Tauw bv Onderzoek officieel buitenzwemwater

42/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

Tabel 3.19 Huidige toestand en de uitvoerbaarheid van de te nemen maatregelen omtrent capaciteit en bereikbaarheid van zwemwaterlocatie 'Veilinghaven’' Haalbaarheidsaspecten Ligging i.r.t. Behoefte Capaciteit locatie (ligweide + zwemzone) i.r.t. Behoefte

Oordeel huidige situatie Goed

Goed

Fietser (parkeerplaats) i.r.t. Behoefte

Goed

Automobilisten (parkeerplaats) i.r.t. Behoefte Voetgangers (bereikbaarheid)

Matrix maatregelen Technisch Kosten Draagvlak uitvoerbaar (orde)

Oordeel haalbaarheid maatregel

Goed

Fietser (bereikbaarheid)

Automobilisten (parkeerplaats) i.r.t. Behoefte

Maatregel

Matig

Het is niet mogelijk om een parkeerplaats voor auto's op en in de buurt van de locatie te realiseren. Op een informatiebord en in het zwemwaterprofiel wordt vermeld dat de locatie alleen te voet of met de auto bereikbaar is

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk

Gemiddeld

50.00100.000

Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Goed Goed

Openbaar vervoer (bereikbaarheid)

Goed

Rolstoelgangers (bereikbaarheid)

Slecht

Er is voldoende ruimte beschikbaar om een toegangsweg voor gehandicapten aan te leggen Het is voor rolstoelgangers niet mogelijk om op locatie te komen. Er zal een informatiebord worden geplaatst en in het zwemwaterprofiel zal worden vermeld dat dit het geval is

3.4.4 Functiestapeling In de huidige situatie bij zwemwaterlocatie ‘Veilinghaven’ zijn vijf van de zeven aspecten omtrent functiestapeling beoordeeld als 'conflicterend' en twee op ‘niet-conflicterend’, zie tabel 3.20. De functies van beroeps- en recreatievaart, roeien en suppen, vissen en ligplaatsen voor (woon)boten conflicteren met de functie van zwemwater, omdat ze zich binnen een straal van 50 (of 25) meter van de mogelijke zwemzone bevinden. De zwemwaterzone bevindt zich in de vaarweg van een actieve maar niet intensief bevaren haven. De mogelijkheid tot aanvaring speelt echter zwaar mee in de afweging, ook bij niet intensieve bevaring. Het plaatsen van waarschuwingsborden kan de veiligheid op het water verbeteren, doordat gebruikers rekening houden met andere functies. Echter zal dat op deze locatie in combinatie met afscheidingen moeten gebeuren. De haalbaarheid van maatregelen waarbij functies worden verplaatst of opgeheven, wordt echter als laag ingeschat. Dit komt niet door onoverbrugbare kosten, maar voornamelijk door de praktische uitvoering en het lage draagvlak. Er zijn geen plannen om de woonboten te verwijderen uit de haven, en de haven zal dus op enige manier bevaarbaar moeten blijven. Volgens de criteria van de Handreiking Fysieke Veiligheid voldoet deze locatie niet aan de veiligheidseisen voor een officiele zwemwaterlocatie.

Dit betekent echter niet dat de locatie niet veiliger kan worden gemaakt. Bijvoorbeeld door het plaatsen van borden en het optisch scheiden van een smalle zwemzone bij de ligweide. Ook kan de haven gedeeltelijk afgesloten worden voor een alternatieve zwemzone. De exacte locatie van de drijflijnen, mogelijk in combinatie met hardere afscheidingen, zullen nader bepaald moeten worden aan de hand van het type schepen dat toegang moet blijven houden tot de haven, en hun draaicirkel. Aan de hand van de huidige boten en beschikbare ruimte, lijkt hier wel enige ruimte voor te bestaan. De kosten voor het verplaatsen of verbieden van functies zijn moeilijk in te schatten en zullen voornamelijk afhangen van (bestuurlijke) beslissingen. De kosten om functies te zoneren van

43/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

zwemmen door afrastering zijn al doorgerekend onder het thema veiligheid. Deze kosten zijn daarom niet doorgerekend. Indien van toepassing, zijn kosten enkel gebaseerd op het plaatsen van borden. Dit bedraagt voor de locatie ‘De Veilinghaven’ minimaal EUR 15.000,00. Tabel 3.20 Huidige toestand en de uitvoerbaarheid van de te nemen maatregelen omtrent functiestapeling bij zwemwaterlocatie ‘Veilinghaven’ Functies

Oordeel huidige situatie

Maatregel

Beroepsvaart

Conflicterend

Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Recreatievaart

Jachthaven/ligplaatsen

Viswater

Conflicterend

Matrix maatregelen Technisch Draagvlak mogelijk Gemiddeld Laag Gemiddeld Laag

Kosten (orde) N.V.T N.V.T

Oordeel haalbaarheid maatregel Gemiddeld Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Functies verplaatsen of verbieden

Gemiddeld

Laag

N.V.T

Gemiddeld

Zoneren door afrastering Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Gemiddeld

Laag

N.V.T

Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Functies verplaatsen of verbieden

Makkelijk

Laag

N.V.T

Laag

Zoneren door afrastering

Gemiddeld

Laag

N.V.T

Gemiddeld

Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Functies verplaatsen of verbieden

Makkelijk

Laag

N.V.T

Gemiddeld

Zoneren door afrastering

Makkelijk

Laag

N.V.T

Gemiddeld

Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Functies verplaatsen of verbieden

Makkelijk

Laag

N.V.T

Gemiddeld

Zoneren door afrastering

Makkelijk

Laag

N.V.T

Gemiddeld

Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Gemiddeld

Conflicterend

Conflicterend

Functies verplaatsen of verbieden NNN

Roeien/suppen

Zoneren door afrastering

Niet conflicterend

Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Conflicterend

Functies verplaatsen of verbieden Cultuurhistorie/archeologisc he waarde

Niet conflicterend

Zoneren door afrastering Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

3.4.5 Conclusie De ‘Veilinghaven’ heeft na het nemen van maatregelen redelijk potentie om aangewezen te worden als officiële zwemwaterlocatie. In tabel 3.21 en onderstaande tekst is conclusie onderbouwd. Tabel 3.21 Samenvatting potentie ‘Veilinghaven’, locatie B, als officiële zwemwaterlocatie op basis van vier aspecten Aspect

Huidige situatie

Veiligheid

Minimale kosten

Haalbaarheid

Oordeel

(euro)

maatregelen*

potentie

1.345. 000

Gemiddeld,

Voldoet niet

afhankelijk van de

Redelijk op

minimale benodigde

orde krijgen, zie

ruimte van de

opmerking links

schepen. Waterkwaliteit

Gemiddeld

300.000

Gemiddeld

Redelijk op orde krijgen

44/73

Kenmerk

Aspect

Capaciteit en bereikbaarheid

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

Huidige situatie

Minimale kosten

Haalbaarheid

(euro)

maatregelen*

Goed

Functiestapeling

85.000

25.000

Conflicterend

Hoog

Oordeel potentie Goed op orde te krijgen

Gemiddeld, afhankelijk van de

Redelijk op

minimale benodigde

orde krijgen, zie

ruimte van de

opmerking links

schepen. * Op basis van technische uitvoerbaarheid, draagvlak en kosten

In de huidige situatie voldoet de locatie ’Veilinghaven’ niet aan de veiligheidscriteria voor officieel zwemwater. De open verbinding met het Merwedekanaal en de niet fysiek begrensde zwemzone vormen een onveilige situatie. Ook de huidige steile kademuren in de haven aan de oostkant maken deze locatie onveilig. Deze zijde wordt echter niet als mogelijkheid behandeld vanwege de benodigde toegankelijkheid voor de schepen. Bij de landtong speelt deze onveiligheid van de steile kademuren niet. De bacteriële waterkwaliteit is ‘aanvaardbaar’ en de verwachting is dat dit met minder afstroming van hemelwater verbetert. Wel blijft de ‘Veilinghaven in contact met het Merwedekanaal staan, waar verschillende gemengde overstorten op uitkomen. Ook is het sterk aan te raden (mobiele) toiletvoorzieningen te plaatsen op de ligweide. Omdat de doorstroming in de haven gering is, is deze locatie gevoelig voor blauwalgbloei, met name in combinatie met de hemelwaterafvoer en riooloverstorten die op de haven uitkomen. Verbetering van de doorstroming, of ingrijpender, indien gewenst, het verwijderen van de riooloverstorten zijn preventieve maatregelen. De capaciteit en bereikbaarheid van de locatie is ‘goed’. Wel kan de toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers verbeterd worden, er zal de bereikbaarheid voor auto’s verslechteren in de toekomst.

