Document · PDF

05-02-02 Programmabegroting 2026

Gemeenteraad 3 november 2025, gemeente VeendamBij agendapunt: Algemene beschouwingen over de begroting voor het jaar 2025 en de meerjarenbegroting 2026-2029 en de in het kader daarvan door de fracties in te dienen moties en amendementen. Waarbij tevens de najaarsrapportage 2025 en de belastingvoorstellen 2026 worden betrokken.26.837 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Welzijn op Recept: medewerkers van deBasis helpen de huisartsen en inwoners met het vinden van antwoorden die in het sociaal domein liggen. Deze Welzijn op Recept-activiteiten worden verder uitgebreid en ontwikkeld. De JOGG-regisseur is actief bij Veendam Beweegt. JOGG (gezonde jeugd, gezonde toekomst) is een landelijk programma voor het gezonder maken van de sociale en fysieke omgeving van jongeren.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

34 | Pagina

De werkgroep AED concentreert zich op het realiseren van een goede AED-dekking en het vergroten van het aantal burgerhulpverleners. Als versterking van en als aanvulling op ons huidig beleid voeren we ook in 2026 het plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA 2023-2026 ) uit. Dit GALA gaat, net als het IZA (Integraal Zorgakkoord), op in het AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijns Akkoord). We voeren het Regioplan voor het Integraal Zorgakkoord (IZA) uit. Het betreft in 2026 onder meer uitbreiding van Welzijn op Recept en het inrichten van een lokaal netwerk voor mentale gezondheid. In juli 2025 is het IZA opgegaan in het nieuw afgesloten Aanvullend Zorg- en Welzijns Akkoord (AZWA). Het AZWA betreft het versterken van de samenwerking tussen het zorgdomein en sociaal domein. Om dit te realiseren spreken zorgverzekeraars, gemeenten en aanbieders van zorg en ondersteuning concrete basisfunctionaliteiten af op de leefgebieden kansrijk opgroeien, gezonde leefstijl, mentale gezondheid, vitaal ouder worden en gezondheidsachterstanden. Het AZWA loopt tot en met 2028. Vanuit het Gezondheidsbeleid dragen we financieel bij aan het Volwassenfonds Sport & Cultuur dat uitgevoerd wordt door Veendam Beweegt. Inwoners van Veendam die de contributie van een sportof cultuuractiviteit niet kunnen betalen, kunnen hier een aanvraag indienen.

Na een periode van voorbereiding, planning en besluitvorming zijn in het najaar van 2025 de eerste maatregelen van de Sociale Agenda van Nij Begun gestart. Bedoeling is dat in 2026 alle zestien maatregelen van start gaan. Jaarlijks terugkerend: • GGD voert ons gezondheidsbeleid uit binnen de kaders van GR GGD Groningen. • We ondersteunen waar mogelijk (met subsidies) activiteiten en projecten die bijdragen aan de bevordering van de gezondheid van Veendammers. Gerelateerde taakvelden: 6.1, 6.2, 6.6 ,6.71 (a t/m d), 6.72 (a t/m d), 6.73 (a t/m c), 6.74 (a t/m c), 6.81 (a en b), 6.82 (a en b) en 7.1

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

35 | Pagina

Wat gaat het kosten? Begroting

Begroting

2024

Begroting ná wijziging 2025

2026

2027

2028

2029

Baten

9.820.396

6.001.716

6.931.522

6.704.164

Lasten

43.240.035

41.473.748

43.161.932

43.972.474

45.371.850

46.596.787

Subtotaal programma 2.4

-33.419.640

-35.472.032

-36.230.410

-37.268.310

-38.667.686

-39.892.623

Onttrekking aan reserves (Baten)

Toevoeging aan reserves (Lasten)

Subtotaal mutaties reserves

-33.419.640

-35.472.032

-36.230.410

-37.268.310

-38.667.686

-39.892.623

Omschrijving

Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 2.4

Realisatie

De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2025 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting. De reserves behorende bij programma 2.4 zijn: • Lokaal Gezondheidsbeleid De omvang van de reserve en de mutaties in de reserves zijn gespecificeerd opgenomen in de uiteenzetting van de financiële positie. Bij onderdeel 7 van de uiteenzetting van de financiële positie is 2026 gespecificeerd en het meerjarenperspectief is opgenomen in bijlage 2.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

36 | Pagina

BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Periode

Veendam

Provincie

Nederland

Jongeren met jeugdbescherming

2024

1,9%

1,3%

1,0%

Jongeren met jeugdreclassering

2024

0,3%

0,4%

Bron

Beschrijving

Het percentage jongeren tot CBS 18 jaar met een Beleidsinformatie jeugdbeschermingsmaatregel Jeugd ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Het percentage jongeren (12CBS 22 jaar) met een Beleidsinformatie jeugdreclasseringsmaatregel Jeugd ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar).

De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de begroting voorhanden waren.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

37 | Pagina

Programma 2.5 - Bruisend centrum en levendige woonwijken Dit deelprogramma betreft de advisering en ontwikkeling op het gebied van de ruimtelijke ordening en volkshuisvesting binnen de gemeente. Het betreft advisering over rijksplannen, provinciale plannen en nota’s op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting en in het bijzonder het vertalen van deze veelal strategische visies naar gemeentelijk niveau.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Woonwijken Wat willen we bereiken? Geschikte en passende woonruimte voor iedereen, aansluitend bij de eigen behoefte en op vraag. Wat gaan we daar voor doen? Specifiek in 2026: • Woningbouw In de Woondeal Oost-Groningen is afgesproken dat er in de gemeente Veendam tussen 2022 en 2030 739 woningen bij komen. De gemeente heeft in principe voldoende plancapaciteit om deze plannen te realiseren. Ze ligt op schema. In 2026 worden de lopende woningbouwontwikkelingen doorgezet. •

Golfkop Voor de Golfkop is een ontwikkelaar geselecteerd die een bouwplan voor 28 betaalbare koopwoningen uitwerkt. De bouw start in 2026.

•

Kuifreiger (Wildervank) De ontwikkeling van de Kuifreiger krijgt verder vorm met de invulling van de resterende kavels, met name in het duurdere koopsegment.

•

Buitenwoel De structuurschets voor de volgende fase van Buitenwoel (600–800 woningen ten zuiden van de Westerbrink), ambtelijk aangeduid als SomerTuin, wordt momenteel uitgewerkt. In 2026 krijgt deze nadere invulling. De noordelijke eilanden (Golf- en Dijkeneiland) vormen daarbij de eerste deelgebieden. De grootschalige uitbreiding is voorzien vanaf 2030.

•

Buitenwoellaan Voor de grootschalige gebiedsontwikkeling rond de Buitenwoellaan is de definitiefase gaande. De onderscheiden projectgebieden zijn programmatisch uitgewerkt. In 2026 loopt het participatietraject en start de fasering van de deelprojecten.

