PvE en FO Lombokplein.pdf

Enerzijds is er vanuit het project Kop Amsterdamsestraatweg / Oude Daalstraat de ambitie om de Daalsetunnel groener te maken voor mens en dier. Ook de uitstraling van de wanden en constructieve elementen kan daarbij worden verbeterd. Anderzijds zou, vanuit de verkeersstudie Noordwest de wens kunnen ontstaan om de tunnelruimte deels te benutten voor specifieke verkeersfuncties, zoals de buffering van vrachtverkeer, voor DVM-maatregelen of voor taxi. Daarvoor zouden in tunnel zogenaamde utiliteitsstroken kunnen worden gemaakt om ruimte te bieden voor buffering van vrachtverkeer richting de binnenstad en voor DVM-maatregelen voor verkeer dat de stad uit rijdt. Er zijn op dit moment twee varianten voor de inrichting van Daalsetunnel opgenomen in het IPVE. In het FO is de basis variant opgenomen. De basisvariant lijkt op dit moment nodig voor een robuuste stadsstraat. De groene variant is een ambitie voor de toekomst. De haalbaarheid hiervan is afhankelijk van ontwikkelingen in het verkeer.

Basisvariant Daalsetunnel:

• 3 rijstroken in zuidelijke tunnelbuis: 2 voor autoverkeer stad in en 1 utiliteitsstrook. • 4 rijstroken in noordelijke tunnelbuis: 2 stroken voor autoverkeer stad uit, 1 strook voor DVM, 1 strook nader in te vullen.

Boven: Deelgebied Daalsetunnel.

• Laanstructuur tussen kruispunt en spoorviaduct. • Voetpaden en fietspaden in twee richtingen aan beide zijden. Groene variant Daalsetunnel:

Onder: Deelgebied Vleutenseweg.

• 3 rijstroken in zuidelijke tunnelbuis: 1 rijstrook voor autoverkeer stad

De Vleutenseweg sluit met een afgeslankt profiel aan op de nieuwe stadsstraat. Het gedeelte tussen de Damstraat en Kanonstraat wordt hiervoor heringericht. De bestaande groenstructuur van de Vleutenseweg wordt gecontinueerd tot aan de kruising met de stadsstraat. Dat wil zeggen: er worden drie rijen lindebomen toegevoegd, en de bussen gaan meerijden met de auto’s. De parkeerplaatsen van de J.J.A. Goeverneurstraat worden langs de hoofdrijbaan ingepast. De elektrische laadplekken ten noorden van het Wolff en Dekenplein worden verplaatst. Langs de gevels komen trottoirs en fietsvoorzieningen in twee richtingen. In het ontwerp wordt rekening gehouden met het uitgangspunt vanuit de visie voor de Kanaalstraat (Buurtvisie Kanaalstraat/Damstraat, oktober 2017) waarin voorgesteld wordt om de rijrichting voor autoverkeer van de Damstraat om te draaien, dus vanaf de Vleutenseweg richting de Kanaalstraat. De bestaande verbindingen voor alle verkeersdeelnemers worden opnieuw ingepast, waaronder de verbindingen met de wijk Nieuw Engeland en de ingang en uitgang van de parkeergarage Kop van Lombok. Locatie-specifieke eisen Vleutenseweg: 3 rijen lindebomen doorzetten tot aan het kruispunt. Bussen mengen met autoverkeer. Rijrichting Damstraat van Vleutenseweg naar Kanaalstraat. Inpassen bestaande verkeersverbindingen.

• • • • • In-/uitgang parkeergarage Kop van Lombok. • Tweerichtingen fietspad aan zijde Moskeeplein. • Fietsstraat aan zijde Nieuw Engeland. • 4 parkeerplaatsen langs hoofdrijbaan staduitwaarts. • 2 elektrische laadplekken binnen plangebied.

in, 1 rijstrook voor autoverkeer stad uit, 1 utiliteitsstrook.

64 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

Nieuwe Hagelstraat De Nieuwe Hagelstraat ligt in het verlengde van de Vleutenseweg. Er komt een HOV-baan waarvan ook bestemmingsverkeer gebruik kan maken. Daarnaast komen er voetpaden en fietspaden. Het auto-bestemmingsverkeer in de Nieuwe Hagelstraat is verkeer ten behoeve van de Hagelbuurt, Park Plaza Hotel, spoorvoorzieningen van ProRail, De Stek, de nieuwe ontwikkelingen op het Smakkelaarsveld (Smakkelaarspark) en mogelijk ook het parkpaviljoen Lombokpark. Het is de bedoeling dat geen ander verkeer dan het genoemde bestemmingsverkeer per ongeluk op de Nieuwe Hagelstraat terecht komt. Daarom is het belangrijk om de Nieuwe Hagelstraat voor auto’s duidelijk anders vorm te geven dan de Vleutenseweg. Daarom wordt het profiel van de Nieuwe Hagelstraat zo smal als mogelijk en wijkt af van het profiel van de Vleutenseweg. Daarnaast wordt de groenstructuur duidelijk afwijkend van de groenstructuur in de Vleutenseweg: tegenover de drie bomenrijen langs de Vleutenseweg komen los geplaatste bomen langs de Nieuwe Hagelstraat. Tot slot wordt de Nieuwe Hagelstraat door inrichtingsmiddelen zoveel als mogelijk ondergeschikt gemaakt aan de Vleutenseweg, Kanonstraat en Daalsetunnel. Langs de Nieuwe Hagelstraat komen geen parkeervakken. Het aantal bestaande parkeerplaatsen in de Hagelbuurt blijft wel behouden.

Smakkelaarspark wordt bereikbaar via de zuidelijke tunnelbuis van de Leidseveertunnel. De middelste tunnelbuis van de Leidseveertunnel is ingericht voor OV en wordt niet aangepast. In de noordelijke tunnelbuis van de Leidseveertunnel ligt een fietspad en een voetpad die aansluiten op de nieuwe routes in de Nieuwe Hagelstraat en bij het Lombokpark. De Leidseveertunnel wordt verder niet aangepast in dit project. Boven:

Locatie-specifieke eisen Nieuwe Hagelstraat: Discontinuïteit in vormgeving en inrichting van het profiel van Vleutenseweg en Nieuwe Hagelstraat. Bomen los geplaatst in de Nieuwe Hagelstraat. Trottoirs en vrijliggende fietspaden tussen Leidseveertunnel en Vleutenseweg, zo mogelijk in twee richtingen. Op Nieuwe Hagelstraat wordt openbaar vervoer gemengd met gemotoriseerd bestemmingsverkeer. Hagelbuurt, Paviljoen Lombokpark, omgeving Park Plaza Hotel, De Stek en Smakkelaarspark bereikbaar vanaf Nieuwe Hagelstraat. Parkeerplaatsen Hagelbuurt behouden. Geen aanpassingen Leidseveertunnel.

• • • • • • •

Kruispunt Nieuwe Hagelstraat – HOV-baan Deze kruising is vooral bedoeld om de bussen vanaf de Nieuwe Hagelstraat/ Vleutenseweg aan te sluiten op de HOV-baan (tram en bus). Deze verkeersstroom vormt de hoofdmoot. Autoverkeer wordt hier van ondergeschikt belang en beperkt, het gaat hier alleen om bestemmingsverkeer voor het Park Plaza Hotel en de geplande bebouwing aan het Smakkelaarsveld. Dit geldt tevens voor het fietsverkeer. In oost-west richting kruist de belangrijke doorfietsroute tussen de Kanaalstraat en de Leidseveertunnel aan de noordzijde van de kruising. Locatie-specifieke eisen kruispunt Nieuwe Hagelstraat – HOV-baan: Geregeld met VRI. Apart rechtsafvak bus uit Leidseveertunnel naar Nieuwe Hagelstraat. Nieuwe Hagelstraat: gecombineerd linksaf-rechtdoorvak (bus en bestemming auto) en apart rechtsafvak bus. Tweerichtingen fietsoversteek oost-west.

• • • •

Deelgebied Nieuwe Hagelstraat.

Onder: Kruispunt Nieuwe Hagelstraat – HOV-baan.

- 65

5

Uitgangspunten Bouwlocaties

Voor de nieuwbouwlocaties worden de stedenbouwkundige , programmatische en verkeerskundige randvoorwaarden beschreven in dit hoofdstuk. Algemene technische eisen (o.a. over duurzaamheid) zijn opgenomen in hoofdstuk 7.

