Transcriptie VBF 05-06-2025

En mijn vraag aan de voorzitter van de commissie zou daarom zijn er alternatieven overwogen voor de planning van het vragenuur? En wat zijn de opties? Ik ben zelf niet een heel groot voorstander van om negen uur beginnen. Maar ja, als je iets wil, dan misschien het idee wat de ChristenUnie opperde. Dan het aantal interrupties. Ook daar is het een en ander over gezegd. Vier gratis interrupties per dagdeel, waarbij je dan drie keer mag doorvragen. En verder uit de spreektijd. Ook ik vind Vier wel heel summeer. Ik ben niet iemand die heel erg veel interrumpeert, maar ik vraag me eerlijk gezegd af of ik daar nu binnen blijf. Zeker bij grote principiële debatten. Daarnaast vindt de VVD het ook gewoon echt heel belangrijk dat het debat wel echt gevoerd blijft worden en dat we niet alleen maar allemaal onze spreekteksten gaan opdreunen. Dus ook hier best wel in lijn met de ChristenUnie. Wij hadden niet dezelfde oplossing. We dachten misschien kun je in plaats van vier gratis, waarbij je dan drie keer moet doorvragen, kun je dat gewoon los trekken. Dat je zegt je hebt twaalf interrupties en dan mag het ook dat je dus maar één interruptie plaatst en dat je hem daarna afkapt.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:50:21]: In het kader van de interrupties krijgt u nu een van mevrouw van der Wilt. Berdien van der Wilt (D66) [01:50:25]: Ja, misschien kom ik ook wel tot twaalf. Nee hoor, ik ben wel benieuwd. Dat laatste punt daar ben ik ook wel nieuwsgierig naar. Zou je nog kunnen kijken? Want niet iedereen maakt altijd een setje van drie. Dus daar heb ik ook over na zitten denken. Het maakt het ook wel meer misschien onoverzichtelijk. Dus dat is een risico. Ik ben nog wel benieuwd. Want in het voorstel staat natuurlijk ook dat je altijd meer interrupties mag doen. Maar dat ze dan gewoon uit je eigen sprektijd gaan. Hoe kijkt de VVD daar dan naar?

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:50:45]: Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

52

Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [01:50:47]: Ja, kijk, ik vind dat de spreektijden ook niet heel erg overhouden in de commissies. Wij hebben vaak nog wat over, maar soms gebruiken we ook alles. Dus ja, dat vind ik dan lastig, want ik denk juist bij de principiële debatten heb je je sprektijd gewoon nodig voor je inbreng. En dan denk ik niet dat je heel veel overhoudt om daar nog interrupties uit te doen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:51:05]: Mevrouw van der Wilt, tweede interruptie.

Berdien van der Wilt (D66) [01:51:07]: Ja, want volgens mij is het nu wel echt heel strak berekend dat als we het in die tijden willen redden, dan kun je gewoon niet met heel veel meer dan dat. Tenzij er een hele grote groep niet aanwezig is dan wel. Dus dat zou natuurlijk ook nog kunnen zijn. Dus volgens mij wordt het dan automatisch meer vergaderdagdelen. Hoe kijkt de VVD dan daarnaar?

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:51:22]: Mevrouw Meering.

Tess Meerding (VVD) [01:51:23]: Nou voorzitter, en daar is eigenlijk waarom ik het ook heb gezocht in niet zozeer het aantal interrupties uitbreiden, want daar zit dus inderdaad een moeilijkheid. Maar om dan te zeggen, je mag ook één interruptie plaatsen, het hoeft niet altijd een drietrapsraket te zijn. Ik denk dat dat ook soms het debat juist ten goede kan komen, dat je niet onnodig gaat doorvragen omdat je denkt, ja ik ben nou al begonnen aan deze interruptie.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:51:43]: Vervolgt u uw betoog.

Tess Meerding (VVD) [01:51:47]: Ja, in het nieuwe schema vanaf de nieuwe raad krijgt iedere commissie een dagdeel in plaats van een dag. En dat moet ertoe leiden dat we minder uitlopen. Echter, we hebben hier in onze Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

53

raad toch ook wel met regelmaat debatten die gewoon niet in één dagdeel passen. Het wonen debat afgelopen keer werd ook al genoemd. En ja, dat is dan bijvoorbeeld omdat het onderwerp heel groot is of heel erg urgent. Wij zien dit ook nog wel een klein beetje schuren. We hebben ook wel eens gehad dat we het debat hadden bijvoorbeeld over demonstraties. Waarbij partijen zeiden ja, we willen het echt nu afmaken. En dat we bijvoorbeeld tot twee uur s'nachts doorgingen. Ja, dat kan dan dus echt niet meer in dit voorstel. En ik ben benieuwd hoe de commissie daar tegenaan kijkt. Dan nog iets over de kruislinkse commissies in het nieuwe voorstel vanaf de nieuwe periode. Het werd net al gezegd, ook door de heer Zwanenberg, heel veel verschillende aantallen commissies. Bij de VVD-fractie was de vraag waarom moeten er vier commissies komen en kan het niet ook met drie? Nou, die vraag leg ik bij de commissie neer. We moeten daarnaast een keuze maken tussen drie of vier commissieleden. Ook de VVD zou voor vier kiezen, maar daar wil ik wel bij zeggen dat er ook nog een financiële afspraak aan vast zit die ook in het voorstel staat. Dat is voor ons de reden om dan voor vier te gaan. Dan tot slot nog een heel klein punt. En dat gaat over alle stemverklaringen doen aan het begin van de raad. Wij begrijpen eigenlijk niet zo goed welk probleem hiermee wordt opgelost.

Wat ons betreft gaat het om een minimale tijdsbesparing. Terwijl het voor de stad en voor journalisten niet duidelijker wordt welke stemverklaring nou bij welke motie hoort. We zijn benieuwd hoe andere fracties hierover denken.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:53:30]: Ik krijg twee interrupties. Eerst van GroenLinks mevrouw Fattal. Daarna van Utrecht nu de heer Bosch.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [01:53:36]: Ja, voorzitter. Ik ben ook niet per se getrouwd met het idee dat je het allemaal aan het begin doet. Schriftelijk is volgens mij ook verkend. Zou ik weer een goed idee vinden. Maar compromis, compromis. Maar het bespaart wel degelijk, denk ik, best wel veel tijd. Ik bedoel, we zitten soms echt anderhalf uur, twee uur lang te stemmen. Omdat fracties dezelfde stemverklaringen doen. Dan bij elkaar gaan aansluiten. Een stemverklaring doen die veel te lang is. Ik bedoel het is volgens mij niet heel makkelijk tastbaar te maken, maar ik denk echt dat je er minstens een half uur bij de stemmingen van af zou halen. Wat juist voor de stad en voor journalisten denk ik fijner is, omdat ze dan niet tot elf uur s'avonds hoeven te blijven zitten. Dat ziet het VVD volgens mij ook al, toch?

Tess Meerding (VVD) [01:54:08]: Nou, volgens mij gaat de stelling van mevrouw Fattal alleen op als je er dan dus vanuitgaat dat er veel minder stemverklaringen komen. En ik vind dat... Ik weet niet of ik dat helemaal de juiste drijfveer vind. Want dan is dus de drijfveer... Ja, als iedereen het aan het begin moet doen dan denken heel veel fracties vast, laat maar zitten. En dan zijn we sneller klaar. Terwijl ik persoonlijk

Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

54

stemverklaringen nog best een waardevol middel vind. Maar goed, als ik geen steun heb op dit punt dan blijft het in het voorstel staan en dan is het zoals het is.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:54:35]: Gaat u verder met uw betoog?

Tess Meerding (VVD) [01:54:40]: Nee, alleen nog een allerlaatste zin. En dat was dat we het inderdaad ook belangrijk vinden om dit goed te blijven evalueren. Dus we kijken uit dan ook naar een evaluatie uiteindelijk.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:54:48]: Meneer Van Steeg.

