Reactienota Visie stadswater (mei 2023)

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 47/220

25

Bewoner Leidsekade bij Muntsluis

Mijn stuk en onderstaande opmerkingen horen ook bij de handtekening die we deze ochtend hebben aangeboden. Je laat bewoners in een pretpark/ waterspeeltuin wonen maar stelt geen eisen voor veiligheid en zorg. Dat kan niet!!! Dan zorg je ervoor dat de bewoners op het water ongevraagd deze taak op zich nemen. Want bij gevaarlijke situaties ga je niet weg, maar blijf je toch ongewild kijken of het allemaal goed gaat. Voor zwembaden en speeltuinen zijn er veiligheid eisen. Maar hier zou dan alles mogen. Iedereen welkom. Van 0 tot 112, met of zonder begeleiding, bezopen, nuchter, lachgas, maakt allemaal niet uit. Dat kan je echt niet maken.. Vraagtekens en opmerking bij de Visie stadwater nov. 2022. Doelstellingen en status1.2 Utrecht wil een stad zijn waarin gezond stedelijk leven voorop staat. Vanuit deze stelling wil ik kijken van de Visie over het Stadswater betekend voor ons als bewoners op de leidsekade die wonen rond het Muntplein. Waar ook de Visie van Tegelijkertijd stellen we ook grenzen om de drukte en overlast op het stadswater beheersbaar te houden. Voor deze Visie stadswater geldt het uitgangspunt dat het gebruik van het stadswater niet mag leiden tot achteruitgang van andere waarden zoals waterkwaliteit, onderwaternatuur en erfgoed. Ik mis hier de woon en leefbaarheid van mensen die aan en op het water wonen.

Blijkbaar worden die niet mee genomen als het gaat om grenzen stellen en beheersbaar houden van het gebruik van het water. Ook is de gemeente verantwoordelijk voor toezicht en handhaving op gevaarlijke brugspringers en overlast door wildplassen, zwerfafval en geluid vanaf het water. De politie handhaaft op vaarregels (o.a. vaarsnelheid) en zwemverboden. Op dit moment kan de gemeente deze taak al niet aan. Er wordt zelden gehandhaafd op bovenstaande. En nooit boetes uitgeschreven als men deze regel overtreed in ons gebied. Ook van de brug af springen wordt niet gehandhaafd. pag. 29,, Watersport a. Roeiers. In de stad Utrecht wordt met veel plezier geroeid. Er zijn 3 roeiverenigingen met totaal ruim 2.500 leden. b. Kano en SUP Hier wordt duidelijk vergeten dat er meer (sport)verenigingen op het( vooral Merwedekanaal) zijn. Zoals de sloeproeiers, Scouting Baracuba zeeverkenners, Wilhelmina zeeverkenners. Ook deze groepen mogen niet worden vergeten in de Visie. Ze komen nu sporadisch in het verhaal voor. Maar ook zij verdienen ruimte. Pag. 35, Tot slot onderzochten we of het in de binnenstad drukker wordt op het water als de singel bij Smakkelaarsveld naar de Leidse Rijn geopend wordt.

Zullen er meer boten vanuit Merwedekanaalzone naar de binnenstad varen of spreiden boten uit de binnenstad zich meer omdat ze de stad uitvaren? Als het gaat om het zwemmen kan men echt pas weten wat het effect is als de leidsche Rijn open is. Bij mooi weer komen er nu ook al vaartuigen vanuit het Merwedekanaal of de stad hier in de Muntsluis een hele dag voor anker liggen. Ook is het nog niet duidelijk of de rondvaartboten deze kant op komen. Er is bij het bevaarbaar maken van de Leidsche Rijn wel gezorgd dat deze mogelijkheid er is, dankzij de lobby van de

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 48/220

Wij begrijpen dat een mogelijke aanwijzing van de Muntsluis tot een officiële zwemlocatie grote gevolgen kan hebben voor jullie als omwonenden en dat jullie hier zorgen over hebben. Op 16 februari 2023 hebben we hier nader overleg over gehad met vijf bewoners van de directe omgeving Munt en Muntsluis. In jullie inspraakreacties en tijdens dit overleg geven jullie aan dat de overlast van bezoekers bij Muntsluis afgelopen jaren sterk is toegenomen en dat de mate van overlast voor de bewoners nu al onacceptabel is geworden. Tijdens een hete zomerdag komen meer dan 1.000 mensen zwemmen bij de Muntsluis. Deze aantallen geven onvermijdelijk overlast naar bewoners die dichtbij wonen. Daarnaast geven jullie ook aan dat conflicten ontstaan tussen groepen bezoekers bij de Muntsluis die alcohol drinken en de nabijgelegen opvangcentrum Noiz waar mensen leven met een verslaving achtergrond (drugs en alcohol). Recreatie van bezoekers en re-integreren van een alcoholverslaving gaat niet goed samen. Ook zijn er zorgen over de veiligheid van zwemmers (met name kinderen) vanwege de sterke stroming als er wordt gespuid, het springen van bruggen en het gevaar dat volgt uit de combinatie van varen, roeien en zwemmen bij de Muntbrug en Muntsluis. In de Visie zullen we in paragraaf 2.3 een extra tekst opnemen waarin dit wordt beschreven.

Wij delen uw mening dat momenteel in de Muntsluis en Muntbrug conflicterende belangen spelen m.b.t. varen en zwemmen. Vandaar dat wij de Muntsluis hebben opgenomen als locatie waarvoor nader onderzoek noodzakelijk is met betrekking tot het varen en zwemmen. In paragraaf 3.2 onder verbetermogelijkheid 4.1 zullen we de tekst hierop aanpassen. De huidige tekst suggereert nu te veel een gewenste einduitkomst (officieel maken) terwijl we nog niet weten of dit haalbaar is. Voor de veiligheid rond de Muntbrug hebben we een aparte verbetermogelijkheid opgenomen in de Visie (zie paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 12.5). Omwonenden ervaren afgelopen jaren toenemende overlast in de zomermaanden door zwemmers en andere bezoekers en vrezen een nog verdere toename van het aantal zwemmers (en overlast) als het water officieel zwemwater zal worden. Het gebruik van stadswater mag niet ten koste mag gaan van de woon- en leefbaarheid voor bewoners op en langs het water. Voor het aanwijzen van mogelijke nieuwe

rondvaartbedrijven. Pag 36, De niet-officiële zwemplekken voorzien nu in een belangrijk deel van de behoefte, maar hun succes geeft ook steeds meer overlast en veiligheidsrisico’s. De locatie Muntsluis is hiervan het meest duidelijke voorbeeld. Gemeentelijk beleid over hoe om te gaan met de niet-officiële zwemplekken ontbreekt nog, Men weet dat er al overlast is. Het trekt niet alleen zwemmers aan, maar ook alcoholisten en mensen die minder gezellige bedoelingen hebben. Het handhaven zal echt een belangrijk punt worden. Daarnaast zal een plek als deze die wordt aangegeven als officieel zwemwater ook in de nacht zijn aantrekkingskracht houden. Ook nu gaan er regelmatig dronken mensen even zwemmen na 1 uur in de nacht , want dat is toch zo leuk! Ik ga in het zwemseizoen al regelmatig ( 2 tot 4 keer per week) ’s nachts mijn bed uit om te vragen om mensen niet van de brug af willen springen en niet willen zwemmen. Pag 36, De gemeente wil het zwemmen faciliteren op de plekken waar het kan door inrichting van de oever en het aanbrengen van voorzieningen (toiletten, afvalbakken, zwemtrapjes, steigers). Aan de andere kant willen we het zwemmen ook ontmoedigen of verbieden als het te veel conflicteert met andere functies, de veiligheid- en gezondheidsrisico’s te groot zijn en/of leidt tot te veel overlast. In de Visie is geld een probleem.

