05-01-02 Jaarstukken 2020 Veendam

De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

61 | Pagina

Programma 4.1.2 - Milieu en duurzaamheid Dit deelprogramma betreft alle zaken die betrekking hebben op afvalverwerking en milieubeheer.

Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Afvalverwerking Wat wilden we bereiken? Het stimuleren van het scheiden van huishoudelijk afvalstoffen tegen zo laag mogelijke kosten met een zo’n groot mogelijk serviceniveau voor de burgers. Wat gingen we daarvoor doen?  We onderzoeken hoe we de dienstverlening bij de afvalinzameling en de faciliteiten (openingstijden) op het afvalbrengstation kunnen verbeteren.  We zorgen voor een schone openbare ruimte door zwerfafval te voorkomen en hiervoor samen met bewoners, scholen en verenigingen projecten op te zetten. Deze projecten worden gefinancierd uit de zwerfafvalvergoeding van het landelijke afvalfonds.  Onze communicatiemiddelen dienen we in te zetten om onze burgers te informeren en ervan bewust te maken dat afval eigenlijk een grondstof is en zoveel mogelijk hergebruikt dient te worden. Specifiek in 2020:  We blijven ons inzetten voor een optimale dienstverlening bij de afvalinzameling tegen verantwoorde afvalbeheerskosten.  We zorgen voor een schone openbare ruimte door zwerfafval te voorkomen en hiervoor samen met bewoners, scholen en verenigingen projecten op te zetten. Deze projecten worden gefinancierd uit de zwerfafvalvergoeding van het landelijke afvalfonds.

 Onze communicatiemiddelen dienen we in te zetten om onze burgers te informeren en ervan bewust te maken dat afval eigenlijk een grondstof is en zoveel mogelijk hergebruikt dient te worden. Jaarlijks terugkerend:  De reguliere huisvuilinzameling van Rest-, GFT-, OPK- en PMD-afval, alsmede het exploiteren van het afvalbrengstation. Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? 2020 was voor de afvalinzameling een bijzonder jaar. Door de diverse maatregelen en het thuis werken, kwam er meer afval vrij dan in voorgaande jaren. Met name de hoeveelheid restafval en papier, is toegenomen met ca. 7%, gft 5% en PMD 8% t.o.v. 2019. Op het afvalbrengstation is er t.o.v. 2019 ca. 14% meer grof huishoudelijk afval en ca. 21 % bouw- en sloopafval afgevoerd. De inzameling van afvalstoffen in Veendam was geborgd door de eigen dienst.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

62 | Pagina

Op het afvalbrengstation hebben we een proef gehouden met het gratis inleveren van groenafval in het voor- en najaar. De aanvoer in het voorjaar (ca. 650 particulieren) was groter dan in het najaar (ca. 350 particulieren). De hoeveelheid afgevoerd groenafval is toegenomen t.o.v. 2019 met ca. 28%. De gratis groen weken krijgen in 2021 een vervolg. We hebben geen grote opruimacties kunnen houden met scholen en verenigingen. Wel zijn er kleine burgerinitiatieven die we nu ondersteunen met materialen en opruimen van ingezameld zwerfafval. We communiceren over afval (VANG doelstelling = Van Afval naar Grondstof) en de nut van het scheiden van de diverse afvalstromen op diverse manieren. Het bewust maken van het scheiden aan de bron resulteert in minder vervuiling van de afvalstromen. De communicatie wordt per periode aangepast op de diverse stromen, zoals bijvoorbeeld blad. Gerelateerde beleidsproducten: 721, 723. (Leef) Milieu Wat wilden we bereiken? Milieuveiligheid bij met name risicovolle bedrijven, bescherming van mens, flora, fauna, bodem, lucht, water en voorkoming van milieucriminaliteit. Wat gingen we daarvoor doen?  Stapsgewijze overgang naar schone(re) en duurzame energie. Specifiek in 2020: Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2020?  Begin 2019 is de intentieverklaring tot samenwerken aan een Regionale Energiestrategie (RES) ondertekend.

Dit was het begin om gezamenlijk in de regio Groningen te komen tot in eerste instantie een concept-RES. Op 24 februari 2020 was in Veendam een raadsconsultatie. De uitkomsten zijn ingebracht in het concept-RES dat 21 april 2020 is besproken in het college. Definitieve besluitvorming door de raad was in september 2020. De raad heeft het concept-RES niet vastgesteld.  De transitievisie warmte, die als opdracht voortvloeit uit het Klimaatakkoord, moet ultimo 2021 gereed zijn. In 2020 is verkend of aansluiting bij het WarmtetransitieCentrum Groningen zinvol is. De uitwerking hiervan loopt nog.  De gemeente is ook in 2020 doorgegaan met het plaatsen van LED-armaturen in bestaande lichtmasten (lantaarnpalen). De huidige stand van de techniek maakt het mogelijk in bestaande lichtmasten LED-armaturen te plaatsen.  Er is verder gewerkt aan het in kaart brengen van alle wettelijke verplichtingen rond de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen en de acties die daaruit voortkomen. Gerelateerde beleidsproduct: 723.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

63 | Pagina

Energieloket Wat wilden we bereiken? Het bevorderen van duurzame energie en een bijdrage aan de energietransitie. Wat gingen we daarvoor doen?  De gemeente is al enige jaren onderdeel van het provincie brede 'energieloket' waar de pagina's van Veendam het hoogste bezoekersaantal kennen. Bij dit loket kunnen inwoners op adresniveau tips en informatie inwinnen over de mogelijkheden voor de verduurzaming van hun woning en eventueel beschikbare subsidies. Dit provinciale energieloket wordt via een communicatiecampagne meer onder de aandacht gebracht. Ook sluit de gemeente aan bij acties vanuit dit loket, zoals de isolatieveiling en gezamenlijke aanschaf van zonnepanelen. 

De gemeente kent zelf geen subsidies/stimuleringsregeling voor de verduurzaming van particuliere woningen. Via het energieloket kunnen bewoners achterhalen welke (financiële) mogelijkheden er zijn om duurzaamheidsmaatregelen in de woning door te voeren. De mogelijkheden van dit loket worden via een communicatiecampagne actief onder de aandacht gebracht.



De wettelijke verplichtingen ten aanzien van de energiehuishouding en -besparing van de gemeentelijke gebouwen worden inzichtelijk gemaakt. Op basis hiervan wordt een plan van aanpak opgesteld om te komen tot de verplichte energielabels. Ook worden bijbehorende energiebesparende maatregelen genomen die in 5 jaar terugverdiend kunnen worden.



In 2020 richt de focus binnen het thema duurzaamheid zich op de nationale en provinciale opgaven rond Energietransitie. De consequenties van nieuwe wetgeving, zoals de Klimaatwet, de Wet Voortgang Energie Transitie en de Omgevingswet zijn in beeld gebracht. In 2019 is begonnen met het vormgeven van de Regionale Energiestrategie, waarbij een plan van aanpak is opgesteld, waardoor in 2020 een gemeentelijke energieopgave kan worden geformuleerd.



De gemeente heeft als wettelijke taak om het toezicht en de handhaving voor energiebesparing bij bedrijven te organiseren. Onderzocht wordt hoe uitvoering gegeven kan worden aan deze taak.

