken over de mogelijkheden van dagbesteding voor ouderen. We anticiperen op deze ontwikkeling door in te zetten op positieve gezondheid en participatie. Daarbij werken we nauw samen met Menzis. We doen mee aan het landelijke actieprogramma 'Eén tegen eenzaamheid'. Specifiek in 2021: We gaan weer activiteiten organiseren binnen de Week van de Eenzaamheid. We zijn aangesloten bij het pact tegen eenzaamheid.
Er wordt een lokale coalitie tegen eenzaamheid opgezet.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
69 | Pagina
Jaarlijks terugkerend:
Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? De gemeente Veendam is aangesloten bij het actieprogramma 'Eén tegen Eenzaamheid'. Vanuit het actieprogramma was een extern adviseur betrokken om de lokale coalitie in te richten. Met de lokale coalitie, bestaande uit ketenpartners, is gewerkt om het onderwerp in te bedden in de dagelijkse werkzaamheden. Daarnaast is bij Compaen een bellijn opgezet waar inwoners terecht kunnen voor ondersteuning en is ook sociaal contact opgezet. Ook is er een begin gemaakt met 'Welzijn op recept' waar een betere aansluiting tussen de huisarts en het sociaal domein beoogd wordt. Tijdens de 'Week van de Eenzaamheid' zijn activiteiten georganiseerd voor jong en oud, met inachtneming van de destijds geldende corona-richtlijnen. Gerelateerde beleidsproduct: Beschermd wonen Wat wilden we bereiken? We willen voldoende voorzieningen realiseren op het gebied van beschermd wonen. We zetten in op preventie en vroeg-signalering (ter voorkoming van instroom in Beschermd Wonen en Opvang). Wat gingen we daarvoor doen? Het projectplan implementatieplan decentralisatie Beschermd Wonen en Opvang uitvoeren. In regionale samenwerking het implementatieplan Beschermd Wonen en Opvang Midden- en Oost-Groningen opstellen. Het projectplan Richtlijnen Wonen met Zorg uitvoeren.
Specifiek in 2021: Er wordt uitvoering gegeven aan de decentralisatie van Beschermd Wonen en Opvang. Het decentralisatieplan beschermd wonen wordt gedurende het jaar geëvalueerd. Jaarlijks terugkerend:
Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? De toegang Beschermd Wonen (BW) is medio 2021 gedecentraliseerd. De toegang BW van Veendam beschikt over twee procesregisseurs/indicatiestellers die sturen op in-, door- en uitstroom en proefwonen na uitstroom. Veendam is sinds medio 2021 verantwoordelijk voor de financiële afwikkeling van BW in Veendam. De toegang en BW-voorzieningen in Veendam worden vergoed. Dat gebeurt vanuit het Centrumgemeente budget BW dat Groningen nog steeds van het Rijk ontvangt. Het voorschot voor de BW-voorzieningen in Veendam was in 2021 niet toereikend. Wat Veendam tekort komt, kan ze bij Centrumgemeente budget declareren. De gemeenten in de provincie Groningen zijn financieel solidair. Door de uitname uit BW van cliënten die naar de Wet langdurige zorg overgaan en de landelijke discussie over het woonplaatsbeginsel is de invoering van het Groninger verdeelmodel BW uitgesteld.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
70 | Pagina
De transformatieopgave van BW naar Beschermd Thuis (ambulante ondersteuning BW in de eigen woning) staat centraal. Er is een provinciale audit ingericht om de prestaties van lokale toe gangen BW te monitoren. Daarnaast ondersteunen een pakket beheersmaatregelen en de (gezamenlijke) inkoop BW voor de nieuwe periode deze beweging. Uitgangspunt is om geen intramurale capaciteit BW in Veendam toe te voegen. Gerelateerde beleidsproduct: Gezondheidsbevordering Wat wilden we bereiken? We bevorderen het hebben van een gezonde leefstijl. We gebruiken de mogelijkheden van de ruimtelijke omgeving die kunnen bijdragen aan gezondheid. Wat gingen we daarvoor doen? Sluiten van gezondheidspact met voorschoolse instellingen, scholen, instellingen en bedrijven ter bevordering van gezonde leefstijl van -9 maanden tot 99 jaar. Specifiek in 2021: In 2021 start het eerste programma ter uitvoering van de in juni 2020 vastgestelde nota Gemeentelijk Gezondheidsbeleid 2021-2026. Dit programma wordt opgesteld in een samenwerking tussen een breed samengesteld gemeentelijk projectteam en betrokken partijen en inwoners uit Veendam. Jaarlijks terugkerend: De GGD voert ons gezondheidsbeleid uit binnen de kaders van de GR Publieke Gezondheid & Zorg. We ondersteunen waar mogelijk (met subsidies) activiteiten en projecten die bijdragen aan de bevordering van de gezondheid van Veendammers.
Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? 2021 is gebruikt als ontwikkelingsjaar voor het maken en uitrollen van het nieuwe lokale gezondheidsbeleid en het ontwikkelen van het uitvoeringsplan. De reguliere onderdelen van het Gezondheidsbeleid zijn, ondanks de coronaperiode (denk aan GGD), grotendeels uitgevoerd. Gerelateerde beleidsproduct: Armoedebestrijding Wat wilden we bereiken? We bestrijden armoede. Wat gingen we daarvoor doen? Onderzoek uitvoeren naar de vormen van armoede onder de allerjongsten door deelname aan het project 'Goede start'. Maken van een plan van aanpak het eerder uitgevoerde onderzoek voor de bestrijding van armoede onder de allerjongsten.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
71 | Pagina
Inzetten ervaringsdeskundigen bij het opstellen van de onderzoeksresultaten en betrekken bij de uitwerking van de te ondernemen acties uit het plan van aanpak. Resultaatgerichter maken/herijking van het Armoedepact aan de hand van een evaluatie. Onderwijs nauw(er) betrekken bij het Armoedepact. Meer bekendheid geven aan gemeentelijke minimavoorzieningen en het gebruik van deze voorzieningen voor inwoners die het nodig hebben stimuleren via Hulpwijzer.nl. Inzet van een 'Voorzieningenwijzer', zodat iedereen ontvangt waar hij/zij recht op heeft. Voorkomen van sociale uitsluiting door het stimuleren en ondersteunen richting werk, vrijwilligerswerk of sociale participatie. Doorbreken van patronen van armoede binnen meerdere generaties door onder anderen inzet van opgeleide ervaringsdeskundigen. Daarbij worden de onderzoeksresultaten van de Alliantie van Kracht betrokken. Blijven ondersteunen van bestaande voorzieningen, zoals Voedselbank, Kledingbank Maxima, Stichting Leergeld en het Jeugdsport- en cultuurfonds. Kwijtschelding als een belangrijk onderdeel van het lokale minimabeleid. Samen met scholen, jeugdmaatschappelijk werk en leerlichtambtenaren terugdringen van het aantal thuiszitters/spijbelaars. Uitvoering geven aan het actieplan Laaggeletterdheid. Er wordt onderzocht of aangesloten kan worden bij 'Vindplaats van Schulden'.
Specifiek in 2021: Evaluatie 'pilot geldloket'. Daarnaast worden de uitkomsten van de evaluatie geïmplementeerd. Uitvoeren van de nieuwe Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening op het gebied van preventie en vroegsignalering. De effectieve onderdelen van de voorzieningenwijzer worden ingebed in de bestaande dienstverlening van gemeente en Compaen. Jaarlijks terugkerend: Deelname aan het Armoedepact. Deelname aan alliantie kinderarmoede. Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? Er is een onderzoek uitgevoerd naar het huidige armoede- en minimabeleid. Denk daarbij aan het bereik van de bestaande regelingen. Die moeten een effectief armoedebeleid bevorderen. Op basis van dit onderzoek is tevens uitvoering gegeven aan een ombuigingstraject op het armoede- en minimabeleid. Er is gestart met de uitvoering van de nieuwe Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening waar het gaat om een proactieve aanpak bij de vroegsignalering van schulden. De doorontwikkeling van deze aanpak vindt plaats binnen het ‘Team Vroeg Eropaf’, waarin de geme ente nauw samenwerkt met Compaen. De doorontwikkeling van het Geldloket gebeurde vanwege corona minder snel dan verwacht. Corona belemmerde ook de fysieke bijeenkomsten van het Armoedepact. Een alternatief is gevonden in een digitale bijeenkomst over het thema energiearmoede.