Er wordt zelfs gezegd dat bepaalde wensen betaald moet worden uit het initiatievenfonds. Dat bewoners een aanvraag kunnen doen voor bijvoorbeeld trapjes. Op deze manier speel je buurtbewoners tegen elkaar uit. De ene wil nog een beetje rust bewaren en de ander die wat verder van het water woont vindt dat die gefaciliteerd moet worden. Op dit moment zijn er afspraken met RWS over het onderhoud van de oevers en zetten bewoners zich in om de oevers minder aantrekkelijk te maken voor grote groepen recreanten, zodat de biodiversiteit kan worden gewaarborgd en de leefbaarheid in de buurt ook een beetje. Bij heftig gebruik van de oevers zie je in droge tijden dat de oevers kaal worden. Dan is er geen biodiversiteit meer is en dat de overlast toeneemt. Pag.47, Ten eerste onderzoeken we bij alle uitbreidingslocaties waarbij nieuw water wordt aangelegd of dit water zo kan worden ingericht dat hierin kan worden gezwommen, zodat bewoners conform de gemeentelijke doelstelling binnen tien minuten fietsen bij een buitenzwemlocatie kunnen zijn. Momenteel wordt er conform motie M47/2022 onderzocht of er in de verdere ontwikkeling in Papendorp een stadsstrand gerealiseerd kan worden. Waarom is het nodig dat men op een afstand van 10 min. fietsen kan zwemmen. Als je dat wil kan je beter buiten de stad gaan wonen. En fietsen is ook een goede beweging en zeker niet erg om langer dan 10 min.

te fietsen voor je veilig kan zwemmen. Dit mag geen reden zijn om niet met aandacht te kijken of iets haalbaar is. Pag. 48, In het onderzoek kijken we ook naar de beheerbaarheid van de locatie, de mogelijkheid om sanitaire voorzieningen toe te voegen en de gevolgen voor omwonenden. Vooralsnog kijken we niet naar badtoezicht of extra horeca. Dit onderzoek doen we zoveel mogelijk samen met de provincie, het waterschap, Rijkswaterstaat, de RUD, het recreatieschap en de gemeenten Bunnik en De Bilt. Dit onderzoek moet zoveel mogelijk ook samen met bewonersgroepen worden uitgevoerd. Dat er niet naar badtoezicht wordt gekeken omdat dit kosten met zich

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 49/220

officiële zwemlocaties wordt dit belang daarom meegenomen in het haalbaarheidsonderzoek. De omwonenden en andere belanghebbenden in de buurt van de Muntsluis worden nauw betrokken bij dit vervolgonderzoek. Dit zullen we duidelijker aangeven in paragraaf 3.2 onder verbetermogelijkheid 4.1. Verder zullen we ambitie 11 "Verminderen van overlast vanaf het water" in paragraaf 3.4 ruimer formuleren. De ambitie wordt dat we overlast vanaf het water en vanaf de oever bij drukbezochte zwemlocaties zoals Muntsluis en Veilinghaven willen verminderen. Daarbij nemen we ook een nieuwe verbetermogelijkheid 11.5 op in de Visie met een beschrijving van mogelijke maatregelen om de overlast voor omwonenden te verminderen. Mogelijke maatregelen zijn een verbod op versterkte muziek bij zwemplekken (dus niet alleen vanaf het water maar ook op de oever), dagelijks toezicht op warme dagen, het aanbrengen van struiken en andere begroeiing om het aantal recreatieplekken op de oever te beperken en een mogelijk alcoholverbod (mede in relatie tot opvangcentrum Noiz). Uit het haalbaarheidsonderzoek rondom de uitbreiding van officiële zwemlocaties (zie paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1) moet blijken welke maatregelen effectief (technisch uitvoerbaar en betaalbaar) zijn en worden gedragen door de buurt. Tot slot nemen we in hoofdstuk 4 een nieuw leidend principe op.

Dit principe heeft als doel om de overlast voor omwonenden mee te wegen in de verdere keuzes bij de verdere uitwerking van de Visie. We nemen hierin op dat in de stad Utrecht levendigheid in balans moet zijn met rust en leefbaarheid voor omwonenden. De balans is op elke plek anders. Op sommige plekken is de hoofdfunctie wonen, op andere plekken is de hoofdfunctie recreëren. In de uitwerking van de Visie zullen we samen met omwonenden nadere afspraken maken met als doel om overlast te beperken en op de meest drukbezochte plekken, zoals het gebied rond de Munt en de Muntsluis, de overlast te verminderen ten opzichte van de afgelopen jaren. Op basis van de bevindingen uit het haalbaarheidsonderzoek zal het college in afstemming met de omwonenden, medeoverheden en gemeenteraad bepalen of ze officieel zwemwater wenselijk en haalbaar vinden of dat de locatie beter een niet-officiële locatie kan blijven of dat zwemmen zelfs verboden moet worden. Uit dit onderzoek volgt ook hoeveel het aanwijzen van officieel zwemwater of het verbeteren, het ontmoedigen of verbieden van de niet-officiële locatie zal kosten.

meebrengt vind ik een kwalijke zaak. Handhaving en veiligheid zal een belangrijk punt zijn om de leefbaarheid voor de omwonenden een klein beetje te kunnen garanderen. Ook is het belangrijk om in samenspraak met de bewoners te kijken waar bijvoorbeeld sanitaire voorzieningen kunnen komen. Pag. 48, Mocht er sprake zijn van aanzienlijke risico’s die we niet kunnen wegnemen, maar wel acceptabel zijn, dan plaatsen we een informatiebord om zwemmers op de risico’s te wijzen. Borden werken niet. Dat zien we nu ook al. Dat is juridisch je dekken als gemeente en heeft niets met veiligheid te maken. Ook is het belangrijk om een definitie van “aanzienlijke risico’s” te maken. Waar waarschuw je wel voor en waar niet voor? En op hoeveel plaatsen zet je een informatiebord? Pag. 50, Betere voorlichting over en handhaving van regels, het huidig zwemverbod in het Merwedekanaal, het aanpakken van brugspringers en het remmingswerk ter hoogte van de Munt zijn daarbij belangrijk. Hoe denk men de voorlichting te verbeteren en hoe te handhaving? Er is ook nu geen handhaving als het om het springen van de brug gaat. Gaat men informatie geven op basis en middelbare scholen geven? Hoe gaat men mensen leren hoe ze moeten varen? Gillende kinderen, harde muziek en schreeuwende alcoholisten.

Hoe zorg je dat bewoners niet in een pretpark komen te wonen? Pag 67, 11.2 Het invoeren een vaarverbod voor de nacht (00.00 uur - 7.00 uur) Om de rust voor bewoners aan het water te bevorderen en overlast te beperken, stellen we een tijdslimiet in voor alle boten. Ik zou dit willen terug schroeven naar 23 uur en ook het zwemmen hierbij expliciet benoemen. Dat het gewoon verboden is om met een bootje of zwemmende zich in het water te begeven na 23 uur tot 7 uur in de ochtend. Vooral na 23 uur beginnen mensen echt dronken te worden en is de overlast veel groter. Maar alles staat of valt met handhaving. Pag 67, 11.4 Verbod op versterkte muziek vanaf vaartuigen Op bewoonde delen van de vaarroutes in Utrecht (vooral langs de Oudegracht) staan de huizen erg dicht op het water. Ook liggen er woonboten op de Vaartsche Rijn, Vecht, Merwedekanaal, Kromme Rijn, Leidsche Rijn en Terwijde. Het water weerkaatst het geluid vanaf boten en werkt als een soort klankkast. Versterkte muziek zorgt voor een nog groter effect van deze klankkast. Nu staat in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV Het is echt heel belangrijk dat dit verbod niet alleen op, maar ook gaat gelden als je langs de oever aan het water zit. De recreant moet leren rekening te houden met mede recreanten en de bewoners.

Dus niet alleen op het water maar ook op het pleintje en de oevers langs het water versterkte muziek verbieden. De Rijks Munt is ook een klankkast als het om geluidsoverlast gaat. Vooral als het nog drukker wordt is dit een heel belangrijk punt om te handhaven. En niet alleen op bewoonde delen. Gewoon NIET. Ook dieren hebben een beetje recht op rust. Eén duidelijke regel. Pag 69, 12.1 Uitbreiden tellingen en verkeersmodel binnenstad naar Merwedekanaal Om mogelijke verkeersmaatregelen op het Merwedekanaal beter te beoordelen is nader onderzoek nodig. In 2022 hebben we het meetnetwerk uitgebreid met een meetlocatie bij de Muntbrug. Daarnaast blijven we monitoren op de huidige plekken. We willen voor het Merwedekanaal

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 50/220

Vooralsnog is er - zoals u aangeeft - inderdaad nog geen budget vanuit de gemeente of andere overheden voor het uitvoeren van maatregelen en extra handhaving. Dit geld is wel nodig in het geval dat de gemeente Utrecht de provincie zou willen vragen een nieuwe officiële zwemlocatie aan te wijzen. Pas als er overeenstemming is dat officieel zwemwater voor deze locatie wenselijk en haalbaar is, er voldoende draagvlak bij de direct omwonenden is, en er voldoende middelen zijn om de locatie hiervoor in te richten en in de toekomst te beheren zal de gemeente de provincie voorstellen deze locatie aan te wijzen als officieel zwemwater. De provincie is de bevoegde overheid om hierover een besluit te nemen. Naar verwachting zullen er vanaf 2028 meer boten varen omdat de Leidsche Rijn wordt doorgetrokken naar de binnenstad. De inzet is om deze vaarweg bevaarbaar te maken voor schepen tot 1.90 meter hoogte, vergelijkbaar met de oostelijke Stadsbuitengracht. In de Visie zijn geen nieuwe ligplaatsen of op- en afstapplekken voor rondvaartboten opgenomen in de Leidsche Rijn of het Merwedekanaal (zie figuur 9). Hoe druk het zal worden als de Leidsche Rijn weer is doorgetrokken vanaf Stadsbuitengracht is moeilijk in te schatten. Daarom blijft de gemeente de komende jaren monitoren op de Muntbrug om het effect van maatregelen en evt. nieuwe knelpunten in beeld te krijgen.