Bert van Steeg (CDA) [01:54:50]: Ja, voor het punt van de stemverklaring. Ja, sorry voorzitter. Maar het valt qua tijd echt mee. Voor het punt van de stemverklaring ben ik het met u eens. Ik denk dat het gewoon hoort bij de agendapunten die langskomen. Maar wat zegt u nou? Inderdaad. toch nog iets aanpassen, misschien naar negen uur gaan, vraaguur op hetzelfde moment houden. Dat heeft wat u betreft wel uw steun.

Tess Meerding (VVD) [01:55:13]: Ja, voorzitter, ik voel daar wel wat voor, omdat ik het nu echt heel ongelukkig erin vind staan.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:55:19]: Dat krijgt geen opvolging. U was klaar met uw betoog, mevrouw Meerding. Dan geef ik het woord aan, toch nog een interruptie van DENK.

Mahmut Sungur (DENK) [01:55:28]: Ja, voorzitter, dat laatste triggerde mij heel erg, omdat wij natuurlijk ook een tijdje terug hebben gezegd, we willen proberen mensen te stimuleren om buiten de spits ook te bewegen. Dat was destijds ook een reden, samenhangend met corona, om te zeggen van oké, we beginnen om tien uur. Nu lijkt het weer een stap terug te zijn als we weer zouden zeggen, laten we echt om negen uur beginnen. Hoe kijkt mevrouw Meerding daartegen? Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

55

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:55:51]: Mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [01:55:52]: Ja, en dit was precies het argument waarom ik het altijd goed vond om pas om half tien of om tien uur te beginnen. Alleen ja, ik besef me ook als ik dan zeg ja, ik vind dat het vragenuur nu niet op een goede tijd staat. Ja, dan moet je daar een alternatief. Dus het is een beetje twee kwaden tegen elkaar afwegen voor mij.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:56:08]: Oké, dan kijk ik wie ik als volgende partij GroenLinks, mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [01:56:13]: Ik ga beginnen met heel veel dank worden aan alle collega's die in deze commissie hebben gezeten en hebben gewerkt aan het voorstel. Want ook dit soort extra dingen vraagen veel tijdsinvestering en zijn super waardevol. Maar is best wel veel bovenop je normale werk. Dus echt heel erg bedankt. En daar staan ook heel veel dingen in waar we eigenlijk heel enthousiast over zijn. Als fractie, als mens. Die volgens mij gaan helpen en ook wel denk ik goed om te zeggen dat er werd hier een soort tegenstelling gemaakt tussen werkdruk voorstellen versus een waardevol politiek debat. Maar volgens mij is een waardevol politiek debat er eentje waarin iedereen die aanwezig is zich goed uitgerust voelt en de tijd heeft om zich goed voor te bereiden. Dus ik vind dat juist echt een heel grote meerwaarde voor het politiek debat. En mijn fractie zegt ook eigenlijk nou volgens mij moeten we vooral gewoon iets gaan doen. We hebben echt wel wat punten hier die ik zo ga aflopen. Maar ik zie ook in dat iedereen zijn punten heeft. En dat volgens mij heel waardevol is om inderdaad juist wel nu met elkaar te zeggen we gaan een stap maken. Dus ook ik ga nu wat dingen zeggen waarvan ik benieuwd ben hoe mensen er naar kijken. En als iedereen zegt wat een dom plan. Nou dan gaan we toch gewoon voor dit voorstel stemmen. Dus het is wel goed om te zeggen.

En eigenlijk zijn er al heel veel dingen langsgekomen, dus ik ga het vooral houden op één ding, namelijk alles in één dagdeel vinden we een heel goed idee, maar we maken ons echt een beetje zorgen om hoe realistisch dat is. En dat is nu al door een paar partijen gezegd, maar zeker omdat ik gewoon niet echt zie hoe er op andere plekken dingen worden afgehaald waardoor het kan in één dagdeel. Dus zelfs al zou je zeggen, bijvoorbeeld een beleidsnota wonen, of laatst ook het parkeergarage Paardenveld, daar hebben we in totaal bijna zes uur over vergaderd met elkaar, dat zou dan twee cycli duren voordat dat klaar is. Dat kan dus eigenlijk niet. Het zou wel kunnen als we allemaal veel minder zouden praten. Maar dat zie ik niet in het voorstel terugkomen. En ik weet dat het ongemakkelijk is. Ik vind ook echt dat wij als grote partij naar onszelf moeten kijken naar hoeveel sprektijd wij hebben. Mijn voorstel zou dus zijn pot diverse gewoon opheffen. Iedereen in zijn eigen sprektijd en bijvoorbeeld grotere partijen Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

56

wat minder sprektijd. Zodat ook kleinere fracties meer kunnen interrumperen. Dus ik ben ook bereid daarin naar onszelf te kijken. Ik gooi hem maar even op. Ik ben benieuwd hoe hij hier verder ligt. Ik weet uit ervaring bij andere gemeenten maar dat is vast ook onderzocht door deze commissie dat er ook inderdaad met één dagdeel wordt gewerkt. En dan moet je het maar gewoon fixen met elkaar. En daar konden grote partijen als, bijvoorbeeld in Amsterdam GroenLinks, bij sommige onderwerpen gewoon niet het woord voeren, omdat ze niet genoeg tijd hadden. En dat is ook oké. Dat je ook als grote partijen met elkaar gaat afwegen, moet ik bij alles per se iets zeggen. Dus die beweging zou ik heel interessant vinden. En een ander voorstel is, is er ook...

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:58:44]: Mevrouw Meerding, VVD.

Tess Meerding (VVD) [01:58:46]: Ja, niet om een hele discussie start door, maar ik hoorde mevrouw Fattal zeggen van we hebben nu niet echt dingen in het voorstel zitten waardoor we met z'n allen minder gaan praten, maar natuurlijk wel die interruptiebeperking. Denkt mevrouw Fattal niet dat we daardoor toch korter gaan vergaderen?

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:59:01]: Mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [01:59:02]: Nee, want in mijn ervaring als voorzitter, maar ik kan me voorstellen dat dat per commissie wellicht anders is, is twaalf per fractie ongeveer gemiddeld. En er zijn soms onderwerpen waarop het misschien meer is. Maar ik zie niet echt in hoe dit zo erg gaat beperken ten opzichte van hoe het tot nu toe gaat. Want dit is ongeveer wat mensen al doen. En dan kom je echt op een heel lang debat uiteindelijk. Dus ik maak me daar best wel zorgen over.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:59:25]: Opvolging van mevrouw Meerding.

Tess Meerding (VVD) [01:59:27]: Ja dan is onze inschatting misschien gewoon anders. Ik probeer ook niet te claimen dat ik daar dan gelijk in heb hoor. Want ik heb er gewoon een ander beeld van. Interessant wel om dat te Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

57

weten. En ja persoonlijk denk ik dat juist ook in debatten zoals Paardenveld ziet. Dat bepaalde partijen echt continu dezelfde interruptie stellen bij iedere partij opnieuw. En dat dat ervoor zorgt dat het uitloopt. Nou dan is zo'n interruptiebeperking denk ik wel waardevol.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [01:59:50]: Mevrouw Fattal?

Mahaar Fattal (GroenLinks) [01:59:52]: Dank u wel, voorzitter. Nee, dat klopt ook. En dat is denk ik ook waarom het zo goed is dat we dit wel gewoon gaan doen. Want inderdaad, het beeld van mevrouw Meerding en misschien mijn beeld kan anders zijn. En volgens mij gaan we dat ook niet weten, want er is niet in cijfers opgenomen hoeveel iedereen spreekt, hoeveel interrupties mensen doen. Dus dit zou al helpen, denk ik, om iets van beeld met elkaar te krijgen op wat er gebeurt. Dus ja, waardevolle toevoeging.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:00:11]: Meneer Van der Zweth met een interruptie.

Rick van der Zweth (PvdA) [02:00:13]: Ja, een soort van interruptie. Ik ben voorzitter van VOWE en ik turf heel vaak hoeveel er geïnterrumpeerd wordt. En wat je vaak ziet bij debatten is dat er één of twee mensen helemaal los gaan op het onderwerp. Het verschilt per thema welke fractie dat is. En die komen dan aan 16, 17. Maar dan zijn ze wel al twee keer aangesproken. En het gros komt helemaal niet aan die 12. Dus 12 zal echt zeer beperkt beperken. Het zal drie of vier interrupties voor twee fracties eraf halen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:00:40]: Mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [02:00:41]: Versterkt mijn punt, denk ik, voorzitter. Dus ik ga verder.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:00:45]:

Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

58

U krijgt toch nog een interruptie van de heer Van der Graaf.