•

Wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

38 | Pagina

Het wetsvoorstel ‘Versterking regie volkshuisvesting’ zorgt ervoor dat overheden kunnen sturen op hoeveel, waar en voor wie er wordt gebouwd. Deze wet zorgt voor de wettelijke verankering van alles wat op het gebied van volkshuisvesting in gang is gezet. Een van de onderdelen van het wetsvoorstel is dat gemeenten volkshuisvestingsprogramma’s vaststellen binnen de Omgevingwet voor 1 januari 2027. In de volkshuisvestingsprogramma’s verankeren gemeenten de afspraken uit de woondeals over hoeveel, waar en voor wie we bouwen en welke maatregelen daarvoor worden getroffen. De volkshuisvestingsprogramma’s zijn een verankering en uitwerking op gemeentelijk niveau van de bestuurlijke afspraken uit de woondeals. •

Starterslening

Er wordt in overleg met SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten) verkend of en hoe een starterslening kan worden ingezet om koopstarters in de gemeente meer keuzemogelijkheden te geven op de woningmarkt. Voor het verstrekken van een starterslening wordt een fonds bij SVn opgezet waaruit de leningen kunnen worden verstrekt. Voor de vulling van dit fonds zijn financiën nodig van de gemeente. Het betreft een revolverend fonds: de leningen worden terugbetaald na verloop van tijd. •

Woonwagenbeleid

De afgelopen jaren hebben gemeenten in Oost-Groningen samengewerkt om tot gezamenlijk woonwagenbeleid te komen. Hiervoor is de behoefte aan woonwagenstandplaatsen in de gemeenten in Oost-Groningen geactualiseerd. •

Volkshuisvestingsfonds

In 2026 start de gemeente Veendam met de uitvoering van het Volkshuisvestingsfonds (VHV-fonds) in de wijken Veendam-Noordwest en Sorghvliet. Deze inzet is gericht op de aanpak van particuliere woningen met ernstig achterstallig onderhoud en gericht op bewoners/eigenaren met een laag inkomen en geen/nauwelijks eigen vermogen naast hun woning. Via het VHV-fonds stellen we subsidies beschikbaar voor groot en klein onderhoud, levensloopgeschikte aanpassingen en – waar nodig – inponding. De subsidieaanpak is gekoppeld aan een brede gebiedsgerichte aanpak en sluit aan op verduurzamingsmaatregelen vanuit Maatregel 29 (Nij Begun). In 2026 wordt gestart met de eerste groep woningverbeteringen, het opzetten van een adviesstructuur en het zo mogelijk realiseren van een of enkele voorbeeldwoning(en). In de jaren 2026–2027 ligt de nadruk op maatwerk, begeleiding van bewoners en het leren van de eerste uitvoeringsfase. Daarna wordt de aanpak vanaf 2028 opgeschaald. •

Regiodeal 2

De programmalijn Veilige en leefbare dorpen en wijken uit Regiodeal 2 omvat twee actielijnen. 1. Werken aan een gezonde, veilige en sociale leefomgeving. 2. Aanpakken kwetsbare panden. Deze actielijnen worden nader uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

39 | Pagina

•

Noordwest

De opgave in Veendam-Noordwest blijft ook in 2026 een belangrijk speerpunt binnen de integrale wijkverbetering. Hoewel het Regiodealproject is afgerond, worden enkele belangrijke onderdelen uit de gebiedsgerichte aanpak in 2026 voortgezet binnen de reguliere gemeentelijke organisatie. Voor de aanleg van het Groenpark Noordwest, de verkeersmaatregelen aan de Vredenrustlaan en de afronding van de binnentuinen, in samenwerking met Acantus, is een gezamenlijke uitvoering voorzien. Hiermee investeren we in klimaatadaptatie, verkeersveiligheid en een uitnodigende groene leefomgeving met spelen, bewegen en ontmoeten op basis van bij bewoners opgehaalde wensen. Deze maatregelen dragen bij aan een schone, nette en veilige wijk, een van de speerpunten uit de gebiedsgerichte aanpak. Daarnaast zetten we in op versterking van sociale cohesie. Aanvullend wordt geïnvesteerd in het enthousiasmeren van bewoners uit heel Veendam-Noord voor burenhulp. Met een sterk informeel netwerk en burenhulp kan het beroep op formele zorg en ondersteuning afnemen. Gezien de verwachte personeelstekorten in de zorg kan een dergelijk informeel netwerk goed bijdragen aan de leefbaarheid in een wijk. Verder wordt zo mogelijk gestart met de plaatsing van ondergrondse afvalcontainers rondom de portiekwoningen in Veendam-Noordwest.

Jaarlijks terugkerend: • Uitvoeren van het uitvoeringsprogramma uit de in 2023 vastgestelde woonvisie 2023-2027. • Uitvoering prestatieafspraken met woningcorporaties. • Uitvoering geven aan de regionale woondeal Oost-Groningen. • Uitvoering geven aan de woonzorgvisie. • Deelname aan Regio Deal. • Veendam-Noordwest. • Bareveld: Er wordt verder uitvoering gegeven aan de herstructurering van Bareveld op basis van het wijkontwikkelplan. • Subsidieverwerving: Er wordt gekeken naar de mogelijkheden om subsidies aan te vragen op het gebied van wonen, zoals het Volkshuisvestingsfonds, en overige subsidies in het kader van de Nationale Woon- en Bouwagenda. • Woonbeurzen: Bij voldoende aanbod aan woningbouwplannen nemen we deel aan woonbeurzen om de gemeente Veendam te promoten als woongemeente en om actuele woningbouwplannen te presenteren. Centrum Veendam Wat willen we bereiken? Behoud en versterking van de positie van het centrum als regionaal verzorgend winkelgebied.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

40 | Pagina

Wat gaan we daar voor doen? • Ondersteunen van de professionalisering van de ondernemersvereniging. Bijvoorbeeld door inzet van centrummanagement en het behouden of realiseren van een attractieve mix van winkels, horeca, Leisure, warenmarkt, evenementen en overige centrumfuncties. Belangrijk instrument hierbij is een uniek gezamenlijke promotie van Veendam. • Via een interactief traject met ondernemers en bewoners willen we komen tot een visie voor een compact en sterk winkelcentrum. Ondersteuning via een ‘subsidieregeling stimulering detailhandel’ is regelmatig een impuls om de leegstand aan te pakken. Het gaat hierbij om verplaatsing van winkels, het veranderen van winkel- in woonbestemming en het verbeteren van de gevels van winkels om daarmee het straatbeeld te versterken. • Bij alle projecten wordt goed gekeken in hoeverre provincie en andere overheden subsidies kunnen geven. Bij onder meer de herinrichting en ook het regulier beheer van het centrum is extra aandacht voor de openbare ruimte, zoals verkeer en parkeren. Gerelateerd(e) beleidsproduct(en): 820, 821, 822, 823 en 830. Jaarlijks terugkerend: We zetten het huidige beleid voort. Gerelateerde taakvelden: 3.2, 8.2 en 8.3

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

41 | Pagina

Wat gaat het kosten? Begroting

Begroting

2024

Begroting ná wijziging 2025

2026

2027

2028

2029

Baten

7.360.596

7.504.244

5.116.484

Lasten

7.614.084

9.407.391

6.884.490

6.882.016

6.735.832

6.733.357

Subtotaal Programma 2.5

-253.488

-1.903.147

-1.768.006

-1.765.532

-1.619.348

-1.616.873

Onttrekking aan reserves (Baten)

29.139

Toevoeging aan reserves (Lasten)

10.111

10.313

10.519

10.730

10.944

11.163

Subtotaal mutaties reserves

19.028

18.826

18.620

18.409

18.195

17.976

-234.460

-1.884.321

-1.749.386

-1.747.123

-1.601.153

-1.598.897

Omschrijving

Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 2.5

Realisatie

De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2025 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting. De reserves behorende bij programma 2.5 zijn: • Herstructurering woningvoorraad • Algemene Reserve Grondbedrijf • Bovenwijkse voorzieningen Grondbedrijf • Strategische aankopen • Reserve aanpak rotte kiezen • Reserve winkelcentrum Sorghvliet • Revitalisatiefonds bedrijventerreinen • Bruisend centrum Veendam (egalisatiereserve BCO) • Reserve Duurzaam veilig Wildervank West De omvang van de reserve en de mutaties in de reserves zijn gespecificeerd opgenomen in de uiteenzetting van de financiële positie. Bij onderdeel 7 van de uiteenzetting van de financiële positie is 2026 gespecificeerd en het meerjarenperspectief is opgenomen in bijlage 2.

BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site Waar staat je gemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Er zijn geen verplichte beleidsindicatoren beschikbaar voor dit programma.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

42 | Pagina

Programma 3 - Ruimte voor ondernemers De geografische ligging van Veendam biedt perspectief aan ondernemers. De verdubbeling van de N33 en de herstelde treinverbinding met Groningen biedt economische kansen, zowel voor het kernwinkelgebied in het centrum, voor bedrijventerreinen, als voor toerisme. In dit programma besteden we daarom aandacht aan het versterken van het ondernemersklimaat voor het hoofdwinkelcentrumgebied en de Industriegebieden en de daarmee gepaard gaande werkgelegenheid.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Ondernemersklimaat: centrum Wat willen we bereiken? Wij willen het compacte centrumgebied in Veendam met een aantrekkelijk winkelvestigingsklimaat en voor inwoners en bezoekers aantrekkelijke entourage behouden en versterken. We willen een sterke en duurzame winkelstructuur met een zo compleet mogelijk aanbod voor zo veel mogelijk inwoners op loop- en fietsafstand (laagdrempelig, comfort en beperking onnodige automobiliteit). We willen een gezond ondernemersklimaat scheppen, waarin marktpartijen kunnen en willen investeren (ontwikkelingsgericht met ruimte voor kwaliteit en innovatie). Het rijke cultureel erfgoed (waaronder scheepvaart en industrieel erfgoed) van Veendam en de Veenkoloniën is een inspiratiebron voor verdere ontwikkeling van recreatie en toerisme. Wat gaan we daar voor doen? • Er wordt een gezond ondernemersklimaat gecreëerd waarin marktpartijen kunnen en willen investeren (ontwikkelingsgericht met ruimte voor kwaliteit en innovatie). Jaarlijks terugkerend: • Het beleid, gericht op transformatie naar een sterker kernwinkelgebied met meer ruimte voor wonen, wordt voortgezet. Dit is in lijn met de uitdaging uit de centrumvisie om te transformeren van 'place to buy' naar 'place to be'. • We bieden ruimte voor activiteiten in het centrum die zijn gericht op het aantrekken van publiek dat komt winkelen en recreëren.

• Aanvragen voor Stimuleringsregeling Detailhandel worden adequaat behandeld. Ondernemersklimaat: Industrie Wat willen we bereiken? De aanwezigheid van Groningen Railport en de verbeterde infrastructuur, zoals de N33, maakt het aantrekkelijk voor bedrijven om zich te vestigen op de Veendammer bedrijventerreinen. Die worden in samenwerking met het bedrijfsleven en andere partners beheerd.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

43 | Pagina

Wat gaan we daar voor doen? Het ondernemersklimaat bevorderen door verder te werken aan de Dallen III en de Veendammer Poort N33 Leisure and pleasure. We behartigen in regionale verbanden actief onze belangen en die van ondernemers. Door de uitbreiding van de bedrijventerreinen bieden we ondernemers letterlijk en figuurlijk ruimte in diverse sectoren. Kortom: Stimuleren we economie en werkgelegenheid. De grond van de Poort van Veendam wordt in de markt gezet. Er wordt opnieuw gekeken of gezamenlijke beveiliging op de bedrijventerreinen op voldoende draagvlak van ondernemers kan rekenen. Er komt een nieuwsbrief voor ondernemers. • •

•

We willen het ondernemersklimaat bevorderen door verder te werken aan de Dallen III en de Veendammer Poort N33. We behartigen in regionale verbanden actief onze belangen en die van ondernemers. Door de uitbreiding van de bedrijventerreinen bieden we ondernemers letterlijk en figuurlijk ruimte in diverse sectoren. Kortom: Stimuleren we economie en werkgelegenheid. Er wordt opnieuw gekeken of betere samenwerking op de bedrijventerreinen op voldoende draagvlak van ondernemers kan rekenen, bijvoorbeeld bij energiebeheer of gezamenlijke beveiliging.

Jaarlijks terugkerend: • Bedrijfsbezoeken afleggen, zowel bestuurlijk als ambtelijk. •

Het bezoeken van netwerkbijeenkomsten voor ondernemers.

•

Acquisitie bedrijventerrein.

Werkgelegenheid/Bedrijfsinvesteringen Wat willen we bereiken? Het economisch beleid van de gemeente richt zich op het behoud en de bevordering van werkgelegenheid. Onze inzet is gericht op behoud versterking en uitbreiding van de bestaande werkgelegenheid in onze gemeente. Wat gaan we daar voor doen? De aansluiting tussen overheid, onderwijs en arbeidsmarkt krijgt voortdurend de aandacht via nauw overleg tussen de vakafdelingen. Het vinden van personeel wordt een uitdaging. Door een goede samenwerking met ondernemers en andere partijen stimuleren we economie en werkgelegenheid. De verkoop van kavels op de bedrijventerreinen heeft de hoogste prioriteit. Daarbij wordt een deel van het bestaande bedrijfsleven actief benaderd. Bedrijven van elders die zich hier oriënteren, worden positief kritisch geholpen. In alle gevallen wordt geprobeerd maatwerk te leveren. Er wordt onderzocht of het mogelijk is om een bestaande kavel te ontwikkelen voor kleinschalige kavels voor de bedrijven in de categorie 1 en 2.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

44 | Pagina

Er worden meerdere koopovereenkomsten gesloten inzake verkoop van kavels op De Dallen II. De beschikbaarheid van energie is een andere prioriteit. Samen met het bedrijfsleven zoeken we naar oplossingen voor de netcongestie. De gemeente spant zich in om de energievoorziening op een hoger peil te krijgen en verzwaringen van het net voorspoedig te laten verlopen. Jaarlijks terugkerend: • Banenfestival. • Kandidatenkrant. • Bedrijfsbezoeken. • Vacatures uitwisselen. • Structureel overleg tussen EZ en Sociaal/kennisdeling en informatie-uitwisseling. Gerelateerde taakvelden: 3.1 en 3.3

Wat gaat het kosten? Omschrijving

Realisatie 2024

Begroting ná wijziging 2025

Begroting

2026

2027

2028

2029

Baten

155.607

192.201

195.646

Lasten

351.360

717.802

495.399

Subtotaal Programma 3.0

-195.753

-525.601

-299.753

Onttrekking aan reserves (Baten)

Toevoeging aan reserves (Lasten)

Subtotaal mutaties reserves

-195.753

-525.601

-299.753

Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 3.0

De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2025 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting. Er zijn geen reserves ingesteld voor programma 3.0.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

45 | Pagina

Eenheid

Periode

Veendam

Provincie

Nederland

Bron

Functiemenging

2023

49,7%

52,2%

54,2%

LISA

Vestigingen (van bedrijven)

per 10.000 inw 15-64jr

2023

139,1

155,5

181,8

LISA

Beschrijving De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

46 | Pagina

Programma 4 - Leefbaar, duurzaam, hoge kwaliteit Onder dit programma vallen de sub programma’s 4.1 ‘Kwaliteit voor de fysieke omgeving’ en 4.2 ‘Kwaliteit door participatie’.

Subprogramma 4.1 - Kwaliteit voor de fysieke omgeving Binnen sub programma 4.1 zijn drie deel programma’s opgenomen: 4.1.1 Ruimtelijk gebruik, infrastructuur en beheer en onderhoud. 4.1.2 Milieu en duurzaamheid. 4.1.3 Toezicht en handhaving.