Zo houden we vinger aan de pols en kunnen we indien nodig bijsturen. De gemeente erkent dat varen en zwemmen op dezelfde locatie vanuit veiligheid niet samengaan. Daarom is in paragraaf 3.4 verbetermogelijkheid 12.5 opgenomen. Samen met (woonboot)bewoners en roeiers wil de gemeente tot een concrete oplossing komen om de veiligheid bij de Muntbrug en het Merwedekanaal te waarborgen. Om de boten goed te geleiden wordt aan een remmingswerk bij de Abel Tasmanbrug gedacht. De exacte locatie, vormgeving en kosten van het object moet nog worden uitgewerkt. Tot 2028 hebben we hier de tijd voor.

weten wat het huidig aantal vaarbewegingen en incidenten is (nulmeting). Eigenlijk kan je pas bij de Muntsluis een beslissing nemen om hier officieel zwemwater te maken als de vaarweg leidsche Rijn naar de stad echt open is. Dan kan je zien welke consequenties dat heeft voor de drukte in dit vaargebied. Ook is dan duidelijk of rondvaartboten hier naar toe kunnen varen. Voor die tijd wordt het gissen wat de consequentie zal zijn als deze vaarweg doorgetrokken is. Pag 70, 12.5 Remmingswerk ter hoogte van Munt waar de Leidsche Rijn aansluit op het Merwedekanaal Met motie M56/2021 onder de arm ging de gemeente in gesprek met de roeiverenigingen en woonbootbewoners over de veiligheid op het water bij de Muntbrug. De motie heeft als doel om tot een concrete oplossing te komen om de veiligheid bij de Muntbrug en op het Merwedekanaal te waarborgen. Achter de Muntbrug keren de roeiers met hun boot om vervolgens terug te roeien over het Merwedekanaal. Los van het remmingswerk, als het officieel zwemwater wordt lijk mij het logisch dat de roeiers dan niet meer tot de sluis gaan varen. Dit om problemen met de zwemmers te voorkomen. Ook nu al waarschuwen wij als woonbootbewoners de roeiverenigingen als het te druk is met zwemmrs. We staan via de “gebruikers Merwedekanaal”- app met elkaar in verbinding.

Maar als dit officieel zwemwater wordt moeten er andere afspraken worden gemaakt over het roeien tot de sluis. Daarnaast is het wel belangrijk dat bootjes nog steeds het gebied in en uit kunnen varen. Ik heb de hele Visie doorgelezen en uitgespit. Wat mij het meeste zorgen baart is dat er geen geld is voor extra voorzieningen en handhaving. Wij bewoners van het Muntplein hebben de afgelopen zomer als zeer zorgelijk beleefd. Op het plein zaten alcoholisten en mensen die met muziek de leefbaarheid van de bewoners vergalden. De bewoners zaten aan de achterkant in tuin verscholen. Als we de planten water gaven op het pleintje en de afvalbakken leegden kregen we grote bekken en werden we uitgescholden. Als dit gebied echt officieel zwemwater wordt zullen er nog meer mensen van buiten het gebied hier naar toe komen. Er moeten duidelijke regels komen die ook echt door handhavers worden gecontroleerd en beboet. Hekken bij de Sluis dicht dan is het afgelopen met activiteiten op en rond het water. Dan moet de rust ook gehandhaafd worden achter de hekken en bij de oevers langs de fietsbrug en op het Muntplein. En ook overdag handhaven op gedrag en geluidsoverlast. Daarnaast lijkt het mij ondoenlijk om de kwaliteit van het zwemwater te kunnen garanderen. Bij zware regenbuien hebben we overstort op het Merwedekanaal. Het water komt (ongecontroleerd) via de Kromme Rijn onze stad binnen.

Bij een te lage waterstand wordt er via een pijpleiding water van het Merwedekanaal bij Nieuwegein naar Utrecht gepompt. En een derde belangrijk punt is de vraag wanneer het gebied te vol is. Hoeveel mensen kan je toelaten zodat het nog een leefbare situatie is. Voor ons bewoners kan het betekenen dat we 5 a 6 maanden in een pretpark wonen. Hoe leefbaar blijft dit gebied voor de bewoners. Ook wij gaan naar school en werk. Wij willen kunnen slapen en als we thuis zijn ook kunnen genieten van de buitenlucht zonder dat we ons moeten verstoppen achter gesloten ramen en kleine achtertuintjes omdat het aan de straatkant onleefbaar is geworden. Ik hoop dat jullie ons huizen- en woonbootbewoners bij de verdere uitwerking van de plannen betrekken, zodat ook onze toekomst als bewoner in dit gebied er een

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 51/220

klein beetje rooskleurig uit komt te zien. Waarbij je niet moet vergeten dat overlast echt verder reikt dan de direct omwonenden.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 52/220

26

Bewonersverenigi ng De Zilveren Schaats

Bewonersvereniging de Zilveren Schaats, opgericht in 1996, beheert het natuurgebied langs de gelijknamige watergang. Dit voormalige militaire water verbindt de Ridderschapsvaart met de Minstroom en Biltsche Grift. Via deze zijtak stroomt de Kromme Rijn richting de Singels. Honderdvijftig leden, veertig vrijwilligers, een imker en een kudde van acht Maasduinschapen zetten zich dagelijks in om de biodiversiteit in het gebied te versterken, met aantoonbare resultaten. Zo heeft het terrein een veel geroemde bodemstructuur met unieke paddenstoelen en zwammen, met name op en rond de wallen langs de voormalige militaire weg tussen fort De Bilt en fort Vossegat. De oevers langs de watergang zijn in samenwerking met het waterschap onbeschoeid gelaten, zodat zich een biodiverse habitat voor watervogels, libellen en insecten heeft kunnen vormen. Een groen voorbeeld voor watergangen elders in de stad. Het streven in de waterVisie om meer oevers op dergelijke wijze te beheren, juichen we daarom toe. Zo kan de flora en fauna vanuit Amelisweerd en het Kromme Rijngebied dieper de (binnen)stad in komen. Minder enthousiast zijn we dat de Zilveren Schaats - zonder overleg - is opgenomen in de lijst van 68 mogelijke ‘verbetermogelijkheden t.b.v recreatie’, hoewel dit punt inmiddels als ‘niet kansrijk’ is aangemerkt vanwege de al lang bestaande en goed functionerende beheerstructuur.

Graag zien we dat de Zilveren Schaats definitief afgevoerd wordt van de lijst, ook om onrust onder de vele vrijwilligers weg te nemen.

Het klopt dat het idee om de Zilveren Schaats toegankelijk te maken voor voetgangers door de gemeente tijdens de participatie als niet kansrijk is beoordeeld. Om het natuurgebied bij Zilveren Schaats staat een hek. Aan de andere kant ligt het water direct aan de achtertuinen (zie Participatieverslag, bijlage, verbetermaatregel 3). De gemeente ziet geen reden om de Zilveren Schaats een uitzondering te maken voor verbetermogelijkheid 7.6 (Recreatieve vaartuigen moeten die aan achtertuinen liggen moeten ook betalen voor gebruik van vaarwater). Boten met een ligplaats aan de stadsbuitengrachten en Vaartsche Rijn betalen nu voor een ligplaatsvergunning. De gemeente vindt het eerlijk als de boten van bewoners van de Zilveren Schaats ook betalen voor een ligplaatsvergunning. Zij maken immers gebruik van hetzelfde stadswater rond de binnenstad. Bewoners met een kleine boot kunnen er ook voor kiezen om in de avond hun boot op de kant in de eigen achtertuin te zetten. Dan is een ligplaatsvergunning niet nodig en hoef je niet te betalen.