Specifiek in 2020:  De gemeentelijke pagina van het Energieloket verder personaliseren en intensiveren van de promotie daarvan.  Communicatieplan uitwerken om een gestructureerde en gerichte communicatie intern en extern over duurzaamheid te realiseren en voortzetten.  Plan van aanpak voor de Transitievisie warmte opstellen dat dient als basis voor de wijkgerichte warmteplannen  Informatieplicht energiebesparing voor bedrijven en instellingen uitwerken en integreren in de gemeentelijke taken

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

64 | Pagina

Jaarlijks terugkerend:  De gemeente is al enige jaren onderdeel van het provincie brede ‘energieloket’ waar de pagina’s van Veendam het hoogste bezoekersaantal kennen. Bij dit loket kunnen inwoners op adresniveau tips en informatie inwinnen over de mogelijkheden voor de verduurzaming van hun woning en eventueel beschikbare subsidies. De wens is om het voor inwoners makkelijker te maken om informatie te vinden over alle aspecten rond duurzaamheid. Hiertoe wordt in 2020 de eigen gemeentelijke website nadrukkelijker ingezet en gevuld met handige informatie.  De wettelijke verplichtingen ten aanzien van de energiehuishouding en -besparingsopgave van de gemeentelijke gebouwen zijn inzichtelijk gemaakt. Er komt een voorstel waarin staat hoe alle gemeentelijke gebouwen moeten komen tot de wettelijke energielabels. Plus de te nemen wettelijke energiebesparende maatregelen die in vijf jaar terugverdiend kunnen worden. De voor de uitvoering benodigde financiële middelen worden bij de Voorjaarsnota 2020 gevraagd.  Het energieverbruik van gemeentelijke gebouwen wordt actief gemonitord.  Vooruitlopend op het klimaatakkoord heeft de regio het initiatief genomen om aan de slag te gaan met de voorbereidingen van een Regionale Energiestrategie. De gemeente is hierbij aangehaakt en volgt het traject op basis van het gezamenlijk opgestelde plan van aanpak.

De gemeente overweegt wel om pilots te ontwikkelen op het gebied van waterstof en een gezamenlijke industrietafel om kansen aan te grijpen en de kennis die er in de gemeente is rond energie optimaal te benutten. De uitwerking hiervan en het beschikbaar stellen van de eventueel benodigde middelen loopt via de geëigende wegen. Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? Veendam heeft een Energieloket. Daar kunnen inwoners informatie vinden over verduurzaming van hun woning. Er is ook een telefoonnummer beschikbaar voor meer informatie. De opzet van dit Energieloket is regiobreed geweest in de provincie Groningen. De huidige opdracht liep af eind 2020, maar is in samenwerking met het RWLP voortgezet. Mede dankzij de via de decembercirculaire beschikbaar gestelde middelen voor ons Energieloket. Het afgelopen jaar zijn inwoners regelmatig via de gemeentelijke website geïnformeerd over de mogelijkheden voor leningen en subsidies voor de verduurzaming van woningen. Gerelateerde beleidsproduct: 723. Mijnbouw Wat wilden we bereiken? We willen op de hoogte zijn van de effecten van (gestapelde) mijnbouw en onze inwoners ondersteunen bij het verkrijgen van relevante informatie binnen de geldende schadeprotocollen. Wat gingen we daarvoor doen?  Via een communicatiecampagne wordt het gemeentelijk meldpunt mijnbouw schade actief onder de aandacht gebracht.

 Een fijnmazig grondmeetnetwerk van tiltmeters in het gebied is onderdeel van een pilot vanuit de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). De verzamelde gegevens en conclusies worden bij publicatie gedeeld met het college.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

65 | Pagina



 

Een actieve en uitgebreidere monitoring van het grondwaterpeil in samenwerking met het waterschap is onderdeel van bestaande plannen van de waterschappen en NCG. De gemeente lift hierin mee. De gemeente meet zelf niets maar ziet toe op het proces, gevolgen en communicatie. De gemeente onderhoudt actief en regelmatig contact met Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat waarin de belangen en behoefte met betrekking tot informatievoorziening voor inwoners kenbaar wordt gemaakt. De gemeente pleit voor een uniforme benadering én behandeling van schademeldingen als gevolg van mijnbouwactiviteiten.

Specifiek in 2020:  In samenwerking met betrokken partijen te komen tot een onderbouwd plan van aanpak voor beheersmaatregelen aan de gemeentelijke riolering als gevolg van bodemdaling. Jaarlijks terugkerend:  Gebruik maken van de juridische bevoegdheden en verantwoordelijkheden op basis van de Mijnbouwwet voor nieuwe en bestaande mijnbouwactiviteiten.  Structurele vertegenwoordiging in de ambtelijke en bestuurlijke werkgroep bodemdaling Nedmag. Wat hebben we (niet) gedaan in 2020?  De gemeente heeft een zienswijze ingediend op het ontwerp-besluit van minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat betreffende het nieuwe winningsplan van Nedmag. Deze zienswijze is mede namens de raad ingediend. In een aanvulling hierop zijn ook de reacties van inwoners meegenomen.  De gemeente heeft een zienswijze ingediend op het vaststellingsbesluit operationele strategieën voor het Groninger gasveld. Deze zienswijze is opgesteld in samenwerking met andere decentrale overheden.  Er is een overeenkomst met de commissie bodemdaling door aardgaswinning afgesloten. Hierdoor blijft de expertise vanuit deze commissie gewaarborgd bij de afhandeling van schademeldingen met de inwerkingtreding van de Tijdelijke Wet Groningen. Gerelateerde beleidsproduct: 723

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

66 | Pagina

Wat heeft het gekost? Realisatie

Omschrijving

Primitieve begroting 2020

2019

Begroting ná wijziging 2020

Realisatie 2020

Baten

4.146.827

3.708.629

3.708.629

4.389.679

Lasten

4.121.829

3.760.716

3.806.282

4.198.146

24.998

-52.087

-97.653

191.533

24.998

-52.087

-97.653

191.533

Subtotaal Programma 4.1.2 Onttrekking aan reserves (Baten) Toevoeging aan reserves (Lasten) Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat programma 4.1.2

Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.

BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Periode

Veendam

Provincie

Nederland

Omvang huishoudelijk restafval

kg per inwoner

2019

174

186

161

CBS Statistiek - De hoeveelheid restafval per Huishoudelijk bewoner per jaar (kg) afval

20,1

Hernieuwbare elektriciteit is RWS elektriciteit die is opgewekt uit Leefomgeving wind, waterkracht, zon of biomassa.

Hernieuwbare elektriciteit

%

2019

8,7

26

Bron

Beschrijving

De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

67 | Pagina

Programma 4.1.3 - Toezicht en handhaving Onder het deelprogramma toezicht en handhaving valt enerzijds het beschikbaar stellen van in gezamenlijkheid (de GR Veiligheidsregio Groningen) bepaalde middelen ten behoeve van crisisbeheer, brandveiligheid, rampenbestrijding en andere vormen van brandweerzorg. Aan de andere kant is er sprake van middelen en andere randvoorwaarden (beleid en uitvoeringsregels) welke de ‘eigen’ openbare orde en veiligheid betreffen en waarbij verbonden partijen of ketenpartners samen met de gemeente integraal optrekken. De rol van de burgemeester als bestuursorgaan met eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden, is hierin vooral die van regisseur en aanjager, maar ook in zekere interventies eigenstandig. Namens de burgemeester is het team Openbare Orde en Veiligheid (team OOV) praktiserend. Vooral in het tot stand brengen van een meer en sterkere verbinding tussen de domeinen zorg en veiligheid is dit team een belangrijke schakel. De sociale veiligheid of de leefbaarheid in de gemeente wordt daarmee gediend.

Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Brandweer Op 1 januari 2014 zijn de 18 noordelijke brandweerorganisaties samengesmolten in een nieuwe regionale organisatie: de Veiligheidsregio. Het Algemeen Bestuur bestaat uit alle burgemeesters van de provincie Groningen (veiligheidsbestuur). Wat wilden we bereiken? De prioriteiten en doelstellingen bij brandveiligheid zijn:      

 

Het voorkomen en bestrijden van rampen en crises. Het voorkomen, beperken en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar en het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand. Een optimaal brandveiligheidsniveau in onze regio. Hiervoor kent de brandweerzorg een integrale benadering van de veiligheidsketen. Een effectieve en ondersteunende bedrijfsvoering. Om brandonveilige situaties te voorkomen worden in vergunningen waar dat nodig is een brandveiligheidadvies opgenomen. Het brandveiligheid bewustzijn van burgers moet vergroot worden waardoor de brandveiligheid vergroot kan worden. Dit gebeurt door het geven van voorlichting aan strategische partners, op basisscholen en na brand. Bij de bouw van gebouwen met complexe brandveiligheid controleren wij de brandveiligheid. Hiermee voorkomen wij handhaving en aanpassingen achteraf. Wij willen het spontane naleefgedrag bij gebruik verhogen naar 50 procent door gericht meer in te zetten op voorlichting/bewustzijn bij gebruik.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

68 | Pagina

Werkwijze Brandveiligheid: De komende jaren wil de brandweer meer tijd vrijmaken voor het geven van voorlichting. Op basis van het geconstateerde naleefgedrag en een risicoanalyse wordt een verdeling gemaakt in minder en meer diepgaande controles gedurende een bepaalde periode. Bij minder diepgaande controles wordt bijvoorbeeld alleen gekeken naar gebruiksaspecten en bij meer diepgaande controles wordt ook gekeken naar bouwkundige en installatietechnische aspecten alsmede naar de interne organisatie en het gebruik. Wat gingen we daarvoor doen? Specifiek in 2020: Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? Een belangrijke uitdaging voor de komende periode is het opnieuw inventariseren, beoordelen en daarop besluiten nemen van alle bluswatervoorzieningen in het gebied. Gebleken is dat bij de dekking van bluswatervoorzieningen er zogenaamde witte vlekken zijn waargenomen. Daar kunnen slechts tegen zeer hoge kosten nieuwe bluswatervoorzieningen worden gerealiseerd. Op deze plekken (veelal in het buitengebied en ver weg van open water) moeten alternatieven worden bedacht en/of de verwachtingen moeten worden bijgesteld voor wat betreft de brandweerzorg. Het project van de witte vlekken in de bluswatervoorziening is nog niet afgerond. Gerelateerde beleidsproduct: 120.

Toezicht en handhaving Openbare Orde en Veiligheid Wat wilden we bereiken? Op het gebied van de Openbare orde en onveiligheid (OOV) gaat het om het bereiken of in stand houden van een zeker niveau of mate van veiligheid en leefbaarheid. Begrippen als overlast en ordeverstoring duiden hierin de ongewenste situatie aan waarin de gemeente - en bestuurlijk gezien de burgemeester- vooral een regisserende en coördinerende rol heeft om te komen tot een situatie van rust en beheersing. Wat gingen we daarvoor doen? Specifiek in 2020: Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? In 2020 is weliswaar een aanvang gemaakt met het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleidsplan, maar nog niet voltooid. De beperkingen door alle coronamaatregelen, met name de beperking tot het integraal fysiek kunnen bespreken met doelgroepen en wijkbewoners, was hier mede debet aan.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

69 | Pagina

Gerelateerde beleidsproduct: 140. Toezicht en handhaving (Wabo) Wat wilden we bereiken? Een samenleving waarin de gestelde normen voor een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid worden nageleefd. Het beheersen van risico's voor de samenleving staat centraal. De inwoners van Veendam moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zicht heeft op deze risico’s en die zo goed mogelijk onder controle heeft. Voorwaarde van een adequate bescherming van de leefomgeving is het voldoen aan de landelijk vastgestelde kwaliteitscriteria. Toezicht en handhaving is gericht op:  Preventie: het voorkomen van situaties waarin de gestelde normen worden overtreden.  Consequente en duidelijke aanpak bij het niet naleven van regels.  Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van burgers.  Kenbaarheid van regels. Wat gingen we daarvoor doen? Specifiek in 2020:  Uitbreiden van de toepassing van snelle en simpele dienstverlening voor de eenvoudige verbouwingen in en om het huis (dakkapel, uitbouw, kappen et cetera).  Complexere aanvragen waar meerdere disciplines bij betrokken zijn afhandelen via goed vooroverleg aan de omgevingstafel.  Samen met de uitvoeringsorganisaties en de andere bevoegd gezagen zorgen dat toezicht en handhaving (bijvoorbeeld bij meervoudige vergunningen) goed zijn afgestemd op de bedoelingen en eisen van de Omgevingswet.

Jaarlijks terugkerend:  Adequate uitvoering wettelijke vergunningverlenende en toezichthoudende taken op gebied van de Wabo en milieu. Dit laatste in samenwerking met de Omgevingsdienst Groningen.  Het permanent beoordelen en verbeteren van de VTH-taken en het periodiek verantwoording hiervoor afleggen aan het college en de raad via het Beleidsplan VTH.  Er wordt ingezet op een passende interventie bij iedere overtreding conform de Landelijke Handhavingsstrategie.  Bij bouwprojecten wordt in een zo vroeg mogelijk stadium aandacht gegeven aan een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid. Begeleiding en waar nodig interventie van dergelijke projecten is daarbij van groot belang.  In geval van klachten of meldingen wordt eerst onderzocht in hoeverre er minnelijke oplossingen mogelijk zijn. Evidente schendingen van de basisbeginselen van veiligheid en leefbaarheid worden actief aangepakt.  Duidelijke en adequate communicatie over de gestelde regels en normen, zodat de bewustwording hierover bij de burger en het bedrijfsleven wordt vergroot en spontaan naleefgedrag wordt bevorderd.  Voor het onderdeel Milieu heeft Veendam haar taken ondergebracht in de Omgevingsdienst Groningen (ODG).

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

70 | Pagina

Actuele vergunningen zijn van belang voor het goed en adequaat uitvoeren van de werkzaamheden binnen de ODG. Dit betekent dat vergunningen actueel moeten worden gehouden door ze aan te passen wanneer daar aanleiding toe bestaat. Wat hebben we (niet) gedaan in 2020?  Er is geanticipeerd op de invoering van de Omgevingswet. Daarbij staan cultuurverandering, participatie en versnelling van het proces centraal.  De Landelijke Handhavingsstrategie is geïmplementeerd. Hiermee is ingezet op een passende interventie bij iedere overtreding.  Bij bouwprojecten is in een zo vroeg mogelijk stadium aandacht gegeven aan een adequaat niveau van veiligheid en leefbaarheid. Begeleiding en waar nodig interventie van dergelijke projecten zijn daarbij van groot belang.  In geval van klachten of meldingen is eerst onderzocht in hoeverre er minnelijke oplossingen mogelijk zijn.  Het project rondom het efficiënter inrichten van de werkprocessen loopt op schema.  Het vaststellen van de prioriteiten is gebaseerd op risicoanalyses.  Het uitvoeren van toezicht en handhaving heeft een directe relatie met de kans dat een probleem zich voordoet en de ernst van de mogelijke gevolgen bij het niet uitvoeren van deze taken. Verder heeft de gemeente naar aanleiding van meldingen of handhavingsverzoeken, ongeacht de prioriteit, altijd actie ondernomen. Gerelateerde beleidsproduct: 140.