5.1 Uitgangspunten Parkblok Gezond stedelijk leven Het gebouw draagt met zijn diversiteit aan kleinschalig programma en een rijke mix van doelgroepen bij aan gezond, inclusief stedelijk leven. Voorzieningen zorgen voor levendige plinten waar ontmoeting gestimuleerd wordt. Het gebouw zorgt daarnaast voor een fijn woonklimaat waar het prettig wonen is, door zo min mogelijk gemotoriseerd verkeer er naartoe, een hoogwaardige fietsenstalling, het autoparkeren zoveel mogelijk op afstand, een daktuin, de voorzieningen op loopafstand en gezonde horeca.

Gebouwconcept Het gebouw draagt bij aan het herstellen van het stedelijk weefsel van Lombok. Het gebouw begeleidt de nieuwe straten. Het gebouw wordt bijzonder doordat het reageert op de ligging aan het Lombokpark. Door de vormgeving van het gebouw (openingen, positionering van de woningen, buitenruimte, routes) ontstaat een relatie tussen park – gebouw – binnenplaats.

•

Hoofdmassa Het nieuwe bouwblok zoekt in maat en schaal de relatie met de reeks noeste (stoere) gebouwen Los Angeles en Buenos Aires. Een helder bouwvolume, niet samengesteld. Een eenvoudige, heldere en rustige hoofdvorm. Het gebouw wordt alzijdig vormgegeven.

• • • • Het gebouw krijgt, net als de omliggende nieuwbouw, een plat dak. Rooilijn Het gebouw maakt aan alle zijden heldere straatwanden. De hoofdmassa wordt in de rooilijn gebouwd.

•

Bouwhoogte De nieuwbouw zoekt samenhang in bouwhoogte met de omgeving. De bouwhoogte wordt daarom afgestemd op de bestaande bebouwing van Los Angeles en Buenos Aires. De bebouwing wordt 6 bouwlagen, maximaal 20 meter hoog.

•

Levendige plint Het Parkblok krijgt rondom een alzijdige levendige en aantrekkelijke plint met een fijnmazige invulling. De woningen en voorzieningen krijgen entrees aan de straat en geen gesloten (blinde) gevels aan de straatzijden. De begane grond (plint) krijgt een minimale verdiepingshoogte van 4,0 meter. Elke straatzijde wordt voorzien van één (gemeenschappelijke) of meerdere entree(s). Individuele woningen op de begane grond krijgen een eigen voordeur aan de straat. Voorzieningen worden gepositioneerd op prominente plekken (waaronder hoeken). Entreepartijen worden duidelijk en herkenbaar vormgegeven. Collectieve entrees worden dubbelhoog uitgevoerd. De woonfunctie is zichtbaar in de uitstraling van gevel, plint en entree. In uitwerking en architectuur wordt aandacht besteed aan de intermediaire zone, dat wil zeggen de aansluiting van het gebouw op de openbare ruimte. Het vloerpeil sluit aan op het peil van het omliggende maaiveld. Om schade aan en of in woningen te voorkomen moeten de vloerpeilen van woningen 0,15 m boven straatpeil liggen, conform beleid van het waterschap HDSR. Tegelijkertijd worden de woningen ook goed toegankelijk.

• • • • • • • • •

• Nutsvoorzieningen (zoals traforuimtes en schakelstations) dienen in

het bouwblok te worden opgenomen, dus niet als losse objecten in de straat. Nutsvoorzieningen die bereikbaar moeten zijn vanaf de straat worden geïntegreerd in de gevel.

66 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

Wonen Levendige plint Binnenplaats

Aantal bouwlagen/maximale bouwhoogte Verplichte rooilijn Indicatieve gevellijn

Individuele entrees aan de straat (plek en aantal indicatief) Collectieve entrees aan de straat (plek en aantal indicatief) Visuele relatie binnenplaats - park Interactie gebouw - binnenplaats Tweezijdige oriëntatie op de hoek Hoek afgeschuind

Poort (plek en aantal indicatief) Doorgang voetgangers (bewoners) Inpandige fietsenstalling (begane grond), toegankelijk vanaf de straat (plek en aantal nader te bepalen)

Randvoorwaardenkaart Parkblok.

- 67

Programmamix Het Parkblok krijgt een programmatische invulling die aansluit bij de vraag en het karakter van Lombok en bijdraagt aan de opgave in de stad. De volgende woonsegmenten worden hier gerealiseerd: circa 45 sociale huurwoningen (gemengde woonvorm), circa 35 studentenwoningen en circa 90 woningen in de midden-categorie. Een buurthuiskamer (maatschappelijke functie) voor de wijk. De buurthuiskamer krijgt een oppervlakte van maximaal 150 m2. De buurthuiskamer wordt bij voorkeur gepositioneerd aan het Lombokpark. De buurthuiskamer wordt goed toegankelijk en bereikbaar voor mensen met een beperking of verminderde mobiliteit en wordt eventueel gecombineerd met een ontmoetingsruimte van de gemengde woonvorm. Dienstverlening (max. 100 m2 BVO) bij voorkeur ruimte voor activiteiten die bijdragen aan de circulaire economie (zoals bijvoorbeeld reparatiewerkplaats o.i.d.). Retail (max. 150 m2 BVO) bij voorkeur ruimte voor activiteiten die bijdragen aan de circulaire economie (zoals bijvoorbeeld reparatiewerkplaats o.i.d.). Horeca/retail (max. 100 m2 BVO). Horeca kent een gezond aanbod, bijvoorbeeld via een keurmerk (Dutch Cuisine, Lekker Utregs, Flairtje). Er wordt ruimte gereserveerd voor een mogelijke maatschappelijke en/ of zorgvoorziening (150 - 300 m2 BVO).

• •

• • • •

• Buitenruimtes op de begane grond, gelegen aan de openbare ruimte, zijn niet toegestaan. • Het dak kan gebruikt worden als (collectieve) buitenruimte of daktuin tot een maximum van 40% van het totale dakoppervlak. • Minimaal 60% van het dakoppervlak wordt ingericht met levend groen •

eventueel gecombineerd met zonnepanelen (gras, beplanting en bomen etc.). Het dak heeft een bergingscapaciteit om minimaal 45 mm hemelwater per m2 te kunnen opvangen.

Binnenplaats De (groene) binnenplaats wordt een fijne plek en stimuleert ontmoeting tussen bewoners onderling en wordt een oase van rust in de drukte van de Kop van Lombok. De binnenplaats krijgt een collectief en zo groen mogelijk karakter. De binnenplaats en de gevels hieraan worden hoogwaardig gematerialiseerd en afgewerkt. De afwerking draagt bij aan een goede akoestiek van de binnenplaats. Door de binnenplaats loopt (voor bewoners) een informele route tussen de Hagelbuurt en Moskeeplein. De binnenplaats wordt niet openbaar.

• •

Daklandschap en buitenruimtes Een voor iedereen beschikbare buitenruimte draagt bij aan ontmoeting en ontspannen (gezond stedelijk leven). Er wordt optimaal gebruik gemaakt van het dak. Een groen dak is gunstig voor het bufferen van hemelwater en het verminderen van hittestress. Iedere woning wordt voorzien van een (collectieve) buitenruimte, bij voorkeur aan de luwe gevel.

•

• Buitenruimtes aan de voorgevel, grenzende aan de openbare ruimte, Buitenruimtes worden inpandig (binnen het gevelvlak) opgelost (uitgezon-

worden binnen de gevelrooilijn/het gevelvlak opgenomen en steken niet buiten de rooilijn uit. De zuidgevel vormt hier een uitzondering op: (uitkragende) balkons zijn hier vanaf de tweede verdieping (derde bouwlaag) mogelijk.

derd van de zuidgevel).

68 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

• De binnenplaats wordt bereikbaar door minimaal twee poorten. De

• De materialisatie van de woningentrees worden uitnodigend vormge-

Beeldkwaliteit

•

poorten worden voorzien van hekwerk en afsluitbaar. De poorten en hekwerken passen bij de architectuur van het gebouw en de inrichting van de binnenplaats.

