Reactienota beleidsnota Voetganger

1.7 Slechtzienden hebben baat bij geluidsinstructies bij stoplichtzebra’s

1.7 Dank voor het signaal over geluidsinstructies voor slechtzienden. Veel van onze verkeerslichten zijn uitgerust met een rateltikker. Als deze niet werkt kunt u daarvan melding maken via Melding | Gemeente Utrecht Tot voor kort pasten we alleen op verzoek van voetgangers met een visuele beperking rateltikkers toe bij met verkeerslichten geregelde voetgangersoversteken. Tegenwoordig doen we dit bij alle voetgangersoversteken (met uitzondering van tram- en busoversteken) als we verkeerslichten vervangen. Deze rateltikkers zijn bij nieuwe verkeerslichten alleen hoorbaar als een voetganger de drukknop heeft ingedrukt. Hiermee proberen we de geluidsoverlast voor omwonenden zoveel mogelijk te beperken. Bij verkeerslichten met geregelde oversteken over tram- en busbanen passen we akoestische signalen toe. Hiermee worden voetgangers, tijdens rood licht, met een trambel of buspieper (extra) geattendeerd op een naderende tram, bus of ander voertuig met een ontheffing voor tram/busbaan. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

1.8 Onderhoud de zebrapaden goed

1.8 Dank voor het signaal over het onderhoud van zebra’s. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

1.9 Verlichting De straatverlichting gaat ’s avonds te laat aan. De plompetorengracht bijvoorbeeld is dan heel donker.

1.9 Het klopt dat verlichting later aan gaat. In het kader van energiebezuiniging heeft de gemeente Utrecht besloten straatverlichting later in te schakelen en eerder uit te schakelen. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

1.10 Op de stoep geparkeerde auto’s Beter handhaven bij auto’s die op de stoep geparkeerd staan.

1.10 We herkennen dat op de stoep geparkeerde auto’s hinderlijk zijn voor voetgangers omdat zij de loopruimte beperken. Parkeren op de stoep of op het fietspad is niet toegestaan. Het kan leiden tot gevaarlijke situaties of de doorgang voor voetgangers en fietsers belemmeren. Als we dat constateren kunnen we handhavend optreden. U kunt deze situaties ook melden bij de gemeente. Deze meldingen komen binnen bij de meldkamer van Toezicht en Handhaving, waarna van daaruit een handhaver (mits beschikbaar) naar de locatie gaat en handhavend kan optreden. Zie ook de reactie op zienswijze Reactienota, december 2025 22

6a (6.14) Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota. 1.11 Het formaat van de officiële parkeerplaatsen op de stoep (aangegeven met tegeltjes is krap. Sommige geparkeerde auto’s zijn te breed

1.11 Formaat parkeerplekken: We herkennen dat auto’s steeds breder worden en dat parkeerplekken (op de stoep) soms wat smal zijn. Bij herinrichting hanteren we standaard maatvoering van 2.00 tot 2.20 meter breed voor (langs)parkeerplaatsen. Deze maatvoering is vastgelegd in het Handboek Openbare ruimte en volgt landelijke standaarden. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

1.12 Fietsen (Nog meer) handhaven bij verkeerd geparkeerde fietsen

1.12 We handhaven op verkeerd gestalde fietsen. Hoe we dat doen kan u teruglezen op Brom-/Snor fietsen | Gemeente Utrecht Door de beperkte handhavingscapaciteit doen we dit niet in de hele stad, maar is de inzet beperkt tot het winkel- en uitgaansgebied in de binnenstad. Zie Verkeerd gestalde (brom)fietsen | gemeente Utrecht Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

1.13 Joggers Joggers maken veel gebruik van het singel-rondje. De sporen daarvan zijn duidelijk te zien in het groen tussen de wegen aan de buitenkant van de singel en de singel zelf: een steeds breder geitenpaadje. Bij regen wordt dat paadje een modderpoel en het tast de natuur verder aan. Is het mogelijk er zoveel mogelijk schelpenpaadjes van te maken? Een bijkomend voordeel is dat het aantrekkelijker wordt voor joggers die nu hun rondje op de toch al drukke stoepen lopen

1.13 Dank voor het signaal over joggers. We zien dat de singel veel gebruik wordt om (hard) te lopen. Uitgangspunt is dat we loopruimte goed toegankelijk willen houden, onder andere door onderhoud van huidige paden. Groene ruimte willen we niet verder voorzien van (half)verharding.

1.14 Meer zaken waar wandelaars blij van worden: Bankjes op of bij alle OV-haltes Minder grote afstand tussen de haltes van trams en bussen Op meer plaatsen bankjes, of beter nog: twee (of drie) vast aan de grond zittende stoeltjes die schuin naar elkaar toe geplaatst zijn, zoals in Cannes (foto) Openbare toiletten

1.14 Uw suggesties over zaken waar wandelaars blij van worden nemen we veelal mee en beschrijven we als voorzieningen die goed zijn voor het ‘willen lopen’, zie pagina 32. Deze komen deels ook terug in de beschrijving van de gebruikers van de voetgangersruimte (zie uitgebreide beschrijving in bijlage 2).

Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Afstanden tussen bushaltes zijn vastgelegd in de concessie voor het Openbaar Vervoer (Provincie Utrecht). We werken in de stad aan aantrekkelijkere/betere looproutes naar deze haltes toe. Gemeente Utrecht heeft afgelopen jaren geïnvesteerd in openbare toiletvoorzieningen in het Centrum en stadsparken. Op dit moment ontbreekt het aan uitvoeringsbudget en is er geen structurele dekking voor beheer en onderhoud voor nieuwe openbare toiletten. Reactienota, december 2025 23

Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota. 1.15 Bomen langs de weg Pleintjes, zoals het Nijntje pleintje. In verband met de klimaatverandering ook met bomen en een fonteintje. En voor kinderen iets om mee te spelen.

1.15 Gemeente Utrecht probeert zoveel mogelijk te vergroenen als antwoord vanwege klimaatverandering. Dat vraagt grote investeringen in de openbare ruimte. De Gemeente Utrecht kiest ervoor om naast gebiedsontwikkelingen eerst de meest groenarme en sociaal kwetsbare wijken aan te pakken. We planten, als het kan met ondergrondse kabels en leidingen, dan ook bomen langs wegen. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

2.

1.16 Buiten het bestek van het wandelthema Er zijn veel fietsers in Utrecht, ook buitenlanders zonder fietservaring. Het zou goed zijn als die eerst een korte training konden volgen.

1.16 Via Sport Utrecht worden fietslessen aangeboden.

2.1 In de nota schrijft u dat er al stappen zijn gezet om 'fijne' ruimte te maken voor voetganger, zoals uitbreiding voetgangersgebied. Helaas is het op de meeste plekken helemaal niet 'fijn' om te lopen. Het uitgebreide 'voetgangersgebied' betekent helemaal niets, want er wordt gefietst als voorheen, ook op de drukste momenten. Er staan een paar zeer onduidelijke borden en er wordt niet gehandhaafd. Veel trottoirs staan vol met geparkeerde fietsen en fietswrakken (of andere zaken) zodat de voetganger moet uitwijken naar de rijbaan voor auto's. Om over rolstoelers of slechtzienden maar te zwijgen.

2.1 Dank voor uw reactie. Op dit moment worden de borden die het voetgangersgebied in het centrum markeren vervangen.

Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Doel van de nota is om aandacht te vragen voor de behoeften van de gebruikers van de voetgangersruimte, ook mensen met een hulpmiddel of beperking. We benadrukken een minimale vrije doorloopruimte en aandacht voor andere ruimtevragers/objecten. Bijvoorbeeld bij Doelstelling 1 vanaf pagina 42, maar ook in Hoofdstuk 5 ‘Zo gaan we het doen’ vanaf pagina 78. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

3.

3.1 Zebrapaden • Zelfde duidelijke zwart-wit banen markering voor alle zebrapaden. • \Zebrapaden nu anders gemarkeerd (verticale strepen, strepen op verkeersdrempel) zwart-wit banen markering geven • Zebrapaden laten doorlopen op fietspaden zodat fietsers weten dat ze moeten stoppen. • Zebrapaden met zwart-wit banen bij alle verkeerslichten. • Van stoep naar bushalte over weg een zebrapad leggen. • Meer zwart-wit banen zebrapaden. Bedenk dat een eenduidige markering van zebrapaden h ook prettig is voor de vele buitenlanders die in Utrecht lopen, fietsen en autorijden.

