Verslag raadsvergadering 22 juni 2023
Tekst van het document
voorstel van BIJ1 is gericht op het decriminaliseren van sekswerkers. Zij hoopt dat de burgemeester deze intentie begrijpt.
Mevrouw Dijksma (burgemeester) herhaalt dat zij de intentie erg goed vindt en die ook steunt. Wat haar echter wordt opgedragen, is om met de handen op de rug te gaan staan als anderen dan de
sekswerkers moeten worden aangepakt. Zij wil dat onderscheid blijven maken en dat betekent dat zij niet beperkt handhaaft in situaties die ook voor sekswerkers zelf zeer gevaarlijk kunnen zijn.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) wijst erop dat het dictum die heel gevaarlijke situaties ook helemaal niet uitsluit. Hoe kan het dan dat de motie toch ontraden wordt?
Mevrouw Dijksma (burgemeester) antwoordt dat wordt gesteld dat zij over de hele linie, bij alle
vormen van sekswerk, beperkt moet handhaven. Naar haar mening is dat geen verstandige opdracht en zij heeft net uitgelegd waarom niet.
De voorzitter begrijpt dat er behoefte is aan een tweede termijn. De vergadering wordt enkele momenten geschorst.
Raadsvergadering van 22 juni 2023
43
De heer Van Vliet (D66) biedt als eerste indiener zijn excuses aan voor de gang van zaken. Het was beter geweest om de motie veel eerder te delen met iedereen. Daarom wordt nu een nieuwe motie ingediend, waarin het college wordt opgedragen haast te maken met het uitvoeren van de
voorstellen uit de raadsbrief Modernisering sekswerkbeleid en bij de bespreking daarvan ook de
aangenomen moties te betrekken, en de raad te informeren en actief te betrekken bij de voortgang. (motie 176)
De voorzitter vraagt of nog anderen gebruik willen maken van een tweede termijn. Dat blijkt niet het geval te zijn.
De heer Eerenberg (wethouder) waardeert de motie als een finale conclusie van het debat. De intentie is glashelder: het college moet snel aan de slag en moet de raad daarbij betrekken. Het lijkt hem
correcter het oordeel aan de raad te laten, maar hij is het er zeer mee eens dat het college snel aan de slag moet.
Mevrouw Nolten (BIJ1) trekt motie 169 in. De heer Maas (Volt) trekt motie 161 in. Mevrouw Fattal (GroenLinks) trekt motie 156 in. De voorzitter sluit hierna de beraadslaging over dit punt. De besluitvorming over dit agendapunt en over de moties vindt vanavond plaats.
De voorzitter schorst daarop de vergadering.
(Bij hervatting van de vergadering heeft de heer Bakker het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan de heer Zwanenberg.). De voorzitter heropent de vergadering en stelt aan de orde: 23. Raadsvoorstel Benoeming leden Commissie Welstand en Monumenten. De heer Te Hoonte (VVD merkt op dat het ook hier om de positie van de raad gaat. Hij wil het niet hebben over de te benoemen leden in de commissie anders dan dat zij wel benoemd moeten
worden. Uiteindelijk bleek dit bij de raad te liggen maar onder het mom dat het bij het college lag, is het in de nieuwe Commissie Omgevingskwaliteit overgedragen aan het college. Ook een discussie over een raadsbrief en de datering ervan draagt eraan bij dat de raad aan zet moet blijven bij de
benoeming van de leden van de Commissie Omgevingskwaliteit. Hij dient een motie in waarin het
college wordt opgedragen een voorstel ter aanpassing van de Verordening omgevingskwaliteit aan de raad voor te leggen. (motie 177)
Spreker wijst er desgevraagd op dat er inderdaad nog meer ondertekenaars zijn. De motie is mede ingediend door het CDA, Volt, EenUtrecht en de PVV.
De heer Eerenberg (wethouder) spreekt evenals in de commissie zijn dank uit voor het scherpe oog
Raadsvergadering van 22 juni 2023
44
van de fractie van de VVD en in het bijzonder de heer Te Hoonte, want dit is allemaal niet strak
gedaan. Het college heeft inderdaad in het verleden gesteld dat het iets beleidsarm zou doen, maar
dat bleek gewoon een keuze te zijn, namelijk de keuze of de raad over de benoeming van deze leden van de commissie gaat, dan wel dat dit aan het college wordt gelaten. Dat is niet goed gedaan. Het is hersteld met deze raadsvoorstellen en nu is de ultieme vraag of de raad er zelf over wil gaan, dan wel dat het aan het college wordt gelaten. Het college zal elk antwoord daarvan accepteren en daarmee wordt het oordeel over de motie aan de raad gelaten.
De voorzitter ziet dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Over de motie zal vanavond worden gestemd.
24. Raadsvoorstel wijziging APV Utrecht 2010 verbod op openlijk harddrugsgebruik. De heer Van Steeg (CDA) wijst in de eerste plaats op de onacceptabele situatie rond het
Lucasbolwerk. De onveiligheid in en rond het park, veroorzaakt door overmatig drugsgebruik, is
onbeheersbaar geworden met alle gevolgen van dien voor de bewoners rond het park en de mensen die daar werken. De lijst incidenten is eindeloos. Inwoners vragen terecht aan de gemeente om
maatregelen te nemen om de veiligheid te waarborgen. Spreker is dan ook verheugd dat vandaag een besluit kan worden genomen over openlijk harddrugsgebruik en hij hoopt van harte dat een meerderheid kan worden gevonden.
Naar zijn mening helpt het om groepen te scheiden om de situatie sneller beheersbaar te laten zijn.
Hij heeft een motie voorbereid die oproept om de continuïteit van de aanpak rond het Lucasbolwerk te borgen. Dat is zeker van belang en dat betekent ook dat de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartijen kan worden verbeterd. Deze motie vraagt het college op, in te zetten op
langdurige en persoonlijke betrokkenheid van zowel politie en handhaving als veldwerkers bij de aanpak van de overlast op het Lucasbolwerk. (motie 178)
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) wijst op de gedachtewisseling in de commissie en zal niet alles herhalen, maar wel wil zij nogmaals wijzen op de urgente en schrijnende situatie rond het
Lucasbolwerk, waarvoor snel een oplossing nodig is. De PvdA heeft onder andere het belang van
goede zorg benadrukt en inderdaad zijn op dit punt extra stappen gezet. Zij twijfelt echter of dat
genoeg is, gezien de verhalen tijdens de RIB en de vraag om extra gebruikersruimte. Om zeker te
zijn van voldoende zorgaanbod dient zij mede namens GroenLinks, PvdD, EenUtrecht en Student &
Starter een motie met als titel Goed zorgaanbod voor drugsverslaafde mensen in, waarin het college wordt gevraagd het totale zorgaanbod voor drugsverslaafden met aanbieders, gebruikers en onafhankelijke belangenbehartigers te evalueren en zo scherper in beeld te krijgen wat
drugsverslaafden in Utrecht nodig hebben, inzichtelijk te maken wat er eventueel aanvullend nodig is en daar bij de programmabegroting op terug te komen. (motie 179)
Daarnaast is het van belang dat onafhankelijke belangenbehartigers en gebruikers betrokken worden bij het beleid. Ook daarop dient zij mede namens de PvdD, GroenLinks, EenUtrecht, Student & Starter en D66 een motie in, waarin het college wordt opgedragen gebruikers en onafhankelijke belangenbehartigers in het vervolg bij de aanpak van overlast en het bieden van zorg en
drugsverslaafden te betrekken en in de aangekondigde evaluatie van het zorgaanbod in Q4 de raad hierover te informeren. (motie 180)
Daarnaast is de PvdA van mening dat een harddrugsverbod proportioneel moet zijn, goed
geëvalueerd moet worden en tijdelijk moet zijn. De amendementen die hierop dadelijk worden
Raadsvergadering van 22 juni 2023
45
ingediend, zal de PvdA ook steunen. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat de problemen op het Lucasbolwerk zo groot zijn dat er nu
moet worden ingegrepen. De VVD is daarom blij dat het uiteindelijk gelukt is om het raadsvoorstel nog voor de zomer te bespreken. Het ligt voor de hand dat de VVD het raadsvoorstel inzake het
verbod op openlijk harddrugsgebruik van harte steunt. De VVD mist echter nog iets in de aanpak.