Architectuur en materialisatie van het Parkblok sluiten aan bij de grote blokken (Los Angeles en Buenos Aires) in de directe omgeving. Toepassing van baksteen of keramische materiaal in (warme) aardetinten vormt de basis. De afwerking van de binnenzijde van het blok mag in materialisatie afwijken; deze wordt warm en aantrekkelijk, bijvoorbeeld door toepassing van hout. Diepe neggen van minimaal één strek diep dragen bij aan een uitgesproken gevelplastiek. Hierdoor ontstaat reliëf of dieptewerking, wat bijdraagt aan een ‘aanraakbare’ gevel. De materialisatie van kozijnen, hemelwaterafvoer, voegen, hekwerken en balustrades wordt van hoogwaardig kwaliteit. Materiaal, vormgeving en detaillering worden afgestemd op de architectuur van het gebouw.

• • •

• •

geven als cruciaal overgangsgebied tussen openbaar en privé, bijvoorbeeld door een kleine sprong in de gevelrooilijn op de begane grond maakt dat individuele woningen afleesbaar zijn. Hier ontstaat een kleine interactie zone. De hoeken van het bouwblok worden, minimaal over de eerste twee bouwlagen, afgeschuind. Dit zorgt voor een relatie met het bestaande Lombokse karakter; Reclame-uitingen, bijvoorbeeld voor horeca en detailhandel, worden als integraal onderdeel van het (gevel)ontwerp meegenomen. Installatietechnische onderdelen worden op een onopvallende plek ingepast, zoals gevel-doorvoeren en opbouwen voor liften. Dakopbouwen, ten behoeve van het bereiken van het dakterras, zijn zorgvuldig ingepast en gematerialiseerd.

•

Links: Diepe neggen dragen bij aan een uitgesproken gevelplastiek, verfijning wordt gezocht in details.

Rechts: Entrees zijn met aandacht vorm gegeven, de plint als cruciaal overgangsmoment tussen binnen en buiten.

- 69

Fietsparkeren Een parkeeroplossing passende bij de locatie vraagt om maatwerk. De fietsenstalling vormt een toevoeging op het gebouw doordat deze functioneel ingericht is en hoogwaardig gematerialiseerd. Het aantal fietsparkeerplekken bedraagt circa 500 stuks (rekening houdend met dubbelgebruik). Hierbij is rekening gehouden met 40 plekken voor bezoekers aan het Lombokpark. Fietsparkeren wordt inpandig (gebouwd) opgelost op eigen terrein, inclusief het faciliteren van fietsparkeren voor bezoekers van woningen in het blok en het stallen van fietsen voor het aangrenzende park en horecapaviljoen. De toegang(en) naar de fietsenstalling worden herkenbaar vormgegeven, met een goede vindbaarheid in de plint, direct vanaf de straat toegankelijk. Fietsparkeren op de begane grond wordt afgezoomd met andere functies (wonen en voorzieningen). De stalling sluit logisch aan op (interne) routes, met beperkte hoogteverschillen, zonder traptredes of hellingen steiler dan 4%. De stallingsruimtes worden voorzien van voldoende elektrische laadpunten.

• • • • • •

• In de stallingen worden voldoende ruimtes gereserveerd voor afwijkende fietsmaten (bijvoorbeeld bakfietsen) etc. • De fietsenstallingen worden functioneel ingericht en hoogwaardig afgewerkt en gematerialiseerd.

Afval Bewoners brengen hun afval naar containers voor gescheiden afvalinzameling in de straat in de directe omgeving. Opslag van bedrijfsafval wordt op een intelligente manier in de bebouwing opgenomen. Voor voorzieningen en bedrijven wordt voldoende inpandige ruimte gereserveerd voor vuilcontainers. Dit kan ofwel per programmaonderdeel apart, ofwel centraal per gebouw worden georganiseerd. De impact van deze voorzieningen op de gevel moet worden geminimaliseerd. De dimensionering en logistiek van deze voorzieningen moet zodanig zijn dat er nooit een reden is om containers langere tijd in de buitenruimte te stallen. Hiertoe dienen de opslagruimtes makkelijk bereikbaar te zijn vanuit de afzonderlijke functies/units. Indien er horecavoorzieningen worden gerealiseerd, dienen vetputten inpandig te worden opgenomen.

•

Links: De fietsenstalling is functioneel ingericht en hoogwaardig afgewerkt.

Rechts: De (groene) binnenplaats en de gevels hieraan zijn hoogwaardig gematerialiseerd en afgewerkt.

70 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

5.2 Uitgangspunten Hotelblok Gezond stedelijk leven Dit blok draagt bij aan gezond leven voor omwonenden door een openbare groene binnentuin, door zo min mogelijk gemotoriseerd verkeer er naartoe, door een sociaal veilige levendige plint en door gezonde horeca. Voor de gebruikers van het blok dragen een groene binnentuin, een daktuin, hoogwaardige fietsenstalling, het autoparkeren zoveel mogelijk op afstand, de voorzieningen op loopafstand en gezonde horeca bij aan een gezond leven.

Gebouwconcept De groene binnentuin vormt het hart van dit nieuwe blok en biedt ruimte aan een levendige mix van verblijven, ontspannen, werken en creatieve bedrijvigheid. Het gebouw begeleidt de nieuwe straten en de Leidse Rijn. Hoofdmassa Het nieuwe bouwblok zoekt in maat en schaal een relatie met de bestaande bebouwing aan de Leidse Rijn en de bebouwing aan de Van Sijpesteijnkade. Een helder samengesteld bouwvolume. Het gebouw wordt alzijdig vormgegeven. Het gebouw krijgt een plat dak.

• • •

Rooilijn Het gebouw maakt aan alle zijde heldere straatwanden. De straatwanden begeleiden de openbare ruimte. De hoofdmassa wordt in de rooilijn gebouwd. Het opschuiven van de bestaande rooilijn aan de Verlengde Graadt van Roggenweg, ten gunste van de openbare ruimte en het verhogen van de bestaande laagbouw wordt onderzocht in de volgende fase.

• •

Bouwhoogte De nieuwbouw zoekt samenhang in bouwhoogte met de omgeving. De bouwhoogte is daarom afgestemd op de bestaande bebouwing aan de Leidse Rijn, het moment waar de Kanonstraat de Leidse Rijn kruist en wordt rekening gehouden met de bezonning van de binnentuin. De bebouwing aan de Verlengde Van Sijpesteijnkade en de Verlengde Damstraat wordt maximaal 4 bouwlagen, maximaal 16 meter hoog.

•

• De bebouwing aan de Verlengde Kanonstraat wordt 5 bouwlagen, maximaal 24 meter hoog. • De hoteltoren blijft in hoogte ongewijzigd. Levendige plint Het blok krijgt op maaiveld, in relatie tot het verleggen van de Graadt van Roggenweg, een alzijdige levendige en aantrekkelijke open plint met een fijnmazige invulling. De (architectuur van de) plint vormt een belangrijk middel om oud- en nieuwbouw met elkaar te verbinden. Voorzieningen hebben entrees aan de straat en gesloten (blinde) gevels aan de straatzijden worden beperkt. De begane grond (plint) krijgt een minimale verdiepingshoogte van 4,0 meter. Elke straatzijde wordt voorzien van één (gemeenschappelijke) of meerdere entree(s). Voorzieningen worden gepositioneerd op prominente plekken (waaronder hoeken). Entreepartijen worden duidelijk en herkenbaar vormgegeven. Collectieve entrees worden dubbelhoog uitgevoerd. De hoofdentree van het hotel wordt verplaatst naar de locatie van de hoteltoren; Het restaurant krijgt een entree aan de Verlengde van Sijpesteijnkade of Verlengde Kanonstraat en een secundaire entree aan de binnentuin. In uitwerking en architectuur wordt aandacht besteed aan de intermediaire zone, dat wil zeggen de aansluiting van het gebouw op de openbare ruimte. Het vloerpeil sluit aan op het peil van het omliggende maaiveld.

Om schade aan en of in het restaurant en de creatieve bedrijven te voorkomen moeten de vloerpeilen 0,15 m boven straatpeil liggen, conform beleid van het waterschap HDSR. Tegelijkertijd worden de ruimten ook goed toegankelijk.

• • • • • • • • •

• Nutsvoorzieningen (zoals traforuimtes en schakelstations) dienen in

het bouwblok te worden opgenomen, dus niet als losse objecten in de straat. Nutsvoorzieningen die bereikbaar moeten zijn vanaf de straat worden geïntegreerd in de gevel.

