05-01-02 Jaarstukken 2020 Veendam

773

Rioolheffing Onder de naam rioolheffing wordt een belasting geheven van de eigenaar en de gebruiker van een perceel van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De opbrengst van de rioolheffing wordt voor verschillende doelen gebruikt: het dekken van de kosten voor de gemeentelijke riolering, het dekken van de kosten van inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerking van het ingezamelde hemelwater en tenslotte het dekken van de kosten voor het treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Bij de berekening van de tarieven wordt als basis gehanteerd een 100% kosten dekkendheid. Tarieven rioolheffing 2018

2019

2020

Eigenarendeel

35,70

36,70

45,50

Eigenarendeel bijzonder objecten

11,90

12,50

13,00

Gebruikersdeel bij een waterverbruik <300 m3 per jaar

49,50

49,90

58,00

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

90 | Pagina

De kostendekkendheid is als volgt: (bedragen x € 1.000,-) Omschrijving

Totaal

Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente

1.332.229

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

345.571

Netto kosten taakveld

986.658

Toe te rekenen kosten

59.806

Overhead incl. (omslag)rente

390.983

BTW

78.116

Totale kosten

1.515.563

Opbrengst heffingen

1.453.688

Dekkingspercentage

96,0%

Begroot dekkingspercentage

100,0%

Sinds 2014 hanteert de gemeente het zogenaamde “ideaalcomplex”, waarbij de lasten per jaar volledig door de rioolheffing worden gedekt. De voorziening rioolbeheer die ultimo 2013 resteerde wordt vanaf 2014 gefaseerd ingezet voor lastenverlaging van de burger. Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven van degene die feitelijk gebruik maakt van een perceel waarvan op grond van de Wet Milieubeheer een verplichting tot inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt. Ook voor deze heffing geldt dat ten aanzien van de te realiseren opbrengst het uitgangspunt van kostendekkende tarieven wordt gehanteerd. Tarieven afvalstoffenheffing 2018

2019

2020

Eenpersoonshuishouden

198,00

214,00

225,00

Meerpersoonshuishouden

247,00

267,00

279,00

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

91 | Pagina

De kostendekkendheid is als volgt: (bedragen x € 1.000,-) Omschrijving

Totaal

Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente

3.301.688

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

1.010.539

Netto kosten taakveld

2.291.149

Toe te rekenen kosten

254.391

Overhead incl. (omslag)rente

327.250

BTW

506.350

*Totale kosten

3.379.140

*Opbrengst heffingen

3.266.020

Dekkingspercentage

96,7%

Begroot dekkingspercentage

100,0%

Er was in 2020 sprake van een onderdekking van € 113.120,-. Dit bedrag is onttrokken aan de voorziening egalisatie tarieven afval. Overige lokale heffingen Leges Op basis van de legesverordening worden rechten geheven ter zake van het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. De opbrengst dient ter dekking van de kosten die voor het verstrekken van deze diensten door de gemeente worden gemaakt. De kostendekkendheid is als volgt: (bedragen x € 1.000,-) Omschrijving

Titel 1

Titel 2

Titel 3

Totaal

Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente

1071

1160

233

2464

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

0

0

0

0

1071

1160

233

2464

211

179

32

423

0

0

0

0

Totale kosten

1282

1339

265

2887

Opbrengst heffingen

563

252

31

846

Dekkingspercentage

44%

19%

12%

29%

Begroot dekkingspercentage

39%

23%

11%

29%

Netto kosten taakveld Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente BTW

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

92 | Pagina

Lijkbezorgingsrechten Op basis van de verordening lijkbezorgingsrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. De kostendekkendheid is als volgt: (bedragen x € 1.000,-) Omschrijving

Totaal

Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente

482.775

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

81.329

Netto kosten taakveld

401.446

Toe te rekenen kosten

0

Overhead incl. (omslag)rente

202.753

BTW

27.275

Totale kosten

631.474

Opbrengst heffingen

217.354

Dekkingspercentage

34,4%

Begroot dekkingspercentage

55,0%

Marktgelden Op basis van de verordening marktgelden wordt een recht geheven wegens het innemen van een standplaats op een marktterrein. De opbrengst dient ter dekking van de door de gemeente gemaakte kosten. Precariobelasting Op basis van de verordening precariobelasting worden belastingen geheven ter zake van het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. De opbrengst vloeit naar de algemene middelen. Bedrijveninvesteringszone (BiZ) Op basis van de verordening Bedrijven Investeringszone Centrum Veendam wordt een BIZ-bijdrage geheven. Deze wordt geheven op basis van een percentage van de WOZ-waarde met een vastgesteld minimum- en maximumbijdrage. De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting die onder andere kan worden gebruikt voor het organiseren van activiteiten en evenementen, voor winkeliersacties, promotie en voor de professionalisering van de winkeliersvereniging. Kwijtschelding Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om een belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Het kwijtscheldingspercentage dat in Veendam wordt gehanteerd bedraagt 100%.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