Van de ondernemers hoort ze dat er ook veel overlast en onveiligheid wordt ervaren door hinderlijk
bedelen. Het is niet de eerste keer dat ze hoort dat hinderlijk bedelen tot overlast leidt. Daarom dient zij amendement 25 in (Bedelverbod bij hinderlijk bedelen) waarin wordt voorgesteld om een verbod op hinderlijk bedelen op te nemen in de APV.
De heer Bosch (PVV) vraagt of mevrouw Meerding is vergeten dat hij in de commissie heeft meegedeeld dat hij bezig is met een initiatiefvoorstel over dit punt.
Mevrouw Meerding (VVD) stelt dat de VVD daarvoor al aan RTV Utrecht had laten weten dat ze hierover een amendement zou indienen.
De heer Bosch (PVV) vindt dat een jij-bak. Als de VVD een initiatiefvoorstel indient over fietsen, wordt hem ook altijd gevraagd om daar geen motie of amendement over in te dienen. Wat nu gebeurt, vindt hij niet erg netjes.
Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat niet helemaal terecht. Het bedelverbod kent vele vaders en moeders, want er zijn heel veel partijen die daarover een oproep hebben gedaan of een motie
hebben ingediend. Volgens haar moet gewoon worden geconcludeerd dat er meer partijen zijn die dit willen.
De heer Van Steeg (CDA) vraagt of de VVD voorstelt om alleen een bedelverbod in te stellen rond het Lucasbolwerk, of meteen in de hele stad.
Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat het gaat om een bedelverbod in de hele stad. De heer Van Steeg (CDA) vraagt zich af of dit het geschikte moment is om een dergelijk voorstel in te dienen.
Mevrouw Meerding (VVD) stelt dat het bedelverbod via een APV-wijziging moet worden ingevoerd. Er wordt nu gesproken over een APV-wijziging. Vandaar dat zij nu dit voorstel doet.
De heer Bosch (PVV) heeft een punt van orde. Het instellen van een bedelverbod staat helemaal niet op de agenda.
Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat zij haar amendement al in de commissievergadering heeft aangekondigd.
Zij vervolgt dat het nu tijd is om in actie te komen op het Lucasbolwerk. De VVD hoopt dat de situatie daar echt verbetert. Ze blijft dat in de gaten houden.
Mevrouw Snippe (PvdD) merkt op dat de Partij voor de Dieren ervan overtuigd is dat de problematiek
Raadsvergadering van 22 juni 2023
46
op het Lucasbolkwerk de beste zorg denkbaar verdient. Om die reden heeft ze de twee moties van de PvdA mede ingediend.
De Partij voor de Dieren ziet echter ook dat meer handhaving noodzakelijk is om de veiligheid van de verslaafden zelf en iedereen die op die locatie woont, werkt of recreëert te verbeteren. Bovendien is handhaving nodig, zodat hulpverleners hun werk kunnen doen.
Een permanent verbod op openlijk harddrugsgebruik gaat haar op dit moment te ver. Een
horizonclausule van anderhalf jaar vindt ze proportioneel. Het is goed dat in de APV wordt vastgelegd dat er alleen op excessen van structurele overlast wordt gehandhaafd.
Bovendien vindt de Partij voor de Dieren een evaluatie na een jaar belangrijk. Het voorstel daarover heeft ze mede ingediend.
Zij heeft nu vooruitgelopen op voorstellen waar andere partijen zo meteen mee zullen komen. Indien die voorstellen worden overgenomen, zal de Partij voor de Dieren voor het raadsvoorstel stemmen. De heer Koning (D66) merkt op dat dat er vorige week een goed debat is gevoerd; daarom kan zijn
inbreng nu kort zijn. Zijn fractie ziet het onder voorwaarden en voor een korte periode zitten dat er een harddrugsgebruikverbod komt om excessieve overlast in te dammen, maar vooral ook om te zien of de zorgfunctie voor de zwaar verslaafden op het Lucasbolwerk daarmee kan worden
versterkt. Hij dient amendement 26 in (Horizonclausule gebruiksverbod harddrugs) waarmee een
horizonclausule wordt ingesteld. Het APV-artikel loopt dan na anderhalf jaar af. Zijn fractie wil graag
dat de APV-wijziging in die periode werkt. Daarom steunt zijn fractie ook de amendementen van Volt en GroenLinks over dit onderwerp.
De heer Sungur (DENK) memoreert dat de burgemeester bij de bespreking van het vorige agendapunt heeft gezegd dat een jaar te kort zou zijn om op basis daarvan een goede evaluatie te houden.
Voorgaande burgemeesters hebben dat ook gezegd toen het ging om de bestuurlijke maatregelen
die rond de Amsterdamsestraatweg waren ingelast. Vindt D66 echt dat er na anderhalf jaar een heel goede evaluatie kan worden gehouden, die recht doet aan de situatie?
De heer Koning (D66) antwoordt dat dit naar zijn mening mogelijk is. Zijn fractie heeft van de
burgemeester ambtelijke bijstand gekregen bij de zoektocht naar een goede vormgeving van de
amendementen. Geconcludeerd is dat als er vanaf de inwerkingtreding gedurende een jaar wordt geëvalueerd, er daarna nog zes maanden zijn om de evaluatie aan de raad te sturen, daar het
gesprek over te voeren en te kijken naar een eventueel vervolg. Het is krap, maar het is wel mogelijk. De heer Sungur (DENK) stelt dat als het voorstel vandaag wordt aangenomen, het nog zeker vijf weken duurt voordat de APV-wijziging daadwerkelijk in werking kan treden. De zomer is dan
misschien al bijna voorbij. Dit betekent dat er nog één zomer te gaan is om een goed beeld te krijgen van de situatie. Vindt D66 dat echt voldoende?
De heer Koning (D66) antwoordt dat D66 dat voldoende vindt. De effecten van de invoering
gedurende deze zomer en een groot deel van de volgende zomer kunnen worden meegenomen. Een jaar lijkt hem ook een heel logische periode voor het doen van een dergelijke meting.
Tot slot merkt hij op dat D66 ook het PvdA-voorstel steunt om de betrokkenheid van de cliëntenorganisaties te versterken.
De heer Sungur (DENK) merkt op dat DENK pleit voor een verbod op het gebruik van harddrugs, niet
Raadsvergadering van 22 juni 2023
47
alleen op het Lucasbolwerk, maar in de hele stad, en als het kan in het hele land. Het probleem van overlast en criminaliteit beperkt zich helaas niet tot één plek. Het is niet eerlijk om minderjarige
loopjongens te helpen aan een strafblad, terwijl de gebruikers van harddrugs vrijuit gaan. Daarom
vraagt DENK in motie 181 (Lobby voor verbod op harddrugsgebruik) de burgemeester om bij het Rijk te lobbyen voor een wettelijk verbod op harddrugsgebruik.
De heer Maas (Volt) merkt op dat het voorstel in zijn fractie tot veel discussie heeft geleid. Zowel op
Europees niveau als op landelijk en lokaal niveau staat in het verkiezingsprogramma van Volt dat ze tegen criminalisering van drugs is. Nu zal Volt toch meestemmen over een voorstel voor een lokaal gebruiksverbod. In de commissie is daarover een uitstekende discussie gevoerd. Volt heeft daar al
aangekondigd dat ze heel graag een evaluatie na een jaar wil. Hij dient daartoe amendement 27 in (Evaluatie gebruiksverbod harddrugs), waarin wordt voorgesteld:
De effecten van de wijziging in de APV gedurende1 jaar te evalueren met nader te formuleren
indicatoren over de afname van de overlast, de toegang tot zorg, het aantal dwangsommen dat
verslaafden is opgelegd en de afnemende gevoelens van onbehagen en onveiligheid bij omwonenden en omliggende bedrijven, en bij de evaluatie ook (onafhankelijke) veldwerkers en belangenorganisaties van drugsverslaafden een actieve rol te geven.