Subprogramma 4.1.1 – Ruimtegebruik/infrastructuur/beheer & onderhoud De kwaliteit van de fysieke omgeving levert een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid van de samenleving. Daarom wil Veendam een hoog kwaliteitsniveau van die fysieke omgeving zoals de kwaliteit van: • Het ruimtegebruik op het grondgebied van Veendam en de overgangen naar de buurgemeenten. • Architectuur en materiaalgebruik van gebouwen en inrichtingen. • Inrichting en materiaalgebruik van de openbare ruimte en kwantiteit van het groen en water. • Infrastructuur (boven en ondergronds). • Beheer en onderhoud van openbare ruimte (groen, rood, grijs, blauw), ‘schoon, heel en veilig’. Kwaliteit gaat ook over veiligheid. Bij het ontwerpen van (openbare) ruimte en bouwwerken wordt vanaf het prille begin rekening gehouden met veiligheid (proactief en preventie). Ook bij beheer en onderhoud en ‘toezicht en handhaving’ speelt naast de technische en de beeldkwaliteit, ook het veiligheidsaspect een rol.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

47 | Pagina

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Bereikbaar en veilig Wat willen we bereiken? Een bereikbaar en veilig Veendam. Wat gaan we daar voor doen? Specifiek in 2026: • Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma Mobiliteitsplan Veendam 2022-2030. • In 2026: - worden de verkeersonderzoeken voor Veendam-Noord en Veendam-Zuid afgerond. - worden de werkzaamheden voor de opwaardering van de fietsroute Muntendam-Veendam, via het Veenpad, tot regionale hoofdfietsroute afgerond. - wordt de verdere voorbereiding en uitvoering van de herinrichting van Jakob Bruggemalaan Oost ter hand genomen. - wordt verder gewerkt aan de voorbereiding van de doortrekking van de Buitenwoellaan. - wordt gestart met het opstellen van gemeentelijke parkeernormen voor bestaande en nieuw te ontwikkelen woonwijken en bedrijventerreinen met daaraan gekoppeld voorstellen voor het oplossen van de meest urgente parkeerproblemen in bestaande wijken. - wordt als onderdeel van de verkeersveiligheidsmaatregelen gewerkt aan de voorbereiding en uitvoering van de inrichting van de Langeleegte, gedeelte tussen de Korteleegte en ingang begraafplaats Buitenwoelhof, tot 30 kilometerweg. - wordt in dat kader ook de verdere inrichting en aanwijzing van de Zeestratenwijk tot 30 kilometergebied ter hand genomen.

- wordt de herinrichting en aanwijzing van de Oeverloper tot 30 kilometerweg opgepakt; - worden verkeersveiligheidsmaatregelen getroffen bij de voetgangersoversteken van de Sorghvlietlaan; • Het samen met de andere betrokken instanties verder ontwikkelen van het plan voor het reactiveren van de spoorlijn Veendam-Stadskanaal voor regulier personenvervoer, als onderdeel van de Nedersaksenlijn. Jaarlijks terugkerend: • Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma Mobiliteitsplan Veendam 2022-2030. • Verdere uitwerking van 'Duurzaam Veilig' door: - uitbreiding van het aantal 30- en 60 kilometerzones en het waar nodig doorvoeren van aanpassingen aan bestaande zones; - het continue verbeteren van de verkeersveiligheid op wegen, wegvakken en kruisingen. • Zorgen voor een goede aansluiting op het regionaal en landelijk wegennet en een goede interne verkeersafwikkeling via de centrumring. •

Voorzien in veilige (hoofd)fietsroutes.

•

Zorgen voor veilige schoolomgevingen.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

48 | Pagina

•

Behoud en waar mogelijk uitbreiding van voorzieningen op het gebied van openbaar vervoer, zoals de stadsbus.

•

Voorzien in verkeerseducatie op basisscholen en in het voortgezet onderwijs.

Ruimtelijke ontwikkelingen Wat willen we bereiken? Bij ruimtelijke ontwikkelingen gaat specifieke aandacht uit naar Kerkstraat-West, Lloyds-terras en het Leer- en Sport-Park (LSP). De kwaliteit van de publieke ruimte bepaalt voor een groot deel de leefbaarheid van onze gemeente. Een aantrekkelijke publieke ruimte is bovendien een belangrijke vestigingsplaatsfactor voor (nieuwe) inwoners, bedrijven en instellingen, toeristen en recreanten. We willen daarom onder meer een kwalitatief hoogwaardig centrum realiseren en de recreatiemogelijkheden voor de recreatievaart verbeteren. Wat gaan we daar voor doen? Leer- en Sportpark: zie subprogramma 2.3, Jeugd/Onderwijs. Kerkstraat-Midden en Julianapark In 2026 wordt verder invulling gegeven aan de faciliterende rol van de gemeente bij de herontwikkeling van Kerkstraat-Midden. In samenhang met de verbouw van het gemeentehuis wordt ook de buitenruimte, waaronder het Julianapark, meegenomen in de planvorming. Kerkstraat-West / WP-locatie Kerkstraat-West wordt opnieuw beschouwd in relatie tot de herontwikkeling van de WP-locatie. Voor deze locatie wordt een tender voorbereid.

De bredere ambitie voor het gebied is vastgelegd in de centrumvisie, met als uitgangspunten het versterken van de verblijfskwaliteit, het toevoegen van wonen als nieuwe functie, het saneren van overbodige detailhandelsmeters en het realiseren van een goede verbinding met het winkelhart. De verkeerskundige afwikkeling van het gebied vraagt om verdere verdieping; dit wordt in 2026 opgepakt. Lloyds-terras De herontwikkeling van Lloyds-terras nadert afronding. In 2026 wordt de invulling van de laatste kavel gerealiseerd. Jaarlijks terugkerend: Omgevingsbeleid en Omgevingswet Wat willen we bereiken? Ruimtelijke kaders voldoen aan de uitgangspunten van de omgevingswet.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

49 | Pagina

Wat gaan we daar voor doen? De ruimtelijke kaders onder de Omgevingswet bestaan uit een Omgevingsvisie, Omgevingsplan, Programma’s en omgevingsvergunningen. In 2025 is actief gewerkt aan de vertaalslag van bestaand beleid naar beleid onder de Omgevingswet. De Omgevingsvisie is een samenhangende visie met strategische hoofdkeuzes van beleid voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn. Het bepaalt de koers. Om koers te houden, moet met regelmaat worden bijgestuurd. De huidige omgevingsvisie is daarom geen statisch document, maar wordt, volgens de beleidscyclus, met regelmaat geactualiseerd. Uiterlijk 1 januari 2032 is het verplicht een gemeente-dekkend omgevingsplan te hebben. In 2025 is gestart met deelgebied Ommelanderwijk. Binnen het team fysiek is een werkgroep omgevingsplan aan de slag om deze vertaalslag per gebied te maken. Daarnaast is gestart met het concretiseren van beleid in de vorm van programma’s. Als eerste programma is nu het warmteprogramma in voorbereiding. Ook onderwerpen als energie en erfgoed lenen zich voor een vertaalslag naar een programma. Specifiek in 2026: • Invoeren van Integraal Werken volgens het ‘Beleidshuis’ een cyclische aanpak van ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. • Voor het deelgebied Ommelanderwijk wordt de wijziging in het omgevingsplan afgerond. • In 2025 is gestart met het deelgebied Centrum Veendam.

Ook deze wijziging wordt afgerond. Jaarlijks terugkerend: • Integraal Werken volgens het ‘Beleidshuis’ een cyclische aanpak van ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. •

In navolging op de deelgebieden Ommelanderwijk en Centrum Veendam volgen wijzigingen van andere deelgebieden.

•

Na verwerking van alle deelgebieden worden cyclische wijzigingen van het omgevingsplan doorgevoerd. Door ruimtelijke ontwikkelingen van de gemeente zelf, of van externe partijen zijn wijzigingen van het omgevingsplan buiten de cyclus om nodig.