27

Onbekend

Geen dieselboten meer op de Oudegracht Is er een mogelijkheid om schepen, met name pleziervaart, met dieselmotor te weren van de Oudegracht? Het lijkt me logisch dat de milieuzone die voor auto's en vrachtwagens geldt ook op de een of andere manier voor boten binnen de milieuzone gaat gelden. En het zou het verblijven op de werven en werfterrassen een stuk aantrekkelijker (en gezonder) maken.

De ambitie van de gemeente Utrecht is om emissievrij (veelal elektrisch) varen in te voeren voor alle stadswateren. Hoe schoon brandstofmotoren ook mogen zijn, de gemeente kiest voor geen uitstoot van schadelijke stoffen. De gemeente voert emissievrij varen gefaseerd in voor verschillende categorieën motorboten. Hierbij sluiten we inderdaad zoveel mogelijk aan op het bestaande beleid van gemeente dat voor voertuigen geldt. Dit zullen we duidelijker in de Visie zetten. Het aangepaste beleid kunt u lezen in paragraaf 3.3 onder ambitie 8.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 53/220

28

Wijkplatform Overvecht

Algemeen In het algemeen worden komend jaar verschillende visies uitgewerkt voor Overvecht. Kaderstellend wordt de Omgevingsvisie Overvecht waarin openbare ruimte, verdichting, groen en mobiliteit worden uitgewerkt. Daarnaast wordt een masterplan uitgewerkt voor Centrum Overvecht. En dan zijn er nog deelplannen voor onder andere de Noordelijke Randweg Utrecht (NRU) en wordt een speelruimtescan opgesteld. Op pagina 5 van de (concept) Visie stadswater staat: “De gemeenteraad stelt deze Visie vast als onderdeel van de ‘Omgevingsvisie Utrecht’. In de Omgevingsvisie Utrecht staat al het gemeentelijke beleid over de fysieke leefomgeving. De ’Visie stadswater’ valt onder het thematisch beleid.” Wij zien de Visie stadswater als een onderdeel van de integrale ontwikkelingen in Overvecht (tot 2040) die samenkomen in de Omgevingsvisie Overvecht. Deze wordt in de loop van 2023 ontwikkeld en zal naar verwachting eind 2023 vastgesteld worden. Daarom is het nodig dat er afstemming komt bij de vaststelling van de Visie Stadswater en de ontwikkeling van de Omgevingsvisie Overvecht, zodat de Visie stadswater naadloos kan aansluiten op de andere visies voor Overvecht. Verder staat op pagina 5 van de (concept) Visie stadswater: “Utrecht wil een stad zijn waarin gezond stedelijk leven voorop staat. …. Utrechters vinden het fijn om op en aan het water te verblijven.

Het biedt goede mogelijkheden voor ontspanning, exploitatie, sport en recreatie. Tijd en ruimte om op en in het water plezier te hebben, maar ook om je terug te trekken en te genieten van natuur en rust. …. Daarbij willen we het stadswater ook meer gebruiken om goederen per boot te verplaatsen. …. We willen een stad zijn waar iedereen dichtbij huis verkoeling aan het water kan zoeken.” Voor Overvecht hebben wij de volgende inhoudelijke reacties: a) Wandelroutes Op pagina 18 e.v. worden wandelroutes langs het stadswater beschreven. “De wandelroutes langs het water heten in het beleid van gemeente groen-blauwe verbindingen. Deze verbindingen zijn belangrijk voor de gezondheid en verkoeling. Daarnaast zijn deze verbindingen van groot belang voor de natuur zelf, de biodiversiteit en ecologie.” Overvecht kenmerkt zich door veel kwalitatief groen én veel (stads)water. Veel ommetjes in de wijk lopen door het groen en langs het water. Het is opmerkelijk dat met name in Overvecht-Zuid nauwelijks wandelroutes zijn beschreven, terwijl het Park de Watertoren een grote vijver heeft en er diverse blauwe verbindingen zijn met interessante oevers. Wij stellen voor de onderstaande routes op te nemen in de kaarten. Dit kan dan in de Omgevingsvisie verder uitgewerkt worden. De wandelroute die in de Visie ontbreekt is een rondje om het water Park de Watertoren, via

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 54/220

a) Wandelroutes. De Visie stadswater beperkt zich tot 3 huidige officiele zwemlocaties en 16 doorgaande vaarwateren (zie paragraaf 1.3 en figuur 1). De kleine wateren zijn niet opgenomen in deze Visie en daarom zijn niet alle wateren in Overvecht opgenomen. Dat wil niet zeggen dat deze kleinere ommetjes langs het water niet belangrijk zijn voor de stad. De route die u beschrijft van Park de Watertoren naar de Vecht is (heel grofweg) aangegeven in figuur 7 op pagina 41. Deze routes zullen verder worden uitgewerkt in een nog vast te stellen voetgangersnetwerk (onderdeel van Actieplan Voetgangers). Zie verder paragraaf 3.1, verbetermogelijkheid 2.1. b) Het maken van een mogelijke bootverbinding over de Vecht bij de Einsteindreefvoor fietsers of voetganger is niet onderzocht. Het valt buiten de afbakening (zie paragraaf 1.3). De Visie richt zich op het gebruik van het openbare water waar je kan varen en zwemmen en gaat niet over nieuwe fiets en voetgangersverbindingen. c) Het idee om ligplaatsen langs de Vecht is niet haalbaar omdat deze voormalige prositutiezone onlangs ecologisch is ingericht. Rust voor dieren en planten heeft hier dus voorrang op de aanleg van boten. d) De Visie richt zich op het gebruik van het openbare water waar je kan varen en zwemmen en gaat niet over afgesloten water zoals bij Park de Watertoren.

water langs Lipsosdreef (of Marnedreef) en Zamenhofdreef naar het water langs de Brailledreef (bij Centrum Overvecht), oversteken en dan langs het water in de groenstrook tussen Einsteindreef en Antoniuskwartier naar de Vecht. De visualisatie met Google Earth toont de route. b) Mobiliteit Er zou een ligplaats (steiger) voor een fiets/voetgangersboot op de Vecht bij de Einsteindreef kunnen komen. Dit zou een bootverbinding kunnen worden tussen Kasteel Oud Zuylen via Fort aan de Klop en Centrum Overvecht (via eventueel nog een tussenstop) naar het Oude Stadscentrum van Utrecht. Dit zien wij graag opgenomen als mogelijkheid in de Visie stadswater. Het kan verder uitgewerkt worden in het onderdeel Mobiliteitsplan voor Overvecht. De bootverbinding is een alternatief voor de bus en is ook goed voor recreatie. c) Ligplaatsen Waar voorheen de prostitutieboten lagen, kunnen recreatieve ligplaatsen op de Vecht gepland worden. Dat is ook goed voor economie van het toekomstig Centrum Overvecht. d) Waterrecreatie Er zijn mogelijkheden voor waterrecreatie met bijvoorbeeld waterfietsen, kano’s en SUP’s: in park de Watertoren en nabij Fort aan de Klop en/of Fort de Gagel. Dit zien wij graag uitgewerkt met belangengroepen en bewoners, niet alleen met exploitanten. Dit draagt dan bij aan voldoende draagvlak in de wijk voor dit plan.