Nu zijn er nog te veel trappen aanwezig om de zwemzone te betreden. Omdat ‘de ‘Veilinghaven’ een nog actieve haven is, zijn er meerdere functies die conflicteren met de functie van zwemwater. Het lijkt een optie om een gedeelte van de haven te zoneren voor zwemrecreatie, afhankelijk van de minimale benodigde ruimte van de boten, en op voorwaarde dat deze zonering niet makkelijk door boten overvaren wordt. Om de ‘Veilinghaven’, zijde B geschikt te maken als officiële zwemwaterlocatie is het aan te raden de onderstaande maatregelen te nemen. Over het algemeen wordt de haalbaarheid van deze set met maatregelen ingeschat als ‘gemiddeld’. 

Het plaatsen van informatieborden en signalen die zwemmers duidelijk maakt waar veilig gezwommen kan worden en attent maakt op de gevaren van zwemmen buiten de zwemzone

  

Het zoneren van de zwemzone, met onderzoek of dit bij voorkeur een harde zonering wordt Het begrenzen van de zwemzone op een diepte van 1,50 meter met een drijflijn Zwemmers attenderen op de gevaarlijke objecten in de zwemzone



Het afvlakken van het talud aan de westkant van de locatie, bij de landtong

45/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL



Nader onderzoek uitvoeren of de zuigende werking van de waterbodem onveilige situaties



oplevert. Zo ja, dan kan als maatregel de aanwezige sliblaag verwijderd worden door de zwemzone te baggeren Het rolstoelvriendelijk maken van de locatie door de trappen naar de ligweide en de

 

zwemzone te verbeteren Het verminderen van afspoeling hemelwater Indien de bacteriële waterkwaliteit problematisch wordt, wordt aangeraden te onderzoeken of



de verwijdering van de riooloverstorten wenselijk is De doorstroming in de zwemzone verbeteren om blauwalgoverlast te voorkomen

3.5

‘Amelisweerd’- open grasveld ten zuiden van de Pepernotenberg

De niet-officiële zwemwaterlocatie 'Amelisweerd grasveld' bevindt zich in landgoed Amelisweerd, op eigendom van de gemeente Utrecht, maar gelegen in de gemeente Bunnik, ten oosten van de stad Utrecht. Het open grasveld is gelegen aan de Kromme Rijn, ten zuiden van de Pepernotenberg. Volgens (Mulier 2020) is de Kromme Rijn bij Amelisweerd de meest bezochte rivier voor bewoners van de gemeente Utrecht. Twee veel bezochte zwemrecreatiegebieden zijn het open grasveld en het veld ten zuiden van het hotel ‘Stay Okay’ (wordt behandeld in 3.6). Het open grasveld biedt ruimte aan 300 bezoekers voor recreatie. De belangrijkste in- en uitgangen voor zwemmers bevinden zich op de open plekken aan de zuidelijke oever. Voor foto's van de locatie, zie bijlage 3. In paragraaf 3.5.1 tot en met 3.5.4 worden de veiligheid, waterkwaliteit, capaciteit & bereikbaarheid en verschillende functies van de niet-officiële zwemwaterlocatie 'Amelisweerd open grasveld' beschreven.

Figuur 3.11 Locatie van de niet-officiële zwemwaterlocatie ‘Amelisweerd open grasveld’, Bunnik. De in-uittreed plekken voor zwemmers zijn weergeven in het rood gearceerde blokken

3.5.1

Veiligheid

In de huidige situatie bij de niet-officiële zwemwaterlocatie 'Amelisweerd open grasveld' zijn acht van de twaalf veiligheidsaspecten als 'voldoet niet' beoordeeld en vier aspecten als 'voldoet' (tabel 322). Een van de belangrijkste problemen is het gebrek aan adequate informatievoorziening. Op dit moment ontbreken informatieborden die aangeven waar gasten veilig kunnen recreëren en

46/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

zwemmen. Op enkele meters afstand van de oever is er een sterke stroming, maar deze blijft net onder de grens waar zwemmers hinder ondervinden en gevaarlijke situaties kunnen optreden (bijlage 4). De bodem is stabiel en er zijn geen plotselinge diepteverschillen. Er ligt echter wel een baggerlaag op de bodem die een zuigende werking heeft. Er bevinden zich geen gevaarlijke objecten zoals paalhoofden en kademuren in de zwemzone. Wel moeten scherpe voorwerpen, takken en stenen worden verwijderd. De overgang van het grasveld naar de zwemzone is steil en de zwemzone is niet fysiek begrensd. Hierdoor vindt er recreatievaart in de zwemzone plaats. Om de veiligheid bij 'Amelisweerd open grasveld' te verbeteren zijn in totaal 16 maatregelen geïdentificeerd. Van deze maatregelen wordt de haalbaarheid van 12 maatregelen beoordeeld als 'hoog' en 4 als 'gemiddeld'. Ten eerste is het essentieel om duidelijke informatieborden te plaatsen. Deze borden moeten zowel de gevaren van zwemmen buiten de aangewezen zone als de veilige zwemlocaties aangeven. Daarnaast moet de zwemzone fysiek gescheiden worden van ander gevaarlijk gebruik, zoals kano’s en bootjes. Het optisch scheiden van de zwemzone leidt in de huidige situatie tot een smalle zwemstrook, omdat de zwemzone zich direct bevindt in/naast de vaargeul van de Kromme Rijn.

Als alternatief kan de zwemzone in het droge profiel worden aangelegd. Hierdoor kan de afstand tot de vaargeul meer dan 50 meter bedragen en voldoen alle veiligheidsaspecten aan de gestelde normen. Deze maatregel is echter duur en kan leiden tot gemiddeld of laag draagvlak. Daarnaast is het verbeteren van de toegankelijkheid tot het water een belangrijk aspect. Momenteel vormen de steile oevers en het puin dat eromheen ligt een belemmering voor de toegang tot het water. Door de oevers af te vlakken, eventueel in combinatie met het vergroten van de zwemzone in het droge profiel, kan de locatie geschikt worden gemaakt voor zwemrecreatie (figuur 3.12). Als laatste moeten de bodemcondities binnen de zwemzone worden verbeterd. De baggerlaag moet worden verwijderd, waardoor de zuigende werking afneemt.

Figuur 3.12 Mogelijk geschikte locatie voor de zwemzone, inclusief uitbreiding in het droge profiel en fietsenstalling, voor Amelisweerd open grasveld

47/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

De geschatte kosten om van 'Amelisweerd open grasveld' een veilige zwemwaterlocatie te zijn minimaal 1.530.000,00 EUR wanneer er wordt gekozen voor een zwemzone in het droge profiel. In deze situatie zijn er in totaal 16 maatregelen, waarvan naar schatting negen tussen de EUR 010.000,00 kosten, twee tussen de EUR 10.000,00-50.000,00, één maatregel tussen de EUR 50.000,00-100.000,00, twee tussen de EUR 100.000,00-500.000,00, en één maatregel die boven de EUR 500.000,00 kost. Tabel 3.22 Huidige toestand en de uitvoerbaarheid van de te nemen maatregelen omtrent veiligheid van zwemwaterlocatie 'Amelisweerd open grasveld'. Indien dezelfde verrichtingen meerdere keren terugkomen bij verschillende maatregelen, worden deze slechts eenmaal doorgerekend, zoals bijvoorbeeld het optisch scheiden/begrenzen van de zwemzone. Deze maatregelen worden weergegeven in de tabel met een '*' teken Haalbaarheidsaspecten

Oordeel huidige situatie (via kleur)

Ontbrekende zweminformatie

Voldoet niet

Begrenzing zwemzone

Gevaarlijk gebruik zwemzone

Voldoet niet

Voldoet niet

Zwemmen buiten zwemzone

Voldoet niet

Gevaarlijke objecten

Voldoet

Steil talud waterbodem

Voldoet niet

Ondermijnde waterbodem

Voldoet

Zuigende waterbodem

Voldoet niet

Grillige waterbodem

Voldoet

Afval/scherpe objecten

Voldoet niet

Sterke stroming

Voldoet

Matrix maatregelen Maatregelen

Informatieborden plaatsen Zwemmers informeren over de gevaren van zwemmen in open water Aangeven waar veilig gezwommen kan worden Zwemzone optisch begrenzen (drijflijn) Eigenaren van boten, jetski’s, etc. informeren over de gevaren van recreëren in de zwemzone Zwemwater zoneren, locaties inrichten voor het te water laten van recreatieboten Zwemzone optisch scheiden van gevaarlijke waterrecreatie door het plaatsen van een drijflijn Verbodsbord voor recreatievaartuigen plaatsen Een informatiebord plaatsen waarop zwemmers worden geattendeerd op de fysieke gevaren van zwemmen buiten de zwemzone Zwemmers informeren over de gevaren van zwemmen nabij gevaarlijke objecten Zwemzone optisch begrenzen tot op 50 meter van objecten zoals strekdammen, paalhoofden, etc. Middels een fysieke begrenzing (bv ballenlijn) ter plaatse van 1,50 meter waterdiepte wordt de zwemmer op het steile talud geattendeerd (als gevolg van de optisch smalle zwemzone) Het talud minder steil laten verlopen (<20%) De zwemmer middels een informatiebord attenderen op het steile talud van >20% Bodemstabiliteit verbeteren, aanbrengen stabiele zandlaag Een waarschuwingsbord plaatsen Bodemstructuur verbeteren, verwijderen zuigende bodemlaag (bijv.