Rik van der Graaf (ChristenUnie) [02:00:49]: Ja, voorzitter, dan zijn we dus met elkaar de conclusie dat interrupties eigenlijk helemaal niet zo heel beperkend werken. Is mevrouw Fattal dan nog voorstander om toch te kijken of er een soort draagvlak is om met die sprektijden nog iets te doen? Over welke kant beult zij daar dan mee op? Welke andere mogelijkheden ziet zij?

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:01:03]: Mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [02:01:05]: Ik weet niet helemaal of we tot diezelfde conclusie zijn gekomen. Wat ik wel echt geloof is dat interrupties een heel waardevol moment van het debat zijn. En dat je als politieke partij veel strategischer om moet gaan met wanneer je misschien vaker een interruptie inzet in plaats van je spreektijd. En dat zou dus helpen als het allemaal uit hetzelfde plekje komt. Want misschien wilt je als oppositiepartij wel veel liever een coalitiepartij superveel interrumperen omdat dat meer doet om jouw punt over te brengen dan dat je per se zelf je eigen verhaal houdt waar vervolgens niemand op reageert. Dus om maar om de vraag te beantwoorden, ja, volgens mij is het heel goed om te kijken naar hoe we die spreektijden kunnen veranderen als het gaat om interrupties.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:01:41]: Meneer Van Graaf.

Rik van der Graaf (ChristenUnie) [02:01:42]: Ja, check. Maar tegelijkertijd is dat volgens mij wel onderzocht door deze werkgroep. Maar is mevrouw Fattal dan nog voorstander om daar nog een voorstel toe te komen of dat voor een later stadium opnieuw te openen?

Mahaar Fattal (GroenLinks) [02:01:54]: Ja, ik was inderdaad benieuwd om te peilen hoe het hier ligt. En ook daarbij de geste te doen dat ik dus zeg dat ik ook als grotere partij best wil inleveren op hoeveel wij dan hebben. Want wij hebben heel vaak over, dat ook niet zomaar zo. Er zijn ook andere grote partijen die dat misschien niet willen. Ik doe daar geen uitspraak over. En aan het einde van de dag willen wij wel Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

59

gewoon voor dit voorstel stemmen. Omdat we het wel goed vinden dat we een stap doen naar voren. Ook als het niet helemaal perfect is zoals wij dat willen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:02:18]: Mevrouw van der Wilt, gevolgd door DENK.

Berdien van der Wilt (D66) [02:02:21]: Mevrouw Van der Wilt en DENK. Mooi dat de ene partij en de andere naam. Maar ik spreek inderdaad heel graag namens mijzelf. Ja, mooi. Je ziet ook maar weer dat er diversiteit zit in de GroenLinks-fractie. Want ik heb ook wel eens andere standpunten gehoord. Maar dat is denk ik alleen maar mooi. Mevrouw Van Hart, in het voorstel zit al wel een afvlakking. Dat er ook grote partijen gaan inleven. Dat zit er al wel in. Ik weet niet of dat gezien was.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:02:43]: Mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [02:02:45]: Ja, dat zit er inderdaad in. En daar waren ook sommige mensen in mijn fractie niet blij over. Dus inderdaad, die diversiteit is 100%. En volgens mij kun je ook niet helemaal als fractie spreken over dit soort dingen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:02:54]: Meneer Sungur.

Mahmut Sungur (DENK) [02:02:56]: Ja, voorzitter. Ik probeer het ook even goed te plaatsen wat ik hoor. Maar even afgaande ook van wat er net allemaal werd gezegd. Zegt mevrouw Fattal daarmee dat het goed zou zijn als we gelijke spreektijden zouden hebben? Begrijp ik dat goed?

Mahaar Fattal (GroenLinks) [02:03:10]: Nee, het hoeft niet per se zo dat ik al... Ik geloof wel dat als een partij veel meer zetels heeft dan een andere partij, dat het ook logisch is dat je dat terugziet in hoeveel er gesproken wordt door die partijen in een commissie. Maar dat de discrepantie die er nu zit tussen een hele grote partij Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

60

en een kleinere partij, dat we daar naar kunnen kijken. Als dat gemak geeft voor kleinere fracties om vervolgens wel spijt uit eigen interrupties te doen, daar staan wij voor open.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:03:36]: En dan mag u betogen afronden.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [02:03:38]: Ja, ik ga hem afronden inderdaad. Nee, ik had eigenlijk nog twee kleine dingetjes. Eentje gaat ook nog over hoe kunnen we nou dat wel allemaal in één dagdeel stoppen. Namelijk, ik was benieuwd of er ook onderzocht is dat je dingen schriftelijk afhandelt. Dat is iets wat we in de Kamer wel eens doen. Dus dat je gewoon kleinere punten, bijvoorbeeld wat we vanochtend hadden, het HUA... Zoiets als de VRU, wat we ook hebben gehad vanochtend, had ook schriftelijk gekund. Dan hadden we een uur of zo met elkaar bespaard. Eens daarnaar gekeken en zou dat iets zijn waar mensen interesse in hebben. Dan kun je echt zeggen, we gaan een heel dagdeel gebruiken voor één superjuicy debat. En verder doen we het allemaal schriftelijk. En mijn laatste is, en dat is niet echt per se aan de heer De Pagter gericht, maar meer aan de Griffie. Er staat ook iets in over dat de Griffie moet kijken naar de kosten voor RIB's helpen organiseren. Ik zie ook dat er naar minder commissies toegewerkt wordt. En ik zou hopen dat dat dus betekent dat het gefixt wordt intern. En dat we niet zoals nog met een claim komen die we dan moeten afwegen. Tegenover allemaal andere hele grote opgaven die we nu ook hebben in de voorjaarsnota. Of in de begroting überhaupt. Dus dat is meer een beroep op de griffie van hopelijk lukt dit gewoon in de begroting die er is.

Dat was het voorzitter.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:04:40]: Dank u wel. Dan ga ik nu naar Student & Starter voor een interruptie.

Ruben Snijder (Student & Starter) [02:04:47]: Ja, voorzitter, ik was heel erg benieuwd, onze fracties vooral benieuwd, naar hoe GroenLinks aankijkt naar de drie of vier commissieleden.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [02:04:56]: Ja, voorzitter, we hebben ooit besloten om met een max van vijf te werken, omdat we nu zes commissies hebben. En dan is het logisch dat je één raadslid hebt en dan vijf commissieleden, zodat iedereen in theorie in een commissie kan zitten. Ik vind het dan logisch dat als we nu naar vier commissies gaan, dat je zegt we doen drie commissieleden, zodat je daar ook elke keer één persoon kan hebben. Maar ik zie ook hoe het hier ligt en we zijn niet getrouwd, maar dat per se drie moet zijn. Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

61

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:05:19]: Dan ga ik kijken. Even inventarisatie. Wie wil er nog het woord voeren? Dat zijn drie, vier partijen. Oké. Dan gaan we toch even vijf minuten schorsen. Want er is een verzoek voor een toiletpauze.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:12:05]: Ik geef het woord aan de heer Snijder van Student & Starter.

Ruben Snijder (Student & Starter) [02:12:10]: Ja, dank voorzitter. Neemt u plaats, ik ga alvast beginnen. We zijn blij dat de werkgroep serieus werk heeft gemaakt van de hoge werkdruk in de Raad in de vorm van een voorstel. Bedankt daarvoor, het is geen gemakkelijke puzzel geweest en ja, de werkdruk is veel te hoog, zeg ik als eenmansfractie. Veel vinden wij ook goed uit het voorstel en we zien ook het compromis. Tegelijkertijd zien we ook keuzes die juist onze manier van politiek bedrijven onder druk zetten en daar maken we ons uiteraard zorgen om. Laat ik eerst nog even kort beginnen met hoe we het doen bij Studentenstarter, mochten mensen dat nog niet weten. We zijn een kleine fractie, jonge club mensen, we geven blijvend ruimte aan nieuwe perspectieven in de politiek. We werken met wisselende commissieleden, we leiden fractieleden op, we nemen mensen mee om ervaring op te doen. En soms valt iemand weg door ziekte, studie of simpelweg omdat iemand geen thuis meer kan vinden. Vaak gewoon pech. We sluiten ons sowieso aan bij de punten van de ChristenUnie en dan ga ik nu nog een paar belangrijke punten voor onszelf noemen. Drie of vier commissieleden, we pleitten volmondig voor vier. Dat helpt ons niet alleen om de werkdruk te verminderen, maar ook om jonge mensen mee te laten doen en mee te laten denken over het beleid.