Er is een proces opgestart om te komen tot een ‘netwerk dat werkt’ rondom armoede in Veendam. Daarin worden de behoeften van netwerkpartners en ervaringen met het armoedepact nadrukkelijk meegenomen.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
72 | Pagina
In Veendam is een opgeleide ervaringsdeskundige met kennis van armoede en sociale uitsluiting actief. Gerelateerde beleidsproduct: Huislijk geweld, Ouderen- en kindermishandeling Wat wilden we bereiken? Het meeste geweld in onze samenleving heeft plaats achter de voordeur. We willen dat onze inwoners veilig zijn, ook achter de voordeur. Inwoners wonen veilig en kinderen groeien veilig op in hun directe omgeving. We voorkomen en stoppen waar mogelijk alle vormen van huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Wat gingen we daarvoor doen? Inventariseren van stand van zaken rond aanpak huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Maken van plan van aanpak met betrekking tot huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Hierin wordt de zorgroute beschreven en hebben we met het onderwijs, huisartsen, medewerkers van De Kompanjie en andere professionele organisaties afspraken gemaakt over hun rol bij het signaleren van huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Specifiek in 2021: Project aanpak huiselijk geweld wordt afgerond en geëvalueerd. De opbrengsten worden geïntegreerd in de reguliere dienstverlening van de betrokken partijen. Jaarlijks terugkerend:
Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? Het project aanpak huiselijk geweld is opgeleverd. In het borgingsplan is het w erkproces met betrekking tot de aanpak van HGKM vastgelegd. Het project heeft een team van systemisch (multifocus) opgeleide casusregisseurs HGKM opgeleverd. Die worden geleverd door de gemeente Veendam, Compaen en Cosis en met ingang van 2022 door de gemeente Veendam en deBasis. Veilig Thuis Groningen hanteert hetzelfde perspectief. Dat komt de samenwerking tussen VTG en het lokale veld in de aanpak van HGKM ten goede. Gerelateerde beleidsproduct: Burgerparticipatie Wat wilden we bereiken? Een samenleving waar iedereen meedoet, inwoners naar elkaar omkijken en waar iedereen zich thuis voelt. Wat gingen we daarvoor doen? Geven van ondersteuning aan inwoners die niet kunnen meedoen. Aanscherpen opdrachtformulering door gemeente aan de opdrachtnemer en het opstellen van een plan van aanpak (uitvoeringsplan).
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
73 | Pagina
Het huidige meldsysteem van de gemeente wordt aangepast, waarin naast klachten ook wensen geregistreerd kunnen worden. Er wordt een cursus/training aangeboden voor de (wijk)ambtenaren gericht op overheidsparticipatie. We stellen een systeem in van buurtbemiddeling: ondersteunen en faciliteren van inwoners. Specifiek in 2021: Nieuwe visie op burgerparticipatie wordt vormgegeven. Pilot Wijk Veendam-Noord loopt. De nieuwe werkwijze van de participatieraad wordt geëvalueerd. Jaarlijks terugkerend:
Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? De visie op burgerparticipatie is in 2022 gereed. De in de proef 'Noord-West' ontwikkelde integrale aanpak danwel bewonersparticipatie wordt vanaf 2022 uitgerold in meerdere wijken. In Noord-West wordt het plan 'Schoon, heel en veilig' uitgevoerd door betrokken partijen in samenwerking met inwoners. De werkwijze van de participatieraad is geëvalueerd. Door veranderingen binnen het bestuur en coronamaatregelen is er door de participatieraad minder frequent overlegd. Om de communicatie met de gemeente te versterken is de frequentie van overleg met het bestuur verhoogd van vier naar vijf keer per jaar. Op advies van de gemeente wordt (nog) meer ingezet op focuspunten. Gerelateerde beleidsproduct: Werk en inkomen Wat wilden we bereiken? Bevorderen van zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van de inwoners door middel van werk. Wat gingen we daarvoor doen? Volledige screening van het huidig uitkeringsbestand en indelen aan de hand van de participatieladder, waarbij aandacht is voor maatwerk. Stimuleren van banen voor uitkeringsgerechtigden en leer- en werkbanen voor jongeren door afspraken op te nemen bij aanbestedingen. Inzicht in de instroom van nieuwe aanvragen voor een uitkering met speciale aandacht voor statushouders en nieuwe instroom PGB-instellingen.
Verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt met speciale aandacht voor vmbo-leerlingen en samenwerking tussen vmbo-scholen. Versterken van de lokale en regionale werkgelegenheid door onder meer ondernemersbijeenkomsten. Stimuleren van de weg van werk naar werk en van een uitkering naar werk in combinatie met inspanningen van inwoners zelf.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
74 | Pagina
Voortzetten van de doelgerichte schuldhulpverlening om inwoners nieuwe kansen te bieden. Organiseren van 1-loket in de gemeente voor inwoners met (hulp)vragen over financiën. Bestrijden van armoede, mede door een adequaat minimabeleid, en facilitering van maatschappelijke initiatieven. Tegengaan van laaggeletterdheid door een ruim aanbod van scholingsmogelijkheden en het gebruik van het Taalhuis. Herijking van het gemeentelijk integratiebeleid en het verbeteren van de startpositie van statushouders. Derde partijen worden ingeschakeld, zoals re-integratiebedrijven, uitzendbureaus wanneer dit leidt tot de kortste weg naar werk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de doelgroep van de statushouders.
