Meerjaren Perspectief Ruimte 2026

In 2023 ontvangen, nu aan het krediet toegevoegd.

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

Knelpunten op lopende projecten Projectbudgetten zijn kaderstellend. Op basis van een (globale) verkenning wordt het projectbudget bepaald. Bijstelling van het budget kan gaandeweg nodig zijn vanwege meerkosten, bijvoorbeeld als gevolg van een langere looptijd van het project, een scopewijziging of door prijsstijgingen. Deze knelpunten zijn weergegeven exclusief rente, in het geval dat dekking van het knelpunt loopt via kapitaallasten. Dit is van toepassing voor de projecten Parkzone Den Hommel en Natuurgebied Zuilen. Parkzone Den Hommel De actuele raming op basis van het Definitief Ontwerp bevat hogere plankosten en hogere voorziene bouwkosten (voor de brug) dan eerder was geraamd in het voorlopig ontwerp (0,47 miljoen euro). Het andere deel van het knelpunt heeft betrekking op scopeuitbreiding vanwege het vervangen van de bestaande verharding voor vergroening in de buurt van de Johan Wagenaarkade (ter hoogte van de Daphne Schippersbrug) ten gevolge van de ‘knip’ in 2023 (0,15 miljoen euro).

Natuurgebied Zuilen We stellen voor om het krediet op te hogen met 1,97 miljoen euro zodat de hoogte van het krediet gelijk is aan de te verwachte uitvoeringskosten. Deze ophoging is inclusief ondergenoemde punten. Het restant wordt gedekt vanuit het MGP door inpassing van toekomstige hogere kapitaallasten. De onderdelen: • Knelpunt van 0,28 miljoen euro op de plankosten vanwege een extra stap in het participatieproces en de ambtelijke ondersteuning bij het initiatiefvoorstel: Plan CDA Natuurgebied Zuilen. • Amendement A170 (Geld uitkijktoren kunnen we beter besteden) leidt tot 0,2 miljoen euro minder uitvoeringskosten. In lijn met de strekking van het amendement programmeren we dit

•

GRONDEXPLOITATIES

bedrag voor vergroening in Rivierenwijk. Toevoeging van 1 miljoen euro subsidie van Provincie Utrecht als dekking van hoger dan geraamde uitvoeringskosten.

Vergoeding vraatschade We stellen voor een vergoeding uit te keren voor vraatschade van € 0,212 miljoen euro. De reservering is voor 6 jaar. Gemeente Utrecht en een pachter in Amelisweerd hebben een overeenkomst om vraatschade door reeën en ganzen te vergoeden. De schade over de afgelopen twee jaar blijkt veel groter dan bij aanvang ingeschat. Er is inmiddels een hek geplaatst en er zijn afspraken gemaakt om vraatschade te beperken. Toekomstige taxaties bepalen de hoogte van de schade. Financieel technische wijzigingen kredieten Voor een aantal bestaande projecten programmeren we de komende jaren uitgaven die we volgens het financiële kader (Nota Waava) activeren. De programmering van deze projecten is gedekt vanuit het Meerjaren Groenprogramma (MGP). In de bestuursrapportage vragen we om autorisatie van de bijbehorende investeringskredieten. Het gaat om een tweetal nieuwe kredieten. Eén krediet voor het vergroenen van straten in de jaren 2026 t/m 2030, o.a. in de wijken Rivierenwijk en Overvecht. Daarnaast een krediet voor het toevoegen van bomen in de jaren 2026 t/m 2030. De programmering per schaalniveau van het Meerjarengroenprogramma, verdeeld over de verschillende jaren, staat op de volgende pagina.

MPR 2026

43

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

DOELSTELLINGEN

RUIMTELIJKE KOERS

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Actualisatie Meerjaren Groenprogramma (MGP) Budget* Budget- vanuit het Meerjaren Groenprogramma

2026 €

Programmering per schaalniveau**

2027 6.332 €

2026

2028 7.713 €

2027

2029 7.542 €

2028

2030 7.042 €

2029

Groene straten, inclusief toevoegen bomen

€

2.056 €

3.799 €

3.500 €

Groenblauwe routes

€

2.068 €

1.863 €

2.150

Parkgebieden

€

225

€

325

€

385

Groene scheggen

€

134

€

217

€

Groen rondom de stad

€

1.166

€

956

Overig***

€

897

€

Vrije programmeringsruimte****

€

-214

€

7.042 2030

3.800 €

3.150

€

900 €

2.250

€

350

€

425

250

€

314

€

513

€

681

€

681

€

481

493

€

493

€

493

€

493

61

€

83

€

505

€

-270

Toelichting * Dit budget is inclusief de voorgestelde mutaties in de Eerste Bestuursrapportage 2026. ** Deze tabel geeft het totaal van de reguliere exploitatielasten, kapitaallasten en reservemutaties weer van de geprogrammeerde projecten. In tegenstelling tot vorig jaar, waarin ook de uitgaven van investeringsprojecten waren meegenomen. *** Overig bestaat voornamelijk uit de algemene kosten voor aansturing van het Meerjaren Groenprogramma. **** In voorgaand MPR stonden deze bedragen onder de noemer "over/onder-programmering". Per ingang van dit MPR vervangen we deze term door "vrije programmeringsruimte". Bedragen *€1.000.

MPR 2026

44

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

Actuele ontwikkelingen Spelen, Sporten en Bewegen In 2023 is het programma gestart, de afgelopen jaren werkten we aan de opzet van het programma en konden we beperkt inzetten op uitvoering. De komende jaren staan in het teken van uitvoering waarmee we toewerken naar meer buurten die voldoen aan de speelen sportnormen. De druk op de openbare ruimte beperkt in sommige gevallen het realiseren van de doelen. Ook is de beschikbare capaciteit een aanhoudende onzekere factor die de realisatie bemoeilijkt. Toelichting op de programmering Spelen, Sporten en Bewegen Wijkspeelruimtescans hebben de knelpunten in beeld gebracht. Deze programmeren we afgewogen in afstemming met andere opgaven. De openbare ruimte is in gebieden met een lage SES extra belangrijk voor de bewoners vergeleken met buurten waar bewoners makkelijker naar (betaalde) speel- en sportvoorzieningen kunnen of een eigen tuin hebben. Prioriteit hebben dan ook de speelbuurten die onder de norm zijn en in wijken liggen met een lage SES. Zo werken we aan een buurtplek in Parkwijk Zuid, dragen we bij aan projecten in Kanaleneiland en realiseren we een calisthenics in Overvecht. In 2027 en 2028 starten en realiseren we extra projecten vanuit het investeringsbudget dat in eerdere jaren in de reserve is gestort.

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

Budget* Budget- uitvoeringsprogramma SSB

2026

2027

2028

GRONDEXPLOITATIES

2029

2030 2026-2030

€ 2.038 € 1.776 € 1.546 € 1.485 € 1.454 €

Programmering

2026

2027

2028

2029

8.298

2030 2026-2030

Binnenstad

€

85 €

245 €

190 €

-

€

325 €

845

Leidsche Rijn

€

210 €

390 €

190 €

-

€

-

€

790

Noordw est

€

769 €

570 €

445 €

198 €

180 €

2.162

Overvecht

€

357 €

788 €

830 €

250 € 1.175 €

3.400

NOZU (Noordoost, Oost, Zuid, USP)

€

423 €

303 €

320 €

88 €

-

€

1.133

Zuidw est

€

185 €

703 €

320 €

588 €

-

€

1.795

Overig**

€

100 €

100 €

100 €

100 €

100 €

501

Vrije programmeringsruimte***

€

-90 € -1.322 € -849 €

Totaal

€ 2.038 € 1.776 € 1.546 € 1.485 € 1.454 €

262 € -327 € -2.326 8.298

Toelichting * Het budget is gecorrigeerd voor een inschatting van de af te dragen kosten voor beheer. ** Overig bestaat uit de algemene kosten voor aansturing van het Uitvoeringsprogramma SSB. *** In voorgaand MPR stonden deze bedragen onder de noemer "over/onder-programmering". Per ingang van dit MPR vervangen we deze term door "vrije programmeringsruimte".

Bedragen *€1.000.

