Tweede Bestuursrapportage 2025 (inclusief erratum oktober 2025)
Tekst van het document
Toelichting: De middelen in de reserve zijn bestemd door de Raad voor vastgestelde projecten die bijdragen aan het realiseren van de ruimtelijke ambities uit de RSU 2040. De huidige reikwijdte biedt onvoldoende ruimte om deze uitgaven op te vangen binnen de bestaande kaders. Met de verhoging van het maximumbedragen van 28,2 miljoen euro naar 30 miljoen euro blijft de reserve toereikend voor de uitvoering van de door de raad vastgestelde projecten, zonder dat de aard van de reserve wijzigt.
56
Instellen systeembesluit* onttrekking en storting reserve Investeringsimpuls RSU Format Toelichting Naam Aard reserve Registratienummer Programma Doel
Ingangsdatum Stortingsplan Bestedingsplan Opheffingsdatum Reikwijdte Rente
Investeringsimpuls RSU Bestemmingsreserve 513.538.011 Ontwikkelen en wonen voor iedereen De reserve is bestemd voor vastgestelde projecten die bijdragen aan het realiseren van de ruimtelijke ambities uit de RSU 2040. In het coalitieakkoord 2022-2026 zijn deze projecten onderdeel van het investeringspakket Groei in Balans. De ontwikkeling van de reserve Investeringsimpuls RSU wordt jaarlijks toegelicht bij de actualisatie van het MPR. 01-07-2016 Ongewijzigd Ongewijzigd 2050 Maximumbedrag: 25 miljoen euro Minimumbedrag: 0,1 miljoen euro Niet van toepassing
Toelichting De mutaties van de reserve Ruimtelijke Ontwikkelingsprojecten zijn technisch van aard. Toevoegingen in en onttrekkingen aan de reserve Ruimtelijke Ontwikkelingsprojecten vinden plaats op basis van de geheime bijlage programmering Ruimtelijke Ontwikkelingsprojecten die jaarlijks bij het Meerjarenperspectief Ruimte wordt verstrekt. Omdat de uitvoering van de Ruimtelijke Ontwikkelingsprojecten over meerdere jaren loopt en de uitvoering kan afwijken van de planning, kunnen benodigde onttrekkingen en/of stortingen afwijken van wat er begroot is. Daarom wordt een systeembesluit ingesteld voor onttrekking aan en storting in de reserve. Mutaties die in lijn zijn met het doel van de reserve kunnen dan op basis van de werkelijke kasstroom worden verantwoord in de jaarrekening. Hierdoor wordt de jaarlijkse resultaatbestemming van het rekeningresultaat minder omvangrijk en bevat deze minder technische voorstellen.
57
Instellen systeembesluit* onttrekking reserve Betaalbaar wonen en woningbouwprojecten Format Toelichting Naam Aard reserve Registratienummer Programma Doel
Ingangsdatum Stortingsplan Bestedingsplan Opheffingsdatum Reikwijdte Rente
Betaalbaar wonen en woningbouwprojecten Bestemmingsreserve 513.538.015 Ontwikkelen en wonen voor iedereen Het realiseren van meer betaalbare woningen in het sociale en middenhuursegment en het op gang houden van woningbouwprojecten. Bij het Meerjaren Perspectief Ruimte wordt jaarlijks een vertrouwelijke bijlage ‘Overzicht voorstellen betaalbaar wonen (opbrengsten Conversieregeling Erfpacht 2017)’ opgenomen met geïnventariseerde projecten als richtinggevend kader voor het nog te bestemmen bedrag in de reserve. De daadwerkelijke bestemming wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd, bijvoorbeeld bij voorstellen over de financiële kaders van projecten. Bij de Voorjaarsnota 2023 heeft de raad motie 291: Toekomstige inzet reserve betaalbaar wonen aangenomen over de toekomstige inzet van de reserve betaalbaar wonen. Bij besluitvorming over de toekomstige inzet van de reserve wordt rekening gehouden met deze motie. 01-07-2012 Ongewijzigd Ongewijzigd 01-05-2033 Maximumbedrag: 25 miljoen euro Minimumbedrag: 0,1 miljoen euro Niet van toepassing
Toelichting De uitvoering van de geïnventariseerde projecten die onderdeel zijn van de reserve Betaalbaar Wonen lopen over meerdere jaren. De uitvoering van deze projecten kan afwijken van de planning waardoor de benodigde onttrekkingen kunnen afwijken van hetgeen dat begroot is. Daarom wordt een systeembesluit ingesteld voor de onttrekking aan deze reserve. Op basis van dit besluit kunnen onttrekkingen op basis van de financiële realisatie in hetzelfde jaar (in de jaarrekening) worden verwerkt. Hierdoor wordt de jaarlijkse resultaatbestemming van het rekeningresultaat minder omvangrijk en bevat deze minder technische voorstellen. De mutaties van de reserve Betaalbaar Wonen zijn technisch van aard. *Systeembesluit: Het kunnen toevoegen en onttrekken in afwijking van de reservemutaties zoals opgenomen in de begroting, de mutaties zijn wel in overeenstemming met het doel van de reserve. Hierdoor kunnen reservemutaties die voortkomen uit de financiële realisatie ook in het bijbehorende jaar (de jaarstukken) worden verwerkt.
58
6. Peilstok Stedelijke Ontwikkeling Inleiding In de Peilstok Stedelijke Ontwikkeling geven wij een actueel beeld van de stedelijke prognose woningbouw (korte termijn 2025-2027) en van de verdeling van de actuele plancapaciteit woningbouw (lange termijn). We rapporteren over de stand van de gemeentelijke grondexploitatieprojecten, inclusief het financieel kader Merwedekanaalzone en de stand van zaken van de reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten en reserve betaalbaar wonen, voor zover deze afwijken van het Meerjaren Perspectief Ruimte 2025 (MPR 2025). We rapporteren over de ontwikkeling van lasten en baten gedurende de eerste helft van 2025 en de prognose voor de tweede helft van 2025. Dit geeft een actueel beeld van de jaarschijf 2025 en daarmee de stand van het onderhanden werk. Daarnaast lichten we de ontwikkelingen toe die het geprognosticeerd saldo van de grondexploitaties zoals gepresenteerd in het MPR 2025 kunnen beïnvloeden. In 2025 verwachten we circa 3.600 woningen in aanbouw te kunnen nemen. In deze Peilstok Stedelijke Ontwikkeling zien we een aantal projecten vertragen in de woningbouwprognoses ten opzichte van het MPR 2025, met name in de jaren 2026 en 2027. We zien voor de komende jaren nog steeds risico’s in projecten.
De risico's voor de komende jaren worden met name veroorzaakt door netcongestie, lange doorlooptijd van de bezwaar- en beroepsprocedures en de financiële haalbaarheid door de marktomstandigheden, met name veroorzaakt door de hogere rentes en de hoge kosten door dure materialen en arbeid. We zetten in op (project specifieke) beheersmaatregelen om de gevolgen van netcongestie te voorkomen/reduceren. Daarnaast zetten we in op het verkrijgen van onder andere Rijkssubsidies om woningbouw te versnellen. Ook blijven we inzetten op de Utrechtse Aanpak om projecten doorgang te laten vinden die vertragen. Dit doen we door het maken van project specifieke maatwerkafspraken om de haalbaarheid van projecten te vergroten. We zullen dit najaar een quick-scan op laten stellen en in 2026 een uitgebreidere evaluatie uit laten voeren. De uitkomsten van de evaluatie kunnen leiden tot een aangepaste of andere aanpak. Het actueel beeld is dat voor meerdere grondexploitaties minder kosten en opbrengsten worden gerealiseerd dan was begroot voor de jaarschijf 2025. De verwachting is dat het merendeel van deze kosten en opbrengsten in de jaarschijf 2026 alsnog worden gerealiseerd. Deze verschuiving heeft een neutraal effect op het eindresultaat van de grondexploitaties.
Op basis van de huidige ontwikkelingen verwachten wij geen afwijkingen op het in het MPR 2025 geprognosticeerde resultaat van de grondexploitaties. Daarnaast wordt binnen de gemeente continu onderzocht wat de impact is van de risico’s voortkomend uit met name de netcongestie-problematiek. Dit risico is nog steeds hoog, maar er is geen aanleiding om bij deze peilstok het risicoprofiel te verhogen. Bij het MPR 2026 gaan wij de risico- en scenarioanalyses opnieuw actualiseren.