Mevrouw Fattal (GroenLinks) stelt dat GroenLinks kritisch is op het invoeren van een verbod op het gebruik van harddrugs in Utrecht. Ze vraagt zich af of het effectief is. Ze heeft zorgen over het
criminaliseren, verbieden en bemoeilijken van het gebruik van drugs. Ze gelooft niet dat dat de
manier is om problemen op te lossen. Maar tegelijkertijd ziet GroenLinks ook hoe ernstig de situatie op het Lucasbolwerk nu is. Ze hoort de roep van de bewoners en ondernemers aldaar om in te
grijpen. Daarbij komt dat de intentie van het college is om het voorgestelde middel echt te gebruiken om mensen naar zorg te begeleiden.
GroenLinks steunt amendement 27 van Volt over de evaluatie en amendement 26 van D66 over de
horizonbepaling. Deze twee amendementen perken het raadsvoorstel zodanig in dat GroenLinks met
het raadsvoorstel kan instemmen. GroenLinks dient zelf amendement 28 in (Proportionaliteit in APVtoelichting gebruiksverbod), waarin wordt voorgesteld om het verbod alleen toe te passen bij heel heftige excessen. Als dat amendement wordt aangenomen, kan GroenLinks instemmen met het raadsvoorstel.
De heer Sungur (DENK) vraagt wanneer er sprake is van "heel heftige excessen"? Mevrouw Fattal (GroenLinks) antwoordt dat GroenLinks zich zelfs bij de huidige situatie op het
Lucasbolwerk heeft afgevraagd of er wel gesproken kan worden van excessen. Het verbod moet echt
heel erg terughoudend worden toegepast. Als het verbod gebruikt wordt op het Lucasbolwerk, zal de overlast zich verplaatsen door de stad heen. Daarom wil GroenLinks met het verbod instemmen,
want er moet ook in de omringende gebieden kunnen worden ingegrepen. Omdat er na anderhalf
jaar wordt geëvalueerd, heeft GroenLinks er vertrouwen dat als zich daarna nog excessen voordoen, de raad daar opnieuw over zal spreken.
De heer Sungur (DENK) heeft nog geen antwoord gekregen op zijn vraag wanneer er sprake is van
excessen. Als een kind dat in de speeltuin heeft gespeeld thuiskomt met een drugszakje, is dat dan een vorm van een exces?
Raadsvergadering van 22 juni 2023
48
Mevrouw Fattal (GroenLinks) antwoordt dat dat geen exces is. GroenLinks sluit niet de ogen voor de ontzettend ingewikkelde gevolgen van drugsgebruik en drugsverslaving. De vraag is welk middel je
daarbij wil toepassen. GroenLinks gelooft niet dat het bemoeilijken en het verbieden van het gebruik structureel iets oplost. GroenLinks stemt nu met het voorstel in, omdat het college zegt dat het met de nu beschikbare instrumenten niet lukt om de betrokken mensen te bereiken. Dat is vreselijk om te horen, want deze mensen moeten bereikt worden. Maar liever heeft GroenLinks dat altijd wordt bekeken hoe de zorg kan worden gebruikt en hoe andere vormen van repressie kunnen worden gebruikt om het probleem structureel op te lossen.
De heer Sungur (DENK) begrijpt dat hij daar met GroenLinks van mening over verschilt. Maar hij zoekt nog steeds naar een juridisch kader. Op het moment dat je de term "heftige excessen"
opneemt in de toelichting bij een artikel in de APV, schets je daarmee een juridisch kader. Welke opdracht krijgt de burgemeester straks mee?
Mevrouw Fattal (GroenLinks) vindt dat een terechte vraag. Er wordt nu een middel ingevoerd om een probleem op het Lucasbolwerk op te lossen. Als dat probleem zich verplaatst, is er nog steeds
sprake van een exces. Maar als andere, kleinschaliger problemen zich voordoen, moet men zich
beperken tot de al bestaande instrumenten, omdat daarmee de veiligheid voldoende op een nietrepressieve manier behouden kan worden.
De heer Van der Graaf (ChristenUnie) merkt op dat er in de commissie een goed debat is gevoerd. Zijn fractie staat voor goede zorg op het Lucasbolwerk voor de verslaafden die die zorg nodig hebben en voor een veilige leefomgeving voor de bewoners. Het is van belang om het gebruiksverbod te gebruiken om mensen naar zorg te leiden.
De horizonbepaling had voor zijn fractie niet per se gehoeven, maar het is goed dat er daarmee ruimte komt om te leren en goed te evalueren. Zijn fractie steunt dat voorstel.
Voor de ChristenUnie is het voornamelijk van belang dat de zorg deze kwetsbare mensen weet te vinden. De voorgestelde maatregel zal daar volgens de ChristenUnie aan bijdragen.
Mevrouw Dijksma (burgemeester) dankt de raad voor de flexibiliteit om dit voorstel naar voren te
halen en het vandaag al te bespreken en erover te stemmen. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst zal al duidelijk geworden zijn waarom dat zo hard nodig is.
Om te beginnen wil zij de angel uit het debat halen. Een aantal fracties heeft gezegd het voorstel te
willen steunen onder bepaalde voorwaarden. Allereerst is er het amendement 27, dat toeziet op een deugdelijke evaluatie. Zij heeft in het debat aangegeven dat zij heel goed begrijpt dat de raad die
evaluatie wil. Ook het college wil graag zien of zijn handelen effectief is. Zij wil amendement 27 dan ook van een positief advies voorzien.
In amendement 26 wordt gesproken over een horizonclausule van anderhalf jaar. Dit is niet wat zij zelf verzonnen heeft, zegt zij ook tegen de heer Sungur, maar zij begrijpt wel dat fracties dat
noodzakelijk vinden. Om die reden heeft zij van harte ambtelijke bijstand beschikbaar gesteld voor de totstandkoming van amendement 26 en amendement 28 van GroenLinks. Zij kan zich goed
voorstellen dat als de raad het nodig vindt om een maatregel eindig te maken en op basis van een
evaluatie te beslissen hoe men verder gaat, dit dan in het raadsvoorstel wordt ingebouwd. Het had
ook anders gekund. Men kan altijd een evaluatie houden en dan alsnog beslissen om iets actief uit
de APV te halen. Nu vervalt de maatregel van rechtswege na anderhalf jaar. Mocht de raad vinden dat de maatregel een succes is en dat die nog even nodig is, dan moet er opnieuw een voorstel worden
Raadsvergadering van 22 juni 2023
49
ingebracht om dit in de APV op te nemen.
In the end heeft zij gedacht dat het voor nu belangrijk is dat men aan de slag kan. Vanuit dat
oogpunt vindt zij amendement 26 acceptabel. Dat geldt ook voor amendement 28, waarin heel
nadrukkelijk wordt gesteld dat er proportioneel gehandhaafd moet worden. Het debat tussen de heer Sungur en mevrouw Fattal gaf al aan hoe dat er in de praktijk uit zal zien. Zij kan zich vinden in de wijze waarop mevrouw Fattal uitlegde wat dat in de praktijk betekent.
Met motie 178 van de heer Van Steeg over continuïteit heeft zij één klein praktisch probleem: in de
motie wordt Q3 genoemd en dat is net iets te snel. Het zou heel fijn zijn als de heer Van Steeg daar Q4 van zou maken. Zij wil de motie graag overlaten aan het oordeel van de raad; hoewel het niet allemaal haar teksten zijn, kan zij de motie een positief oordeel geven.
De VVD heeft amendement 25 ingediend, inzake een bedelverbod bij hinderlijk bedelen. Momenteel wordt ambtelijke bijstand verleend ten behoeve van het opstellen van een initiatiefvoorstel over dit onderwerp. Dit onderwerp heeft de raad ook in het verleden beziggehouden. Het idee van een
bedelverbod heeft inderdaad vele vaders en moeders, maar het heeft nooit voldoende vaders en
moeders gehad om het daadwerkelijk tot de eindstreep te brengen. Zij denk dat het huidige debat
geen dienst wordt bewezen als dit onderwerp erbij wordt getrokken. Zij heeft het nu niet nodig bij
de aanpak op het Lucasbolwerk. Het lijkt haar dus niet verstandig om dit onderwerp er vandaag bij te halen, ondanks het feit dat mevrouw Meerding haar voorstel al eerder had aangekondigd en zij het bedelverbod al langer bepleit. Op dit moment wil zij amendement 25 dus ontraden.