Wat heeft het gekost? Omschrijving

Realisatie 2019

Primitieve begroting 2020

Begroting ná wijziging 2020

Realisatie 2020

Baten

26.418

30.737

30.737

14.937

Lasten

2.427.677

2.512.705

2.687.958

2.502.883

Subtotaal Programma 4.1.3

-2.401.259

-2.481.968

-2.657.221

-2.487.946

-2.401.259

-2.481.968

-2.657.221

-2.487.946

Onttrekking aan reserves (Baten) Toevoeging aan reserves (Lasten) Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat programma 4.1.3

Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

71 | Pagina

BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Verwijzingen Halt

per 10.000 inwoners

Winkeldiefstallen

per 1.000 inw

Periode 2020

2019

Veendam 5

1,8

Provincie 9

2,5

Nederland

Bron

Beschrijving

11

Het aantal verwijzingen naar Bureau Halt Halt, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-18 jaar

2,3

CBS Het aantal winkeldiefstallen Geregistreerde per 1.000 inwoners criminaliteit & Diefstallen

4,6

Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van CBS geweldsmisdrijven zijn Geregistreerde seksuele misdrijven, criminaliteit & levensdelicten zoals moord en Diefstallen doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, ect.)

Geweldsmisdrijven

per 1.000 inw

Diefstal uit woning

per 1.000 inw

2019

1,6

2,1

2,3

CBS Geregistreerde Het aantal diefstallen uit criminaliteit & woningen, per 1.000 inwoners Diefstallen

Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte)

per 1.000 inw

2020

6,9

6,8

6,2

CBS Het aantal vernielingen en Geregistreerde beschadigingen, per 1.000 criminaliteit & inwoners Diefstallen

2020

5,8

4,6

De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

72 | Pagina

Programma 4.2 - Kwaliteit door participatie Dit deelprogramma gaat over het volwaardig deelnemen aan de maatschappij. Bijzondere aandacht wordt geschonken aan wijkgericht werken, jeugd, mantelzorg en vrijwilligersbeleid, kansrijke werkzoekenden en culturele minderheden. Het Centrum voor Jeugd en de doorontwikkeling is een continue proces.

Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Welzijn, jeugd en zorg in de wijken en dorpen Wat wilden we bereiken? Alle inwoners weten waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen, zodat iedereen die zorg of hulp nodig heeft passende ondersteuning krijgt (‘licht waar het kan, specialistisch waar het moet’). Dit doen we door consequent uit te gaan van de unieke inwoner, zijn of haar behoefte, hulpvraag en eigen mogelijkheid en de sociale context waarin hij of zij verkeert. Altijd moet individueel worden beoordeeld welke oplossing het beste is. We beperken of voorkomen onnodige en dure zorg en ondersteuning. Uitgaan van de zorgvraag is essentieel. We willen daarom een integraal werkende herkenbare laagdrempelige toegangsvoorziening WMO en jeugd in de wijk. Wat gingen we daarvoor doen?  We zorgen voor een laagdrempelige, multidisciplinaire toegangsvoorziening waar inwoners met al hun zorgvragen terecht kunnen.  We maken de optimale afstemming tussen de Jeugdwet en Wmo mogelijk. We kunnen doorlopend zorgarrangementen realiseren. Hier worden duidelijke afspraken over gemaakt met betrokken partners.  We informeren inwoners (onder wie jeugdigen en hun ouders) waar zij met hun ondersteuningsvraag terecht kunnen.

 We gaan uit van de zorgvraag, zetten in op signalering en preventieve hulp en ontwikkelen, mede op basis van kosten- batenanalyses, kwalitatief goede preventieve programma’s. Dit doen via samenwerking met betrokken organisaties, zoals onderwijs en huisartsen, welzijn en jeugdhulpaanbieders en andere ketenpartners.  We zorgen dat inwoners ondersteuning ontvangen van goed opgeleide deskundige professionals.  Samen met zorg- en welzijnsaanbieders, mantelzorgers en vrijwilligers zoeken we naar praktische en slimme oplossingen om de huidige mantelzorgers en vrijwilligers te ontlasten  We brengen de doelen, resultaten en kosten-baten van lopende lokale trajecten en projecten in kaart: school als wijk, pilot taskforce thuiszitters, inzet schoolmaatschappelijk werk en experiment kindcentrum Wim Monnerauschool. Op basis hiervan stellen we (opnieuw) de afspraken vast tussen onderwijs, gemeente/leerplicht, welzijn, GGD en jeugdhulpaanbieders. Kinderen en jeugdigen kunnen daardoor thuisnabij onderwijs volgen. Ook de aanpak van schoolverzuim wordt hierbij betrokken.  We monitoren de kwantiteit van de voorziening en kwaliteit van de uitvoering. In 2019 willen we instrumenten (door)ontwikkelen om de kwaliteit van de algemene voorziening en de inzet van (jeugdhulp) voorzieningen (beter) in kaart te brengen.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

73 | Pagina

     

We bevorderen de samenwerking tussen huisartsen en het team van de algemene toegangsvoorziening. Wij ondersteunen, faciliteren, verbinden en stimuleren vrijwilligers(organisaties). Zo kunnen alle inwoners met plezier bijdragen aan een bruisende, zorgzame en leefbare omgeving. We maken met professionals van het Centrum voor Jeugd en Gezin en de gecertificeerde instellingen afspraken over de maximale inspanningen die door hen worden geleverd om uithuisplaatsingen en onder toezichtstellingen te voorkomen. Voor kinderen die te maken hebben met de gevolgen van complexe scheidingen maken we ketenafspraken over preventieve en specialistische ondersteuning, zodat zij zo snel mogelijk passende hulp hebben. We kopen samen met de andere gemeenten in de provincie Groningen via de RIGG (Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten) alle noodzakelijke gespecialiseerde jeugdhulp in. Samen met de RIGG-gemeenten werken we aan de beheersbaarheid van de uitgaven in de jeugdhulp.

Specifiek in 2020:  In de voorbereidingen op de inkoop van jeugdhulp en WMO na 2020 maken we met betrokken partners afspraken over doorlopende zorgarrangementen, zoals FACT, een intensief ambulant ondersteuningstraject voor jeugdige inwoners (12-23 jaar) met complexe problematiek.  De samenwerkingsafspraken met de huisartsen gaan we formeel vastleggen.  Op basis van de monitorgegevens van het jeugdhulpgebruik maken we lokaal en regionaal afspraken over de inkoop van jeugdhulpvoorzieningen na 2020. Ook krijgen we beter inzicht in de uitgaven binnen de jeugdzorg.  In 2020 geven we vorm en inhoud aan het realiseren van de transformatiedoelen uit de Transformatieagenda. We werken daarin samen met de andere gemeenten, jeugdhulporganisaties aan de uitvoering van verschillende ontwikkellijnen.  We inventariseren met de scholen of en welke (jeugd)hulp nodig is, zodat de afstemming tussen onderwijs- en jeugdhulpondersteuning van de jeugdigen zo optimaal mogelijk in te zetten (Ontwikkellijn: Jeugdigen krijgen de kans zich positief te ontwikkelen binnen hun eigen leefomgeving).  In de ontwikkellijn 'Meer kinderen groeien zo thuis en veilig mogelijk op' zetten we in op het ontwikkelen van ketenafspraken over inzet preventieve en specialistische ondersteuning.

 De gemeente subsidieert de jeugdhulporganisaties Molendrift, Accare, Elker, REIK, Lentis/Jonx voor de uitvoering van jeugdhulptaken in het CJG-basisteam.  In 2020 subsidiëren we Compaen voor de uitvoering van het welzijnswerk.  In 2020 subsidiëren we Buurtdiensten (voorheen Familiehulp) en De Nieuwe Zorg Thuis voor de uitvoering van de algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning.  In 2020 subsidiëren we Cosis, Compaen en Meander voor de uitvoering van de algemene voorziening begeleiding.  De werkwijze van de algemene voorziening begeleiding wordt doorontwikkeld en waar mogelijk verbreed. Hiervoor stellen we een ontwikkelopdracht op in samenwerking met de uitvoerende partijen. Daarnaast sluit de algemene voorziening begeleiding aan bij bestaande locaties daar waar inwoners nu al hun ondersteuningsvraag neerleggen. We monitoren de kwantiteit van de voorziening en kwaliteit van de uitvoering.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

74 | Pagina

 

De Ommelander samenwerking wordt verlengd in 2020. Er wordt onderzocht of er aangesloten kan worden op het initiatief buurtgezinnen en wat de eventuele meerwaarde voor Veendam zou kunnen zijn.