MPR 2026

45

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

DOELSTELLINGEN

RUIMTELIJKE KOERS

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Integrale aanpak openbare ruimte Integrale aanpak met beheer openbare ruime Met ruimtelijke investeringen bereiken we uiteenlopende ambities. Door ruimtelijke investeringen in samenhang met alle programmeringen in de openbare ruimte integraal af te wegen, proberen we onze ambities zo goed mogelijk te realiseren. Vanuit een integrale aanpak koppelen we indien mogelijk groot onderhoud en vervangingsinvesteringen zoals opgenomen in het Meerjaren Investeringsprogramma Beheer Openbare Ruimte (MJIP) voor o.a. riolering en verharding, aan mobiliteitsingrepen, verbeteringen van de kwaliteit van de openbare ruimte, gebiedsontwikkelingen en/of toevoegingen van groen onder het motto “in één keer goed”. Het MJIP is het uitvoeringsprogramma voor de Nota Beheer Openbare Ruimte en wordt tegelijk aangeboden met het MPR. Actuele ontwikkelingen beheer openbare ruimte Een belangrijke ontwikkeling die direct invloed heeft op de Beheerprogrammering (het MJIP) is de toenemende onderhouds- en vervangingsopgave. TNO-onderzoek (2023) naar de omvang van de vervangings- en renovatieopgave van de civiele infrastructuur (bruggen, kades, etc.) in Nederland toont aan dat deze opgave de komende jaren fors toeneemt. Volgens TNO moeten gemeenten rekening houden met een verdubbeling van de jaarlijkse kosten in circa 10 tot 15 jaar. Deze ontwikkeling zien we ook in Utrecht terug.

Er zijn verschillende oorzaken voor de toename van de onderhouds- en vervangingsopgave. De voornaamste hiervan zijn: • Bouwjaar openbare ruimte: Veel van de openbare ruimte in Nederland, ook in Utrecht, is aangelegd in de jaren ’50 tot en met ’70 en nadert het einde van de technische levensduur. • Intensiever gebruik: De openbare ruimte wordt intensiever gebruikt dan waar het bij aanleg voor is ontworpen. Er is meer en zwaarder verkeer, zoals

•

elektrische bussen. Dit leidt tot meer slijtage waardoor er eerder en frequenter onderhoud of vervanging moet worden uitgevoerd. Strengere wet- en regelgeving: Dit kan er toe leiden dat bepaalde objecten in de openbare ruimte moeten worden versterkt of eerder aan het einde van hun levensduur zijn omdat ze niet meer voldoen aan de huidige wet- en regelgeving. Zo schrijft het Bouwbesluit voor dat een bouwwerk aantoonbaar sterk genoeg moet zijn voor zijn functie.

Te zien is dat, conform de landelijke trend, de onderhouds- en vervangingsopgave voor civiele infrastructuur in Utrecht groeit en er meer middelen nodig zijn om deze groeiende opgave aan te kunnen. Wat hier de (financiële) gevolgen van zijn, moet nader worden onderzocht. Dit wordt gedaan via de herziening van de Nota Beheer Openbare Ruimte. In de herziening van de Nota Beheer Openbare Ruimte wordt gekeken naar hoeveel geld nodig is voor de gehele onderhouds- en vervangingsopgave inclusief die voor het openbaar groen. De herziening wordt in 2026 uitgewerkt en naar verwachting in 2027 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Daarnaast heeft de verwachte langere levensduur van riolering (van gemiddeld 70 naar gemiddeld 100 jaar) impact op de vervangingsopgave van de hele openbare ruimte. Dit wordt meegenomen in de actualisering van de Nota Beheer Openbare Ruimte en de herziening van de Visie Water en Riolering (besluitvorming naar verwachting in 2028). Door de herziening van deze beleidskaders maken we inzichtelijk wat er vanuit beheer op de stad af komt en hoe we de groeiende onderhouds- en vervangingsopgave kunnen realiseren om de stad leefbaar, bereikbaar en veilig te houden.

koppelkansen om integrale projecten uit te voeren. Doordat de rioolvervangingsprojecten vanwege de langere levensduur de komende jaren niet verder toenemen, zijn er minder nieuwe koppelkansen om integrale projecten uit te voeren. Rioolvervanging blijft echter een belangrijke motor voor wijkvernieuwing en een integrale aanpak. De toenemende onderhouds- en vervangingsopgave kan bij goede afstemming mogelijk ook nieuwe kansen bieden voor een integrale aanpak of kleine verbeteringen, mits er aanvullende middelen beschikbaar zijn vanuit de programma’s in het MPR. Samenwerking in programmering In de samenwerking tussen de ontwikkel- en beheerorganisatie hebben we in de afgelopen jaren forse stappen gezet richting een integrale en stedelijke programmering. We hebben geconstateerd dat we al in het beleid meer keuzes en prioritering moeten aanbrengen om tot een goede programmering te kunnen komen. Duidelijke keuzes en prioritering in beleid en gebieden leidt namelijk tot duidelijke kaders voor het opstarten van projecten en de afstemming die hierbij komt kijken. Deze helderheid versterkt de afstemming van de programmering van het MPR en het MJIP. Hierbij worden vanuit een gebiedsgerichte benadering integrale projecten vormgegeven. Voorbeelden hiervan zijn de integrale projecten die onderdeel zijn van de gebiedsaanpak Kanaleneiland: Bernadottelaan, Afrikalaan en de Vasco da Gamalaan.

De toenemende onderhouds- en vervangingsopgave en de verwachte langere levensduur van riolering zijn beide van invloed op de MPR 2026

46

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Integrale aanpak openbare ruimte Toelichting op programmering Voor de programmering gaan we zoveel mogelijk uit van een integrale en buurtgerichte aanpak. De volgorde wordt in eerste instantie bepaald door de noodzaak tot vervanging of aanpassing vanuit veiligheid of functionaliteit. Bij gelijke noodzaak geven we vanuit het leidende principe van ongelijk investeren voor gelijke kansen de voorkeur aan het aanpakken van de openbare ruimte in de gebieden met een lage SES-score. In praktijk betekent dit dat we de komende jaren vooral inzetten op het vervangen en opknappen van de openbare ruimte in de wijken Overvecht, Kanaleneiland, Hoograven en Zuilen. Zoals aangegeven doen we dit bij voorkeur buurtgewijs. Er kunnen echter altijd redenen zijn dat we ook in andere wijken aan de slag gaan. Bijvoorbeeld vanwege aansluiting bij gebiedsontwikkelingen of mobiliteitsaanpassingen.

Onder andere vanuit het MJIP, MGP, MPB en reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (voorheen reserve investeringsimpuls RSU) doen we bestedingsvoorstellen die bijdragen aan de integrale aanpak van de openbare ruimte. Op de volgende pagina is de actualisatie van de reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten weergegeven.

Deze intensievere samenwerking zorgt voor een grotere afhankelijkheid tussen deze programmeringen en de realisatie van integrale projecten. Zo kan het zijn dat door het wegvallen van financiering vanuit de programmering in het MPR of vanuit het Rijk, geplande gezamenlijke integrale projecten naar achter worden geschoven of doorgaan als beheerprojecten vanwege de noodzaak vanuit beheer om een vervanging of groot onderhoud tijdig uit te voeren om aan onze zorgplicht te voldoen. Om inzicht te geven wanneer er sprake is van een integrale aanpak, is in de geheime bijlage met een overzicht van de MPR-projecten aangegeven of Beheer Openbare Ruimte en de Ontwikkel Organisatie Ruimte integraal met elkaar samenwerken. Een volledig overzicht van deze beheerprojecten is ook te vinden in het MJIP 2027-2036, dat gelijktijdig aan het MPR aan de raad wordt aangeboden. MPR 2026

47

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

DOELSTELLINGEN

RUIMTELIJKE KOERS

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Ruimtelijke ontwikkelingsprojecten Toelichting op de reserve De reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten is bestemd voor door de raad vastgestelde projecten die bijdragen aan het realiseren van de ruimtelijke ambities uit de RSU 2040.

Reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten Saldo begin 2026

33.431

Toevoeging 2026

6.844

Saldo (excl. resultaatbestemming meerwaarde afdracht 2023)

40.275

Resultaatbestemming meerwaarde afdracht 2023

2.497

Saldo (incl. resultaatbestemming meerwaarde afdracht 2023)

42.772

Actualisatie ruimtelijke ontwikkelingsprojecten Het saldo in de reserve is volledig bestemd. De bijlage ‘Programmering Meerjaren Perspectief Ruimte 2026’ geeft een actueel beeld van de voortgang van alle projecten en de begrote kosten. Op basis van de actuele stand is er financiële ruimte voor het ophogen van de risicovoorziening kostenverhaal met 1,366 miljoen euro. Hiermee dekken wij het risico af van het niet kunnen verhalen van plankosten.