- 71

Programmamix Een mix van programma draagt bij aan een levendige sfeer van de binnentuin. Het NH Hotel wordt uitgebreid met maximaal 60 hotelkamers. Het bestaande restaurant (inclusief keuken) wordt verplaatst en uitgebreid tot circa 900 m2 BVO. Aan de Verlengde Damstraat wordt op de begane grond ruimte voorzien voor creatieve bedrijvigheid (bijvoorbeeld ateliers) van circa 900 m2 en kleinschalige kantoor- en/of congres cq vergaderruimtes op de verdiepingen (circa 2700 m2) met duidelijke entree(s) op de begane grond. Bij verhuur van de culturele werkruimtes kan De Plaatsmaker (stichting ter bevordering van het kunstklimaat in Utrecht) worden ingezet. Aan de Verlengde Damstraat komt ruimte voor horeca, met een oppervlakte van maximaal 150 m2 BVO. Horeca kent een gezond aanbod, bijvoorbeeld via een keurmerk (Dutch Cuisine, Lekker Utregs, Flairtje). Bij zakelijke horeca-ontwikkeling kan gedacht worden aan reguliere horeca (lunchrooms), aan horeca met werkplekken en vergader-mogelijkheden en aan de combinatie van horeca met take away producten.

• •

• • •

• Ten behoeve van het restaurant is de wens een klein gevelterras aan de Verlengde van Sijpesteijnkade en/of Verlengde Kanonstraat te exploiteren.

Daklandschap en buitenruimtes Er wordt optimaal gebruik gemaakt van het dak als buitenruimte. Een groen dak is gunstig voor het bufferen van hemelwater en het verminderen van hittestress. Het dak kan gebruikt worden als (collectieve) buitenruimte of daktuin tot een maximum van 40% van het totale dakoppervlak. Minimaal 60% van het dakoppervlak tot en met 25 meter hoogte is ingericht met levend groen en eventueel zonnepanelen (gras, beplanting en bomen etc.). Het dak heeft een bergingscapaciteit om minimaal 45 mm hemelwater per m2 te kunnen opvangen. Buitenruimtes aan de voorgevel, grenzende aan de openbare ruimte, worden binnen de gevelrooilijn/het gevelvlak opgenomen en steken niet buiten de rooilijn uit. Buitenruimtes op de begane grond, gelegen aan de openbare ruimte, worden niet toegestaan.

• • • • •

Links: Gebruik van het dak als dakterras, bedekt met een groen dak.

Rechts: Interactie tussen gebouw (binnen) en tuin (buiten).

72 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

Bestaande bebouwing Nieuwe bebouwing Levendige plint Binnentuin

Aantal bouwlagen/maximale bouwhoogte Verplichte rooilijn Indicatieve gevellijn

Individuele entrees aan de straat (plek en aantal indicatief) Collectieve entrees aan de straat (plek en aantal indicatief)

Architectonische kwaliteit als voorgevel Verbeteren bestaande gevel

Interactie gebouw - binnentuin Tweezijdige oriëntatie op hoek

Hekwerk met poort Doorgang voetgangers (bezoekers) Inpandige fietsenstalling en/of parkeergarage, toegankelijk vanaf de straat (plek indicatief)

Te slopen bebouwing (in overleg/n.t.b.) Randvoorwaardenkaart Hotelblok.

Nader te onderzoeken; verplaatsen rooilijn/ bouwhoogte

- 73

Binnentuin De groene binnenruimte vormt de ideale plek om elkaar te ontmoeten en te ontspannen en is overdag openbaar toegankelijk. De binnentuin krijgt een groene uitstraling. Minimaal 60% van de binnentuin wordt groen ingericht met levend groen (gras, beplanting en bomen). Voor de binnentuin geldt dat deze zoveel mogelijk regenwater dient vast te houden. De binnentuin heeft een minimale infiltratie/bergingscapaciteit van minimaal 45 mm hemelwater per m2. De inrichting van de binnentuin sluit aan op de functies in de aangrenzende bebouwing. Dit betekent een meer formele inrichting passend bij het te realiseren plintprogramma. De binnentuin wordt vanuit de verschillende aangrenzende programmaonderdelen, maar ook vanaf de Verlengde Van Sijpesteijnkade en de Verlengde Graadt van Roggenweg, toegankelijk. De opening in de gevel aan de Verlengde Van Sijpesteijnkade wordt beperkt, gestreefd wordt naar een breedte-hoogteverhouding van circa 1:1.

• De binnentuin wordt overdag toegankelijk voor hotelgasten, gebruikers

• • • • •

•

van het bouwblok en bezoekers. In de avonduren zijn de toegangen afsluitbaar en alleen toegankelijk voor gebruikers van het bouwblok. De binnentuin wordt afgesloten met hekwerken en poorten die passen bij de architectuur van het gebouw en de inrichting van de tuin. Het restaurant kan een terras in de binnentuin realiseren. De grootte wordt bepaald in een volgende fase.

Beeldkwaliteit Het Hotelblok vormt een verstrengeling tussen oud- en nieuwbouw. De kenmerkende NH-toren blijft in zijn uitstraling gelijk of gehandhaafd. De pandsgewijze karakteristiek van de Leidseweg wordt met een repeterende uitstraling voortgezet. Het weerspiegelt het karakter van zowel de bestaande (Leidseweg) als de nieuwe panden (Van Sijpesteijnkade) aan de Leidse Rijn. Het bouwblok vormt een verstrengeling van oud en nieuw. Behoud van de bestaande karakteristieken en materialisering zijn bepalend. De vormgeving en detaillering van de overgang tussen oud- en nieuwbouw wordt met zorg behandeld. Rust in de hoofdvorm en de uitstraling van het gebouw is belangrijk op deze dynamische plek, op de overgang tussen twee werelden.

• • •

Links: De binnentuin wordt groen en aantrekkelijk vormgegeven, passende bij de sfeer van het hotel en omliggende functies.

Rechts: Het Hotelblok vormt een samenstelling tussen ouden nieuwbouw. Het contrast versterkt het beeld.

74 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

• Toepassing van baksteen of keramische materiaal in (warme) aardetinten vormt de basis. • Diepe neggen van minimaal één strek diep dragen bij aan een uitge• • • • •

sproken gevelplastiek. Hierdoor ontstaat reliëf of dieptewerking, wat bijdraagt aan een ‘aanraakbare’ gevel. De materialisatie van kozijnen, hemelwaterafvoer, voegen, hekwerken en balustrades worden van hoogwaardige kwaliteit. Materiaal, vormgeving en detaillering worden afgestemd op de architectuur van het gebouw. De materialisatie van de entrees worden uitnodigend vormgegeven als cruciaal overgangsgebied tussen openbaar en privé, bij voorkeur door een kleine sprong in de gevelrooilijn op de begane grond. Hier ontstaat een kleine interactie zone. Reclame-uitingen, bijvoorbeeld voor horeca en detailhandel, worden als integraal onderdeel van het (gevel)ontwerp meegenomen. Installatietechnische onderdelen worden op een onopvallende plek ingepast, zoals gevel-doorvoeren en opbouwen voor liften. De gevels aan de binnentuin worden van dezelfde architectonische kwaliteit als deze van de gevels aan de straatzijde.

• De materialisering en uitstraling van de NH-toren blijft gehandhaafd •

en/of blijft in uitstraling gelijkwaardig. Dakopbouwen, ten behoeve van het bereiken van het dakterras, worden zorgvuldig ingepast en gematerialiseerd. De vernieuwing en verduurzaming van de NH hotel dient niet ten koste te gaan van de huidige mate van gelaagdheid en detaillering van het complex (onderbouw en toren). Onderzoek naar hoe het bestaande complex kan worden aangepast aan de eisen van de tijd zodanig dat meer aanhechting en meer transparantie ontstaat naar de openbare ruimte is een belangrijke ontwerpopgave. Ook de wijze waarop bestaande delen van het complex met nieuwe delen van het complex kan worden verbonden maakt onderdeel uit van dit ontwerponderzoek.

Auto- en fietsparkeren Parkeeroplossing passende bij de locatie vraagt om maatwerk. De fietsenstalling vormt een toevoeging op het gebouw doordat deze functioneel ingericht en hoogwaardig is gematerialiseerd.

Links: De plint vormt een cruciaal overgangsmoment tussen binnen en buiten.

Rechts: Het hekwerk wordt ontwikkeld in samenhang met de architectuur. De omheiining past bij het besloten karkter van de kade.