Recreatieve en toeristische voorzieningen Wat willen we bereiken? Bevorderen van toerisme en recreatie Wat gaan we daar voor doen? • Gezamenlijk met stichting ZO Groningen een programma ontwikkelen om het cultuurhistorisch erfgoed van de Veenkoloniën beter te profileren. •

Nieuwe promotiematerialen ontwikkelen en uitbreiden, zoals Veenkoloniën-magazines, De leukste uitjes van Veendam, routekaarten, plattegronden voor bezoekers en inwoners. Deze producten worden proactief verspreid onder bezoekers en zijn daarnaast bij betrokken ondernemers beschikbaar.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

50 | Pagina

•

Het behouden en stimuleren van het evenementenaanbod van Veendam.

•

Ontwikkelingen vanuit initiatiefnemers bevorderen en ondersteunen op gebied van vergunningen, subsidies en externe fondsenwerving.

Specifiek in 2026: • De samenwerking versterken tussen Drentse en Groninger gemeenten uit het veenkoloniale gebied. Deze samenwerking moet resulteren in een beleefkaart voor het gebied. Doel van de kaart is om bezoekers provinciegrens onafhankelijk informatie te geven over wat er in dit historische gebied aan toeristisch en recreatief aanbod is. •

Het uitbreiden van de marketing van Veendam in de regio. Dit in samenwerking met onze regiomarketingorganisatie en organiserende stichtingen en verenigingen in Veendam.

•

Doorontwikkelen van de toeristische mogelijkheden in Borgerswold. De visie, zoals deze gepresenteerd is tijdens raadinformatieavond (2025), dient als basis. Met toeristische ondernemers in Borgerswold wordt een open dag georganiseerd.

•

Met de provincie en de overige Groninger gemeenten werken we verder aan de invulling van de baanbreker Vrijetijdseconomie als onderdeel van Nij Begun. Met als inzet om Veendam sterk te positioneren als recreatieve en actieve bestemming in een omgeving en landschap met een rijke historie.

•

Lokaal en provinciaal heeft vaarrecreatie de aandacht en biedt kansen voor de toekomst. Daar moeten we in 2026 en ook daarna nog een aantal stappen zetten om kansen te benutten. Met betrokken partijen en stakeholders wordt hieraan gewerkt.

Jaarlijks terugkerend: Beheer en onderhoud van openbare ruimte en infrastructuur Wat willen we bereiken? Een schoon, heel en veilige openbare ruimte volgens de vastgestelde onderhoudsniveaus. Het omvat de aanleg, het beheer en het onderhoud van alle gemeentelijke verharding, technische kunstwerken, recreatievoorzieningen, stedelijk groen, begraafplaatsen en openbare verlichting. Tevens omvat het programma het onderhoud van de bewegwijzering, het straatmeubilair en het uitvoeren van maatregelen ten behoeve van de verkeersveiligheid en de gladheidsbestrijding. Wat gaan we daar voor doen? We gaan het onderhoud en de vervangingen uitvoeren op basis van de door de raad vastgestelde onderhoudsniveaus, beheerplannen en onderhoudsprogramma’s en de beschikbare budgetten. Hierbij worden onder meer de uitgangspunten en acties uit de visiedocumenten, zoals de Groenvisie en Gemeentelijk RioleringsPlan, meegenomen.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

51 | Pagina

Specifiek in 2026: • De Jakob Bruggemalaan oostzijde wordt gereconstrueerd. • Verdere uitvoering Pilot Verbetering Beheer in Onderhoud Openbare Ruimte. Jaarlijks terugkerend: De openbare ruimte wordt planmatig actief beheerd om de kwaliteiten van de functies, zoals deze in de onderhoudsniveaus met bijbehorende budget door de gemeenteraad is vastgesteld, te kunnen behouden. Er wordt getracht om ook de onderhoudswerkzaamheden zoveel mogelijk af te stemmen op de werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor de energietransitie. Gerelateerde taakvelden: 2.1, 2.3, 2.4, 2.5, 5.7, 7.2 en 7.5

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

52 | Pagina

Wat gaat het kosten? Begroting

Begroting

2024

Begroting ná wijziging 2025

2026

2027

2028

2029

Baten

2.991.784

2.814.098

2.871.887

2.788.948

Lasten

9.619.999

10.234.887

9.887.222

9.989.199

9.697.429

9.723.035

Subtotaal Programma 4.1.1

-6.628.215

-7.420.789

-7.015.335

-7.117.312

-6.908.481

-6.934.087

Onttrekking aan reserves (Baten)

1.204.692

427.452

540.806

640.380

697.960

734.246

Toevoeging aan reserves (Lasten)

1.940.821

61.997

64.096

65.378

66.685

68.019

Subtotaal mutaties reserves

-736.130

365.455

476.710

575.002

631.275

666.227

-7.364.345

-7.055.334

-6.538.625

-6.542.310

-6.277.206

-6.267.860

Omschrijving

Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 4.1.1

Realisatie

De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2025 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting. De reserves behorende bij programma 4.1.1 zijn: • Uitbaggeren vijvers • Industriële bewegwijzering • Onderhoud bruggen • Reserve achterstallig onderhoud openbare verlichting (OVL) • Afkoopsommen onderhoud omgevingsgroen begraafplaatsen • Walbeschoeiingen • Egalisatiereserve riolering • Reserve masterplan centrum Veendam • Reserve Stationspark • Reserve uitvoering Bestuursakkoord water • Reserve kruiuspunt G. Veenhuizenweg - A. Tripweg • Reserve act./vern. (parker) bewegwijzering • Res. Maatregelen verkeersveiligheid rond scholen 1e fase • Reserve reconstructie Lloydsplein • Reserve beschoeiingen en steigers De omvang van de reserve en de mutaties in de reserves zijn gespecificeerd opgenomen in de uiteenzetting van de financiële positie. Bij onderdeel 7 van de uiteenzetting van de financiële positie is 2026 gespecificeerd en het meerjarenperspectief is opgenomen in bijlage 2.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

53 | Pagina

Eenheid

Periode

Veendam

Provincie

Nederland

Nieuw gebouwde woningen

per 1.000 woningen

2024

7,7

7,0

8,4

Demografische druk

2025

78,7%

67,9%

70,7%

Bron

Beschrijving

Het aantal ABF - Systeem nieuwbouwwoningen, per Woningvoorraad 1.000 woningen De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en CBS 65 jaar of ouder in Bevolkingsstatistiek verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

54 | Pagina

Programma 4.1.2 - Milieu en duurzaamheid Dit deelprogramma betreft alle zaken die betrekking hebben op afvalverwerking en milieubeheer.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Afvalverwerking Wat willen we bereiken? Duurzame ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die toekomstgericht bijdragen aan een schone en mooie omgeving. Dat vraagt om keuzes in de stapsgewijze overgang naar schone(re) en duurzame energie die we ook in ruimtelijke zin mogelijk willen maken. Het stimuleren van het scheiden van huishoudelijk afvalstoffen tegen zo laag mogelijke kosten met een zo’n groot mogelijk serviceniveau voor de burgers. Wat gaan we daar voor doen? • We blijven werken aan de vraag hoe we de dienstverlening bij de afvalinzameling en de faciliteiten (deelstromen en hergebruik) op het afvalbrengstation kunnen verbeteren. • We zorgen voor een schone openbare ruimte door zwerfafval te voorkomen en hiervoor samen met bewoners, scholen en verenigingen projecten op te zetten. • Onze communicatiemiddelen zetten we breed in om onze burgers te informeren en ervan bewust te maken dat afval eigenlijk een grondstof is en zoveel mogelijk hergebruikt dient te worden. Specifiek in 2026: • We blijven inzetten op een toekomstbestendig en duurzaam afvalbeleid. In 2026 wordt de aanbesteding van het restafval, met SOZOG en Markerein (Drentse gemeenten), in de markt gezet. •

We blijven onderzoeken hoe we de dienstverlening bij de afvalinzameling en de faciliteiten (ondergrondse containers in plaats van minicontainers) kunnen toepassen om hiermee een schoner openbaar gebied te realiseren.

