05-03 Jaarstukken 2024

Nederland

Bron

Beschrijving

CBS Statistiek - De hoeveelheid restafval per Huishoudelijk bewoner per jaar (kg) afval Hernieuwbare elektriciteit is RWS elektriciteit die is opgewekt uit Leefomgeving wind, waterkracht, zon of biomassa.

De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

62 | Pagina

Programma 4.1.3 - Toezicht en handhaving Onder het deelprogramma toezicht en handhaving valt enerzijds het beschikbaar stellen van in gezamenlijkheid (de GR Veiligheidsregio Groningen) bepaalde middelen ten behoeve van crisisbeheer, brandveiligheid, rampenbestrijding en andere vormen van brandweerzorg. Aan de andere kant is er sprake van middelen en andere randvoorwaarden (beleid en uitvoeringsregels) welke de ‘eigen’ openbare orde en veiligheid betreffen en waarbij verbonden partijen of ketenpartners samen met de gemeente integraal optrekken. De rol van de burgemeester als bestuursorgaan met eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden, is hierin vooral die van regisseur en aanjager, maar ook in zekere interventies eigenstandig. Namens de burgemeester is het team Openbare Orde en Veiligheid (team OOV) praktiserend. Vooral in het tot stand brengen van een meer en sterkere verbinding tussen de domeinen zorg en veiligheid is dit team een belangrijke schakel. De sociale veiligheid of de leefbaarheid in de gemeente wordt daarmee gediend.

Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Veiligheidsregio: Brandweerzorg & Crisisbeheersing De uitvoering van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing is ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling veiligheidsregio. In de uitvoering participeert de gemeente ook zelf voor het deel crisisbeheersing. De gemeentelijke crisistaken worden in regionaal verband uitgevoerd en worden gecoördineerd door de Gemeentelijke Kolom Groningen als organisatieonderdeel van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio. Wat wilden we bereiken? • Voorkomen van ernstige gebeurtenissen en de schadelijke gevolgen beperken (preventie en preparatie. • Borgen van brandweerzorg en crisisbeheersing. • Zelfredzaamheid van onze inwoners vergroten. • Samenwerking in een breder netwerk, zoals met zorginstellingen en bedrijven. • Solide brandweerzorg en professionele voorbereiding op rampenbestrijding en crisisbeheersing. • De brandweer adviseert bij ruimtelijke plannen en stedelijke ontwikkelingen over brandveiligheid. • De brandweer adviseert bij vergunningverlening en zorgt voor toezicht bij risicovolle bedrijven.

Wat gingen we daarvoor doen? Naast de afspraken op het gebied van toezicht en advies (risicogericht aan de hand van een brandrisicoprofiel) levert de brandweer inspanningen op het gebied van brandveilig leven: inzetten op gedragsverandering in de woonomgeving met focus op zelfredzaamheid en vluchtveiligheid. Daarmee dragen wij bij aan de gemeenschappelijke doelstelling van Brandweer Nederland: ‘minder branden, minder slachtoffers en minder schade’.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

63 | Pagina

Visie brandweerzorg 2030 De brandweer zet in op: 1. Risicogerichte preventieve brandweerzorg. 2. Een solide organisatie van de repressieve brandweerzorg. 3. Brandweerzorg in verbinding met de samenleving. Crisisbeheersing Het Veiligheidsplan Veiligheidsregio Groningen 2020-2024 beschrijft de volgende ambities: 1. Borgen van de basis (repressieve paraatheid brandweer en crisisorganisatie). 2. Verbreding risicoprofiel (onder meer klimaat en energietransitie, sociale veiligheid). 3. Inzetten op samenwerking in een breder netwerk. 4. Flexibel en proactief optreden op basis van situatie (incidentgericht in plaats van op basis van organisatiestructuur). Specifiek in 2024: • Uitvoering Strategisch huisvestingsplan, zoals huisvesting stedelijk gebied en huisvestingsprogramma regio Groningen. • Opstellen Visie Crisisbeheersing. Ernstige gebeurtenissen veranderen van aard, duur en omvang. Dit vraagt om een heroriëntatie over hoe de overheid en de samenleving hiermee omgaan. • Verbeteren kwaliteitsniveau Bevolkingszorg. De gemeente heeft een uitvoerende rol in de keten van rampbestrijding en crisisbeheersing. Om deze taak uit te voeren, is het belangrijk dat medewerkers vakbewaam zijn om hun rol te vervullen. Dit vraagt om structurele deelname aan opleiding, training en oefening. Jaarlijks terugkerend: Risicobeheersing • Advisering brandveilige bouw en brandveilig gebruik.

• Advisering ruimtelijke ontwikkeling en milieu. • Toezicht reguliere activiteiten. • Inspecties Besluit Risico's en Zware Ongevallen. • Advies en toezicht evenementen. • Brandveilig Leven-activiteiten. • Woonproblematiek. • Handhavingszaken.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

64 | Pagina

Repressieve brandweerzorg • Brandbestrijding. • Hulpverlening. • Water ongevallenbestrijding. • Incident Bestrijding Gevaarlijke Stoffen. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? Brandweerzorg Risicogerichte preventieve brandweerzorg De brandweer heeft voorzien in advisering bij ruimtelijke ontwikkelingen en bouwplanprocedures. Het gaat om brandveiligheid en externe veiligheid. Naast advisering bij planvorming en vergunningverlening heeft toezicht plaatsgevonden op risicovolle situaties - bijvoorbeeld evenementen - en inrichtingen. Solide organisatie repressieve brandweerzorg De inrichting van de organisatie, zoals bezetting van de functies en posten, vraagt continu aandacht. Een zorgpunt blijft of er voldoende brandweervrijwilligers beschikbaar zijn. Brandweerzorg in verbinding met de samenleving De brandweer werkt samen met diverse partners en bestaat voor een groot deel uit vrijwilligers. In verschillende vormen is de brandweer vertegenwoordigd. Crisisbeheersing Borgen van de basis (repressieve paraatheid crisisorganisatie) Opleiding en training van (nieuwe) medewerkers voor de crisisorganisatie heeft voortdurend aandacht. Ze worden continu opgeleid, getraind en geoefend om de paraatheid te borgen. Verbreding risicoprofiel (onder meer klimaat en energietransitie en sociale veiligheid) De veiligheidsregio heeft een continu multidisciplinair informatiebeeld opgesteld.

Dit maakt dat gemeenten en hulpdiensten nog beter geprepareerd zijn op risicovolle situaties en snel.er kunnen optreden. Nieuwbouw kazerne en kantoor Veiligheidsregio Groningen In 2024 zijn de eerste voorbereidingen voor de nieuwbouw stedelijk gebied (de kazerne en kantoor Groningen) getroffen.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

65 | Pagina

Toezicht en handhaving Openbare Orde en Veiligheid Wat wilden we bereiken? Op het gebied van de Openbare orde en veiligheid (OOV) gaat het om het bereiken of in stand houden van een zeker niveau of mate van veiligheid en leefbaarheid. Begrippen als overlast en ordeverstoring duiden hierin de ongewenste situatie aan waarin de gemeente - en bestuurlijk gezien de burgemeester- vooral een regisserende en coördinerende rol heeft om te komen tot een situatie van rust en beheersing. Daarbij willen we integraal werken aan de bestrijding van allerlei vormen van ondermijning en willen we de verbinding tussen zorg en veiligheid zoals die is gelegd verder verstevigen en verbreden . Op basis van een Integraal Veiligheidsbeleidsplan willen we daarin keuzes maken en prioriteiten stellen. Samen met partners werken we in de bestrijding van onveilige situaties aan structurele oplossingen waaronder ook aan het voorkomen van deze situaties in de toekomst (preventie). Wat gingen we daarvoor doen? Treffen van bestuurlijke maatregelen Ter handhaving van de openbare orde worden maatregelen getroffen zoals: • de aanpak van woonoverlast (151d Gemeentewet) • toepassing van het Damoclesbeleid (art. 13b Opiumwet); • de inzet van cameratoezicht (151c Gemeentewet) Jeugd en veiligheid • Op het gebied van jeugd en veiligheid wordt integraal gewerkt in de vorm van een groepsgerichte aanpak.