3.1 Zie antwoorden inspreker 1 onder 1.4 Bedankt voor uw suggesties. Op dit moment is het onderdeel oversteken/toepassing van zebrapaden (beperkt) uitgewerkt in het Handboek Openbare Ruimte. Een gedetailleerde uitwerking van de toepassing van zebrapaden en kanalisatiestrepen gaat te diep voor een beleidsnota. We nemen dit mee als onderdeel van de uitwerking in het Handboek Openbare Ruimte na vaststelling van deze beleidsnota. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota. Reactienota, december 2025 24

3.2 Verkeerslichten Alle verkeerslichten van luide auditieve informatie voor rood en groen voorzien. Zebrapaden bij alle verkeerslichten.

3.2 Zie reactie onder 1.7.

3.3 Stoepen Houdt in de garen dat de stoepen zo breed blijven als bedoeld Vraag bewoners geveltuintjes niet te laten overhangen, geen grote bankjes enz. te plaatsen, klikobakken enz ,op de stoeprand te zetten, fietsen langs de kant te plaatsen .Handhaaf hierop.

3.3 We zien deze beleidsnota als eerste stap naar het borgen van een goede (vrije door)loopruimte. Invulling van de ‘gevelzone’ (aan de zijde van de woning) benoemen we kort op pagina 33 en pagina 40 (onder Doelstelling 1). Verdere uitwerking gebeurt in het Handboek Openbare Ruimte na vaststelling van deze beleidsnota.

Vraag ook degenen die de klikobakken legen die niet midden op de stoep te plaatsen.

We onderschrijven dat auto’s die met twee wielen op de stoep staan de doorgang voor voetgangers belemmeren. Voetgangers worden gedwongen van de rijbaan gebruik te maken. Dit gebeurt vooral in oudere wijken waar de straten smal zijn. Deze manier van parkeren is nergens geformaliseerd en niet officieel toegestaan. Het is onder de aandacht van de gemeente, maar gezien de parkeerdruk is er voor de korte termijn niet overal een oplossing. Wanneer (smalle) straten heringericht worden bekijken we de parkeeroplossing in samenhang met de ruimte voor voetgangers (en andere functies).

Vraag automobilisten niet op een deel van de stoep (en/of het fietspad) te parkeren.

Indien u een gevaarlijke situatie ziet kunt u een melding maken via Melding | Gemeente Utrecht Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota. 3.4 Wandel eens van de Noorderbrug naar het Van Noortplein op een maandagmorgen om te zien hoe stoepen versmald worden!

3.4 Met deze beleidsnota legt gemeente Utrecht nieuwe uitgangspunten voor het inrichten en gebruiken van de ruimte voor voetgangers vast. Als een straat heringericht wordt, gelden deze uitgangspunten bij het maken van de inrichtingsplannen. Dat geldt dan ook voor de route die u noemt over de Noorderbrug naar het Van Noortplein. Een deel van uw suggesties voor de toegankelijkheid van de stoep raakt aan gebruik van de ruimte en handhaving. We hopen in eerste instantie dat bewoners elkaar aanspreken indien zij de toegankelijkheid van de stoepen blokkeren. Maar de gemeente treed ook handhavend op. Indien de doorgang geblokkeerd wordt door bijvoorbeeld overhangend groen, dan kunt u dat melden bij de gemeente (Melding | Gemeente Utrecht ). De gemeente pakt uw melding dan op. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Reactienota, december 2025 25

3.5 Gezellig maken van de stad Zitjes met banken en stoelen ,Fonteintjes

3.5 Dank voor uw suggestie. Objecten/voorzieningen op de route die lopen aantrekkelijker maken beschrijven we onder ‘willen lopen’ op pagina 32 en zien we als onderdeel van kwaliteit 4 ‘Uitnodigend en groen’ op pagina 35. Op basis van uw inspraakreactie passen we de tekst bij de eerste bullit op pagina 57 passen aan naar: Routes zijn 40% schaduwrijk, liefst door bomen. Waar mogelijk voegen we voldoende zitgelegenheden (bankjes) toe.

3.6 Veiligheid Zie zebrapaden en verkeerslichten hierboven.

3.6 Zie antwoorden inspreker 1 voor zebrapaden (antwoord 1.4) en verlichting (antwoord 1.9).

Mmer haltes van het OV. Verlichting op meer plaatsen, helderder en eerder aan laten gaan.

Afstanden tussen bushaltes zijn vastgelegd in de concessie voor het Openbaar Vervoer (Provincie Utrecht). We werken in de stad al aan aantrekkelijkere/betere looproutes naar deze haltes toe. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

4.

4.1 Goed deze aandacht kijk ook eens naar de voetgangers voor en na FC Utrecht, iedereen loopt over het fietspad bij gebrek aan stoep

4.1 Voor het gebied rondom het stadion Galgenwaard is een planproces gaande voor herontwikkeling van de gebouwen en herinrichting van openbare ruimte. Het goed faciliteren van loopstromen van en naar het stadion is onderdeel van dat proces. Zie voor meer informatie: Galgenwaard en omgeving: gebied opnieuw ontwikkelen | gemeente Utrecht Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

5.

5.1 Goed dat de gemeente een duidelijk beleid maakt voor ruimte en veiligheid in het verkeer en de gemeente voor de voetganger. Dat geldt uitdrukkelijk niet alleen voor de binnenstad, maar ook elders. Om te beginnen met het zogeheten laaghangend fruit. Oftewel: herstel zebra-oversteekplaatsen in ere en laat die ook doorlopen over het fietspad. Kijk in Rotterdam en Amsterdam waar de fietsers daar gewoon stoppen als er iemand oversteekt.

5.1 Dank voor uw reactie. Zie de antwoorden onder 1.4 van inspreker 1 over zebra’s en oversteekplaatsen. De voorbeelden uit Rotterdam en Amsterdam zijn ons bekend.

5.2 En ook: voedt met name de fietsers op. En handhaaf! Bestuurders van e-Bikes in allerlei varianten gedragen zich als de koningen van de weg, zijn te beroerd om rekening te houden met andere weggebruikers, remmen nooit, rijden bijvoorbeeld langs een rij voor een stoplicht wachtende fietsers door rood, etc. Het is echt een ware terreur. Utrecht FIETSSTAD is helemaal niet iets om blij mee te zijn gezien de consequenties voor de voetgangers. Overigens fiets ik zelf steeds minder omdat dat langzamerhand een ware overleefjungle is. En als voetganger zijn ook ogen in je

5.2 Gemeente Utrecht is blij om een fietsstad te zijn. We werken er aan om de groei van het fietsverkeer beter te accommoderen en spreiden. Meer mensen op de fiets helpt ons in de mobiliteitstransitie van de stad. We zien fietsen en lopen als de belangrijkste manieren om je te verplaatsen, samen met openbaar vervoer. Met deze beleidsnota zorgen we ervoor dat voetgangers een betere plek krijgen in de openbare ruimte.

Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Reactienota, december 2025 26

achterhoofd nodig om niet omver gereden te worden. Gister nog op de Loeff Berchmakerstraat vanachter omver gereden door een Swap-e-Bike met haast die niet rekening hield met anderen en te laat zag (ja, die telefoons waarop niet gehandhaafd wordt) dat er kennelijk ook iemand liep, met overal kneuzingen en bloedend gezicht als gevolg. Hoop dus dat Utrecht voetgangersstad wordt; zou fijn en veilig zijn.

We zien ook dat voetgangers en fietsers elkaar soms in de weg zitten. We geven daarom in deze beleidsnota uitgangspunten mee voor straten of wegen waar voetgangers en fietsers dezelfde ruimte gebruiken. Hiermee proberen we bij herinrichtingen de door u genoemde situaties te voorkomen. De gemeentelijke handhavers worden ook ingezet indien (brom/snor)fietsers rijden op plaatsen waar dat niet mag, zoals stoepen of voetgangersgebieden. Zie Voetgangersgebied | Gemeente Utrecht We hebben echter beperkte handhavingsmiddelen, en dus ook beperkte capaciteit die verdeeld moet worden over de handhavingstaken en stad. Dit betekent dat we niet op elke overtreding handhavend kunnen optreden. U kunt de overlast melden bij de gemeente (Melding | Gemeente Utrecht ), deze meldingen worden dan gebruikt om de overlastlocaties in beeld te brengen waar we dan de handhavers gericht op kunnen inzetten. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

6.