En ook daarbij, even ter context, we hadden begin deze periode er gewoon vijf. Dus stel dat we naar drie gaan, kijk wat je dan doet. We zijn zeer kritisch op het voorstel om het totale aantal benoemingen te beperken tot acht. Praktisch zou dat nu betekenen dat we gewoon geen fractie meer hadden gehad. Dan zat ik met één commissielid als coalitiepartij. Dat was niet echt werkbaar geweest. Wat doen we met pech, met ziekte? Ik noemde het net ook al even. Of mensen die geen woning meer hebben. En de allerbelangrijkste vraag. Wat draagt het nou concreet bij aan het verminderen van werkdruk door een maximum neer te zetten?

HIER ONTBREEKT EEN STUK VIDEO - BEELD LOOPT VAST

Gert Dijkstra (EenUtrecht) [02:30:40]: Van ons, even kort genoemd, wel zorgen over het aantal commissieleden. Ik hoorde het ook heel lastig. Dus ik weet niet of het aan de orde geweest is, maar dat wacht ik graag even af. Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:30:48]: Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

62

Dank. De heer Van der Zweth, met een interruptie. De heer Van der Graaf. Meneer van der Graaf, ik geef u nu het woord.

Rik van der Graaf (ChristenUnie) [02:30:58]: Dank, voorzitter. Misschien nog één korte vraag. De positie van de voorzitter is wel even aan de orde geweest over hoe we dat doen. Ik ben wel benieuwd naar hoe de heer Dijkstra daar dan naar kijkt of wat de zorgen daar waren. Of hij juist meer positie moet geven of minder. Het gaat denk ik om het vaststellen van de agenda, dat u ook bedoelde.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:31:16]: Meneer Dijkstra.

Gert Dijkstra (EenUtrecht) [02:31:18]: Je moet hem niet in de positie brengen dat hij knopen moet hakken waar heel veel arbitraire discussie over kan zijn. Probeer voorkomen dat zo iemand... te veel bevoegdheid krijgt om iets te moeten beslissen. Dat moet je niet willen, denk ik. Dus daar is altijd een zorg. Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:31:37]: Dan komt er ook nog een interruptie van CDA.

Bert van Steeg (CDA) [02:31:40]: Ja, want dan is de vraag natuurlijk zoals het nu gaat, heb je dat natuurlijk minder. Heeft u daar een suggestie voor hoe we dat dan zouden moeten doen? Want inderdaad, ik heb het ook genoemd in mijn brengen ik hoor het meerdere fracties ook noemen wat zou dan de juiste manier zijn ook lerend van wat we de afgelopen vier jaar hebben gedaan.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:31:56]: Meneer Dijkstra...

Gert Dijkstra (EenUtrecht) [02:31:58]: Nee, heb ik eerlijk gezegd niet direct.

Gert Dijkstra (EenUtrecht) [02:31:59]: Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

63

Dus ik wacht graag even wat ik al zei. In die zin vertrouw ik ook soms op mijn collega's. En ik heb ook in dit dossier gedacht, ik zie even wat er op me afkomt. Ik vond het een redelijk voorstel wat voor ligt. Dus mijn complimenten. En ik volg de belangstelling. En mogelijk steun ik hier en daar nog een initiatief om het nog even iets beter te krijgen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:32:17]: Oké, dan zijn we hiermee aan het einde van de eerste termijn van de commissie gekomen. Ik kijk even naast mij. Vijf minuutjes zijn er nodig. Ik schors hierbij de vergadering voor vijf minuten.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:37:44]: ...kunnen we de vergadering hervatten. Ik heropen hiermee de vergadering en ik kijk naar de heer De Pagter voor de beantwoording.

Marijn de Pagter (VVD) [02:37:58]: Ja, dank. Dank, voorzitter. Kijk, ik zie ook dat er mooi staat, voorzitter, maar natuurlijk hier in deze hoedanigheid als voorzitter van de werkgroep Werkdruk en Werkwijze zit ik hier voor u... Veel dank. Allereerst voor alle gestelde vragen en voor het goede debat dat u volgens mij heeft gehad onderling over dit onderwerp. Dat is inderdaad anders verlopen dan de vorige keer. Dat herinner ik me ook nog. Dus goed dat we dat zo vandaag het gesprek hebben kunnen voeren. En ook dank voor de complimenten natuurlijk voor alle leden van de commissie. Zou ik die ook willen doorzetten, want die hebben allemaal ook veel tijd en energie hierin gestoken. Voorzitter, ja. Het is misschien toch nog goed om even te benadrukken waarom we dit ook weer doen. We hebben dat onderzoek van Necker gehad over werkdruk. En daar zijn toch echt wel een aantal schokkende dingen uitgekomen. En een aantal analyses zijn daar gedaan over hoe we vergaderen met elkaar. En waar we tegenaan lopen. En er zitten een aantal breed gedragen dingen in. Een aantal minder breed gedragen dingen, een aantal dingen die pijn doen bij iedereen. Maar uiteindelijk moeten we hier vandaag ook proberen te kijken naar het collectief.

Dus hoe brengen we nou onszelf als raad, ons als hele collectief, beter in positie? En hoe zorgen we ervoor dat het voor ons allemaal draaglijk blijft op de best mogelijke manier? En een van de constateringen natuurlijk van Necker was dat wij in Utrecht heel veel vergaderen vergeleken met andere gemeenten. Dus vandaar ook dat er in dit voorstel voor een heel groot deel ook focus ligt op het beperken van die vergadertijd en hoe kunnen we dat nou gaan doen. En daar heb je een aantal andere maatregelen voor nodig en dat maakt het ook weer zo'n groot pakket waarvan het lastig is om één ding uit te halen. Omdat het dan eigenlijk als geheel instort. Dus dat heeft NECO ook geadviseerd. Maak een totaalpakket. Je kunt niet cherry picken. Dus dat zou ik als vooraf opmerking geven.

Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

64

Marijn de Pagter (VVD) [02:39:57]: Ah, kijk nou, het staat er nu zelfs nog bij jongens. Ach, helemaal geweldig. Dat zou ik wel als opmerking natuurlijk algemeen vooraf willen meegeven. Ik denk dat meneer Bos het net ook mooi samenvat. Een aantal dingen doen voor hem ook pijn. Ik denk dat veel dingen hier voor allerlei fracties pijn doen. Maar dat is misschien ook wel de bedoeling. Want we moeten allemaal een stapje terug doen in het belang van het collectief. Dat is misschien wel de belangrijkste constatering uit Necker. Voorzitter, ik ga de vragen niet per fractie langs, want er was zoveel overlap dat ik eigenlijk ook een beetje probeer te groeperen in onderwerpen. Ik wil eigenlijk het raadsvoorstel langs gaan lopen, dus ik ga eerst in het algemeen nog een aantal opmerken die in het algemeen zijn gemaakt. Een beetje per beslispunt ga ik het langs. Om hopelijk dat u op die manier de structuur van mijn reactie kunt volgen. Ik begin even bij het CDA. Die had aangegeven dat algemene insteek had moeten zijn het politieke debat. Niet per se de werkdruk. Waar daar nog niet per se meer aandacht voor is geweest. En we zijn politici die een goed debat moeten voeren. Dat hoor ik meneer Versteegh zeggen. En dat is ook natuurlijk nu wel degelijk waar we het gesprek ook over hebben gehad. We zijn een politiek orgaan, maar tegelijkertijd zien we ook dat de werkdruk hoog is.