- 75

Autoparkeren

•

•

Het parkeren voor het bestaande NH Hotel vindt plaats in de Croeselaangarage (30 parkeerplaatsen). Voor een goede bedrijfsvoering van het NH Hotel is het wenselijk dat de parkeervraag voor het bestaande hotel en de uitbreiding van het hotel met 60 kamers (5 parkeerplaatsen) in dezelfde parkeergarage wordt ingevuld. Ook de ligging van deze parkeerplekken aan de noordzijde van de knip Croeselaan is voor de bedrijfsvoering van het NH Hotel belangrijk. Onderzocht wordt of deze wensen realiseerbaar zijn. Uitgangspunt is dat eerst gezocht wordt naar parkeercapaciteit in bestaande parkeergarages in de omgeving, voordat nieuwe parkeerplekken worden gebouwd.

In het geval er een parkeervoorziening in het gebied noodzakelijk is, bijvoorbeeld voor deelauto’s zal dit onder het Hotelblok en/of Leidseblok worden gerealiseerd. Deze parkeervoorziening voldoet aan de volgende kwaliteitseisen: De parkeeroplossing wordt verdiept (geheel onder het maaiveld) opgelost. De parkeerbak ligt onder de nieuwbouw of voldoende diep onder de binnentuin zodat een gronddekking mogelijk is van minimaal 1,0 meter zodat boombeplanting mogelijk is.

•

• De parkeervoorziening wordt ontsloten vanaf de Verlengde Damstraat en de in- en uitritconstructie ligt binnen de rooilijn. • De parkeervoorziening is niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte of binnentuin. • Ventilatievoorzieningen en andere installaties, zichtbaar vanaf de openbare ruimte of binnentuin, worden op subtiele wijze ingepast.

Fietsparkeren

• Het aantal fietsparkeerplekken bedraagt circa 100 stuks (rekening houdend met dubbelgebruik). • Fietsparkeren wordt inpandig (bij voorkeur verdiept, onder het maai• • • • •

veld) opgelost, inclusief het fietsparkeren voor bezoekers van woningen en werkplekken in het Hotelblok. De toegang(en) naar de fietsenstalling worden herkenbaar vormgegeven, met een goede vindbaarheid in de plint, direct vanaf de straat toegankelijk. Stallingen sluiten logisch aan op (interne) routes, met beperkte hoogteverschillen, zonder traptredes of hellingen steiler dan 4%. De stallingsruimtes zijn voorzien van voldoende elektrische laadpunten. In de stallingen zijn voldoende ruimtes gereserveerd voor afwijkende fietsmaten (bijvoorbeeld bakfietsen) etc. De fietsenstallingen zijn functioneel ingericht en hoogwaardig afgewerkt en gematerialiseerd.

Afval Opslag van bedrijfsafval wordt op een intelligentie manier in de bebouwing opgenomen. Voor voorzieningen en bedrijven wordt voldoende inpandige ruimte gereserveerd voor vuilcontainers. Dit kan ofwel per programmaonderdeel apart, ofwel centraal per gebouw worden georganiseerd. De impact van deze voorzieningen op de gevel moet worden geminimaliseerd. De dimensionering en logistiek van deze voorzieningen moet zodanig zijn dat er nooit een reden is om containers langere tijd in de buitenruimte te stallen. Hiertoe dienen de opslagruimtes makkelijk en comfortabel bereikbaar te zijn vanuit de afzonderlijke functies/units. Indien er horecavoorzieningen worden gerealiseerd dienen vetputten inpandig te worden opgenomen.

• Links: Diepe neggen dragen bij aan een uitgesproken gevelplastiek, aandacht voor detail.

76 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

5.3 Uitgangspunten Leidseblok Gezond stedelijk leven Het samen wonen rond een collectieve tuin draagt bij aan gezond stedelijk leven: het creëren van een groene omgeving die ontmoeting tussen bewoners en bezoekers stimuleert. Op loopafstand van dagelijkse voorzieningen en OV en met goede fietsparkeervoorzieningen.

• De woontoren ligt terug met een setback van circa 5 meter ten opzichte •

van de voorgevelrooilijn. De woontoren moet binnen het zoekgebied (zie randvoorwaardenkaart) worden geplaatst en heeft een maximale footprint van 450 tot 500 m2. De woontoren oriënteert zich met de korte zijde op de Leidse Rijn.

Levendige plint Gebouwconcept In dit blok staat het (samen) wonen centraal, de groene binnentuin vormt hierin het hart. De woontuin die overdag openbaar toegankelijk wordt, zorgt voor een plek waar (stads)bewoners elkaar kunnen ontmoeten en kunnen genieten van deze groene ruimte. Het gebouw begeleidt de nieuwe straten en de Leidse Rijn.

Hoofdmassa Het nieuwe bouwblok zoekt in maat en schaal de relatie met de bestaande bebouwing aan de Leidse Rijn. Een helder bouwvolume, niet samengesteld. Het gebouw wordt alzijdig vormgegeven. Het gebouw krijgt een plat dak.

• • •

Rooilijn Het gebouw maakt aan alle zijden heldere straatwanden. De hoofdmassa wordt in de rooilijn gebouwd.

•

Bouwhoogte De bebouwing sluit in bouwhoogte aan op de bestaande bebouwing langs de Leidseweg. Een accent in de bebouwing aan de Graadt van Roggenweg past bij de grotere schaal van gebouwen aan deze zijde. Het hogere gebouwdeel is een opmaat richting de bebouwing van het stationsgebied.

• De bebouwing aan de Verlengde Damstraat, Verlengde Leidseweg en Graadt van Roggenweg wordt 4 bouwlagen, maximaal 16 meter hoog. • De woontoren aan de Graadt van Roggenweg wordt maximaal 14 bouwlagen, 45 meter hoog.

Het blok krijgt rondom een alzijdige en aantrekkelijke woonplint met een fijnmazige invulling. Woningen en een voorziening met entrees aan de straat en geen gesloten (blinde) gevels aan de openbare ruimte. De begane grond (plint) krijgt een minimale verdiepingshoogte van 4,0 meter. Individuele woningen in de ‘laagbouw’ krijgen een eigen voordeur aan de straat. De woonfunctie is zichtbaar in de uitstraling van gevel, plint en entree. De eventuele bovenliggende woningen in de laagbouw worden niet ontsloten via een galerij-ontsluiting (maar bijvoorbeeld door portiekontsluitingen). De woontoren krijgt zijn entree aan de Graadt van Roggenweg. Entreepartijen worden duidelijk en herkenbaar vormgegeven. Collectieve entrees worden dubbelhoog uitgevoerd. De voorziening wordt gepositioneerd op de hoek Verlengde Leidseweg/Verlengde Damstraat. In uitwerking en architectuur wordt aandacht besteed aan de aansluiting van het gebouw op de openbare ruimte. Het vloerpeil sluit aan op het peil van het omliggende maaiveld. Om schade aan en of in woningen te voorkomen moeten de vloerpeilen van woningen 0,15 m boven straatpeil liggen, conform beleid van het waterschap HDSR. Tegelijkertijd worden de woningen ook goed toegankelijk.

• • • • • • • • • •

• Nutsvoorzieningen (zoals traforuimtes en schakelstations) dienen in

het bouwblok te worden opgenomen, dus niet als losse objecten in de straat. Nutsvoorzieningen die bereikbaar moeten zijn vanaf de straat worden geïntegreerd in de gevel.

- 77

Programmamix

Binnentuin en buitenruimtes

Een inclusieve stad waar diverse doelgroepen samen wonen. De volgende segmenten worden hier gerealiseerd: circa 80 sociale huurwoningen (deels gemengde woonvorm), circa 30 woningen in de midden-categorie en circa 70 woningen in de vrije sector koop of dure huur. Op de hoek van Verlengde Damstraat en Verlengde Leidseweg komt ruimte voor horeca/retail, met een oppervlakte van maximaal 150 m2 BVO. Horeca kent een gezond aanbod, bijvoorbeeld via een keurmerk (Dutch Cuisine, Lekker Utregs, Flairtje).