Dank voor de aandacht voor toegankelijkheid voor mensen met beperkingen In de nieuwe beleidsnota. In Tegenstelling tot de RSU 2040 en Mobiliteitsplan 2040 valt het op dat er nu expliciet en uitgebreid aandacht wordt besteed aan mensen met een beperking. Een goede start maar om werkelijk invulling te geven aan toegankelijkheid maar voor hoe iedereen mee kan doen zijn aanvullingen en verbeteringen nodig. Onze ervaring leert dat ondanks mooie woorden op papier zoals bij toegankelijkheid in het Actieplan Voetganger (2015-2020) het bij de uitvoering vaak misgaat en zelfs nog niet gebeurt. Daarom doen we bij deze een aantal aanbevelingen. Zowel essentiële punten die in de nota veranderd of toegevoegd moeten worden en een aantal aanbevelingen die wellicht ook een plek kunnen krijgen in de beleidsnota Voetganger. 6.1 Hoofdstuk 1; Introductie In de eerste alinea op pagina 9 is advies om naast loopgedrag ook beweeggedrag te noemen. 6.2 In alinea 3 staat dat de bouwstenen voor het ontwerpen van een goede toegankelijke voetgangers ruimte ontbreken. Dat is een omissie! De bouwstenen staan in het document ‘Voetpaden voor Iedereen’, via link opgenomen in het handboek openbare ruimte. Voetpaden voor Iedereen is misschien niet compleet maar werken aan kwaliteitsverbetering is een continu proces waar INSPREKER aan bij draagt.

6.1 Bedankt voor de suggesties over beweeggedrag. Uw reactie leidt tot de volgende aanpassing in de beleidsnota: toevoeging beweeggedrag in de tekst op pagina 9.

6.2 Uw reactie leidt tot de volgende aanpassing in de beleidsnota: de tekst veranderen we in: Bouwstenen voor goede, aantrekkelijke voetgangersruimte ontbreken of (Voetpaden voor iedereen) worden niet overal juist toegepast. Toelichting: we constateren dat er soms strijdigheid tussen enkele bouwstenen is. Met deze beleidsnota willen we dat oplossen. Met de uitwerking van de Beleidsnota in het Handboek Openbare Ruimte specificeren we dat verder. In dat traject – en breder – benutten we graag uw kennis en de kwaliteitsverbeteringen die u ontwikkelt. Reactienota, december 2025 27

6.3 Hoofdstuk 2; Aanleiding INSPREKER verzoekt om speciale aandacht bij het bouwen van bruggen. Een hoogteverschil van meer dan een meter Is voor veel mensen een enorme hindernis. We benadrukken dat het volgen van richtlijnen hier essentieel is. Ik betwijfel of de genoemde bruggen aan de richtlijn uit voetpaden voor Iedereen voldoen.

6.3 De genoemde bruggen zijn voorbeelden van hoe we grote barrières slechten en niet bedoeld als voorbeeld voor toegankelijkheid. Richtlijnen voor bruggen benoemen we niet in de beleidsnota Voetganger, maar zijn onderdeel van de uitwerking in het Handboek Openbare Ruimte. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

6.4 Op pagina 14 staan foto’s van situaties die niet toegankelijk zijn! De ondertitel bij de eerste twee foto's is niet correct en geeft een verkeerd beeld. De ondergrondse afvalcontainers zijn daar niet volgens de richtlijnen aangelegd. Indien gewenst kan ik u meer foto's aanleveren zoals van het niet volgen van richtlijnen voor toegankelijkheid zoals bijvoorbeeld het ontbreken van waarschuwingsmarkering bij oversteekplaatsen en voor sommige voetgangers onbereikbare verkeerslichten omdat eerst een fietspad overgestoken moet worden. Advies is dus om niet te zeggen het kan beter maar het moet beter.

6.4 Ondertitel bij de eerste twee foto’s op pagina 14 passen we aan naar: Toegankelijkheid voor mensen met een hulpmiddel is op plekken onvoldoende.

6.5 Bij bestaand beleid als basis dient zeker het VN-verdrag Handicap benoemd te worden. In Utrecht is dit verdrag uitgewerkt in de agenda Utrecht voor iedereen toegankelijk maar het schema op pagina 19 laat zien dat het nog onvoldoende in al het beleid is opgenomen. Het VN-verdrag is voorliggend aan al het beleid. In de volgende opmerkingen en feedback wordt duidelijk dat hier in Utrecht nog een grote verbeterslag te maken valt.

6.5 De ‘Agenda Utrecht voor iedereen toegankelijk (2019)’, dit is de Utrechtse uitwerking van het VN-verdrag en daarmee geldend, vastgesteld beleid van de gemeente. Dit benoemen we expliciet in bijlage 1.

6.6 Hoofdstuk 3; Doelstellingen (en verder) Dit hoofdstuk en het vervolg maakt zichtbaar dat een definitie van toegankelijkheid ontbreekt. Toegankelijkheid is een containerbegrip en gaat over heel veel verschillende zaken. De groep mensen met beperkingen is zo divers dat het ontwerpproces de mogelijkheid moet bieden om die pluriformiteit tot zijn recht te Laten komen. INSPREKER adviseert de leidraad toegankelijk bouwen met verwijzing naar NEN 9120. Het begrip ‘Universeel Ontwerp’ (Design for all) ziet INSPREKER graag terug in de Utrechtse ontwerpeisen. Toegankelijkheid van de gebouwde omgeving is de eigenschap van buitenruimten, gebouwen en woningen die maakt dat mensen er kunnen doen wat zij er volgens de bestemming moeten kunnen doen (Handboek voor toegankelijkheid, Maarten Wijk). Er dient daarbij verder gekeken te worden naar de begrippen Bereikbaarheid, Betreedbaarheid en Bruikbaarheid (BBB).

6.6 Dank voor uw uitgebreide reactie over het gebruik van de term ‘Toegankelijkheid’.

Wij houden ons altijd aanbevolen voor voorbeelden waar u vindt dat het beter moet.

Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

In reactie op uw oproep voor universeel ontwerp (Design fo all): Dat is voor ons de basis van de beleidsnota, de voetgangers ruimte moet in Utrecht inclusief zijn. We zien dat als hetzelfde als ‘design for all’ Het principe ‘Design for All’ ligt ten grondslag aan de nieuwe kwaliteit voetgangersruimte op pagina 35 en de doorvertaling in uitgangspunten onder de doelstellingen in hoofdstuk 4. We hebben de behoeften van gebruikers van de voetgangersruimte (waaronder kinderen, ouderen en mensen met een beperking) daar nadrukkelijk in meegenomen). Zie ook bijlage 2 (pagina 112) voor de beschrijving van deze gebruikers. Uw reactie leidt tot de volgende aanpassing in de beleidsnota: Toevoeging van Reactienota, december 2025 28

‘Bereikbaarheid, Betreedbaarheid en Bruikbaarheid’ toegevoegd onder ‘Leidende Principes’ op pagina 35 bij ‘Toegankelijk voor iedereen’. Op pagina 32 voegen we de volgende tekst toe: Toegankelijkheid vertaalt zich in Bereikbaarheid, Betreedbaarheid en Bruikbaarheid. Voor een groep gebruikers betekent dit ook een korte afstand van een Algemene Gehandicapte parkeerplaats naar voorzieningen. Verdere uitwerking van deze begrippen gaat te ver voor het niveau van de beleidsnota en is onderdeel van de uitwerking in het Handboek Openbare Ruimte na vaststelling van de beleidsnota Voetganger. Uw oproep om daar de leidraad toegankelijk bouwen NEN 9120 voor te gebruiken nemen we daarin mee. 6.7 Bij doelstelling 2 wordt gesproken over opheffen parkeren. Dit komt uit de RSU 2040 en Mobiliteitsplan 2040 maar mag niet gelden voor Algemene Gehandicapten Parkeerplaatsen (agp’s)! Een omissie in deze documenten van de gemeente. Voetgangersgebieden met daarin woningen en andere voorzieningen dienen altijd bereikbaar te blijven voor mensen met beperkingen. Voor de bezoekbaarheid dienen agp’s aan de randen van voetgangersgebieden beschikbaar te zijn. Indien de loopafstanden te groot worden dienen alternatieven gerealiseerd te worden met ontheffingen voor specifieke hulpmiddelen en autorijders met een gehandicaptenparkeerkaart.