Specifiek in 2021: Er wordt uitvoering gegeven aan het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening. Nieuwe wet inburgering wordt op 1 juli geïmplementeerd. Jaarlijks terugkerend:
Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? Het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening 2021-2024 is vastgesteld. Er is gestart met de uitvoering van de nieuwe Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening waar het gaat om een proactieve aanpak bij de vroegsignalering van schulden. De doorontwikkeling van deze aanpak gebeurt binnen het ‘Team Vroeg Eropaf’, waarin we nauw samenwerken met deBasis Veendam. De Wet Inburgering 2021 is op 1 januari 2022 van start gegaan. Met partijen als onderwijs, welzijn, vluchtelingenwerk en het Taalhuis zijn afspraken gemaakt omtrent de integratieactiviteiten en de afstemming daarvan. De arbeidsmarkt kent een ongekende krapte. Er is echter sprake van een mismatch. De voor werk beschikbare inwoners passen voldoen vaak niet goed aan de eisen van de werkgever. Daardoor is er niet veel nieuwe instroom in de bijstand. Dat betekent tevens dat de uitstroom kleiner is dan op grond van de vraag naar werknemers mag worden verwacht. Het aantal plaatsingen is in 2021 wel iets groter dan waar het begin van het jaar op was gerekend. Ook de afname van het aantal uitkeringsgerechtigden is in 2021 groter dan aanvankelijk verwacht. Gerelateerde beleidsproduct: Toekomst participatiebedrijf Wat wilden we bereiken? Herijken positie Wedeka.
Wat gingen we daarvoor doen? Starten met 4 pilots van leer-werktrajecten binnen Wedeka en op basis van de uitkomsten van deze pilots de koers van Wedeka als breed werk-leerbedrijf voor alle doelgroepen in de Participatiewet bepalen. Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
75 | Pagina
Specifiek in 2021: De doelgroep van Wedeka is kwetsbaar. De uitvoering van de WSW is kostbaar. Er is een sterke wens om de bijdrage aan Wedeka terug te dringen. In 2021 vindt besluitvorming plaats over de koers van Wedeka. Daarbij moet recht worden gedaan aan de belangen van de doelgroep, maar ook aan de financiële wens van de gemeente Veendam. De besluitvorming gebeurt op basis van meerdere uitgewerkte scenario’s. Jaarlijks terugkerend:
Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? In 2021 zijn de drie scenario's voor de toekomst van Wedeka beschreven: Een afbouwscenario (Wedeka blijft de 'oude' SW-taak uitvoeren, maar vervult geen taak voor de nieuwe doelgroepen). Een ombouwscenario (Wedeka ontwikkelt zich door tot een leerwerkbedrijf en gaat nieuwe taken uitvoeren). Een splitsings- en ophefscenario (gemeenten gaan zelf de SW-taak uitvoeren). Deze scenario’s zijn vervolgens geanalyseerd vergeleken en beoordeeld op drie criteria: De financiële resultaten per scenario. De sociale impact op de medewerkers. De toekomstbestendigheid van de plannen. De uitkomst was dat het ombouwscenario de toekomstbestendigheid van Wedeka het beste zou waarborgen. Uiteindelijk werd het ombouwscenario dan ook het voorkeursscenario en is uitgewerkt tot een ombouwplan. Dat plan is behandeld in de vergadering van het dagelijks bestuur van 28 oktober 2021 en wordt voor definitieve vaststelling aangeboden aan het algemeen bestuur van Wedeka in 2022. Gerelateerde beleidsproduct:
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
76 | Pagina
Wat heeft het gekost? Realisatie 2020
Primitieve begroting 2021
Ba ten
18.433.092
13.360.200
14.078.932
15.730.621
La s ten
34.777.922
30.515.942
31.582.871
30.572.049
Subtotaal Programma 4.2
-16.344.831
-17.155.742
-17.503.939
-14.841.429
Onttrekking aan reserves (Baten)
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves (Lasten)
-
-
-
-
-16.344.831
-17.155.742
-17.503.939
-14.841.429
Omschrijving
Begroting ná wijziging 2021
Realisatie 2021
Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat programma 4.2
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode Veendam
Banen
per 1.000 2021 inw. 15-64jr
Provincie
Nederland
743,2
768,3
805,5
Jongeren met delict voor rechter
%
2020
1,0
1,0
1,0
Kinderen in uitkeringsgezin
%
2020
9
9
6
Netto arbeidsparticipatie
%
2020
64,0
64,9
68,4
Werkloze jongeren
%
2020
4
2
2
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
Bron
Beschrijving
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 1564 jaar. CBS Het percentage jongeren (12Beleidsinformatie 21 jaar) dat met een delict Jeugd voor de rechter is verschenen. Percentage kinderen tot 18 CBS jaar die in een gezin leven dat Beleidsinformatie van een bijstandsuitkering Jeugd moet rondkomen. Het percentage van de CBS werkzame beroepsbevolking Beleidsinformatie ten opzichte van de Jeugd beroepsbevolking. CBS Het percentage werkloze Beleidsinformatie jongeren (16-22 jaar). Jeugd LISA
77 | Pagina
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners
2021
497,2
519,8
Lopende reper 10.000 2020 integratievoorzieningen inw 15-64jr
504,7
280,9
Wmo-cliënten met een per 10.000 maatwerkarrangement inwoners
920
862
2021
Het aantal personen met een CBS - Participatie bijstandsuitkering, per 10.000 Wet inwoners. Het aantal lopende CBS - Participatie reintegratievoorzieningen, per 202,0 Wet 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het CBS - Monitor kader van de Wmo. Voor de onbekend Sociaal Domein Wmo gegevens geldt dat het WMO referentiegemiddelde gebaseerd is op 137 deelnemende gemeenten. 431,2
De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
78 | Pagina
Programma 5 - Financiën In dit programma worden diverse financiële producten verantwoord, zoals treasury, algemene uitkering, diverse belastingen en reserves.
Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Fiscaal beleid De uitvoering van steeds meer overheidstaken wordt naar de gemeentelijke overheid doorgeschoven. Daarnaast spelen er landelijk ontwikkelingen op het terrein van herziening van het belastingstelsel. Een en ander leidt mogelijk tot een uitbreiding van het huidige lokale palet aan gemeentelijke belastingen. Zo wordt gedacht aan herinvoering van de onroerende-zaakbelastingen op het gebruik van woningen en invoering van een ingezetenenbelasting. Wat wilden we bereiken? Een geactualiseerd fiscaal beleid. Het verminderen van het aantal bezwaren. Voldoen aan de landelijke voorschriften vanuit het toezichthoudend orgaan “de Waarderingskamer”. Gerelateerde beleidsproduct: 930. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Wat wilden we bereiken? Een structureel sluitend financieel (meerjaren-)beeld. Het effectief en efficiënt verzorgen en beheren van algemene dekkingsmiddelen. Wat gingen we daarvoor doen? Specifiek in 2021: Geen. Jaarlijks terugkerend: Middels programmabegroting, voorjaarsnota, najaarsrapportage en jaarstukken wordt het financiële beeld gemonitord. Wat hebben we (niet) gedaan in 2021? De programmabegroting, voorjaarsnota en najaarsrapportage zijn aan u voorgelegd. Deze jaarstukken zijn het laatste onderdeel van de beleidscyclus 2021. Gerelateerde beleidsproducten: 911 t/m 920.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
79 | Pagina
Wat heeft het gekost? Omschrijving
Realisatie 2020
Primitieve begroting 2021
Begroting ná wijziging 2021
Realisatie 2021
Ba ten La s ten
495.934 636.859
218.062 1.865.192
242.985 483.473
255.161 528.001
Subtotaal Programma [S90L0SteCode] (saldo)
-140.925
-1.647.130
-240.488
-272.840
Loka le heffingen Al gemene uitkeringen Di vi dend Sa l do financieringsfunctie Overi ge algemene dekkingsmiddelen Subtotaal algemene dekkingsmiddelen
7.272.926 63.617.195 38.786 1.064.702 -195.604 71.798.005
7.466.828 62.706.617 83.000 949.412 71.205.857
7.946.828 66.646.975 236.680 986.372 75.816.855
8.200.122 67.042.149 226.679 -19.957 908.929 76.357.922
Overhea d Vennootschapsbelasting Onvoorzi en Subtotaal overige middelen
-4.110.385 -1.702 -4.112.087
-2.976.336 -152.333 -3.128.669
-13.852.288 -50.000 -99.612 -14.001.900
-13.292.054 26 -13.292.028
Onttrekking aan reserves (Baten) Toevoeging aan reserves (Lasten)
4.727.057 4.730.883
42.500 148.252
2.063.165 2.338.418
664.426 1.892.533
-3.825
-105.752
-275.253
-1.228.107
68.123.119
66.751.110
60.168.816
60.224.427
Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat programma 5.0
Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
80 | Pagina
Paragrafen
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
81 | Pagina
Lokale heffingen De totale gemeentelijke belastingen en heffingen 2021 vinden hun rechtsgrond in onderstaande verordeningen op de heffing en invordering van: Leges Lijkbezorgingsrechten Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Rioolheffing Onroerend - zaakbelastingen Marktgelden Precariobelasting Bedrijveninvesteringszone (BiZ) Aan het eind van deze paragraaf is een financieel overzicht van de geraamde opbrengst in relatie tot de werkelijke opbrengst per heffing opgenomen. Onroerende zaakbelasting Onder de naam onroerende zaakbelastingen worden voor in de gemeente gelegen onroerende zaken twee directe belastingen geheven: een gebruikersbelasting voor een onroerende zaak die niet in hoofdzaak tot woning dient van degene die bij het begin van het kalenderjaar gebruiker is van deze onroerende zaak. een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht van een onroerende zaak (zowel woning als niet woning). De opbrengst van de onroerendezaakbelastingen is een algemeen dekkingsmiddel. Tarieven onroerende-zaakbelastingen
2019
2020
2021
0,2279%
0,2261%
0,2318%
Eigenaren
0,3584%
0,3934%
0,4411%
Gebruikers
0,2511%
0,2718%
0,3035%
Bedragen x € 1.000
2019
2020
2021
1.744.794
1.892.811
2.007.744
481.890
479.016
474.018
- woningen
13.231
13.315
13.355
- niet-woningen
1.474
1.272
1.248
Woningen Eigenaren Niet-woningen