Een groene ruimte om te ontspannen, verblijven en elkaar te ontmoeten. Een voor iedereen beschikbare buitenruimte draagt bij aan ontmoeting en ontspannen (gezond stedelijke leven). De binnentuin krijgt een groene uitstraling. Minimaal 60% van de binnentuin wordt groen ingericht met levend groen (gras, beplanting en bomen). Voor de binnentuin geldt dat deze zoveel mogelijk regenwater dient vast te houden. De binnentuin heeft een minimale infiltratie/bergingscapaciteit van minimaal 45 mm hemelwater per m2. De inrichting van de binnentuin sluit aan op de functies in de aangrenzende bebouwing. Dit betekent een meer informele inrichting passend bij de woonsfeer. De binnentuin wordt direct toegankelijk vanuit de aangrenzende woningen. Op de grens van gevel en binnentuin ligt een (intermediaire) zone van circa 1,5 meter diep waarin privéterrassen van de woningen op de begane grond gesitueerd zijn. De buitenruimte wordt bij voorkeur uitgevoerd als beschutte nis in de gevel. Tussen privéterras en binnentuin komen geen afscheidingen in de vorm van een hekwerk of haag. Het privéterras wordt alleen afgebakend door de beschutting die de architectuur biedt (nis, overstek) en een vloerafwerking of hoogteverschil die duidelijk bij het gebouw hoort (en niet bij de tuin).

• • •

Daklandschap Er wordt optimaal gebruik gemaakt van het dak als buitenruimte. Een groen dak is gunstig voor het bufferen van hemelwater en het verminderen van hittestress. Het dak kan gebruikt worden als (collectieve) buitenruimte of daktuin tot een maximum van 40% van het totale dakoppervlak. Minimaal 60% van het dakoppervlak tot en met 25 meter hoogte wordt ingericht met levend groen en eventueel zonnepanelen (gras, beplanting en bomen etc.). Het dak heeft een bergingscapaciteit om minimaal 45 mm hemelwater per m2 te kunnen opvangen.

• • •

• • • • •

Links: De binnentuin wordt groen en aantrekkelijk vormgegeven, passend bij de woonsfeer.

Rechts: Aandacht voor de intermediaire zone tussen privéterras en binnentuin.

78 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

Wonen Levendige plint Binnentuin

Aantal bouwlagen/maximale bouwhoogte Verplichte rooilijn Indicatieve gevellijn Zoekgebied woontoren Architectonische kwaliteit als voorgevel

Individuele entrees aan de straat (plek en aantal indicatief) Collectieve entrees aan de straat (plek en aantal indicatief) Interactie gebouw - binnentuin Tweezijdige oriëntatie op de hoek

Tuinmuur met poorten (plek indicatief) Doorgang voetgangers (bewoners en bezoekers)

Ondergronds parkeren, toegankelijk vanaf de straat (plek indicatief) Bestaande bomen Te Rooien boom (ziek) Randvoorwaardenkaart Leidseblok.

- 79

• De binnentuin wordt overdag toegankelijk voor bewoners en bezoe• • • • • • •

kers. In de avonduren is deze afsluitbaar en alleen toegankelijk voor aanwonenden. De binnentuin wordt omheind en kan worden afgesloten met een sierhekwerk. Dit wordt ontwikkeld in samenhang met de nieuwe architectuur. De omheining past bij het besloten karakter van de kade. De binnentuin krijgt twee toegangen. Deze liggen aan de zijde van de Verlengde Leidseweg en de Leidsepoortstraat. In de collectieve tuin is ruimte om (in samenspraak met de bewoners) een speelplek in te richten van circa 100 m2 voor kinderen 0-6 jaar. Voor oudere kinderen is er een speelvoorziening in het parkje aan de Graadt van Roggenweg. Bestaande gezonde bomen blijven gehandhaafd. De binnentuin wordt een fijne plek voor mensen en kan ook ecologische waarde hebben. Bij de beplantingskeuzen en vormgeving wordt er rekening mee gehouden dat de tuinen ook aantrekkelijk zijn voor met name vlinders en vogels. Buitenruimtes grenzende aan de openbare ruimte en buitenruimtes aan de woontoren worden binnen de gevelrooilijn/het gevelvlak opgenomen en steken niet buiten de rooilijn uit. Buitenruimtes op de begane grond, gelegen aan de openbare ruimte, zijn niet toegestaan.

Beeldkwaliteit Het gebouw sluit aan op de pandsgewijze bebouwing van de Leidseweg, en wordt met een repeterende uitstraling voortgezet. Het weerspiegelt het karakter van de bestaande panden aan de Leidseweg. Het gehele blok wordt hetzelfde vormgegeven, en reageert niet op de diversiteit van de omgeving. De woningen in de laagbouw zijn individueel afleesbaar. Toepassing van baksteen of keramische materiaal in (warme) aardetinten vormt de basis. De gevels aan de binnentuin worden van dezelfde architectonische kwaliteit als deze van de gevels aan de straatzijde. Diepe neggen van minimaal één strek diep, dragen bij aan een uitgesproken gevelplastiek. Hierdoor ontstaat reliëf of dieptewerking, wat bijdraagt aan een ‘aanraakbare’ gevel. De materialisatie van kozijnen, hemelwaterafvoer, voegen, hekwerken en balustrades is van hoogwaardig kwaliteit. Materiaal, vormgeving en detaillering zijn afgestemd op de architectuur van het gebouw. De materialisatie van de woningentrees worden uitnodigend vormgegeven als cruciaal overgangsgebied tussen openbaar en privé. Bij voorkeur zijn door een kleine sprong in de gevelrooilijn op de begane grond de individuele woningen afleesbaar. Hier ontstaat een kleine interactie zone.

• • • • •

Links: Het hekwerk wordt ontwikkeld in samenhang met de architectuur. De omheining past bij het besloten karakter van de kade.

Rechts: Gebruik van het dak als (gemeenschappelijk) dakterras, bedekt met een groen dak.

80 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

• Installatietechnische onderdelen worden op een onopvallende plek

ingepast, zoals gevel-doorvoeren en opbouwen voor liften. Dakopbouwen, ten behoeve van het bereiken van het dakterras, worden zorgvuldig ingepast en gematerialiseerd.

Auto- en fietsparkeren Parkeeroplossing passende bij de locatie vraagt om maatwerk. In het geval er een parkeervoorziening in het gebied nodig is, bijvoorbeeld voor deelauto’s zal dit onder het Hotelblok en/of Leidseblok worden gerealiseerd. Deze parkeervoorziening voldoet aan de volgende kwaliteitseisen: De parkeervoorziening is niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte. De parkeervoorziening wordt ontsloten vanaf de Verlengde Damstraat en de in- en uitritconstructie ligt binnen de gevelrooilijn. De parkeeroplossing wordt verdiept (geheel onder maaiveld) opgelost. De parkeerbak ligt onder de nieuwbouw of voldoende diep onder de binnentuin zodat een gronddekking mogelijk is van minimaal 1,0 meter zodat boombeplanting mogelijk is. Ventilatievoorzieningen en andere installaties, zichtbaar vanaf de openbare ruimte of binnentuin, worden op subtiele wijze ingepast. Het aantal fietsparkeerplekken bedraagt circa 750 stuks (rekening houdend met dubbelgebruik).

• • •

Fietsparkeren

• Fietsparkeren wordt inpandig (op eigen terrein) opgelost, inclusief bezoekers van woningen in het Leidseblok. • De toegang(en) naar de fietsenstalling worden herkenbaar vormge• • • •

geven, met een goede vindbaarheid in de plint, direct vanaf de straat toegankelijk. De stalling sluit logisch aan op (interne) routes, met beperkte hoogteverschillen, zonder traptredes of hellingen steiler dan 4%. De stallingsruimtes worden voorzien van voldoende elektrische laadpunten. In de stallingen worden voldoende ruimtes gereserveerd voor afwijkende fietsmaten (bakfietsen, rollators) etc. De fietsenstallingen worden functioneel ingericht en hoogwaardig afgewerkt en gematerialiseerd.

• •

Links: De woonfunctie is zichtbaar in de uitstraling van gevel, plint en entree.

Rechts: Diepe neggen dragen bij aan een uitgesproken gevelplastiek, aandacht voor detail.

- 81

Afval Bewoners brengen hun afval naar containers voor gescheiden afvalinzameling in de straat in de directe omgeving. Opslag van bedrijfsafval wordt op een intelligente manier in de bebouwing opgenomen. Voor voorzieningen en bedrijven wordt voldoende inpandige ruimte gereserveerd voor vuilcontainers. Dit kan ofwel per programmaonderdeel apart, ofwel centraal per gebouw worden georganiseerd. De impact van deze voorzieningen op de gevel moet worden geminimaliseerd. De dimensionering en logistiek van deze voorzieningen moet zodanig zijn dat er nooit een reden is om containers langere tijd in de buitenruimte te stallen. Hiertoe dienen de opslagruimtes makkelijk en comfortabel bereikbaar te zijn vanuit de afzonderlijke functies/units. Indien er horecavoorzieningen worden gerealiseerd dienen vetputten inpandig te worden opgenomen.