(Deze opmerking geldt voor alle plekken in het document waar over opheffen parkeren wordt gesproken!)

6.7 Het aantal Algemene Gehandicapten Parkeerplaatsen (AGP) verminderen we niet. We heffen jaarlijks 0,5- 1% van het aantal openbare parkeerplaatsen op, maar dat geldt niet voor gehandicapten parkeerplaatsen. Gehandicapten parkeerplaatsen verwijderen we niet maar moeten soms wel verplaatst worden bij een herinrichting. Vorig jaar heeft het college de nieuwe Beleidsregel aanleg gehandicaptenparkeerplaatsen gemeente Utrecht | Lokale wet- en regelgeving vastgesteld. Daarin staan de voorwaarden voor de aanleg en inrichting van de algemene en individuele gehandicaptenparkeerplaatsen. In hoofdstuk 3 artikel 10 staat hoeveel en waar er Algemene Gehandicapten Parkeerplaatsen (AGP) moeten zijn. Uw reactie leidt tot de volgende aanpassing in de beleidsnota : Op pagina 32 voegen we de volgende tekst toe: Toegankelijkheid vertaalt zich in Bereikbaarheid, Betreedbaarheid en Bruikbaarheid. Voor een groep gebruikers betekent dit ook een korte afstand van een Algemene Gehandicapte parkeerplaats naar voorzieningen.

6.8 In de nota wordt uitvoerig gesproken over de voetganger, lopen en loopgedrag. Hulpmiddelgebruikers zullen zich hier niet in herkennen terwijl zij wettelijk gezien een voetganger zijn. Advies is ook op het nieuwe woord ‘Stoepganger’ te introduceren en/of ‘stoepgebruiker’. Voor lopen kan als alternatief wandelen worden gebruikt (= voor het plezier gaan).

6.8 Dank voor de suggestie. We vinden Stoepganger een mooie suggestie. Toch besluiten we om te blijven spreken over voetgangers en gebruikers van de voetgangersruimte. We zien gebruikers met een hulpmiddel als een belangrijke groep gebruikers van de voetgangersruimte waar we bijzondere aandacht voor (moeten) hebben. Daarnaast suggereert ‘stoepganger’ dat het alleen over stoepen gaat, terwijl de beleidsnota aandacht heeft voor alle typen voetgangersruimte. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

6.9 Op pagina 28 staat een opmerking over blinden en slechtzienden. INSPREKER adviseert deze aan te passen in: Mensen met een visuele beperking moeten duidelijk geleid worden door de voetgangersruimte en geattendeerd op veilige

6.9 Dank voor uw suggestie. Uw reactie leidt tot de volgende aanpassing in de beleidsnota: tekst op pagina 28 is aangepast conform uw suggestie. Reactienota, december 2025 29

oversteekplaatsen en voorzieningen. 6.10 Wellicht kunnen de figuren op bladzijde 31 een iets inclusiever karakter krijgen door ook hulpmiddel gebruikers erin op te nemen.

6.10 Dank voor uw suggestie. Uw reactie leidt tot de volgende aanpassing in de beleidsnota: heet figuur op pagina 31 is aangepast conform uw suggestie.

6.11 De op pagina 52 genoemde gedeelde ruimte, ook wel shared Space, is niet voor iedereen veilig en toegankelijk. Als hier toch voor wordt gekozen verzoeken we indelingscriteria van Kennis over zien te hanteren: Standpunt Shared Space: het kan, maar niet overal | Kennisoverzien.

6.11 Dank voor uw suggestie. Wij nemen de door u voorgestelde indelingscriteria ter overweging mee in de uitwerking van gedeelde ruimte / Shared Space in het Handboek Openbare Ruimte (na vaststelling van deze beleidsnota). Dit is te gedetailleerd voor de beleidsnota zelf. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

6.12 Voetgangersgebieden hebben een verblijfs- en verplaatsingsfunctie. Voor beide dienen specifieke voorzieningen aanwezig te zijn waaronder zitgelegenheid, toegankelijk straatmeubilair en toiletvoorzieningen voor Iedereen toegankelijk.

6.12 Uw reactie leidt tot de volgende aanpassing in de beleidsnota: We voegen dit toe op pagina 57 onder de eerste bullit. De tekst passen we aan naar: Routes zijn 40% schaduwrijk, liefst door bomen. Waar mogelijk voegen we voldoende zitgelegenheden (bankjes) toe. Zie reactie 1.14 voor een antwoord over openbare toiletten. We vragen extra aandacht voor verblijfsruimte op pagina 21 en pagina 66, als inleiding bij Doelstelling 3 over voorzieningen. Op pagina 69 passen we de zin als volgt aan: ‘….Verblijfskwaliteit is hier belangrijk: de voetgangersruimte is naast ruimte om te verplaatsen ook ruimte om te verblijven.’

6.13 Het mobiliteitsplan 2040 voorziet nog niet in de te verwachten veranderingen door het weren van autoverkeer. INSPREKER verwacht een snelle toename van Cantaachtige voertuigen en andere elektrischer voertuigen zoals scootmobielen maar dan door mensen zonder beperkingen.

6.13 Dank voor uw aandacht voor dit gebruik van de voetgangersruimte. De stallingsmogelijkheden voor Canta-achtige voertuigen maken geen onderdeel uit van deze beleidsnota, maar dit raakt wel aan de begaanbaarheid/toegankelijkheid van de openbare ruimte. Dit onderwerp is onder de aandacht van de gemeente. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

6.14 Net als bij het fietsparkeren op routes en geleidelijnen gaat dit de doorgankelijkheid voor hulpmiddelgebruikers en mensen met visuele beperkingen bemoeilijken of zelfs verhinderen. Veel stallingen voor fietsen zijn ontoegankelijk voor hulpmiddelgebruikers en

6.14 Geparkeerde fietsen op de stoep vraagt dat we als gemeente fietsparkeerplekken toevoegen om beter te voldoen aan de vraag. Hiervoor is in de module fietsparkeren omschreven welk beleid we hebben en hoe we daar aan werken. De gemeenteraad van Utrecht heeft daarnaast gevraagd om plekken uit te breiden in vooroorlogse buurten. Dat doen we sinds 2024 door buurt voor buurt een parkeeronderzoek te doen en de bewoners te informeren over de aanvraagmogelijkheid. Op basis van de Reactienota, december 2025 30

mensen met diverse beperkingen. We verzoeken de gemeente om In de openbare ruimte en voetgangersgebieden inclusief beleid specifiek voor mensen met beperkingen te realiseren met voldoende stallingsplekken.

aanvragen van bewoners en het onderzoek plaatsen we dan extra fietsenrekken. Daarnaast is er een loket waar bewoners in de hele stad een fietsenrek kunnen aanvragen. Zie ook Raadsbrief Resultaten fietsparkeren vooroorlogse buurten Naast het toevoegen van fietsparkeerplekken hebben we in de module fietsparkeren ook opgenomen hoe we omgaan met handhaving. We handhaven op weesfietsen, wrakken (kapotte fietsen) en fietsen die gevaarlijk gestald staan. Dit doen we om de openbare ruimte toegankelijk te houden voor iedereen. Als er voldoende capaciteit is en de druk op de openbare ruimte groot, handhaven we op hinderlijk of overlastgevend gestalde fietsen. Het college kan locaties aanwijzen waar ze de druk op de openbare ruimte door fietsen wil verlichten en ruimte wil maken voor voetgangers en verblijven. Op deze locaties zijn gestalde fietsen niet meer toegestaan buiten de beschikbare rekken of vakken. Op locaties waar we de stallingscapaciteit op orde hebben en de druk op de openbare ruimte groot is, maken we (terughoudend) gebruik van fietsparkeerverboden. Daarmee maken we ruimte voor voetgangers en verblijven. De gemeentelijke regelgeving is vastgelegd in de APV http://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR318782 . De afdeling handhaving maakt jaarlijks een handhavingsprogramma (Toezicht en Handhaving | Gemeente Utrecht) waarin de prioriteiten worden opgenomen.