De mogelijkheid voor dergelijke recreatie zal vervolgens in de Omgevingsvisie verder uitgewerkt kunnen worden. Naast de wipkip, kleine speeltuintjes, spetterbadjes en trapveldjes in de wijk biedt dit niet alleen voor de kleintjes, maar ook voor jongeren in de wijk meer mogelijkheden voor buitenrecreatie. Mogelijk kan de waterverbinding tussen de vijver in Park de Watertoren en het water langs de Marnedreef geoptimaliseerd worden. Het is dan nodig dit tevens in de Omgevingsvisie Overvecht uit te werken. De visualisatie met Google Earth toont de mogelijkheden. Graag vernemen we een reactie op onze inbreng.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 55/220

29

Bewoner Vaartsche Rijn

Mijn naam is ... .. jaar en ik woon aan de Vaartsche Rijn met een tuin aan het water. In de zomermaanden ligt onze sloep van 5,85 mtr afgemeerd aan de achtertuin. Van november tot eindapril ligt onze sloep op de kant bij mijn watersport vereniging Het witte Huis op Loosdrecht. Wij hebben een sloep met een binnenboord brandstof motor. Wij hebben toen gekozen voor een binnenboord motor omdat de buitenboord motoren met grote regelmaat gestolen werden. Het ombouwen van deze brandstof motor naar een elektrische E-sloep kost zo’n 12.000,- euro .Dat is erg veel geld in verhouding wat de sloep gekost heeft. Een financiële betere oplossing is om de bestaande motor om te bouwen naar hybride. Bij de bestaande dieselmotor maak ik gebruik van HVO 100 ( schone diesel ). Per jaar verstook ik nog geen 20 liter brandstof in de stad. Het ombouwen naar hybride kost zo’n 6000,- euro wat nog veel geld is als je gepensioneerd bent. Voor hetzelfde geld leg ik zonnepanelen op het dak. Wat een stuk beter is voor het milieu. En het voordeel van hybride is dat ik mijn vaartochten door de provincies Utrecht, Noord Holland en Zuid Holland kan voortzetten. En dat ik veilig het Amsterdam Rijnkanaal kan oversteken. In de “Visie Stadswater “wordt er natuurlijk gefocust op de Utrechtse wateren. Het geeft mij de indruk dat wij alleen maar rondjes varen binnen de stad Utrecht.

Maar die stad heb ik na ruim 65 jaar varen wel gezien. Ja het is leuk als je gasten heb. Maar liever vaar ik naar Loosdrecht. Met een E- sloep, zelfs met een groot accu pakket, kan ik mijn vaartochten door de provincies vergeten en dat is natuurlijk niet de bedoeling. Ook gebruik ik de sloep om zeilwedstrijden te volgen, die hele dagen duren. De hybride motor is voor mij de juiste en enige oplossing. Echter het tarief van de ligplaats vergunning blijft in de dure categorie (veel te duur voor wat er geboden wordt ) van brandstof motor, dat vertelde de gemeente Utrecht. De argumentatie was: zo staat het in het reglement. Die reglementen zijn toch ook gemaakt en kunnen ook veranderd worden als dit billek is. De tarieven worden toch ook ieder jaar aangepast. Ik hoop dat U het reglement gaat aanpassen voor boot eigenaren die overwegen hun boot hybride te maken en een lager tarief voor de ligplaats tegemoet mogen zien als stimulans voor hun toch behoorlijk financiële inspanning. Daarbij komt dat ik alle voorzieningen om mijn sloep netjes te kunnen afmeren en betreden zelf heb moeten laten aanleggen. De gemeente heeft daarvoor totaal geen kosten hoeven te maken.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 56/220

De ambitie van gemeente Utrecht is om emissievrij (veelal elektrisch) varen in te voeren voor alle stadswateren. Hoe schoon brandstofmotoren ook mogen zijn, de gemeente kiest voor geen uitstoot. Boten met een brandstofmotor worden zoveel mogelijk geweerd in de stad Utrecht, ook voor de doorgaande motorbotenroute BRTN-9 (Vecht, Oudegracht, Stadsbuitengracht-west, Vaartse Rijn en zuidelijk deel Merwedekanaal) vanaf 1-1-2030. Op deze doorgaande route varen nu recreatieve motorjachten met brandstofmotoren. Ook deze motorjachten moeten op termijn emissievrij gaan varen. Hierover gaan we het gesprek aan met Rijkswaterstaat, de provincie Utrecht en aanliggende gemeenten om dit voor elkaar te krijgen. Als we dit in 2025 gaan verplichten krijgen we meer onwenselijke recreatieve motorboten op het Amsterdams Rijnkanaal daarom houden we voor de BRTN-9 route de ingangsdatum 1 januari 2030 aan. Op de BRTN-9 route blijft het dus langer mogelijk emissievrij te varen en geldt niet het jaar 2025. De Visie hebben we hierop aangepast. Voor recreatievaartuigen met een ligplaats wil de gemeente emissievrij varen invoeren in twee stappen. 1) Met ingang van 1 januari 2025 verplichten we dat alle boten met een recreatieligplaatsvergunning die buiten de landelijke motorbotenroute liggen (BRTN-9) om emissievrij te zijn.

Dit zijn ligplaatsen langs de oostelijke stadsbuitengracht, Biltsche Grift, Zilveren Schaats en de Leidsche Rijn (tussen Stadsbuitengracht en Amsterdamrijnkanaal) en het Merwedekanaal tussen afslag Vaartsche Rijn en sluiscomplex Oog in Al (Muntsluis). Hier liggen al kleinere boten die veelal elektrisch zijn en redelijk snel en goedkoop zijn om te bouwen met een nieuwe elektrische buitenboordmotor. 2) Met ingang van 1 januari 2027 gaat de gemeente emissievrii varen verplichten voor alle recreatievaartuigen met een ligplaats. Langs de landelijke motorbotenroute BRTN-9 geldt een overgangsregeling van twee jaar. Dit betreft recreatieligplaatsen langs de Vaartsche Rijn. Op deze doorgaande route mogen tussen 2025 en 2027 nog recreatievaartuigen met een brandstofmotor liggen. De kosten voor het verduurzamen van uw recreatieve boot vergoeden wij niet. De kosten voor de ligplaatsvergunning emissievrij zijn vrij laag en de gemeente plaatst laadpalen.

30

Industrieverenigin g Lage Weide

De afgelopen maanden zijn er flinke stappen vooruit gezet op het gebied van goederentransport over water in Utrecht en omgeving. U heeft met ons en vele anderen de intentieovereenkomst ‘Goederenvervoer over Water provincie Utrecht’ getekend, we hebben experimenten uitgevoerd voor vervoer van bouwmaterialen over het water naar de stad en u heeft een concept Visie Stadswater opgesteld. We hebben met belangstelling deelgenomen aan enkele overleggen hierover en willen via deze weg graag nog enkele aandachtspunten voor deze Visie aan u meegeven. Onze visie: Lage Weide als duurzame machinekamer van gezond stedelijk leven in Utrecht Ongetwijfeld weet u nog, dat we onlangs ons Visierapport voor bedrijventerrein Lage Weide als logistieke hotspot richting 2040: vitaal, duurzaam & bereikbaar hebben gepresenteerd. Hierin staat een aantal aanknopingspunten voor optimaal gebruik van de Utrechtse waterwegen. Laten we in ieder geval met elkaar vaststellen, dat de mogelijkheden voor goederenvervoer per spoor en over het water nog veel te weinig worden benut. Daar zijn goede redenen voor, maar daardoor is het te druk op de weg en te rustig op het spoor en op het water. Relatie met andere dossiers: samen vervoer over water versterken.

Vervoer over water richting de binnenstad kan een serieus alternatief worden om op een duurzame manier verkeer van de wegen te halen, maar dit is nog zeker geen vanzelfsprekendheid. De Visie Stadswater staat dan ook niet op zichzelf. Er zijn verschillende beleidsthema’s die hiermee verband houden. Wij willen u dan ook graag uitnodigen, of misschien wel uitdagen, deze verbanden nog meer te leggen. Concreet: A. Leg de ambitie om goederen over water te vervoeren nog explicieter vast dan nu, en geef daaraan meer prioriteit. B. Schep hiervoor randvoorwaarden, niet alleen in deze Visie, maar ook door een scherper inkoopbeleid, vergunningsregels, parkeerbeleid enzovoorts ten faveure van vervoer over water, ten koste van wegvervoer in de binnenstad. C. Hanteer niet alleen de stok, maar ook de wortel: duidelijke en scherpe regels zijn goed, maar beloon ook goed gedrag. Door bureaucratische rompslomp tot een minimum te beperken, watervervoerders te belonen en een consistente, betrouwbare overheid te zijn (voor zover dat kan). Kijk over uw gemeentegrenzen heen: logistiek bestaat uit meer schakels Stadsdistributie vormt het slotakkoord van een veel complexere logistieke keten. Daarom pleiten we ervoor niet alleen binnen de gemeente samen te werken vanuit verschillende specialismen. Om de uitdaging ‘vervoer over het water waar het kan’ op te pakken is er meer nodig.