•

82 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

- 83

6

Uitgangspunten Bruggen

Er komen drie nieuwe bruggen over de Leidse Rijn. De Leidse Rijn is de stedelijke structuur die gebieden met verschillende karakters verbindt. Uitgangspunt is continuïteit van inrichting en karakter van het water met zijn oevers. De bruggen zijn ondergeschikte elementen op de lange lijn en zelfstandige elementen tussen de gebieden. Ze benadrukken zichtbaar en voelbaar het oversteken van de Leidse Rijn.

6.1 Overkoepelende uitgangspunten De drie bruggen hebben de voorlopige werknamen gekregen: Damstraatbrug, Kanonstraatbrug en Van Sijpesteijnbrug. Ter hoogte van Smakkelaarsveld komen ook twee nieuwe voetgangersbruggen over de Leidse Rijn. Er zijn al twee HOV-viaducten gerealiseerd die, zodra het water is teruggebracht, ook de Leidse Rijn overbruggen.

De bruggen krijgen een aantal overeenkomstige kenmerken waardoor ze herkenbaar zijn als een ‘familie’ van bruggen over de Leidse Rijn, maar dat betekent niet dat alle bruggen hetzelfde worden. De vormgeving en het materiaalgebruik van het landhoofd, van het brugdek en van de hekwerken op de bruggen zorgen voor verwantschap tussen de bruggen. Deze bouwstenen zorgen voor samenhang tussen de bruggen en voor continuïteit langs de Leidse Rijn. Daarnaast krijgen alle bruggen een hedendaagse vormgeving, worden eigentijdse technieken en materialen toegepast en krijgen de bruggen een zodanig verfijnde detaillering dat de bruggen oogstrelend worden en aanraakbaar.

De bruggen over de Leidse Rijn zijn ondergeschikte elementen ten opzichte van de waterloop. Daarom is het wenselijk dat de bruggen een enigszins ingetogen karakter krijgen.

Links: Historische brug Van Sijpesteijnkade.

Rechts: Foto J.P. Coenbrug.

84 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

VERKLARING Stadsbrug (al het verkeer) Wijkbrug (al het verkeer) Buurtbrug (voetgangers) HOV-viaduct (OV)

VERKLARING Stadsbrug Verbindt stadsdelen Wijkbrug Verbindt wijken Buurtbrug Verbindt plekken

Boven: Functie en gebruik.

Onder: Verwantschap in vormgeving.

- 85

Om de Leidse Rijn goed bevaarbaar te maken gelden een aantal eisen aan de hoogte en breedte van de overbruggingen. Deze zijn gelijk voor alle drie de bruggen. Ook andere technische eisen (constructieve eisen, eisen aan aanvaarbeveiliging, duurzaamheid, circulariteit en beheer) zijn gelijk. Deze technische eisen zijn opgenomen in het Handboek Openbare Ruimte van de gemeente Utrecht en de belangrijkste technische eisen staan opgesomd in hoofdstuk 7.7.

6.2 Uitgangspunten Damstraatbrug De Damstraatbrug verbindt de Damstraat met de Verlengde Damstraat.

Functionele eisen De brug is voor auto’s (inclusief vrachtverkeer) in één richting en voor fietsers en voetgangers (ook mindervaliden) in twee richtingen.

Uitgangspunten vormgeving Uitgangspunten vormgeving:

• • • • • •

Samenhang in vormgeving (‘familie’). Hedendaagse vormgeving met een ingetogen karakter en verfijnde detaillering. De leuningen van de brug worden wit, rank, licht, oogstrelend en aanraakbaar. Het bestaande hekwerk op de Leidseweg wordt, met kleine aanpassingen, doorgezet in het plangebied. Faunavoorzieningen conform eisen diervriendelijk bouwen (zie hoofdstuk 7.7). Bruggen worden voorzien van naamgeving op zichtbare plekken.

Functionele uitgangspunten:

• Doorvaarthoogte: tenminste 1.95 meter bij een waterpeil NAP +0,60 meter. • Doorvaartbreedte: tenminste 6 meter. • Toegankelijkheid: helling naar de brug en op het brugdek maximaal 4%. • De brugconstructies worden voorzien van een aanvaarbeveiliging en de

De Damstraatbrug krijgt een bescheiden en hedendaags karakter en voegt zich in de reeks van de twee historische ophaalbruggen naar de wijk Lombok. De brug heeft vooral betekenis op buurtniveau en krijgt een terughoudende vormgeving, zonder ornamenten of verlichting op de brug. Het huidige kunstwerk “Het Verkeer” (1939) van Stef Uiterwaal op de kop van de Leidse Rijn wordt in de toekomstige situatie weer ingepast in de omgeving van de Damstraatbrug.

Landhoofden Aan weerszijden steekt het gemetselde landhoofd in het water net als bij de historische ophaalbruggen. Het metselwerk en de natuurstenen deksloof die op de kade aanwezig zijn, worden ook op de landhoofden toegepast. Op de landhoofden wordt dezelfde verharding toegepast als in de aangrenzende openbare ruimte.

doorvaart wordt begeleid.

Referentiebeelden materiaal en detaillering Damstraatbrug.

86 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

Brugdek

6.3 Uitgangspunten Kanonstraatbrug

Het brugdek wordt rank uitgevoerd, dit in contrast met de landhoofden en passend bij de historische ophaalbruggen. Er zijn geen steunpunten onder het brugdek in het water, of boven het brugdek. Op het brugdek wordt een afwijkend brug-eigen materiaal toegepast, anders dan op de landhoofden en de aangrenzende gebieden.

De Kanonstraatbrug verbindt de Kanonstraat met de Verlengde Kanonstraat en is onderdeel van de nieuwe stadsstraat. Omdat veel mensen op deze plek de Leidse Rijn passeren en de brug onderdeel is van een belangrijke stedelijke route, krijgt de brug een herkenbaar karakter.

Functionele eisen De brug is voor auto’s (incl. vrachtverkeer en touringcars), fietsers en voetgangers (ook mindervaliden) in twee richtingen. In geval van een ongelijkvloerse kruising met langzaam verkeer op de (Verlengde) Van Sijpesteijnkade, is er, onder de brug voor fietsers een profiel van vrije ruimte (p.v.r.) nodig van minimaal 6,0 x 2,5m (bxh) en voetgangers een p.v.r. van minimaal 2,5 x 2,3m (bxh).

Uitgangspunten vormgeving De Kanonstraatbrug krijgt een eigen karakter en is herkenbaar door de verfijnde architectuur waarbij vooral gebruik wordt gemaakt van metselwerk. Eventueel worden ornamenten geïntegreerd in de brug-architectuur, zoals zit-elementen en/of verlichting.

Links: Referentiebeelden materiaal en detaillering Damstraatbrug.

Rechts: Referentiebeelden materiaal en detaillering Kanonstraatbrug.

- 87

Landhoofden De landhoofden zijn opgenomen in enerzijds de kadeconstructie en anderzijds de groene oever. Deze steken niet uit in het water of boven de groene oever. Ze worden uitgevoerd in hetzelfde metselwerk als de kademuur en afgewerkt met dezelfde natuurstenen deksloven. Voor een goede overgang van de brug naar de omgeving zullen aan de zijde van Lombok wellicht traptreden nodig zijn. Deze worden geïntegreerd in het brug-ontwerp.

Brugdek De brug krijgt een gekromd brugdek dat kan worden ondersteund met constructieve elementen onder de brug. Deze zijn een samenhangend onderdeel van de architectuur van de brug. De brugleuning wordt geplaatst op een gemetselde rand. Op de brug worden dezelfde verhardingen toegepast als in de aangrenzende openbare ruimte.