•

We streven naar meer hergebruik van grondstoffen en materialen op het afvalbrengstation door te scheiden aan de bron.

•

We zorgen voor een schone openbare ruimte door zwerfafval te voorkomen en hiervoor met bewoners, scholen en verenigingen projecten op te zetten.

•

We zetten onze communicatiemiddelen breed in om onze burgers te informeren en ervan bewust te maken dat afval eigenlijk een grondstof is en zoveel mogelijk hergebruikt dient te worden.

Jaarlijks terugkerend: De reguliere huisvuilinzameling van rest-, gft-, papier- en pmd-afval, alsmede het exploiteren van het afvalbrengstation.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

55 | Pagina

(Leef) Milieu Wat willen we bereiken? Milieuveiligheid bij met name risicovolle bedrijven, bescherming van mens, flora, fauna, bodem, lucht, water en voorkoming van milieucriminaliteit. Stapsgewijze overgang naar schone(re) en duurzame energie. Wat gaan we daar voor doen? • Stapsgewijze overgang naar schone(re) en duurzame energie. • Wij gaan ter voorbereiding van de Omgevingswet de omgevingsvisie en het omgevingsplan inventariseren. Welke milieuregels en welk milieubeleid zijn er. We onderzoeken hoe we dat met andere aspecten kunnen integreren in één omgevingsvisie en één omgevingsplan. Specifiek in 2026: Geluid Start maken met het actualiseren van onze geluidgezoneerde bedrijvenparken. Deze moeten worden omgezet naar geluidproductieplafonds. Bodem In 2026 zetten wij belangrijke stappen in het verder ontwikkelen van ons bodembeheer. Zo werken wij, in samenwerking binnen de provincie Groningen, aan de actualisatie van de bodemkwaliteitskaarten. Daarnaast wordt het project rondom de ontmanteling van Accres voortgezet. Het verbeteren en ontsluiten van bodeminformatie is een belangrijk speerpunt. In 2026 wordt de bodeminformatie digitaal beschikbaar gesteld, zodat inwoners, bedrijven en partners rechtstreeks via internet toegang hebben tot actuele gegevens.

Door zelf meer verantwoordelijkheid te moeten nemen voor het toetsen van bodemonderzoeken ten behoeve van bouwinitiatieven en ruimtelijke ontwikkelingen, versterken wij onze regierol en borgen we de kwaliteit van de uitvoering. Jaarlijks terugkerend: Toetsen van omgevingsvergunningen voor de activiteit bouw en bestemming op milieu en bodemzaken. Toetsen van bodemonderzoeken. Gezien wijzigingen in wetgeving (omgevingswet) verwachten wij meer bodemonderzoeken te moeten toetsten. Bodeminformatie: Het snel en goed beschikbaar hebben van bodeminformatie is altijd al een speerpunt van de gemeente Veendam geweest. Gezien de ontwikkelingen in de BRO en de bodemrapportage module wordt het nóg belangrijker om deze data aan te vullen en te onderhouden.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

56 | Pagina

Met ingang van de Omgevingswet is de gemeente ook bevoegd gezag geworden voor bodemsaneringen. De Omgevingsdienst Groningen is hiervoor weliswaar de uitvoerende instantie, maar ook voor de gemeente leidt dit tot werk. Projecten: Er moeten vanuit de milieuthema's uren verzet worden voor projecten zoals de ontmanteling van Accress, ontwikkeling van Dallen III en woningbouw ter hoogte van Westerbrink. Energieloket Wat willen we bereiken? Het bevorderen van duurzame energie en een bijdrage aan de energietransitie. Wat gaan we daar voor doen? • De gemeente heeft haar eigen digitale energieloket. Dit wordt verzorgd via het Regionaal Energieloket (REL). De andere gemeenten in de provincie Groningen hebben ook een Energieloket via REL. Via een communicatiecampagne is en wordt het loket onder de aandacht gebracht. Ook sluit de gemeente aan bij acties vanuit dit loket, zoals gezamenlijke inkoopacties voor isolatie en een gezamenlijke actie voor de aanschaf van zonnepanelen. • Via het energieloket kunnen bewoners achterhalen welke (financiële) mogelijkheden er zijn om duurzaamheidsmaatregelen in de woning door te voeren. Op het loket staat informatie over alle subsidies en regelingen die voor de inwoners van Veendam van toepassing zijn. De mogelijkheden worden via een communicatiecampagne actief onder de aandacht gebracht.

Specifiek in 2026: Naast ons digitale energieloket gaan we aan de slag met de volgende werkzaamheden: Warmtevisie/Warmteprogramma Uiterlijk 31 december 2026 zijn we als gemeente verplicht om een Warmteprogramma te hebben als opvolger van de Warmtevisie. Het Warmteprogramma geeft invulling aan de afspraken in het Klimaatakkoord dat de gebouwde omgeving in 2050 aardgasvrij is. Begin 2026 willen we het Warmteprogramma vaststellen. We gaan ook verder met onderzoek naar de haalbaarheid van een warmtenet. Naar verwachting wordt dit in het eerste kwartaal 2026 afgerond. Nationale Isolatieprogramma In 2025 hebben wij bij het Rijk de derde tranche van de NIP-subsidie (Nationaal Isolatieprogramma) aangevraagd. In 2026 verwachten we deze beschikbaar te hebben voor inwoners. In 2026 loopt de tweede tranche van de NIP-subsidie door. Met deze subsidies worden woningeigenaren zo veel mogelijk ondersteund met isolatie en verduurzaming van hun woning. Isolatieaanpak Maatregel 29 Nij Begun Maatregel 29 van het programma Nij Begun gaat over het isoleren van woningen in Groningen en Noord-Drenthe. De regeling trad in 2025 in werking. In september en december 2025 zijn de eerste

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

57 | Pagina

postcodes opengesteld voor bewoners om de subsidie aan te vragen. In 2026 gaan we verder met het goed laten landen van deze regeling binnen de gemeente. Jaarlijks terugkerend: Mijnbouw Wat willen we bereiken? We volgen de ontwikkelingen kritisch vanuit het perspectief van onze inwoners en staan ze hierin terzijde. Hun belang moet voorop worden gesteld bij de afhandeling van schademeldingen door mijnbouw. Wat gaan we daar voor doen? • Via een communicatiecampagne wordt het gemeentelijk meldpunt mijnbouw schade actief onder de aandacht gebracht. • Een fijnmazig grondmeetnetwerk van tiltmeters in het gebied is onderdeel van een proef vanuit de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). • Een actieve en uitgebreidere monitoring van het grondwaterpeil in samenwerking met het waterschap is onderdeel van bestaande plannen van de waterschappen en NCG. De gemeente lift hierin mee. •

•

De gemeente onderhoudt actief en regelmatig contact met Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat waarin de belangen en behoefte met betrekking tot informatievoorziening voor inwoners kenbaar wordt gemaakt. Leidraad daarbij is het Gronings Sociaal Handvest dat 11 juli 2022 is ondertekend door diverse partijen. Dat zijn onder meer het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, overheden en het Staatstoezicht op de Mijnen. De gemeente pleit voor een uniforme benadering én behandeling van schademeldingen als gevolg van mijnbouwactiviteiten. Periodieke informatiebijeenkomst over onderdelen van de gestapelde mijnbouw.