• Speerpunt voor 2024 zijn de aanpak van middelengebruik zowel preventief als repressief. • Daarnaast zal met de scholen worden gekeken naar veiligheid in -en om de school. • In algemene zin vindt intensief toezicht plaats om overlast door jeugd terug te dringen in het centrum, wijken, bij sportvoorzieningen en in recreatiegebied Borgerswold. Integriteit en veiligheid • In het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 en de Aanpak Ondermijning zijn hierover de volgende onderwerpen opgenomen: • Het tegengaan en aanpak van radicalisering en polarisatie • De aanpak van ondermijning (waaronder cyberveiligheid) • Uitvoering geven aan het Bibobbeleid • Uitvoering van de 'Veilige Publieke Taak' waarbij agressie en geweld tegen medewerkers en publieke ambtsdragers wordt aangepakt. • Informatieveiligheid ( de interne informatieveiligheid die de organisatie betreft valt onder bedrijfsvoering) • Een weerbare overheid met een integer bestuur en integere organisatie (de uitvoering en maatregelen vallen ook onder Bestuur en Organisatie).

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

66 | Pagina

Specifiek in 2024: Jaarlijks terugkerend: De uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan (2023-2026) wordt vastgelegd in een uitvoeringsplan dat jaarlijks door het college van burgemeester en wethouders wordt vastgesteld. De toezicht & handhavingstaken worden vastgelegd in het VTH-jaarprogramma dat door het college van burgemeester en wethouders wordt vastgesteld. Preventie en risicocommunicatie Op basis van een communicatieplan wordt aan verschillende doelgroepen een handelingsperspectief geboden. Daarnaast informeren we via verschillende communicatiemiddelen over veiligheidsthema’s. Toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten Dit betreft toezicht op en controle van naleving van algemeen verbindende voorschriften en vergunningvoorschriften. Te denken valt aan: • Evenementen. • Meldingen/vergunningen/ontheffingen op grond van de APV. • Alcoholwet. • Parkeren. • Aandacht locaties: Borgerswold, sportlocaties, station en centrum Veendam. • Ondermijning. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? • Er is gecontroleerd en gehandhaafd bij evenementen op de Alcoholwet vergunningen en de parkeerproblematiek. • Er is veelvuldig gecontroleerd en gehandhaafd op de specifieke locaties: Borgerswold, sportlocaties, station en centrum van Veendam. • Er zijn bestuurlijke maatregelen getroffen op basis van art. 13 b Opiumwet (Damoclesbeleid).

• Er is in 2024 succesvol een aanpak problematische jeugdgroep afgerond. • Ondermijning Regionaal wordt gewerkt aan de aanpak van ondermijning verdeeld over vier ‘sporen’. Dat zijn bewustwording, weerbaarheid, wet- en regelgeving en de Groningse norm. Vanuit deze aanpak en op basis van ons lokale plan van aanpak ‘Ondermijning’ zijn veel concrete stappen gezet in 2024. Denk daarbij aan vergoten van bewustwording in eigen organisatie en richting de inwoners van Veendam, weerbaarheid, regionale afstemming van wet- en regelgeving en de "Groningse norm".

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

67 | Pagina

Toezicht en handhaving (Wabo) Wat wilden we bereiken? Een samenleving waarin de gestelde normen voor een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid worden nageleefd. Het beheersen van risico's voor de samenleving staat centraal. De inwoners van Veendam moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zicht heeft op deze risico’s en die zo goed mogelijk onder controle heeft. Voorwaarde van een adequate bescherming van de leefomgeving is het voldoen aan de landelijk vastgestelde kwaliteitscriteria, gericht op het monitoren van het kwaliteitsniveau van de werkzaamheden. Toezicht en handhaving is gericht op: • • • •

Preventie: het voorkomen van situaties waarin de gestelde normen worden overtreden; Consequente en duidelijke aanpak bij het niet naleven van regels; Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van burgers; Kenbaarheid van regels.

Wat gingen we daarvoor doen? • Het opstellen van een integraal handhavingsplan (inclusief uitvoeringsprogramma en prioriteitenoverzicht). • Voorstellen doen om deze snelle dienstverlening verder uit te breiden. • Implementatie en borging werkprocessen rondom invoering Omgevingswet. • Toezicht en handhaving digitaal ondersteunen. • Afstemming werkprocessen met de ketenpartners. Specifiek in 2024:

Jaarlijks terugkerend: • Adequate uitvoering wettelijke vergunningverlenende en toezichthoudende taken op gebied van de Wabo en milieu. Dit laatste in samenwerking met de Omgevingsdienst Groningen. • Het permanent beoordelen en verbeteren van de VTH-taken en het periodiek verantwoording hiervoor afleggen aan het college en de raad via het Beleidsplan VTH. • Er wordt ingezet op een passende interventie bij iedere overtreding volgens de Landelijke Handhavingsstrategie. • Bij bouwprojecten wordt in een zo vroeg mogelijk stadium aandacht gegeven aan een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid. Begeleiding en waar nodig interventie van dergelijke projecten is daarbij van groot belang. • In geval van klachten of meldingen wordt eerst onderzocht in hoeverre er minnelijke oplossingen mogelijk zijn. Evidente schendingen van de basisbeginselen van veiligheid en leefbaarheid worden actief aangepakt en zo nodig gesanctioneerd. • Duidelijke en adequate communicatie over de gestelde regels en normen, zodat de bewustwording hierover bij de burger en het bedrijfsleven wordt vergroot en spontaan naleefgedrag wordt bevorderd. • Voor het onderdeel Milieu heeft Veendam haar taken ondergebracht in de Omgevingsdienst Groningen (ODG).

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

68 | Pagina

Actuele vergunningen zijn van belang voor het goed en adequaat uitvoeren van de werkzaamheden binnen de ODG. Vergunningen moeten actueel worden gehouden door ze aan te passen wanneer daar aanleiding voor is. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? • Wij zijn per 1 januari 2024 gaan werken volgens de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging. Om dit te kunnen doen zijn de werkprocessen bijgesteld; • Langlopende en complexe casussen die in grote mate overlast veroorzaken in de fysieke leefomgeving zijn integraal opgepakt. • We zijn gestart met de verdere digitalisering om de taken van toezicht en handhaving digitaal te optimaliseren. Gerelateerde taakvelden: 1.1 en 1.2

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

69 | Pagina

Wat heeft het gekost? Omschrijving

Realisatie

Primitieve begroting 2024

2023

Begroting ná wijziging 2024

Realisatie 2024

Baten

36.414

30.737

30.737

28.289

Lasten

2.353.200

2.489.371

2.495.752

2.431.569

Subtotaal programma 4.1.3

-2.316.785

-2.458.634

-2.465.015

-2.403.280

Onttrekking aan reserves (Baten)

-

-

-

-

Toevoeging aan reserves (Lasten)

-

-

-

-

Subtotaal mutaties reserves

-

-

-

-

-2.316.785

-2.458.634

-2.465.015

-2.403.280

Gerealiseerd resultaat programma 4.1.3

Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

70 | Pagina

BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Periode

Veendam

Provincie

Nederland

Verwijzingen Halt

per 1.000 jongeren

2024

5

9

9

Winkeldiefstallen

per 1.000 inw

2024

3,1

3,3

2,2

Geweldsmisdrijven

per 1.000 inw

2024

4,2

4,5

4,3

Diefstal uit woning

per 1.000 inw

2024

0,5

1,0

1,2

Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte)

per 1.000 inw

2024

5,8

6,0

5,7

Bron

Beschrijving

Het aantal verwijzingen naar Bureau Halt Halt, per 1.000 jongeren in de leeftijd van 12-18 jaar CBS Het aantal winkeldiefstallen Geregistreerde per 1.000 inwoners criminaliteit & Diefstallen Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van CBS geweldsmisdrijven zijn Geregistreerde seksuele misdrijven, criminaliteit & levensdelicten zoals moord en Diefstallen doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, ect.) CBS Geregistreerde Het aantal diefstallen uit criminaliteit & woningen, per 1.000 inwoners Diefstallen CBS Het aantal vernielingen en Geregistreerde beschadigingen, per 1.000 criminaliteit & inwoners Diefstallen

De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

71 | Pagina

Programma 4.2 - Kwaliteit door participatie Dit deelprogramma gaat over het volwaardig deelnemen aan de maatschappij. Bijzondere aandacht wordt geschonken aan wijkgericht werken, jeugd, mantelzorg en vrijwilligersbeleid, kansrijke werkzoekenden en culturele minderheden. Het Centrum voor Jeugd en de doorontwikkeling is een continue proces.

Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Welzijn, jeugd en zorg in de wijken en dorpen Wat wilden we bereiken? Alle inwoners weten waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen, zodat iedereen die zorg of hulp nodig heeft passende ondersteuning krijgt (‘licht waar het kan, specialistisch waar het moet’). Dit doen we door consequent uit te gaan van de unieke inwoner, zijn of haar behoefte, hulpvraag en eigen mogelijkheid en de sociale context waarin hij of zij verkeert. Altijd moet individueel worden beoordeeld welke oplossing het beste is. We beperken of voorkomen onnodige en dure zorg en ondersteuning. Uitgaan van de zorgvraag is essentieel. We willen daarom een integraal werkende herkenbare laagdrempelige toegangsvoorziening WMO en jeugd in de wijk. Wat gingen we daarvoor doen? • •

• •

• • •

•

We zorgen voor een laagdrempelige, multidisciplinaire toegangsvoorziening waar inwoners met al hun zorgvragen terecht kunnen. We maken de optimale afstemming tussen de Jeugdwet en Wmo mogelijk. We willen doorlopend zorgarrangementen realiseren. Hier worden duidelijke afspraken over gemaakt met betrokken partners. We informeren inwoners (onder wie jeugdigen en hun ouders) waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen. We gaan uit van de zorgvraag op basis van Positieve Gezondheid, zetten in op signalering en preventieve hulp en ontwikkelen, mede op basis van kosten- batenanalyses, kwalitatief goede preventieve programma’s. Dit doen via samenwerking met betrokken organisaties, zoals onderwijs en huisartsen, welzijn en jeugdhulpaanbieders en andere ketenpartners. We zorgen dat inwoners ondersteuning ontvangen van goed opgeleide deskundige professionals. Samen met zorg- en welzijnsaanbieders, mantelzorgers en vrijwilligers zoeken we naar praktische en slimme oplossingen om de huidige mantelzorgers en vrijwilligers te ontlasten We brengen de doelen, resultaten en kosten-baten van lopende lokale trajecten en projecten in kaart: school als wijk, pilot taskforce thuiszitters, inzet schoolmaatschappelijk werk en de zorgklas op het Kindcentrum de Westenwinde.

Op basis hiervan stellen we (opnieuw) de afspraken vast tussen onderwijs, gemeente/leerplicht, welzijn, GGD en jeugdhulpaanbieders. Kinderen en jeugdigen kunnen daardoor thuisnabij onderwijs volgen. Ook de aanpak van schoolverzuim wordt hierbij betrokken.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

72 | Pagina

• • •

•

•

• •

We bevorderen de samenwerking tussen huisartsen en de algemene voorzieningen. Wij ondersteunen, faciliteren, verbinden en stimuleren vrijwilligers(organisaties). Zo kunnen alle inwoners met plezier bijdragen aan een bruisende, zorgzame en leefbare omgeving. We maken met de uitvoerder van de algemene voorziening ambulante jeugdhulp, onze casusregisseurs Jeugd en de gecertificeerde instellingen afspraken over de inspanningen die door hen worden geleverd om uithuisplaatsingen en onder toezichtstellingen te voorkomen. Voor kinderen die te maken hebben met de gevolgen van complexe scheidingen maken we ketenafspraken over preventieve en specialistische ondersteuning, zodat zij zo snel mogelijk passende hulp hebben. We kopen samen met de andere gemeenten in de provincie Groningen via de RIGG (Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten) alle noodzakelijke gespecialiseerde jeugdhulp in. Samen met de RIGG-gemeenten werken we aan de beheersbaarheid van de uitgaven in de jeugdhulp. Het belang van de aanwezigheid van dorps- en buurthuizen wordt door ons onderschreven. We voorzien hen o.a. van advies m.b.t. relevante subsidies om de dorps- en buurthuizen te verduurzamen en daardoor de energielasten te beperken.

Specifiek in 2024: • Het JEP (JeugdExpertise Punt) ontvangt een lumpsum waarmee ze de meest voorkomende ambulante jeugdhulp vorm geeft. • Vanuit deze lumpsum zorgt het JEP ook voor inzet van ondersteuners jeugd en gezin bij de huisartsen. Daarnaast bieden ze ook een vorm van jeugdhulp op de scholen. • Jeugdhulp die niet onder de categorie meest voorkomende ambulante jeugdhulp valt, wordt ingekocht via de open house van de RIGG. • Sinds de stelselwijziging van het woonplaatsbeginsel op 1 januari 2022 zijn de bedragen die de gemeente Veendam voor verblijf moet betalen fors gestegen. De druk op de budgetten voor verblijf vanuit de jeugdhulp neemt toe. • Buurtgezinnen wordt ook in 2024 voortgezet. • De jeugdgezondheidszorg (JGZ) wordt ingekocht bij de GGD. • Binnen de afspraken met de GGD voor de JGZ hebben we ook specifieke afspraken gemaakt voor trajecten, zoals bijvoorbeeld ‘Nu niet zwanger’. • Op kindcentrum de Westerwinde is collectieve inzet van jeugdhulp in de klas. Deze inzet wordt gesubsidieerd met de gemeente Midden-Groningen. • In 2024 gaan we verder met het onderzoeken en ontwikkelen van collectieve jeugdhulp in het onderwijs. Dit kan leiden tot een verschuiving binnen de jeugdhulpbudgetten. • Compaen ontvangt subsidie om het jongerenwerk uit te voeren. • De partijen waar de gemeente mee samenwerkt worden geconfronteerd met de effecten van de hoge inflatie.

Dat geldt ook voor de uitkomsten van de onderhandelingen over een nieuwe cao. Ze zorgen allebei voor toenemende kosten bij zorg- en welzijnsinstellingen. De hoogte van de indexatie van de subsidies in 2024 is een risico in onze begroting.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

73 | Pagina

Jaarlijks terugkerend:

Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? • De meest voorkomende ambulante jeugdhulp is ook in 2024 door JEP Veendam verzorgd. Na de start van de werkzaamheden in 2023 heeft JEP in 2024 een verdere ontwikkeling doorgemaakt. JEP heeft het gebruik van de verklarende analyse verder doorontwikkeld. Bij complexe problematiek verheldert de verklarende analyse hoe het komt dat de situatie van ouders en kind is ontstaan en dat deze niet vanzelf is overgegaan. Het leidt tot een verklaring van de problematiek en waardoor deze is ontstaan, voortduurt, versterkt of vermindert. De partners zijn gegroeid in de hoeveelheid jeugdhulp die ze zelf leveren. Het anders vormgeven van de ambulante jeugdhulp gaat goed, maar vergt veel energie van alle partijen. •

Aan alle huisartsen is een ondersteuner jeugd en gezin (OJG) gekoppeld. Deze OJG-er is in dienst van een van de JEP-partijen. De OJG-er pakt vragen direct op of zoekt aansluiting met de collega’s van JEP. Hierdoor vindt de inzet van jeugdhulp meer in de nabijheid van jeugdigen en ouders plaats.

