Document · PDF

Jaarstukken 2024 (inclusief erratum juni 2025)

Gemeenteraad 10 juli 2025, gemeente UtrechtBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 202429.286 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit activiteiten op het gebied van:  Gebouwen verduurzamen (6,5 miljoen euro)  Buurtenaanpak aardgasvrij (3,5 miljoen euro)  Bronnen verduurzamen (1,4 miljoen euro)  Aanpassen infrastructuur (2,2 miljoen euro)  Publiek eigendom (1,2 miljoen euro) In dit programma wordt in 2024 0,675 miljoen euro onttrokken en zijn er geen toevoegingen gedaan aan de reserves. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in de Jaarrekening.

Doelstellingen Doelstelling 1: Energieverbruik Energieverbruik gebouwde omgeving in 2050 met 35% afgenomen t.o.v. 2020, alle mogelijkheden voor duurzame energieproductie zijn benut en energie-infrastructuur is aangepast op duurzame bronnen. Wat hebben we bereikt in 2024? We hebben een extra impuls gegeven in het bestaande besparingsprogramma mede door de rijksmiddelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld. De buurtaanpak krijgt tijdelijk een andere focus. De focus in de buurtaanpak naar aardgasvrij-ready is verschoven totdat de condities voor collectieve warmtenetten zijn verbeterd. Daarnaast is de beleidsnota Opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030 vastgesteld waar de focus- en zoekgebieden voor wind-, zonne-energie en aardwarmte zijn opgenomen. De eerste Energy hub is geopend in Lage Weide. Een Energy hub biedt deelnemende bedrijven de mogelijkheden om verder te groeien en te verduurzamen. Het programma elektriciteitsnetwerk met twee programmalijnen werkt aan het uitbreiden van het netwerk en slimme oplossingen. De netcongestieproblematiek in de regio Utrecht is groot. Het elektriciteitsnetwerk is bijna vol. Dit stelt ons voor uitdagingen om de verduurzaming door te zetten en onze bouwopgave in de stad te realiseren. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Beleidsnota ‘Opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030

2024

In deze beleidsnota staan de focus- en zoekgebieden voor wind-, zonne-energie en aardwarmte opgenomen. In deze focus-en zoekgebieden gaan we aan de slag om zo veel mogelijk potentieel schone energie op te gaan wekken.

Uitvoeringsprogramma Elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 2023-2026

2023

Via twee programmalijnen: inpassing infrastructuur en netbewuste stad willen we structureel bijdragen aan knelpunten op het elektriciteitsnet.

Uitvoeringsprogramma verduurzaming Bedrijventerreinen 2024-2028

2024

In dit uitvoeringsprogramma geven we aan langs welke 4 sporen we op bedrijventerreinen aan de slag gaan met verduurzaming: netcongestie en energie-hubs, energiebesparing, verduurzaming bedrijfsprocessen en lobby richting rijksoverheid.

Actualisatie uitvoeringsprogramma's energie besparen gebouwde omgeving

2023

Actualisaties van de uitvoeringsprogramma’s 2024 voor wonen en bedrijven en maatschappelijke organisaties behorende bij het vastgestelde programma besparen gebouwde omgeving

Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Programma Besparen

2022

In het programma is een strategie, visie en doelstelling op energie besparen in de gebouwde omgeving van Utrecht uitgewerkt voor woningen, bedrijven en maatschappelijk vastgoed

Transitievisie Warmte deel I en deel II

2022

Deel I van de transitievisie warmte beschrijft de strategie en visie. Deel II beschrijft wanneer en in welke buurten we aan de slag gaan met de voorbereidingen om aardgasvrij te worden.

Regionaal Uitvoeringsprogramma 1.0 (RES U16)

2021

In het regionaal uitvoeringsprogramma staat hoe we regionaal werken aan de uitvoering van de RES1.0 onder andere op de thema's zon op dak, grootschalige opwek, warmte en regionale participatie.