We hebben natuurlijk moeten ruimte zijn voor het inzetten van al je middelen, maar de vraag is of we dat op dit moment op de juiste manier doen. Zeker ook gezien het feit dat dus allerlei andere steden, andere gemeenten hetzelfde in minder tijd kunnen doen. Dus wij als werkgroep zijn er niet bang voor dat het politieke debat hierdoor, door dit voorstel, extreem wordt ingeperkt of niet meer mogelijk is. Integendeel. Misschien wordt het juist wel beter. Voorzitter, het CDA gaf ook aan dat we moeite hebben om nu die tweede stap te zetten. Dat hoorde ik ook bij de VVD terug. En moeten we niet misschien het eerst evalueren. En we hebben nu juist heel nadrukkelijk de keuze gemaakt om die tweede stap nu wel te zetten. Juist ook omdat hij veel voorbereidingstijd nodig heeft. We hebben zelfs al overweten om die stap meteen in te voeren, maar dat is simpelweg na de zomer nog niet haalbaar. Het heeft gewoon tijd nodig om dit in te regelen. We hebben nu zes voorzitters, er zouden dan vier moeten worden. We hebben ook bij de griffie natuurlijk inzet op de zes commissies, dus je hebt hier tijd voor nodig. Daarnaast is het natuurlijk nogal een fundamentele keuze om de sprektijd te stoppen met parallel vergaderen.

Dus die fundamentele keuze die hoort wel bij dit pakket en is dan ook een duidelijk signaal naar mensen die zich kandideren voor de raad om te weten van hoe ziet mijn werkdruk er straks uit als ik inderdaad weer of als ik raadslid wil worden in die nieuwe periode. Hoe ziet dan mijn werkweek eruit? In het algemeen was er ook nog opmerking over afsplitsingen van de Partij van de Arbeid. Hoe gaan we daar nou in het algemeen mee om? Dat was een vraag van meneer Van der Zweth. Ik weet dat de Griffie ook in het najaar mee aan de slag gaat en breder het gesprek over gaat voeren. Over hoe afsplitsingen, hoe we daarmee om moeten gaan als geheel. Dus dat wil ik even meegeven. Voorzitter, dan ga ik...

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:43:02]: U krijgt een interruptie, de heer Van Steeg.

Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

65

Bert van Steeg (CDA) [02:43:05]: Ja, toch even over of het wel of niet mogelijk is om echt een evaluatie uit te voeren. Voor mij komt die evaluatie ook en op basis daarvan een besluit te nemen. Ja, je kunt raadsleden sowieso niet denk ik voorbereiden op wat er gebeurt als je raadslid wordt. Ik denk dat je dat toch zult moeten ondervinden. En hoe dan die commissie eruit ziet is denk ik maar een klein deel van de overweging of iemand dat wel of niet zal doen. Dus dat overtuigt mij eerlijk gezegd niet echt om te zeggen laten we echt even goed kijken aan het einde van het jaar hoe dit nou precies werkt.

Marijn de Pagter (VVD) [02:43:35]: De werkgroep heeft er heel nadrukkelijk niet voor gekozen. Het is ook afgewogen. We hebben het erover gehad in de werkgroep. Is dat nou verstandig? Maar het leek ons verstandig om een totaalpakket nu te nemen. Je neemt een kleine stap eerst met een beperking van de vergadertijd van ongeveer 20%. En de grote stap maak je pas na de verkiezingen. 40% minder vergadertijd ongeveer in de nieuwe periode. Door te stoppen met parallel vergadertijd. Dat is een hele fundamentele keuze. Die je wat ons betreft nu moet nemen. Omdat die gewoon in alle samenhang met al het andere moet worden bekeken.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:44:08]: Meneer Van Steeg, tweede reactie.

Bert van Steeg (CDA) [02:44:10]: Ik begrijp wel dat dat besproken is. En ik weet ook niet wie wat vindt en tot welke weerstand dat leidt. Maar ik begrijp dan toch wel dat er geen fundamenteel bezwaar is om dat besluit toch te nemen.

Marijn de Pagter (VVD) [02:44:25]: Nou ja, ik probeer juist aan te geven dat het juist wel heel fundamenteel is, dit punt. Dus het is heel fundamenteel dat je dit nu juist wel doet. Dus je nu duidelijk maakt hoe de indeling van de raadsweek er vanaf maart uitziet. Zodat je dan weet, en je ook als Griffie nog goed kan voorbereiden op die vier commissies, hoe die dagen er precies uitzien. Dat heeft gewoon tijd nodig, dus je moet nu die beslissing nemen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:44:50]: Laatste interruptie, meneer Van Steeg.

Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

66

Bert van Steeg (CDA) [02:44:52]: Maar qua dagindeling maakt het denk ik niet zoveel uit. Het blijft die donderdag in beide gevallen. Inderdaad, je zult naar meer of minder commissies moeten. Dus je zult op een gegeven moment dat besluit moeten nemen. Maar dan blijft het volgens mij zo dat er niet een echte evaluatie en een echt nieuw beslismoment in de weg staat.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:45:11]: Meneer de Pagter.

Marijn de Pagter (VVD) [02:45:12]: Voorzitter, daar wil ik later in mijn antwoord op terugkomen, maar dat laat ik dan nu maar doen. Er staat in het voorstel ook dat er een evaluatiemoment is, maar dat is een jaar na de verkiezingen. Dus dat is in maart 27. Dat is de bedoeling. Wat ons betreft is dat er weer een evaluatiemoment is over hoe gaat het nu, precies hoe werkt het nu. Dat staat in de toelichting bij het voorstel. Dat staat niet als beslispunt, maar ik neem aan dat dat voldoende is voor de griffie om te weten dat ze dat in maart 27 gaan regelen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:45:33]: Vervolgt u uw beantwoording?

Marijn de Pagter (VVD) [02:45:37]: Voorzitter, dan heb ik de algemene punten afgerond. Ga ik naar het eerste beslispunt dat al die grote veranderingen eigenlijk bevat over interrupties, over de dagdelen. Ik wil daar allereerst beginnen bij de interrupties. Ook dit is een geheel aan voorstellen. Necker kwam met het advies van maximeer het aantal interrupties. En dat is dan ook waar we mee aan de slag zijn gegaan. Maar vervolgens kom je dan ook achter dat je dan ook de spreektijden raakt. En zo wordt het voorstel eigenlijk steeds groter. De fundamentele keuze die we hier nu juist maken, en dan raak ik misschien ook meteen de vraag van GroenLinks... is dat juist de pot diverse niet meer als restpot behandelen, maar als fundamentele pot die je ook nodig hebt voor je vergadertechnische dingen, voor de interrupties, dat je daarmee begint van oké, we hebben tijd nodig voor interrupties, daar moeten we minstens een kwart van onze tijd voor reserveren. Dat doen we dan ook met dit voorstel en dan pas kijken we naar wat de fracties nodig hebben. Juist om de voorspelbaarheid van de vergadering veel beter te krijgen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:46:41]: Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

67

U krijgt een interruptie van mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [02:46:44]: Eerste en laatste voorzitter, want ik ben het niet oneens met de heer De Pagter. Maar ik denk dat je hierbij dus wel uitgaat van een soort solidariteit tussen partijen. Dat we dus allemaal goed kunnen delen als we de portieres gebruiken. En ik vraag me af of we allemaal de discipline hebben om ook dat elkaar te gunnen. Dat als ik acht keer interrumpeerde, dat ik dus ook in mijn gedachten had, misschien wil de VVD ook een keer interrumperen. Dus hoe is er in de commissie daarover gesproken?

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:47:06]: Meneer De Pagter.

Marijn de Pagter (VVD) [02:47:07]: Ik begrijp de vraag niet helemaal, want het gaat natuurlijk om vier interrupties maximaal per dagdeel. Dus ik ben even op zoek wat de vraag nou is. Als u acht keer wil interrumperen, dan doet u het uit eigen tijd.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:47:15]: Mevrouw Fattal?

Mahaar Fattal (GroenLinks) [02:47:16]: Nou, omdat je een pot deelt. Een pot met spreektijd.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:47:20]: Meneer de Pagter.