Achtervang voorbereidingskredieten gebiedsontwikkeling In 2025 is 0,8 miljoen euro uit de risicovoorziening voor kostenverhaal ingezet als achtervang voor voorbereidingskredieten voor toekomstige gebiedsontwikkelingen: 0,6 miljoen euro voor de ontwikkeling van deelgebied 6 in de Merwedekanaalzone en 0,2 miljoen euro voor de herontwikkeling van de locatie Einsteindreef 101-13. In lijn met het voorstel voor de Einsteindreef hevelen wij in dit MPR de gereserveerde achtervang van 0,8 miljoen euro financieel-technisch over naar de reserve grondexploitaties. Daarbovenop stellen wij voor om 0,2 miljoen euro uit de risicovoorziening over te hevelen naar de reservering voor de voorbereidingsfase van gebiedsontwikkelingen binnen de reserve grondexploitaties. Daarmee is voldoende achtervang beschikbaar voor de voorbereidingskredieten, zoals opgenomen in hoofdstuk 5 Grondexploitaties, onderdeel reserve grondexploitaties. Fietsmaatregelen gekoppeld aan gebiedsontwikkelingen Vanaf 2021 zijn middelen beschikbaar voor fietsmaatregelen die zijn gekoppeld aan gebiedsontwikkelingen. Tot en met 2024 hebben wij daarvan in totaal 2 miljoen euro bestemd voor fietsmaatregelen en verbindingen ten behoeve van de gebiedsontwikkeling Merwedekanaalzone. Vanaf 2025 zijn deze middelen voor een totaal van 3,6 miljoen euro bestemd voor de fietsverbinding Papendorp – 24 oktoberplein.

Aankoopbudget ten behoeve van groen en sport In de Voorjaarsnota 2021 is 3 miljoen euro beschikbaar gesteld om aangekochte grond om te kunnen zetten naar de bestemming groen of sport. Met dit bedrag kan de waardedaling van de grond en de inrichting worden bekostigd. Het beschikbare budget hebben wij als volgt bestemd: • 0,075 miljoen euro voor de aankoop en herinrichting van drie percelen aan de Offerhausweg. • 1,5 miljoen euro voor de ontwikkeling van Ockhuizen. Voor dit bedrag kopen wij percelen voor de ecologische en recreatieve corridor in het noorden en de landschappelijke zone ten zuiden van het zonneveld en wijzigen we de bestemming van deze percelen. • 0,3 miljoen euro ter compensatie van de aantasting van groen en verlies van biodiversiteit in het plangebied Tussen de Rails. Hiervoor hebben wij de aankoop gepland van een perceel in de directe omgeving van 1,8 hectare groot. • 1,125 miljoen euro voor o.a. de uitbreiding van het sportpark Nieuw Welgelegen. Tot en met 2025 is 0,554 miljoen euro daadwerkelijk besteed.

Meerwaarde afdracht De in 2023 ontvangen meerwaarde afdrachten uit de verkoop van sociale huurwoningen zijn – lopende het overleg met de woningcorporaties over de inzet van deze middelen – gereserveerd in de reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten. Nu er niet langer een verplichting geldt voor de bestemming van deze middelen stellen wij voor deze over te hevelen naar de reserve betaalbaar wonen. MPR 2026

48

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Energie Ambitie van de opgave Utrecht werkt aan een toekomstbestendig energiesysteem van en voor iedereen dat duurzaam, betaalbaar en betrouwbaar is. We willen voor onze energievoorziening minder afhankelijk zijn van geopolitieke ontwikkelingen. Dit doen we door zoveel mogelijk verschillende duurzame bronnen te benutten, inwoners en ondernemers te helpen met energie besparen en de infrastructuur klaar te maken voor duurzame energie. Zo blijft Utrecht een prettige en gezonde stad voor iedereen, nu en in de toekomst. In de voortgangsrapportage Energie van de stad en de jaarplanbrief geven we de stand van zaken weer. Actuele ontwikkelingen Voor de energietransitie is het belangrijk om juist nu keuzes te maken die passen bij het (toekomstbestendige) energiesysteem voor onze stad. We zien dat de energietransitie stagneert. Dit komt omdat de landelijke overheid achterblijft met de benodigde instrumenten en financiën. En het is verergerd door de problemen met netcongestie. Het stroomnet in Utrecht zit overvol en is een aansluitstop aangekondigd vanaf 1 juli. Door het nemen van tijdelijke maatregelen in de vorm van congestieverzachters om de ontwikkelingen in de stad te faciliteren, zal de uitstoot van CO2 toenemen.

Tegelijkertijd biedt netcongestie de kans nu keuzes te maken die passen bij het geïntegreerde energiesysteem waarin opwek, opslag en verbruik van zowel elektriciteit als warmte meer decentraal in tijd en plaats georganiseerd zal zijn. Dit soort energiesystemen is de toekomst voor onze stad.

(tijdelijke) maatregelen in de vorm van congestieverzachters, het plaatsen van (nood)stroomgeneratoren, extra trafohuisjes en het verbeteren van energiemanagementsystemen en het opzetten van ehubs voor bedrijven. Programmering We werken programmatisch langs drie sporen: a. gebouwen energiezuiniger maken. b. de infrastructuur aanpassen. c. bronnen verduurzamen om te werken aan het toekomstige energiesysteem. De Beleidsnota Warmte werken we verder uit in het warmteprogramma waarin we o.a. netbewuste nieuwbouw, bodemenergie, de opgroeiruimte van buurtwarmte-initiatieven en de reservering voor de ruimtelijke inpassing verder invullen. We nemen de stap naar voren door zelf (opwek) projecten te ontwikkelen, omdat op dit moment marktpartijen niet bereid zijn te investeren. Aandacht voor energiearmoede en hoge gasprijzen blijft nodig door onverwachte ontwikkelingen in de wereld, zoals in het Midden-Oosten. We werken aan korte termijn oplossingen om de gevolgen van de aansluitstopen te verminderen. Tot slot werken we aan lange termijn oplossingen om te zorgen dat de huidige verwachte einddatum van de congestieperiode (2035) vervroegd kan worden.

Voor de netcongestieproblematiek houden we nauw contact met het Rijk, netbeheerders, provincie Utrecht en andere gemeenten over mogelijke maatregelen om de aansluitstop te voorkomen. We nemen MPR 2026

49

Ruimtelijke ontwikkelingen per gebied

MPR 2026

50

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Ontwikkelingen per gebied In de gebieden komen onze doelstellingen samen in de verschillende projecten. We onderscheiden hierbij zes verschillende gebieden. Per gebied laten we zien wat de stand van zaken is en in hoeverre we op koers liggen met het realiseren van onze ambities voor de doelstellingen van wonen, werken, maatschappelijke voorzieningen, duurzame mobiliteit, openbare ruimte, klimaat en groen, energie en beheer openbare ruimte. Per gebied maken we inzichtelijk welke ontwikkelingen er plaats vinden en wat de stand van zaken is. In de bijlage 100+ lijst geven we aan wat de stand van zaken is van de woningbouwprojecten met meer dan 100 woningen en rapporteren we over de reden van eventuele vertragingen in projecten. Op 14 november 2024 heeft de raad besloten het college te mandateren voor het nemen van de mer-beoordelingsbeslissing (raadsbesluit). Daarbij heeft de raad via een motie het college opgedragen om de raad jaarlijks in het MPR een evaluatieverslag te sturen waarin wordt gerapporteerd over het gebruik van de gemandateerde bevoegdheden met daarbij een overzicht van de genomen besluiten, inclusief een toelichting op eventuele knelpunten of afwijkingen van het vastgestelde beleid. In 2025 zijn er 12 merbeoordelingsbeslissingen genomen op basis van de gemandateerde bevoegdheid.

In alle gevallen gaat het om een mer-beoordeling bij een wijzigingen TAM-omgevingsplan (Tijdelijke Alternatieve Maatregel). In alle gevallen heeft het college besloten dat er geen noodzaak is tot het opstellen van een milieueffectrapport. Zie het evaluatieverslag in de bijlagen voor nadere informatie.