Jaarlijks terugkerend:  Wij ondersteunen, faciliteren, verbinden en stimuleren vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties. Zo kunnen alle inwoners met plezier bijdragen aan een bruisende, zorgzame en leefbare omgeving. Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? We hebben afspraken gemaakt met Buurtgezinnen. Dat is een organisatie die voor overbelaste gezinnen een laagdrempelige preventieve ondersteuning organiseert door de inzet van steungezinnen. We hebben met de schoolbesturen afspraken gemaakt over afstemming en samenwerking bij leeren opgroeiproblemen van leerlingen. Een basis om de inzet van jeugdhulp in het onderwijs te transformeren. We kunnen de totale uitgaven jeugdhulp beter prognosticeren. Het blijft echter complex om trends en oorzaken van de nog altijd hoge uitgaven jeugdhulp te doorgronden. We zijn met de andere gemeenten in Groningen het gesprek gestart over de wijze waarop we de inkoop en organisatie van de jeugdhulp vanaf 2022 vorm en inhoud willen geven. Met de jeugdhulporganisaties zijn afspraken gemaakt over de wijze waarop zij worden gecompenseerd voor de gevolgen van de coronacrisis. Volgens de landelijke afspraken worden deze grotendeels gecompenseerd door het Rijk. Mede door de coronacrisis zijn nog niet met alle huisartsen de afspraken over de inzet van een Ondersteuner Jeugd en Gezin in hun praktijk definitief vastgelegd.

Wij hebben subsidies verleend aan Elker en Molendrift voor de inzet van gedragswetenschappers en praktijkbegeleiding ten behoeve van de ondersteuning van de casusregisseurs. We hebben subsidies verleend aan Elker, Lentis/Jonx en Accare voor de inzet van lichte ambulante begeleiding van jeugdige inwoners en hun ouders. We hebben met de gemeente Midden-Groningen subsidie verleend aan Cosis voor de onderwijszorgklas op kindcentrum Westenwinde. We hebben actief ingezet op het vergroten van de reikwijdte van de algemene voorziening begeleiding. Zo kunnen er meer hulpvragen van inwoners een plek hebben binnen de algemene voorziening. In algemene zin is er door de coronacrisis minder collectief opgepakt dan gebruikelijk.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

75 | Pagina

De dienstverlening in het Gezondheidscentrum Lloyd’s Terras (GCLT) zou in eerste instantie al in het voorjaar van 2020 van start gaan, maar dit kon door de coronacrisis en daaropvolgende lockdown niet doorgaan. Uiteindelijk is eind september 2020 gestart met drie dagdelen in de week. De geluiden zijn positief, al is men door de corona-omstandigheden nog wel voorzichtig. We zijn met voorbereidende activiteiten gestart om een groot gedeelte van de Wmo-begeleiding op gemeentelijk niveau in te kopen. In het kader van de Wmo 2015 zijn er in 2020 tien cliëntdossiers onderzocht en afgesloten binnen het risico gestuurde toezicht (oftewel toezicht op basis van bijvoorbeeld een uitgevoerde risicoanalyse), hierbij kwamen acht aanbieders in beeld. Van de tien afgesloten dossiers zijn er zes afgesloten omdat de verrijking van signalen geen aanleiding gaf tot nader onderzoek, en vier dossier zijn afgerond middels een rapport. Van deze vier dossiers waarbij er in meer of mindere mate sprake was van geconstateerde onregelmatigheden, zijn passende acties ondernomen, zoals terugvordering van gelden of een herbeoordeling. Daarnaast zijn er in 2020 negen onderzoeken gestart naar aanleiding van signalen, deze aanbieders zijn in onderzoek. Gerelateerde beleidsproduct: Eenzaamheidsbestrijding Wat wilden we bereiken? Eenzaamheid treft inwoners van alle leeftijden.

Prioriteit om deze problematiek aan te pakken gaat daarbij in eerste instantie uit naar de ouderen. Die blijven langer thuis wonen. Dat kan gepaard gaan met gevoelens van eenzaamheid als er steeds meer mensen om je heen wegvallen en je eigen gezondheid brozer wordt. Wat gingen we daarvoor doen?  We informeren wijkverpleegkundigen en huisartsenpraktijken over de mogelijkheden van dagbesteding voor ouderen. We anticiperen op deze ontwikkeling door in te zetten op positieve gezondheid en participatie. Daarbij werken we nauw samen met Menzis.  We doen mee aan het landelijke actieprogramma 'Eén tegen eenzaamheid'. Specifiek in 2020:  Er wordt een integrale aanpak eenzaamheid ontwikkeld. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? In 2020 is in opdracht van de gemeente door welzijnsorganisatie Compaen een onderzoek uitgevoerd naar de aard en omvang van eenzaamheid in Veendam. We zijn aangesloten bij het landelijk actieprogramma Eén tegen Eenzaamheid. Ook is met diverse partijen in Veendam, die raakvlak hebben met dit onderwerp, begonnen met het vormen van een lokale coalitie tegen Eenzaamheid. Tijdens de landelijke Week tegen Eenzaamheid in oktober is, in samenwerking met welzijnsorganisatie Compaen, een activiteitenprogramma aangeboden voor jong en oud. Daarnaast is tijdens deze week een interactieve digitale bijeenkomst gehouden.

Met als doel om actief én gezamenlijk met lokale partijen een start te maken met de ontwikkeling van een integrale aanpak eenzaamheid.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

76 | Pagina

Een gevormde startgroep Eenzaamheid - waarin enkele kernpartners deelnemen - is eind 2020 begonnen om deze integrale aanpak Eenzaamheid verder uit te werken en vorm te geven. Gerelateerde beleidsproduct: Beschermd wonen Wat wilden we bereiken? We willen voldoende voorzieningen realiseren op het gebied van beschermd wonen. We zetten in op preventie en vroeg-signalering (ter voorkoming van instroom in Beschermd Wonen en Opvang). Wat gingen we daarvoor doen?  Het projectplan implementatieplan decentralisatie Beschermd Wonen en Opvang uitvoeren.  In regionale samenwerking het implementatieplan Beschermd Wonen en Opvang Middenen Oost-Groningen opstellen.  Het projectplan Richtlijnen Wonen met Zorg uitvoeren. Specifiek in 2020:  Beschermd Wonen en Opvang worden in 2021 gedecentraliseerd van de centrumgemeenten naar alle gemeenten. o Ter voorbereiding daarop wordt in 2020 de Lokale Toegang Beschermd Wonen definitief ingericht. De formatie is dan op peil. In 2021 neemt de Lokale Toegang geleidelijk steeds meer verantwoordelijkheden van de Centrale Toegang van de Centrumgemeente Groningen over. In 2020 wordt ook de backoffice ingericht voor het berichtenverkeer na 2020. o In regionaal verband is in 2019 de basis gelegd voor de ketensamenwerking tussen aanbieders, gemeenten en corporaties bij uitstroom van intramurale voorzieningen en bij ambulante vormen van beschermd wonen thuis.