Marijn de Pagter (VVD) [02:47:21]: Dan begrijp ik wat meer. Maar we hebben dat natuurlijk nu ook al. Dat is dus waar uit de pot diverse gaan nu de spreektijdvrije interrupties. En we zien eigenlijk dat die pot altijd overloopt. Dus daar halen we onze uitloop in, zeg maar. En daar moet je dus veel meer op plannen. En dat is ook de bewuste keuze die we nu van tevoren maken. Dat je die... die pot dus veel groter maakt. Dus we zouden het onverstandig vinden om de pot diverse bijvoorbeeld helemaal af te Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

68

schaffen, zoals u voorstelt. Want jij hebt hem altijd nodig. Juist ook om het te... En ook de antwoorden van bijvoorbeeld, ga naar de pot diverse. Dus die heb je echt nodig.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:47:57]: Vervolgt u beantwoording.

Marijn de Pagter (VVD) [02:47:58]: Ik kom bij het punt van vier interrupties. En waar die nou vandaan komt, en er zijn een aantal fracties die daar ook over begonnen zijn. Uiteindelijk, volgens mij was meneer Sungur die zei, het is geen natuurwetenschap. En dat is ook zo, zeg ik als natuurkundige. Het is inderdaad geen natuurwetenschap, dit voorstel. Het is ook ontdekken wat werkt. En we zijn uiteindelijk op vier uitgekomen. Maar ik denk dat iedereen ook wel een rekensom kan maken. Op het moment dat je dat verder gaat verhogen in die drie kwartier aan uur diverse die er straks is in een dagdeel ga je dat simpelweg niet redden. Dus we zijn wel uitgegaan van die pot diverse die er straks is. Wat is daar nou realistisch in? En hoeveel interrupties kun je daaruit toestaan? En daar is uiteindelijk het aantal vier uitgekomen. En dat is al heel spannend in die tijd die er voor staat, zeg ik u eerlijk. Dus ik denk niet dat het lukt om daar nog meer mogelijkheden voor te geven. Dan kom ik ook op het punt van mevrouw Meerding en een aantal anderen die hebben gevraagd kun je dan niet stoppen met die drie als één geheel zien? Dus een interruptie bestaat uit drie rondes. Technisch kan dat natuurlijk. Maar we hebben hier heel nadrukkelijk gekeken van hoe gaan we om met onze interrupties. Vanuit het huidig model gedacht van drie rondes.

En ik verwacht eigenlijk ook wel dat, voorzitters, als een heel korte vraag wordt gesteld, dat de voorzitter dan ook een beetje vrijheid heeft om dan op zo'n moment te zeggen, nou, we tellen deze even een keer niet mee als voorwaardige interruptie. Dus dat soort zaken, moeten we ook gaan ontdekken hoe dat precies werkt. Maar het zou ook kunnen, zoals u het aangeeft, je kunt gaan naar een maximum van 12 of iets dergelijks, in plaats van met rondes te werken. Alleen is dat moeilijker bij te houden voor een voorzitter. Er zal een snelle discussie over ontstaan of iemand al die dat maximum heeft bereikt. Er kan van alles, maar dit is echt nadrukkelijk wat wij in de werkgroep hebben bedacht, dat dit het beste werkt. Of dat we dit moeten gaan proberen. En we zullen dus ook moeten gaan ontdekken, denk ik, hoe dat werkt. Maar neem niet weg dat het ook kan op de manier zoals u die voorstelt. Want inderdaad, het moet natuurlijk ook niet zijn dat we gaan doorvragen om door te vragen. Mevrouw Meerding vroeg ook nog, ik ben klaar met een stukje interrupties trouwens, ik ga naar de nieuwe periode. We zien in de nieuwe periode ook regelmatig dat debatten niet in één dagdeel passen, heeft mevrouw Meerding ook aangegeven. En dat ziet mevrouw Meerding en een aantal fracties hoor ik ook daarover, dat het schuurt in het nieuwe model.

Uitloop kan dan niet meer, dat klopt, dat is een hele bewuste keuze inderdaad in dat nieuwe model, dat uitloop inderdaad ook fysiek niet meer kan. En ik zie intussen een interruptie ontstaan.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:50:54]:

Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

69

Dan gaan we naar de interruptie en ik moet even kijken waar de hand... Meneer Bosch, UtrechtNu!

David Bosch (UtrechtNu!) [02:51:02]: Ja, want is het niet zo dat de langste debatten gepland staan voor 180 minuten, dus drie uur dat die eigenlijk feitelijk, zoals ze ooit gepland zijn, zouden moeten passen in een dagdeel?

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:51:12]: Meneer de Pagter.

Marijn de Pagter (VVD) [02:51:14]: Ja, dat is ook eigenlijk waar ik naartoe wilde. Dus als we debatten plannen, we plannen ze maximaal eigenlijk vaak voor een dagdeel in... En de gedachte natuurlijk van de voorzitter dat we daar ook daadwerkelijk op kunnen gaan sturen. Dat we dat dan ook daadwerkelijk in een dagdeel kunnen gaan doen. Dus eigenlijk plannen we op dit moment vaak naar een dagdeel. Zien we dat het uitloopt. En we willen eigenlijk met z'n allen natuurlijk wat doen aan die uitloop. Neem niet weg dat je soms een goed debat moet hebben. En je zou natuurlijk ook kunnen overwegen om, als je het gevoel hebt dat het debat nog niet klaar is, een tweede termijn in te stellen op een volgende commissie of iets ergens. Of daar alvast op voorhand op te plannen. Er zijn allerlei mogelijkheden waarop je hiermee om kan gaan.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:51:51]: U krijgt nog een reactie van de heer Bosch.

David Bosch (UtrechtNu!) [02:51:54]: Ja, want laten we eerlijk zijn. Bij sommige debatten, en ik doe daar dan ook wel eens aan mee. Maar daar is bijvoorbeeld aan sprektijd nog geen twintig minuten gebruikt. Maar in totaliteit is er al anderhalf uur voorbij. Dat ligt dan toch gewoon aan het extreem aantal interrupties wat plaatsvindt.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:52:11]: Meneer de Pagter. De heer de Pagter.

Marijn de Pagter (VVD) [02:52:13]: Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

70

Nou, dat is wel een deel van de analyse.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:52:17]: Ik wil in herinnering roepen dat we nog tien minuten hebben en we moeten nog een tweede termijn behandelen in de afronding.

Marijn de Pagter (VVD) [02:52:23]: Ja, voorzitter. Ik kom bij de vraag waarom er niet drie commissies kunnen zijn. Ook het model met drie commissies is onderzocht. Hebben we naar gekeken. Er zit ook in de stukken een mogelijkheid met drie commissies. De werkgroep heeft uiteindelijk gekozen voor dat model met vier commissies met die opeenvolgende schema's. Juist om ervoor te zorgen dat je dan ook weet, oké dat dagdeel, daar zit die commissie in, dan weet je dat die ook afgerond is aan het einde. En dat je dus niet een hele dag kunt plannen, maar echt alleen maar een dagdeel krijgt als commissie. Dat is de gedachte achter dat model en dat is ook de reden waarom we daarvoor hebben gekozen. Maar het kan ook bij drie commissies, ziet u ook in het voorstel, maar de keuze van de werkgroep is vier. En op die manier zoals het ook in het voorstel staat. Ik heb nog één vraag op dit punt. Kunnen we ook kijken naar schriftelijk afdoen? Daar hebben wij niet naar gekeken. De vraag die ik erbij heb is of dat ook daadwerkelijk werkdruk gaat verlagen. Of dat schriftelijk afdoen niet juist tot meer werkdruk gaat leiden. Maar het is iets wat u misschien op een ander moment zou kunnen inbrengen. Wij hebben hier als werkgroep in ieder geval niet naar gekeken. Voorzitter, dan heb ik het tijdstip van de start van de vergadering. Eigenlijk kom ik ook een beetje op het vragenuur. Want ja...