59
6.1 Actuele ontwikkelingen woningbouw In het kort • In 2025 worden naar verwachting circa 3.600 woningen in aanbouw genomen. In 2026 en 2027 verwachten we respectievelijk circa 2.800 en 2.900 woningen in aanbouw te nemen. Onze ambitie is om 3.000 woningen per jaar te realiseren. Voor 2026 en 2027 zijn de woningbouwaantallen inclusief een aftopping van 40% voor mogelijke vertraging in projecten. We gaan bij deze cijfers dus uit van 40% minder woningen dan er in de pijplijn zitten. Voor 2025 gaan we uit van een aftopping van 10% voor mogelijke planuitval. • In 2025 worden er ongeveer 1.000 woningen opgeleverd, een stuk lager dan de beoogde 3.000 maar wel conform de verwachting gezien de marktomstandigheden in de afgelopen jaren. In 2026 en 2027 liggen de opleveringen jaarlijks rond de 3.000 woningen. Prognose start bouw korte termijn 2025 t/m 2027 De prognose start bouw voor de korte termijn (2025-2027) is in onderstaand figuur weergegeven. Voor 2025 verwachten we dat er circa 3.600 woningen in aanbouw genomen worden. Dit is inclusief een aftopping van 10% voor mogelijke planuitval. In 2025 worden onder andere verschillende bouwblokken in Merwede, de Ivoordreef, het Thomas á Kempis Plantsoen en verschillende bouwvelden in Leeuwesteyn, Leidsche Rijn Centrum en Rijnvliet in aanbouw genomen.
In vergelijking met het MPR 2025 hebben we een planuitval van circa 200 woningen die in de planning doorschuiven naar 2026. Dit valt binnen de verwachte planuitval. Hiermee verwachten we in 2025 de doelstelling om minimaal 3.000 woningen per jaar in aanbouw te nemen te behalen. In 2026 en 2027 verwachten we respectievelijk circa 2.800 en 2.900 woningen in aanbouw te nemen. Dit is inclusief de aftopping voor vertraging, dat wil zeggen dat van de geplande start bouw er mogelijk 40% doorschuift. In de komende jaren verwachten we met name in de Merwedekanaalzone en de Cartesiusdriehoek veel woningen in aanbouw te nemen. We zien echter ook een aantal projecten vertragen ten opzichte van het MPR 2025. Bijvoorbeeld Krachtstation en Wisselstrook, Livingstonelaan en Kögllaan/ Manegelaan. Behoedzaamheid in prognoses Bij de gebiedsontwikkelingen blijft er in de komende jaren kans op vertraging in projecten. Gebiedsontwikkelingen zijn vaak langjarige trajecten die van veel verschillende factoren afhankelijk zijn. Vertraging kan ontstaan door uiteenlopende redenen zoals bezwaarprocedures, gesprekken met initiatiefnemers en onzekerheid rond netcongestie. Ook zien we dat de haalbaarheid van projecten nog steeds onder druk staat door de huidige marktomstandigheden. Door deze uiteenlopende redenen is het moeilijk om precieze voorspellingen te doen over de effecten op de woningbouwaantallen.
Door gebruik te maken van een aftopping van 40% voor 2026 en 2027 proberen we een behoedzamer beeld te schetsen van de verwachte aantallen start bouw van woningen. Deze woningen worden in latere jaren gerealiseerd. We streven ernaar om het aantal woningen aan de bovenkant van de bandbreedte te realiseren. Dit betekent dat er potentie is om onze doelstelling te behalen als er minder tegenvallers zijn in projecten. Voor 2026 en 2027 gaan we uit van 40% planuitval, dit is een ervaringscijfers op basis van de afgelopen jaren. Voor het lopende jaar 2025 hanteren we een aftopping van 10%, omdat dit het lopende jaar betreft waarin we minder planuitval verwachten omdat een deel van de projecten al in uitvoering is. We werken sinds het MPR 2021 met deze systematiek.
60
Prognose opleveringen korte termijn Zoals ook in het MPR 2025 gerapporteerd zien we een dip in het aantal opleveringen in 2025. Deze dip in opleveringen was te verwachten als we kijken naar het aantal start bouw van woningen in de afgelopen jaren. Door de lastigere marktomstandigheden in de afgelopen jaren zijn er minder woningen in aanbouw genomen. Daardoor zien we dat het aantal opleveringen dit jaar tegenvalt. Voor 2026 en 2027 verwachten we dat er circa 3.000 woningen per jaar worden opgeleverd.
61
Plancapaciteit woningbouw lange termijn Het beeld ten aanzien van de totale gemeentelijke plancapaciteit (hard en zacht) komt in hoofdlijnen overeen met het MPR 2025. Op dit moment omvat deze 60.000 tot 70.000 woningen. We zien ten opzichte van het MPR een lichte verschuiving van projecten van 2025-2029 naar na 2030. We onderscheiden binnen de plancapaciteit drie stadia: hard conform ABF Research (en Rijk) definitie, aanvullend hard conform de definitie van de gemeente Utrecht en zachte potentiële plancapaciteit. Van de totale plancapaciteit vallen circa 20.000 woningen onder de door ABF Research (en Rijk) gehanteerde strikte definitie van harde plancapaciteit (minimaal vastgesteld of onherroepelijk planologisch juridisch kader). Dit is nagenoeg gelijk aan het MPR 2025. De gemeentelijke definitie van ‘harde’ plancapaciteit resulteert in een plancapaciteit van circa 35.000 woningen. Dit zijn plannen waarvan de bestuurlijke wenselijkheid is uitgesproken en waarvoor de planologische procedure loopt. Aanvullend onderscheiden we nog een zachte potentiële plancapaciteit van ruim 25.000 tot 30.000 woningen. Dit zijn plannen waarbij een potentiële locatie in beeld is.
Verdeling plancapaciteit naar segmenten Als we kijken naar de verdeling van de ‘harde’ plancapaciteit (bestuurlijke wenselijkheid vastgesteld) ziet de verdeling in woon-/prijscategorieën er zoals in onderstaand figuur weergegeven uit. Er zijn beperkte wijzigingen in de verdeling van de plancapaciteit ten opzichte van het MPR 2025. Van de harde plancapaciteit bestaat 35% uit zelfstandige sociale huurwoningen en 5% uit onzelfstandige studenteneenheden. 27% van de plancapaciteit valt in het middensegment (12% betaalbare koop, 15% middensegmenthuur). In de Beleidsnota Wonen in Utrecht ‘Van woningmarkt naar volkshuisvesting 2025-2030’, streven we naar een voorraad in 2040 bestaande uit 35% sociale huur, 25% middensegment (middenhuur en betaalbare koop) en 40% vrije sector (huur en koop). Om dit te bereiken hanteren we bij nieuwe projecten een prijsklasseverdeling van 40% sociale huurwoningen en 35% middensegment (middenhuur en betaalbare koop). Deze verdeling is ambitieus 62
in relatie tot de huidige marktomstandigheden en de haalbaarheid van projecten. Om de ambities uit de beleidsnota Wonen waar te maken, zetten we extra in op het sociale huursegment en het middensegment.
Voortgang 100+ projecten/gebiedsontwikkelingen Om meer inzicht te geven in de voortgang van de woningbouwproductie rapporteren we over de voortgang van projecten met meer dan 100 woningen. In totaal gaat het op dit moment om 58 projecten. Ten opzichte van het MPR 2025 zien we onder andere vertraging ontstaan bij de Marco Pololaan 111-117, Krachtstation en Wisselstrook en Livingstonelaan. Bij verschillende projecten zorgen de marktomstandigheden en netcongestie voor een risico op vertraging. Daarnaast lopen er bij een aantal projecten bezwaar en beroepsprocedures.
63
6.2 Gemeentelijke grondexploitaties In dit hoofdstuk rapporteren wij over de stand van de gemeentelijke grondexploitaties, inclusief het financieel kader Merwedekanaalzone. In deze paragraaf geven we op hoofdlijnen eerst inzicht in de ontwikkeling van lasten en baten gedurende de eerste helft van 2025 en de prognose voor de tweede helft van 2025. Dit geeft een actueel beeld van de jaarschijf 2025 en daarmee de stand van het onderhanden werk. Daarnaast lichten we de project-specifieke ontwikkelingen toe die het geprognosticeerd saldo van de grondexploitaties zoals gepresenteerd in het MPR 2025 kunnen beïnvloeden. We rapporteren tevens over de stand van de risico’s. Tot slot lichten we de ontwikkelingen op de reserve grondexploitatie toe.