Economische waarde - woningen - niet-woningen Aantal objecten
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
82 | Pagina
WOZ-waarden Voor het belastingjaar 2021 is de WOZ-waarde bepaald naar de waarde peildatum 1-1-2020. In totaal zijn er 263 bezwaren ingediend. In onderstaande tabel is een uitsplitsing gemaakt. Nietwoningen 2020
Woningen 2020
Aantal bezwaren WOZ-waarde
Nietwoningen 2021
Woningen 2021
Bezwaar gegrond
69
8
79
19
Bezwaar ongegrond
121
34
139*
26*
Totaal
190
42
218
45
*Deze getallen omvatten zowel ongegrond, ambtshalve toetsing, ingetrokken en niet-ontvankelijk
Nietwoningen 2020
Woningen 2020
Aantal beroepszaken
Nietwoningen 2021
Woningen 2021
Gegrond
1
0
3
0
Ongegrond
5
0
1
0
Niet ontvankelijk/ingetrokken
4
2
1
1
In behandeling
4
0
0
1
Totaal
14
2
5
2
BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site ‘waarstaatjegemeente.nl’. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Veendam
Provincie
Nederland
Gemiddelde WOZ waarde
duizend euro
2021
165
205
290
Gemeentelijke woonlasten éénpersoons huishouden
euro
2021
732
803
733
Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden
euro
2021
788
884
810
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
Bron
Beschrijving
CBS Statistiek De gemiddelde WOZ waarde Waarde van woningen. Onroerende Zaken Het gemiddelde totaalbedrag COELO, in euro's per jaar dat een Groningen éénpersoons huishouden betaalt aan woonlsten. Het gemiddelde totaalbedrag COELO, in euro's per jaar dat een Groningen meerpersoons huishouden betaald aan woonlasten.
83 | Pagina
Rioolheffing Onder de naam rioolheffing wordt een belasting geheven van de eigenaar en de gebruiker van een perceel van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De opbrengst van de rioolheffing wordt voor verschillende doele n gebruikt: het dekken van de kosten voor de gemeentelijke riolering, het dekken van de kosten van inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerking van het ingezamelde hemelwater en tenslotte het dekken van de kosten voor het treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Bij de berekening van de tarieven wordt als basis gehanteerd een 100% kostendekkendheid. Tarieven rioolheffing
2019
2020
2021
Eigenarendeel
36,70
45,50
54,50
Eigenarendeel bijzonder objecten
12,50
13,00
17,00
Gebruikersdeel bij een waterverbruik <300 m3 per jaar
49,90
58,00
69,40
De kostendekkendheid is als volgt: Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
1.164.599
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
221.841
Netto kosten taakveld
942.758
Toe te rekenen kosten
66.171
Overhead incl. (omslag)rente
455.004
BTW
81.566
Totale kosten
1.545.499
Opbrengst heffingen
1.745.530
Dekkingspercentage
112,9%
Begroot dekkingspercentage
100,0%
Sinds 2014 hanteert de gemeente het zogenaamde 'ideaalcomplex', waarbij de lasten per jaar volledig door de rioolheffing worden gedekt. De voorziening rioolbeheer die ultimo 2013 resteerde wordt vanaf 2014 gefaseerd ingezet voor lastenverlaging van de burger. Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven van degene die feitelijk gebruik maakt van een perceel waarvan op grond van de Wet Milieubeheer een verplichting tot inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt. Ook voor deze heffing geldt dat ten aanzien van de te realiseren opbrengst het uitgangspunt van kostendekkende tarieven wordt gehanteerd.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
84 | Pagina
Tarieven afvalstoffenheffing
2019
2020
2021
Eenpersoonshuishouden
214,00
225,00
235,80
Meerpersoonshuishouden
267,00
279,00
292,40
De kostendekkendheid is als volgt: Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
2.853.546
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
863.790
Netto kosten taakveld
1.989.756
Toe te rekenen kosten
247.598
Overhead incl. (omslag)rente
680.334
BTW
500.550
*Totale kosten
3.418.238
*Opbrengst heffingen
3.437.383
Dekkingspercentage
100,6%
Begroot dekkingspercentage
100,0%