93 | Pagina

Dit betekent dat alle belastingplichtigen die voldoen aan de kwijtscheldingscriteria in aanmerking kunnen komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding. Bij het beoordelen van een verzoek om kwijtschelding wordt ook rekening gehouden met eventueel vermogen, bezit auto, etc. Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor onroerend – zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en/of rioolheffing. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten van kwijtschelding. Voor het belastingjaar 2020 is gebruikgemaakt van de diensten van het Inlichtingenbureau en Involon. Het Inlichtingenbureau verzamelt gegevens bij het UWV, de Rijksbelastingdienst en de RDW, van de belastingplichtigen aan wie in 2019 kwijtschelding is verleend. Op basis van deze gegevens wordt op geautomatiseerde wijze getoetst of voor 2020 kwijtschelding verleend kan worden. De belastingplichtige hoeft hier niet zelf een verzoek voor in te dienen. Indien bij de geautomatiseerde toets een belemmering is vastgesteld worden er aanvullende gegevens bij de belastingplichtige opgevraagd. Bij een eventuele afwijzing kwijtschelding wordt het jaar daarop niet weer geautomatiseerd getoetst. De belastingplichtige kan dan wel weer een regulier kwijtschelding verzoek indienen. Involon neemt het kwijtscheldingsverzoek in behandeling. Realisatie 2018

Realisatie Begroting ná Realisatie 2019 wijziging 2020 2020

Rioolheffing

44.937

53.789

54.000

59.806

Afvalstoffenheffing

197.102

250.741

268.000

254.390

OZB

3.099

10.688

2.000

5.688

Totaal

245.138

315.218

324.000

319.884

2018

2019

2020

Aantal geautomatiseerde toetsen

*

836

897

IB Toegewezen

629

554

645

IB Afgewezen

*

282

252

392

987**

717

Volledig toegewezen

246

596**

315

Gedeeltelijk toegewezen

21

19**

7

Afgewezen

125

372**

395

Waarvan:

Aantal reguliere verzoeken Waarvan:

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

94 | Pagina

Overzicht woonlasten Eigen woning met een waarde van 2019

Waarde

2020

Huurwoning 2019

2020

€ 100.000 € 100.000

Voor meerpersoonshuishuodens a. onroerende-zaakbelasting

227,80

226,10

0,00

0,00

b. afvalstoffenheffing

279,00

279,00

279,00

279,00

c. rioolheffing eigenaar

34,60

45,50

0,00

0,00

d. rioolheffing gebruiker

47,20

58,00

47,20

58,00

Totaal

588,60

608,60

326,20

337,00

Toename t.o.v. 2019

3,40%

3,31%

Voor eenpersoonshuishoudens Totaal

534,60

Verschil t.o.v.2019

554,60

272,20

283,00

3,74%

3,97%

Financieel overzicht lokale heffingen In onderstaand overzicht zijn de begrote en werkelijke opbrengsten aan gemeentelijke heffingen en leges vermeld. Realisatie 2019

Primitieve Begroting ná Realisatie begroting wijziging 2020 2020 2020

OZB gebruikers

1.011.064

1.082.646

1.082.646

1.086.925

OZB eigenaren

5.780.772

6.050.432

6.050.432

6.172.763

Reclamebelasting/BIZ

84.335

150.000

150.000

148.397

Precariobelasting

12.771

12.801

12.801

12.927

6.888.942

7.295.879

7.295.879

7.421.012

Rioolheffing eigenaar

486.403

735.369

595.369

633.206

Rioolheffing gebruiker

678.437

667.875

807.875

820.483

Afvalstoffenheffing

3.249.230

3.247.400

3.247.400

3.266.020

Lijkbezorgingsrechten

221.014

166.812

166.812

217.355

Leges omgevingsvergunning

265.995

252.300

252.300

880.728

Leges burgerzaken

360.780

562.890

563.000

264.515

12.150.801

12.928.525

12.928.635

13.503.319

Algemene dekkingsmiddelen

Totaal lokale heffingen

Voor een toelichting op de afwijkingen wordt u verwezen naar de toelichtingen op het overzicht van baten en lasten.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

95 | Pagina

Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Algemeen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de aanwezige risico’s. Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de organisatie in staat is om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen is voldoende indien het saldo van de weerstandscapaciteit minus de aanwezige risico’s positief is. De weerstandscapaciteit betreft de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Een risico kan worden gedefinieerd als de kans waarmee een gebeurtenis zich kan voordoen en welke impact deze gebeurtenis heeft. Voor de bepaling van het weerstandsvermogen zijn alleen die risico’s van belang waarvoor geen maatregelen zijn getroffen. Een voorbeeld van een beheersmaatregel is het afsluiten van een verzekering. Definities Weerstandsvermogen:

Het vermogen van de gemeente om niet voorziene financiële tegenvallers op te kunnen vangen om teneinde haar taken voort te kunnen zetten.