Slappe bagger) en aanbrengen stabiele zandlaag Een waarschuwingsbord plaatsen Plotselinge diepteverschillen dichtstorten met geschikt bodemmateriaal (zand) Knik verwijderen en het talud van de zwemzone gelijkmatig laten aflopen Ter plaatse van de knik in de waterbodem een drijflijn plaatsen Zwemmers attenderen op plotselinge diepteverschillen Scherpe objecten verwijderen Zwemzone om de objecten optisch begrenzen Zwemmers attenderen op de aanwezigheid van scherpe objecten (bijv. Waarschuwingsbord over de aanwezigheid van schelpdieren, prikkeldraad, puin, etc.) Prullenbakken plaatsen rondom de ligweide Zwemzone verleggen in het droge profiel

Afstand tot vaargeul

Voldoet niet

Zwemzone verleggen in het natte profiel

Haalbaarheid technische uitvoering mogelijk Makkelijk

Haalbaarheid draagvlak

Haalbaarheid kosten (orde)

Oordeel uitvoerbaarheid maatregel

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk

Gemiddeld

10.000-50.000*

Hoog

Makkelijk

Gemiddeld

0-10.000

Hoog

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

Makkelijk

Gemiddeld

10.000-50.000*

Hoog

Makkelijk

Laag

0-10.000

Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

Gemiddeld

Gemiddeld

100.000-500.000

Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Gemiddeld

Gemiddeld

100.000-500.000

Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk N.V.T.

Hoog N.V.T.

50.000-100.000 N.V.T.

Hoog N.V.T.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk

Hoog

10.000-50.000

Gemiddeld

Gemiddeld

>500.000

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

Hoog Gemiddeld N.V.T.

3.5.2 Waterkwaliteit In de huidige situatie bij zwemwaterlocatie ‘Amelisweerd open grasveld' staan vijf van de vijftien waterkwaliteitsaspecten op 'slecht', drie op 'aanvaardbaar' en zeven op 'goed of uitstekend', zie tabel 3.23.

48/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

Volgens de normen van de Europese Zwemwaterrichtlijn zijn er in de periode 2020 tot en met 2023 jaarlijks overschrijdingen gemeten voor de fecale bacteriegroepen E. coli en intestinale enterococcen (2006/7/EC, European Commission). De bacteriële waterkwaliteit wordt dan ook beoordeeld als 'slecht', zie figuur 3.13. Dit komt uitsluitend door overschrijdingen veroorzaakt door E. coli (voor uitleg over de analyse zie ). Stroomopwaarts bevinden zich lozingspunten van de RWZI’s van Bunnik en Driebergen op de Kromme Rijn. Deze zijn mogelijk een belangrijke bron van deze bacteriële verontreiniging. Op basis van het veldbezoek wordt ook ingeschat dat de invloed vanuit de drainage/afstroom van de omliggende percelen, zoals de nabijgelegen familieboerderij De Zonnewijzer en de kersenboomgaard (zie bijlage 4), van significante invloed kan zijn op deze verontreiniging. De impact van de mens, vogels en honden wordt als gering beschouwd. Hoewel er wel honden en vogels op de locatie aanwezig zijn, is hun aantal klein. Uit berichtgeving en het veldbezoek is gebleken dat er weinig reden is om aan te nemen dat blauwalg een probleem vormt voor de veiligheid van zwemmers bij 'Amelisweerd open grasveld'. Ondanks het voedselrijke water van de Kromme Rijn is de doorstroming op deze locatie acceptabel, waardoor de ontwikkeling van blauwalg beperkt blijft.

Echter is er in 2022 wel blauwalg in de Kromme Rijn geobserveerd. Mocht er dus op specifieke momenten blauwalg optreden, dan kunnen normale procedures zoals waarschuwingen of tijdelijke zwemverboden worden toegepast. Op dit moment neemt HDSR maatregelen om de ecologische waterkwaliteit op en langs de Kromme Rijn te verbeteren. Dit is een belangrijk aandachtspunt wat betreft conflict met het toewijzen van de locatie als officiële zwemwaterlocatie. Maatregelen bij en invulling van de locatie als potentiële zwemwaterlocatie zullen met HDSR afgestemd moeten worden. Om de waterkwaliteit bij 'Amelisweerd open grasveld' te verbeteren, zijn er in totaal 6 maatregelen geïdentificeerd. Vier maatregelen zijn gericht op de aanpak van de bronnen van bacteriën en twee op blauwalgen. De maatregelen met betrekking tot blauwalgen worden op voorhand niet noodzakelijk geacht. Mocht de overlast door blauwalgen toenemen in de toekomst, dan moet er gekeken worden naar de toestroom van nutriënten in het water. De maatregel 'bronaanpak nutriënten' is echter een dure en lastig uitvoerbare maatregel. Van de maatregelen voor de bacteriële waterkwaliteit wordt de haalbaarheid van één maatregel beoordeeld als 'hoog' en drie als 'gemiddeld'. Het is relatief eenvoudig om in het zwemseizoen (mobiele) toiletten te plaatsen.

De maatregelen om de drainage en af-uitstroom van naastgelegen percelen te verbeteren zijn ingewikkelder, maar blijven haalbaar. Er is echter vervolgonderzoek nodig om vast te stellen van welke bron de fecale bacteriën afkomstig zijn. Mocht dit de RWZI betreffen, dan zijn maatregelen om afstroom/drainage van naastgelegen percelen te verminderen overbodig. De benodigde kosten om de bacteriologische waterkwaliteit in ‘Amelisweerd open grasveld’ te verbeteren worden ingeschat minimaal 975.000,00 EUR. Hiervoor is er één maatregel tussen de

49/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

10.000,00-50.000,00 EUR, één maatregel tussen de 50.000,00-100.000,00 EUR en één of twee maatregelen tussen de 100.000,00-500.000,00 EUR nodig. Tabel 3.23 Huidige toestand en de uitvoerbaarheid van de te nemen maatregelen omtrent waterkwaliteit van zwemwaterlocatie 'Amelisweerd open grasveld' Waterkwaliteitsaspecten

Overschrijdingen normen voor E.coli en/of intestinale enterococcen

Jaarlijks

E-coli kwaliteitsklasse: waterkwaliteit in de laatste vier jaar

Voldoet niet: kwaliteitsklasse slecht

Zwemmers (op kluitje) Vogels Honden

Voldoet: kwaliteitsklasse uitstekend Gering/geen invloed Gering/geen invloed Gering/geen invloed

Drainage/af- instroom regenwater

Veel invloed

Riooloverstort/lozingspunt RWZI

Wezenlijke invloed

familieboerderij/landbouw

Veel invloed

Intestinale e. Kwaliteitsklasse: waterkwaliteit in de laatste vier jaar Bacteriën

Blauwalgen

Oordeel huidige situatie

Toiletvoorziening

Veel invloed

Waarnemingen drijflagen Windrichting/stroming i.r.t zwemzone

Voldoet Voldoet deels

Luwe zones in. Zwemzone

Voldoet deels

Voedselrijkdom (op basis van waarden) Stilstaand/stroming

Voldoet deels

Matrix maatregel Maatregelen Bronaanpak bacteriën. Zie onderstaande vakjes voor specifieke bron en maatregelen. Bronaanpak bacteriën. Zie onderstaande vakjes voor specifieke bron en maatregelen.