•

Ondertussen is aan negen scholen in Veendam een JOS-er gekoppeld. JOS staat voor jeugdhulp op school. Dit gebeurt vanuit de partijen achter JEP Veendam.

•

Het aantal jeugdigen met een vraag voor dagbehandeling of dagbesteding lijkt toe te nemen. Dit heeft veelal een directe relatie met het onderwijs. Verschillende financieringsvormen en wetgeving maken een passende invulling van het recht op ontwikkeling voor een jeugdige soms lastig.

•

In 2024 is gestart met de voorbereiding van de inkoop hoogspecialistische jeugdhulp (HSJ). Dit is jeugdhulp zoals verblijf en ook specialistische ambulante inzet om dit te voorkomen. Deze hulp kunnen we alleen organiseren met de andere gemeenten en jeugdhulpaanbieders in de regio.

•

Met de hierboven genoemde ontwikkelingen doen we lokaal en dicht bij de leefwereld van de jeugdige wat kan en samen met partners in de regio wat moet.

•

Buurtgezinnen heeft ook in 2024 haar werkzaamheden voortgezet. Er is een nieuwe coördinator gestart die de gezinnen bij elkaar brengt en de contacten met de partners overneemt.

•

Op kindcentrum De Westerwinde is sprake van collectieve inzet van jeugdhulp in de klas. Door jeugdhulp toe te voegen aan onderwijs kunnen kinderen naar school die anders deze kans op ontwikkeling niet hadden gehad. Deze inzet wordt gesubsidieerd, samen met de gemeente Midden-Groningen.

•

De GGD is onze partner voor de jeugdgezondheidszorg. Specifiek voor Veendam zijn er accenten gelegd zoals bijvoorbeeld ‘nu niet zwanger’ en ‘stevig ouderschap’.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

74 | Pagina

WMO Wat wilden we bereiken? Inwoners zijn zelfredzaam, eventueel met hulp van de directe omgeving, en waar noodzakelijk met de inzet van professionele ondersteuning. Alle inwoners weten waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen, zodat iedereen die hulp of ondersteuning nodig heeft passende ondersteuning krijgt. Dit doen we door consequent uit te gaan van de inwoner, zijn of haar behoefte, hulpvraag en eigen mogelijkheid en de sociale context waarin hij of zij verkeert. Altijd moet worden beoordeeld welke oplossing het beste is. We beperken of voorkomen onnodige en dure hulp en ondersteuning. Wat gingen we daarvoor doen? • We bieden waar nodig passende ondersteuning die herkenbaar en laagdrempelig is georganiseerd. • We gaan uit van de vraag gebruikmakend van het gedachtegoed Positieve Gezondheid, zetten in op signalering en preventieve hulp en ontwikkelen. Dit doen we in samenwerking met betrokken organisaties, zoals huisartsen, DeBasis, jeugdhulpaanbieders en andere ketenpartners. • We zetten in op collectieve vormen van ondersteuning waarmee we bijdragen aan preventie. • We optimaliseren de afstemming tussen ondersteuning vanuit de Jeugdwet en de Wmo. We willen gezamenlijk, met de professionals, samenhangende ondersteuning realiseren. Hier worden duidelijke afspraken over gemaakt met en tussen betrokken partners.

• We informeren inwoners waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen. • We zorgen dat inwoners ondersteuning ontvangen van goed opgeleide deskundige professionals. • De professionals zoeken samen met mantelzorgers en vrijwilligers naar praktische en slimme oplossingen om de huidige mantelzorgers en vrijwilligers te ondersteunen. Zij ondersteunen, faciliteren, verbinden en stimuleren vrijwilligers(organisaties). Zo kunnen alle inwoners met plezier bijdragen aan een bruisende, zorgzame en leefbare omgeving. Specifiek in 2024: • Buurtdiensten en De Nieuwe Zorg Thuis ontvangen subsidie om de huishoudelijke ondersteuning uit te voeren. • DeBasis Veendam ontvangt een lumpsum om uitvoering te geven aan laagdrempelige (collectieve) ondersteuning waaronder het welzijnswerk en maatwerk begeleiding. • We geven uitvoering aan het versterken van de sociale basis in Veendam, zoals beschreven in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). • De gemeente stelt in het kader van het GALA een beleidsvisie op de sociale basis op. Hierin komen thema’s zoals sociale samenhang, mantelzorg en tegengaan van eenzaamheid aan de orde.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

75 | Pagina

Jaarlijks terugkerend: • We zetten in op preventie, stellen de vraag van de inwoner centraal en investeren aan de voorkant. • Preventief werken gaat hand in hand met inzetten op collectief werken en collectieve voorzieningen. • Het in gezamenlijkheid doorontwikkelen van onze algemene voorzieningen maatschappelijke ondersteuning daar waar nodig, zodat er minder geïndiceerde ondersteuning en maatwerk nodig is. • Het goed laten aansluiten van ondersteuning vanuit de Jeugdwet naar Wmo (van 18- naar 18+) Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? • Buurtdiensten en De Nieuwe Zorg Thuis hebben subsidie ontvangen om de huishoudelijke ondersteuning uit te voeren. •

deBasis biedt passende ondersteuning die herkenbaar en laagdrempelig is georganiseerd. Het project 'Actief in 't groen' van deBasis Veendam, in samenwerking met ketenpartners bij 't Hoeske in Borgerswold, is in 2024 gecontinueerd. Met deze activiteiten stimuleert deBasis Veendam inwoners op een collectieve manier actief te zijn in een groene omgeving. Dit project geeft uitvoering aan vier thema's van het GALA, namelijk: versterken sociale basis, mantelzorg, één tegen eenzaamheid en mentale gezondheid.

•

Voor 2024 had deBasis Veendam opnieuw een financiële taakstelling. Die is behaald. De organisatie en processen zijn beter ingericht. Het voordeurteam kan de vragen van inwoners steeds meer beantwoorden met het aanbod van individuele en collectieve trajecten én het aanbod van diverse maatschappelijke organisaties in Veendam.

•

‘Welzijn op Recept’ liep in 2024 door. Huisartsen kunnen inwoners met niet-medische klachten die beter gebaat zijn bij ondersteuning vanuit het sociaal domein verwijzen naar de welzijnscoach. Die kan met de inwoner de juiste ondersteuning inzetten. Vanwege de positieve resultaten willen meer huisartsen een beroep doen op een welzijnscoach. In 2024 waren er uiteindelijk acht huisartsen die gebruikmaakten van een welzijnscoach. De doelstelling is dat in 2025 alle elf huisartsen hiervan gebruik kunnen maken.

•

deBasis en het Jeugdexpertisepunt (JEP) zijn in gesprek om de ondersteuning vanuit de Jeugdwet naar de Wmo verder vorm te geven.

•

In het voorjaar van 2024 is gestart met de pilot om het gebruik van de Stadsbus te bevorderen. Dit door (een deel van) de mensen die nu gebruik maken van de Wmo-taxipas voor korte taxiritten van en naar het centrum van Veendam, te bewegen daarvoor (ook) gebruik te maken van de Stadsbus.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

76 | Pagina

Eenzaamheidsbestrijding Wat wilden we bereiken? Eenzaamheid treft inwoners van alle leeftijden. Prioriteit om deze problematiek aan te pakken gaat daarbij in eerste instantie uit naar de ouderen. Die blijven langer thuis wonen. Dat kan gepaard gaan met gevoelens van eenzaamheid als er steeds meer mensen om je heen wegvallen en je eigen gezondheid brozer wordt. Wat gingen we daarvoor doen? • We informeren wijkverpleegkundigen en huisartsenpraktijken over de mogelijkheden van dagbesteding voor ouderen. We anticiperen op deze ontwikkeling door in te zetten op positieve gezondheid en participatie. Daarbij werken we nauw samen met Menzis. • We doen mee aan het landelijke actieprogramma 'Eén tegen eenzaamheid'. Specifiek in 2024: • We organiseren activiteiten rondom de 'Week tegen Eenzaamheid'. • De lokale coalitie tegen eenzaamheid zoekt verbinding met netwerkpartners. De lokale coalitie krijgt hierin ondersteuning vanuit het landelijke actieprogramma ‘Eén tegen eenzaamheid’. Jaarlijks terugkerend: We zetten in op signalering, kennisdeling en het structureel onder de aandacht houden van het thema. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? • In september gaven we uitvoering aan de ‘Week tegen Eenzaamheid’. In die week zijn sociale activiteiten in de gemeente georganiseerd voor inwoners. Ook het jaarlijkse kerstdiner, dit jaar in De Breehorn, is goed bezocht.