  1. Centrum 2. Zuidwest inclusief Merwedekanaalzone 3. Leidsche Rijn, Vleuten-De Meern en Rijnenburg 4. Noordoost, Oost en Zuid en Utrecht Science Park 5. West en Noordwest 6. Overvecht

MPR 2026

51

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Ontwikkelingen per gebied

Centrum Stand van zaken van het gebied in relatie tot de ambities Voor de binnenstad is de Omgevingsvisie Binnenstad de leidraad voor de ambitie en deze voeren we stapsgewijs uit. Ook voor Lombokplein en voor Beurskwartier zijn de omgevingsvisies vastgesteld. Hierin staan de ambities beschreven waar we op sturen. Omdat Jaarbeurs zich op dit moment opnieuw op haar uitgangspunten voor haar vastgoedontwikkeling bezint, schuift de vaststelling daarvan op. Komende jaren wordt het centrum vooral verder ontwikkeld aan de westkant van het spoor (o.m. het Beurskwartier, Lombokplein, Jaarbeurs, de realisatie van trappen aan de Moreelsebrug, Jaarbeurspleingebouw Oopen, de Knoop, Rabo/Matserterrein, De Raadsheren, Kruisvaartkade en de herstart van de realisatie van de Galaxy toren). Verder gaat het om het afronden van het Smakkelaarspark en de start bouw renovatie/transformatie van het Gildenkwartier (de Nieuwe Tuin) voor nieuwe huisvesting van PGGM. In de historische binnenstad vinden meer lokale interventies plaats (Wolvenplein, Museumhotel, herontwikkeling parkeergarages Springweg en Paardenveld etc.). Park Paardenveld en Vrouwe Justitiaplein worden afgerond. We zijn gestart met de plannen voor de herinrichting Ledig Erf/Bleekstraat en de Strosteeg. We houden in 2026 vast aan dezelfde focus als in 2025.

MPR 2026

52

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

DOELSTELLINGEN

RUIMTELIJKE KOERS

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Liggen we op koers met het behalen van de ambities? Wonen De totale omvang en samenstelling van de planvoorraad is nagenoeg ongewijzigd. In 2025 zijn er bestuurlijke besluiten genomen voor ongeveer 800 woningen (Wolvenplein, Hojel, Knoop, Kop Amsterdamse straatweg). Voor 2026 verwachten we verdere bestuurlijke besluitvorming voor ongeveer 200 woningen: Strosteeg (NvU), Wolvenplein (omgevingsplan), Rabo/Matserterrein (omgevingsplan). De planvoorraad bevat ruim 5.000 woningen waarvan 32% sociaal (inclusief studenten), 38% middensegment en 30% vrije sector. Om te voldoen aan de doelen uit de Beleidsnota Wonen zal voor toekomstige projecten met name het aandeel sociaal hoger moeten zijn (40%). In het Stationsgebied komt een groot aandeel nultredenwoningen., Daarmee draagt dit deelgebied in ruime mate bij aan de gemeentelijke en regionale doelstelling. De Binnenstad en het Stationsgebied lijken kansrijke gebieden voor het toevoegen van ouderenwoningen in alle segmenten. Het zou goed zijn als een deel van de geplande nultredenwoningen ook als geclusterd of zorggeschikt worden gerealiseerd. Ten opzichte van MPR 2025 zien we vertraging in de verwachte opleveringen van 1 á 2 jaar. De eerstvolgende woningopleveringen zullen plaatsvinden vanaf 2027 (in plaats van 2026), en de grote piek aan opleveringen verwachten we nu vanaf 2031 in plaats van 2029.

In 2026 wordt bij verschillende projecten gestart met de bouw, zoals Kruisvaartkade. Het project Ondaatje is helaas ook vertraagd, omdat de afstemming met de beoogde corporatie meer tijd in beslag nam dan aanvankelijk gedacht. De verwachting is dat Ondaatje in 2029 wordt opgeleverd.

Werken Het Stationsgebied is een nationale magneet voor talent, werkgevers en investeerders. De opdracht voor de stad is om de aantrekkingskracht zo goed mogelijk te benutten. Niet met een monotoon zakelijke opzet, maar juist met een levendige diverse mix van werkers, bewoners, bezoekers en reizigers. De magneetwerking is niet compleet zonder cultuur, voorzieningen, innovatie, creatieve broedplaatsen en aantrekkelijke (groene) buitenruimte. Het kantorenprogramma is divers van aard. Enerzijds waarderen we het gebied op met nieuwbouw en renovaties waarmee ambitieuze kantoorgebouwen van topkwaliteit gerealiseerd worden. Anderzijds stimuleren we ook betaalbare ruimte voor startups, culturele, creatieve en impactondernemers, waarin ook innovatie kan plaatsvinden. De economische uitgangspunten voor kantoorontwikkeling in het Stationsgebied zijn: • Voldoende tempo bij uitbreiding kantorenprogramma is noodzakelijk omdat de vraag structureel hoger blijft dan het aanbod op deze locatie. • Renovatie en verduurzaming van verouderde kantoorruimte is noodzakelijk omdat werkgevers op een toplocatie ook hoge eisen stellen aan het gebouw. • Bij nieuwbouw streeft de stad naar 10% diversiteit en kleinschalige betaalbare werkruimte. • Stimuleren broedplaatsen voor creatieven, startups, impactondernemers en innovatiehubs.

• Door toevoegen van kantoren en woningen is het belangrijk dat het voorzieningenniveau op peil blijft, en daarmee dus meegroeit met het overige programma. Hier kan het nabijgelegen Beurskwartier ook een rol in spelen.

• • • • • • • •

Knoop 2 en 3 nieuwbouw 52.000m2. Beurskwartier nieuwbouw 50.000m2. De Nieuwe Tuin (vm.Gildenkwartier) renovatie in uitvoering 32.000 m2 (netto +3000m2). Hojel 1 herontwikkeling en uitbreiding netto 25.000m2. Hojel 2 in uitvoering herontwikkeling en uitbreiding netto 7.000m2. Jaarbeurspleingebouw nieuwbouw 44.000m2. Amrath hotel nieuwbouw in uitvoering 16.000m2. Smakkelaarsveld in uitvoering, met aandeel kantoren 4600 m2.

Maatschappelijke voorzieningen In het centrum zijn veel stedelijke voorzieningen die de gehele stad bedienen. De uitdaging blijft het waarborgen van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van voorzieningen, met name in de eerstelijnszorg en voor diverse doelgroepen. Tegelijkertijd werken we verder aan een betere spreiding van voorzieningen richting de westkant van het centrum, de Zuidpoort, Hoog Catharijne en de randen van de stad om de binnenstad te ontlasten. In lopende gebiedsontwikkelingen blijven maatschappelijke functies onderdeel van het programma. Zo zijn in het Beurskwartier voorzieningen opgenomen zoals een basisschool met kinderopvang, gymzaal, supermarkt en gezondheidscentrum, en wordt gewerkt aan een broedplaats voor sport, leisure en cultuur aan het Paardenveld. Op Domplein 4/5 is een tijdelijke invulling gerealiseerd, waar onder andere een huisartsenpraktijk tijdelijk onderdak heeft gekregen vanwege een verbouwing elders. Tegelijkertijd verandert het voorzieningenlandschap door het sluiten van het wijkbureau, waardoor wordt gekeken naar nieuwe manieren om functies en voorzieningen in de binnenstad te blijven faciliteren.

Belangrijkste deelprojecten in omvang (netto toename): • Rabobank herontwikkeling en uitbreiding netto 39.000m2. MPR 2026

53

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

DOELSTELLINGEN

RUIMTELIJKE KOERS

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Liggen we op koers met het behalen van de ambities? Openbare Ruimte, Klimaat en Groen We werken in het gehele centrumgebied aan het vergroenen en klimaatbestendig maken van de openbare ruimte. In het Beurskwartier blijven circulaire tenders een belangrijk instrument om duurzame en klimaatbestendige ontwikkeling te stimuleren. Sinds het vorige MPR zijn onder andere bomen geplant op de Neude en is de herinrichting van park Paardenveld vrijwel afgerond. Daarnaast lopen de voorbereidingen en realisatie van eerder aangekondigde vergroeningstrajecten door, zoals het Lombokplein (circa 12.000 m² groen), twee nieuwe parken in het Beurskwartier en de ontwikkeling van het Smakkelaarspark en Wolvenplein. Ook de herinrichting van het Janskerkhof draagt bij aan een groener centrum. De Tuinen van Moreelse fase 1 zijn gerealiseerd; fase 2 is in verdere uitwerking. Tegelijkertijd werken we verder aan het vergroenen van het centrumwinkelgebied en aan het doortrekken van het singelpark aan de noordwestzijde van de binnenstad. In deze plannen is nadrukkelijk aandacht voor robuuste ecologische verbindingen. We verbeteren de kwaliteit van oevers, onderwaternatuur en waterkwaliteit van de grachten. Zo wordt langs de Leidse Rijn gewerkt aan een natuurvriendelijke oever. Een groen, ecologisch waardevol en hittebestendig centrum vraagt een blijvende inzet.

Circulair bouwen is een belangrijk thema in het Beurskwartier. In tenders sturen we onder meer op de CO₂-impact van bouwmaterialen. Bij de restauratie van de werven aan de Kromme Nieuwegracht wordt circulair restaureren in de praktijk gebracht. Het realiseren van een volledig circulair centrumgebied in 2030 blijft onze stevige ambitie.