Drainage verleggen, putten slaan om inafstroom te verminderen Riooloverstort verwijderen Afwatering kinderboerderij wijzigen He plaatsen van (mobiele)toilet units

Zwemzone verplaatsen Doorstroming bevorderen in de zwemzone Bronaanpak nutriënten

Technisch mogelijk

Draagvlak

Kosten (orde)

Oordeel uitvoerbaarheid maatregel

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Gemiddeld

Gemiddeld

100.000-500.000

Gemiddeld

Moeilijk

Gemiddeld

100.000-500.000

Gemiddeld

Makkelijk

Gemiddeld

50.000-100.000

Gemiddeld

Goed

100.000-500.000 (indien mobiel zijn kosten lager maar terugkerend)

Hoog

Goed

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Makkelijk

Gemiddeld

50.000-100.000

Gemiddeld

Moeilijk

Gemiddeld

>500.000

Laag

Voldoet

Bacteriele waterkwaliteit ‘Amelisweerd open grasveld’

Parameter

2020 - 2023

Intestinale enterococcen

Uitstekend

Escherichia coli

Slecht

Totaal oordeel

Slecht

Figuur 3.13 Bacteriële waterkwaliteit bij de niet-officiële zwemplek ‘Amelisweerd op grasveld’, Utrecht, conform de normen van de Europese Zwemwaterrichtlijn (2006/7/EC, European Commission). De horizontale lijn in de grafieken geeft de signaalwaarde aan

50/73

Kenmerk

3.5.3

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

Capaciteit en Bereikbaarheid

In de huidige situatie bij zwemwaterlocatie ‘Amelisweerd open grasveld’ staan twee van de negen aspecten omtrent capaciteit en bereikbaarheid op 'goed' en zeven op ‘matig’, zie tabel 3.24. De ligging in relatie tot de behoefte is matig, aangezien Amelisweerd enigszins afgezonderd aan de rand van Utrecht ligt. Wel wordt opgemerkt dat bezoekers kunnen toestromen uit Utrecht Science Park, waar zich ook studentenwoningen bevinden. De locatie is goed bereikbaar voor voetgangers, maar fietsers en auto’s mogen hier niet komen. Rolstoelgebruikers hebben alleen toegang tot de ligweide. De bereikbaarheid met het openbaar vervoer kan ook verbeterd worden, aangezien de dichtstbijzijnde halte momenteel op 15 minuten afstand ligt. Voor fietsen en auto's is de dichtstbijzijnde parkeerplaats op 15 minuten loopafstand van de locatie. Om de bereikbaarheid van 'Amelisweerd open grasveld' te verbeteren en de toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers te vergroten, zijn enkele maatregelen uitgewerkt. Het realiseren van een flauw aflopende oever in het droge profiel verbetert niet alleen de veiligheid, maar ook de bereikbaarheid voor rolstoelgebruikers. Dit kan in combinatie met de aanleg van een zwemstrand. Deze maatregel brengt echter wel hoge kosten met zich mee.

Voor fietsen, auto's en het openbaar vervoer lijkt het op dit moment moeilijk om de bereikbaarheid te verbeteren, aangezien er geen toegangswegen zijn voor deze voertuigen naar de locatie. Dit zou dus met name een zwemwaterlocatie kunnen worden die lopend toegankelijk is, met 15 minuten afstand tot een fietsen autoparkeerplaats. De kosten om alle aspecten omtrent bereikbaarheid op 'goed' te beoordelen, zijn minimaal EUR 100.000,00, mits er gekozen wordt om de locatie in te richten en aan te wijzen als locatie die enkel lopend is te bereiken. De kosten zijn dan enkel opgebouwd uit enkele informatieborden en een toegangsweg voor rolstoelgebruikers. Tabel 3.24 Huidige toestand en de uitvoerbaarheid van de te nemen maatregelen omtrent capaciteit en bereikbaarheid van zwemwaterlocatie 'Amelisweerd open grasveld' Haalbaarheidsaspecten Ligging i.r.t. Behoefte Capaciteit locatie (ligweide + zwemzone) i.r.t. Behoefte

Fietser (bereikbaarheid)

Fietser (parkeerplaats) i.r.t. Behoefte

Automobilisten (bereikbaarheid)

Oordeel huidige situatie Matig

Goed

Matig

Matig

Matig

Maatregel

Matrix maatregelen Technisch Draagvlak uitvoerbaar

Kosten (orde)

Oordeel haalbaarheid maatregel

Geen maatregelen De zwemzone kan in het natte of droge profiel vergroot worden De ligweide kan in het natte of droge profiel vergroot worden Er is voldoende ruimte beschikbaar om een toegangsweg voor fietsers aan te leggen. Om fietsers duidelijk te maken dat ze eerder moeten parkeren en het laatste stuk naar de locatie moeten lopen, zullen er borden worden geplaatst Het is niet mogelijk om met de fiets op of in de buurt van de locatie te komen. Er zal een informatiebord worden geplaatst en in het zwemwaterprofiel zal worden vermeld dat de locatie alleen te voet en/of met de auto te bereiken is Er is voldoende ruimte op of binnen 5 minuten loopafstand van de locatie een parkeerplaats voor fietsers aan te leggen Het is niet mogelijk om een parkeerplaats voor fietsers op en in de buurt van de locatie te realiseren. Op een informatiebord en in het zwemwaterprofiel wordt vermeld dat de locatie alleen te voet en/of auto te bereiken is Er is voldoende ruimte beschikbaar om een toegangsweg voor auto's aan te leggen Om auto's duidelijk te maken dat ze eerder moeten parkeren en het laatste stuk naar de locatie moeten lopen, zullen er borden worden geplaatst

Gemiddeld

Gemiddeld

100.000500.00

Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Gemiddeld

gemiddeld

10.00050.000

gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Moeilijk

Laag

>500.000

Laag

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

51/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

Automobilisten (parkeerplaats) i.r.t. Behoefte

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Er is voldoende ruimte op of binnen 5 minuten loopafstand van de locatie een parkeerplaats voor auto’s aan te leggen

Moeilijk

Laag

>500.000

Laag

Het is niet mogelijk om een parkeerplaats voor auto's op en in de buurt van de locatie te realiseren. Op een informatiebord en in het zwemwaterprofiel wordt vermeld dat de locatie alleen te voet of met de auto bereikbaar is

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Moeilijk

Gemiddeld

>500.000

Laag

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

Makkelijk

Gemiddeld

50.000100.000

Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Matig

Voetgangers (bereikbaarheid)

Goed

Openbaar vervoer (bereikbaarheid)

Matig

Rolstoelgangers (bereikbaarheid)

Het is niet mogelijk om met de auto op of in de buurt van de locatie te komen. Er zal een informatiebord worden geplaatst en in het zwemwaterprofiel zal worden vermeld dat de locatie alleen te voet en/of met de fiets te bereiken is

Matig

Er is voldoende ruimte beschikbaar om een toegangsweg voor voetgangers aan te leggen Er is voldoende ruimte beschikbaar om het openbaar vervoer op locatie te verbeteren/aan te leggen Er is voldoende ruimte om in de buurt het openbaar vervoer te verbeteren/aan te leggen (<15 min loopafstand) Er is voldoende ruimte beschikbaar om een toegangsweg voor gehandicapten aan te leggen Het is voor rolstoelgangers niet mogelijk om op locatie te komen. Er zal een informatiebord worden geplaatst en in het zwemwaterprofiel zal worden vermeld dat dit het geval is

3.5.4 Functiestapeling In de huidige situatie bij zwemwaterlocatie Amelisweerd open grasveld zijn drie van de zeven aspecten omtrent functiestapeling beoordeeld als 'conflicterend', twee op matig, en twee op 'nietconflicterend, zie tabel 3.25. De functies van recreatievaart, roeien en suppen en vissen conflicteren met de functie van zwemwater, omdat ze zich binnen een straal van 50 (of 25) meter van de zwemzone bevinden. De zwemwaterzones bevinden zich langs de kromme Rijn, waar veel gerecreëerd wordt. Dit leidt tot gevaarlijke situaties. Dit valt in NNN gebied. Er is niet specifiek gedefinieerd of dit conflicterende functies zijn of niet. Dit is een bestuurlijke afweging. Wel is het belangrijk om hier in het aanwijzen van nieuwe zwemlocaties rekening mee te houden. Additioneel moet genoemd worden dat de noordelijke strook van het grasveld een belangrijke plek voor zeldzame orchideeën en ringslangen is, wat lastig te combineren is met zwemmend publiek. Dit gebied is echter al met hekken afgesloten. Het landgoed van Amelisweerd is cultureel erfgoed. Hier zullen zwemmers op gewezen moeten worden. Het plaatsen van waarschuwingsborden, zodat gebruikers rekening houden met andere functies op het water, kan de veiligheid enigszins verbeteren. De haalbaarheid van maatregelen waarbij functies worden verplaatst of opgeheven wordt als laag ingeschat.