Er was in 2021 sprake van een overdekking van € 19.145,-. Dit bedrag is gestort in de voorziening egalisatie tarieven afval. Overige lokale heffingen Leges Op basis van de legesverordening worden rechten geheven ter zake van het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. De opbrengst dient ter dekking van de kosten die voor het verstrekken van deze diensten door de gemeente worden gemaakt. De kostendekkendheid is als volgt: *Ti tel 1 Al gemene dienstverlening Ti tel 2 Dienstverlening vallend onder de fysieke l eefomgeving/omgevingsvergunning Ti tel 3 Dienstverlening vallend onder Europese diensten ri chtlijn
(bedragen x € 1.000,-) Omschrijving
Titel 1*
Titel 2*
Titel 3*
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
1.113
1.006
227
2.346
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
0
0
0
0
Netto kosten taakveld
1.113
1.006
227
2.346
Toe te rekenen kosten
0
0
0
0
197
166
32
394
0
0
0
0
Overhead incl. (omslag)rente BTW
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
85 | Pagina
Totale kosten
1.310
1.172
259
2.741
Opbrengst heffingen
330
911
66
1.306
Dekkingspercentage
25,2%
77,7%
25,5%
47,6%
40%
22%
12%
29%
Begroot dekkingspercentage
Lijkbezorgingsrechten Op basis van de verordening lijkbezorgingsrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. De kostendekkendheid is als volgt: Omschrijving
Totaal
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
331.791
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen
81.349
Netto kosten taakveld
250.442
Toe te rekenen kosten
0
Overhead incl. (omslag)rente
376.954
BTW
31.459
Totale kosten
658.855
Opbrengst heffingen
224.770
Dekkingspercentage
34,1%
Begroot dekkingspercentage
29,0%
Marktgelden Op basis van de verordening marktgelden wordt een recht geheven wegens het innemen van een standplaats op een marktterrein. De opbrengst dient ter dekking van de door de gemeente gemaakte kosten. Precariobelasting Op basis van de verordening precariobelasting worden belastingen geheven ter zake van het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. De opbrengst vloeit naar de algemene middelen. Bedrijveninvesteringszone (BiZ) Op basis van de verordening Bedrijven Investeringszone Centrum Veendam wordt een BIZ-bijdrage geheven. Deze wordt geheven op basis van een percentage van de WOZ-waarde met een vastgesteld minimum- en maximumbijdrage. De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting die onder andere kan worden gebruikt voor het organiseren van activiteiten en evenementen, voor winkeliersacties, promotie en voor de professionalisering van de winkeliersvereniging. Kwijtschelding Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om een belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
86 | Pagina
Het kwijtscheldingspercentage dat in Veendam wordt gehanteerd bedraagt 100%. Dit betekent dat alle belastingplichtigen die voldoen aan de kwijtscheldingscriteria in aanmerking kunnen komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding. Bij het beoordelen van een verzoek om kwijtschelding wordt ook rekening gehouden met eventueel vermogen, bezit auto, etc. Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor onroerend – zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en/of rioolheffing. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten van kwijtschelding. Voor het belastingjaar 2021 is gebruikgemaakt van de diensten van het Inlichtingenbureau en Involon. Het Inlichtingenbureau verzamelt gegevens bij het UWV, de Rijksbelastingdienst en de RDW, van de belastingplichtigen aan wie in 2021 kwijtschelding is verleend. Op basis van deze gegevens wordt op geautomatiseerde wijze getoetst of voor 2021 kwijtschelding verleend kan worden. De belastingplichtige hoeft hier niet zelf een verzoek voor in te dienen. Indien bij de geautomatiseerde toets een belemmering is vastgesteld worden er aanvullende gegevens bij de belastingplichtige opgevraagd. Bij een eventuele afwijzing kwijtschelding wordt het jaar daarop niet weer geautomatiseerd getoetst. De belastingplichtige kan dan wel weer een regulier kwijtschelding verzoek indienen.
Involon neemt het kwijtscheldingsverzoek in behandeling.