Duurzame Mobiliteit We verbeteren de bereikbaarheid van het centrum door in te zetten op fietsparkeerplekken en door verbindingen in het fietsnetwerk te verbeteren. Er loopt een haalbaarheidsstudie voor een nieuwe verbinding onder het spoor (Nicolaas Beetsstraattunnel). We heffen parkeerplaatsen op maaiveld op, zoals op de Oudegracht. Verder komt er uitbreiding van de capaciteit voor fietsparkeren in het stationsgebied vanaf 2027. Voor de lange termijn (na 2028) staan de Dubbele Knoopstalling en Jaarbeurspleingebouwstalling gepland. De bestemming Catharijnesingel is nog niet geëffectueerd, een concrete datum voor de introductie van de knip voor autoverkeer is in afwachting van juridische procedures nog niet te geven. De eerste werkzaamheden voor de herinrichting van het Lombokplein zijn in 2025 gestart door de verlegging van de stadsverwarming door Eneco. In 2025 en 2026 is in bouwteamverband met de aannemer het Definitief- en Uitvoeringsontwerp gemaakt, zodat de herinrichting in 2026 start. Ook werken we na het besluit van afgelopen jaar aan het realiseren in 2028 van trappen aan de Moreelsebrug naar de treinperrons en doen we onderzoek naar de trappen richting regionale bus- en tramhaltes. In de Binnenstad doen we onderzoek naar de mogelijkheden om vervoer over water te stimuleren door het realiseren van aanlegplaatsen (zgn. Stadshaltes).

Vrachtwagens en bestelbussen krijgen vanaf 1 mei 2026 te maken met nieuwe toegangsregels in de Utrechtse binnenstad.

het opnieuw inrichten van de eerste straten en pleinen. Vanaf 10 juli 2026 is er sprake van de versnelde invoering van 30 km/uur. Zo ook voor de eerste wegen in de Zuidpoort: Ledig Erf, Bleekstraat, Catharijnesingel (deels), Abstederdijk, Tolsteegsingel (deels) en Diamantweg. Energie Beursgebied is een belangrijke pilot voor bodemwarmte. Het stationsgebied maakt hoofdzakelijk gebruik van WKO-bronnen (warmte-koude opslag). We hebben een concessie verleend aan Eneco om voor het Beursgebied (dat is groter dan het Beurskwartier) collectief Warmte en Koude te leveren. Hierbij onderzoeken we of, en hoe, de WKO-bronnen in het tweede watervoerend pakket aangelegd mogen worden. Eneco voert momenteel met verschillende ontwikkelaars gesprekken over de aansluiting op Beursnet. Voor de binnenstad is maatwerk nodig. We programmeren samen met beheer, ontwikkeling, energietransitie en mobiliteit om te komen tot een integrale aanpak per straat of buurt. Dit is een langere termijn kwestie. Er is een nieuwe beleidsnota Warmte vastgesteld, waarin voor de binnenstad (nog steeds) uitgegaan wordt van isoleren en aansluiting op stadsverwarming. Voor het stationsgebied is de voorkeur (nog steeds) het toepassen van bodemwarmte. Er wordt gewerkt aan een warmteprogramma, als uitwerking van de beleidsnota Warmte.

Netcongestie vormt een risico voor ontwikkelingen. Projecten kunnen aanzienlijke vertraging oplopen als gevolg van netcongestie. We bekijken per project wat de mogelijke oplossingen zijn.

De komende jaren veranderen we de straten en pleinen binnen de Zuidpoort en omgeving. We zijn nu bezig om plannen te maken voor MPR 2026

54

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Centrum: overzichtskaart ruimtelijke projecten 1 Amrath Galaxy Tower 2 Andreashof - verbeteren speelruimte

25 Lucasbrug tot Park Lepelenburg - verbeteren speelruimte

3 Bestemming Catharijnesingel

26 Museumhotel

4 Beurskwartier – noord

27 Omgeving Weerdsluis

5 Beurskwartier – zuid

28 Ondaatje

6 Binnenstad Noord Begijnekade - verbeteren speelruimte 29 Onderwijshuisvesting Beurskwartier/Lombokplein 30 Opheffen parkeren Binnenstad 7 De Knoop 31 Paardenveld - verbeteren speelruimte 8 Doorfietsroute Noordelijke singelring 32 Parkeergarage Paardenveld 9 Fietsenstalling Jaarbeurspleingebouw 10 Fietsenstallingen binnenstad P1/P4 11 Grifthoekbrug (Wolvenplein) 12 Herinrichting Janskerkhof 13 Herinrichting kop Lucasbolwerk/Wittevrouwenstraat 14 Herinrichting Ledig Erf, - Catharijnesingel Zuidoost – Bleekstraat 15 Herinrichting Park Paardenveld 16 Hojel I 17 Jaarbeurspleingebouw

18 Knoopstalling 19 Kop Amsterdamsestraatweg/Oude Daalstraat 20 Korte Rozendaalstraat - verbeteren speelruimte 21 Kruisvaartkade 22 Leonardohotel 23 Lombokplein 24 Lombokplein: Hotelblok/Parkblok/Leidseblok

33 Pelmolenplantsoen/Geertebolwerk/Willemsplantsoen - verbeteren speelruimte 34 Raadsheren 35 Rabobank/Matserterrein 36 Singelpark noord 37 Smakkelaarspark 38 Strosteeg (parkeergarage) 39 Strosteeg 18-36 40 Trappen Moreelsebrug naar bus-, trein- en tramperrons

41 Tuinen van Moreelse 42 Utrecht Central Plaza 43 Openbare ruimte Van Sijpesteijnkade 44 Verbeteren kwaliteit openbare ruimte centrumwinkelgebied 45 Vergroenen binnenstad 46 Wolvenplein MPR 2026

55

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Ontwikkelingen per gebied

Zuidwest inclusief Merwedekanaalzone Stand van zaken van het gebied in relatie tot de ambities

De wijk Zuidwest bestaat uit de buurten Merwedekanaalzone, Kanaleneiland, Transwijk, Rivierenwijk, Dichterswijk en het bedrijvengebied Woonboulevard en Westraven. Merwedekanaalzone De Merwedekanaalzone (deelgebieden 4, 5 en 6) is aangewezen als één van de belangrijke verdichtingslocaties om de groei van de stad binnenstedelijk op te vangen. De ambities voor de Merwedekanaalzone zijn vastgelegd in de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone deel 2 (oktober 2021). In december 2024 is het bestemmingsplan voor deelgebied 5 onherroepelijk vastgesteld. De bouw van fase 1 (4.250 woningen en voorzieningen) is in volle gang en loopt voorspoedig. De bouw van Merwede ligt hiermee op schema om de eerste woningen in 2027 op te leveren. In oktober 2025 is de Energiehub Merwede Coöperatief U.A. opgericht ten behoeve van de energievoorziening in Merwede. In 2026 worden dienstverleners geselecteerd om dit technisch te ondersteunen. In 2026 werken we aan het omgevingsplan voor fase 2, waarin we de geleerde lessen van fase 1 toepassen. Ook richten we de Gebiedsvereniging op die zich richt op het collectief organiseren van cruciale leefbaarheidszaken, zoals pakketdistributie in de autovrije wijk en het beheer van bezoekersfietsenstallingen. Deelgebied 6 is onderverdeeld in een oostelijk en westelijk deel. Op 17 juli 2025 is het omgevingsplan voor deelgebied 6 fase 1, het oostelijk deel, vastgesteld.