Het aanbod van deBasis op het gebied van eenzaamheid is onder de aandacht gebracht van inwoners. Verder was er aandacht voor de problematiek rond eenzaamheid en is een training aangeboden aan netwerkpartners in het signaleren van eenzaamheid. Bij het meldpunt eenzaamheid van deBasis kunnen inwoners en professionals zich melden als ze signalen van eenzaamheid hebben. DeBasis Veendam is aangesloten op het netwerk van PostNL waarbij postbezorgers signalen van eenzaamheid kunnen doorgeven bij de welzijnsorganisatie. • ‘Welzijn op recept’ is meestal gericht op het terugdringen van eenzaamheid bij inwoners. • Het project 'Actief in 't Groen' van deBasis is ook gericht op het verminderen van eenzaamheid. In de groene omgeving kunnen inwoners elkaar ongedwongen ontmoeten. Inwoners kunnen hier terecht voor activiteiten en een zinvolle daginvulling. De huisartsen uit Veendam zijn hier ook op bezoek geweest om geïnformeerd te worden over het project en mogelijkheden die er zijn. • De lokale coalitie tegen eenzaamheid krijgt advies vanuit het landelijke programma 'Eén tegen eenzaamheid'. Het betrekken van ondernemers bij de coalitie blijft inzet vragen. • deBasis Veendam heeft het beweeg- en ontmoetingsaanbod gepresenteerd tijdens de vitaliteitsdagen. Dit is een beweeg- en leefstijlproject voor inwoners van 65 tot en met 75 jaar van VeendamBeweegt!

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

77 | Pagina

Beschermd wonen Wat wilden we bereiken? We willen voldoende voorzieningen realiseren op het gebied van beschermd wonen We zetten in op preventie en vroeg-signalering (ter voorkoming van instroom in Beschermd Wonen en Opvang) en uitstroomcoördinatie en nazorg wanneer inwoners weer zelfstandig gaan wonen. We geven uitvoering aan de naar onze gemeente gedecentraliseerde taken op het gebied van Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang. Wat gingen we daarvoor doen? • We voeren de Centrumregeling Beschermd wonen, Opvang en Inloopvoorziening GGz Groningen 2021 uit waarin de nieuwe taakverdeling na decentralisatie tussen de centrumgemeente Groningen en de Groninger gemeenten is vastgelegd. • We zijn financieel verantwoordelijk voor de beschermd wonen voorzieningen in onze gemeente. • We werken met een eigen Groninger (her)verdeelmodel Beschermd Wonen. • We monitoren Beschermd Wonen en Opvang inhoudelijk en financieel om in regie te zijn. • We implementeren in samenwerking met alle Groninger gemeenten de inkoop Beschermd Wonen 2023. • We werken in Oost-Groningen op het gebied van Beschermd Wonen en Opvang intensief samen. • We sturen in onze gemeente op de ambulantisering en flexibilisering van Beschermd Wonen. Onze procesregisseurs van de toegang Beschermd Wonen sturen op in-, door- en uitstroom in en uit voorzieningen van Beschermd Wonen.

• Samen met de Groninger gemeenten sturen we op een evenwichtige spreiding van Beschermd Wonen voorzieningen over de provincie. Hiervoor benutten we onder meer de Regionale Woonzorgvisie die we in Oost-Groningen gaan opstellen. • In samenwerking met onze ketenpartners maken we nadere afspraken over de huisvesting van inwoners die uitstromen uit voorzieningen van Beschermd Wonen (en andere intramurale voorzieningen). We benutten daarvoor de prestatieafspraken met woningcorporaties en de nieuwe woonvisie die we gaan opstellen. • We nemen flankerende maatregelen om dit proces te faciliteren. Specifiek in 2024: • Ook in 2024 zijn we zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van Beschermd Wonen. We krijgen de financiën van de centrumgemeente. Dit gebeurt omdat de financiële doordecentralisatie van Beschermd Wonen weer is uitgesteld tot in elk geval 2025. Vanuit het centrumgemeentebudget Beschermd Wonen ontvangen we in 2024 weer een kostendekkende vergoeding voor onze 3 gekwalificeerde procesregisseurs Beschermd Wonen. • Voor onze inwoners (die thuis ambulant worden ondersteund door een aanbieder van Beschermd Wonen) en anderen uit de provincie die bij ons verblijven in een voorziening Beschermd Wonen ontvangen we een voorschot van 85 procent van de in 2024 verwachte ‘zorgkosten’. Achteraf declareren we de werkelijk gemaakte zorgkosten.

• We verwachten, ondanks de loon- en prijsontwikkelingen en indexering van de tarieven in 2024 (met een aantal slagen om de arm), voor de provincie toch een positief resultaat van circa 1.1 miljoen euro. In 2024 kan de verdeelsystematiek voor Beschermd Wonen nog goed worden

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

78 | Pagina

•

• •

•

•

opgevangen binnen de beschikbare financiële kaders. Dat kan vanaf 2025 minder rooskleurig worden. Er kunnen voor de gemeenten in Groningen dan een financieel tekort ontstaan. Uitgangspunt is dat we blijven sturen op de transformatie van intramurale vormen van Beschermd Wonen naar ambulante ondersteuning in de eigen woning (Thuis plus). De Groninger gemeenten monitoren in hoeverre zij hierin slagen. De door ons gefinancierde proef ‘Nazorg uitstroom Beschermd Wonen’ door deBasis loopt in 2024 door. Het investeringsbudget Beschermd Wonen dat we in 2023 ontvangen voor de versterking van ons lokale veld besteden we vooral in 2024. Waarschijnlijk kunnen we ook in 2024 aanspraak maken op een lokaal investeringsbudget. De Open House inkoop Beschermd Wonen 2023-2025 heeft een evenwichtige spreiding en voldoende aanbod van Beschermd Wonen voorzieningen in onze provincie opgeleverd. Dat is een reden om de Open House in 2024 niet open te zetten voor nieuwe aanbieders. We zijn ‘meer in regie ten aanzien van de spreiding van het woon- en zorgaanbod’ wanneer de Regionale Woonzorgnota in 2024 beschikbaar komt. De centrumgemeente heeft in 2024 nog voldoende budget om de Maatschappelijke Opvang in onze provincie te bekostigen. Vanaf 2025 ontstaan tekorten. Voorjaar 2024 start de discussie in hoeverre de Groninger gemeenten bereid zijn hierin financieel solidair te zijn.

Jaarlijks terugkerend: Niet van toepassing. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? Beschermd Wonen Ondanks de voortgang in de transformatie van Beschermd Wonen (BW) naar Beschermd Thuis, groeit het aantal inwoners dat een beroep doet op BW. Het centrumgemeente budget BW laat in 2024 nog een overschot zien. Er wordt nog geen financiële bijdrage van de gemeenten gevraagd. Op het gebied van uitstroom uit BW is in Veendam een goede samenwerking met Acantus ontstaan. DeBasis biedt nazorg na uitstroom. Met financiële steun of instemming van de centrumgemeente werken we in Veendam aan een paar innovatieve ontwikkelingen. Besloten is een proef ‘Woonbegeleiding Thuis’ op te zetten. Die is gericht op de transformatie naar Beschermd Thuis. De doelgroep zijn jongvolwassenen die uitstromen uit jeugd- of pleegzorg en tijdelijk hulp nodig hebben om zelfstandig te kunnen wonen. Met steun van de centrumgemeente is besloten dat een aanbieder in Veendam een proef met community wonen uitvoert op basis van scheiding van wonen en zorg en lichtere ondersteuning waarbij de bewoners elkaar tot steun zijn. DeBasis organiseert gemeenschappelijke activiteiten in het wooncomplex. Met externe financiële middelen uit verschillende bronnen is in 2024 een proef ‘Gezamenlijke Nachtzorg’ gestart. Hierbij werken twee Veendammer aanbieders BW onderling nauwer samen.