Specifiek in 2026: Met zoutwinningsbedrijf Nobian werken we aan een overeenkomst om de kosten van schade aan gemeentelijke eigendommen en infrastructuur als gevolg van bodemdaling te dekken. We blijven inzetten op een integrale gebiedsvisie waarbij alle effecten van toekomstige ontwikkelingen worden verkend. Jaarlijks terugkerend: De gemeente neemt actief deel aan de regionale overlegstructuren rondom mijnbouw. Wij vinden wij het belangrijk signalen uit de samenleving te volgen en waar nodig op te pakken. De huidige gebouwmonitoring van Hanselman loopt af. In 2026 wordt bezien op welke wijze hier een passend vervolg aan kan worden gegeven, zodat de belangen van inwoners en de leefbaarheid blijvend geborgd zijn. Gerelateerde taakvelden: 7.3 en 7.4

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

58 | Pagina

Wat gaat het kosten? Begroting

Begroting

2024

Begroting ná wijziging 2025

2026

2027

2028

2029

Baten

7.038.871

6.276.493

5.497.745

Lasten

5.969.066

5.387.414

5.532.809

4.515.023

4.436.520

4.440.760

Subtotaal Programma 4.1.2

1.069.805

889.079

-35.064

982.722

1.061.225

1.056.985

Onttrekking aan reserves (Baten)

Toevoeging aan reserves (Lasten)

Subtotaal mutaties reserves

1.069.805

889.079

-35.064

982.722

1.061.225

1.056.985

Omschrijving

Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 4.1.2

Realisatie

De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2025 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting. De reserves behorende bij programma 4.1.2 zijn: • Egalisatiereserve afvalstoffenheffing • Reserve duurzaamheidsagenda • Stimulering Lokale Klimaatinitiatieven (S.LO.K). De omvang van de reserve en de mutaties in de reserves zijn gespecificeerd opgenomen in de uiteenzetting van de financiële positie. Bij onderdeel 7 van de uiteenzetting van de financiële positie is 2026 gespecificeerd en het meerjarenperspectief is opgenomen in bijlage 2.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

59 | Pagina

Eenheid

Omvang huishoudelijk restafval

kg per inwoner

2023

159

161

148

2022

64,4%

66,7%

32,5%

Hernieuwbare elektriciteit

Periode

Veendam

Provincie

Nederland

Bron

Beschrijving

CBS Statistiek - De hoeveelheid restafval per Huishoudelijk bewoner per jaar (kg) afval Hernieuwbare elektriciteit is RWS elektriciteit die is opgewekt uit Leefomgeving wind, waterkracht, zon of biomassa.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

60 | Pagina

Programma 4.1.3 - Toezicht en handhaving Onder het deelprogramma toezicht en handhaving valt enerzijds het beschikbaar stellen van in gezamenlijkheid (de GR Veiligheidsregio Groningen) bepaalde middelen ten behoeve van crisisbeheer, brandveiligheid, rampenbestrijding en andere vormen van brandweerzorg. Anderzijds is er sprake van middelen en andere randvoorwaarden (beleid en uitvoeringsregels) welke de ‘eigen’ openbare orde en veiligheid betreffen en waarbij verbonden partijen of ketenpartners samen met de gemeente integraal optrekken. De rol van de burgemeester als bestuursorgaan met eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden, is hierin vooral die van regisseur en aanjager, maar ook in zekere interventies eigenstandig. Vooral in het tot stand brengen van een meer en sterkere verbinding tussen de domeinen zorg en veiligheid. De sociale veiligheid of de leefbaarheid in de gemeente wordt daarmee gediend.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Veiligheidsregio: Brandweerzorg & Crisisbeheersing De uitvoering van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing is ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling veiligheidsregio. In de uitvoering participeert de gemeente ook zelf voor het deel crisisbeheersing. De gemeentelijke crisistaken worden in regionaal verband uitgevoerd en worden gecoördineerd door de Gemeentelijke Kolom Groningen als organisatieonderdeel van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio. Wat willen we bereiken? • Voorkomen van ernstige gebeurtenissen en de schadelijke gevolgen beperken (preventie en preparatie. • Borgen van brandweerzorg en crisisbeheersing. • Zelfredzaamheid van onze inwoners vergroten. • Samenwerking in een breder netwerk, zoals met zorginstellingen en bedrijven. • Solide brandweerzorg en professionele voorbereiding op rampenbestrijding en crisisbeheersing. • De brandweer adviseert bij ruimtelijke plannen en stedelijke ontwikkelingen over brandveiligheid. • De brandweer adviseert bij vergunningverlening en zorgt voor toezicht bij risicovolle bedrijven.

Wat gaan we daarvoor doen? Naast de afspraken op het gebied van toezicht en advies (risicogericht aan de hand van een brandrisicoprofiel) levert de brandweer inspanningen op het gebied van brandveilig leven: inzetten op gedragsverandering in de woonomgeving met focus op zelfredzaamheid en vluchtveiligheid. Dit doen we onder andere door onze BOA’s actief te laten controleren op de aanwezigheid van brandmelders in woningen waarbij tevens advies wordt gegeven over zelfredzaamheid. Daarmee dragen wij bij aan de gemeenschappelijke doelstelling van Brandweer Nederland: Minder branden, minder slachtoffers en minder schade.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

61 | Pagina

Visie brandweerzorg 2030 De brandweer zet in op: • Risicogerichte preventieve brandweerzorg. • Een solide organisatie van de repressieve brandweerzorg. • Brandweerzorg in verbinding met de samenleving. • Duurzame bedrijfsvoering. Crisisbeheersing Het regionaal beleidsplan crisisbeheersing 2024-2028 beschrijft de volgende ambities: • Versterken van de crisisorganisatie • Inrichting van risico gericht werken • Duurzame netwerksamenwerking met crisispartners, maatschappelijk middenveld en bedrijven • Vergroten van zelf- en samen-redzaamheid • Altijd vakbekwaam Jaarlijks terugkerend: Specifiek in 2026: In 2026 wordt door de Veiligheidsregio in samenwerking met de gemeente, specifiek ingezet op bewustwording en weerbaarheid van onze inwoners tijdens langdurige crisis. Hiervoor is door de Veiligheidsregio inmiddels een kartrekker/kwartiermaker aangesteld. Toezicht en handhaving Openbare Orde en Veiligheid Wat willen we bereiken? Op het gebied van de Openbare orde en veiligheid (OOV) gaat het om het bereiken of in stand houden van een zeker niveau of mate van veiligheid en leefbaarheid. Begrippen als overlast en ordeverstoring duiden hierin de ongewenste situatie aan waarin de gemeente - en bestuurlijk gezien de burgemeester- vooral een regisserende en coördinerende rol heeft om te komen tot een situatie van rust en beheersing.

Daarbij willen we integraal werken aan de bestrijding van allerlei vormen van ondermijning en willen we de verbinding tussen zorg en veiligheid zoals die is gelegd verder verstevigen en verbreden . Op basis van een Integraal Veiligheidsbeleidsplan willen we daarin keuzes maken en prioriteiten stellen. Samen met partners werken we in de bestrijding van onveilige situaties aan structurele oplossingen waaronder ook aan het voorkomen van deze situaties in de toekomst (preventie). Wat gaan we daar voor doen? Treffen van bestuurlijke maatregelen Ter handhaving van de openbare orde worden maatregelen getroffen zoals: • de aanpak van woonoverlast (151d Gemeentewet) • toepassing van het Damoclesbeleid (art. 13b Opiumwet); • de inzet van cameratoezicht (151c Gemeentewet)

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

62 | Pagina

Jeugd en veiligheid • Op het gebied van jeugd en veiligheid wordt integraal gewerkt in de vorm van een groepsgerichte aanpak. • Speerpunten zijn de aanpak van middelengebruik zowel preventief als repressief. • Daarnaast zal met de scholen worden gekeken naar veiligheid in -en om de school. • In algemene zin vindt intensief toezicht plaats om overlast door jeugd terug te dringen in het centrum, wijken, bij sportvoorzieningen en in recreatiegebied Borgerswold. Integriteit en veiligheid • In het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 en de Aanpak Ondermijning zijn hierover de volgende onderwerpen opgenomen: • Het tegengaan en aanpak van radicalisering en polarisatie • De aanpak van ondermijning (waaronder cyberveiligheid) • Uitvoering geven aan het Bibobbeleid • Uitvoering van de 'Veilige Publieke Taak' waarbij agressie en geweld tegen medewerkers en publieke ambtsdragers wordt aangepakt. • Informatieveiligheid ( de interne informatieveiligheid die de organisatie betreft valt onder bedrijfsvoering) • Een weerbare overheid met een integer bestuur en integere organisatie (de uitvoering en maatregelen vallen ook onder Bestuur en Organisatie). Jaarlijks terugkerend: Specifiek in 2026: De afnemende inzetbaarheid van de politie en de groeiende problematiek van ondermijning stellen ons voor steeds grotere uitdagingen in het waarborgen van de veiligheid en leefbaarheid in Veendam.