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Begroting ná wijziging 2021
Realisatie 2021
Rioolheffing
53.789
59.806
54.000
66.171
Afvalstoffenheffing
250.741
254.390
268.000
247.598
OZB
10.688
5.688
2.000
1.655
Totaal
315.218
319.884
324.000
315.424
2019
2020
2021
Aantal geautomatiseerde toetsen
836
897
888
IB Toegewezen
554
645
632
IB Afgewezen
282
252
256
Aantal reguliere verzoeken
987
717
611
Volledig toegewezen
596
315
262
Gedeeltelijk toegewezen
19
7
15
Afgewezen
372
395
583
Waarvan:
Waarvan:
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
87 | Pagina
Overzicht woonlasten Eigen woning met een waarde van 2020 Waarde
2021
Huurwoning
2020
2021
€ 100.000 € 100.000
Voor meerpersoonshuishoudens a. onroerende-zaakbelasting
226,10
231,80
0,00
0,00
b. afvalstoffenheffing
279,00
292,40
279,00
292,40
c. rioolheffing eigenaar
45,50
54,50
0,00
0,00
d. rioolheffing gebruiker
58,00
69,40
58,00
69,40
Totaal
608,60
648,10
337,00
361,80
Toename t.o.v. 2020
6,49%
7,36%
Voor eenpersoonshuishoudens Totaal
554,60
Verschil t.o.v. 2020
594,50
283,00
7,19%
305,20 7,84%
Financieel overzicht lokale heffingen In onderstaand overzicht zijn de begrote en werkelijke opbrengsten aan gemeentelijke heffingen en leges vermeld.
Realisatie 2020
Primitieve begroting 2021
Begroting ná wijziging 2021
Realisatie 2021
OZB gebruik
1.086.925
1.132.720
1.185.220
1.296.029
OZB eigendom
6.172.763
6.320.954
6.748.454
6.892.006
Bedrijveninvesteringszone (BIZ)
148.397
143.411
143.411
137.200
Precariobelasting
12.927
13.154
13.154
12.087
7.421.012
7.610.239
8.090.239
8.337.322
Rioolheffing eigenaar
633.206
715.845
750.845
761.522
Rioolheffing gebruiker
820.483
961.571
961.571
984.009
Afvalstoffenheffing
3.266.020
3.413.240
3.413.240
3.437.383
Lijkbezorgingsrechten
217.355
166.812
166.812
227.720
Leges omgevingsvergunning
877.857
252.300
802.300
910.575
Leges burgerzaken
264.515
519.890
319.890
329.892
13.500.448
13.639.897
14.504.897
14.988.423
Algemene dekkingsmiddelen
Totaal lokale heffingen
Een toelichting op afwijkingen is opgenomen in de toelichtingen op het overzicht van baten en lasten.
Jaarstukken 2021 gemeente Veendam
88 | Pagina
Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Algemeen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de aanwezige risico’s. Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de organisatie in staat is om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen is voldoende indien het saldo van de weerstandscapaciteit minus de aanwezige risico’s positief is. De weerstandscapaciteit betreft de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Een risico kan worden gedefinieerd als de kans waarmee een gebeurtenis zich kan voordoen en welke impact deze gebeurtenis heeft. Voor de bepaling van het weerstandsvermogen zijn alleen die risico’s van belang waarvoor geen maatregelen zijn getroffen. Een voorbeeld van een beheersmaatregel is het afsluiten van een verzekering. Definities Weerstandsvermogen:
Het vermogen van de gemeente om niet voorziene financiële tegenvallers op te kunnen vangen om teneinde haar taken voort te kunnen zetten.
Weerstandscapaciteit:
Middelen waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet voorziene tegenvallers te dekken.
Onbenutte belastingcapaciteit:
Het bedrag waarmee de belastingen nog maximaal kunnen toenemen volgens de normen van een artikel 12 aanvraag. In het geval van een onvoorziene tegenvaller zouden de belastingen nog met dit bedrag verhoogd kunnen worden.
Stille reserves:
Het verschil tussen de reële waarde van de activa en de boekwaarde.
Onvoorzien:
Het restant van het in de begroting opgenomen bedrag voor onvoorziene uitgaven.
Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s Het beleid betreffende het weerstandsvermogen kan als volgt worden weergegeven: de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen wordt jaarlijks door de raad vastgesteld bij de jaarstukken; de (incidentele) weerstandscapaciteit wordt in eerste instantie voor zowel incidentele als structurele tegenvallers gebruikt; structurele tegenvallers, zonder dat daar meevallers tegenover staan, worden afgedekt in de eerstvolgende meerjarenbegroting; risico’s worden jaarlijks beoordeeld en waar nodig aangepast. De inventarisatie wordt verwerkt in de jaarstukken.