Ontwikkeling van het westelijk deel (fase 2) wordt pas op langere termijn voorzien. Om regie te kunnen voeren op de beoogde herontwikkeling, zijn er verschillende locaties verworven in het gebied. Dankzij het tijdig vaststellen van het omgevingsplan is het

voorkeursrecht behouden en verwachten we ook in 2026 meerdere locaties aan te kopen. Ondertussen zijn we in gesprek met een aantal grondeigenaren in het noorden van het gebied voor de ontwikkeling van die locaties. We verwachten in 2026 de grondexploitatie te openen. Kanaleneiland, Transwijk, Rivierenwijk en Dichterswijk Volgend uit de Omgevingsvisie Kanaleneiland en Transwijk voegen we verspreid over de wijk 1.500 – 2.000 woningen en andere functies toe. Ook vernieuwen we de openbare ruimte. De opgave voor de openbare ruimte pakken we integraal aan: we combineren de vervanging van de riolering en verharding met de ambities voor vergroening en klimaatbestendigheid. In 2025 is voor Park Transwijk een uitvoeringsprogramma vastgesteld met maatregelen om de kwaliteit van het park te verbeteren en beter aan te laten sluiten op het huidige en toekomstige recreatieve gebruik van het park.

identiteit van het gebied, uitgangspunten voor een ruimtelijk raamwerk en programma, een overzicht van wat er nodig is om dat te bereiken en welke keuzes dit vraagt. In 2026 en 2027 onderzoeken we de haalbaarheid en wenselijkheid van de ambities en betrekken wij de omgeving hierbij. Dat gaat onder andere om de impact op de bereikbaarheid van het zuidwestelijk deel van Utrecht en de rest van de stad en regio, milieu en gezondheid en het economisch profiel. Hiervoor werken we nauw samen met Rijk en Regio en sluiten we aan bij het vervolg op de MIRT-verkenning OV en wonen en het MIRTonderzoek ontwikkeling A12-zone i.s.m. Rijnenburg. In januari 2026 zijn in het BO MIRT vanuit het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor de toekomstige Merwedelijn.

De ontwikkelingen van de Merwedekanaalzone en Zuidpoort zijn ook van invloed op de omliggende bestaande wijken. We werken aan de herinrichting van het Balijelaan, Rijnlaan, Waalstraat en Zijldiepstraat, zodat deze passend zijn voor de toekomstige verkeersstromen door de wijk vanuit o.a. Merwede. Net als in Kanaleneiland en Transwijk pakken we in Rivierenwijk de herinrichting integraal aan en werken we de verschillende opgaven voor o.a. parkeren, groen en riolering in samenhang uit. Stadseiland Zuid (A12-zone) Om goed te kunnen sturen op de ontwikkeling van Stadseiland Zuid (Woonboulevard, Westraven en deelgebied 6 MWKZ) is in 2025 een Programmatische Verkenning uitgevoerd met daarin de gewenste MPR 2026

56

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

DOELSTELLINGEN

RUIMTELIJKE KOERS

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Liggen we op koers met het behalen van de ambities? Wonen In Zuidwest wordt op meerdere plekken gebouwd en veel projecten zijn in voorbereiding. Ten opzichte van het MPR 2025 noemen we de volgende highlights: • In 2025 zijn 200 woningen aan de Beneluxlaan 901 opgeleverd. • Merwede: in 2025 is de bouw gestart van ruim 2.700 woningen en in 2026 start de bouw van nog eens ruim 800 woningen. De Nota van Uitgangspunten voor fase 2 is vastgesteld en in 2026 wordt verder gewerkt aan het omgevingsplan voor fase 2 met onder andere 1.750 woningen. • Daarnaast start in 2026 de bouw van: • Reitdiepstraat: de sloop-nieuwbouw van sociale huurwoningen (81 sloop en 154 nieuwbouw). • Europalaan 33-45: 99 woningen. • Marco Pololaan 111-117: 240 huurappartementen. • Truman-Rooseveltlaan: renovatie en op-/ondertoppen met ca. 40 woningen. • In 2026 verwachten we het omgevingsplan voor Livingstonelaan 609 (640 woningen) vast te stellen. Werken Aandachtspunt in Zuidwest is de groei van het aantal woningen en de stagnatie in groei van bedrijvigheid. Een ander aspect is het blijven faciliteren van lokale bedrijvigheid in de wijk en het inpassen van broedplaatsen en creatieve bedrijvigheid. Betaalbare kantoorpanden worden in Zuidwest veel getransformeerd naar andere functies.

Daarom is met de beleidsnota Werklocaties 2035 een beschermingszone ingesteld, waar vrijwel heel Zuidwest onder valt, op Westraven na. In Merwede wordt gebouwd aan een grote kantoorruimte in Blok 8 en het Depot met een foodhall en ruimte voor creatieve bedrijven en kantoorruimte.

Maatschappelijke voorzieningen Zuidwest is de wijk met de grootste woningtoename tot en met 2040. Tegelijkertijd ligt er al druk op het huidige voorzieningenaanbod. Zo is er vraag naar meer sport- en cultuurvoorzieningen en is er met name in Kanaleneiland behoefte aan meer kinderopvang. De hoofdlijnen: • Merwede: in 2025 is de bouw gestart van ca. 26.000 m2 voorzieningen (incl. werken) en in 2026 start de bouw van ca. 19.000 m2 voorzieningen (incl. werken). Tot deze voorzieningen horen o.a. een basisschool, gymzaal, twee gezondheidscentra, een activiteitencentrum, buurtcentrum, wijkcultuurcentrum en jongerenhuiskamer. • Marco Pololaan: eind 2026 start bouw van een vernieuwd gezondheidscentrum van c.a. 2.000 m2. • Begin 2026 is de voorkeursvariant voor Sportpark NieuwWelgelegen vastgesteld, waarmee we in de eerste fase twee extra sportvelden gaan realiseren. Na uitwerking van deze variant tot een ontwerp verwachten we in 2029 de werkzaamheden te starten. • Het oude schoolgebouw aan het Attleeplantsoen 39 wordt in 2026 verbouwd tot een tijdelijke creatieve en culturele werkplek. • In 2026 selecteren we een initiatief voor de nieuwe invulling voor het ‘Huis van Mien’ en doorlopen we het benodigde planproces voor de nieuwe invulling.

• In 2026 werken we aan het omgevingsplan voor Merwede fase 2, waarin we 5.400 m2 maatschappelijke voorzieningen planologisch inpassen, waaronder een basisschool, gymzaal en kinderopvang.

met dezelfde aantallen doorzetten als in de lopende projecten, dan verwachten we onze ambitie om 7 ha groen toe te voegen in Kanaleneiland en Transwijk te behalen. De hoofdlijnen: • Rondom de Bernadottelaan zijn we 2025 gestart met de realisatie en verwachten we in 2026 af te ronden. Daarna (2027 – 2030) volgen gefaseerd de vier andere projecten in andere delen van Kanaleneiland. • In park Transwijk zijn tot nu toe twee opknapbeurten van het park uitgevoerd. In 2026 werken we concrete maatregelen uit t.b.v. ecologie, fiets- en wandelpaden, (recreatieve) functies, watersysteem en waterkwaliteit. We organiseren meerdere sessies waarin we samen met belanghebbenden de Urban Sport Zone, bestaande en nieuwe siertuin en de openbare speelplaats ontwerpen. • In Dichterswijk passen we de oversteek van de Croeselaan ter hoogte van het Brederoplein aan.

Openbare Ruimte, Klimaat en Groen In Kanaleneiland werken we met een integrale aanpak aan de verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte. Via deze integrale projecten voegen we groen toe en geven we uitvoering aan ambities op gebied van bijvoorbeeld verkeersveiligheid en de vervangingsopgave van de riolering en verharding. Als we de toevoegingen van m2 groen MPR 2026

57

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

DOELSTELLINGEN

RUIMTELIJKE KOERS

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Liggen we op koers met het behalen van de ambities? Duurzame Mobiliteit Om in de MWKZ door te kunnen groeien naar 10.000 woningen zijn passende mobiliteitsmaatregelen noodzakelijk. We doen het volgende: • In Merwede is eind 2025 de bouw van de eerste bezoekersfietsenstallingen en mobiliteitshubs (inclusief logistieke hubs) gestart. • In 2025 is de Energiehub Merwede Coöperatief opgericht die het groepscontract voor Merwede beheert. Hiermee kunnen we, ondanks de beperkingen van netcongestie, alle functies in Merwede van vermogen voorzien.​ • In 2026 richten we de Gebiedsvereniging op. Deze richt zich op het organiseren van cruciale leefbaarheidszaken, zoals pakketdistributie en het beheer van bezoekersfietsenstallingen. • In 2026 start de aanbesteding voor de realisatie van twee nieuwe bruggen over het Merwedekanaal. • In 2026 wordt de P+R Westraven uitgebreid met een bewaakte fietsenstalling t.b.v. de eerste bewoners van Merwede. • De herinrichting van de Jutfaseweg is in 2025 afgerond. • De herinrichting van de Socrateslaan is in 2025 gestart. • De herinrichting van de Europalaan Zuid start in 2026. • In 2025 is betaald parkeren ingevoerd in Kanaleneiland.