Die ketensamenwerking wordt vertaald naar de lokale situatie en vastgelegd in de prestatieafspraken met bijvoorbeeld Acantus. o Het decentralisatieplan van de Groninger gemeenten is uitgewerkt in een provinciaal verdeelmodel Beschermd Wonen en Opvang. De Groninger gemeenten verdelen de middelen die ze vanaf 2021 rechtstreeks ontvangen voor beschermd wonen en opvang onderling opnieuw. De voorlopige uitkomsten van het landelijk verdeelmodel Wmo (maatschappelijke opvang, beschermd wonen en begeleiding) bleken aanvankelijk bijzonder nadelig uit te pakken voor onze gemeente. Er is een lobby opgestart om de korting op het budget tegen te gaan. De gemeenten in onze provincie besloten vooraf strategieën te bedenken hoe deze korting en de financiële risico’s opgevangen zouden kunnen worden. Oktober 2019 is een belangrijke mijlpaal. Uiterlijk medio 2020 moet (raads)besluitvorming over het provinciale Verdeelmodel Beschermd Wonen en Opvang, verankerd in een nieuwe Centrumregeling en Convenant, plaatsvinden om op tijd klaar te zijn voor 2021.  In het kader van de Wet verplichte GGz die per 2020 ingaat, moet wellicht GGz-expertise worden ingehuurd. De plannen zijn om dit in de provincie gezamenlijk te doen. De financiële gevolgen hiervan worden in de begroting verwerkt.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

77 | Pagina

Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2020?  Alle Groninger gemeenten hebben in 2020 ingestemd met de nieuwe Centrumregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang en het bijbehorende convenant waarin het eigen Groninger verdeelmodel Beschermd Wonen is uitgewerkt. Landelijke discussie over de financiële gevolgen van het nieuwe objectieve verdeelmodel Wmo voor de uitkering uit het Gemeentefonds en onzekerheid over de gevolgen van de uitname van cliënten die uit Beschermd Wonen overgaan naar de Wet Langdurige Zorg, heeft geleid tot uitstel van de financiële doordecentralisatie van Beschermd Wonen tot 2023. De invoering van eigen Groninger Verdeelmodel is ook opgeschort tot vermoedelijk 2022. Invoering per 2023 van het woonplaatsbeginsel bij de doordecentralisatie van Beschermd Wonen noopt tot bijstelling van het eigen Groninger verdeelmodel.  Omdat de doordecentralisatie van Beschermd Wonen door het Rijk is uitgesteld, hebben de Groninger gemeenten besloten meer tijd te nemen voor de decentralisatie van de Toegang Beschermd Wonen. Een deel van de gemeenten heeft per 1 januari 2021 de verantwoordelijkheid voor de toegang Beschermd Wonen overgenomen. Andere gemeenten, waaronder Veendam, volgen per 1 juli 2021. De voorbereidingen lopen.  De uitstroom van cliënten uit Beschermd Wonen naar zelfstandige huisvesting verloopt in de gehele provincie moeizaam.

Dit ondanks de overeenstemming over de uitgangspunten vervat in een convenant tussen gemeenten, aanbieders en corporaties. Veendam en Stadskanaal zijn pilotgemeenten voor een soepeler verloop van de uitstroom. Veendam beschikt hiervoor over een uitstroomcoördinator. Acantus participeert in de pilot en hanteert randvoorwaarden bij de huisvesting van cliënten die uitstromen. Met de andere Acantus-gemeenten wordt het gesprek over deze randvoorwaarden gevoerd.  Per 2020 is de Wet Verplichte GGz in werking getreden. Daartoe beschikt de gemeente Veendam over een Meldpunt Zorg & Veiligheid. De GGD is samen met de andere Oost-Groninger gemeenten gecontracteerd voor het verkennende onderzoek bij meldingen in het kader van de Wet Verplichte GGz. Het meldpunt wordt doorontwikkeld met betrekking tot de Wet aanpak woonoverlast. Gerelateerde beleidsproduct: Gezondheidsbevordering Wat wilden we bereiken? We bevorderen het hebben van een gezonde leefstijl. We gebruiken de mogelijkheden van de ruimtelijke omgeving die kunnen bijdragen aan gezondheid. Wat gingen we daarvoor doen?  Sluiten van gezondheidspact met voorschoolse instellingen, scholen, instellingen en bedrijven ter bevordering van gezonde leefstijl van -9 maanden tot 99 jaar.

Specifiek in 2020:  Wij willen de visie op gezondheid van de inwoners van Veendam in een nieuwe nota Lokaal Gezondheidsbeleid binnen een jaar aan de raad te kunnen aanbieden.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

78 | Pagina

Jaarlijks terugkerend:  De GGD voert ons gezondheidsbeleid uit binnen de kaders van de GR Publieke Gezondheid & Zorg.  We ondersteunen waar mogelijk (met subsidies) activiteiten en projecten die bijdragen aan de bevordering van de gezondheid van Veendammers. Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? De GGD is in 2020 heel druk geweest met corona-gerelateerde activiteiten. Daarnaast heeft hij, waar mogelijk, zijn reguliere dienstverlening net als in voorgaande jaren uitgevoerd. Zoals in programma 2.4 staat aangegeven is door de raad in juni 2020 de nieuwe nota Gemeentelijk Gezondheidsbeleid 2021-2026 vastgesteld. Gerelateerde beleidsproduct: Armoedebestrijding Wat wilden we bereiken? We bestrijden armoede. Wat gingen we daarvoor doen?  Onderzoek uitvoeren naar de vormen van armoede onder de allerjongsten door deelname aan het project 'Goede start'.  Maken van een plan van aanpak het eerder uitgevoerde onderzoek voor de bestrijding van armoede onder de allerjongsten.  Inzetten ervaringsdeskundigen bij het opstellen van de onderzoeksresultaten en betrekken bij de uitwerking van de te ondernemen acties uit het plan van aanpak.  Resultaatgerichter maken/herijking van het Armoedepact aan de hand van een evaluatie.  Onderwijs nauw(er) betrekken bij het Armoedepact.

 Meer bekendheid geven aan gemeentelijke minimavoorzieningen en het gebruik van deze voorzieningen voor inwoners die het nodig hebben stimuleren via Hulpwijzer.nl.  Inzet van een 'Voorzieningenwijzer', zodat iedereen ontvangt waar hij/zij recht op heeft.  Voorkomen van sociale uitsluiting door het stimuleren en ondersteunen richting werk, vrijwilligerswerk of sociale participatie.  Doorbreken van patronen van armoede binnen meerdere generaties door onder anderen inzet van opgeleide ervaringsdeskundigen. Daarbij worden de onderzoeksresultaten van de Alliantie van Kracht betrokken.  Blijven ondersteunen van bestaande voorzieningen, zoals Voedselbank, Kledingbank Maxima, Stichting Leergeld en het Jeugdsport- en cultuurfonds.  Kwijtschelding als een belangrijk onderdeel van het lokale minimabeleid.  Samen met scholen, jeugdmaatschappelijk werk en leerlichtambtenaren terugdringen van het aantal thuiszitters/spijbelaars.  Uitvoering geven aan het actieplan Laaggeletterdheid.  Er wordt onderzocht of aangesloten kan worden bij 'Vindplaats van Schulden'.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

79 | Pagina

Specifiek in 2020:  Continuering van het armoedepact.  Blijvende inzet van opgeleide ervaringsdeskundigen in de armoede en sociale uitsluiting.  Onderzoek doen naar nieuwe opleiding voor ervaringsdeskundigen met de methodiek van 'De Link'.  Deelname aan Alliantie Kinderarmoede.  Doorontwikkeling Geldloket.  Inzet van VoorzieningenWijzer wordt, bij een positieve evaluatie, onderdeel van het aanvraagproces voor een uitkering en vast onderdeel bij de aanpak van schulden.  Er wordt verder ingezet op vroegsignalering en preventie van schulden. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? Door corona zijn er geen bijeenkomsten van het Armoedepact geweest. In Veendam zijn opgeleide ervaringsdeskundigen met kennis van armoede en sociale uitsluiting actief. De doorontwikkeling van het Geldloket is minder snel verlopen dan verwacht. Oorzaak: corona. De Voorzieningenwijzer is geïntegreerd in het aanvraagproces voor een uitkering. Gerelateerde beleidsproduct: Huislijk geweld, Ouderen- en kindermishandeling Wat wilden we bereiken? Het meeste geweld in onze samenleving heeft plaats achter de voordeur. We willen dat onze inwoners veilig zijn, ook achter de voordeur. Inwoners wonen veilig en kinderen groeien veilig op in hun directe omgeving. We voorkomen en stoppen waar mogelijk alle vormen van huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling.