Gemeentelijke grondexploitaties 1. Jaarschijf 2025 In de Programmabegroting 2025 is voor de gemeentelijke grondexploitaties een jaarsnede 2025 voor lasten en baten opgenomen. Deze jaarsnede is bij de actualisatie van de grondexploitaties (MPR 2025) bijgesteld (kolom Programmabegroting 2025). In deze paragraaf rapporteren wij over de ontwikkeling van lasten en baten gedurende de eerste helft van 2025 en de prognose voor de tweede helft van 2025. Dit geeft een actueel beeld van de jaarschijf 2025. Toelichting prognose lasten en baten 2025 Op basis van de tot en met medio 2025 daadwerkelijk gerealiseerde lasten en baten inclusief de projectplanningen, is de resterende prognose voor 2025 bepaald. Op basis van deze analyse is het nodig om de jaarschijf 2025 aan te passen voor de gemeentelijke grondexploitaties. Lasten x € 1.000.000 Afwijking t.o.v. begroting 2025
Programma Resultaat 1e Begroting 2025 helft 2025
Prognose 2e helft 2025
Peilstok prognose
BRM/ WRM
45,3
8,8
24,2
33,0
-12,3
Verwerving
15,1
2,0
6,7
8,7
-6,4
VAT-kosten
7,9
2,6
4,1
6,7
-1,2
Plankosten
17,7
7,1
16,3
23,4
5,7
Bijdragen aan
4,5
0,1
1,0
1,1
-3,4
Rente
3,5
-
3,5
3,5
-
Overig
9,7
0,3
4,2
4,5
-5,2
Totaal lasten
103,7
20,9
60,0
80,9
-22,8
Ten opzichte van de Programmabegroting 2025 zijn de totale lasten per saldo 22,8 miljoen euro lager. De belangrijkste afwijkingen lichten we hieronder toe: • • • • • •
De afwijking BRM/WRM wordt o.a. verklaard door: Leidsche Rijn, Stationsgebied, Hart van De Meern, Merwede Deelgebied-4, Zuilense Vecht, Beurskwartier, Lombokplein De afwijking Verwerving wordt o.a. verklaard door: Beurskwartier, Hart van De Meern De afwijking VAT-kosten wordt o.a. verklaard door: Stationsgebied, Leidsche Rijn, Hart van De Meern, Merwede Deelgebied-4 De afwijking Plankosten wordt o.a. verklaard door: Leidsche Rijn, Beurskwartier, Zuilense Vecht, Hart van De Meern De afwijking Bijdragen aan wordt o.a. verklaard door: Leidsche Rijn, Merwede OPG De afwijking Rente wordt o.a. verklaard door: Geen afwijkingen 64
•
De afwijking Overig wordt o.a. verklaard door: Stationsgebied, Beurskwartier, Merwede OPG
Voor verdere toelichting zie onderdeel 4. project specifieke toelichting per grondexploitatie. Baten Programma Resultaat 1e Begroting 2025 helft 2025
Prognose 2e helft 2025
Peilstok prognose
x € 1.000.000 Afwijking t.o.v. begroting 2025
55,2
21,2
27,5
48,7
-6,5
Niet-woningbouw 11,9
0,3
11,3
11,6
-0,3
Bijdrage derden
18,2
8,3
5,5
13,8
-4,4
Overig
0,6
0,9
0,4
1,3
0,7
Totaal Baten
85,9
30,7
44,7
75,4
-10,5
Woningbouw
Ten opzichte van de Programmabegroting 2025 zijn de verwachte baten voor de jaarschijf 2025 10,5 miljoen euro lager. Deze opbrengsten zijn verder in de tijd gefaseerd, waarmee wij ze alsnog denken te realiseren. De belangrijkste afwijkingen lichten we hieronder toe: • • • •
De afwijking Woningbouw wordt o.a. verklaard door: Leidsche Rijn, Hart van De Meern De afwijking Niet-woningbouw wordt o.a. verklaard door: Hart van De Meern, Zuilense Vecht De afwijking Bijdrage derden wordt o.a. verklaard door: Merwede OPG De afwijking Overig wordt o.a. verklaard door: Beurskwartier
Voor verdere toelichting zie onderdeel 4. project specifieke toelichting per grondexploitatie. 2. Prognose Onderhanden Werk 2025 De post onderhanden werk bevat de boekwaarde van de lopende grondexploitaties. De boekwaarde is het saldo van alle geboekte lasten en baten. Een positieve stand van het saldo betekent meer geboekte lasten dan geboekte baten. Het saldo onderhanden werk wijzigt niet alleen door aanpassingen in de lasten en baten van de lopende grondexploitaties maar ook met bijvoorbeeld het afsluiten van deelexploitaties en tussentijdse winstneming. De verwachte ontwikkeling van de stand van het onderhanden werk lichten wij toe in de bijlage Onderhanden Werk Grondexploitaties 2025. 3. Geprognosticeerd eindresultaat binnenstedelijke grondexploitaties Wij verwachten op basis van de huidige (macro-)ontwikkelingen geen grote afwijking van het in het MPR 2025 gemelde geprognosticeerde resultaat voor de gemeentelijke grondexploitaties. De financiële gevolgen van de eerder vermelde verschuivingen in sommige grondexploitaties hebben geen effect op het eindresultaat van de grondexploitaties. Zie hierna voor de project specifieke toelichting. 4. Project specifieke toelichting per grondexploitatie Beurskwartier De stand van de grondexploitatie Beurskwartier zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel.
We verwachten wel dat een deel van de verwervingen vertraagt, evenals de uitvoering van (met name) het saneren en bouwrijp maken, waardoor een deel van de in 2025 begrote lasten doorschuift naar 2026. Onder de Overige Kosten zijn vooral kosten opgenomen die zijn gekoppeld aan de ontwikkeling van het vastgoed. Deze zullen ook niet in dit jaar gemaakt worden, maar doorschuiven naar 2026. Op de post plankosten wordt daarentegen een beperkte overschrijding op de jaarschijf verwacht. Op het geprognosticeerd eindresultaat van de grondexploitatie is het effect hiervan beperkt. 65
Eind 2024 heeft de Raad van State een tussenuitspraak gedaan over het bestemmingsplan. Daarin kreeg de gemeente de opdracht om enige zaken te repareren via een zgn. 'bestuurlijke lus'. Dat is inmiddels gedaan en een definitieve uitspraak wordt in de loop van dit jaar verwacht. Wanneer de Raad van State het bestemmingsplan goedkeurt is het onherroepelijk. Inmiddels heeft de voorselectie voor het eerste bouwblok plaatsgevonden. In september volgt de selectiefase met een beperkt aantal partijen. Dan wordt eveneens gestart met de voorselectie voor de aanbesteding van het volgende bouwblok. Dit is conform planning. Wel onderzoeken we op dit moment welke vorm de op te richten gebiedsorganisatie voor Beurskwartier exact moet krijgen en onderzoeken we (tijdelijke) oplossingen voor netcongestie. Op korte termijn verwachten wij hier duidelijkheid over. Stationsgebied De stand van de grondexploitatie Stationsgebied zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel. Ten opzichte van de Programmabegroting 2025 zijn de totale lasten 6,0 miljoen euro lager. Dit verschil wordt met name binnen het bouw- en woonrijp maken verwacht. Hierbij gaat het onder andere om kosten met betrekking tot het Stationsplein Oost (Moreelsehoek en Smakkelaarshoek) en het Jaarbeursplein. Deze lasten schuiven door naar 2026.
Daarnaast verwachten wij dat de in 2025 geraamde lasten onvoorzien voor raakvlakrisico’s voor een deel doorschuiven naar jaarsnede 2026. Meerjarig passen deze lasten binnen de geraamde budgetten. Verder wordt het verschil tussen de verantwoorde lasten in de eerste helft van 2025 en de prognose in de tweede helft in belangrijke mate verklaard doordat we de kosten voor het bouw- en woonrijp maken voor onder andere de projecten FAME, Sijpesteijn en Forum Noord, voornamelijk verwachten in de tweede helft van 2025. Verder stellen wij voor om een beperkt deel van de scope van de grondexploitatie Stationsgebied over te hevelen naar de grondexploitatie Lombokplein en dit financieel-technisch te verwerken bij het MPR 2026. Het gaat om het deel in de grondexploitatie Stationsgebied wat grenst aan de Graadt van Roggenweg en Westplein. Met deze aanpassing ontstaat een meer natuurlijke en beheersbare grens tussen beide gebieden en kunnen de werkzaamheden efficiënt worden ingepast in andere werkzaamheden van de gebiedsontwikkeling Lombokplein. Lombokplein De stand van de grondexploitatie Lombokplein zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel.
Op dit moment is de planvorming voor de openbare ruimte in volle gang, waardoor het nog steeds mogelijk is om in de eerste helft van 2026, in opvolging van de voorbereidende werkzaamheden van het verleggen van de stadsverwarming, te starten met (grootschalige) herinrichtingswerkzaamheden. De werkzaamheden verlopen hiermee conform planning. In de tweede helft van 2025 is de geactualiseerde raming gereed, waarna wij toetsen of deze nog steeds binnen de kaders valt. Wij rapporteren hierover in het MPR 2026. Zuilense Vecht De stand van de grondexploitatie Zuilense Vecht zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel. Het clubgebouw voor Elinkwijk is opgeleverd, de verhuizing van Elinkwijk naar het nieuwe clubgebouw is aanstaande. Zodra Elinkwijk is verhuisd worden de achtergebleven opstallen gesloopt en waar nodig gesaneerd (eind 2025). Als er zicht is op een datum voor start bouw van de woningen, wordt het terrein bouwrijp gemaakt. De tender voor de 21 vrijesectorwoningen aan het park hebben wij in de markt gezet en zit nu in de selectiefase. Met de wooncorporatie verwachten wij deze zomer nog de ontwikkelovereenkomst te tekenen, met daarin afspraken voor de realisatie van 100 huurwoningen waarvan 80 sociaal en 20 middenhuur.