De inzichten uit deze proef zijn te gebruiken voor een nieuw inkoop BW.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

79 | Pagina

Maatschappelijke Opvang Centrumgemeente Groningen is verantwoordelijk voor de Maatschappelijke Opvang (MO) en voert dit uit met rijksmiddelen. Deze zijn niet geïndexeerd en daardoor niet toereikend. Het beroep op MO neemt jaarlijks toe door maatschappelijke ontwikkelingen. Het tekort dat in 2024 is ontstaan, kan voor de laatste keer worden opgevangen met overschotten uit voorgaande jaren. Het regionale programma ‘Beschermd Wonen en Opvang’ werkt voorstellen uit om de tekorten en financiële risico’s te beperken. Vanwege de vangnetfunctie van MO zijn de mogelijkheden om op korte termijn te besparen beperkt. Onze proef ‘Housing First’ past bij de ontwikkeling om mensen buiten de MO te houden. In 2024 hebben we afspraken gemaakt met Acantus, Limor en deBasis over een proef met drie huurwoningen van Acantus. We bekostigen de proef met Lokale investeringsmiddelen beschermd wonen die we van de centrumgemeente ontvangen. Gezondheidsbevordering Wat wilden we bereiken? Wij willen dat Veendammers zich gezond voelen en naar vermogen meedoen in de samenleving. Wat gingen we daarvoor doen? Zie Gezondheidsbevordering in het Subprogramma 2.4 Gezondheid(szorg). Specifiek in 2024: Zie Gezondheidsbevordering in het Subprogramma 2.4 Gezondheid(szorg). Jaarlijks terugkerend: • De GGD voert ons gezondheidsbeleid uit binnen de kaders van de GR Publieke Gezondheid & Zorg.

• We ondersteunen waar mogelijk (met subsidies) activiteiten en projecten die bijdragen aan de bevordering van de gezondheid van Veendammers. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? Informatie over de verschillende initiatieven die gericht zijn op een gezonde leefstijl in het kader van gezondheidsbevordering staan bij Subprogramma 2.4 Gezondheid(szorg). Armoedebestrijding Wat wilden we bereiken? Wij willen dat mensen die in armoede leven blijven meedoen in de maatschappij. Daarom zetten wij in op vroegsignalering van schulden door het Vroeg Eropaf team. Dit team benaderd inwoners met beginnende betalingsachterstanden waarbij we niet alleen een preventieve, maar ook curatieve aanpak uitzetten in samenwerking met onze partners. De doelgroep wordt actief benaderd en begeleid naar een oplossing. En tegelijkertijd bieden wij de mogelijkheid om te blijven meedoen door een aanbod van armoede verlichtende voorzieningen en activiteiten vanuit onze samenwerkende gesubsidieerde maatschappelijke organisaties. Deze voorzieningen zijn regelingen, zoals de energieen studietoeslag. Maar ook maatregelen vanuit een structurele aanpak van de energiearmoede die een zo groot mogelijke doelgroep moeten bereiken. Hiervoor is een poster en boekje 'Wegwijzer even met weinig geld' verspreid.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

80 | Pagina

Wat gingen we daarvoor doen? • Onderzoek uitvoeren naar de vormen van armoede onder de allerjongsten door deelname aan het project 'Goede start'. • Maken van een plan van aanpak op basis van het eerder uitgevoerde onderzoek voor de bestrijding van armoede onder de allerjongsten. • Ervaringsdeskundigen inzetten bij het opstellen van de onderzoeksresultaten en betrekken bij de uitwerking van de te ondernemen acties uit het plan van aanpak. • Resultaatgerichter maken/herijking van het Armoedepact aan de hand van een evaluatie. • Onderwijs nauw(er) betrekken bij het Armoedepact. • Meer bekendheid geven aan gemeentelijke minimavoorzieningen en het gebruik van deze voorzieningen voor inwoners die het nodig hebben stimuleren via Hulpwijzer.nl. • Inzet van een 'wegwijzer Leven met weinig geld', zodat iedereen ontvangt waar hij/zij recht op heeft. • Voorkomen van sociale uitsluiting door het stimuleren en ondersteunen richting werk, vrijwilligerswerk of sociale participatie. • Doorbreken van patronen van armoede binnen meerdere generaties door onder anderebinzet van opgeleide ervaringsdeskundigen. Daarbij worden de onderzoeksresultaten van de Alliantie van Kracht betrokken. • Blijven ondersteunen van bestaande voorzieningen, zoals Voedselbank, Kledingbank Maxima, Stichting Leergeld en het Jeugdsport- en cultuurfonds.

• Kwijtschelding als een belangrijk onderdeel van het lokale minimabeleid. • Samen met scholen, jeugd-maatschappelijk werk en leerplichtambtenaren terugdringen van het aantal thuiszitters/spijbelaars. • Uitvoering geven aan het actieplan Laaggeletterdheid. • We onderzoeken hoe we structureel uitvoering kunnen geven het vroegsignaleren van schulden. Dit is een wettelijke taak. Bepaalde bedrijven en instanties mogen ons sinds 1 januari 2021 waarschuwen als zij zien dat hun klanten rekeningen niet betalen. Het gaat hierbij om verhuurders van woningen, drinkwaterbedrijven, energieleveranciers en zorgverzekeraars. Ze hebben hiervoor niet eerst toestemming nodig van de klant. De bedrijven en instanties geven een signaal als hun eigen inspanningen de betalingsachterstanden niet oplossen. Dat zijn bijvoorbeeld het aanbieden van een betalingsregeling en persoonlijk contact zoeken. Wij moeten na een signaal van bijvoorbeeld een verhuurder zelf iemand met schuldproblemen uitnodigen voor een gesprek. Die mag de hulp van ons weigeren. • Er wordt onderzocht of aangesloten kan worden bij 'Vindplaats van Schulden'.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

81 | Pagina

Specifiek in 2024: • Uitvoeren van de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening op het gebied van preventie en vroegsignalering van schulden en armoede. Het voortzetten en uitbreiden van de outreachende aanpak van vroegsignalering vanuit het Team Vroeg Eropaf samen met deBasis. Een coördinator vroegsignalering wordt aangesteld vanuit de gemeente. De coördinator voert regie op de aanpak van het uitvoeringsteam en werkt actief aan interne en externe communicatie, om het bereik te vergroten. • Er wordt gewerkt aan een lokaal uitvoeringsplan voor het Groningse Programma Kansen voor Kinderen. Dit uitvoeringsplan wordt gemaakt samen met lokale partners. De bedoeling is dat het project aansluit bij lokale armoedeproblematiek en de lokale initiatieven die zich al bezighouden met het thema armoede. • Inzetten op een zo groot mogelijk bereik van de huishoudens met een minimuminkomen via de communicatielijn van de gemeente en via de (gesubsidieerde) maatschappelijke organisaties die zich samen met de gemeente inzetten tegen armoedeproblematiek. Mede via de inzet van een 'wegwijzer Leven met weinig geld' en informatiedeling binnen het armoedepact/netwerk dat werkt. • We onderzoeken hoe we als gemeente meer grip kunnen krijgen op de keten rondom (schulden)bewind.