Wat gingen we daarvoor doen?  Inventariseren van stand van zaken rond aanpak huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling.  Maken van plan van aanpak met betrekking tot huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Hierin wordt de zorgroute beschreven en hebben we met het onderwijs, huisartsen, medewerkers van De Kompanjie en andere professionele organisaties afspraken gemaakt over hun rol bij het signaleren van huiselijk geweld, ouderen- en kindermishandeling. Specifiek in 2020:  We zorgen dat de aanpak bij huiselijk geweld en kindermishandeling bekend is bij en toegepast wordt door organisaties en professionals.  Provinciale en landelijke ontwikkelingen worden gevolgd.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

80 | Pagina

Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? De samenwerking met Veilig Thuis is verbeterd. Vanuit het project 'Geweld hoort nergens thuis' hebben we onze werkwijze verder verbeterd. Gerelateerde beleidsproduct: Burgerparticipatie Wat wilden we bereiken? Een samenleving waar iedereen meedoet, inwoners naar elkaar omkijken en waar iedereen zich thuis voelt. Wat gingen we daarvoor doen?  Geven van ondersteuning aan inwoners die niet kunnen meedoen.  Aanscherpen opdrachtformulering door gemeente aan de opdrachtnemer en het opstellen van een plan van aanpak (uitvoeringsplan).  Het huidige meldsysteem van de gemeente wordt aangepast, waarin naast klachten ook wensen geregistreerd kunnen worden.  Er wordt een cursus/training aangeboden voor de (wijk)ambtenaren gericht op overheidsparticipatie.  We stellen een systeem in van buurtbemiddeling: ondersteunen en faciliteren van inwoners. Specifiek in 2020:  Een samenleving waar iedereen meedoet, inwoners naar elkaar omkijken en waar iedereen zich thuis voelt.  De visie van de participatieraad wordt geïmplementeerd. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? We hebben onze wijkaanpak meer aandacht gegeven. Dit heeft tot gerichte activiteiten geleid. Met name in Borgerswold en in de wijk Noordwest.

Gerelateerde beleidsproduct: Werk en inkomen Wat wilden we bereiken? Bevorderen van zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van de inwoners door middel van werk. Wat gingen we daarvoor doen?  Volledige screening van het huidig uitkeringsbestand en indelen aan de hand van de participatieladder, waarbij aandacht is voor maatwerk.  Stimuleren van banen voor uitkeringsgerechtigden en leer- en werkbanen voor jongeren door afspraken op te nemen bij aanbestedingen.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

81 | Pagina

         

Inzicht in de instroom van nieuwe aanvragen voor een uitkering met speciale aandacht voor statushouders en nieuwe instroom PGB-instellingen. Verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt met speciale aandacht voor vmbo-leerlingen en samenwerking tussen vmbo-scholen. Versterken van de lokale en regionale werkgelegenheid door onder meer ondernemersbijeenkomsten. Stimuleren van de weg van werk naar werk en van een uitkering naar werk in combinatie met inspanningen van inwoners zelf. Voortzetten van de doelgerichte schuldhulpverlening om inwoners nieuwe kansen te bieden. Organiseren van 1-loket in de gemeente voor inwoners met (hulp)vragen over financiën. Bestrijden van armoede, mede door een adequaat minimabeleid, en facilitering van maatschappelijke initiatieven. Tegengaan van laaggeletterdheid door een ruim aanbod van scholingsmogelijkheden en het gebruik van het Taalhuis. Herijking van het gemeentelijk integratiebeleid en het verbeteren van de startpositie van statushouders. Andere partijen, zoals re-integratiebedrijven en uitzendbureaus, worden ingeschakeld wanneer dit leidt tot de kortste weg naar werk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de doelgroep van de statushouders.

Specifiek in 2020:  Beleidsplan SHV 2020 - 2023 wordt opgesteld aan de hand van de resultaten van de pilot 'Geldloket'. Hierin staat de nieuwe visie op de schuldhulpverlening beschreven.  Bij de aanpak van schulden de doorontwikkeling van repressief naar preventief beleid maken.  Nieuwkomers worden zoveel mogelijk op leerwerktrajecten gezet met aandacht voor inburgering, maar gericht op uitstroom naar werk. Waar nodig wordt taalondersteuning op de werkvloer geboden. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? Het beleidsplan Schuldhulpverlening 2020-2023 heeft vertraging opgelopen en wordt pas in 2021 opgeleverd. Gerelateerde beleidsproduct: Toekomst participatiebedrijf Wat wilden we bereiken? Herijken positie Wedeka. Wat gingen we daarvoor doen?  Starten met 4 pilots van leer-werktrajecten binnen Wedeka en op basis van de uitkomsten van deze pilots de koers van Wedeka als breed werk-leerbedrijf voor alle doelgroepen in de Participatiewet bepalen.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

82 | Pagina

Specifiek in 2020:  Eindevaluatie van de 4 pilots vindt plaats en bepaalt de doorontwikkeling van Wedeka tot een leerwerkbedrijf. Jaarlijks terugkerend: Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? Van de vier pilots om te kijken of Wedeka succesvol vernieuwende leerwerktrajecten kan organiseren, zijn twee niet gestart. De rest is goed afgerond. De strategie van Wedeka heeft ertoe geleid dat het dagelijks bestuur van Wedeka de opdracht aan de directie van Wedeka en de aangesloten gemeenten heeft gegeven om drie scenario's uit te werken om zo bij te dragen aan een toekomstbestendige uitvoering van de WSW. Gerelateerde beleidsproduct:

Wat heeft het gekost?

2019

Primitieve begroting 2020

Baten

12.953.847

13.086.200

16.701.452

18.433.092

Lasten

30.427.575

29.950.975

34.791.250

34.777.922

Subtotaal Programma 4.2

-17.473.727

-16.864.775

-18.089.798

-16.344.831

-17.473.727

-16.864.775

-18.089.798

-16.344.831

Omschrijving

Realisatie

Begroting ná wijziging 2020

Realisatie 2020

Onttrekking aan reserves (Baten) Toevoeging aan reserves (Lasten) Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat programma 4.2

Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

83 | Pagina

BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. De meest recente indicatoren hebben we opgenomen. Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Periode

Veendam

Provincie

Nederland

per 1.000 inw. 15-64jr

2019

731,2

749,5

792,1

Jongeren met delict voor rechter

%

2019

1,0

1,0

1,0

Kinderen in uitkeringsgezin

%

2019

9

9

6

Netto arbeidsparticipatie

%

2019

64,7

65,1

68,8

Werkloze jongeren

%

2019

4

2

2

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

2020

536,9

578,8

459,7

Lopende reintegratievoorzieningen

per 10.000 inw 15-64jr

2020

504,7

280,9

202,0

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement

per 10.000 inwoners

2020

910

761

640

Banen

Bron

Beschrijving

Het aantal banen, per 1.000 LISA inwoners in de leeftijd van 1564 jaar. CBS Het percentage jongeren (12Beleidsinformatie 21 jaar) dat met een delict Jeugd voor de rechter is verschenen. Percentage kinderen tot 18 CBS jaar die in een gezin leven dat Beleidsinformatie van een bijstandsuitkering Jeugd moet rondkomen. Het percentage van de CBS werkzame beroepsbevolking Beleidsinformatie ten opzichte van de Jeugd beroepsbevolking. CBS Het percentage werkloze Beleidsinformatie jongeren (16-22 jaar). Jeugd Het aantal personen met een CBS - Participatie bijstandsuitkering, per 10.000 Wet inwoners. Het aantal lopende CBS - Participatie reintegratievoorzieningen, per Wet 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het CBS - Monitor kader van de Wmo. Voor de Sociaal Domein Wmo gegevens geldt dat het WMO referentiegemiddelde gebaseerd is op 137 deelnemende gemeenten.