66
Er zijn over het eerste half jaar van 2025 relatief veel plankosten gemaakt door de inzet op de tenders, de ontwikkelovereenkomst en het onderzoek naar een geschikte oplossing voor de energievoorziening. Een deel van de geraamde plankosten jaarschijf 2026 hebben wij naar voren gehaald. Per saldo is de verwachting dat wij binnen het meerjarig geraamde budget voor plankosten blijven en heeft dit geen invloed op het geprognosticeerd resultaat. Ongeveer de helft van de geraamde kosten voor 2025 voor het bouwrijp maken schuift door naar begin 2026, omdat wij het bouwrijp maken zo dicht mogelijk op de start bouw willen aansluiten. Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma De stand van de grondexploitatie Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel. De verwachting is wel dat een deel van de voor 2025 begrote lasten doorschuift naar 2026, namelijk de investeringen in de rotonde en het geluidsscherm in Haarrijn. Daarnaast vervalt in Haarrijn mogelijk een aantal kavels langs de oever vanwege inpassing van natuur aldaar. Wij onderzoeken hoe in dat geval de daarmee gepaard gaande vermindering van opbrengsten opgevangen kan worden. Momenteel wordt bij verschillende projecten tevens onderzoek gedaan naar mogelijkheden om met de gevolgen van netcongestie om te gaan. Afstemming met de netbedrijven is hierbij essentieel.
Over de resultaten hiervan rapporteren wij in het MPR 2026. Contractueel vastgelegde inkomsten in Leeuwesteyn schuiven mogelijk door naar 2026 omdat de vergunningverlening vertraagt. Wij stellen voor om het deelcomplex Burgemeester Verderlaan 17-19 toe te voegen aan de grondexploitatie Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma. Hiermee ontstaat een samenhangende opgave van deze herontwikkeling met de grondexploitatie Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma. Het project betreft de herontwikkeling van de verouderde kantoorlocatie naar 65 sociale huurwoningen met een maatschappelijke plint. In het MPR 2025 is in de reserve betaalbaar wonen een bijdrage bestemd voor deze herontwikkeling, zodat nu een stedelijk wenselijke ontwikkeling plaats kan vinden. Leidsche Rijn A2-zone De stand van de grondexploitatie Leidsche Rijn A2-zone zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel. De verwachting is wel dat een deel van de voor 2025 geraamde lasten doorschuift naar 2026, namelijk het bouwrijpmaken van Strijkviertel vanwege belemmering door Flora en Fauna en door vertraging bij de flexwoningen in Wetering-Zuid. Verder schuiven de in 2025 begrote kosten voor de realisatie van de fietsverbinding 24 Oktoberplein-Mobiliteitshub door naar 2027. De in 2025 geraamde opbrengst voor een kavel in Leidsche Rijn Centrum schuift vanwege publiekrechtelijke belemmeringen naar verwachting door naar 2026.
De inkomsten op basis van de anterieure overeenkomt Groenewoud schuiven mogelijk door naar 2026 vanwege het ingestelde beroep tegen het bestemmingsplan. Hart van De Meern Er wordt gewerkt aan aanpassingen van het te ontwikkelen plan voor Hart van de Meern. Ten opzichte van het MPR 2025 zal de fasering van de kosten en de baten hierdoor enkele jaren opschuiven. Het aangepaste Stedenbouwkundig Programma van Eisen Hart van De Meern Zuidoost kwadrant hebben wij vrijgegeven voor inspraak. Door de voorgestelde aanpassingen aan het plan wijzigt het geprognosticeerd resultaat van de grondexploitatie: de programmawijziging leidt tot lagere grondopbrengsten. Hiertegenover staat een bijdrage vanuit de reserve betaalbaar wonen (3e tranche) en verkoop van eigen vastgoed. Besluitvorming over het SPvE wordt in de raad verwacht in Q1 2026. Kern/Centrumplan Vleuten
67
De stand van de grondexploitatie Kern/Centrumplan Vleuten zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel. Het project is nagenoeg afgerond. Momenteel wordt een project voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap voorbereid. De uitgifte wordt in 2026 verwacht. Daarnaast wordt in 2026 een zelfbouwkavel uitgegeven. De verwachting is dat de grondexploitatie zich neutraal ontwikkelt. BEFU De stand van de grondexploitatie BEFU zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel. Op het BEFU-terrein zijn eind vorig jaar 135 tijdelijke woningen opgeleverd en verhuurd door de woningcorporatie. Het woonrijp maken is medio dit jaar afgerond. We verwachten voor de jaarschijf 2025 geen grote verschuivingen in de kosten en opbrengsten en dus ook niet in het geprognosticeerd eindresultaat van de grondexploitatie BEFU. Isotopenweg De stand van de grondexploitatie Isotopenweg zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel. We constateren momenteel geen wijzigingen en de vastgestelde grondexploitatie geeft daarmee een actueel beeld. Oudenrijn West De stand van de grondexploitatie Oudenrijn West zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel. Wel kan de grondexploitatie onder druk komen te staan bij de uitgifte van de laatste kavel Beefland. Op deze kavel bevindt zich een hoofdtracé van kabels. Wij doen onderzoek naar de gevolgen hiervan.
Daarnaast wordt aanvullend archeologisch onderzoek uitgevoerd met mogelijke risico’s voor de uitgifte van dit kavel. Bij het MPR 2026 doen wij een voorstel om eventuele negatieve uitkomsten van de onderzoeken op te vangen. Gebiedsontwikkeling Merwedekanaalzone De ontwikkeling van de Merwedekanaalzone bestaat uit de ontwikkeling van deelgebied 4, 5 en 6. Deze gebieden kennen elk een eigen financiële dynamiek. Daarnaast zijn er overkoepelende financiële stromen op het niveau van de Merwedekanaalzone als totaal ten behoeve van de deelgebieden. Dit is in samenhang beschreven in het financieel kader Merwedekanaalzone. In het MPR 2025 hebben we de geactualiseerde stand van het financieel kader gepresenteerd. In deze paragraaf gaan we in op de actuele stand van de grondexploitaties van deelgebied 4 en 5. Daarnaast gaan we in op de actuele ontwikkelingen en risico’s. Over de Merwedekanaalzone deelgebied 5 rapporteren wij ook in het kader van de Regeling Risicovolle Projecten. In het najaar bieden wij de voortgangsrapportage Merwede fase 1 aan de raad aan. Merwedekanaalzone: actief grondbeleid Merwedekanaalzone deelgebied 4 Defensieterrein De stand van de grondexploitatie Merwedekanaalzone deelgebied 4 zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel.
De aanleg van de VRI voor de ontsluiting van het plangebied schuift door naar 2026, waardoor een deel van de geraamde kosten in jaarschijf 2025 voor planontwikkeling, VAT en woonrijp doorschuiven naar 2026. In 2025 zijn saneringskosten gemaakt die gepland waren voor 2027. Er zijn enkele mijlpalen geweest, waaronder de oplevering van 3 bouwblokken met openbare ruimte (inclusief aansluiting met Villa Jongerius en een deel van het defensiepark). Verder zal het terrein rondom de warmtebuffer van Eneco eind 2025 worden aangelegd. Verdere voortgang zien we bij de 1e paal Toren 1 (begin 2025, mede dankzij 4e Tranche Utrechtse Aanpak). Ook wordt verder gewerkt aan de planvorming en het aanvragen van omgevingsvergunningen voor Toren 2, blok 4 en blok 6.
68
Merwedekanaalzone deelgebied 5 Merwede: OPG en Busstalling De stand van de grondexploitatie Merwedekanaalzone deelgebied 5 Merwede zoals gepresenteerd in het MPR 2025 is nog actueel. We zien wel dat de in jaarschijf 2025 begrote gemeentelijke bijdrage voor bovenwijkse voorzieningen verschuift naar 2026, omdat deze is gekoppeld aan de uitgifte van Blok 3. Daarnaast schuift een deel van de in jaarschijf 2025 geraamde bijdrage aan het mobiliteitsconcept door naar latere jaren. Bij de actualisatie van de grondexploitatie bij het MPR 2026 stemmen we de fasering hiervan af op de meerjarenbegroting van het mobiliteitsbedrijf, de betaalschema’s van parkeergarages en de bouw van het bezoekers-fietsparkeren. We zien een aantal ontwikkelingen die het resultaat van de grondexploitatie onder druk zetten, zoals de mogelijk lagere grondopbrengsten als gevolg van hogere bouwkosten en toenemende kosten vanwege duurdere verwervingen c.q. inpassingen. Sinds het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden op 11 december 2024, is gestart met de bouw van Blok 12 (maart 2025) van fase 1. We verwachten ook dat de blokken 1a, 2a, 4, 8, 9 en 13 starten in 2025. De gebouwen van de Alchemist zijn opgeleverd en we werken verder aan het door ons gekozen scenario voor de gebouwen K en A (behoud respectievelijk sloop).
We vangen de kosten en de gemiste huuropbrengsten op in de grondexploitatie (reeds voorzien bij het MPR). Momenteel wordt op en rond het OPG-terrein overlast ervaren. Wij zoeken momenteel naar oplossingen om dit aan te pakken. Met betrekking tot fase 2 zetten we stappen om te komen tot besluitvorming. We starten nu met het monitoren en evalueren van fase 1 om de aanwezige kennis en ervaring te benutten. Voor de ontwikkeling van fase 2 is het Stedenbouwkundig Plan uit 2021 het uitgangpunt. We gebruiken de geleerde lessen uit fase 1 en de actualisatie van de onderzoeken voor het opstellen van een Nota van Uitgangspunten voor fase 2. De Nota van Uitgangspunten voor fase 2 bieden wij in het najaar ter besluitvorming aan. Te zijner tijd vragen we de gemeenteraad om de benodigde wijziging van het Omgevingsplan vast te stellen. Merwedekanaalzone deelgebied 6 In september 2022 heeft de gemeenteraad de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) op de oostkant van deelgebied 6 gevestigd. Dit voorkeursrecht is van belang om regie te kunnen blijven voeren op de transformatie ambities in dit gebied. Het vestigen van het voorkeursrecht heeft per medio 2025 geleid tot 3 aankopen. Op 17 juli 2025 heeft de gemeenteraad het Omgevingsplan voor fase 1 van deelgebied 6 vastgesteld. Hiermee behoudt de gemeente Utrecht het voorkeursrecht.