En het vragenuur is inderdaad, dat staat ook in het voorstel, we hebben de kern van de discussie in de werkgroep gehad over de commissies, over de verdeling van de tijd in de commissies. Hoe kunnen we daar de vergadertijd naar beperken? En daar is een uiteindelijke voorstel uitgekomen en daardoor kwam het vragenuur, waar staat dat inderdaad in de knel? Dat zeg ik eerlijk, dat is ook een knelpunt geweest. En we hebben daar een aantal alternatieven over gewogen, dus inderdaad waar die nu beland is. Je zou hem ook kunnen inkorten en tijdens de lunch kunnen plaatsen. Maar dan raak je het punt wat meneer Van der Graaf net aanraakt, dat je ook behoefte hebt aan pauze. Je zou inderdaad ook kunnen zeggen, we halen hem nog een half uur eerder naar voren. Er kan van alles. Je kan hem ook s'avonds tijdens de raadsinformatiebijeenkomsten plaatsen in het najaar. Dat kan ook, hebben ze ook een alternatief. Maar dit was de minst slechte optie volgens ons. Maar als u in grote meerderheid volgende week iets anders bedenkt dan kan dat natuurlijk. Daarmee wil ik wel aangeven, dit is natuurlijk een gedragen voorstel. Ik zou u willen oproepen om met een zo breed mogelijk draagvlak iets te komen. En niet allemaal met eigen voorstellen te komen, maar echt gezamenlijk met iets te komen wat ook draagvlak heeft.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:54:43]: Meneer Van der Graaf.

Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

71

Rik van der Graaf (ChristenUnie) [02:54:44]: Met die laatste oproep onderschuift volledig. Dus daar gaan we bij mij betreft al mee aan de slag. Want het moet natuurlijk nooit dat hele voorstel onderuit schoffelen. Dat is absoluut niet de bedoeling. Een vraag die waarvoor nog wel belangrijk is om dat verder te kunnen uitwerken. Waren er bepaalde bezwaren in die werkgroep om om negen uur te starten? Is daarover gesproken of is dat dan nog even nader uit te zoeken de komende weken?

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:55:01]: Meneer de Pagter.

Marijn de Pagter (VVD) [02:55:02]: Ja, daar is ook over gesproken. We beginnen nu natuurlijk om tien uur. Dat is ooit volgens mij in coronatijd besloten om dus ook buiten de spits te kunnen reizen. Half tien is al een vervroeging. En ook juist mensen met kinderen vinden het soms moeilijk om hier om negen uur al te zijn. Dus dat is ook de afweging die we dachten, half tien lukt wel, negen uur is waarschijnlijk wat krap. En je wilt ook even tijd hebben om hier te landen voordat je daadwerkelijk in je debat stapt. Dus ja... Dat is de afweging die wij hebben gemaakt. Maar nogmaals, als u het met iets komt wat breed draagverkeer, dan kan dat.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:55:33]: Tweede reactie van de heer Van der Graaf.

Rik van der Graaf (ChristenUnie) [02:55:35]: Ja, tot slot de voorzitter. Wat ons betreft gaan we daar dan op puzzelen. En volgens mij zit daar dan niks specifieks in de weg. En is het vooral om even naar de balans daarin. Dus het komt goed. Dankjewel.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:55:45]: Meneer De Pagter.

Marijn de Pagter (VVD) [02:55:47]: Dank u voorzitter. Dan kom ik bij punt 2 en 3. Dat gaat over vast of flexibel en voorzitter. De andere punten zijn kort, dus daar ga ik sneller doorheen. Natuurlijk zien we ook een risico met Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

72

de politisering van de voorzittersrol. Dat is een risico wat er is, maar het is aan ons allemaal om ervoor te zorgen dat we voorzitters kiezen die we vertrouwen om een onafhankelijke rol te pakken. We hebben er straks vier nodig die ook door worden bijgestaan door een griffier en door een plaatsvervangend voorzitter. Die inderdaad ook gezamenlijk dan aan de slag gaan met het vasten van de agenda. Dus we hebben dat op die manier proberen te mitigeren. Maar uiteindelijk bent u natuurlijk zelf aan het zetten om voorzitters te kiezen die u daarmee toevertrouwt. Externe voorzitters kunnen niet. Dat is gewoon eenvoudig en technisch niet mogelijk. Mag gewoon niet van de wet.

Marijn de Pagter (VVD) [02:56:34]: Even kijken, welk probleem we oplossen met stemverklaringen vooraf, dat is punt 5 van het raadsvoorstel. We hebben hier heel nadrukkelijk gekeken naar wat het idee, namelijk schriftelijke stemverklaringen, dat wilden we niet. Wat kunnen we dan wel doen met stemverklaringen, dat is dit. Kijk, ook hiervoor geldt als u in grote meerderheid zegt, we willen het gewoon houden zoals het is met stemverklaringen, dat kan. Maar dit is wel wat de werkgroep heeft voorgesteld op basis van alle gesprekken die we over hebben gehad. Juist omdat we ook wel zien dat er veel stemverklaringen ontstaan, spontaan tijdens het doen van stemverklaringen. En ook als u hier een wijziging op zou willen voorstellen, zou mijn advies zijn, doe dat dan met groot draagvlak. Dus dat is dan de oproep die u zou willen doen. Ik heb alleen nog het punt van de commissieleden staan. Ik heb u allen gehoord en eigenlijk hoor ik een hele ruime meerderheid die geen moeite heeft met vier commissieleden. Dus ik zou willen voorstellen dat ik op dat punt ook met een strekte vervanging naar de raad kom. Zoals meneer Van Heuvel ook voorstelde. Zodat we dat ook niet per se meer via amendementen hoeven te regelen. Dat als eerste. Dan hebben we het punt waarom het benoemen van commissieleden op een maximum zetten.

De gedachte hierachter is dat je als fractie van tevoren ook weet dat je niet oneindig kunt wisselen. En daar dus ook nadrukkelijk aandacht voor hebt bij het selecteren van je commissieleden. We verwachten, denk ik ook allemaal van onze commissieleden, dat ze commitment tonen. En zich voor langere tijd ook als commissielid willen inzetten. Een poging van de werkgroep om daar een principe bij te zetten van we willen wel dat je het zo lang mogelijk doet en je wisselingen zo veel mogelijk beperkt houdt. Dat is wat ik daarover kan zeggen. Neem niet weg natuurlijk dat je best uitzonderingen kan bedenken als iemand overlijdt of door ziekte het moet stoppen. Daar hebben we het niet over. Maar dit als principe vonden we wel belangrijk om te stellen. En ik geef dat aan als vanuit de werkgroep waarom dat voor ons belangrijk was. De afsplitsing die meneer Zwanenberg heeft benoemd...

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:58:44]: Ik krijg toch nog een interruptie van Student & Starter.

Ruben Snijder (Student & Starter) [02:58:48]:

Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

73

Gelukkig zitten we hier met elkaar om het beste te doen en het serieus te nemen. Ik vraag me af, moet er dan niet toch ook in het stuk worden neergezet wat voor uitzonderingen er dan wel zouden kunnen zijn waarop we dus makkelijker met die acht om zouden kunnen gaan. Het punt zit hem juist in dat soort problemen die onvoorzien zijn.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:59:01]: Meneer De Pagter.

Marijn de Pagter (VVD) [02:59:03]: Ik denk dat dat echt een punt is voor uitwerking. Dus we nu een principebesluit nemen hierover. En dat we dan verder in de uitwerking kijken wat voor uitzondering je zou kunnen denken. En wat voor rol je daarbijt zou kunnen geven. Of aan de raad in het algemeen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [02:59:16]: Vervolgt u uw beantwoording?

Marijn de Pagter (VVD) [02:59:18]: Voorzitter, ik was bij de afsplitsing van meneer Zwanenberg. Daar hebben we ook heel nadrukkelijk juist naar gekeken in het geheel van commissieleden vanuit de gedachte meer mensen betekent meer werkdruk. En de vanzelfsprekendheid die er nu is dat een afsplitsing weer vier commissieleden kan aanstellen. Daar heeft de werkgroep van de meerderheid willen aangeven dat dat beperkt mag worden. Dus dat is de gedachte die de werkgroep heeft. Dat je dus inderdaad als je afsplitsing bent dat je dan inderdaad minder commissieleden kunt hebben. En dat het maximum is op één gesteld. Dan kom ik bij de sterkte vervanging. Dat heb ik net al toegezegd. Om dat inderdaad te gaan doen. De evaluatie heb ik al benoemd. Dat is een jaar na de verkiezingen. En volgens mij ben ik er dan. Oh, dit laatste puntje nog. De financiën. We kunnen zorgen dat het lukt binnen de begroting. De verwachting die... U heeft het voorstel kunnen lezen, u heeft ook kunnen zien dat we aan de ene kant het aantal commissies verminderen, het aantal commissiedagdelen verminderen, waardoor ook minder vaak commissieleden zullen aanspraak kunnen maken op hun vergoeding. Op allerlei punten verwacht ik financieel voordeel, op een aantal andere punten niet. Het precieze beeld is nu nog niet duidelijk. Dus ik kan er nu gewoon nog niks over zeggen.