Specifiek waar het gaat om de kwaliteit en in- en uitstroom van onze inwoners bij bewind als ook de uitvoeringskosten die veelal betaald worden vanuit de bijzondere bijstand. Vanuit het hoofddoel dat de inwoner de meest passende ondersteuning krijgt. Jaarlijks terugkerend: • Deelname aan het Armoedepact. • Deelname aan Alliantie van Kracht. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? Op het gebied van armoedebestrijding hebben we onze inwoners op meerdere manieren ondersteund. Het gaat daarbij onder meer om het versterken van vroegsignalering, outreachend werken, inzet van vrijwilligers en activiteiten voor het beperken van energiearmoede. Om meer inwoners te bereiken hebben we extra aandacht besteed aan communicatie. We hebben de komst van een voorzieningenwijzer voorbereid. Dit is een online tool die inwoners en professionals kunnen gebruiken om te bepalen of inwoners in aanmerking komen voor diverse lokale en rijksregelingen. Hierin is nauw samengewerkt met Acantus. De VKB heeft gewerkt aan het versterken van de toekomstbestendigheid en het verminderen van de kwetsbaarheid. Adviesbureau Lysias heeft hiervoor onderzoek gedaan naar het functioneren en de positie van de VKB. Lysias constateerde dat de stabiliteit is toegenomen en dat inwoners tevreden zijn over de dienstverlening. Ook deed het bureau meerdere handreikingen voor het verder versterken van de organisatie.

Hiermee is de VKB in een rustiger vaarwater gekomen. Het programma ‘Kansen voor Kinderen’ hebben we eind 2024 goedgekeurd. Dit provinciale programma omvat een innovatieve aanpak om langdurige armoedeproblematiek van gezinnen te doorbreken. Kenmerkend voor de aanpak is de inzet van ervaringsdeskundigen als buddy.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

82 | Pagina

Huislijk geweld, Ouderen- en kindermishandeling Wat wilden we bereiken? Het meeste geweld in onze samenleving heeft plaats achter de voordeur. We willen dat onze inwoners veilig zijn, ook achter de voordeur. Inwoners wonen veilig en kinderen groeien veilig op in hun directe omgeving. We voorkomen en stoppen waar mogelijk alle vormen van huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Wat gingen we daarvoor doen? Veendam beschikt over een team opgeleide casusregisseurs huiselijk geweld en kindermishandeling. Deze regisseurs worden deels door deBasis en deels door de gemeente Veendam geleverd. Dit team benadert de problematiek integraal vanuit een systemisch perspectief. Dit bevordert de samenwerking met Veilig Thuis Groningen die eenzelfde werkwijze hanteert. Het gemeentelijk Meldpunt Bezorgd kanaliseert de meldingen die in Veendam binnenkomen. De keten- en samenwerkingspartners zijn breed over deze werkwijze in Veendam geïnformeerd. Een gedragsdeskundige en systeemtherapeut ondersteunen het team. Bij mutaties zorgen we ervoor dat de nieuwe casusregisseurs systemisch worden getraind.

Met de laagdrempelige ondersteuningsstructuur in de wijken (deBasis en binnenkort de algemene voorziening ambulante jeugdhulp) en op de scholen (schoolmaatschappelijk werk en jeugdhulpverlening op school) en het netwerk dementie zorgen we voor preventie en vroegsignalering van huiselijk geweld en kindermishandeling. Binnen de gebiedsgerichte aanpak van 'Noordwest op z'n best' loopt het project 'Houding en handelen'. Doel is een gezamenlijke oriëntatie op gezinnen en huishoudens waarover opvoedzorgen bestaan. En versterking van de onderlinge samenwerking van de in de wijk werkzame professionals en organisaties en bekendheid met de systemische werkwijze. We gaan onderzoeken of deze aanpak verder over Veendam kan worden uitgerold. Met alle Groninger gemeenten gaan we het bestuur en bekostiging van Veilig Thuis Groningen herstructureren. In deze doorontwikkeling gaat de gemeente Groningen als centrumgemeente fungeren. Hiervoor wordt een centrumregeling (lichte gemeenschappelijke regeling) met uitvoeringsovereenkomst opgesteld. Die wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Specifiek in 2024: Met de nieuwe Centrumregeling Veilig Thuis Groningen (VTG) die in 2024 ingaat, vervalt de tot dusver gebruikelijke gescheiden financiering met jeugd- en Wmo-middelen en vanuit incidentele potjes als de OGGZ-middelen.

De centrumgemeente bekostigt VTG voor ongeveer de helft uit de Doeluitkering Vrouwenopvang (DUVO) die de centrumgemeente rechtstreeks van het Rijk ontvangt. De andere helft dragen de Groninger gemeenten bij. Tot dusver gebeurt dat naar rato van inwonertal. In 2024 wordt dit 90 procent naar rato van inwonertal en 10 procent naar rato van gemeentelijke caseload. Na dit ingroeijaar wordt deze verdeling - vanaf 2025 – 80 om 20 procent. In de centrumregeling hebben de Groninger gemeenten zich gecommitteerd aan indexatie van de DUVO. Die indexatie is niet genoeg om de kosten van VTG in 2024 te dekken. De gezamenlijke Groninger gemeenten zijn bereid financiële medewerking te verlenen aan de indexatie van de personeelslasten en overhead bij VTG en een aan beperkte structurele uitbreiding van de formatie van VTG.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

83 | Pagina

In het kader van de nieuwe samenwerkingsafspraken tussen VTG en de Groninger gemeenten gaat VTG ook met Veendam weer nauwer samenwerken en wordt de overdrachtstafel voor een warme overdracht van casuïstiek met ingang van 2024 weer nieuw leven ingeblazen. Jaarlijks terugkerend: Niet van toepassing. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? • Veilig Thuis Groningen (VTG) heeft de interne bedrijfsvoering verbeterd om de wachtlijsten op korte en lange termijn terug te dringen. Aan het einde van het jaar waren de eerste resultaten hiervan zichtbaar. Wel vraagt de complexiteit van de cases vaker om meer ureninzet. • Het is gelukt om in bijna alle Groninger gemeenten overdrachtstafels te realiseren. De start in Veendam is enigszins vertraagd tot januari 2025. De samenwerkingsafspraken tussen VTG en lokale teams zijn eind 2024 geëvalueerd. Over het algemeen zijn de partijen tevreden over de samenwerking. Vooral als de afspraken goed bekend zijn. • De gemeenten Groningen, Westerkwartier en Westerwolde zijn gestart met proeveb voor het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Hieraan nemen de integrale veiligheidsteams, VTG, Raad voor de Kinderbescherming, GI’s en gemeenten deel. Met de opgedane ervaring kan VTG haar organisatie doorontwikkelen en intensiever samenwerken met de lokale teams. Uiteindelijk moet dat in alle Groninger gemeenten.