Bij het Omgevingsplan hebben wij ook een voorstel voorgelegd voor het vrijgeven van een aanvullend voorbereidingskrediet voor o.a. het opstellen van beleidsregels en het beeldkwaliteitsplan. Merwedekanaalzone: faciliterend grondbeleid Bouw- en woonrijpmaken Merwede De gemeente is op verschillende plekken begonnen met het bouwrijpmaken. De ontvangsten van de bijdragen van de marktpartijen voor deze kosten lopen op schema. De kostenraming bij het VO-IP liet zien dat deze past binnen de beschikbare dekking binnen het financieel kader (bijdragen bouw- en woonrijp maken van de marktpartijen en de gemeente (onderdeel grondexploitatie). We werken aan een DO inrichtingsplan voor de openbare ruimte van fase 1. Richting het MPR 2026 actualiseren we de ramingen voor de openbare ruimte op basis van het DO-IP, waarbij we ook de fasering van de werkzaamheden en tijdelijke maatregelen nader beschouwen. Bij het bouwrijpmaken zien we een toenemend risico op vertragingen als gevolg van noodzakelijke werkzaamheden in de ondergrond, zoals archeologie en kabels en leidingen. Bovenwijkse voorzieningen Merwede
69
Bij de ontwikkeling van Merwede hoort een pakket aan bovenwijkse voorzieningen. Deze investeringen worden deels door de ontwikkelende (private) partijen (markt en gemeente) bekostigd in de vorm van bijdragen bovenwijks (betalingen lopen op schema) en deels door de gemeente vanuit haar publieke rol. Binnen het pakket aan maatregelen zijn er voor- en nadelen die vooralsnog passen binnen het totaal aan dekkingsmiddelen. We hebben in 2020 een subsidie ontvangen voor de eerste fase van Merwede op basis van het Besluit Woningbouwimpuls 2020. De realisatie van een deel van de bovenwijkse voorzieningen is gekoppeld aan de oplevering van het eerste cluster van woningen. De planning van de realisatie van de bovenwijkse voorzieningen en eerste oplevering zijn nog altijd passend. In 2025 af te sluiten grondexploitaties Wij verwachten in 2025 geen grondexploitaties af te sluiten. In 2025 geopende en te openen grondexploitaties Wij verwachten in 2025 aan de raad een voorstel voor te leggen tot het openen van een grondexploitatie voor Overvecht Centrum fase 1 en 2 behorende bij de vaststelling van het Masterplan Overvecht Centrum. Daarnaast werken wij aan een grondexploitatie voor Galgenwaard. Naar verwachting zal deze na de jaarwisseling ter vaststelling aan de Raad worden aangeboden.
Tevens verwachten wij in 2026 een grondexploitatie ten behoeve van de ontwikkeling Merwedekanaalzone Deelgebied 6 Fase 1 aan de raad te kunnen voorleggen. 5. Risicoparagraaf gemeentelijke grondexploitaties Conform de nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen actualiseren en beoordelen wij twee keer per jaar de risicoanalyse. De risicoanalyse is opgedeeld in generieke risico’s en project specifieke risico’s. De geïnventariseerde generieke risico’s hebben zich niet voorgedaan en leidden daarmee niet tot een financieel effect op de grondexploitaties. De in het MPR 2025 geïnventariseerde risico’s blijven actueel voor het komende half jaar. Ook zijn de project specifieke risico’s geactualiseerd. Deze risico’s blijven ongewijzigd ten opzichte van het in het MPR 2025 vastgestelde risicoprofiel. Risico’s op projectvertraging vanwege de problematiek rondom netcongestie (inclusief het effect op de plankosten) zijn nog steeds actueel.
Reserve Grondexploitatie In het MPR rapporteren wij jaarlijks over de stand van de reserve grondexploitaties. Binnen deze reserve is financiële ruimte bestemd voor plankosten in de voorbereidingsfase van actief en faciliterend grondbeleid. Deze ruimte is op dit moment volledig bestemd als achtervang voor lopende planvoorbereiding. In deze peilstok stellen wij voor een alternatieve dekking te bestemmen als achtervang voor het opvangen van plankosten (zie hierna kredietaanvraag Einsteindreef). Bij het MPR 2026 leggen wij een voorstel voor om deze reservering voor achtervang financieel-technisch over te hevelen naar de reserve grondexploitatie. Kredietaanvraag Einsteindreef Aanleiding De eigenaar en initiatiefnemer van het kantoorpand Einsteindreef 101-139 heeft de gemeente verzocht mee te werken aan een transformatie van dit kantoorpand naar de functie Wonen, met werken in de plint/op de begane grond. Het pand heeft circa 10 jaar een tijdelijke woonfunctie gehad, afwijkend van de vigerende bestemming. Dit kan niet meer worden verlengd. Daarom heeft de initiatiefnemer verzocht of het pand een permanente woonbestemming kan krijgen. Hiervoor is 70
inmiddels een concept-bouwenvelop gereed. Eind 2025 wordt de bouwenvelop vastgesteld door het college. Het initiatief bestaat uit twee onderdelen: Perceel B: het transformeren en het optoppen van het noordelijke deel van het gebouw (circa 2/3 edeel), hierin zijn reeds circa 107 tijdelijke woningen gerealiseerd. Deze tijdelijke woningen blijven deels gehandhaafd en er worden nieuwe woningen gebouwd. Daarnaast is in de plint ruimte voor werken en (maatschappelijke) voorzieningen en inpandig fietsparkeren. Perceel A: het slopen van het zuidelijke deel van het gebouw (ca. 1/3e-deel), en op deze plek realiseren van nieuwbouw van woningen, met werken en (maatschappelijke) voorzieningen in de plint en inpandige parkeervoorzieningen. De initiatiefnemer ziet af van de sloop-nieuwbouw en wil perceel A overdragen aan de gemeente (het betreft een voortdurend erfpachtrecht met aflopende canon). De gemeente heeft een financiële analyse uitgevoerd van de sloop-nieuwbouw en geconcludeerd dat deze ontwikkeling financieel haalbaar is. De gemeente is bereid om perceel A over te nemen van de initiatiefnemer en de nieuwbouw zelf te realiseren via een tender. In de reserve grondexploitatie zijn middelen bestemd die tot aan het openen van de grondexploitatie als achtervang voor de gemaakte (plan)kosten kunnen dienen. De middelen in deze reserve zijn volledig bestemd.
In deze peilstok stellen wij voor om de reserve Ruimtelijke Ontwikkelingsprojecten, onderdeel knelpuntenvoorziening, als achtervang in te zetten. Dit onderdeel is nog niet volledig bestemd. Voorstel Wij stellen voor om een voorbereidingskrediet van 200.000 euro beschikbaar te stellen voor het maken van een omgevingsplanwijziging en het opstarten van de tender voor herontwikkeling van de locatie (perceel A) aan de Einsteindreef 101-139 en hiervoor de reserve Ruimtelijke Ontwikkelingsprojecten (onderdeel knelpuntenvoorziening) als achtervang te bestemmen. Deze kredietaanvraag is opgenomen in hoofdstuk 2.7 Bijstellen investeringskredieten. Kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen Tweemaal per jaar rapporteren wij over het verloop van de reserve én voorziening Bovenwijkse voorzieningen casco van de stad. De bijdrages voor bovenwijkse voorzieningen vanuit gemeentelijke grondexploitaties worden gestort in de reserve grondexploitaties. De bijdrages vanuit private ontwikkelaars worden gestort in de voorziening bovenwijkse voorzieningen. Op dit moment zijn in lijn met onze verwachting nog geen bijdrages ontvangen. Sinds 1 januari 2024 maken wij wel afspraken met initiatiefnemers over bijdrages aan bovenwijkse voorzieningen casco van de stad. Wij informeren bij het MPR 2026 over het verdere verloop van deze reserve en voorziening.
We verwachten vanaf 2026 de eerste bijdrages te kunnen ontvangen.