Toezicht en handhaving (Wabo) Wat willen we bereiken? Een samenleving waarin de gestelde normen voor een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid worden nageleefd. Het beheersen van risico's voor de samenleving staat centraal. De inwoners van Veendam moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zicht heeft op deze risico’s en die zo goed mogelijk onder controle heeft. Voorwaarde van een adequate bescherming van de leefomgeving is het voldoen aan de landelijk vastgestelde kwaliteitscriteria, gericht op het monitoren van het kwaliteitsniveau van de werkzaamheden. Toezicht en handhaving is gericht op: • Preventie: het voorkomen van situaties waarin de gestelde normen worden overtreden. • Consequente en duidelijke aanpak bij het niet naleven van regels. • Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van burgers. • Kenbaarheid van regels.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

63 | Pagina

Wat gaan we daar voor doen? • Het opstellen van een integraal handhavingsplan (inclusief uitvoeringsprogramma en prioriteitenoverzicht). • Voorstellen doen om deze snelle dienstverlening verder uit te breiden. • Implementatie en borging werkprocessen rondom invoering Omgevingswet. • Toezicht en handhaving digitaal ondersteunen. • Afstemming werkprocessen met de ketenpartners. Jaarlijks terugkerend: Specifiek in 2026: Uitvoering geven aan Programma Uitvoering en Handhaving 2025-2026. Verder: •

Adequate uitvoering wettelijke vergunningverlenende en toezichthoudende taken op gebied van het Omgevingsrecht. Dit in samenwerking met Omgevingsdienst Groningen en Veiligheidsregio Groningen.

•

Het beoordelen en verbeteren van de VTH-taken en het periodiek verantwoording hiervoor afleggen aan het college en de raad via het Beleidsplan VTH.

•

Inzetten op een passende interventie bij iedere overtreding volgens de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht.

•

Bij bouwprojecten in een zo vroeg mogelijk stadium toezien op een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid.

•

Klachten of meldingen spoedig afhandelen. Schendingen van de basisbeginselen van veiligheid en leefbaarheid worden actief aangepakt en zo nodig gesanctioneerd.

•

Voorzien in communicatie over de gestelde regels en normen. De bewustwording hierover wordt zo bij de burger en het bedrijfsleven vergroot en spontaan naleefgedrag wordt zo ook bevorderd.

•

Voor het onderdeel Milieu heeft Veendam haar taken ondergebracht in Omgevingsdienst Groningen. Actuele vergunningen zijn van belang voor het goed en adequaat uitvoeren van de werkzaamheden binnen deze dienst. Vergunningen worden actueel gehouden en er is toezicht.

Gerelateerde taakvelden: 1.1 en 1.2

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

64 | Pagina

Wat gaat het kosten? Omschrijving

Realisatie 2024

Begroting ná wijziging 2025

Begroting

2026

2027

2028

2029

Baten

28.289

30.737

Lasten

2.431.569

2.492.231

2.536.876

2.607.683

2.673.743

2.742.046

Subtotaal Programma 4.1.3

-2.403.280

-2.461.494

-2.506.139

-2.576.946

-2.643.006

-2.711.309

Onttrekking aan reserves (Baten)

Toevoeging aan reserves (Lasten)

Subtotaal mutaties reserves

-2.403.280

-2.461.494

-2.506.139

-2.576.946

-2.643.006

-2.711.309

Gerealiseerd/geraamd resultaat programma 4.1.3

De belangrijkste mutaties ten opzichte van het begrotingsjaar 2025 zijn opgenomen in de toelichting op de financiële begroting. Er zijn geen reserves ingesteld voor programma 4.1.3.

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

65 | Pagina

Eenheid

Periode

Veendam

Provincie

Nederland

Verwijzingen Halt

per 1.000 jongeren

2024

Winkeldiefstallen

per 1.000 inw

2024

3,1

3,3

2,2

Geweldsmisdrijven

per 1.000 inw

2024

4,2

4,5

4,3

Diefstal uit woning

per 1.000 inw

2024

0,5

1,0

1,2

Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte)

per 1.000 inw

2024

5,8

6,0

5,7

Bron

Beschrijving

Het aantal verwijzingen naar Bureau Halt Halt, per 1.000 jongeren in de leeftijd van 12-18 jaar CBS Het aantal winkeldiefstallen Geregistreerde per 1.000 inwoners criminaliteit & Diefstallen Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van CBS geweldsmisdrijven zijn Geregistreerde seksuele misdrijven, criminaliteit & levensdelicten zoals moord en Diefstallen doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, ect.) CBS Geregistreerde Het aantal diefstallen uit criminaliteit & woningen, per 1.000 inwoners Diefstallen CBS Het aantal vernielingen en Geregistreerde beschadigingen, per 1.000 criminaliteit & inwoners Diefstallen

Programmabegroting 2026-2029 gemeente Veendam

66 | Pagina

Programma 4.2 - Kwaliteit door participatie Dit deelprogramma gaat over het volwaardig deelnemen aan de maatschappij. Bijzondere aandacht wordt geschonken aan de ontwikkeling van algemene voorzieningen, zodat onze inwoners zonder indicaties gebruik kunnen maken van ondersteuning, zoals begeleiding, huishoudelijke ondersteuning en ambulante jeugdhulp. Met de uitbreiding van de taken op het gebied van Beschermd Wonen krijgt dit onderwerp ook meer aandacht, naast natuurlijk de door ontwikkeling van de drie decentralisaties (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet).

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Welzijn, jeugd en zorg in de wijken en dorpen Wat willen we bereiken? Alle inwoners weten waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen zodat iedereen die zorg of hulp nodig heeft, passende ondersteuning krijgt (‘licht waar het kan, specialistisch waar het moet’). Dit doen we door consequent uit te gaan van de unieke inwoner, zijn of haar behoefte, hulpvraag en eigen mogelijkheid en de sociale context waarin hij of zij verkeert. Altijd moet individueel beoordeeld worden welke oplossing het beste is. We beperken of voorkomen onnodige en dure zorg en ondersteuning. Uitgaan van de zorgvraag is essentieel. We willen daarom een integraal werkende herkenbare laagdrempelige toegangsvoorziening WMO en jeugd in de wijk. Wat gaan we daar voor doen? • We zorgen voor een laagdrempelige, multidisciplinaire toegangsvoorziening waar inwoners met al hun zorgvragen terecht kunnen. • We maken de optimale afstemming tussen de Jeugdwet en Wmo mogelijk. We willen doorlopend zorgarrangementen realiseren. Hier worden duidelijke afspraken over gemaakt met betrokken partners. • We informeren inwoners (onder wie jeugdigen en hun ouders) waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16114851/1