Zij heeft veel waardering voor het rotsvaste geloof van de heer Sungur in haar lobbykracht. Zij moet
die lobbykracht echter spaarzaam inzetten. Zij zal die niet inzetten voor het onderwerp dat in motie
181 (Lobby voor verbod op harddrugsgebruik) genoemd wordt. De nationale wetgeving is bewust zo gemaakt dat men het gebruik niet wil criminaliseren, omdat vastgesteld kan worden dat mensen die verslaafd zijn, ziek zijn. Als je een algeheel verbod op het gebruik instelt - dan mag het niet alleen niet in de openbare ruimte, maar nergens - dan betekent dat ook iets in de manier waarop je met verslaving omgaat. Dat vind zij niet verstandig. Ook om die reden moet zij de motie ontraden. De heer Sungur (DENK) zou de motie nog iets kunnen finetunen, of de burgemeester om een
toezegging kunnen vragen, maar hij denkt niet dat dat veel verschil zal maken. Hij is benieuwd of de burgemeester het met hem eens is dat het niet altijd gaat om zwaarverslaafde mensen die zorg
nodig hebben, maar dat het ook kan gaan om mensen die aan de bovenkant van de sociale ladder zitten, die werken voor topbedrijven en die minder verslavende vormen van harddrugs gebruiken.
Die houden daarmee wel een crimineel netwerk in stand. Dan is het toch niet eerlijk om loopjongens van 13 of 14 jaar oud, die worden gebruikt en misbruikt door zware criminelen, hard te straffen en te helpen aan een strafblad, terwijl de gebruikers vrijuit gaan?
Mevrouw Dijksma (burgemeester) merkt op dat hierover in de commissie een mooi debat is gevoerd. Zij heeft toen ook gezegd dat je over het gebruik van harddrugs mag moraliseren. Als je een lijntje
coke bestelt, moet je ook weten dat daar criminaliteit achter schuilgaat die mensenlevens kost. Men lijkt dat soms volstrekt normaal te vinden, terwijl andere vormen van criminaliteit - terecht - tegen
het licht gehouden worden. Dat bevreemdt haar weleens. Het debat daarover moet gevoerd worden, alleen niet vandaag.
Mevrouw Streefland (wethouder) geeft een reactie op de moties 179 en 180.
In motie 179 (Goede zorg voor drugsverslaafde mensen) wordt gevraagd het zorgaanbod voor
drugsverslaafde mensen te evalueren en inzichtelijk te maken wat er eventueel aanvullend nodig is.
Raadsvergadering van 22 juni 2023
50
Op dit moment is men al aan de slag, en tegelijkertijd wordt ook bekeken wat er misschien beter of
anders kan. De raad zal daarover worden geïnformeerd voor de programmabegroting. Zij hoopt van harte dat dan al iets gezegd kan worden wat ook duurzaam is. Zij kan motie 179 overnemen.
In motie 180 (Niets over ons, zonder ons) gaat het erom of de goede dingen worden gedaan voor de mensen om wie het gaat, de mensen die verslaafd zijn, dan wel de belangenbehartigers. Zij denkt dat de motie een goede aanzet geeft om in deze aanpak nauw contact te hebben met de
belangenbehartigers. Dat contact is er gelukkig ook. Ook deze motie kan zij overnemen. De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. De besluitvorming over het voorstel, de amendementen en de moties vindt vanavond plaats.
Hierna geeft hij het woord aan de nestor van de raad, de heer Bos, die iets zal zeggen naar aanleiding van de maidenspeeches van Titus Stam en Louise de Vries. De heer Bos (nestor) spreekt de volgende woorden:
Voorzitter. Welke bekende Amerikaan hoorde in 1954 als eerste dat Stalin was gestorven? Dat was
Johnny Cash. Hij zat destijds in het leger en hoorde in zijn koptelefoon via morsecodes dat de Rus was overleden. Dit was zomaar een vraag die werd gesteld tijdens de tweede Landelijke
Geschiedenisquiz, editie 2017, in Boxtel. In deze Landelijke Geschiedenisquiz kwam Titus Stam als glorieuze winnaar uit de bus. Volgens de lokale pers was hij een man die op de hoogte is en met volle overgave aan een klus begint. Wie kon bevroeden dat Titus zich zes jaar later met dezelfde overgave zou laten gelden in de Utrechtse politieke arena?
Titus, het is mooi om te horen dat jouw politieke bezieling is ontstaan aan de keukentafel, als
resultante van inhoudelijke discussies met je ouders over geestelijke en wereldlijke zaken. Het is mooi om te zien dat Titus de mens centraal stelt, en niet bang is voor levensvragen en
scheldpartijen. Inderdaad, ook wat politiek de moeite waard is, is de moeite waard. Dat heeft zich vandaag al meteen uitbetaald in een overgenomen motie. Gefeliciteerd!
Titus, wij verwelkomen je in de raad. We hopen dat de doelen die je jezelf gesteld hebt voor de
komende periode werkelijkheid zullen worden. We wensen je veel succes bij het verwezenlijken daarvan. Welkom!
(Applaus.)
Ook Louise de Vries heeft vandaag haar maidenspeech gehouden. Louise, jij hebt niet meegedaan aan een geschiedenisquiz, dus daar kon ik weinig over vinden. Maar wat ik wel weet, is dat jij als
tijdelijke vervanger van Anne Sasbrink best wel een klus hebt. Ga er maar aan staan! Dan moet je
sterk in je schoenen staan. En, Louise, dat doe je. Als jij als kersvers raadslid voor de Partij voor de
Dieren in je maidenspeech zonder spreekangst durft te spreken over proeftuinen zonder bomen of dieren, dan kun je over alle ver-van-mijn-bedshows, met sekswerkers of andere elementen, debatteren.
Louise, je bent een afgestudeerd cultureel antropoloog. Je bestudeert de levenswijze en gedragingen van mensen in diverse culturen, om te bepalen waar ze zijn ontstaan en hoe ze zich ontwikkeld
hebben. Je bekijkt de fysieke kenmerken, waarden en opvattingen. Ik ben echt wel benieuwd naar je
bevindingen over de gedragingen hier in deze politieke arena, met deze raadsleden. Ik ben benieuwd naar je observaties. Misschien dat we die nog eens mogen horen.
Als ontwikkelingssocioloog heb je je verdiept in sociaaleconomische ongelijkheid en marginaliteit. Je bent zelf ervaringsdeskundige op het gebied van armoede en schulden. Ik verwacht dat je als
raadslid, maar daarna ook weer als commissielid, als Anne weer terug is, een blijvende bijdrage kan leveren op deze dossiers, want jouw kennis en kunde zijn waardevol.
Raadsvergadering van 22 juni 2023
51
Louise, wij verwelkomen je in de Utrechtse gemeenteraad. We hopen dat de doelen die je jezelf
gesteld hebt voor de komende periode werkelijkheid zullen worden. We wensen je heel veel succes bij het verwezenlijken daarvan. Welkom!
(Applaus.)
De voorzitter dankt de heer Bos voor zijn woorden. De heer Van der Zweth (PvdA) heeft een punt van orde. De raad heeft nu twee dagdelen vergaderd, waarin tien agendapunten zijn behandeld. Er rest nog één dagdeel, waarin zestien agendapunten
behandeld zullen moeten worden, waaronder agendapunten die niet doorgeschoven kunnen worden. Hij doet daarom de oproep om het vanavond kort te houden, zodat iedereen om 24.00 uur in bed kan liggen.
De voorzitter dankt de heer Van der Zweth voor deze stichtelijke woorden. Daarop schorst hij de vergadering tot 19.30 uur.
(Bij hervatting van de vergadering heeft de heer Zwanenberg het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan mevrouw Dijksma.) De voorzitter heropent de vergadering en heet de aanwezigen welkom in de avondvergadering, ook de mensen op de publieke tribune en de mensen die thuis meekijken of meeluisteren. De
avondvergadering zal begonnen worden met een ceremonieel deel, te weten de benoeming van twee commissieleden. Daarna zal het Utrechtse Ombudsloket benoemd worden. 6. Raadsvoorstel Benoeming commissieleden. De voorzitter constateert dat de raad instemt met het voorstel om Michiel Knol (Partij voor de Dieren) en Tabasum Westra-Van Til (ChristenUnie) te benoemen tot commissielid.
Daarop geeft zij het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, de heer Van der Zweth.