Dit komt niet door onoverbrugbare kosten, maar voornamelijk door de praktische uitvoering en het lage draagvlak. Het is niet waarschijnlijk dat de Kromme Rijn wordt afgesloten voor andere recreatie. Volgens de criteria van de Handreiking Fysieke Veiligheid Zwemmers in oppervlaktewater (2008) voldoet deze locatie dus niet aan de veiligheidseisen voor een officiële zwemwaterlocatie. Dit betekent echter niet dat de locatie niet veiliger kan worden gemaakt dan met de huidige inrichting, bijvoorbeeld door het plaatsen van borden en het optisch scheiden van een smalle zwemzone in het geval van zwemzone. De kosten voor het verplaatsen of verbieden van functies zijn moeilijk in te schatten en zullen voornamelijk afhangen van (bestuurlijke) beslissingen. De kosten om functies te zoneren van

52/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

zwemmen door afrastering zijn al doorgerekend onder het thema veiligheid. Deze kosten zijn daarom niet doorgerekend. Indien van toepassing, zijn kosten enkel gebaseerd op het plaatsen van borden. Dit bedraagt voor de locatie 'Amelisweerd open grasveld' minimaal EUR 15.000,00. Tabel 3.25 Huidige toestand en de uitvoerbaarheid van de te nemen maatregelen omtrent functiestapeling bij zwemwaterlocatie 'Amelisweerd open grasveld' Functies

Oordeel huidige situatie

Beroepsvaart

Niet conflicterend

Recreatievaart

Conflicterend

Jachthaven/ligplaatsen

Niet conflicterend

Viswater

Conflicterend

NNN

Matig maar is bestuurlijke afweging of dit gewenst is.

Roeien/suppen

Conflicterend

Cultuurhistorie/archeolog ische waarde

Matig

Matrix maatregelen Maatregel

Technisch mogelijk

Draagvlak

Kosten (orde)

Oordeel haalbaarheid maatregel

Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water. Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water. Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering

Makkelijk N.V.T.

Laag N.V.T.

N.V.T. N.V.T.

Gemiddeld N.V.T.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering

Makkelijk N.V.T.

Laag N.V.T.

N.V.T. N.V.T.

Gemiddeld N.V.T.

Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering

Makkelijk N.V.T.

Laag N.V.T.

N.V.T. N.V.T.

Gemiddeld N.V.T.

Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

3.5.5 Conclusie Het open grasveld bij Amelisweerd heeft na het nemen van maatregelen matige potentie om aangewezen te worden als officiële zwemwaterlocatie. In tabel 3.26 en onderstaande tekst is deze conclusie onderbouwd. Tabel 3.26 Samenvatting potentie ‘Amelisweerd open grasveld’ als officiële zwemwaterlocatie op basis van vier aspecten Aspect

Veiligheid

Huidige situatie

Minimale

Haalbaarheid

Oordeel

kosten (euro)

maatregelen*

potentie

Voldoet niet

1.530.000

Hoog

Redelijk op orde

Slecht

975.000

Gemiddeld tot laag

Redelijk tot

te krijgen Waterkwaliteit

slecht op orde te krijgen, afhankelijk van wat de bron blijkt te zijn. Capaciteit en bereikbaarheid

Matig

90.000

Hoog

Goed op orde te

(mits aanwijzen als

krijgen

looplocatie)

(mits aanwijzen als looplocatie)

53/73

Kenmerk

Aspect

Functiestapeling

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

Huidige situatie

Minimale

Haalbaarheid

kosten (euro)

maatregelen*

potentie

15.000

Hoog

Redelijk op orde

Conflicterend

Oordeel

te krijgen * Op basis van technische uitvoerbaarheid, draagvlak en kosten

In de huidige situatie is voldoet deze locatie niet aan de veiligheidscriteria voor een officiële zwemwaterlocatie. De zwemzone bevindt zich direct naast de vaargeul van de Kromme Rijn en heeft geen fysieke begrenzing, wat een gevaarlijke situatie vormt. Daarnaast maken de steile oevers met puin (stenen en takken) langs het grasveld de locatie ook onveilig. De bacteriële waterkwaliteit is 'slecht' vanwege de jaarlijkse overschrijding van E. coli, maar dit kan verbeterd worden door het omleiden van de drainage van de omliggende percelen of, indien dit de bron blijkt, het aanpassen van de overstorten van de bovenstroomse RWZI’s. Deze laatste maatregel is lastiger te realiseren. Het is sterk aan te raden om (mobiele) toiletvoorzieningen op de ligweide te plaatsen. De capaciteit en bereikbaarheid van de locatie zijn 'matig'. De locatie is goed bereikbaar voor voetgangers, maar fietsers en auto’s mogen hier niet komen. Rolstoelgebruikers hebben alleen toegang tot de ligweide. De bereikbaarheid met het openbaar vervoer kan ook verbeterd worden, aangezien de dichtstbijzijnde halte momenteel op 15 minuten afstand ligt. De bereikbaarheid kan enkel worden verbeterd als de locatie wordt ingericht en aangewezen als ‘looplocatie’, waar men alleen te voet heen kan.

Vanwege het drukke recreatieve karakter van de Kromme Rijn zijn er meerdere functies die conflicteren met de functie van zwemwater. Door het vergroten van de zwemzone in het droge profiel is het mogelijk om de zwemwaterlocatie te zoneren. Ter bescherming van het culturele erfgoed van het landgoed in de buurt van de locatie, en de zeldzame orchideeën en ringslangen aan de noordelijke grens van de locatie, moeten informatieborden geplaatst worden. Om Amelisweerd open grasveld geschikt te maken als officiële zwemwaterlocatie is het aan te raden de onderstaande maatregelen uit te voeren. De haalbaarheid van deze set maatregelen wordt ingeschat als ‘gemiddeld tot laag’.



Het plaatsen van informatieborden en signalen om zwemmers duidelijk te maken waar veilig



gezwommen kan worden en om attent te maken op de gevaren van zwemmen buiten de zwemzone Het vergroten en zoneren van de zwemzone in het droge profiel, zodat deze fysiek afgesloten

    

kan worden van de Kromme Rijn Het begrenzen van de zwemzone op een diepte van 1,50 meter Het attenderen van zwemmers op medegebruikers buiten de zwemzone Het afvlakken van de oevers en het verwijderen van stenen en hout, mogelijk in combinatie met de aanleg van een zwemstrand Het aanwijzen en inrichten van de locatie als ‘looplocatie’ Het rolstoelvriendelijk maken van de locatie door de toegang naar de zwemzone te verbeteren

54/73

Kenmerk

    

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

Het aanleggen van toiletvoorzieningen Het omleiden van de drainage van de omliggende percelen om de waterkwaliteit te verbeteren, of het aanpassen van de overstorten bovenstrooms in de Kromme Rijn Het verbeteren van de doorstroming in de zwemzone om blauwalgoverlast te voorkomen Het plaatsen van informatieborden over het culturele erfgoed en de zeldzame orchideeën en ringslangen Het gebied ligt in NNN gebied. Dit is niet per definitie problematisch. Of dit mogelijk is, is een bestuurlijke afweging

3.6

‘Amelisweerd’- zonneweide ten zuidwesten van het Stay-Okay hotel

De niet-officiële zwemwaterlocatie ‘Amelisweerd Stay Okay’ is gelegen in landgoed Amelisweerd in de gemeente Bunnik, ten oosten van de stad Utrecht. Het veld bij de Stay Okay ligt aan de Kromme Rijn tussen Utrecht en Bunnik en grenst aan het landgoed Rhijnauwen. Volgens Mulier (2020) is de Kromme Rijn bij Amelisweerd de meest bezochte rivier voor bewoners van de gemeente Utrecht. De voornaamste plek om te recreëren is het open grasveld ten zuidwesten van de Stay Okay. De ligweide biedt ruimte voor 200 bezoekers om te recreëren. De voornaamste inen uittreedplekken voor zwemmers is de aanwezige boothelling in de oever. Voor foto’s van de locatie zie . In paragraaf 3.6.1 tot en met 3.6.4 worden de veiligheid, waterkwaliteit, bereikbaarheid en de verschillende functies van de niet-officiële zwemwaterlocatie ‘Amelisweerd Stay Okay’ beschreven.