We verwijzen naar de Parkeervisie en bijbehorende module ‘Parkeren en Toegankelijkheid’ voor hoe we omgaan met toegankelijkheid van fietsparkeervoorzieningen. Hoe we handhaven op achtergelaten of verkeerd gestalde fietsen kan u teruglezen op Brom-/Snor fietsen | Gemeente Utrecht Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

6b.1 Ik heb mijn inbreng namens INSPREKER reeds schriftelijk via email ingediend. Een heel belangrijk punt ben ik vergeten. Die stuur ik u bij deze. Aandacht voor toegankelijkheid voor iedereen staat prominent op de voorgrond. Maar achterin de nota bij indicatoren staan geen indicatoren voor toegankelijkheid!? Dat klopt niet. Bovendien heeft de gemeenteraad eerder een motie aangenomen met de eis dat er indicatoren voor het vn verdrag handicap moeten komen. Indicatoren voor toegankelijkheid en of vn verdrag moeten aangevuld worden. Namens INSPREKER denk ik hier graag in mee.

6b.1 Dank voor het inbrengen van dit punt. Conform het format passen de indicatoren bij de doelstellingen. De indicatoren baseren we op de metingen die wij uitvoeren (beschikbare data). Naar aanleiding van deze reactie (en een interne reactie) wijzigingen we de effectindicatoren onder doelstelling 3 in: We meten via de Inwonersenquête (eens per 2 jaar) de tevredenheid van inwoners over de looproute naar de supermarkt in de buurt. We meten via de Inwonersenquête (eens per 2 jaar) hoe vaak inwoners in hun buurt last hebben van obstakels op de stoep. Daarnaast: We gaan onderzoeken hoe we de toegankelijkheid van (stoepen in) de stad inzichtelijk kunnen maken en welke kosten dat met zich mee brengt. De Reactienota, december 2025 31

-

7.

7.1 Behoud de mogelijkheid van 1,5 m. brede stoepen in bestaande wijken om ook daar Groene ommetjes te kunnen realiseren! Bij aanleg van nieuwe woonwijken en herinrichting van straten is de nota prima van toepassing om een balans van breedte van een voetpad en groen te realiseren. In bestaande wijken is met de kijk van nu weinig rekening gehouden met groen. Gelukkig heeft de gemeente daartoe in het verleden al mogelijkheden gecreëerd om stoepen te vergroenen met de daartoe opgestelde regels in het Handboek Openbare Ruimte. Naast een minimale vrije doorloop van 1,2m bij geveltuintjes werd en wordt een minimale vrije doorloopruimte van 1,50m gehanteerd bij ander aangelegd groen (bv een stoeptuin). Dat heeft geresulteerd in tal van vergroende stoepen in Utrecht. Heel veel bewoners in de stad zijn bezig hun stoepen volgens de huidige HOR normen te vergroenen. Utrecht was zelfs dit jaar NK tegelwippen. Daar hebben heel wat bewoners bij geholpen! Als je vasthoudt aan 2.20m als stoepbreedte voor bestaande wijken krijg je ‘Grauwe Stenen ommetjes’ ipv ‘Groene’. Daarbij sla je alle groene initiatieven van bewoners uit handen. Dat zou de gemeenteraad niet moeten willen. Bewoners die een belangrijke rol krijgen toebedeeld bij het versnellen van de Groene Schaalsprong.

Daarom pleit ik ervoor het oude beleid zoals beschreven in HOR van toepassing te laten zijn op bestaande wijken zolang deze niet opnieuw ingericht gaan worden. Dat betekent een minimale vrije doorloopruimte van 1,5 m (en 1,2m bij een geveltuin) zodat er ruimte overblijft voor aanleg voor groen zodat ook daar een Groen ommetje kan ontstaan

toezegging om dit te onderzoeken leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota. Het verbeteren van toegankelijkheid is onderwerp van gesprek (en ontwerp) bij nieuwe projecten en herinrichtingen. Los van deze beleidsnota, wordt onderzocht of het mogelijk is om een indicator over toegankelijkheid op te nemen in de Planning & Controlcyclus n.a.v. de motie M136.

7.1 Dank voor uw suggestie. Het uitwerken van Groene Ommetjes is een integrale aanpak van oa. Groen en Mobiliteit, passend bij de Groene Schaalsprong. We werken netwerken uit voor iedere wijk waar we groen én lopen voorop zetten. Hoe Groen en Voetgangersruimte samen vorm kan krijgen staat op verschillende plekken in de beleidsnota beschreven. Zie oa. doelstelling 2 vanaf pagina 54. Hierbij gaat het er vooral om dat bij nieuwe of her in te richten openbare ruimte de keuze voor groen en voetganger vertrekpunt is. De gemeente is blij met het enthousiasme van bewoners om straten te vergroenen. We omarmen dat. Vanuit een data-analyse zien we dat het merendeel van de stoepen in Utrecht breder is dan 2.20 meter. Op een heel aantal plekken is dat niet nodig. We zien daarom grote kansen om meer te vergroenen en lopen daarmee ook aantrekkelijker te maken. Uw stelling dat ruimte voor voetganger de ruimte voor groen belemmert onderschrijven we dan ook niet. Op pagina 16 en 17 beschrijven we dat we nu diverse maten voor vrije doorloopruimte hanteren en toe willen naar eenduidigheid. Met vaststelling van deze nota wordt de minimale maat vrije doorloopruimte 2.20 meter. Als dat niet lukt kunnen we terugvallen op 1.30 meter.

Daarmee borgen we de toegankelijkheid ook voor gebruikers met een hulpmiddel, ook wanneer er geparkeerde fietsen of andere objecten in de loopruimte staan (er is een verschil tussen ontwerp en gebruik van de ruimte). Dit illustreert uw foto ook mooi, zie geparkeerde fiets). We zien daarmee af van de huidige regel van 1,50 meter vrije doorloopruimte of 1,20 meter bij een geveltuin. Gemeente Utrecht is van mening dat deze maat onvoldoende is om ruimte te geven voor het sociale aspect van lopen, namelijk het samen lopen. Daarvoor rekken we 1,5 meter op naar 2,2 meter. We volgen daarmee landelijke adviezen. We vinden dat ook belangrijk om elkaar prettig te kunnen passeren. Doordat we lopen stimuleren en zo de mobiliteitstransitie verder vormgeven, zal het drukker worden. Voldoende prettige ruimte om samen te lopen en/of te passeren is dan noodzakelijk. Op veel plekken in de stad is dat mogelijk. Op plekken waar het in gedrang met groen komt, hanteren we maatwerk, waarbij 1.30 absolute ondergrens is voor mensen met hulpmiddelen . We constateren dat de stoep niet op alle plekken 2.20 breed kan zijn en tonen Reactienota, december 2025 32

manieren om fijne loopruimte te maken én ruimte voor groen (en andere functies) te creëren. Een geveltuin past prima in de Gevelzone. De gevelzone maakt nooit deel uit van de vrije doorloopruimte. Op verschillende plekken hebben we benoemd dat de stoep/vrije doorloopruimte ook minder breed mag zijn dan 2.20 meter: Bij de uitgangspunten onder Doelstelling 1 (vanaf pagina 42): 2.00 meter als groen in het gedrang komt. In Hoofdstuk 5 ‘Zo gaan we het doen’ waar we een stappenplan voor de bestaande stad presenteren. Na vaststelling van de beleidsnota Voetganger brengen we verschillende documenten en reglementen met elkaar in lijn vwb de maten voor vrije doorloopruimte die we hanteren. Dat leidt tot meer eenduidigheid. Tot slot benadrukken we dat we de ruimte niet overal in de stad aanpassen op deze nieuwe maten: alleen daar waar we aan de slag gaan óf bij een nieuwe gebiedsontwikkeling gelden deze maten als uitgangspunt. 8.

8.1 De belangrijkste oproep is naar ons idee: Motie 136 Naar een ambitieuze en concrete toegankelijkheidsagenda van 18 juni 2020 Document Utrecht - M136 Naar een ambitieuze en concrete toegankelijkheidsagenda.docx - iBabs Publieksportaal

Uw reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota. 8.1 Zie de reactie onder inspreker 6b. over indicatoren voor toegankelijkheid.