Proces-verbaal van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van nieuwbenoemde commissieleden.
De heer Van der Zweth (voorzitter commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven) leest het proces-
verbaal voor. Hij heeft met de raadsleden Cees Bos en Marijn de Pagter de geloofsbrieven onderzocht van Tabasum Westra-Van Til en Michiel Knol. De commissie is tot de conclusie gekomen dat zij
voldoen aan de door de raad in de verordening op de raadscommissies gestelde vereisten voor het commissielidmaatschap. Ook hebben zij geen functies die onverenigbaar zijn met het
commissielidmaatschap. De commissie adviseert de raad daarom om Tabasum Westra-Van Til en Michiel Knol te benoemen als lid van de raadscommissies.
Bij acclamatie wordt overeenkomstig het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven besloten.
Michiel Knol legt daarop in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven belofte
Raadsvergadering van 22 juni 2023
52
af. Tabasum Westra-Van Til legt daarop in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven eed af.
De voorzitter feliciteert de benoemden van harte en wenst hun veel succes met het commissiewerk
(Applaus.)
8. Raadsvoorstel Benoeming Ombudsloket. Bij acclamatie wordt besloten mevrouw A.M. van Bommel te benoemen tot voorzitter van het Utrechts Ombudsloket en mevrouw Y.Y. Hoogendam te benoemen tot plaatsvervangend voorzitter van het Utrechts Ombudsloket.
De voorzitter verleent daarop het woord aan de heer Van Heuven. De heer Van Heuven (PvdD) merkt op dat raad op 1 december 2022 heeft besloten tot de oprichting van een Utrechts Ombudsloket. Die ambitie leefde al heel lang in de raad. Een ombudsloket dat inwoners van Utrecht een laagdrempelige toegang geeft tot hulp en advies bij klachten over de
gemeente. Een onafhankelijk Utrechts Ombudsloket dat de hele keten van de klachtenbehandeling
versterkt. Inmiddels heeft het Ombudsloket ook fysiek een plek gekregen in het stadhuis. Het zal de komende tijd proactief de wijk in gaan om van Utrechters te horen wat hen bezighoudt.
Nu is het zover: vandaag benoemt de raad de voorzitter en de plaatsvervangend voorzitter van het
Utrechts Ombudsloket. De CPR, de werkgeverscommissie van de raad, heeft de afgelopen maanden
gesproken met zeer diverse kandidaten voor deze twee rollen. Op de functie hebben 25 kandidaten gereageerd. Dat klinkt misschien weinig, maar het is best een pittige functie en er moet heel veel gepionierd worden. Na een eerste selectie heeft de CPR in twee rondes gesprekken gevoerd.
Uiteindelijk kwam de CPR uit bij Almer van Bommel en Jory Hoogendam, die elkaar heel mooi
aanvullen in hun rol, ervaring, competenties, achtergrond en persoonlijkheid. De CPR beveelt de raad met veel enthousiasme aan om hen te benoemen tot respectievelijk voorzitter en plaatsvervangend voorzitter van ons eigen Utrechts Ombudsloket. Hij wenst hun en het hele team van het Ombudsloket ongelofelijk veel succes en ook veel plezier.
(Applaus.)
Mevrouw Almer van Bommel en mevrouw Jory Hoogendam leggen daarop in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven belofte af.
De voorzitter feliciteert de benoemden van harte en wenst hun veel succes met het commissiewerk
(Applaus.)
De voorzitter schorst daarop de vergadering.
(Bij hervatting van de vergadering heeft mevrouw Dijksma het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan de heer Zwanenberg.) De voorzitter heropent de vergadering en stelt aan de orde:
Raadsvergadering van 22 juni 2023
53
25. Raadsvoorstel Coördinatiebesluit windmolenpark energielandschap Rijnenburg en Reijerscop. De voorzitter heeft van EenUtrecht, dat dit punt geagendeerd heeft, begrepen dat die fractie geen behoefte heeft aan een inbreng.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) vertelt dat hij gedacht had aan het indienen van een motie, maar dat hij hiervan afziet. Hij zal vanavond volstaan met een stevige stemverklaring.
De voorzitter constateert dat geen van de andere fracties behoefte heeft aan een inbreng. Er zal later over dit voorstel gestemd worden.
26. Raadsvoorstel Nieuwe werkwijze aanbesteden in sociaal domein. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vertelt dat de raad jarenlang heeft gehoord dat er aanbesteed moest worden in het sociaal domein. Dat was een automatisme, maar niets bleek minder waar. Vandaag wordt van dat dogma afgestapt. Hiermee is men er nog niet. De PvdA ziet liever helemaal geen
marktwerking in het sociaal domein. In de commissie gaf de fractie al aan dat die strijd ook landelijk en in Europa gevoerd moet worden. Lokaal is het Keuzekompas een stap in de goede richting. In de
commissie is veel discussie gevoerd over de vraag of de gemeenteraad zeggenschap heeft over welk instrument wordt gekozen bij een nieuwe contractperiode. De strekt ter vervanging geeft daar nog steeds geen duidelijkheid over. De keuze wordt voortaan wel bij de nota van uitgangspunten
toegelicht, maar dan blijft de cruciale vraag of de raad dan nog de kans heeft om daarvan af te
wijken en een andere keuze te maken. Mevrouw Raaijmakers hoort graag een toezegging. Anders heeft zij nog een motie achter de hand.
De PvdA vindt het alsnog belangrijk dat het perspectief van medewerkers wordt meegenomen. Dit
ontbreekt nu in het Keuzekompas. Daarom dient mevrouw Raaijmakers motie 182 (Neem perspectief medewerkers mee bij aanbesteden in sociaal domein) in, mede namens de fracties van BIJ1, Utrecht Solidair, Student & Starter, ChristenUnie en Volt. Hierin wordt het college opgedragen om het
perspectief van medewerkers toe te voegen aan het Keuzekompas en in overleg met medewerkers en vakbonden te komen tot waarden, bijvoorbeeld continuïteit en baanzekerheid, en hulpvragen die
daarbij passend zijn en de uitkomsten mee te nemen bij de aanstaande nota’s van uitgangspunten in het sociaal domein en hierover in Q4 terug te koppelen aan de raad.
De heer Van Steeg (CDA) is ook blij dat er een nieuw Keuzekompas ligt, waarbij er meer opties zijn
om te kiezen in het sociaal domein. Toch wil hij dat de raad nadrukkelijker geïnformeerd wordt over de gemaakte keuzes wanneer er een keuze voorligt. Daarom dient de heer Van Steeg motie 183
(Informeer raad ook na Nota van uitgangspunten) in. Hierin wordt het college opgedragen om de
raad vooraf aan de uitvraag een memo te sturen over de wijze waarop de nota van uitgangspunten is vertaald, in deze memo in te gaan op de aanvullingen en wijzigingen voortkomend uit de nota van
uitgangspunten of omstandigheden, de geschiktheidseisen, de criteria, beoordelingsaspecten en hun onderlinge weging, de raad de mogelijkheid te geven hierop bij te sturen indien nodig en deze memo onder geheimhouding beschikbaar te stellen om het gelijke speelveld niet te verstoren.
Mevrouw Van der Wilt (D66) hoorde in het commissiedebat inderdaad de behoefte om hier meer op te sturen. Ze vraagt zich nog wel af wat dit gaat betekenen voor de uitvoering. Het is een heftige
Raadsvergadering van 22 juni 2023
54
motie die nog veel vraagt om op te kunnen sturen. Is de raad dan nog kaderstellend of wel heel erg op de punten? Hoe ziet het CDA dit?
De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat de raad dan nog wel kaderstellend is. Er zijn verschillende mogelijkheden. De richting die in een aanbesteding wordt genomen kan best wel wat veranderen. Daarom is het belangrijk vooraf geïnformeerd te worden over waarom een bepaalde keuze wordt gemaakt. Je kunt erover spreken op welk detailniveau dit moet gebeuren. Dit is iets voor het
stadskantoor en de wethouder. Het is wel belangrijk dat de raad daar op dat moment over wordt geïnformeerd en daar eventueel nog een mening over kan hebben.
De voorzitter constateert dat geen van de andere fracties behoefte heeft om het woord te voeren. Vanavond zal er gestemd worden over deze moties.