Als gemeentelijke organisatie moet je volgens ons nadrukkelijk ook over de grenzen van je eigen territorium kijken. Dat betekent meer samenhangend beleid met provincie, rijk en zelfs in Europees verband. Omdat een pakketje of een stapel stenen ook een veel langere reis moet maken dan alleen het laatste stukje naar de eindbestemming. Daarin heeft de gemeente Utrecht als centrale stad in Nederland een grote verantwoordelijkheid. Een paar voorbeelden om het concreet te maken: 1. Om bouwplaatsen in de stad via water te bevoorraden zijn ‘bouwhubs’ nodig. Onder meer op

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 57/220

Dank voor uw inspraakreactie. Hieronder puntsgewijs onze antwoorden. A. In paragraaf 3.3 onder ambitie 8 zullen we aangeven dat goederenvervoer een bevoorrechte positie heeft ten opzichte pleziervaart. Beroepsvaarders krijgen eerder een ontheffing om te mogen afmeren om te laden en te lossen. Als gemeente kijken we hoe we vanaf de oever maatwerk kunnen leveren om vervoer over water meer mogelijk te maken. Verder nemen we in paragraaf 4.1 een nieuw leidend principe op dat beroepsvaart boven pleziervaart gaat. Deze voorrangsregel geldt al op het water. B. De randvoorwaarden om het goederenvervoer over water meer te benutten via bij inkoop en vergunningen staan in de intentieovereenkomst (IO) en samenwerkingsovereenkomst (SOK) schoon goederenvervoer over water regio Utrecht (SGWU). Deze overeenkomsten staan in paragraaf 3.3 onder verbetermogelijkheid 8.1. Momenteel werken de partners uit de overeenkomst samen aan de gemaakte afspraken maken deze randvoorwaarden concreter. C. In de Visie stadswater benoemen we de 'wortel'. De informatievoorziening kan beter en daar werken we aan. Daarnaast kijken we per aanvraag of het kan of niet. Soms duurt dat langer omdat het voor partijen redelijk nieuw is. Partijen kijken steeds meer over gemeentegrenzen heen na ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst eind 2022. Hierin zitten de provincie, buurgemeenten en het bedrijfsleven.

Verder is er geregeld contact met andere gemeenten (bijv. Amsterdamam), andere provincies en landelijke initiatieven. 1. De gemeente is het met u eens dat bouwhubs zeker nodig zijn. Het ontwikkelen van een bouwhub laten we over aan de markt. De gemeente probeert dit te faciliteren en te stimuleren. Daarnaast werken we aan een aanpak bouwlogistiek voor efficientere en duurzamere logistiek van en naar de bouwplaats. De gemeente gaat geen bouwhubs eisen. Het is een beproefde methode om efficienter en duurzamer de logistiek in te richten. 2. Wij zijn het eens dat de havens van Lage Weide te weinig gebruikt worden. Juist ook omdat deze kavels uniek in Utrecht zijn. Deze kavels liggen aan een grote binnenhaven en zijn zeer ruim gezoneerd. De kavels zijn bestemd voor de hoogste milieucategorie van Utrecht. Veel kavels, liggend aan de haven van Lage Weide worden echter niet gebruikt ten behoeve van watergebonden activiteiten. Dit wil de

bedrijventerrein Lage Weide. Daarvoor zijn interventies vanuit uw organisatie onontbeerlijk. 2. De havens op Lage Weide worden te weinig gebruikt door de aanliggende bedrijven. Nieuw te bouwen bedrijven, grenzend aan de haven, zouden door beleid verplicht moeten worden om te bouwen naar het water toe. Om zo vervoer over water te stimuleren en intensiveren. 3. Voor vervoer over water van en vooral naar de stad zijn o.a. tijdelijke overslagpunten en meerdere laad- en losplaatsen nodig. Hiervoor is ruimte nodig in de stad. Dat vraagt om passend gemeentebeleid en ondersteuning. Overige opmerkingen Daarnaast hebben we nog een aantal opmerkingen over enkele specifieke onderdelen van de Visie, namelijk: 4. De uitgangspunten voor de Visie zijn te smal. Waar nu o.a. fietsers, roeiers, pleziervaart en recreatie als uitgangspunten worden genomen, moet ‘goederenvervoer over water’ daar als volwaardig uitgangspunt bijkomen. 5. Voor effectief vervoer over water moet er rekening worden gehouden met de minimale hoogte van nieuw aan te leggen bruggen in Utrecht. - In de Visie staat beschreven dat vanaf 2025 (met een overgangsperiode en enkele uitzonderingen, waaronder werkschepen van aannemers) alle boten op alle stadswateren in Utrecht emissievrij moeten zijn. Maar we willen ook voorkomen, dat vervoer naar de stad onnodig over de weg plaatsvindt.

Daarom zijn duidelijke randvoorwaarden, beleid en eventuele subsidies nodig. We denken graag met u mee over concrete invulling hiervan. We werken graag samen aan gezond stedelijk leven in Utrecht. Nu en in de toekomst!

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 58/220

gemeente graag anders zien. Bij de totstandkoming van het vigerende bestemmingsplan zijn de juridische mogelijkheden om watergeboden activiteiten te verplichten onderzocht. De mogelijkheden bleken destijds beperkt, waardoor een stimulerende regel, te weten een minimale milieucategorie van 3.2, het maximale bleek te zijn. Deze regel blijkt in de praktijk onvoldoende te werken, waardoor er veel niet watergebonden bedrijven zich huisvesten op kavels aan de wal die ook een minimale milieucategorie van 3.2 hebben. Ook zijn er veel bedrijven die potentieel van het water gebruik zouden kunnen maken, maar nu met de ‘rug’ naar het water zijn gebouwd. De gemeente werkt momenteel aan de Visie Lage Weide, waarbij de benutting van het water door bedrijven nadrukkelijk wordt onderzocht. De mogelijke keuze om bedrijven aan het water verplicht gebruik te laten maken van de haven vergt echter meer dan de Visie. Het bestemmingsplan moet hiervoor worden aangepast. De uitkomsten van het Visietraject Lage Weide zijn leidend voor de keuze om het bestemmingsplan al dan niet aan te passen. Als deze actie inderdaad uit het traject naar voren komt, dan moet echter ook eerst nog het vigerende bestemmingsplan onherroepelijk worden vastgesteld, alvorens het kan worden aangepast.

De gemeente moet hierin nauw samenwerken met het parkmanagement Lage Weide, de Industrievereniging Lage Weide en de eigenaren van de grond, omdat veel kavels in privaat eigendom zijn. Dit wordt verder uitgewerkt bij de Visie Lage Weide. Dit staat verder beschreven in paragraaf 3.2 onder verbetermogelijkheid 8.2. 3. In paragraaf 3.3 (verbetermogelijkheid 8.6 en figuur 9) zijn 10 kansrijke locaties voor stadshaltes in en nabij de binnenstad opgenomen. Locaties voor stadshaltes worden onderzocht en waar mogelijk aangelegd de komende jaren. Tijdelijke overslagplekken maken we alleen voor tijdelijke projecten. Dit is nu al mogelijk om aan te vragen. 4. We nemen als nieuw leidend principe op dat goederenvervoer voor pleziervaart gaat (zie ook A). 5. Eén van de maatregelen is het opstellen van een minimale brughoogte voor nieuwe bruggen. 6. Wij gaan graag met u in gesprek over het emissieloos maken van de vaartuigen en de randvoorwaarden en het beleid dat volgens u

daarvoor nodig is. Zie hiervoor het aangepaste beleid rond emissievrij varen in paragraaf 3.3 onder ambitie 9.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 59/220

31

Bewoner

Allereerst dank voor de Visie. U constateert een forse stijging van het aantal vaarbewegingen in Utrecht sinds 2020. Ik denk dat u dat in perspectief moet zien. Dat is van belang vanwege enkele beleidsvoornemens die u hierop baseert. Het grootste deel van de toename zit in het segment SUP, waterfiets en kano, althans dat vormt het meeste aantal vaarbewegingen en groeit het sterkst. Ik denk dat het goed is om vast te stellen dat dit lokaal verkeer is, vanuit Utrecht gegenereerd want afkomstig van de verhuurinrichtingen of Utrechters die zelf een SUP hebben. Daarnaast constateert u een lichte stijging van het aantal plezierbootjes van niet-Utrechters (vreemdelingen). De overige modaliteiten zijn eigenlijk nagenoeg verwaarloosbaar, bijvoorbeeld het gebruik door bewoners met ligplaats maar 2%! Mijn eigen ervaring (als eigenaar van een sloepje) is dat de (gepercipieerde) drukte op het water wordt veroorzaakt door de eerste categorie gebruikers. Hun tempo en soms wat mindere stuurmanskunst (zie ook pagina 31) veroorzaakt veelal het genoemde oponthoud en onrustige beeld (de filevorming en het clusteren van sneller vaarverkeer). Ik zeg niet dat het erg is, want schippers moeten elkaar letterlijk de ruimte geven en het tempert ook de vaarsnelheid, dus is het zelfs bevorderlijk voor de veiligheid op het water.