In deze motie wordt gevraagd om concrete indicatoren te definiëren: “Concrete indicatoren over toegankelijkheid essentieel zijn om te monitoren in hoeverre de toegankelijkheid van Utrecht verbetert.” Hierover zien wij helaas niets terug in de concept beleidsnota. Gesteund door deze oproep van de gemeenteraad wil ik u vragen hieraan serieuze aandacht te besteden. Andere aangenomen moties die de gemeenteraad op het gebied van toegankelijkheid in de openbare ruimte deed: Gemeenteraad gaat voor toegankelijkheid - SOLGU Denk eerst aan mensen met een beperking! - SOLGU Openbare Ruimte toegankelijk! - SOLGU Utrecht toegankelijk in 2036! - SOLGU 02 | 02 8.2 Algemene Gehandicapten Parkeerplaatsen (AGP) Daarnaast maken wij ons zorgen over het beleid om Algemene Gehandicapten Parkeerplaatsen (AGP) te verwijderen uit het straatbeeld, alsof het om gewone parkeerplaatsen gaat. Het VN-Verdrag Handicap stelt dat (gemeentelijk) beleid moet leiden tot verbetering voor mensen met een beperking. Wanneer zij door het verwijderen van AGP’s niet

8.2 Zie de reactie bij inspreker 6a. (6.7) over de toevoegingen in de beleidsnota.

Reactienota, december 2025 33

of minder goed toegang hebben tot de openbare ruimte, betekent dit dat zij niet gelijkwaardig mee kunnen doen. In de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte, in de Grondwet en in het VN-verdrag Handicap1 1 Gelijke rechten voor mensen met beperking of chronische ziekte | Leven met een beperking | Rijksoverheid.nl staat dat dit niet mag. Dank voor uw aandacht, Met vriendelijke groet, 9.

Reactie op beleidsnota voetganger. Zie pdf bijlage voor een leesbare versie. De gezonde stad Utrecht ontwikkelt zich steeds verder en dat is iets om trots op te zijn. We zijn dit jaar verkozen tot de meest fietsvriendelijke stad ter wereld. (Copenhagenize Index). En we zijn nu onderweg naar dé stad van de toekomst: een groene loopstad. De stad van de toekomst is uiteindelijk een groene, beloopbare stad waarin voetgangers en groen elkaar versterken. Lopen en groen vormen samen de basis van een gezonde stedelijke omgeving. Het loop- wandelnetwerk omvat zowel “groene ommetjes” als groene luwe doorgaande looproutes op stadsniveau. Vergroenen van straten, buurten en loopstructuren gaan hand in hand. De tijd is rijp om onze stad van de toekomst met de stadsprofielen van de RSU door te vertalen tot deze boogde loopstad met een aangenaam, groen wandelnetwerk op buurt-wijk en stadsniveau. Daarvoor is het geweldig dat er nu een eerste concept voetgangersbeleid is ontwikkeld. In een tijd van steeds meer opgaven in de schaarse publieke ruimte is de totstandkoming hiervan complex. Zienswijze concept voetgangersbeleid De hieronder genoemde dringende verbeteringen zijn geformuleerd op grond van een raadpleging van inwoners uit het Utrechtse stad- en parkmakersnetwerk en enkele professionele organisaties. 9.1 Voorkom dat vergroening en ruimteclaim voor lopen gaat conflicteren.

Door het voorgestelde voetgangersbeleid met 2.20m als stoepbreedte in bestaande wijken ontstaat een onbedoeld conflict tussen de versnelling van de groene schaalsprong en de realisatie van een groen voetgangersnetwerk. Op veel plekken blijft met de toepassing van deze norm simpelweg geen ruimte meer over voor groen, terwijl juist de combinatie van lopen én groen de stad leefbaar en gezond maakt. Voorkom dus dat lopen en groen niet als concurrerende claims op dezelfde paar vierkante meters wordt gezien, maar als één gezamenlijke standaard voor een toekomstbestendige, groene loopstad. Zienswijze: Behoud voor bestaande wijken het beleid zoals beschreven in het Handboek Openbare Ruimte (HOR). Dat betekent een minimale vrije doorloopruimte van 1,5 m (en 1,2m bij een geveltuin) zodat er ruimte overblijft voor aanleg voor groen zodat ook daar een Groen ommetje kan ontstaan. Benoem eventueel in het voetgangersbeleid dat het creëren van meer loopruimte in bestaande wijken vooral een ruimteverdelingsvraagstuk is tussen ruimte voor gemotoriseerde voertuigen en de voetganger/ groen.

9.1 Dank voor uw suggestie. We verwijzen u naar de reactie bij inspreker 7 voor de combinatie van groen en loopruimte.

9.2 Voetgangersnetwerk op stadsniveau Het voetgangersbeleid omvat onvoldoende aankopingspunten voor een voetgangers hoofdstructuur op stadsniveau. Deze is

9.2 Dank voor dit aandachtspunt over het voetgangersnetwerk op stadsniveau. We werken zeker toe naar een stedelijk netwerk van looproutes, passend bij de wensen Reactienota, december 2025 34

nodig om toe te kunnen groeien naar een volwaardig toekomstig voetgangersnetwerk zoals ons fietsnetwerk. We moeten streven naar zinvolle doorgaande looproutes die een goed alternatief vormen op andere mobiliteiten. Dit is nodig om door te groeien naar een volwaardige loopstad. Zienswijze: Zorg ervoor de stedelijke doorgaande looproutes voorzieningen en verblijfsplekken in de stad met elkaar verbindt.

en beleving van de voetganger. Eerste stap naar een stadsbreed netwerk is het uitwerken van de wijknetwerken van Groene Ommetjes ínclusief de verbindingen tussen wijken en recreatie/groengebieden buiten de stad. De kaart op pagina 64/65 toont de stedelijke verbindingen: lange verbindingen (in veel gevallen al voorzien van routes) die door de hele stad lopen. Deze stedelijke verbindingen vormen de ruggengraat van de netwerken in de wijken én zijn belangrijk voor het stedelijk netwerk. Deze verbindingen zijn grotendeels gebaseerd op de groene en blauwe verbindingen, zoals vastgelegd in de Ruimtelijke Strategie Utrecht en het Groenstructuurplan. Daarin is vastgelegd dat het netwerk dat deze verbindingen vormen, de belangrijkste dragers zijn om wijken onderling te verbinden en de stad met het buitengebied. Op deze verbindingen komen vergroening van de stad en stedelijke wandelverbindingen bij elkaar samen. Deze nota is het vertrekpunt voor het uitwerken van de netwerken. Maar anders dan voor bijvoorbeeld fietsnetwerken, openbaar vervoer of auto, beginnen we daarmee op het niveau van de wijk. Bij de voordeur waar de wandeling begint. We hebben er daarom voor gekozen om in de wijken te starten (in aansluiting bij de afstanden en belevingswereld van veel voetgangers, gemiddeld 1,7 km vanuit hun/een voordeur) en de wijknetwerken te combineren tot een stedelijk netwerk.

Dit stedelijk voetgangersnetwerk leveren we op als het voetgangersnetwerk in iedere wijk duidelijk is. Uw reactie leidt tot de volgende wijziging in de beleidsnota: we voegen de manier waarop we toewerken naar een stedelijk netwerk toe aan pagina 87 onder ‘prioritering: we werken voetgangersnetwerken (Groene Ommetjes) uit voor iedere wijk’.

9.3 Werklocaties zijn een witte vlek in het beleid Een gezonde toekomstbestendige stad bestaat ook uit loopvriendelijke werklocaties. Dit zijn plekken in de stad waar duizenden mensen dagelijks naar toe gaan en verblijven. Op veel van deze locaties zijn de loopverbindingen tussen OV en werkplek levensgevaarlijk en zijn er geen, veilige, aantrekkelijke looproutes voor een lunchwandeling of wandelend overleg. Gemeente Utrecht en Provincie Utrecht beschouwen Lage Weide als living lab “Werklandschap van de Toekomst”. Zienswijze: Neem in het voetgangersbeleid het voornemen op om in een vervolgfase aanvullend loopbeleid te ontwikkelen voor werklocaties. Gebruik living lab Werklandschap van de Toekomst Lage Weide als proeftuin om verdergaand loopbeleid voor werklocaties te ontwikkelen.