• De samenwerkende Groninger gemeenten hebben het Plan van aanpak Ouderenmishandeling 2022 – 2026 vastgesteld. Daarin ligt de focus op preventie, vroegsignalering, verbeterde meldingsbereidheid, kennis en deskundigheid en het tegengaan van financiële uitbuiting. Er is een regionale regievoerder aangesteld en een regionaal netwerk van aandachtsfunctionarissen opgezet. Ook wordt gewerkt aan een proef ‘Alliantie veilig financieel ouder worden in de provincie’. Lokale allianties zijn een effectief middel om financieel misbruik van ouderen te voorkomen, tijdig te signaleren en aan te pakken. De lokale alliantie is een informele netwerkgroep, van commerciële en niet-commerciële, private en publieke deelnemers die hun kennis van (financieel) misbruik van ouderen delen en bundelen. De voorbereidingen hiervoor zijn gestart. Verdere uitwerking volgt in 2025. • De Groninger gemeenten hebben het meldpunt seksueel geweld als wettelijke taak overgedragen aan de GGD Drenthe, die hiervoor de kennis heeft. Voorlopige cijfers laten een stijging van het aantal meldingen zien. • Vanuit het ‘Actieplan aanpak seksueel geweld Groninger Offensief’ gaat een netwerk van lokale aandachtsfunctionarissen een aanjagersrol vervullen. Met de Groninger gemeenten is een uitvoeringsplan opgesteld. Dit loopt door in 2025.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

84 | Pagina

Burgerparticipatie Wat wilden we bereiken? Een samenleving waar iedereen meedoet, inwoners naar elkaar omkijken en waar iedereen zich thuis voelt. Wat gingen we daarvoor doen? • Geven van ondersteuning aan inwoners die niet kunnen meedoen. • Het huidige meldsysteem van de gemeente wordt aangepast, waarin naast klachten ook wensen geregistreerd kunnen worden. • We stellen een systeem in van buurtbemiddeling: ondersteunen en faciliteren van inwoners. Specifiek in 2024: In 2024 kunnen inwoners van Veendam opnieuw subsidie aanvragen voor het uitvoeren van burgerinitiatieven. Jaarlijks terugkerend: Vanuit het Fonds Burgerinitiatieven ondersteunen we initiatieven van, voor en door inwoners die een bijdrage leveren aan de sociale cohesie van onze gemeente. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? Twee initiatieven van inwoners hebben ondersteuning gekregen vanuit het Fonds Burgerinitiatieven. Een initiatief betreft het plaatsen van een AED. Het andere initiatief is van web-in-de-wijk en is bedoeld om het aanbod om inwoners meer digitaal vaardig te maken extra onder de aandacht te brengen. Werk en inkomen Wat wilden we bereiken? Bevorderen van zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van de inwoners door middel van werk.

Wat gingen we daarvoor doen? • Versterken van de lokale en regionale werkgelegenheid door onder meer het verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, het beschikbaar stellen van voldoende werkervaringsplaatsen en het stimuleren van de overstap van een uitkeringssituatie naar werk. • Voortzetten van de doelgerichte vroegsignalering om problematische schulden te voorkomen. En schuldhulpverlening om inwoners met problematische schulden nieuwe kansen te bieden. • Bestrijden van armoede, mede door een adequaat minimabeleid en facilitering van maatschappelijke initiatieven en werk; de zelfredzaamheid vergroten. • Tegengaan van laaggeletterdheid door een ruim aanbod van scholingsmogelijkheden. • Doorontwikkelen van het TDC, met aandacht voor maatwerk om meer mensen te activeren en aan het werk te krijgen. • Uitvoeren van de regierol die de gemeente heeft gekregen in de nieuwe Wet Inburgering op de maatschappelijke integratie van statushouders.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

85 | Pagina

Specifiek in 2024: We gaan verder met het doorontwikkelen van het TDC. Dit doen we samen met Wedeka en nemen we deel aan regionale projecten van Werk in Zicht en/of de Regio Deal. Zowel de werkwijze en de inrichting van het TDC worden meer uitnodigend en gericht op het ontdekken en ontwikkelen van talenten van inwoners. Jaarlijks terugkerend: Niet van toepassing. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? In 2024 is het aantal uitkeringen Participatiewet gestegen van 731 naar 748. Er is met name een stijging onder jongeren en nieuwkomers. Deze ontwikkeling is in lijn met de landelijke trend. Ook de hogere taakstelling voor huisvesting van statushouders speelt hierbij een rol. Er is al een aantal jaar sprake van een mismatch op de arbeidsmarkt. Werkgevers zoeken naar gekwalificeerd personeel, terwijl werkzoekenden steeds vaker een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Het accent op de inspanningen die door de gemeente worden verricht om deze mensen te helpen, verschuift van arbeidsparticipatie naar sociale inclusie. Met behulp van middelen vanuit de regiodeal en ESF worden hiervoor voorzieningen ingezet die specifiek op dit doel zijn gericht. Gerelateerde taakvelden: 6.3, 6.4 en 6.5

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

86 | Pagina

Wat heeft het gekost?

2023

Primitieve begroting 2024

Baten

17.105.459

14.936.564

17.383.214

16.330.725

Lasten

34.374.010

30.925.063

35.258.514

32.165.590

Subtotaal programma 4.2

-17.268.551

-15.988.499

-17.875.300

-15.834.865

Onttrekking aan reserves (Baten)

-

-

-

-

Toevoeging aan reserves (Lasten)

-

-

-

-

Subtotaal mutaties reserves

-

-

-

-

-17.268.551

-15.988.499

-17.875.300

-15.834.865

Omschrijving

Gerealiseerd resultaat programma 4.2

Realisatie

Begroting ná wijziging 2024

Realisatie 2024

Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

87 | Pagina

BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Periode

Veendam

Provincie

Nederland

per 1.000 inw. 15-64jr

2023

754,0

812,0

836,6

Jongeren met delict voor rechter

%

2023

1%

1%

1%

Kinderen in uitkeringsgezin

%

2023

8%

7%

6%

Netto arbeidsparticipatie

%

2024

70,3%

71,2%

73,2%

Werkloze jongeren

%

2023

3%

2%

2%

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

2024

414,6

428,3

343,6

Lopende reintegratievoorzieningen

per 10.000 inw 15-64jr

2024

394,0

319,7

203,1

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement

per 10.000 inwoners

2024

860

792

720

Banen

Bron

Beschrijving

Het aantal banen, per 1.000 LISA inwoners in de leeftijd van 1564 jaar. CBS Het percentage jongeren (12Beleidsinformatie 21 jaar) dat met een delict Jeugd voor de rechter is verschenen. Percentage kinderen tot 18 CBS jaar die in een gezin leven dat Beleidsinformatie van een bijstandsuitkering Jeugd moet rondkomen. Het percentage van de CBS werkzame beroepsbevolking Beleidsinformatie ten opzichte van de Jeugd beroepsbevolking. CBS Het percentage werkloze Beleidsinformatie jongeren (16-22 jaar). Jeugd Het aantal personen met een CBS - Participatie bijstandsuitkering, per 10.000 Wet inwoners. Het aantal lopende reCBS - Participatie integratievoorzieningen, per Wet 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het CBS - Monitor kader van de Wmo. Voor de Sociaal Domein Wmo gegevens geldt dat het WMO referentiegemiddelde gebaseerd is op 137 deelnemende gemeenten.

De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.

Jaarstukken 2024 gemeente Veendam

88 | Pagina

Programma 5 - Financiën In dit programma worden diverse financiële producten verantwoord, zoals treasury, algemene uitkering, diverse belastingen en reserves.

Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Fiscaal beleid De uitvoering van steeds meer overheidstaken wordt naar de gemeentelijke overheid doorgeschoven. Daarnaast spelen er landelijk ontwikkelingen op het terrein van herziening van het belastingstelsel. Een en ander leidt mogelijk tot een uitbreiding van het huidige lokale palet aan gemeentelijke belastingen. Zo wordt gedacht aan herinvoering van de onroerende-zaakbelastingen op het gebruik van woningen en invoering van een ingezetenenbelasting. Wat wilden we bereiken? • Een geactualiseerd fiscaal beleid. • Het verminderen van het aantal bezwaren. • Voldoen aan de landelijke voorschriften vanuit het toezichthoudend orgaan 'de Waarderingskamer'. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Wat wilden we bereiken? • Een structureel sluitend financieel (meerjaren-)beeld. • Het effectief en efficiënt verzorgen en beheren van algemene dekkingsmiddelen. Jaarlijks terugkerend: Middels programmabegroting, voorjaarsnota, najaarsrapportage en jaarstukken wordt het financiële beeld gemonitord. Wat hebben we (niet) gedaan in 2024? De programmabegroting, voorjaarsnota en najaarsrapportage zijn aan u voorgelegd. Deze jaarstukken zijn het laatste onderdeel van de beleidscyclus 2024. Gerelateerde taakvelden: 0.5, 0.61, 0.62, 0.64, 0.7 en 0.8