Figuur 3.14 Locatie van de niet-officiële zwemwaterlocatie ‘Amelisweerd Stay Okay’, Bunnik. De in- en uittreed plekken voor zwemmers zijn weergeven in het rood gearceerde blok

55/73

Kenmerk

3.6.1

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

Veiligheid

Bij de huidige situatie van de zwemwaterlocatie 'Amelisweerd Stay Okay' zijn negen van de twaalf veiligheidsaspecten als beoordeeld als 'voldoet niet' en drie aspecten als 'voldoet', zie tabel 3.27. Eén van de belangrijkste problemen is het gebrek aan adequate informatievoorziening. Op dit moment ontbreken informatieborden over zwemmen en is het gevaarlijke gebruik van de zwemzone door aanwezigheid van recreatievaartuigen een probleem. Op enkele meters afstand van de oever is er een sterke stroming, maar deze blijft net onder de grens waar zwemmers hinder ondervinden en gevaarlijke situaties kunnen optreden bijlage 4. Een ander aandachtspunt is de ontoereikende begrenzing van de zwemzone. Momenteel is er geen fysieke afscheiding tussen de zwemzone en andere recreatieve activiteiten, waardoor zwemmers in contact kunnen komen met potentieel gevaarlijke activiteiten, zoals recreatievaart. Daarnaast is de toegankelijkheid tot de zwemzone onveilig vanwege de huidige steile oevers en de houten boothelling. Om de veiligheid bij 'Amelisweerd Stay Okay' te verbeteren, zijn er mogelijke maatregelen geïdentificeerd. Van deze maatregelen wordt de haalbaarheid van 15 maatregelen beoordeeld als 'hoog' en 6 als 'gemiddeld'. Belangrijk is om de zwemzone fysiek af te scheiden.

Ondanks dat de potentiële zwemzone zich direct naast de vaargeul van de Kromme Rijn bevindt, is het mogelijk om deze te zoneren van de rest van de watergebruikers. Dit kan worden gerealiseerd in de nabijgelegen nevengeul (figuur 3.15), waar andere functies dan verboden moeten worden. De aanwezigheid van deze nevengeul maakt het zoneren van verschillende gebruiksfuncties bij ‘Amelisweerd Stay Okay’ haalbaarder dan bij het ‘open grasveld’. Deze nevengeul heeft ook een positief effect op gevaarlijke stroming. Gevaarlijke objecten en afval, zoals takken en de houten boothelling, vormen een bedreiging voor zwemmers binnen de zone. Het steile talud van de waterbodem en de ondermijnde structuur ervan zijn ook potentiële risico's.

Figuur 3.15 Mogelijk geschikte locatie voor de zwemzone voor Amelisweerd Stay Okay

Door het afvlakken van de oever, eventueel in combinatie met het aanleggen van een zwemstrand, kan de locatie geschikt worden gemaakt voor zwemrecreatie. Hoewel het niet

56/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

mogelijk is om de gewenste afstand van 50 meter tussen de zwemzone en de vaargeul te realiseren, hoeft dit niet af te doen aan de potentie van de locatie. De geschatte inrichtingskosten om van 'Amelisweerd Stay Okay' een veilige zwemwaterlocatie te maken zijn ingeschat op minimaal 765.000,00 EUR. Als er gekozen wordt voor een zwemstrand in het droge profiel lopen deze wel flink op (~750.000,00 EUR). Tabel 3.27 Huidige toestand en de uitvoerbaarheid van de te nemen maatregelen omtrent veiligheid van zwemwaterlocatie 'Amelisweerd Stay Okay'. Indien dezelfde verrichtingen meerdere keren terugkomen bij verschillende maatregelen, worden deze slechts eenmaal doorgerekend, zoals bijvoorbeeld het optisch scheiden/begrenzen van de zwemzone. Deze maatregelen worden weergegeven in de tabel met een '*' teken Haalbaarheidsaspecten

Ontbrekende zweminformatie

Begrenzing zwemzone

Gevaarlijk gebruik zwemzone

Oordeel huidige situatie (via kleur)

Voldoet niet

Voldoet niet

Voldoet niet

Zwemmen buiten zwemzone

Voldoet niet

Gevaarlijke objecten

Voldoet

Steil talud waterbodem

Voldoet niet

Ondermijnde waterbodem

Voldoet

Zuigende waterbodem

Voldoet niet

Grillige waterbodem

Afval/scherpe objecten

Voldoet niet

Voldoet niet

Sterke stroming

Voldoet

Afstand tot vaargeul

Voldoet niet

Matrix haalbaarheid

Hoog

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk

Hoog

Hoog

Zwemzone optisch begrenzen (drijflijn)

Makkelijk

Gemiddeld

0-10.000 10.00050.000*

Eigenaren van boten, jetski’s, etc. informeren over de gevaren van recreëren in de zwemzone

Makkelijk

Gemiddeld

0-10.000

Hoog

Makkelijk

Gemiddeld

Makkelijk

Laag

10.00050.000* 0-10.000

Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Middels een fysieke begrenzing (bv ballenlijn) ter plaatse van 1,50 meter waterdiepte wordt de zwemmer op het steile talud geattendeerd (als gevolg van de optisch smalle zwemzone)

Makkelijk

Gemiddeld

10.00050.000*

Hoog

Het talud minder steil laten verlopen (<20%)

Gemiddeld

Gemiddeld

100.000500.000*

Gemiddeld

De zwemmer middels een informatiebord attenderen op het steile talud van >20%

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Gemiddeld

Gemiddeld

100.000500.000

Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

Gemiddeld

Gemiddeld

Gemiddeld

Gemiddeld

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

Makkelijk

Hoog

Hoog

Scherpe objecten verwijderen

Makkelijk

Hoog

Zwemzone om de objecten optisch begrenzen Zwemmers attenderen op de aanwezigheid van scherpe objecten (bijv. Waarschuwingsbord over de aanwezigheid van schelpdieren, prikkeldraad, puin, etc.)

N.V.T.

N.V.T.

0-10.000 10.00050.000 N.V.T.

N.V.T.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog Hoog Gemiddeld N.V.T.

Informatieborden plaatsen Zwemmers informeren over de gevaren van zwemmen in open water Aangeven waar veilig gezwommen kan worden

Zwemzone optisch scheiden van gevaarlijke waterrecreatie door het plaatsen van een drijflijn Verbodsbord voor recreatievaartuigen plaatsen Een informatiebord plaatsen waarop zwemmers worden geattendeerd op de fysieke gevaren van zwemmen buiten de zwemzone

Bodemstructuur verbeteren, verwijderen zuigende bodemlaag (bijv. Slappe bagger) en aanbrengen stabiele zandlaag Een waarschuwingsbord plaatsen Plotselinge diepteverschillen dichtstorten met geschikt bodemmateriaal (zand) Knik verwijderen en het talud van de zwemzone gelijkmatig laten aflopen Ter plaatse van de knik in de waterbodem een drijflijn plaatsen Zwemmers attenderen op plotselinge diepteverschillen

Technisch mogelijk (oordeel via kleur) Makkelijk

Oordeel Uitvoerbaarheid maatregel

Kosten (euro) (orde) 0-10.000

Maatregel

Draagvlak

0-10.000 10.00050.000 100.000500.000*

Prullenbakken plaatsen rondom de ligweide

Makkelijk

Hoog

10.00050.000

Zwemzone verleggen in het droge profiel Zwemzone verleggen in het natte profiel

Gemiddeld N.V.T.

Gemiddeld N.V.T.

>500.000 N.V.T.

Hoog

Hoog

Hoog

Hoog Gemiddeld Gemiddeld

Hoog

3.6.2 Waterkwaliteit In de huidige situatie bij zwemwaterlocatie ‘Amelisweerd Stay Okay' staan drie van de vijftien waterkwaliteitsaspecten op 'slecht', vier op 'aanvaardbaar' en acht op 'goed of uitstekend', zie tabel 3.28. Volgens de normen van de Europese Zwemwaterrichtlijn zijn er in de periode 2020 tot en met 2023 jaarlijks overschrijdingen gemeten voor de fecale bacteriegroepen E. coli en intestinale enterococcen (2006/7/EC, European Commission). De bacteriële waterkwaliteit wordt beoordeeld

57/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

als 'slecht', zie figuur 3.16. Dit komt door overschrijdingen van E. coli (voor uitleg over de analyse zie bijlage 2). Stroomopwaarts bevinden zich lozingspunten van de RWZI’s van Bunnik en Driebergen op de Kromme Rijn. Deze zijn mogelijk een belangrijke bron van deze bacteriële verontreiniging. Op basis van het veldbezoek wordt ook ingeschat dat de invloed vanuit de drainage/afstroom van de omliggende percelen van significante invloed kan zijn op deze verontreiniging (zie ). Toiletten zijn in de buurt van de potentiële zwemlocatie aanwezig. Uit berichtgeving en het veldbezoek is gebleken dat er weinig reden is om aan te nemen dat blauwalg een probleem vormt voor de veiligheid van zwemmers bij 'Amelisweerd Stay Okay'. Ondanks het voedselrijke water van de Kromme Rijn is de doorstroming op deze locatie acceptabel, waardoor de ontwikkeling van blauwalg beperkt blijft. Echter is er in 2022 wel blauwalg in de Kromme Rijn geobserveerd. Mocht er dus op specifieke momenten blauwalg optreden, dan kunnen normale procedures zoals waarschuwingen of tijdelijke zwemverboden worden toegepast. Op dit moment neemt HDSR maatregelen om de ecologische waterkwaliteit op en langs de Kromme Rijn te verbeteren. Dit is een belangrijk aandachtspunt wat betreft conflict met het toewijzen van de locatie als officiële zwemwaterlocatie.