9.3 Dank voor uw aandachtspunt. Werklocaties zijn integraal onderdeel van de stad, waar dus ook alle aspecten uit de Beleidsnota Voetganger gelden (een goede basiskwaliteit en netwerken). We werken dat uit in wijkuitwerkingen. We maken geen aparte uitwerking voor werklocaties, omdat ze onderdeel van wijken zijn. Op 2 december is de ontwerp omgevingsvisie Lage Weide door het college van B&W vrijgegeven voor inspraak. In deze ontwerp omgevingsvisie, die in samenspraak met de industrievereniging is opgesteld, is het creëren van een veilige en uitnodigende werkomgeving, juist ook voor de voetganger, een speerpunt. Het Living lab is benoemd in de omgevingsvisie. Na vaststelling van de omgevingsvisie Lage Weide door de gemeenteraad, vertalen we de ambities van de visie in concrete uitgangspunten voor de openbare ruimte in Lage Weide. Uw reactie leidt tot de volgende wijzigingen: we hebben een toevoeging over werkenden op werklocaties opgenomen onder de volgende gebruikersgroepen ‘(Thuis)werkenden’ en ‘Ommetjesmakers’ zoals beschreven in bijlage 2 ‘Gebruikers van de voetgangersruimte’ Reactienota, december 2025 35

10.

10.1 In het bestemmingsplan mis ik het omgaan met twee factoren die in de praktijk flink van invloed kunnen zijn op het succes van het beleidsplan: 1 het omgaan met uitstallingen, en met name met terrassen van horeca. Ik geef als voorbeeld het Jacobskerkof terzijde van calé Kalff, waar het trottoir de meeste dagen van het jaar grote delen van de dag ('s middags en 's avonds) geheel geblokkeerd wordt;

10.2 Fietsers/fietsen. Waar ruimte is, wordt gefietst. In delen van het centrum (rond het stadhuis en de Oudegracht) geldt 's middags een fietsverbod, maar dat wordt regelmatig genegeerd, en er wordt niet op gehandhaafd. En waar ruimte is, worden fietsen neergezet. Ik geef als voorbeeld Kievitstraat oneven zijde, waar in theorie een voetpad is dat prachtig aan de nieuwe normen voldoet, maar waar in de praktijk als twee voetgangers elkaar tegemoet lopen, er een van de twee de rijweg op moet, omdat vrijwel het gehele voetpad vol staat met rijwielen. Hoe zal rekening worden gehouden met deze storende factoren, die in de praktijk op veel plaatsen zullen optreden?

10.1 Met deze beleidsnota leggen we breedtematen en uitgangspunten voor (vrije doorloop)ruimte vast. Op pagina 86 staat de vervolgstap om de principes uit de beleidsnota in lijn te brengen met oa. de regels voor terrassen en uitstallingen. Daarvoor is eerst deze beleidsbasis nodig. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

10.2 U constateert een verschil tussen ontwerp/aanleg en gebruik van de voetgangersruimte. Dit herkennen wij. De gemeentelijke handhavers worden ingezet indien (brom/snor)fietsers rijden op plaatsen waar dat niet mag, zoals stoepen of voetgangersgebieden. Zie Voetgangersgebied | Gemeente Utrecht Ook wordt handhavend opgetreden op gestalde fietsen die de doorgang van stoepen blokkeren. Door de beperkte handhavingscapaciteit doen we dit niet in de hele stad, maar is de inzet beperkt tot het winkel- en uitgaansgebied in de binnenstad. Zie Verkeerd gestalde (brom)fietsen | gemeente Utrecht Met de verruimde maten voor de vrije doorloopruimte sorteren we deels voor op het borgen van de toegankelijkheid , ook als er objecten op de stoep geplaatst worden zoals een fiets die aan een lantaarnpaal is vastgemaakt. Zie afbeelding ter illustratie op pagina 48. Uw reactie leidt niet tot wijzigingen in de beleidsnota.

11.

11.1 INSPREKER heeft met instemming kennis genomen van deze nota. Bij ons eigen traject om meer te willen doen voor de voetganger in de binnenstad van Utrecht hebben we kennis genomen van een groot aantal van de bronnen die ook in deze nota genoemd worden. De normen van het CROW, voorbeelden uit andere steden: zij waren de basis voort onze enquête die ging over met name de veiligheid van de voetganger in de binnenstad. Meer dan 200 leden van de VBBU en andere binnenstadbewoners reageerden op onze vragenlijst. 10% had te maken gehad met een onveilige situatie en kreeg een ongeval, vaak tussen een voetganger en een fiets. Er werden diverse onveilige overstaakplaatsen gemeld. Het toenemende aantal fietsers en de verschillende snelheden van de fietsers leiden soms tot zo’n stroom aan fietsen dat het moeilijk wordt om straten over te steken. In ons rapport noemen we er een aantal. Dit rapport maakt deel uit van onze reactie en is op 24 november officieel aan u overhandigd (zie bijlage).

11.1 Dank voor uw uitgebreide onderzoek naar onveilige situaties in de binnenstad. Dit is waardevolle input voor de uitwerking van het voetgangersnetwerk (en knelpunten) in de binnenstad. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Reactienota, december 2025 36

11.2 Wij ondersteunen uw keuze voor maatwerk voor de binnenstad. De krappe ruimte die verdeeld moet worden tussen openbaar vervoer, de auto’s, de fietsers en de voetganger dwingen tot keuzes en creatieve oplossingen. Graag worden we daarbij betrokken.

11.2 Via Samen Stad Maken worden bewoners, belanghebbenden en ook de VBBU betrokken bij projecten in de binnenstad.

11.3 In een subgroep van de bijeenkomst ‘De staat van de binnenstad’, een project van de Alliantie waarbij wethouders Oosters aanwezig was, is verder doorgepraat over dit rapport en de bevindingen van de deelnemers aan dit debat. Zij vulden onze aanbevelingen aan met:

11.3 Dank voor uw suggestie. Dergelijke ingrepen en oplossingen zoals bruggen en tunnels zijn duur. Wel nemen we in de uitwerking van het voetgangersnetwerk per wijk ontbrekende voetgangersverbindingen (om barrières zoals spoor, water en wegen te slechten) mee als (gewenst) onderdeel van het netwerk. Gemeente Utrecht probeert in overleg met andere overheden nieuwe verbindingen op de agenda te krijgen met als doel om mogelijk een (extra) financiële bijdrage te krijgen voor realisatie.

Kijk ook naar andere wijken om de binnenstad te ontlasten, bijvoorbeeld een onderdoorgang van de Vleutense weg naar de Amsterdamse Straatweg.

Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota. 11.4 Kijk of je het busverkeer door de binnenstad niet kunt ontlasten door te werken met een transferium net buiten de singels aan de Oostzijde van de stad.

11.4 Dank voor deze suggestie. Er vindt op dit moment een analyse plaats van het gebruik van binnenstadsas door onder andere bussen. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

11.5 Doe iets aan de ochtendspits: fietsers en bevoorrading kunnen eigenlijk niet tegelijkertijd in sommige straten.

11.5 Alle informatie (ook venstertijden) over laden en lossen in de binnenstad zijn hier te vinden: Laden en lossen | gemeente Utrecht We zijn bezig met nieuw toegangsbeleid, meer info: Nieuwe regels vrachtauto's en bestelbussen in binnenstad | gemeente Utrecht en Utrecht stelt invoering nieuw toegangsbeleid stadslogistiek uit tot 1 mei 2026 | gemeente Utrecht We werken ook aan alternatieve fietsroutes om de druk op de binnenstadsroute te verminderen. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

11.6 Grijp actiever in bij woekerende gevelplanten: wanneer bewoners niet genoeg snoeien. Bevorder dat buurten rond de tafel gaan met bedrijven en studentenkroegen of verenigingen die veel parkerende fietsers op 1 punt bij elkaar brengen: hoe kan het anders, zodat voetgangers er minder last van hebben.