Maar de verwachting die ik heb is dat het binnen de begroting moet lukken. Maar het moet gaan blijken. Dat is ook het eerlijke verhaal.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [03:00:46]:

Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

74

Dank. Dan gaan we het volgende heel snel doen. We moeten naar het vragenuur. Zijn er gemiste vragen? Nee? Dat is mooi. Dan ga ik u vragen of er behoefte is aan een tweede termijn. Meneer Van der Graaf.

Rik van der Graaf (ChristenUnie) [03:01:03]: Ja, heel goed, Van der Graaf. Het werkt toch, hè? Er was een zak snoep beloofd als het weer fout zou gaan. Dus die loop ik mooi mis, helaas. Maar goed. Nee, ik dacht, doe alles gelijk samen. Want tweede termijn en ook gelijk even richting vervolg. Voor mij dank voor deze beantwoording. Hartstikke mooi. En volgens mij laat het dus ook zien dat we met elkaar volgens mij naar een gedragen voorstel gaan. En zo snel mogelijk die werkdruk omlaag kunnen krijgen met elkaar. Dus chapeau en dank. Voor ons lijkt het volgens mij twee dingen over waar we in de raad nog wel iets mee willen. En volgens mij ook aangekondigd en ook passend bij het draagvlak wat ik hier heb gevoeld in de raad. Is één die begintijd kijken of we daar iets kunnen doen en daarmee het vragenuur toch een bepaalde positie kunnen geven dat die echt een plek geeft en dat we daar ook mee aan de slag kunnen. En twee is dat wij toch ook wel echt gaan kijken naar een voorstel over die cap op het acht keer wisselen. Dat vind ik, en dat is het meer in de argumentatie, dat ik gewoon denk, fracties hebben zelf een verantwoordelijkheid om aan de slag te gaan met mensen een goede werkgever zijn en daarmee ook continuïteit te bewaken. Daar moeten we volgens mij veel meer in zoeken dan dat we nu een cap opzetten. Dus dat is ook iets waar we mee verder gaan.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [03:02:06]: Meneer Van der Zweth.

Rick van der Zweth (PvdA) [03:02:08]: Ja. Ik ging niet uit de tijd, maar dat hoort wel bij tweede termijn. Die eerste... Toch even reageren, want inderdaad, je hoort er wel echt veel discussie over. Kan je niet iets slimmigs doen met de tijd van het vragenuur en dus wellicht met de starttijd? Dus dat begrijp ik. Maar de hoeveelheid commissieleden, daar hoorde ik echt niet op diezelfde manier dat brede draagvlak. Dus ik wil daar wel onderstrepen, als het een groot kaarthuis is die we met z'n allen steunen en willen blijven steunen, dan moet je daar weer voor die hele grote meerderheid gaan, zoals de heer De Pagter zei. En anders is het voorstel wel het voorstel en het opraappakket.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [03:02:36]: Meneer Van der Graaf?

Rik van der Graaf (ChristenUnie) [03:02:38]: Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

75

Nee, zo zie ik hem ook. Ik wil daar even op gaan proberen te gaan puzzelen. Kijken of we daar draagvlak voor kunnen vinden in deze commissie. Als dat zo is, gaat hij wat mij betreft door. Is dat niet zo, dan valt hij gewoon van tafel.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [03:02:48]: Mevrouw Van der Wilt.

Berdien van der Wilt (D66) [03:02:49]: Ja, heel kort. Ik wil eigenlijk een punt van de heer Van Zweth ondersteunen. Dat wij wel ook met de vier instemden, als er ook restricties aan zitten. Dus laten we proberen om daar op een goede manier uit te komen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [03:03:01]: Zijn er nog andere partijen?

Rik van der Graaf (ChristenUnie) [03:03:02]: Mevrouw? Sorry, heel kort nog. Dus dat zijn de twee amendementen. Dan zit ik ook te denken aan één motie waarmee we toch ook wat meer richting geven aan dat vragenuur. Want ik deel heel erg met een aantal partijen hier dat daar wel een stukje doorontwikkeling op mogelijk is. Om daar ook wat scherper, ook om de werkdruk te verminderen, iets op te doen. Dan wil ik kijken of dat in een motie kan samenvatten. Dus dat zijn de drie dingen. Tweeënhalf waar wij mee verder gaan.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [03:03:24]: Mevrouw Meerding en dan de heer Van Steeg.

Tess Meerding (VVD) [03:03:27]: Ja, mits daar voldoende steun voor is, zou ik dus willen kijken naar een voorstel over die vier interrupties, dat we daar dan twaalf van maken, zeg maar. In de zin van, er blijft hetzelfde, maar dat we die loskoppelen.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [03:03:39]: Meneer Van Steeg. Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie

76

Bert van Steeg (CDA) [03:03:40]: Ja, ik kijk graag met de heer Van der Graaf in ieder geval mee. Volgens mij, het is ook een beetje de blik van buiten naar binnen van een aantal fracties die er niet bij gezeten hebben. Er komen ook wel dezelfde punten uit. Dus dat is ook wel voor andere partijen misschien iets om te overwegen. Ik denk die tijd aanpassen, het vragenuur op hetzelfde moment en zeker ook hoe we het vragenuur inrichten, dat daar nog een slag te maken is. En wat dat betreft, voor mij zit er nog best wel, in onze fractie, nog best wat vragen in. Dus ik ben voor een harder evaluatie aan het eind van het jaar bijvoorbeeld.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [03:04:07]: Oké, dan gaan we even inventariseren, want dan gaat het door naar de raad. Er komt een strekte vervanging, wanneer kan die morgen verwacht worden? Nou, hartstikke mooi. En dan ben ik even op zoek naar de behandeltijd die we hiervoor moeten stellen, want ik heb 1, 2, 3, 4, 5 partijen. Een half uur kan de commissie daar mee leven. Ik kijk even naar handen. Wie... Mevrouw Fattal.

Mahaar Fattal (GroenLinks) [03:04:34]: Ik denk dat het langer moet, voorzitter. Ik verwacht dat de hele raad zich dan ook weer gaat mengen daarmee.

Venita Dada-Anthonij (Voorzitter) [03:04:38]: Oké. Ja. Ik zou het inperken. Want anders dan... Ik denk dat we die agenda best vol hebben zitten volgende week. En volgens mij moeten er al wat agendapunten mogelijk verschoven worden. Dus zo kort mogelijk zou... Kwartier? Nou, dat vind ik wel heel ambitieus. Zullen we hem vaststellen op een half uur? Dan zitten we in ieder geval... Ja? Dan doen we dat. Even kijken... Zijn we aan het einde gekomen? Dan gaan we nu schorsen. Dan kan iedereen naar het vragenuur. We hervatten de vergadering vanavond. Dan is Linda Bode er weer. En dan gaan we door met agenda punt 11. Ik wens jullie een fijn avonddiner. Mariam Al-Saqaff (Voorzitter) [00:27:53]: Gaat u allemaal zitten. Installeert u even. Mijn naam is Mariam Al-Saqaff en ik mag deze commissie voorzitten deze avond. U moet het met mij doen. We zijn gebleven bij agenda punt 11. Het initiatiefvoorstel verlaging van de minimumleeftijd en versoepeling van het woonplaatsvereisten voor commissieleden in Utrecht. Hiervoor heeft u met zijn allen 45 minuten afgesproken. Wat gaan we doen? We bespreken het initiatiefvoorstel verlaging van de minimumleeftijd en versoepeling van het woonplaatsvereiste voor commissieleden in Utrecht.