Maatregelen bij en invulling van de locatie als potentiële zwemwaterlocatie zullen met HDSR afgestemd moeten worden. Om de waterkwaliteit bij 'Amelisweerd Stay Okay' te verbeteren, zijn in mogelijke maatregelen geïdentificeerd. Met name de maatregelen om nutriënten- en bacteriën toestroom te verminderen zijn ingewikkeld. Mocht de overlast door blauwalgen toenemen in de toekomst, dan moet er gekeken worden naar de toestroom van nutriënten in het water. De maatregel 'bronaanpak nutriënten' is echter een dure en lastig uitvoerbare maatregel. De benodigde kosten om de bacteriologische waterkwaliteit in ‘Amelisweerd Stay Okay’ te verbeteren worden ingeschat op minimaal 600.000,00 EUR. Hiervoor zijn twee maatregelen van tussen de 100.000,00-500.000,00 EUR nodig. Tabel 3.28 Huidige toestand en de uitvoerbaarheid van de te nemen maatregelen omtrent waterkwaliteit van zwemwaterlocatie 'Amelisweerd Stay Okay’ Waterkwaliteitsaspecten

Bacteriën

Oordeel huidige situatie

Overschrijdingen normen voor E-coli en/of intestinale enterococcen

Jaarlijks

E-coli kwaliteitsklasse: waterkwaliteit in de laatste vier jaar

Voldoet niet: kwaliteitsklasse slecht

Intestinale e. Kwaliteitsklasse: waterkwaliteit in de laatste vier jaar

Voldoet: kwaliteitsklasse uitstekend

Zwemmers (op kluitje)

Gering/geen invloed

Vogels

Gering/geen invloed

Honden

Gering/geen invloed

Drainage/af- instroom regenwater

Veel invloed

Matrix maatregel Maatregelen Bronaanpak bacteriën. Zie onderstaande vakjes voor specifieke bron en maatregelen. Bronaanpak bacteriën. Zie onderstaande vakjes voor specifieke bron en maatregelen.

Drainage verleggen, putten slaan om in-

Technisch mogelijk

Draagvlak

Kosten (orde)

Oordeel uitvoerbaarheid maatregel

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

Gemiddeld

Gemiddeld

100.000-500.000

Gemiddeld

58/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

afstroom te verminderen

Blauwalgen

Riooloverstort/lozingspunten RWZI

Wezenlijke invloed

Kinderboerderij

Geen invloed

Toiletvoorziening

Gering/geen invloed

Waarnemingen drijflagen Windrichting/stroming i.r.t zwemzone

Voldoet Voldoet deels

Luwe zones in. Zwemzone

Voldoet deels

Voedselrijkdom (op basis van waarden)

Voldoet deels

Stilstaand/stroming

Voldoet

Riooloverstort verwijderen

Moeilijk

Zwemzone verplaatsen Doorstroming bevorderen in de zwemzone Bronaanpak nutriënten

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Makkelijk

Gemiddeld

50.000-100.000

Gemiddeld

Moeilijk

Gemiddeld

>500.000

Laag

Gemiddeld

100.000-500.000

Gemiddeld

Bacteriele waterkwaliteit Amelisweerd Stay Okay

Parameter

2020 - 2023

Intestinale enterococcen

Uitstekend

Escherichia coli

Slecht

Totaal oordeel

Slecht

Figuur 3.16 Bacteriële waterkwaliteit bij de niet-officiële zwemplek ‘Amelisweerd Stay Okay’, Utrecht, conform de normen van de Europese Zwemwaterrichtlijn (2006/7/EC, European Commission). De horizontale lijn in de grafieken geeft de signaalwaarde aan

3.6.3 Capaciteit en Bereikbaarheid Bij de huidige situatie van de zwemwaterlocatie 'Amelisweerd Stay Okay' zijn vier van de negen aspecten met betrekking tot bereikbaarheid beoordeeld als 'goed', terwijl vijf aspecten als 'matig' zijn beoordeeld (tabel 3.29). De ligging van Amelisweerd aan de rand van Utrecht resulteert in een matige beoordeling in relatie tot de behoefte. Recreanten moeten relatief ver reizen om op de locatie te komen. Voetgangers, fietsers en in mindere mate auto's kunnen de locatie goed bereiken. Voor rolstoelgebruikers is de ligweide bereikbaar, maar er zijn geen voorzieningen om het water in te komen. Het openbaar vervoer richting de locatie is redelijk, aangezien de dichtstbijzijnde halte momenteel op 10 minuten loopafstand ligt. Er is aan de overkant van de Kromme Rijn een

59/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

parkeerplaats, inclusief fietsparkeerplaatsen. Op warme dagen is hier echter een capaciteitstekort. Deze fietsparkeerplaats zal dus uitgebreid moeten worden, waar wel ruimte voor lijkt te zijn. Voor auto’s wordt al waargenomen dat deze parkeerplaats op warme dagen niet toereikend is. Gezien de beschikbare ruimte is het niet makkelijk om hier extra parkeerplekken te realiseren, en kan beter ingezet worden op stimulatie van bezoek met de fiets. Om de bereikbaarheid van ‘Amelisweerd Stay Okay’ te verbeteren en de locatie beter toegankelijk te maken voor zwemmers en ook rolstoelgebruikers, zijn enkele maatregelen uitgewerkt. Het realiseren van een flauw aflopende oever in het droge profiel verbetert niet alleen de veiligheid, maar ook de toegankelijkheid. Het is echter belangrijk op te merken dat dit een kostbare maatregel is. De kosten om alle aspecten van capaciteit en bereikbaarheid als 'goed' te beoordelen, worden ingeschat op minimaal 225.000,00 EUR. Als er gekozen wordt voor een zwemstrand in het droge profiel lopen deze wel flink op. Deze kosten zijn nu niet doorgerekend. Tabel 3.29 Huidige toestand en de uitvoerbaarheid van de te nemen maatregelen omtrent bereikbaarheid van zwemwaterlocatie 'Amelisweerd Stay Okay’ Haalbaarheidsaspecten

Oordeel huidige situatie

Ligging i.r.t. Behoefte

Matig

Capaciteit locatie (ligweide + zwemzone) i.r.t. Behoefte

Matig

Fietser (bereikbaarheid)

Goed

Fietser (parkeerplaats) i.r.t. Behoefte

Matig

Automobilisten (bereikbaarheid)

Goed

Automobilisten (parkeerplaats) i.r.t. Behoefte Voetgangers (bereikbaarheid) Openbaar vervoer (bereikbaarheid)

Rolstoelgangers (bereikbaarheid)

Matrix maatregelen Technisch Draagvlak uitvoerbaar

Kosten (orde)

Oordeel haalbaarheid maatregel

De zwemzone kan in het natte of droge profiel vergroot worden

Gemiddeld

Hoog

>500.000

Gemiddeld

De ligweide kan in het natte of droge profiel vergroot worden

N.V.T.

Makkelijk

Gemiddeld

50.000100.000

Hoog

N.V.T

N.V.T

N.V.T

N.V.T

Makkelijk

Gemiddeld

50.000100.000

Gemiddeld

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

N.V.T.