•

•

•

• •

buurtwarmtenet voor Dichterswijk en Rivierenwijk en (3) collectieve of individuele lage-termepartuuroplossing voor Westraven, Woonboulevard en MWKZ DG 6. Voor nieuwbouwontwikkelingen geldt altijd een oplossing met netbewuste energiesystemen. Zo zetten we in de gebiedsontwikkelingen Marco Pololaan en Veilingstraat onder andere in op een bodemenergiesysteem (WKO). In Merwede is gestart met de aanleg van een grootschalig bodemenergiesysteem (gebieds-WKO i.c.m. aquathermie uit het kanaal) waarmee de nieuwe woningen en voorzieningen aardgasvrij worden voorzien van warmte en koude. Stedin werkt aan het versterken van de elektriciteitsinfrastructuur met extra trafohuisjes in de wijk. In 2026 worden in Kanaleneiland 7 nieuwe trafohuisjes geplaatst. In Papendorp wordt een nieuw transformatorstation ontwikkeld dat ook voor Zuidwest gebruikt gaat worden. Risico netcongestie in Zuidwest: op dit moment gaat het concreet om drie projecten in deze fase met in totaal ca 1.000 woningen waarvan wordt onderzocht of de vergunningaanvraag kan worden versneld en een aansluiting op het stroomnet kan worden verzekerd.

Energie We werken aan een duurzame en betrouwbare energievoorziening voor de toekomst in lijn met het nieuw vastgestelde beleid in 2025: • In de in 2025 vastgestelde beleidsnota Opwekgebieden voor schone energie zijn er in Zuidwest geen focus- of zoekgebieden voor energieopwekking door wind of zon aangewezen. • In de in 2025 vastgestelde Beleidsnota Warmte (2025-2035) zijn de voorkeurswarmteoplossingen voor de bestaande stad bepaald. In Zuidwest is dit aansluiting op (1) het stadswarmtenet voor Kanaleneiland en Transwijk, (2) het stadswarmtenet of MPR 2026

58

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Zuidwest inclusief Merwedekanaalzone: overzichtskaart ruimtelijke projecten 1 Amerhof - verbeteren speelruimte

26 Marco Pololaan 111 – 117

2 Culturele broedplaats Attleeplantsoen 39

27 Merwede (deelgebied 4)

3 Europalaan 33 – 45

28 Merwede (deelgebied 5)

4 Geinplantsoen - verbeteren speelruimte

29 Merwede Bruggen (Zijldiepstraat & Waalstraat)

5 Herinrichting Europaplein

6 Herinrichting openbare ruimte Afrikalaan e.o. 7 Herinrichting openbare ruimte Balijeplein 8 Herinrichting openbare ruimte Bernadottelaan e.o. 9 Herinrichting openbare ruimte Kanaleneiland Zuid-Midden 10 Herinrichting openbare ruimte Lanslaan - Lomanlaan 11 Herinrichting openbare ruimte Rijnlaan Noord - Waalstraat Oost 12 Herinrichting openbare ruimte Van Heuven Goedhartlaan 13 Herinrichting openbare ruimte Vasco da Gamalaan e.o. 14 Herinrichting openbare ruimte Waalstraat West - Zijldiepstraat

15 HOV-baan MWKZ/ Europalaan Zuid 16 J.C. Maylaan

30 MWKZ Deelgebied 6 fase 1 31 Olof Palmelaan - verbeteren speelruimte 32 P&R Westraven 33 Park Transwijk 34 Park Transwijk - urban sportzone 35 Raoul Wallenberglaan - verbeteren speelruimte 36 Reitdiepstraat 37 Ringpark Dichterswijk 38 Rondje Stadseiland

39 Socrateslaan / Beneluxlaan Oost 40 Sportpark Nieuw Welgelegen

17 Jo Wütrichlaan - verbeteren speelruimte

41 Trumanlaan 307-425 en Rooseveltlaan 316-434

18 Jongerencultuurhuis Peltlaan 172

42 Van Zijstweg 51 / Huis van Mien

19 KEI projecten (Stanleylaan) - verbeteren speelruimte

43 Veilingstraat 10

20 Krachtstation en wisselstrook herontwikkeling

44 Vergroenen Zuidwest

21 Kruisvaartkade

45 Wielingenplein - verbeteren speelruimte

22 Lanslaan - verbeteren speelruimte

46 Winkelcentrum Nova

23 Livingstonelaan 609 24 Lomanlaan 103-105 (De Zusters) 25 Maatregelen Vondellaan en herinrichting Diamantweg MPR 2026

59

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Ontwikkelingen per gebied

Leidsche Rijn, Vleuten-De Meern en Rijnenburg Stand van zaken van het gebied in relatie tot de ambities In het gebied Leidsche Rijn, Vleuten de Meern en Rijnenburg wordt gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de stad. Het is een volwaardig stadsdeel met gemengde centra die zijn gelegen nabij openbaar vervoer. Het gebied biedt de mogelijkheid fors aan de stedelijke ambities bij te dragen, waaronder het toevoegen van veel aanbod op de Utrechtse woningmarkt zoals betaalbare en duurzame (huur- en koop) woningen, het realiseren van diverse commerciële en maatschappelijke voorzieningen en het creëren van meer werkgelegenheid. Daarnaast is er veel ruimte voor groen, natuur en recreatie. Leidsche Rijn De gebiedsontwikkeling Leidsche Rijn loopt tot circa 2040 en is opgedeeld in twee grondexploitaties: Uitvoeringsprogramma Leidsche Rijn en A2-zone. De komende jaren worden nog circa 7000 woningen toegevoegd, de werkzaamheden concentreren zich rond de deelgebieden Haarrijn, Papendorp, Groenewoud, Strijkviertel, De Wetering Zuid, Leeuwesteyn, Het Zand, Hooggelegen, Rijnvliet en Leidsche Rijn Centrum. De realisatie van de hoogbouw MARK en het Cultuurcluster Berlijnplein zijn daarbij van wezenlijk belang (start bouw 2027), evenals de mobiliteitshub voor Parkeren op Afstand in Papendorp. Hier gaan we wonen en werken combineren zodat een gemengde wijk ontstaat.

De geplande start van de bouw van de woningen in Groenewoud is eind 2027 en in Papendorp starten we in 2028.

Vleuten - De Meern In Vleuten staan de komende jaren ontwikkelingen gepland op Hindersteinlocatie, Kloosterweide en Oskamlocatie. In De Meern spelen de belangrijkste ontwikkelingen zich af in De Meern Zuid langs de Rijksstraatweg en de Meerndijk.

recreatieve doorontwikkeling van de stad om zowel aan huidige als aan toekomstige bewoners voldoende groen, sport en recreatiemogelijkheden te bieden. Voor de oostelijke plas is het zonneeiland vergund en wordt verkend op welke wijze deze gerealiseerd kan worden.

De ambities voor Vleuten – De Meern richten zich vooral op het verbeteren van de mentale gezondheid, zowel onder ouderen als onder jongeren, door het toevoegen van voorzieningen waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Alsook het bevorderen van doorstroming en creëren van levendige dorpscentra. Er wordt gekeken of (onderdelen van) de Omgevingsvisie uit 2019 geactualiseerd moeten worden om beter aan te sluiten bij de huidige ambities. Rijnenburg In de Oplegger RSU2040 is door de raad richting gegeven aan de ontwikkeling van Rijnenburg. De Leidende Principes Rijnenburg zijn begin 2026 door de gemeenteraad vastgesteld als tussenstap op weg naar de Uitgangspuntennotitie (verwacht raadsbesluit in 2027). In 2024 is met rijk-regio partners en consortium van grondeigenaren het Akkoord van Rijnenburg getekend en met het consortium van grondeigenaren een Intentieovereenkomst. In 2026 werken we verder aan de Uitgangspuntennotitie en mogelijke ontwikkel- en grondstrategieën. Voor het Windpark Rijnenburg en Reijerscop is in 2024 het bestemmingsplan vastgesteld. Voor het hoogspanningsstation van TenneT ligt de omgevingsplanwijziging ter vaststelling bij de raad. Samen met TenneT en Stedin stemmen we tracés voor nieuwe verkabeling af voor versterking van het hoogspanningsnet. Met het Nedereindsepark werken we aan de MPR 2026

60

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

DOELSTELLINGEN

RUIMTELIJKE KOERS

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Liggen we op koers met het behalen van de ambities? Wonen Er wordt voortvarend doorgewerkt aan de voorbereiding en uitvoering van het woningbouwprogramma voor Leidsche Rijn. In 2025 is gestart met de realisatie van 568 woningen. Inmiddels is gestart met het bouwrijp maken van Haarrijn en in 2026 start de bouw van de eerste woningen in dat gebied. In Terwijde wordt gestart met de bouw van de laatste woningen. De bestemmingsplannen voor Papendorp en Groenewoud zijn onherroepelijk. In Papendorp starten we met de aanpassing van infrastructuur om de bouw van de Mobiliteitshub XL mogelijk te maken. Voor de Mobiliteitshub is de aanbesteding gestart. Voor het warmtesysteem in Papendorp is een concessieovereenkomst gesloten. Het project Atlas in Papendorp gaat een Fast Track procedure volgen voor de realisatie van sociale woningbouw en middenhuur. Ook is een omgevingsvergunning in het kader van de omgevingswet voor een flora en fauna activiteit verleend om de hazen in Groenewoud en Strijkviertel te verplaatsen naar buiten het gebied. Voor de MARK wordt het verlenen van een omgevingsvergunning voorbereid. De komende vijf jaar verwachten we in het gebied Leidsche Rijn-Vleuten de Meern te starten met de bouw van ongeveer 5700 woningen. Werken In Strijkviertel ontwikkelen we een grootschalig circulair bedrijventerrein. Eind 2025 is het bestemmingsplan Strijkviertel onherroepelijk geworden.