Mevrouw Voortman (wethouder) begint met motie 183, van de heer Van Steeg. De wethouder was het eens met wat mevrouw Van der Wilt zei. Het college informeert de raad altijd zodra de uitvragen worden gepubliceerd, met daarbij ook een link naar de betreffende documenten. De raad voor
publicatie informeren levert heel veel extra werk op voor het ambtelijk apparaat tijdens een traject dat al heel intensief en tijdrovend is. Een nota van uitgangspunten die de raad heeft goedgekeurd
wordt vertaald in de documenten die worden gepubliceerd. Met de vaststelling heeft het college het mandaat om uitvoering te geven aan het verdere aanbestedings- of subsidietraject. Het zou
daarnaast de looptijd van de trajecten onnodig vertragen als de raad hier nog een rol in krijgt. De
heer Van Steeg gaf aan dat de er raad nog zicht op moet hebben als er dingen veranderen. Als er na vaststelling van de nota van uitgangspunten nog omstandigheden zouden zijn waarna er toch nog
iets verandert, dan moet het college ook terugkomen naar de raad. Maar wanneer het traject in lijn met de nota van uitgangspunten loopt, ziet de wethouder niet in wat dit extra toesturen, naast het informeren van de raad bij het publiceren, nog toevoegt. Daarom ontraadt zij deze motie.
De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat er nog verschillende keuzes voorliggen, ook na die nota van
uitgangspunten. Deze motie vraagt er juist om om dat inzichtelijk te maken en misschien op een wat specifieker niveau de raad te informeren, zodat zij daarna eventueel nog een mening daarover kan vormen.
Mevrouw Voortman (wethouder) antwoordt dat de keuzes die dan nog voorliggen binnen de kaders liggen die in de nota van uitgangspunten zijn gesteld. Dat zijn de kaders die de raad heeft gesteld. Als het college dat niet goed heeft gedaan, dan is dat het moment dat de raad het college daarop moet aanspreken. Dit zou veel extra capaciteit kosten, zeker als de raad er nog iets van moet kunnen vinden. De raad stelt de kaders en het colleges voert het uit.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) herkent wel wat het CDA zegt. Soms kan er nog wel een verschil zitten
tussen de nota van uitgangspunten en hoe het daadwerkelijk uitgevraagd wordt. Dat is een deel van
de dialooggerichte aanbesteding. De wethouder zegt de raad te informeren als er nog verschil is. Wat is dit volgens de wethouder? Mevrouw Raaijmakers hoopt dat de wethouder net een toezegging deed richting het CDA.
Mevrouw Voortman (wethouder) antwoordt dat dit een reactie was op wat de heer Van Steeg richting mevrouw Van der Wilt zei. Hij zei dat er soms nog wel iets verandert na de nota van uitgangspunten
Raadsvergadering van 22 juni 2023
55
en dat de raad er dan niks meer over te zeggen heeft. Als dat zo zou zijn, als die kaders niet werken, dan moet het college bij de raad terugkomen en vragen om nieuwe kaders. Maar als het binnen de kaders gebeurt, is het aan het college.
De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de kaders nog vrij breed zijn. Er kunnen dan nog
verschillende keuzes gemaakt worden. Juist daarom is het later in het traject voor de raad nuttig om geïnformeerd te worden over de keuzes die daarna zijn gemaakt en daar eventueel nog wat van te vinden.
Mevrouw Voortman (wethouder) vindt het prima om de raad te informeren. Zodra de documenten af zijn, wordt de raad geïnformeerd. De heer Van Steeg wil er hierna nog wat anders van kunnen
vinden, maar de wethouder gaat ervan uit dat het college de ruimte heeft om te handelen binnen de kaders die de raad gesteld heeft. Als de heer Van Steeg wil dat de raad daarna ook nog wat anders
mag vinden, dan wordt het een veel langer traject en dit soort trajecten zijn al heel lang en intensief. Dit moet je volgens de wethouder niet willen.
De wethouder komt bij motie 182, Neem perspectief medewerkers mee bij aanbesteden in sociaal
domein. Het is inderdaad belangrijk om het perspectief van medewerkers erbij te betrekken. Dat kan inderdaad duidelijker in het Keuzekompas. De wethouder wil deze motie daarom overnemen.
Mevrouw Raaijmakers vroeg nog of de raad nog een andere keuze kon maken voor het instrument. In principe gaat de raad over het wat, via het vaststellen van de nota van uitgangspunten. Het hoe moet daar logisch uit volgen. Mocht het zo zijn dat de raad van mening is dat het hoe niet passend is bij het wat, zou dat tot een andere keuze kunnen leiden. Er moet natuurlijk wel rekening worden
gehouden met juridische regels en consequenties. Het hoe van het college moet voortvloeien uit de
inhoudelijke opdracht in de nota van uitgangspunten. Dan kan dat inderdaad het geval zijn. Dat zou dan bij de behandeling van de nota van uitgangspunten kunnen.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) trekt motie 182 in, omdat deze is overgenomen. De voorzitter constateert dat geen van de fracties behoefte heeft aan een tweede termijn.
De agendapunten 27 (Raadsvoorstel Nota Kostenverhaal Bovenwijkse voorzieningen) en 28
(Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp Programmabegroting 2024 Regionale uitvoeringsdienst Utrecht) zijn A-punten geworden. Over deze voorstellen zal straks gestemd worden. 29. Raadsvoorstel Utrechtse Nachtvisie 2030 en Beleidsnota Nachtcultuur. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat sociale veiligheid een belangrijk thema is in de nachtcultuur. Hierom dient de heer Van Steeg motie 184 in (Stel een norm voor sociale veiligheid), mede namens
de fractie van D66. Hierin wordt het college opgedragen om het onderwerp sociale veiligheid hoger op de agenda te plaatsen, bijvoorbeeld van het Veilig Uitgaan-overleg, en actief te sturen op een
concrete en breed gedragen aanpak van sociale veiligheid, de aanpak van clubs en ondernemers in de Utrechtse nachtcultuur leidend en inspirerend te laten zijn voor het stellen van een norm op dit onderwerp en de raad hierover dit jaar in een aparte brief te informeren en dit daarnaast mee te nemen in de verdere uitwerking van de visie nachtcultuur.
Mevrouw Nolten (BIJ1) is blij dat de Nachtvisie er nu is. Hierin staan een aantal belangrijke ambities om nachtcultuur beter te verankeren. Een van die ambities is dat iedereen die dat wil zich welkom
Raadsvergadering van 22 juni 2023
56
voelt in de Utrechtse nachtcultuur. Dat betekent ook dat uitgaanspubliek zich veilig moet kunnen
voelen en ongehinderd zichzelf moet kunnen zijn. In de Nachtvisie wordt wel de wens uitgesproken
om samen met de nachtsector te kijken hoe ongewenst gedrag beter gesignaleerd en voorkomen kan worden. Om deze ambitie sterker aan te zetten dient mevrouw Nolten motie 185 (Bevorder sociale
veiligheid in het nachtleven) in, mede namens de fracties van Student & Starter, EenUtrecht, Volt en PvdD. Hierin wordt het college opgedragen om aanvullend op de Nachtvisie een plan van aanpak te formuleren op het gebied van sociale veiligheid in het Utrechtse nachtleven, samen met de nachtsector, gemarginaliseerde gemeenschappen in de stad en antidiscriminatie- en
belangenorganisaties en de uitwerking van dit uitvoeringsplan proactief aan de raad te zenden.
In het commissiedebat kaartte BIJ1 het belang aan van queer-safe spaces in de nacht. Cijfers uit
2022 tonen aan dat queermensen zich in Utrecht nog lang niet altijd veilig voelen, terwijl veilige toevluchtsoorden in de nacht juist ook emanciperend kunnen werken. Dit is zelfs een belangrijk
onderdeel in de ontstaansgeschiedenis van nachtcultuur. In de Nachtvisie wordt dit onderstreept,
maar niet opgevolgd met acties. Daarom dient mevrouw Nolten motie 186 (Meer queer safe spaces in de Utrechtse nachtcultuur) in, mede namens de fracties van Student & Starter, Volt, EenUtrecht,
GroenLinks, D66 en PvdD. Hierin wordt het college opgedragen om concrete ambities te formuleren in de Nachtvisie specifiek voor de queergemeenschappen, deze als onderdeel van de uitvoering van de Nachtvisie mee te nemen, met als uitgangspunten het stimuleren van aanbod en het vergroten van sociale veiligheid, dit te doen in samenspraak met belangenorganisaties maar ook met
grassroots-queercollectieven en -partijen die geen onderdeel uitmaken van de gevestigde orde en de uitwerking van deze uitvoeringsplannen proactief aan de raad te zenden.