Afgewogen actief grondbeleid In 2024 is de nieuwe Beleidsnota Grondbeleid 2024 door de raad vastgesteld. Bij het MPR en in de Peilstok rapporteren wij welke resultaten zijn bereikt met het afgewogen actief inzetten van ons grondbeleid instrumentarium: Wij hebben als gevolg van het reeds gevestigde voorkeursrecht op Deelgebied 6 Merwedekanaalkzone een anticiperende verwerving kunnen doen: • Vliegend Hertlaan 4-8 71
In 2023 en in 2024 heeft de gemeente reeds 2 percelen onder het gevestigde voorkeursrecht in Deelgebied 6 aangekocht. Met bovengenoemde aankoop aan de Vliegend Hertlaan 4-8 heeft de gemeente nu circa 40% van de grond in volledig eigendom. Wij hebben een anticiperende verwerving gedaan van: Een perceel ter hoogte van Rijndijk 23-27
6.3 Actualisatie reserve Ruimtelijke ontwikkelprojecten In dit hoofdstuk rapporteren we over de afwijkingen in de programmering van de reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (voorheen Investeringsimpuls RSU) op het lopende jaar. Op 1 januari 2025 bedroeg de stand van de reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten 34,4 miljoen euro. Op basis van de programmering (geheime bijlage bij het MPR 2025) zijn de uitgaven verdeeld over jaarschijven. In onderstaande tabel stellen wij op basis van de inzichten medio 2025 de geplande besteding in de jaarschijf 2025 bij. De afwijkingen ten opzichte van het MPR 2025 lichten we toe.
Onderdeel programmering
Geplande besteding 2025
Bijdrage aan gebieds- en vastgoedontwikkeling
3,7
Bijgestelde geplande besteding 2025 3,5
Kwaliteit van de openbare ruimte
5,2
4,8
-0,4
Ruimte voor Initiatief
0,4
0,4
0
Risicovoorziening kostenverhaal
0,2
0,2
0
Knelpuntenvoorziening
0,6
0,6
0
Verlaging begrote kasritme 25% (zie toelichting)
-2,5
-2,4
0,1
Totaal
7,6
7,1
-0,5
Afwijking
-0,2
In 2025 verwachten we 0,6 miljoen euro minder uit te geven aan bijdragen aan gebieds- en vastgoedontwikkeling en kwaliteit van de openbare ruimte: • Op diverse projecten zijn faseringsverschillen: in 2025 geraamde kosten schuiven door naar 2026 of in 2026 geplande kosten worden al in 2025 gemaakt. Per saldo neemt de besteding 2025 hierdoor af met 0,6 miljoen euro. • Voor 2025 houden we opnieuw rekening met een verlaging van het begrote kasritme met 25%. De begroting van de projecten uit de reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten wordt opgesteld op basis van de actuele uitvoeringsplanning. De ervaring leert dat de werkelijke besteding jaarlijks lager is dan begroot. Op basis van deze ervaring verlagen we het begrote kasritme jaarlijks met 25%. Begroting en realisatie brengen we hiermee dichter bij elkaar en de voorspellende waarde van de begroting neemt toe. De verwachte onderbesteding in een jaar schuift door naar de uitvoeringsplanning voor het volgende jaar. Door de verlaging van de geplande besteding van 0,6 miljoen euro vermindert de verlaging van het begrote kasritme met 0,1 miljoen euro.
6.4 Actualisatie reservering betaalbaar wonen Reserve betaalbaar wonen Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van het gepresenteerde beeld in het MPR 2025.
72
6.5 Voortgang woningbouw 100+ Bijlage voortgang woningbouwprojecten 100+ MPR 2025 In de voortgang woningbouwprojecten 100+ lijst houden we de voortgang van de woningbouwprojecten met meer dan 100 woningen bij. In algemene zin zien we dat de marktomstandigheden en de netcongestie een risico vormen op vertraging in projecten. Peilstok MPR 2022
Bijlage MPR 2025 Voortgang woningbouwprojecten 100+ Gebied
Projectnaam
Centrum
Kruisvaartkade MRP/Danube
Centrum, stationsge bied
Beurskwartier 1
Ontwikkelaar
Fase Voorbereidin g
Aantal
2023
Peilstok 2023
MPR 2024
Peilstok 2024
MPR2025
Peilstok 2025
bezwaar-
peildatu peildat peildatum 1-7- peildatum 1-2- peildatum 1-7- peildatum 1-2- peildatum 1-7-
of
m 1-7- um 1- 2023
beroepspr
2024
2024
2025
2025
ocedure
2022
2-2023
start
start start oplev start
oplev start
oplev start oplev start
opleve Toelichting van de
woningen bouw bouw bouw ering bouw ering bouw ering bouw ering bouw ring 565
Lopende
2023
2023
2024
2027
2025
2028/ 2029
2025
2028/ 2029
2025
2030
2025
2030
vertraging Beroepen zijn recent
Nee
ingetrokken Ja
Gemeente
Ontwerp
2.500
2024
2024
2025
2032
2027
2034
2027
2034
2027
2034
2027
2034
De bouw heeft geruime tijd
nee
stilgelegen door een financieel-juridisch conflict tussen opdrachtgever De Lelie Vastgoed (DLV) en Centrum,
Amrath Galaxy
stationsge Tower (hotel + Amrâth bied
woningen)
bouwer Ballast Nedam (BN). Uitvoering
317
2018
2018
2018
Nb
2018
Nb
2018
Nb
2018
Nb
2018
Nb
De bouwvoorbereidingen worden opgestart en in de komende periode wordt bekeken wat er nodig is om de bouw te voltooien en hoe lang dit gaat duren.
73
Het project start in 2025 met nee de herstructurering van de openbare ruimte. De start bouw van de woningbouw kan pas plaatsvinden als de
Centrum, stationsge Lombokplein
Gemeente
Ontwerp
360
2024
2024
2024
2031
2025
2031
2025
2031
2028
bied
Vanaf 2031
2028
Vanaf
weg is verlegd. De data die
2031
in de voorgaande jaren is opgenomen was de start van het project en niet van de woningbouw. De geplande start van de woningbouw is 2028. In 2024 is gestart met de
nee
bouw van woningen. De Centrum, stationsge bied
aanleg van de tram Smakkelaarsp ark
Lingotto
Uitvoering
167
2020
2020
2020
2026
2020
2027
2020
2027
2024
2028
2024
2028
overkluizing is in 2020 gestart. Door marktomstandigheden heeft dit project vertraging opgelopen.
Centrum, stationsge bied Centrum,
n
Centrum, stationsge bied
Initiatief
1000
2031
2040
2031
2040
Definitie
645
2030
2033
2030
2033
Hojel I CD
stationsge Graadt van bied
nee
Jaarbeursterrei
nee Athora
Roggenweg Start bouw is vertraagd, er is nee Rabo/Matserte rrerien
Rabobank
Ontwerp
145
2026
2026
2027
2028
2026
2028
2026
2028
2027
2028
2027
2028
meer tijd nodig vanwege afstemming tussen Matserterrein en Ondaatje.
74
De oplevering staat nog wel op eind 2028 gepland. Project vertraagd vanwege
ja
beroepsprocedure tegen Leidsche Rijn
Groenewoud
Loostad
Ontwerp
1.500
2025
2025
2025
2035
2025
2035
2025
2035
2026
2036
2027
2037
bestemmingsplan Groenewoud en (procedure rondom) benodigde ontheffing hazen
Leidsche Rijn Leidsche Rijn
Centrum Noord Hoogbouwkav el
BPD,
Op dit moment wordt
Stadswaarde,
gewerkt aan het Voorlopig
Koopmans Bouwgroep (TBI)
Ontwerp
1.015
2024
2024
2025
2031
2026
2031
2026
2031
2027
2032
2027
2032
Centrum Oost
Rijn
bouwblok G11
Ontwerp.
en J.P. van Eesteren (TBI)
Leidsche Rijn Leidsche
Nee
Wonam, Mitros
Uitvoering
264
2023
2024
2024
2027
2024
2027
2024
2027
2024
2027
2024
2027
Uitvoering
163
2022
2023
2024
2027
2025
2028
2025
2028
2025
2028
2025
2028
In aanbouw
Nee
In aanbouw
Nee
Aanvraag
Nee
+ G12 Leidsche Rijn
Leidsche Rijn
Leidsche Rijn Centrum Oost Heijmans bouwblok F12
Leidsche Rijn Centrum Oost SBB bouwblok I5
omgevingsvergunning is Voorbereidin g
144
2023
2024
2024
2026
2025
2027
2025
2027
2025
2027
2026
2028
ingediend. Kans is reëel dat project vertraagd door mogelijke bezwaren op vergunningverlening.
Leidsche Rijn
Leidsche Rijn Centrum Oost Vorm bouwblok:
Bouwblok G13, F11a en Uitvoering
139
2023
2023
2023
2026
2023
2026
2023
2026
2023
2026
2023
2025
Nee
G15a worden in 2025 opgeleverd.
75
G13, F11a en G15a Leidsche Rijn
Leidsche Rijn
Leidsche Rijn
Leidsche Rijn
Leidsche Rijn Centrum Oost, Cazas
Uitvoering
247
2023
2023
2023
2026
2023
2026
2023
2026
2023
2026
2023
In aanbouw
Nee
Er loopt een
Ja
2026
bouwblok E9 Leidsche Rijn Centrum Kern ASR / Vesteda bouwblok D4 Leidsche Rijn Centrum Kern ASR / Vesteda bouwblok E4 Leidsche Rijn
Voorbereidin g
Voorbereidin g
187
2022
2024
2024
2027
2025
2028
2025
2028
2027
2029
2027
2029
bezwaarprocedure tegen de vergunning. Er loopt een
184
2022
2024
2024
2027
2025
2028
2025
2028
2027
2029
2027
2029
Ja
bezwaarprocedure tegen de vergunning. In aanbouw
Nee
Terwijde
Vertraging door wisseling
Nee
bouwveld E,
van corporatie en weer terug.