Regionale Energiestrategie 1.0 U16

2021

In de RES 1.0 staat opgenomen hoe de regio 1,8 Terawattuur (TWh) aan wind- en zonneenergie in 2030 wil opwekken en welke warmtebronnen mogelijk beschikbaar zijn. Utrecht zet zich in om een bijdrage van 0,523 TWh te leveren aan dit regionale bod.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de jaarstukken 2024. DoelDoelDoelNul stelling Realisatie stelling Realisatie Stop stelling Indicator meting 2023 2023 2024 2024 licht 2025 Verandering Verwacht energieverbruik Verwacht 2020 -3,5% maart -4,7% -5,8% gebouwde omgeving maart 2026 2025 tov 2020. % gebouwen zonder aardgasaansluiting

2020

34%

36%

35%

37%

% duurzame warmte

2020

56%

Verwacht maart 2025

60%

Verwacht 2026

60%

Aantal GWh opwek

2021 142 GWK 165 GWh 153 GWh

nog niet beschikbaar

164 GWh

*Uitgebreidere informatie over indicatoren die betrekking hebben op deze doelstelling is te vinden in: de Voortgangsrapportage Energie van de stad

Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen 



Uitvoeren programma Elektriciteit en Netcongestie, is gestart met de uitvoering. In de raadsbrief Voortgang Uitvoeringsprogramma elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 20232026 (6 december 2024) informeerden we u over de 1) uitbreiding van het elektriciteitsnet en 2) de netbewuste stad. Start uitvoering aanpak particuliere verhuurders (woningen en bedrijven). In de raadsbrief Impuls Besparen, Buurtaanpak aardgasvrij en Voortgang aanpak koopkracht- en energiecrisis (28 oktober 2024) hebben we hierover geïnformeerd Vergunningverlening zonnevelden die in 2023 in voorbereiding zijn (onder andere Ockhuizen). In de raadsbrief Lopende projecten zonen windenergie en geothermie (22 oktober 2024) hebben we geïnformeerd over de laatste stand van zaken.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024 



Vergunningverlening zonneveld-eilanden Nedereindse Plas: dit project loopt vertraging op omdat het technische onderzoek meer tijd vraag raadsbrief Lopende projecten zon- en windenergie en geothermie (22 oktober 2024). Routekaart voor aanpak aardgasvrij binnenstad opstellen en bestuurlijk vaststellen: We sluiten aan op de planning van het wervenproject om meekoppelkansen te pakken. (raadsbrief Impuls Besparen, Buurtaanpak aardgasvrij en Voortgang aanpak koopkracht- en energiecrisis (28 oktober 2024). Afronden besluitvorming Overvecht-Noord en start van traject richting uitvoering. In de raadsbrief Update Overvecht-Noord (19 juli 2024) bent u geïnformeerd over de vervolgstappen die we gaan zetten in Overvecht Noord (vervolg eerste helft 2025). Plan van aanpak opschaling pilots netoplossingen zon op dak is vertraagd door technische complexiteit en de beschikbaarheid van de benodigde adviseurs (vervolg in tweede kwartaal 2025). Integrale gebiedsprocessen opstarten om duurzame energie binnen de vastgestelde zoekgebieden te ontwikkelen: Nu de beleidsnota opwekgebieden voor schone energie is vastgesteld, starten we de gebiedsprocessen (vervolg in 2025) Initiatiefnemers van duurzame energieprojecten binnen de vastgestelde zoekgebieden faciliteren: Nu de beleidsnota opwekgebieden voor schone energie is vastgesteld, kunnen initiatiefnemers voor de focus-en zoekgebieden zich melden.

Starten met een stadsbrede aanpak voor het traject naar elektrisch koken: In de raadsbrief Jaarplanbrief Energietransitie 2025 (26 november 2024) hebben we u gemeld dat de woningcorporaties op dit moment geen verdere afspraken willen maken.

Activiteiten die we conform de programmabegroting 2024 niet meer zouden doen in 2024 Activiteiten die we in lijn met de programmabegroting 2024 hebben beëindigd in 2024 

Kantoren label C verplichting is nu onderdeel van reguliere handhavingstraject en daarmee geen apart traject meer.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024 

(Voorbereiden) besluitvorming deelname Stedin, verwacht besluit Q4 2024, besluit genomen geen deelname in Stedin zoals gemeld in raadsbrief Aandeelhouderschap Stedin (20 december 2023 ).