Mevrouw Assen (PvdA) is blij dat er nu echt werk gemaakt gaat worden van meer nachtcultuur. Als
eerste dient mevrouw Assen motie 187 (Meer diversiteit in het nachtelijk aanbod bij invulling nieuwe locaties) in, mede namens de fracties van GroenLinks en Student & Starter. Hierin wordt het college opgedragen om bij de invulling van nieuwe locaties voor nachtcultuur bij meerdere mogelijke
aanbieders van nachtcultuur de voorkeur te geven aan nieuwe aanbieders die bijdragen aan een meer divers aanbod en de raad inzicht te geven in de manier waarop deze invulling bijdraagt aan een meer divers nachtelijk aanbod.
Vervolgens dient mevrouw Assen motie 188 (Verken bij opties tot nachtcultuur in de binnenstad ook eigen vastgoed en oude ‘nachtlocaties’) in, mede namens de fracties van Student & Starter, D66 en GroenLinks. Hierin wordt het college opgedragen om bij de zoektocht naar nieuwe locaties voor
nachtcultuur in de binnenstad ook de kansen te verkennen van panden in gemeentelijk eigendom met een nachtvergunning, bij deze zoektocht ook actief in gesprek te gaan met eigenaars van
panden met een nachtvergunning die eerder ook een nachtelijke invulling kenden, zoals de kelder
onder het stadhuis en de raad te informeren wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn, uiterlijk in Q1 2024.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) merkt op dat er tijdens het commissiedebat een overheersend positief geluid klonk over de Nachtvisie. Bij de aankomende uitwerking van de Nachtvisie lijken de gemeente en de nachtsector tegen een uitdaging aan te lopen: de beschikbare vergunningen voor
nachtcultuur. Er is een tekort aan A1-vergunningen. Dit komt deels omdat er een maximum zit aan het aantal uit te geven vergunningen en ze dus schaars zijn, maar ook deels omdat er al een hoop
vergunningen zijn die niet gebruikt worden. Die rusten op een aantal panden. Dat is zonde, want die vergunningen kunnen ook gebruikt worden. Daarom dient mevrouw Oudejans motie 189 (Maak
slapende vergunningen wakker) in, mede namens de fracties van D66, BIJ1 en CDA. Hierin wordt het
Raadsvergadering van 22 juni 2023
57
college opgedragen om een inventarisatie uit te voeren van panden met slapende nachtvergunningen en de eigenaren te informeren over de mogelijkheden en voordelen van een actiever gebruik van hun panden tijdens de nachtelijke uren en indien de eigenaren van een pand met een nachtvergunning
niet binnen twaalf maanden intentie hebben getoond om gebruik te maken van de nachtvergunning met hen in gesprek te gaan over de mogelijkheden van het gebruik van de vergunning of het inleveren van de vergunning aan de gemeente.
De A-vergunningen blijven schaars. Daarom kijkt Student & Starter ook naar andere manieren
waarop er gezorgd kan worden voor meer nachtcultuur in de stad, bijvoorbeeld door het uitbreiden van de B-vergunning. Daarom dient mevrouw Oudejans motie 190 (Meer ruimte voor de nacht) in, mede namens D66 en BIJ1. Hierin wordt het college opgedragen om onderzoek te doen naar op welke manieren de B-vergunning uitgebreid kan worden, zodat meer vormen van nachtcultuur binnen dit type vergunning vallen en hierover te rapporteren aan de raad in Q4 2023.
Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) vraagt aan welke uitbreidingen Student & Starter concreet denkt. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) antwoordt dat dit heel breed kan. Op dit moment is de A-
vergunning een 24/7-vergunning. Dat is een heel brede vergunning. Daar moet extra handhaving
voor plaatsvinden en dat vraagt om veel inzet. De B-vergunning kan ook op andere manieren ingezet worden. Student & Starter geeft de opdracht aan de wethouder om uit te zoeken wat er kan met de B-vergunning. Kan er iets uitgebreid worden, zodat er meer vormen van nachtcultuur in kunnen
plaatsvinden? Dat kan bijvoorbeeld gaan over nachtcultuur zonder geluid, maar wel met licht. In die richting denkt mevrouw Oudejans.
Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) begrijpt dat het puur een verzoek is om te onderzoeken hoe de vergunning uitgebreid kan worden, maar niet om hem om te zetten naar een 24/7-vergunning. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) bevestigt dit.
Als derde wil Student & Starter dat nachtcultuur toegankelijk is voor iedereen, ook voor mensen met een lager inkomen. Daarom dient mevrouw Oudejans motie 191 (Nachtcultuur toevoegen aan de Upas) in, mede namens D66, BIJ1, GroenLinks en Volt. Hierin wordt het college opgedragen om de
mogelijkheden te onderzoeken om nachtcultuur toe te voegen aan het aanbod van de U-pas, zodat houders van de U-pas ook gebruik kunnen maken van nachtcultuur, dit op zodanige manier op te
nemen in het U-pasaanbod dat nachtcultuur daadwerkelijk toegankelijker wordt voor mensen met een lager inkomen en hierover te rapporteren aan de raad in Q4 2024.
Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of Student & Starter er zelf een beeld bij heeft hoe dit gedaan kan
worden met de U-pas, zodat het ook daadwerkelijk mogelijk is voor mensen met een laag inkomen om van de nacht gebruik te maken.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) antwoordt dat op de website het aanbod te zien is. Tivoli geeft bijvoorbeeld €30 korting op jazzconcerten. Mevrouw Oudejans ziet dit ook zo voor zich bij
nachtcultuur. Soms zijn tickets voor nachtcultuur nu €5. Het zou mooi zijn als die verlaagd kunnen worden.
De heer Van Vliet (D66) heeft drie moties. Als eerste dient hij motie 192 (Van zoekopdracht naar
vindopdracht) in, mede namens de fracties van Student & Starter, PvdA, GroenLinks en BIJ1. Hierin
Raadsvergadering van 22 juni 2023
58
wordt het college opgedragen om in de Utrechtse Nachtvisie 2030 de zoekopdracht op te vatten als
een vindopdracht, hierbij de tweede locatie uiterlijk in 2025 te vinden en de derde locatie uiterlijk in
2026 te vinden en met vertegenwoordigers en andere nieuwe nachtcultuurondernemers alles op alles te zetten om de gevonden locatie ook om te toveren naar daadwerkelijke nachtcultuurplekken.
Als tweede dient de heer Van Vliet motie 193 (In het Stadse leven is overal ruimte voor de nacht) in, mede namens de fracties van Student & Starter, GroenLinks en CDA. Hierin wordt het college
opgedragen om er zorg voor te dragen om in principe geen wijk in de gemeente uit te sluiten voor
nachtcultuur. Daarnaast spreekt de raad in deze motie uit dat elke wijk in de gemeente Utrecht niet primair alleen een woonfunctie heeft, maar ook vele andere functies, zoals het hebben van plekken voor nachtcultuur.
Als derde dient de heer Van Vliet motie 194 (Nachtcultuur is ook een bestemming) in, mede namens
Student & Starter, GroenLinks, Volt en PvdA. Hierin wordt het college opgedragen om bij de wijziging van de bestemming van een pand die potentiële gevolgen heeft voor de bedrijfsvoering van een
nachtclub, dit expliciet in het nieuwe bestemmingsplan aan te geven zodat de raad daarover kan oordelen en dit duidelijk in een aparte paragraaf van het nieuwe bestemmingsplan op te nemen.
Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) vindt nachtcultuur een volwaardige vorm van cultuur. Het is een uitlaatklep, een plek voor plezier en verbinding en biedt een thuis voor veel creatieve makers. Daarom steunt de fractie dit raadsvoorstel van harte, ook omdat het tot stand is gekomen in
samenspraak met medewerkers en bezoekers uit de nachtscene. Extra benadrukken wil GroenLinks nog dat er in de nacht ook grote behoefte is aan meer diversiteit. Daarom steunt de fractie diverse moties hierover. Er is nu te weinig voor een queer publiek en voor mensen met diverse culturele achtergronden. De nacht moet een feestje zijn voor iedereen, maar dan ook echt voor iedereen. De voorzitter schorst hierop de vergadering enkele minuten. De voorzitter begint na de schorsing met een huishoudelijke mededeling. Veel moties zijn te elfder
ure ingediend. Het helpt het college bij de beantwoording als die al eerder bekend zijn. Er was nu zo veel ingekomen dat er een korte schorsing nodig was.
Mevrouw Oosters (wethouder) bedankt de raad voor de bijdragen. Een aantal jaar geleden had zij niet durven dromen dat er zo uitgebreid en met zo veel moties over de nachtcultuur zou worden gepraat. Zij wil de raad hiervoor complimenteren.
In de motie van het CDA wordt een prachtige oproep gedaan. Juist het stellen van een norm voor een sociaal veilige nacht is belangrijk. Het college kan deze motie daarom overnemen en meenemen in de uitwerking die door BIJ1 in een andere motie is gevraagd. Dit kan dus gebundeld worden.
De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat hij er ook expliciet om vroeg om de raad hier apart over te informeren, dus niet alleen om dit mee te nemen in de visie. Is dat mogelijk?
Mevrouw Oosters (wethouder) antwoordt dat BIJ1 in haar motie vraagt om een uitvoeringsplan. Hierin zal de sociale veiligheid worden meegenomen.
De wethouder komt bij deze motie van BIJ1, motie 185. Ook deze motie wil het college overnemen.
Motie 186 gaat over de queer spaces in de Utrechtse nachtcultuur. De wethouder vindt dit een mooie uitbreiding van de Nachtvisie. Ze zou willen kijken naar hoe dit gedaan kan worden. Ze wil er wel
Raadsvergadering van 22 juni 2023
59
voor waken dat de visie niet te veel uitdijt, maar als dat mag worden meegenomen kan ze de motie overnemen.
In motie 187, van de PvdA, wordt opgeroepen tot een meer divers nachtleven. Het college heeft zich in de Nachtvisie uitgesproken voor een diverser nachtleven. Het is een van de hoofddoelen. Deze
motie onderstreept dit. Een kanttekening is dat de gemeente altijd nog afhankelijk is van het aanbod
dat er is en de plek die ze vindt, of die commerciëler is of niet en hoe divers die kan zijn, maar het is absoluut de eerste zoekrichting, dus de wethouder kan deze motie overnemen.
Motie 188 van de PvdA gaat over verschillende nieuwe locaties die misschien nog in de binnenstad gevonden zouden kunnen worden. In het vastgoed van de gemeente in de binnenstad zitten
nauwelijks tot geen locaties meer met een A1-vergunning. Het is dus een moeilijke zoektocht, maar het college wil die wel voortzetten. Overweging 2 zorgt niet voor de meest effectieve manier van
zoeken, omdat het vaak ook locaties zijn die bewust hebben gekozen voor een andere invulling dan de A1-invulling. De wethouder denkt dus dat deze motie niet echt zou kunnen helpen. Ze kan de
motie technisch gezien positief adviseren, maar laat het oordeel, omdat zij er wel kanttekeningen bij heeft, liever aan de raad.
Motie 189, van Student & Starter, lijkt een beetje op de vorige motie. Ook deze motie gaat over de
A1-vergunningen. Ten aanzien van het eerste punt van het dictum geeft de wethouder aan de raad
mee dat dit niet kostenneutraal is. Er wordt om een onderzoek gevraagd dat best veel tijd, moeite en dus geld zal vragen, omdat alle bestemmingsplannen langsgelopen zouden moeten worden om te
bekijken waar eventueel een A1-vergunning op zou kunnen zitten. Hierom moet de wethouder deze motie ontraden.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) begrijpt dat de motie ontraden wordt omdat ze niet kostenneutraal is, maar vraagt waarom dat overzicht er dan niet is.
Mevrouw Oosters (wethouder) vindt dit een goede vraag, waar ze niet directe een antwoord op heeft. Motie 190 gaat over de B-vergunning. Het college denkt dat er vooral in het eerste punt van het dictum potentie zit en wil de motie daarom overnemen.
Motie 191 gaat over de U-pas. Best wat partijen in de stad, zoals Tivoli en De Helling, bieden ook nachtaanbod aan voor mensen met een U-pas. Daar zitten dus wel kansen. Eerder bleek uit
onderzoek dat de kansen redelijk beperkt zijn. Naar nachtcultuur gaan is vaak niet het eerste wat
mensen doen met een U-pas, maar er kan natuurlijk wel bekeken worden wat er mogelijk is met de partners in de stad om dat te stimuleren. Op deze manier kan het college de motie overnemen.
De eerste motie die D66 indiende was motie 192. De wethouder begrijpt de spirit van het dictum van deze motie en hoe het college aangespoord wordt om dit met nog meer vaart aan te pakken, maar in het tweede punt van het dictum worden tijden genoemd die de wethouder niet kan beloven. Ze is
afhankelijk van heel veel extra factoren. De wethouder kan niet beloven dat er al in 2025 en 2026 locaties gevonden zullen worden. Daarom moet zij de motie ontraden.
Motie 193, In het stadse leven is overal ruimte voor de nacht, begrijpt de wethouder heel goed.
Sommige wijken zijn inderdaad kansrijker om nachtleven te realiseren dan andere. Dit is zo ook verwoord in de Nachtvisie. Er is een stop op nieuwe A1-vergunningen in de binnenstad. Dit
bemoeilijkt de situatie voor specifiek die wijken. Het college is het echter eens met de strekking van de motie, namelijk dat het in iedere wijk mogelijk moet zijn. De wethouder kan de motie dus overnemen.
Over de laatste motie, motie 194, Nachtcultuur is ook een bestemming, moet de wethouder zeggen
dat het eerste dictum al wettelijk vereist is. Voor een goede ruimtelijke ordening moet de gemeente
Raadsvergadering van 22 juni 2023
60
weten welke bestemmingen er allemaal in het gebied zijn en hoe die tegen elkaar af te wegen zijn. In die zin is de motie overbodig. De wethouder wil het oordeel aan de raad laten.
Mevrouw Assen (PvdA) heeft haar motie iets aangepast. Ze trekt daarom motie 188 in. In de tweede termijn zal ze haar gewijzigde motie indienen.
Mevrouw Nolten (BIJ1) is blij met de toezeggingen van de wethouder en trekt de moties 185 en 186 in, omdat deze zijn overgenomen.
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) trekt motie 189 in, met de opmerking dat haar fractie verder
zal duiken in de vraag hoe het kan dat de vergunningen in de stad helemaal niet overzichtelijk zijn. De heer Van Steeg (CDA) bedankt de wethouder voor de toezegging en trekt motie 184 in. De heer Van Vliet (D66) bedankt de wethouder voor het overnemen van motie 193 en trekt deze in. De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft een ongebruikelijk verzoek aan D66. Zou de fractie motie 193 niet willen intrekken en die toch in stemming willen brengen?
De voorzitter merkt op dat deze motie inmiddels is ingetrokken. Mevrouw Assen (PvdA) dient motie 195 (Verken bij opties tot nachtcultuur in de binnenstad ook
eigen vastgoed en oude ‘nachtlocaties’) in, mede namens de fracties van D66, GroenLinks en Student & Starter. Hierin wordt het college opgedragen om bij de zoektocht naar nieuwe locaties voor
nachtcultuur in de binnenstad ook de kansen te verkennen van panden in gemeentelijk eigendom met een nachtvergunning, bij deze zoektocht ook actief in gesprek te gaan met eigenaars van
panden met een nachtvergunning die eerder ook een nachtelijke invulling kenden en de raad te
informeren wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn en uiterlijk in Q1 2024 een update te sturen. Mevrouw Oosters (wethouder) bedankt mevrouw Assen voor de motie. Ze herkent veel van de vorige
versie en snapt de aanpassingen. Ze kan de motie positief adviseren en laat het oordeel aan de raad. De voorzitter constateert dat geen van de andere fracties behoefte heeft aan een tweede termijn. Later zal over de moties gestemd worden.