Centrum Kern bouwblok E5
Leidsche
winkelcentrum
Rijn
(locatie huidige
Dura Vermeer / Bo-ex
Bo-Ex, Habion
Uitvoering
Ontwerp
152
160
2023
2023
2023
2024
2023
2024
2026
2026
2023
2024
2026
2026
2023
2025
2026
2027
2023
2026
2026
2028
2023
2026
2026
2028
tijdelijke
Deel van de procedure moet opnieuw + aannemersselectie.
school) Leidsche Rijn
Er loopt een Papendorp
ntb
Ontwerp
2.000
2025
2026
2026
2036
2025
2035
2027
2037
2027
2037
2027
2037
Ja
beroepsprocedure tegen bestemmingsplan Papendorp Eind 2024 is het
Nee
bestemmingsplan (na
Merwedek anaalzone
Merwede
(deelgebied 5), ontwikkelaars en Ontwerp fase 1
vertraging in de procedure bij
Gemeente,
eigenaren
4.250
2023
2023
2024
2031
2024
2031
2024
2031
2025
2031
2025
2031
de Raad van State) onherroepelijk geworden en is er een oplossing voor netcongestie gevonden door ondertekening van een
76
zogenaamd groepscontact. Begin maart jl. is gestart met de bouw van het eerste bouwblok.
Er wordt gewerkt aan een
Nee
Nota van Uitgangspunten voor fase 2. Daarna wordt het omgevingsplan opgesteld. Merwede fase 2 start in 2031. Reden van
Merwedek anaalzone
Merwede
doorschuiven is dat a)
Gemeente,
(deelgebied 5), ontwikkelaars en Ontwerp fase 2
1.750
n.v.t.
2028
2028
2033
2028
2033
2028
2033
2029
2033
2031
2035
eigenaren
voorbereiding omgevingsplan wordt opgepakt nadat NvU is vastgesteld en b) dat selectie van ontwikkelaars plaatsvindt nadat 1e cluster fase 1 wordt opgeleverd (inc monitoring parkeren en mobiliteit gereed).
Merwedekana Merwedek anaalzone
Nee
alzone deelgebied 4:
BPD / Woonin
Uitvoering
950
2020
2020
2020
2028
2020
2029
2020
2029
2020
2029
2020
2029
voormalig Defensieterrein Explorius Kögllaan
Vastgoedontwikk
Noordoost 26/Manegelaa eling i.s.m. n
Het opstellen van de
Nee
wijziging omgevingsplan kost Ontwerp
193
2024
2024
2024
2026
2025
2026
2025
2027
2025
2028
2026
2028
meer tijd dan gepland,
Woonin en
daarom is de start bouw
SGW.nl
verplaatst van eind 2025
77
naar begin 2026, mits er geen beroep bij de Raad van State wordt aangetekend. Nieuw
Nee
Buurland Noordoost (Lauwerecht:
Woonin
Uitvoering
285
2023
2024
2024
2026
2024
2026
2025
2026
2025
2027
2025
2027
complex 2 en 4) Deelgebied 2 t/m 4 telt 1.021 Nee woningen. Deelgebied 4 telt circa 535 woningen. Start 2e Daalsedijk Noordwest Wisselspoor,
bouw is 2023– oplevering Synchroon
Uitvoering
1.021
2023
2023
2023
2030
2023
2030
2023
2030
2023
2030
2023
2030
deelgebied 2-4
eerste woningen eind 2025 met doorloop in 2026. De resterende deelgebieden (2 en 3) bestaan uit circa 480 woningen. Woonblok 1, 2A, 3 en 4
Nee
opgeleverd en bewoond. Woonblok 2B (12 grondgebondenwoningen Noordwest
Omloop/Laan van Chartroise
Woonin
Uitvoering
285
2022
2022
2022
2025
2022
2025
2022
2026
2022
2026
2022
2026
start bouw februari 2026, oplevering augustus 2026. Daarna herinrichting openbare ruimte. Oplevering openbare ruimte eind 2026.
Het risico op vertraging door Nee Noordwest
Sportpark
Gemeente
Zuilense Vecht Utrecht
Ontwerp
300
2024
2025
2025
2028
2026
2029
2026
2029
2026
2029
2026
2029
Stikstof en netcongestie zijn opgelost en zorgen niet langer voor vertraging.
78
Noordwest
Noordwest
Van Heukelomlaan Zwanenvechtla an
Woonin
Definitie
190
2025
2025
2025
2027
2025
2027
2025
2027
2025
2027
2026
2028
Woonin
Ontwerp
400
n.v.t.
n.v.t
n.v.t
n.v.t
n.v.t
n.v.t
n.v.t
n.v.t
2028
2030
2028
2030
Ontwerp
470
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
2026
2028
2027
2029
2027
2029
2027
2029
De wijziging van het
Nee
De Kwekerij Oost
Nee
Omgevingsplan is vertraagd
Nee
(KPN Campus) SSH/Jebber 4 (ontwerp) Galgenwaard
Nee
Onroerend Goed Gebiedsontwik B.V., Oost
keling
Herculestoren
Galgenwaard
C.V. en
Definitie
1.000
2025
2025
2025
2030
2026
2031
2026
2031
2027
2033
2027
2033
Ontwerp
118
2024
2024
2024
2025
2026
2027
2026
2028
2027
2029
2027
2029
Definitie
307
2023
2023
2024
2026
2025
2027
2025
2027
2025
2027
2025
2027
Definitie
197
2026
2028
2026
2029
Definitie
2.000
2029
2039
2029
2039
n.t.b.
n.t.b.
gemeente Utrecht Herontwikkelin Oost
g Pieter Baan
Nee Loostad
Centrum Overvecht Ivoordreef
Overvecht
Einsteindreef 101-139
Bo-Ex, Amvest en ERA Contour City Pads
Nee
Nee
Gebiedsontwik Gemeente Overvecht keling Centrum Utrecht i.s.m. Overvecht
Overvecht
P&R Overvecht
USP/Rijns Archimedeslaa weerd
n 16
Nee 2027
2027
2028
2036
2028
2036
2028
2036
marktpartijen Nader te bepalen, er wordt ntb
Definitie
Nee
een tender opgestart, nadere project informatie volgt.
KWP
Definitie
1.539
n.t.b.
2025
2026
2030
2026
2030
2026
2030
2028
2031
2028
2031
Nee
79
USP/Rijns weerd
High Five
SSH
Uitvoering
921
2023
2023
2023
2026
2023
2026
2023
2026
2023
2025
2023
Nee
2026 Planvoorbereiding inclusief
Nee
uitwerking en contractvorming, detaillering Vleuten-De Meern
Haarrijn
ntb
Ontwerp
683
2023
2024
2024
2030
2024
2030
2025
2031
2026
2032
2026
2032
en constructieve doorrekeningen van (grotendeels) houten woningen kost meer tijd dan traditioneel bouwen.
Kloosterweide Vleuten-De Meern
Nee Kloosterweide
Hindersteinlaa B.V.
Definitie
176
2023
2024
2025/ 2026
2030
2025/ 2026
2030
2026
2030
2027
2031
2027
2031
n De Ontwikkelaar bouwt op dit Nee moment aan drie bouwblokken die in 2026 worden opgeleverd. Daarnaast worden in 2025 naar verwachting voor twee andere bouwblokken een
West
Cartesiusdrieh MRP / Ballast
Voorbereidin
oek, fase 2-6
g/ontwerp
Nedam
vergunning aangevraagd. De
2.550
2023
2023
2023
2029
2023
2030
2023
2031
2023
2031
2023
2031
huidige marktomstandigheden hebben voornamelijk invloed op de koopwoningen die in deze fase worden gerealiseerd. De ontwikkelaar merkt dat de markt, vooral voor het hogere segment, ingewikkelder is
80
geworden. De deelgebieden bestaan echter ook deels uit vrijesector huur (contracten met belegger reeds gesloten) en sociale huur, waarin de marktomstandigheden minder effect hebben. In de afgelopen maanden is een aantal contracten met beleggers gesloten waardoor de financiële zekerheid voor de ontwikkelaar is vergroot. Thomas a West
Nee
Kempisplantso Mitros/Portaal
Uitvoering
349
2024
2024
2025
2026
2025
2027
2025
2027
2025
2027
2025
2027
en Op dit moment lopen
Nee
gesprekken tussen de initiatiefnemer en de gemeente over een haalbaar en betaalbaar plan. Parallel daaraan zitten we in een
West
Ravellaan Noord
proces van de De Waal
Definitie
400
2024
2025
2025
2028
2026
2029
2026
2029
2027
2029
2027
2030
prijsvaststelling als onderdeel van de Wet Voorkeursrecht Gemeenten. Dit draagt bij aan de vetraging. Er wordt toegewerkt naar een SPvE danwel uitoefening van de WVG.