We starten in 2026 met de eerste tender voor een kavelveld. We zijn gestart met het opstellen van de Nota van Uitgangspunten voor het Stationsgebied Leidsche Rijn Centrum inclusief het Vierde Kwadrant in Lage Weide. We verwachten hier vanaf 2032 te kunnen starten met de realisatie van kantoren. De bouw van de laatste kavel van locatie Beefland op bedrijventerrein Oudenrijn start dit jaar.

Maatschappelijke voorzieningen Er wordt een haalbaarheidsstudie verricht naar de realisatie van een jongerencultuurhuis in De Tol bij Vleuten. We zijn gestart met het opstellen van Nota's van uitgangspunten voor een Gezondheidscentrum in De Meern Zuid en voor het toevoegen van Wlz intramurale zorg. Het strandpaviljoen in Haarrijn wordt in de zomer van 2026 geopend. We treffen voorbereidingen voor de verplaatsing van de Skaeve Huse. Na overleg met alle schoolbesturen blijkt er geen animo te zijn voor een basisschool in Haarrijn, we zoeken naar een andere invulling van de locatie waarmee sociale cohesie in de wijk toch vorm kan krijgen. Aan de Ten Veldestraat in De Meern komt een tijdelijke opvanglocatie voor 103 vluchtelingen uit Oekraïne.

Energie Met Stedin is een overeenkomst gesloten voor regelbare opwek (30MW) in Strijkviertel. De uitbreiding van het hoogspanningsstation van Stedin in Rijnenburg is in uitvoering. Nieuwe hoogspanningsstations in Rijnenburg en Haarzuilens zijn in voorbereiding. De vergunning voor een zonneveld op de geluidswal A12 wordt dit jaar aangevraagd.

Openbare Ruimte, Klimaat en Groen De realisatie van een fietspad bij de Ockhuizerweg is vertraagd, door o.a. de ligging van kabels en leidingen. In Leidsche Rijn Centrum worden in 2026 meerdere projecten in uitvoering genomen om de openbare ruimte te vergroenen. In Vleuterweide worden 77 bomen geplant aan de Landschapsbaan. Ook hopen we binnenkort te starten met de uitvoering van de vergroening van Vleuterweide-centrum. In Haarzicht en in het Archeologiepark in Langerak worden in de openbare ruimte jongerenplekken toegevoegd. Daarnaast wordt gewerkt aan jongerenplekken in Vleuterweide, De Meern Zuid, Balijepark en Park Hoge Weide. Het Kloosterpark wordt uitgebreid met 2200 m2 openbaar groen en een entree aan de Rijksstraatweg. Duurzame Mobiliteit Er wordt nader onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor de realisatie van de fietsverbinding tussen de Mobiliteitshub XL en het Beurskwartier via een nieuwe fietsbrug bij de De Meernbrug. Bij station Vleuten wordt het aantal fietsparkeerplaatsen uitgebreid.

MPR 2026

61

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Leidsche Rijn: overzichtskaart ruimtelijke projecten MPR 1 Burgemeester Verderlaan

2 Circulair bedrijventerrein Strijkviertel 3 De Wetering-zuid 4 Doorfietsroute Utrecht Lage Weide-Houten 5 Fietsenstalling Stadstuin Leidsche Rijn

6 Fietsverbinding Papendorp - 24 oktoberplein 7 Grauwaart, Boerderij den Hoet 8 Grauwaart: Dirck Hoetweg 5 9 Groenewoud

10 Groenewoud nieuwbouw school 11 Groenewoud Noord 12 Het Zand, Bongerd Dudoksingel 13 Het Zand, Leidsche Maan 14 Het Zand, Rijnsche Maan 15 Hooggelegen 16 Jazzsingel - verbeteren speelruimte 17 Leeuwesteyn 18 Leidsche Rijn Centrum 19 Leidsche Rijn Centrum – cultuuras 20 Papendorp 21 Papendorp / Mobiliteitshub 22 Papendorp kantoorkavels 23 Park Leeuwesteyn 24 Parkwijk zuid - verbeteren speelruimte 25 Rijnvliet Oost 26 Taatsenplein Zuid 27 Terwijde Bouwveld E 28 Terwijde - verbeteren speelruimte 29 Tijdelijke woningen Wetering Zuid 30 Uitbreiding sport Rijnvliet / Strijkviertel 31 Wijkcultuurhuis hallencomplex Groenewoud MPR 2026

62

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Vleuten-De Meern en Rijnenburg: overzichtskaart ruimtelijke projecten MPR 1 Centrumplan Vleuten 2 De Zonnewijzer Touwslagerslaan 3 Energielandschap Rijnenburg en Reijerscop 4 Europaweg 2 en 4/Oskam 5 Fiets- en wandelpad Ockhuizerweg/Polderweg

20 Máximapark Noordpunt - zwembad 21 Maximapark voetgangersbrug 22 Máximapark zelfbouwkavels ParkWest 23 Máximapark zelfbouwkavels ParkZuid

6 Gezondheidscentrum Meerndijk 20-24

24 Máximapark, Park Noord

7 Haarrijn

25 Nedereindse Park

8 Haarrijn, bedrijventerrein

26 Ockhuizen – natuur

9 Haarrijn, Integraal kindcentrum

27 Ockhuizen – zonneveld

10 Hart van De Meern- zuidoostkwadrant 11 Heijcopperkade: woonvoorziening De Heem 12 Hindersteinlocatie/ De Tol 13 Hollandse Ijssel 14 Hoogspanningsstation Ouderijn Stedin

28 Oudenrijn West

29 Project Keerkring - verbeteren speelruimte 30 Route Hollandse IJsselbos (Reijerscop route) 31 Strijkviertel

15 Hoogspanningsstation Tennet

32 Ten Veldestraat: tijdelijke opvanglocatie

16 Kindercluster Weide Wereld

33 Veldhuizen – Rijksstraatweg 141

17 Kloosterpark

34 Vergroening centrum Vleuterweide

18 Kloosterweide

35 Zandweg 210

19 Maximapark - bosspeeltuin (Uilenboslaan)

36 Zonnepanelen Haarrijnseplas 37 Zonnepanelen Nedereindseplas 38 Zonneveld Geluidswal A12

MPR 2026

63

RUIMTELIJKE KOERS

INLEIDING

RUIMTELIJKE KOERS

DOELSTELLINGEN

ONTWIKKELINGEN PER GEBIED

GRONDEXPLOITATIES

Ontwikkelingen per gebied

Noordoost, Oost, Zuid en Utrecht Science Park Stand van zaken van het gebied in relatie tot de ambities Het gebied Noordoost, Oost, Zuid en het Utrecht Science Park (NOZU) kan uitgroeien tot een hoogwaardig, groen, innovatief en goed verbonden stadsdeel waar wonen, werken, erfgoed en landschap samenkomen. We zien dat het gebied nu al sterke kwaliteiten heeft, zoals de nabijheid van groen en voorzieningen en aantrekkelijke woonbuurten. Wel zijn er knelpunten, zoals de barrièrewerking van de spoor- en de weginfrastructuur, druk op voorzieningen en een tekort aan betaalbare woningen. Daarom werken we aan het toevoegen en versterken van aantrekkelijke, gemengde en toekomstbestendige woon-, werk- en leefgebieden, zodat we de kwaliteiten van het gebied NOZU versterken en de huidige knelpunten wegnemen. Om deze opgave te realiseren, werken we met een uitvoeringsprogramma dat is gebaseerd op de RSU2040 en verschillende omgevingsvisies, waaronder die voor het Utrecht Science Park (2024), Lunetten (2020) en Maarschalkerweerd (Ontwikkelperspectief 2020).