Weerstandscapaciteit:

Middelen waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet voorziene tegenvallers te dekken.

Onbenutte belastingcapaciteit:

Het bedrag waarmee de belastingen nog maximaal kunnen toenemen volgens de normen van een artikel 12 aanvraag. In het geval van een onvoorziene tegenvaller zouden de belastingen nog met dit bedrag verhoogd kunnen worden.

Stille reserves:

Het verschil tussen de reële waarde van de activa en de boekwaarde.

Onvoorzien:

Het restant van het in de begroting opgenomen bedrag voor onvoorziene uitgaven.

Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s Het beleid betreffende het weerstandsvermogen kan als volgt worden weergegeven:  de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen wordt jaarlijks door de raad vastgesteld bij de jaarstukken;  de (incidentele) weerstandscapaciteit wordt in eerste instantie voor zowel incidentele als structurele tegenvallers gebruikt;  structurele tegenvallers, zonder dat daar meevallers tegenover staan, worden afgedekt in de eerstvolgende meerjarenbegroting;  risico’s worden jaarlijks beoordeeld en waar nodig aangepast. De inventarisatie wordt verwerkt in de jaarstukken.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

96 | Pagina

De inventarisatie van de weerstandscapaciteit Begripsbepaling Weerstandscapaciteit is de mate waarin de gemeente Veendam over middelen beschikt of kan beschikken om niet voorziene tegenvallers op te vangen. Onderscheid wordt gemaakt in de incidentele en de structurele weerstandscapaciteit. Onder incidentele weerstandscapaciteit wordt verstaan de capaciteit die de gemeente heeft om eenmalige tegenvallers op te vangen. Onder structurele weerstandscapaciteit verstaan we middelen die permanent inzetbaar zijn om tegenvallers op te vangen. In een overzicht ziet dit er als volgt uit: Tabel 1 Weerstandscapaciteit

Bestanddeel

Incidentele

Structurele

weerstandscapaciteit weerstandscapaciteit

Post onvoorzien

X

Algemene Risico Reserve

X

Algemene Reserve

X

Bestemmingsreserves (gedeeltelijk)

X

Stille reserves (saldo gesteld op nihil)

X

Onbenutte belastingcapaciteit

X

Begrotingsruimte (bezuinigingen/onvoorzien)

X

De weerstandscapaciteit van de gemeente Veendam kan theoretisch worden berekend uit de post onvoorzien, de reserves, een gedeelte van de bestemmingsreserves (reserve verliezen grondexploitaties), de onbenutte belastingcapaciteit en de stille reserves. De weerstandscapaciteit is als volgt gespecificeerd: Algemene reserves Stille reserves Onvoorzien Totaal

8,7 miljoen 2,48 miljoen 0,1 miljoen 11,28 miljoen

De inventarisatie van de risico’s Algemeen In deze paragraaf worden een aantal uitgangspunten genoemd voor het berekenen van de gewenste hoogte van de weerstandscapaciteit. Het proces begint met het in beeld brengen van de risico’s. Vervolgens wordt de omvang van het risico bepaald met behulp van de onderstaande risicoscore tabel. Er wordt een inschatting gemaakt van de waarschijnlijkheid dat het risico zich daadwerkelijk zal voordoen.

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

97 | Pagina

Tabel 2 Risicoscore Waarschijnlijkheid

Risicoscore op Uitgedrukt in een percentage waarschijnlijkheid

Klein

1

1 tot 5

Beperkt

2

5 tot 25

Reëel

3

25 tot 50

Groot

4

50 tot 75

Zeer groot

5

75 tot 95

Proces Het bepalen van de risico’s is een regulier proces dat is geborgd in de organisatie. Dit betekent dat minstens ieder jaar de risico-inventarisatie opnieuw wordt uitgevoerd. De inventarisatie vindt plaats op basis van een lijst met risico’s (kwalitatief) en de bedragen en de inschatting van de kans dat een risico zich daadwerkelijk voordoet (kwantitatief). Op deze wijze kan beoordeeld worden of bestaande risico’s nog actueel zijn en de inschatting van kansen en bedragen nog een goede weerspiegeling is. Daarnaast kunnen risico’s vervallen (omdat het risico inmiddels is ondergebracht bij een verzekeraar, of door het afstoten van taken / werkzaamheden) en dan worden deze uit de lijst verwijderd. Tenslotte kunnen zich in het afgelopen jaar nieuwe risico’s hebben voorgedaan die impact hebben op het weerstandsvermogen. In deze paragraaf wordt deze actualisatie gepresenteerd. Gesignaleerde risico’s De organisatie heeft een inventarisatie gemaakt van de mogelijke risico’s die de gemeente Veendam loopt aangaande haar processen, producten en diensten. Deze inventarisatie heeft geleid tot de onderstaande lijst met gesignaleerde risico’s:

Jaarstukken 2020 gemeente Veendam

98 | Pagina

Omschrijving risico Veendam

Oorzaak

Gevolg

Kans

Percentage

Maximaal Financieel effect € 5.000.000

Kans * Bedrag Incidenteel

5

Minimaal Financieel effect € 1.000.000

Gewaarborgde geldleningen. Het betreft Ontwikkelingen kapitaalmarkt hier voornamelijk een tertiaire achtervang. De risico’s achten wij vrij gering.

Financiële tegenvallers

1

Aansprakelijkheidsstellingen

Toename claimcultuur

Schadeclaims, waarvan onduidelijk is in hoeverre de verzekering deze zal afdekken

1

5

€0

€ 500.000

€ 12.500

Benodigd weerstandsvermogen t.b.v de Kompanjie

Basis begroting 2019 van De Kompanjie

€ 150.000

€ 118.332

Kerkstraat West. De moeilijke markt heeft De moeilijke markt voor invloed op het ontwikkeltempo. winkels/woningen leveren voortschrijdend inzicht in de planvorming van de verantwoordelijk projectontwikkelaar. De afspraken uit de samenwerkingsovereenkomst worden geconcretiseerd.

Extra rentekosten op de project investeringen en extra handelingskosten voor project begeleiding

3

50

€0

€ 1.600.000

€ 400.000

Gronden "knik" N33. De gemeente heeft Huidige situatie vastgoedmarkt en de provincie, toegezegd een bijdrage te provinciaal ruimtelijk beleid leveren ad. € 3,9 mln. ten behoeve van de verkeersveiligheid van het aan te passen knooppunt N33

Onzeker of de investering volledig kan worden terugverdiend

1

5

€0

€ 600.000

€ 15.000

Concept jaarstukken 2020 gemeente Veendam

99 | Pagina

Omschrijving risico Veendam

Oorzaak

Economische recessie i.r.t. eigendommen. Gewijzigde omstandigheden Eén van de neveneffecten van de recessie vastgoedmarkt is de waardedaling van het onroerend goed. Benodigd weerstandsvermogen t.b.v het grondbedrijf

Gevolg

Kans

Percentage

Mogelijk afboekingen op eventuele (te) hoge boekwaarden

1

veranderde markt bedrijven terreinen en woongebieden

Maximaal Financieel effect € 8.800.000

Kans * Bedrag Incidenteel

5

Minimaal Financieel effect € 1.000.000

3

50

€ 5.000.000 € 20.000.000

€ 6.250.000

€ 245.000

Niet voldoen aan voorwaarden beveiliging Suwinet

Afsluiten Suwinet en boete opgelegd door CBP

1

5

€0

€ 850.000

€ 21.250

Onzekerheid over rijksvergoeding Invoering nieuw verdeelmodel Participatiewet inkomensdeel (BUIG) voor inkomensdeel Participatiewet (BUIG) 2017 en volgende jaren

Kans van grotere tekorten indien herverdeling negatief uitpakt (enigszins kan dit gecompenseerd worden door nieuwe vangnetregeling met lagere drempel van 5%)

2

25

€ 500.000

€ 1.000.000

€ 187.500

Financiele risico's van verbonden partijen, Lagere rijksbijdrage SW als onderdeel in casu SW-bedrijf Wedeka sociaal domein

Hogere eigen bijdrage gemeente door hogere exploitatietekort Wedeka

3

50

€ 200.000

€ 350.000

€ 137.500

Wet Kenbaarheid Publiekrechtelijke Beperkingen

Softwareleverancier heeft de oude apllicatie uitgefaseerd, we zitten in een overgangsfase naar de nieuwe applicatie, het wachten is op een afspraak met de leverancier om het te installeren.

Dat de Publiekrechtelijke Beperkingen bij een aan of verkoop niet bekend zijn. Hieruit kunnen schadeclaims ontstaan. Bij Veendam betreft het voornamelijk monumentale panden.

2

25

€0

€ 75.000

€ 9.375

MDT Garantstelling voor aanvulling ontslaguitkering MDT personeel na verzelfstandig

Afspraken uit het Sociaal Plan 2019

Financiële consequenties bij daadwerkelijk, niet verwijtbaar, ontslag.

1

25

€0

€ 300.000

€ 37.500

Concept jaarstukken 2020 gemeente Veendam

100 | Pagina