11.6 De gemeente treed op basis van meldingen handhavend op bij overhangend groen. Indien de doorgang geblokkeerd wordt door bijvoorbeeld overhangend groen, kunt u dat melden bij de gemeente (Melding | Gemeente Utrecht ). Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Reactienota, december 2025 37

11.7 Handhaaf op fout parkerende fietsers vanuit het voetgangersgebied naar het gebied daaromheen.

11.7 We treden ook handhavend op bij gestalde fietsen die de doorgang van stoepen blokkeren. Door de beperkte handhavingscapaciteit doen we dit niet in de hele stad, maar is de inzet beperkt tot het winkel- en uitgaansgebied in de binnenstad. Zie Verkeerd gestalde (brom)fietsen | gemeente Utrecht Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

11.8 Bij fout geparkeerde fietsen: geen afscheurbare blauwe labels, maar met verf op de banden weesfietsen markeren en na verloop van tijd weghalen (aanpak Amsterdam).

11.8 Dank voor de suggestie.

11.9 En misschien wel de mooiste: Werk aan een mentaliteitsverandering, bij auto’s is het ook gelukt: ‘fietsers te gast’ in sommige straten.

11.9 Dank voor de suggestie. Onze beleidsnota is een eerste stap naar een Loopcultuur in Utrecht. Zie ook de ambitie op pagina 10.

Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

De werkgroep ‘Verbindend Groen’ van de INSPREKER heeft ook gekeken naar het ontwerp beleidsnota Voetganger en vindt dit een hele mooie stap vooruit naar een binnenstad waar je prettig kunt lopen, elkaar kunt ontmoeten en meer kunt genieten van groen. In de wijk Binnenstad — met haar historische centrum, dichtbebouwde woonblokken, veel functies (wonen, horeca, dagjesmensen) en weinig buitenruimte — is zo’n aanpak extra relevant. In 2026 zet de werkgroep Verbindend Groen in op informeren, activeren en verbinden: we maken zichtbaar wat er al gebeurt, helpen bewoners bij vergroening en zorgen dat groen in de binnenstad concreet wordt. Dit doen we in samenwerking met de bestaande organisaties. We geven de gemeente graag de volgende punten mee: 11.10 Maak lopen in de binnenstad veel groener en natuurlijker. In een compacte en drukke binnenstad kan een route met bomen, gevelgroen, plantenbakken — met schuilplekken voor vogels, vleermuizen, egels, insecten — het verschil maken. De kwaliteit van het lopen gaat hiermee voor de bewoners, bezoekers en kantoorpersoneel omhoog.

11.10 Dank voor de suggestie. Waar dat kan (en mits het budget toereikend is) maken we ruimte voor vergroening (afgewogen naar andere belangen, opgaven en gebruik). In de Omgevingsvisie Binnenstad Utrecht 2040 is uw suggestie voor natuurinclusiviteit al vastgelegd onder de noemen ‘stad én natuur’. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Reactienota, december 2025 38

12.

11.11 Laat groen de basis zijn, ook voor spelen, bewegen en ontdekken. Groen is niet alleen esthetiek: het is essentieel voor de kwaliteit van leven en gezondheid in de binnenstad. Kinderen moeten buiten kunnen spelen en bewoners moeten de ruimte hebben om niet alleen te lopen, maar ook even te ‘blijven’. Om te zitten, te ontspannen of elkaar te ontmoeten. En in de zomer zijn dit tevens effectieve schaduwplekken, aangezien we in de binnenstad te maken hebben met het hitte eiland effect. Voorbeeld: Parijs transformeert honderden straten tot “garden streets” met extra groen en voetgangersruimte.

11.11 Dank voor de suggestie. Waar dat kan (en mits het budget toereikend is) maken we ruimte voor vergroening (afgewogen naar andere belangen, opgaven en gebruik) en combineren we loopruimte met ruimte om te spelen en ontmoeten.

11.12 Werk samen, activeer en verbind: steun organisaties, bewoners en netwerken. Vergroening vraagt uitvoering: geef bestaande platforms en initiatieven de middelen om bewoners te informeren, te activeren en te begeleiden. Niet alleen gevelgroen, maar ook groene loopgebieden, straten en verborgen hoeken verdienen aandacht. Samen kunnen we van de wijk Binnenstad een plek maken waar lopen vanzelfsprekend is, groen dichtbij is en elke straat een bijdrage levert aan een leefbare, groene binnenstad. INSPREKER denkt en doet graag mee.

11.12 Dank voor het aanbod. We weten INSPREKER bij uitwerking van het netwerk in de binnenstad en uitvoering van projecten zeker te vinden.

In de Omgevingsvisie Binnenstad Utrecht 2040 is uw suggestie voor groen als basis al vastgelegd onder de noemer ‘groen tenzij’. Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Deze reactie leidt niet tot aanpassingen in de beleidsnota.

Hierbij reageren INSPREKERS op de ontwerp-beleidsnota Voetganger. Wat INSPREKERS bindt, behalve de ligging in de gemeente Utrecht, is deelname aan het landelijke programma Werklandschappen van de Toekomst. Lage Weide als Living Lab, Nieuw Overvecht als Ambassadeursterrein en Werkspoorkwartier als Partnerterrein. Bewegen en wandelen, maar ook groen- en klimaatmaatregelen zijn belangrijke componenten in de transitieplannen voor deze bedrijventerreinen, zoals die in het kader van Werklandschappen van de Toekomst dit jaar gemaakt zijn. Vandaar onze belangstelling voor de Beleidsnota Voetganger. 12.1 Goed initiatief Als vertegenwoordigers van bedrijventerreinen weten we als geen ander dat lopen op een bedrijventerrein niet altijd eenvoudig of zelfs mogelijk is. Wat we daarom als eerste willen benadrukken is dat we blij zijn dat er specifiek voetgangersbeleid komt. Dus dat de gemeente concreet maakt wat ze wil bereiken voor de voetganger en hoe de voetgangersruimte eruit moet zien. Duidelijke uitgangspunten voor de inrichting van voetgangersruimte en -netwerken in de stad zijn belangrijk en het is goed dat het Handboek Openbare Ruimte (HOR) specifiek vanuit het voetgangersbelang aangepast gaat worden (zoals de beleidsnota schetst).

12.1 Dank voor het onderschrijven van belang en inhoud van de beleidsnota.

12.2 Werklocaties zijn vergeten en verdienen nadere uitwerking Dat gezegd hebbende, valt ons wel meteen op dat de beleidsnota geen aandacht heeft (ook niet in de keuze van de vele foto’s in de beleidsnota) voor werklocaties en

12.2. Dank voor uw aandachtspunt. Zie reactie inspreker 9 (9.3) en de wijzigingen naar aanleiding van deze reactie. Reactienota, december 2025 39

werknemers. De woorden: Lage Weide, bedrijventerrein, Werkspoorkwartier (met nota bene een prijswinnend voetpad, het Werkspoorpad), Nieuw Overvecht, kantorenpark, Papendorp, Rijnsweerd: al deze woorden zijn 0 (nul) keer genoemd. Alleen op pagina 116 vinden we iets terug over (thuis)werkenden: een kort pleidooi om niet de hele werkdag stil te zitten. Dit is een omissie. Specifiek voor de voetganger is juist op bedrijventerreinen een grote kwaliteitsslag te maken. Op bedrijventerreinen en kantorenparken is veel behoefte aan aantrekkelijke en veilige wandelmogelijkheden, of dat nu voor een lunchwandeling of woon-werkverkeer te voet is (dat laatste is bijvoorbeeld voor Nieuw Overvecht een belangrijk te verbeteren punt). Utrechtse werklocaties zijn een belangrijke sleutel in de gewenste mobiliteitstransitie. Wij stellen daarom voor dat in de Beleidsnota opgenomen wordt dat er een nadere uitwerking wordt gemaakt voor bedrijventerreinen en kantorenparken en dat deze als volwaardige voetgangersgebieden worden aangemerkt. In het kader van Samen Stad Maken bieden wij als INSPREKERS aan om actief mee te denken in deze nadere uitwerking en zien een uitnodiging graag tegemoet. Wij denken dat het waardevol is als ook een kantorenlocatie als Rijnsweerd en/of Papendorp deelneemt aan dit overleg.

In aanvulling daarop: Op de kaart ‘Stedelijke verbindingen’ (pagina 64/65) zijn de belangrijkste voetgangersverbindingen naar en door werklocaties benoemd. Die werken we verder uit met de wijkuitwerkingen van Groene Ommetjes.