Het kadehekwerk en de kademuur van de Leidse Rijn lopen door in de onderdoorgang. Vanzelfsprekend zijn de materialen van de onderdoorgang duurzaam, vandalisme-bestendig en onderhoudsarm. De keerconstructie tussen het laaggelegen fietspad en het hooggelegen fietspad wordt gezien als onderdeel van de doorgaande structuur van de Leidse Rijn (en niet van het brug-ontwerp). Materiaalgebruik van de keerconstructie (muur, hekwerk en eventuele andere onderdelen van de keerconstructie) is dan ook hetzelfde als het materiaalgebruik van de kade. Echter, bij uitwerking van het brug-ontwerp en het inrichtingsplan voor de openbare ruimte kan er aanleiding zijn om (een deel van) de keerconstructie anders vorm te geven als de kade en bijvoorbeeld vorm te geven als onderdeel van de brug.

Vormgeving ongelijkvloerse kruising De onderdoorgang voor fietsers op de Leidseweg wordt ontworpen in samenhang met de brug en de kade. Het water onder de brug is zichtbaar vanaf de onderdoorgang (visueel open). Sociale veiligheid en verlichting zijn aandachtspunten voor het ontwerp.

Links: Referentiebeelden materiaal en detaillering Kanonstraatbrug.

Rechts: Referentiebeelden verlichting en zitelement als onderdeel van de brug.

88 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

6.4 Uitgangspunten Van Sijpesteijnbrug De Van Sijpesteijnbrug verbindt de Van Sijpesteijnkade met de oever van het Lombokpark ter hoogte van De Stek en het Park Plaza Hotel.

Om zowel gasten van het Park Plaza hotel als bezoekers van De Stek een duidelijke route te bieden, wordt de nieuwe brug tussen beide gebouwen in gepositioneerd.

Functionele eisen

Uitgangspunten vormgeving

De brug is voor voetgangers en wordt circa 2,5 m breed. Vanwege de benodigde doorvaarthoogte en de lage oevers, wordt de brug voorzien van traptreden. Voor voetgangers met een fiets aan de hand worden fietsgoten aangebracht. Vanwege de benodigde traptreden wordt de brug niet toegankelijk voor mensen die gebruik maken van een rolstoel/rollator of voor een zoutstrooiwagen. Via de Kanonstraatbrug en het Lombokpark zijn alle bestemmingen aan de kant van Park Plaza toch bereikbaar voor iedereen.

Het wordt een ranke brug die niet alleen verwant is aan de twee andere nieuwe bruggen in het plangebied, maar ook aan de voetgangersbruggen op Smakkelaarsveld. Zowel de brug (inclusief zichtbare constructiedelen) als de leuningen moeten slank worden vormgegeven. Het brugdek is van een ‘brug-eigen’ materiaal (dus geen klinkers). De brug krijgt een hedendaags karakter. De brug heeft vooral betekenis op buurtniveau en krijgt een terughoudende vormgeving, zonder ornamenten of speciale verlichting. Vanwege de locatie nabij De Stek, is de vormgeving van de brug zodanig dat deze niet uitnodigt om op of onder de brug te hangen. Ook worden de leuningen en constructieve elementen transparant vorm gegeven. De landhoofden zijn opgenomen in enerzijds de kadeconstructie en anderzijds de groene oever. Deze steken niet uit in het water of boven de groene oever.

Om ervoor te zorgen dat mensen die slechtziend zijn of minder goed ter been, de brug veilig kunnen gebruiken, worden de traptreden en leuningen comfortabel vorm gegeven. Bij de uitwerking van de brug in de vervolgfase worden toegankelijkheid en vormgeving in samenhang uitgewerkt. De trappen moeten voldoen aan de ProRail norm voor toegankelijkheid, of daaraan gelijkwaardig.

Brugdek Er komen geen steunpunten onder de brug.

Referentiebeelden materiaal en detaillering van Sijpesteijnbrug

- 89

7

Technische uitgangspunten

In dit hoofdstuk zijn de diverse algemene en (milieu)technische eisen opgenomen voor zowel de openbare ruimte (boven- en ondergrond), de bouwlocaties en de bruggen.

7.1 Archeologie Archeologisch beleid Het archeologische beleid van de gemeente Utrecht is vastgelegd in de Archeologische Verordening op de Monumentenzorg en bijbehorende archeologische waardenkaart (2009). Op de archeologische waardenkaart is met kleuraanduidingen aangegeven waar archeologische resten aanwezig zijn of verwacht kunnen worden.

Waarden In het plangebied zijn archeologische resten van de prehistorie (Bronstijd/ IJzertijd), Romeinse tijd, Middeleeuwen en Nieuwe tijd (19e/20e eeuw) te verwachten. Er zijn verschillende archeologische gebieden op de archeologische waardenkaart van de gemeente Utrecht te onderscheiden:

zuidwesten van het plangebied doorsnijdt de huidige Graadt van Roggenweg de hoofdgeul (en restgeulen) van de Oude Rijn, die zowel in de Romeinse tijd als de vroege Middeleeuwen hier liep. Voor gebieden met een hoge archeologische verwachting geldt dat bij bodemingrepen groter dan 100 m2 en dieper dan 50 cm een archeologievergunning verplicht is. Gebieden met een archeologische verwachting (groen op de waardenkaart) Een deel van het plangebied ligt in een zone met een archeologische verwachting. Deze verwachting is gebaseerd op de aanwezigheid van de stroomrug van de Rijn, waarop sporen van bewoning kunnen worden verwacht. Binnen deze zone is één archeologisch onderzoek uit 2015 geregistreerd in de landelijke database Archis (3298112100). Dit onderzoek betreft een archeologische begeleiding op het Jaarbeursplein en is nog niet gepubliceerd. Voor gebieden met een archeologische verwachting geldt dat bij bodemingrepen groter dan 1000 m2 en dieper dan 50 cm een archeologievergunning verplicht is.

Gebieden zonder kleuraanduiding (wit op de kaart) Gebieden met een hoge archeologische waarde (rood op de waardenkaart) In het plangebied liggen twee gebieden met een hoge archeologische waarde: in het noordwesten (omgeving Westplein) betreft dit de historische voorstad Buiten Catharijne, die vanaf de 13e-14 eeuw ontwikkelde in het gebied voor de Catharijnepoort en langs de Vleutenscheweg/Vleutenschevaart. De rood gemarkeerde zone aan de Leidseweg betreft een huis met een ‘pannebakkerij’ en ovens, die onder de huidige bestrating ligt. Voor gebieden met een hoge archeologische waarde geldt dat bij bodemingrepen groter dan 50 m2 en dieper dan 50 cm een archeologievergunning verplicht is.

Gebieden met een hoge archeologische verwachting (geel op de waardenkaart) Er zijn vier gebieden met een hoge archeologische verwachting in de omgeving van het Westplein: de historische Vleutenscheweg/Vleutenschevaart (vanaf de 10e eeuw en mogelijk zelfs 7e eeuw), de historische Leidscheweg/ Leidschevaart/Leidse Rijn (aanleg Leidschevaart 1664) en de oude historisch verbindingsweg (Damstraat) tussen beide wegen/vaarten in. In het uiterste

Betreffen gebieden waarvan bekend is dat de bodem verstoord is of waar geen archeologische resten (meer) worden verwacht.

Conclusie en aanbevelingen Voor de ontwikkeling is een archeologievergunning vereist. Voor de aanvraag van die vergunning is archeologisch onderzoek door middel van een bureauonderzoek gecombineerd met een inventariserend booronderzoek noodzakelijk voor die locaties waar relevante bodemingrepen worden gepland. Op basis van dit onderzoek kan het bevoegd gezag archeologie (afdeling Erfgoed, gemeente Utrecht) een selectiebesluit nemen ten aanzien van eventueel vervolgonderzoek en/of vrijgave (besluit geen nader archeologisch onderzoek). Vervolgonderzoek kan bestaan uit een proefsleuvenonderzoek, al dan niet gevolgd door een opgraving. Voorafgaand aan de onderzoeken dient een goedgekeurd Plan van Aanpak (booronderzoek) en een goedgekeurd Programma van Eisen (proefsleuvenonderzoek, opgraving) gevolgd door een goedgekeurd Plan van Aanpak te worden opgesteld.

90 - Programma van Eisen en Functioneel Ontwerp - Lombokplein - Herstructurering Westplein, Leidse Rijn en Graadt van Roggenweg, definitieve versie, september 2020

VERKLARING Plangebied Topografie Archeologische projecten gemeente Utrecht ARCHIS Vondstmeldingen ARCHIS Onderzoeksmeldingen Gebied van hoge archeologische waarde Gebied van hoge archeologische verwachting Gebied van archeologische verwachting