Toch heeft u een paar beleidsvoornemens die hieraan gerelateerd zijn en juist gericht lijken te zijn op het mitigeren of interdictie van kleine boten (gebruikers), die nu juist niet de grote veroorzakers zijn van de toenemende vaardrukte. 1 Het afbouwen van de wachtlijst van ligplaatsvergunningen. Kennelijk is er vraag naar een ligplaats. Ik zou dat faciliteren. Dus inderdaad handhaven op wrakken (dat gaat u meer doen gelukkig) zodat er ruimte komt. Zorg ervoor dat iedereen die een vergunning heeft inwoner van Utrecht is. Dus verhuizen is vergunning verliezen (van rechtswege). Doe dat ook met terugwerkende kracht, dat ruimt lekker op. En verleen nieuwe vergunningen aan belangstellenden. Om dit eerlijk (want daar bent u van) te laten verlopen zou ik dit gewoon via een wachtlijst doen. Als u dit met een uitgiftebeleid gaat doen is het niet transparant en daarnaast vrees ik voor een uitsterfbeleid. Als u dat wilt, jammer, maar zeg het dan gewoon. Nogmaals als u de inwoners van de stad tegemoet wilt komen (en waarom ook niet, daar bent u voor) zou ik voorzien in de kennelijke behoefte aan ligplaatsen. U kunt natuurlijk voorschriften verbinden aan de vergunning zoals de eis van uitstootvrije krachtbronnen. Tot slot in het verminderen van de drukte op het water dragen ligplaatseigenaren niet significant bij, want slechts 2%, daar kan het dus niet om te doen zijn.

2 Betalen voor ligplaats aan eigen achtertuin. Wel een wat zielige ambitie nietwaar. Ook niet in de geest van M166/2021. Een 90 tal bestaande (en 25 te verwachten) woningen hebben de mogelijkheid om een bootje aan het eigen erf aan te leggen. Dat vergroot de waarde van deze woning en komt tot uitdrukking in een hogere WOZ en dus OZB. Om nu te zeggen u heeft de mogelijkheid om een bootje neer te leggen aan uw eigen tuin en andere Utrechters niet, foei, dat is oneerlijk en daar gaat u voor betalen. Je zou je schamen om het te bedenken. Het geldt overigens niet voor mij maar ik vind het ergerlijk. Ook hier geldt verder, verwaarloosbare groep (2%). Niet relevant voor verminderen van drukte. Daarbij komt dat ik me afvraag of dit beleid (juridisch) houdt. U schrijft: “De Visie stadswater richt zich op gebruik van het openbare water

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 60/220

Hartelijk dank voor uw reactie. Het klopt dat de toename van het aantal vaarbewegingen zit in het segment SUP, waterfiets en kano. Op basis van de tellingen en het verkeersonderzoek zijn de knelpunten in beeld gebracht en vormen samen met de ervaring van de havendienst de onderbouwing van de voorgestelde ambities en verbetermogelijkheden. 1. Er is in Utrecht zeker vraag naar een ligplaats voor een recreatievaartuig en sprake van schaarste. De gemeente Utrecht wil de huidige wachtlijst voor ligplaatsvergunningen afbouwen (zijn er nu nog circa 90). In de tussentijd stelt de gemeente een nieuwe uitgifteregeling op waarbij voorrang wordt gegeven aan initiatieven voor gedeeld, niet commercieel gebruik. Bij de uitwerking van het nieuwe uitgifteregeling zullen we uw wens meenemem om alleen ligplaatsvergunningen af te geven aan inwoners van de stad Utrecht. 2. De gemeente wil dat plezierboten die aan achtertuinen liggen ook meebetalen voor het gebruik van het vaarwater (verbetermogelijkheid 7.6). Om dit voor elkaar te krijgen gaat de gemeente als eerst controleren welke boten in het vaarwater in en rond de binnenstad liggen die geen ligplaatsvergunning hebben. Vervolgens zal de eigenaar van de boot van de gemeente een brief ontvangen. Eigenaren zullen een keuze moeten maken of ze een vergunning willen hebben of hun boot uit het water halen.

Boten die zonder vergunning de hele tijd in het water liggen zullen dus worden weggehaald. Bovendien is het nu al zo dat een groot deel van de bootjes aan eigen tuin al een ligplaatsvergunning hebben omdat deze tuinen onderdeel zijn van een van de ligplaatszone. Door dit door te trekken voor alle tuinen die aan openbaar vaarwater grenzen wordt een zekere ongelijkheid weg genomen. 3. De gemeente voert emissievrij varen gefaseerd in voor verschillende categorieën motorboten. We zullen de Visie hierop aanpassen. Hierbij sluiten we zoveel mogelijk aan op het bestaande beleid van gemeente dat voor voertuigen geldt. De ambitie van de gemeente Utrecht is om emissievrij (veelal elektrisch) varen in te voeren voor alle stadswateren. Hoe schoon brandstofmotoren ook mogen zijn, de gemeente kiest voor geen uitstoot van schadelijke stoffen. Voor verschillende type motorboten gelden verschillende ingangsdata wanneer het emissievrij varen wordt verplicht. De ambitie van de gemeente is om met ingang van 2030 plezierboten van bezoekers en grotere motorjachten die op doorreis zijn emissievrij varen te verplichten. Dit is in lijn met de ambitie van het college om in 2030 een emissievrije zone in te voeren voor alle

waar je kan varen of zwemmen en op de oevers die toegankelijk zijn voor publiek.” Welnu deze oevers zijn in ieder geval niet toegankelijk voor publiek en vallen dus buiten de voorliggende Visie. Maar als het gaat om het ruimtebeslag óp het water vind ik dat openbaar water openbaar moet zijn. Dat u het beheer heeft wil niet zeggen dat iemand daar geen onbelast genot van zo mogen hebben of gebruik van zou kunnen maken. U kunt daar slechts beperkingen of lasten voor opleggen als dit in het algemeen belang is of er een tegenprestatie tegenover staat. Nu die zie ik niet zo snel bij een eigen ligplaats. En laten we wel wezen een bootje tegen de eigen oever aan neemt geen significante ruimte in. 3 Emissievrij varen verplichten voor alle stadswateren. Wat? De BRTN loopt nota bene door de Oude Gracht en Catharijnesingel. Wilt u nu werkelijk verbieden dat bootjes met een brandstofmotor van mensen die af en toe eens een rondje Utrecht varen niet meer over o.a. Wittevrouwen- Malie- en Tolsteegsingel kunnen? Maar wel over Catharijnesingel en door de Oude Gracht. De uitstoot van een rondje Utrecht door recreatievaart is niet eens in cijfers uit te drukken tegen de achtergrond van al het verkeer in Utrecht.

Duizenden mensen in de omgeving hebben een sloepje of klein motorbootje en die wilt u het plezier van een rondje Utrecht afpakken omdat er een brandstofmotortje in zit? Dan ben je echt van het padje. Ik ga er van uit dat u zich beperkt tot verplichte emissievrije boten op de vergunde ligplaatsen (bij het afgeven van nieuwe vergunningen) en niet overgaat tot pesten van booteigenaren in zijn algemeenheid die hier op bezoek komen. Nog een paar verdere opmerkingen 4. De verwachting is dat de Leidsche Rijn weer doorvaarbaar wordt tussen stadsbuitengracht en muntsluis. Dat is goed want het herstelt weer een historische waterweg. Toch is het in feite een doodlopende route en dat is best jammer. De muntbrug is voor de meeste vaartuigen nauwelijks te passeren. Dus waar de mogelijkheid zou bestaan van een nieuw rondje Utrecht, dus naast rondje singel nu ook rondje Leidsche Rijn, Merwedekanaal, Vaartsche Rijn is dit niet echt goed mogelijk. Dat is een gemiste kans zeker nu het drukker wordt op het water zou je zo verkeer meer kunnen spreiden. Zoals het nu wordt blijft het niet meer dan heen en weer varen tussen singel en Munt. Aanbeveling zou zijn om de doorvaarhoogte van de muntbrug te verhogen zodat deze door meer typen (hogere) vaartuigen is te passeren. 5.