De beleidsindicatoren zijn afkomstig van externe instanties en niet alle indicatoren in de lijst worden ieder jaar door de bronhouder geactualiseerd of zijn niet voorhanden. De beleidsindicatoren die in de tabel zijn opgenomen betreffen de gegevens die ten tijde van het opmaken van de jaarrekening voorhanden waren.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

84 | Pagina

Programma 5 - Financiën In dit programma worden diverse financiële producten verantwoord, zoals treasury, algemene uitkering, diverse belastingen en reserves.

Wat wilden we bereiken? Wat gingen we daarvoor doen? Fiscaal beleid De uitvoering van steeds meer overheidstaken wordt naar de gemeentelijke overheid doorgeschoven. Daarnaast spelen er landelijk ontwikkelingen op het terrein van herziening van het belastingstelsel. Een en ander leidt mogelijk tot een uitbreiding van het huidige lokale palet aan gemeentelijke belastingen. Zo wordt gedacht aan herinvoering van de onroerende-zaakbelastingen op het gebruik van woningen en invoering van een ingezetenenbelasting. Wat wilden we bereiken?  Een geactualiseerd fiscaal beleid.  Het verminderen van het aantal bezwaren.  Voldoen aan de landelijke voorschriften vanuit het toezichthoudend orgaan “de Waarderingskamer”. Gerelateerde beleidsproduct: 930. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Wat wilden we bereiken?  Een structureel sluitend financieel (meerjaren-)beeld.  Het effectief en efficiënt verzorgen en beheren van algemene dekkingsmiddelen. Wat hebben we (niet) gedaan in 2020? De programmabegroting, voorjaarsnota en najaarsrapportage zijn aan u voorgelegd. Deze jaarstukken zijn het laatste onderdeel van de beleidscyclus 2020. Gerelateerde beleidsproducten: 911 t/m 920.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

85 | Pagina

Wat heeft het gekost?

Omschrijving

Realisatie 2019

Primitieve begroting 2020

Begroting ná wijziging 2020

Realisatie 2020

Baten Lasten

827.550 1.425.270

272.089 5.857.527

2.732.089 4.832.157

495.934 636.859

Subtotaal Programma 5.0 (saldo)

-597.721

-5.585.438

-2.100.068

-140.925

Lokale heffingen Algemene uitkeringen Dividend Saldo financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen Subtotaal algemene dekkingsmiddelen

6.888.942 60.454.976 245.774 1.197.908 -164.946 68.622.654

7.230.852 60.679.722 83.000 1.226.816 -212.099 69.008.291

7.145.879 63.244.199 83.000 1.228.816 -212.099 71.489.795

7.272.926 63.617.195 38.786 1.064.702 -195.604 71.798.005

Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien Subtotaal overige middelen

-3.167.645 -661 -3.168.306

-3.222.468 -99.612 -3.322.080

-3.113.998 -94.612 -3.208.610

-4.110.385 -1.702 -4.112.087

Onttrekking aan reserves (Baten) Toevoeging aan reserves (Lasten)

3.556.846 3.444.569

2.591.737 1.258.333

5.880.431 5.313.262

4.727.057 4.730.883

112.277

1.333.404

567.169

-3.825

64.968.904

61.434.177

66.748.286

67.541.167

Subtotaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat programma 5.0

Voor een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting ná wijziging verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Voor een specificatie van de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves verwijzen wij u naar bijlage 3.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

86 | Pagina

Paragrafen

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

87 | Pagina

Lokale heffingen De totale gemeentelijke belastingen en heffingen 2020 vinden hun rechtsgrond in onderstaande verordeningen op de heffing en invordering van: · Leges · Lijkbezorgingsrechten · Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten · Rioolheffing · Onroerend - zaakbelastingen · Marktgelden · Precariobelasting . Bedrijveninvesteringszone (BiZ) Aan het eind van deze paragraaf is een financieel overzicht van de geraamde opbrengst in relatie tot de werkelijke opbrengst per heffing opgenomen. Onroerende zaakbelasting Onder de naam onroerende zaakbelastingen worden voor in de gemeente gelegen onroerende zaken twee directe belastingen geheven:  een gebruikersbelasting voor een onroerende zaak die niet in hoofdzaak tot woning dient van degene die bij het begin van het kalenderjaar gebruiker is van deze onroerende zaak.  een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht van een onroerende zaak (zowel woning als nietwoning). De opbrengst van de onroerendezaakbelastingen is een algemeen dekkingsmiddel. Tarieven onroerende-zaakbelastingen 2018

2019

2020

0,2250%

0,2279%

0,2261%

Eigenaren

0,3636%

0,3584%

0,3934%

Gebruikers

0,2570%

0,2511%

0,2718%

Woningen Eigenaren Niet-woningen

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

88 | Pagina

Bedragen x € 1.000

2018

2019

2020

1.736.384

1.744.794

1.892.811

485.277

481.890

479.016

- woningen

13.212

13.231

13.315

- niet-woningen

1.477

1.474

1.272

Economische waarde - woningen - niet-woningen Aantal objecten

WOZ-waarden Voor het belastingjaar 2020 is de WOZ-waarde bepaald naar de waarde peildatum 1-1-2019. In totaal zijn er 232 bezwaren ingediend. In onderstaande tabel is een uitsplitsing gemaakt.

Woningen 2019

Nietwoningen 2019

Woningen 2020

Nietwoningen 2020

Bezwaar gegrond

71

19

69

8

Bezwaar ongegrond

84

10

121

34

Totaal

155

29

190

42

Woningen 2019

Nietwoningen 2019

Woningen 2020

Nietwoningen 2020

Gegrond

0

0

1

0

Ongegrond

0

1

5

0

Ontvankelijkheid/ingetrokken

2

0

4

2

In behandeling

0

0

4

0

Aantal bezwaren WOZ-waarde

Aantal beroepszaken

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

89 | Pagina

BELEIDSINDICATOREN Onderstaand treft u voor dit programma de verplichte beleidsindicatoren aan. De gegevens zijn te raadplegen via de site ‘waarstaatjegemeente.nl’. Wij hebben er voor gekozen om de betreffende indicator te vergelijken met de provincie Groningen en Nederland als geheel. Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Periode

Veendam

Provincie

Nederland

Gemiddelde WOZ waarde

duizend euro

2020

151

186

270

Gemeentelijke woonlasten éénpersoons huishouden

euro

2020

673

766

700

Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden

euro

2020

727

834

Bron

Beschrijving

CBS Statistiek De gemiddelde WOZ waarde Waarde van woningen. Onroerende Zaken Het gemiddelde totaalbedrag COELO, in euro's per jaar dat een Groningen éénpersoons huishouden betaalt aan woonlsten. Het gemiddelde totaalbedrag COELO, in euro's per jaar dat een Groningen meerpersoons huishouden betaald aan woonlasten.