Makkelijk

Gemiddeld

50.000100.000

Gemiddeld

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Maatregel Geen maatregelen

Er is voldoende ruimte op of binnen 5 minuten loopafstand van de locatie een parkeerplaats voor fietsers aan te leggen Het is niet mogelijk om een parkeerplaats voor fietsers op en in de buurt van de locatie te realiseren. Op een informatiebord en in het zwemwaterprofiel wordt vermeld dat de locatie alleen te voet en/of auto te bereiken is

Goed Goed Matig

Matig

Er is voldoende ruimte beschikbaar om het openbaar vervoer op locatie te verbeteren/aan te leggen Er is voldoende ruimte om in de buurt het openbaar vervoer te verbeteren/aan te leggen (<15 min loopafstand) Er is voldoende ruimte beschikbaar om een toegangsweg voor gehandicapten aan te leggen Het is voor rolstoelgangers niet mogelijk om op locatie te komen. Er zal een informatiebord worden geplaatst en in het zwemwaterprofiel zal worden vermeld dat dit het geval is

3.6.4 Functiestapeling Bij de huidige situatie van de zwemwaterlocatie 'Amelisweerd Stay Okay' zijn drie van de zeven aspecten met betrekking tot functiestapeling beoordeeld als 'conflicterend' en vier aspecten als 'niet-conflicterend’, zie Tabel 3.30. De functies van recreatievaart, roeien, suppen en vissen conflicteren met de functie van zwemwater, omdat ze zich binnen een straal van 50 (of 25) meter van de zwemzone bevinden. De Kromme Rijn is namelijk druk bezocht met recreatieboten, SUP’s en kano’s, wat leidt tot gevaarlijke situaties. Deze locatie ligt niet in NNN-gebied. Om functies in het gebied te scheiden zijn enkele maatregelen uitgewerkt. Het plaatsen van waarschuwingsborden, zodat gebruikers rekening houden met andere functies op het water, kan

60/73

Kenmerk

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

de veiligheid enigszins verbeteren. Het afbakenen van de nevengeul, waarbij zwemmers achter een drijflijn blijven, maakt zwemmen aanzienlijk veiliger (ondanks dat de gewenste afstand van 50 meter tussen de zwemzone en andere functies niet wordt bereikt). De kosten voor het verplaatsen of verbieden van functies zijn moeilijk in te schatten en zullen voornamelijk afhangen van (bestuurlijke) beslissingen. De kosten om functies te zoneren van zwemmen door afrastering zijn al doorgerekend onder het thema veiligheid. Deze kosten zijn daarom niet doorgerekend. Indien van toepassing, zijn kosten enkel gebaseerd op het plaatsen van borden. Dit bedraagt voor de locatie 'Amelisweerd Stay Okay’ minimaal 15.000,00 EUR. Tabel 3.30 Huidige toestand en de uitvoerbaarheid van de te nemen maatregelen omtrent functiestapeling bij zwemwaterlocatie 'Amelisweerd Stay Okay’ Functies

Oordeel huidige situatie

Beroepsvaart

Niet conflicterend

Recreatievaart

Jachthaven/ligplaatsen

Viswater

Conflicterend

Niet conflicterend

Conflicterend

NNN

Niet conflicterend

Roeien/suppen

Conflicterend

Cultuurhistorie/archeologische waarde

3.6.5

Matrix maatregelen Maatregel

Technisch mogelijk

Draagvlak

Kosten (orde)

Oordeel haalbaarheid maatregel

Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering

Makkelijk N.V.T.

Gemiddeld N.V.T.

N.V.T N.V.T.

Hoog N.V.T.

Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk N.V.T.

Gemiddeld N.V.T.

N.V.T N.V.T.

Hoog N.V.T.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

Makkelijk N.V.T.

Gemiddeld N.V.T.

N.V.T N.V.T.

Hoog N.V.T.

Makkelijk

Hoog

0-10.000

Hoog

. Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Functies verplaatsen of verbieden Zoneren door afrastering Plaatsen van waarschuwingsborden, waardoor zwemmers rekening houden met de gevaren van andere functies op het water.

Niet conflicterend

Conclusie

Locatie ‘Amelisweerd Stay Okay’ heeft na het nemen van maatregelen matige potentie om aangewezen te worden als officiële zwemwaterlocatie. In tabel 3.2131 en onderstaande tekst is deze conclusie onderbouwd. Tabel 3.31 Samenvatting potentie ‘Amelisweerd Stay Okay’ als officiële zwemwaterlocatie op basis van vier aspecten Aspect

Huidige situatie

Minimale kosten

Haalbaarheid

Oordeel

(euro)

maatregelen*

potentie

Veiligheid

Voldoet niet

765.000

Hoog

Goed op orde te krijgen

Waterkwaliteit

Slecht

600.000

Gemiddeld tot laag

Redelijk tot slecht op orde te krijgen, afhankelijk van wat de bron blijkt te zijn.

61/73

Kenmerk

Aspect

Capaciteit en

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

Huidige situatie

Minimale kosten

Haalbaarheid

(euro)

maatregelen*

potentie

Goed

225.000

Gemiddeld

Goed op orde

Conflicterend

15.000

Hoog

Redelijk op

bereikbaarheid Functiestapeling

Oordeel

te krijgen

orde te krijgen * Op basis van technische uitvoerbaarheid, draagvlak en kosten

In de huidige situatie voldoet de locatie ‘Stay Okay’ niet aan de richtlijnen voor veilig officiele zwemwaterlocaties. De zwemzone bevindt zich direct naast de vaargeul van de Kromme Rijn en heeft een niet fysiek begrensde zwemzone. Dit vormt een onveilige situatie. Ook de huidige steile oevers met gevaarlijke objecten (houten boothelling) maken deze locatie onveilig. De bacteriële waterkwaliteit is ‘slecht’ vanwege de jaarlijkse overschrijding van E. coli, maar dit kan verbeterd worden door het omleiden van de drainage van de omliggende percelen of, indien dit de bron blijkt, het aanpassen van de overstorten van de bovenstroomse RWZI’s. De capaciteit van de locatie is ‘voldoende’ en bereikbaarheid van de locatie is ‘goed’. De locatie is met alle vervoersmiddelen goed te bereiken, met als opmerking dat op drukke dagen er te weinig parkeerplekken voor auto’s en fietsen zijn. Met name voor fietsparkeerplaatsen is uitbreiding nodig. Omdat de Kromme Rijn een druk recreatiewater is, zijn er meerdere functies die conflicteren met de functie van zwemwater. Door het afsluiten van de nevengeul is de veilige zwemzone te zoneren. Om ‘Amelisweerd Stay Okay’ geschikt te maken als officiële zwemwaterlocatie is het aan te raden de volgende maatregelen uit te voeren. Over het algemeen wordt de haalbaarheid van deze set met maatregelen ingeschat als ‘gemiddeld tot laag’. 

Het plaatsen van informatieborden en signalen die zwemmers duidelijk maakt waar veilig gezwommen kan worden en attent maakt op de gevaren van zwemmen buiten de zwemzone



Het zoneren van de zwemzone, zodat deze fysiek afgesloten kan worden van de Kromme Rijn. Dit is mogelijk door het afsluiten van de nevengeul voor andere watergebruikers Het begrenzen van de zwemzone op een diepte van 1,50 meter

  

Het afvlakken van de oevers en hierbij stenen en hout te verwijderen. Dit kan in combinatie met de aanleg van een zwemstrand Het omleiden van de drainage van de omliggende percelen om de waterkwaliteit te verbeteren, of het aanpassen van de overstorten bovenstrooms in de Kromme Rijn

62/73

Kenmerk

3.7

R001-1295231JKM-V04-sss-NL

‘Ruigenhoekse Polder’

De niet-officiële zwemwaterlocatie ‘Ruigenhoekse Polder’ is gelegen Utrecht-Noord, verdeeld over de gemeenten Utrecht en De Bilt. De polder maakt deel uit van het natuur- en recreatiepark Noorderpark Ruigenhoek. Het park is eigendom van Staatsbosbeheer en wordt langdurig gepacht door recreatieschap Stichtse Groenlanden. De waterpartij van de ‘Ruigenhoekse Polder’ heeft een oppervlakte van 4,6 hectare en valt onder het beheer van Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden (HDSR). Langs de plas liggen grote grasvelden die voornamelijk worden gebruikt als ligweides door bewoners uit de plaatsen Groenekan, Overvecht en Voordorp. Op warme dagen wordt er veel gezwommen in de ‘Ruigenhoekse Polder’ (circa 50-100 mensen per dag) (TAUW 2023). Gezamenlijk bieden de ligweides capaciteit voor minstens 2000 recreanten (Expert judgement TAUW). Aangezien het een niet-officiële locatie betreft, heeft Staatsbosbeheer bordjes met de tekst 'Gevaarlijk zwemwater' in het water geplaatst. Veel van de bezoekers komen met de fiets of te voet. In 2023 heeft de provincie Utrecht een onderzoek uitgevoerd naar potentieel officieel openbaar zwemwater (TAUW, 2023). De ‘Ruigenhoekse Polder’ kwam naar voren als een locatie met veel potentie en het werd aanbevolen om een vooronderzoek te starten voor de aanwijzing als officieel zwemwater.