Een andere aanbeveling zou zijn de sluis bij de Oude Leidseweg weer in gebruik te nemen zodat het Amsterdam-Rijnkanaal kan worden overgestoken richting Woerden. Dat zou werkelijk een opsteker zijn voor de recreatievaart. 6. Dan schrijft onder 10.7 dat u de westelijke stadsbuitengracht aanwijst als plek om te schaatsen. Ook omdat de rondvaartboten om de oost varen. Dat laatste snap ik weliswaar maar ik wil u toch op het volgende wijzen. Bij de laatste gelegenheid dat er kon worden geschaatst op de singels (februari 2021) kon dat aan de oostkant, meer in het bijzonder de Maliesingel, beter dan op de Catharijnesingel (volgens mij was de singel toen net de facto open). Daar kon het eigenlijk niet. Nu de Catharijnesingel doorvaarbaar is geworden en de stroomsnelheid hoger is geworden, vraag ik me af of dat nu wel de juiste kant is. De oostkant met z’n bolwerken heeft

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 61/220

voertuigen in de binnenstad. De ambitie is om dit dus ook te laten gelden voor vaartuigen. De gemeente gaat in gesprek met de partners van BRTN 9 (provincies, waterschappen, RWS, gemeentes en belangenorganisaties) om deze ambitie te realiseren. Eenzijdig optreden van de gemeente kan leiden dat recreanten de BRTN 9 route vermijden. Dit is ongewenst voor alle partijen. Recreatievaartuigen varen dan om de stad Utrecht heen door niet over de Vecht te varen maar gebruik te maken van het Amsterdams Rijnkanaal. 4. Uw voorstel om de Muntbrug te verhogen is niet haalbaar want zeer kostbaar en beschermd stadgezicht. Daarbij heeft de lage Muntbrug ook een remmende werking voor (roei)boten zodat de kans op eventuele botsingen afneemt. 5. Uw voorstel om de sluis bij Oude Leidse te verwijderen is technisch lastig uitvoerbaar, zeer kostbaar en naar verwachting zal de beheerder van de sluis (Rijkswaterstaat) dit niet willen. De monding van het Amsterdam Rijnkanaal (ARK) zal moeten worden aangepast om een veilige oversteek mogelijk te maken. Schepen kunnen niet direct de sluis uit of in varen. Net als bij de Weerdsluis zal dan een zogenaamde wachtsteiger moeten worden gebouwd. Dit is zeer kostbaar en hier is weinig ruimte. Naar verwachting zal Rijkswaterstaat niet meewerken aan het maken van deze oversteek.

Het stukje Leidsche Rijn tussen Merwedekanaal en Amsterdam Rijnkanaal is nagenoeg volledig vergund aan woonschepen en de doorvaart is daar zeer smal. 6. Schaatsen blijft vooral afhankelijk van vorst. Oostelijke Stadsbuitengracht heeft laad- en losplaatsen aan Wittevrouwensingel en is de vaste route voor de rondvaart in Utrecht. Als vorst daadwerkelijk doorzet zal algeheel vaarverbod noodzakelijk zijn omdat veilige scheepvaart dan niet mogelijk is.

veel beschutter water en ik denk dat het daar veel eerder dichtvriest. En over die rondvaartboten gesproken. In 2018 hoefden die kennelijk ook niet over de oostkant te varen.

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 62/220

32

Woonbootbewoner

Hierbij mijn inbreng over de Visie stadswater: Zoals de gemeente stelt op de website is de Visie er op gericht om "... iedereen zo goed mogelijk te laten genieten van het openbare water in Utrecht. Nu en in de toekomst". Voor sommige mensen betekent dit dat ze meer en vrijer toegang krijgen tot het stadswater, maar helaas betekent het voor andere mensen meer drukte, overlast en vermindering van woonplezier. Met name over deze zaken maak ik mij druk als woonbootbewoner. Met het doortrekken van de vaarweg van Oudegracht naar de Leidsche Rijn, zal het vaarverkeer toenemen en hiermee zullen voor ons verschillende vormen van overlast toenemen (pagina 26). Mensen met een vaste ligplaats in Utrecht zijn vaak ervaren schippers en zij houden zich vaak goed aan de regels en de snelheden. Ook kano's en SUP's leiden tot bijzonder weinig overlast. Waar ik wel veel overlast verwacht is van huurboten en passagiersschepen. Veel schippers van (zelf)huurboten hebben geen ervaring en vaak hebben ze lak aan de regels, onder het mom van 'ik kom hier toch maar 1 keer'. Mensen die een boot met schipper (BBQ-boot, Tapas-boot, etc) huren hebben vaak iets te vieren of ze zijn in een uitbundige stemming, dus ook hier ligt geluidsoverlast in de lijn der verwachting. Zoals de gemeente zelf aangeeft is de overlast de laatste 3 jaar verdrievoudigd.

Desondanks is de gemeente voornemens om het aantal vergunningen voor fluisterboten en passagiersschepen uit te breiden ten opzichte van het huidige aantal (pagina 56). Om de overlast te beperken stelt de gemeente een aantal maatregelen voor als onderdeel van Ambitie 11 (pagina 67): 11.1 Verbod op snelle vaartuigen 11.2 Vaarverbod voor de nacht 11.3 Handhaving vanaf het water 11.4 Verbod op versterkte muziek. Deze maatregelen zijn wat mij betreft echter niet afdoende om de overlast te beperken. Als bewoner op het water en als belanghebbende verzoek ik u graag om de volgende maatregelen op te nemen in de Visie Stadswater: 1. Duidelijkere plannen voor handhaving In de stadsVisie wordt gesproken over handhaving op het water en de meeste regels die worden genoemd zijn afhankelijk van handhaving. De gemeente stelt echter niet dat er extra handhavers worden ingezet of dat de capaciteit wordt uitgebreid. Ook is er niks opgenomen in de Visie of handhavers worden ingezet die specifiek gericht op de handhaving van de regels rondom het stadswater. Graag verzoek ik de gemeente om een apart hoofdstuk te wijden aan de concrete inrichting van de handhaving, incl een duidelijke aanpak en de te verwachten handhavings-capaciteit. 2. Ruimere venstertijden van 22.00 - 08.00 uur Zeker op warme dagen zal de verwachte overlast het hoogst zijn tussen 22.00 en 0.00 uur en vroeg in de ochtend.

Dit is de tijd dat mensen slapen, en daarmee ook de tijd dat overlast als het meest indringend wordt ervaren. Dit zijn echter ook de tijden dat er nog relatief veel bootjes onderweg zijn en de handhavingscapaciteit in de avonduren is beperkt. Ik verzoek u daarom dringend om de venstertijden ruimer aan te houden. Alle voorgenomen maatregelen hangen direct samen met de handhaving op het water, om die reden zie ik een duidelijke noodzaak voor aanvullende maatregelen: 3. Sluiten verhuurlocaties tussen 22.00 en 08.00 uur Voor zover dat nog niet het geval is

Visie stadswater Utrecht | Reactienota 63/220

Dank voor uw reactie op de Visie. Hieronder geven we puntgewijs antwoord: 1. Het klopt dat meer meerdere maatregelen uit de Visie vragen om extra toezicht en handhaving en het opleiden van BOA’s voor in het vaar- en zwemseizoen. De huidige capaciteit vanuit de afdeling Vergunning, Toezicht en Handhaving (VTH) is nu onvoldoende om de ambities uit deze Visie te realiseren. Samenwerking met andere handhavende organisaties op het water is nodig. Dit zijn de politie, het waterschap en Rijkswaterstaat. Na vaststelling van de Visie wordt een uitvoeringsprogramma 2024-2027 gemaakt met de voorgenomen activiteiten, verwachte kosten en bijbehorende dekking. In het uitvoeringsprogramma wordt ingegaan op de dekking van de uitvoeringskosten en de gewenste versterking van de gemeentelijke organisatie inclusief handhaving. Voor de uitvoering van de Visie is nog niet voldoende geld. De benodigde financiering wordt in het uitvoeringsprogramma 2024-2027 opgenomen en integraal afgewogen door de gemeenteraad. 2. De ingangstijd voor het nachtelijk vaarverbod passen we aan van 0.00 naar 23.00 uur (paragraaf 3.4, verbetermogelijkheid 11.2). Hierdoor sluiten de tijden voor het varen aan bij de tijden die nu gelden voor de oever volgens de APV. 3. Er gelden nu geen sluitingstijden voor verhuurlocaties.