81
Zuid
Brennerbaan 106
Portaal
Definitie
200
2025
2025
2025
2028
2026
2028
2026
2028
2027
2029
2027
Nee
2029
VORM
Zuid
Briljantlaan 11 - 15
Nee
Ontwikkeling bv en DVP
Definitie
155
2030
2032
2027
2029
2027
2029
Planontwikkeling bv De onderhandelingen tussen Nee
Zuidwest
Livingstonelaa n 609
Slokker
de ontwikkelaar en afnemer
Vastgoed BV en Ontwerp
569
2024
2024
2024
2026
2025
2027
2025
2027
2025
2027
2026
2028
Synchroon
van de studentenwoningen hebben langer geduurd dan voorzien.
Krachtstation en Zuidwest
wisselstrook herontwikkelin
Het komen tot een financieel Nee Krachtstation Beheer B.V.
haalbare ontwikkeling neemt Definitie
640
2024
2025
2025
2029
2025
2029
2026
2029
2026
2029
2027
2030
meer tijd in beslag dan voorzien.
g Het proces om te komen tot
Nee
een getekende anterieure
Zuidwest
Reitdiepstraat Bo-Ex
Ontwerp
154
2023
2024
2024
2026
2025
2027
overeenkomst is vertraagd 2025
2027
2025
2027
2026
2028
o.a. als gevolg van het plan van het kabinet om de huren voor sociale huurwoningen te bevriezen.
Zuidwest
Veilingstraat 10 Marco
Zuidwest
Pololaan 111117
Ten Brinke
Vertraging als gevolg van
Vastgoedontwikk Ontwerp
105
2023
2024
2024
2026
2025
2027
2025
2027
2025
2027
2026
2028
eling MPL Real Estate b.v.
Ja
beroep tegen het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan is
Ontwerp
240
2023
2024
2024
2026
2024
2026
2025
2027
2025
2027
2026
2028
Nee
onherroepelijk. Vertraging is het gevolg van het vinden
82
van een belegger die de woningen afneemt. Lomanlaan Zuidwest
103-105 'De
Nee Woonin
Uitvoering
215
2023
2023
2023
2025
2024
2026
2024
2026
2024
2026
2024
2026
Huys te Voorn
Uitvoering
200
2023
2023
2023
2025
2023
2025
2023
2025
2023
2025
2023
2025
Zusters' Zuidwest
Beneluxlaan 901
Het komen tot een financieel Nee
Bo-Ex, Dura Zuidwest
J.C. Maylaan
Nee
Vermeer en MPL Definitie
ntb
n.v.t.
n.v.t.
2026
2028
2027
2029
2027
2029
2027
2029
2028
2030
Real Estate
haalbare ontwikkeling neemt meer tijd in beslag dan voorzien. Het komen tot
Nee
overeenstemming over een
Zuidwest
Winkelcentrum Nova
gezondheidscentrum in het Urban Interest
Definitie
425
n.v.t.
n.v.t.
2026
2028
2027
2029
2027
2029
2027
2029
2027
2030
winkelcentrum heeft tijd gekost. Inmiddels zijn de afspraken gemaakt en is gestart met de NvU.
83
Bijlage 1. Planning uitvoering coalitieakkoord We geven in de Tweede bestuursrapportage 2025 op hoofdlijnen inzicht in de planning voor het uitvoeren van het coalitieakkoord voor de periode tot 2027, voor zover die planning nu bekend is. We beschrijven globaal de belangrijkste mijlpalen en in welk jaar en kwartaal we verwachten deze mijlpalen aan de Raad aan te bieden. We hanteren daarvoor de indeling van het coalitieakkoord, voor herkenbaarheid en aansluitend op de vraag vanuit de Raad. Dit overzicht is niet uitputtend en geen opsomming van alles wat we doen. Het bevat alleen de grootste zaken die volgen uit de ambities die in het coalitieakkoord expliciet beschreven zijn en de ontwikkelingen per beleidsterrein. De mijlpalen die reeds zijn behaald in Q1 en Q2 2025 maken geen onderdeel meer uit van dit overzicht. Onderdeel Contact maakt de stad Eerste evaluatie beleidsnota Samen stad maken Raadsbrief initiatievenfonds 1. We maken ons hard voor kansengelijkheid 1.1 Wijk- en Raadsbrief voortgang buurtaanpak uitvoeringsprogramma Buurt- en wijkgericht werken Voortgang Samen voor Overvecht 1.3 Arbeidsmarkt Nieuwe subsidieregeling Werk naar Werk (opvolger fonds Mismatch) 1.8 Jeugd Raadsbrief Uitgangspuntennotitie jongerenwerk 2.
We pakken de woningnood aan 2.2 Monitoring versnelling UPP en Gebiedsontwikkeling aanbevelingen verkenner voor samenwerking markt-gemeente 2.3 Bereikbaarheid Uitvoeringsplan Klimaatneutrale mobiliteit Plan van Aanpak Voetgangersnetwerk Besluit over de eerste onderdelen van het OV-wiel met spaken (MIRT-verkenning OV en wonen) 3. We gaan de klimaatcrisis tegen 3.1 Energie en Uitvoeringsplan OvervechtKlimaat Noord aardgasvrij Verdere uitvoering bestrijden energiearmoede
Huidige planning
Oorspronkelijke planning
Q1 2026 Jaarlijks
Geen Jaarlijks
Jaarlijks
Jaarlijks vanaf 2025
Jaarlijks
Jaarlijks
Q2 2026
2023
Q1 2026
2025
2025
2025
Q4 2025
Q4 2023
Q1 2026
2023
Q4 2025
2024
PM
Q4 2023
Jaarlijks
2023
84
Klimaatvisie (incl. zoekgebieden duurzame energie) 3.2 Groen en Omgevingsplanregels klimaatbestendige klimaatadaptatie en water leefomgeving (samenhang met invoering omgevingswet) Beleidsnota Ondergrond 3.3 Milieu en Uitvoeringsprogramma circulariteit emissieloos vervoer (incl. transitieplan tankstations) 4. We werken aan een levendige en leefbare stad 4.1 Lokale economie Rapportages ROM (Jaarplan en Jaarverslag) Grootschalige evenementenlocatie 4.3 Cultuur en Uitvoeringsnota Erfgoed cultuurparticipatie: Uitvoering 4.4 Sport, spelen en Realiseren diverse nieuw bewegen openbare sport- en beweegvoorzieningen, toevoegen sportvelden en capaciteit i.r.t. ruimtelijke ontwikkelingen Oplevering zwembad Leidsche Rijn - Maximapark 4.5 Vastgoed Uitvoeringsprogramma Vastgoed 5. Uitvoering 5.1 Publieksdienst Voortgangsbrief dienstverlening verlening
Q4 2025
2024
Q4 2026
2023
Q3 2025 Q4 2025
2024 Q2 2023
Jaarlijks
Jaarlijks
Q4 2025
2025
2024-2026
2024-2026
2024-2029
2024-2026
2028-2029
2026
Jaarlijks vanaf 2025
Jaarlijks
Q4 2025
Jaarlijks
85
Bijlage 2. Budgetneutrale bijstellingen 211: Neutr. bijstel. onttrekking en storting Mutatie 29970
- Storting VA-reserve wijkcultuurhuis MWKZ
Bij de Voorjaarsnota 2022 en 2023 is de dekking voor de ontwikkeling en de exploitatie van het nieuwe wijkcultuurhuis Merwedekanaalzone geregeld. De verwachting is dat het wijkcultuurhuis eind 2028 of begin 2029 wordt opgeleverd. Het voorstel is om het budget dat is toegekend in de periode 2025-2028 in te zetten voor de bekostiging van de theaterinstallaties om zo tot een sluitende exploitatie van het wijkcultuurhuis te kunnen komen. Levendige en gezonde stad
Participatie Cultuur
Lasten
Incidenteel
2025
-150.000
Levendige en gezonde stad
Participatie Cultuur
Lasten
Incidenteel
2026
-140.000
Levendige en gezonde stad
Participatie Cultuur
Lasten
Incidenteel
2027
-630.000
Levendige en gezonde stad
Participatie Cultuur
Lasten
Incidenteel
2028
-180.000
Mutatie 30098
- Storting reserve gebruikersinvesteringen Cult. voorziening LR
Bij de Voorjaarsnota 2015 is besloten om structureel 3,7 miljoen euro beschikbaar te stellen voor de Culturele voorziening in Leidsche Rijn vanaf 2017. De oplevering van de culturele voorziening staat nu gepland voor 2028. In de jaren tot oplevering worden naast de ontwikkelkosten en het aanloopprogramma ook de kosten voor de gebuikersinvesteringen van Stichting Raum en DePlaatsmaker gefinancierd. De kosten voor de gebuikersinvesteringen zijn voorlopig geraamd op 5,4 mln. We stellen voor om vanuit het aanloopbudget 2025 een bedrag van 0,95 miljoen euro te storting in de reserve ‘gebuikersinvesteringen culturele voorziening Leidsche Rijn'. De totale omvang van de reserve komt hiermee uit op 3,78 miljoen euro waarmee een deel van de verwachte kosten voor de gebruikersinvesteringen in 2028 kunnen worden gefinancierd. Levendige en gezonde stad Mutatie 30132