Activiteiten die we zouden blijven doen in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen Activiteiten bij doelstelling: aantal GWh opwek  We voeren de activiteiten uit het uitvoeringsprogramma RES1.0 uit en werken aan een herijking van RES voor besluitvorming medio 2025. In de raadsbrief Notitie reikwijdte en detailniveau plan-m.e.r. RES Herijking U16 & Regionaal uitvoeringsprogramma RES U16 (17 januari 2024) is de raad over de voortgang van de RES-Herijking geïnformeerd en bij de beleidsnota opwekgebieden schone energie is de inzet in de RES-Herijking voor Utrecht vastgelegd. Activiteiten die bijdragen aan o.a. de doelstelling: % duurzame warmte  Onderzoek en advisering bij de ontwikkeling van aquathermie bij gebiedsontwikkeling. In de stad hebben we in 2024 een aantal aquathermie- installaties gerealiseerd:  Ruimtelijke inpassing energie-infrastructuur boven en onder de grond: in 2024 hebben we een start gemaakt met de inpassing van de benodigde uitbreiding van de trafohuisjes in Utrecht raadsbrief (10 september 2024).  We onderzoeken de mogelijkheden voor een ontwikkelbedrijf : In de raadsbrief (Hernieuwde) Samenwerkingsovereenkomst 2024-2028 met Stedin (22 oktober 2024) is de raad geïnformeerd over de voorgang m.b.t. het zelf ontwikkelen van geothermie op Lage Weide en zonnepanelen op de Nedereindse Plas.

Activiteiten die bijdragen aan o.a. de doelstelling: % gebouwen zonder aardgasaansluiting  Werken aan de kaders voor het realiseren van publiek eigendom in warmtenetten. Over de stappen die we voor deze kaders aan het zetten zijn, is de raad geïnformeerd in raadsbrief Plan van aanpak publiek warmtebedrijf  Werken aan de kaders voor uitbreiding van of nieuwe warmtenetten. In de Raadsbrief warmtesystemen nieuwbouw (26 april 2024) en raadsbrief Impuls Besparen, Buurtaanpak aardgasvrij en Voortgang aanpak koopkracht- en energiecrisis (28 oktober 2024) is de raad over de toepassingen in de nieuwbouw geïnformeerd. Activiteiten bij doelstelling: Verandering energieverbruik gebouwde omgeving t.o.v. 2020.  We geven uitvoering aan Programma energie besparen gebouwde omgeving. Dit programma richt zich op verschillende doelgroepen in de stad. Onderdeel van dit programma is het tegengaan van energiearmoede ( raadsbrief Impuls Besparen, Buurtaanpak aardgasvrij en Voortgang aanpak koopkracht- en energiecrisis 28 oktober 2024).  Werken aan de verduurzaming van het bestaande warmtenet door het toevoegen van duurzame bronnen en opslag en het verbeteren van de efficiëntie door te zoeken naar mogelijkheden om de retourtemperatuur te verlagen/betere uitkoeling te realiseren en de aanvoertemperatuur te verlagen.

Eneco voert op dit moment pilots in regiogemeenten uit: met de resultaten uit deze pilots kijken we samen met Eneco waar dit in Utrecht ook kan worden toegepast. 64

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024 

 

In alle clusters van blok 1 is gestart met de buurtaanpak aardgasvrij en onderzoek naar de warmte-alternatieven. We hebben u in raadsbrief Impuls Besparen, Buurtaanpak aardgasvrij en Voortgang aanpak koopkracht- en energiecrisis (28 oktober 2024) geïnformeerd dat de focus in de buurtaanpak naar aardgasvrij-ready is verschoven totdat de condities voor collectieve warmtenetten zijn verbeterd. We zetten in deze buurten met onze aanpak op energie besparen in met zowel de middelen die hiervoor begroot zijn in 2025 (raadsbrief 1 november 2024) als de middelen die we daarvoor vanuit het Rijk beschikbaar hebben. Bodemenergiebeleid: Dit beleid wordt als onderdeel opgenomen in de beleidsnota warmte (Q2 2025) en het warmteprogramma (Q4 2025). We zoeken naar aansluiting van energieaanbod op energievraag, ook voor grootschalige opwekprojecten. Nu de beleidsnota is vastgesteld, onderzoeken we in 2025 hoe we hier invulling aangeven.

Financiën 1: Energieverbruik Actuele Nominale Actuele Verschil begroting Realisatie begroting begroting Realisatie actueel/ 2023 2023 2024 2024 2024 realisatie

x € 1.000 Actuele begroting 2025

Baten

8.790

5.789

7.063

6.532

-531

6.346

Lasten

17.175

14.441

11.845

18.439

17.907

531

16.623

Saldo baten en lasten

-8.385

-8.653

-11.845

-11.375

-10.276

Onttrekking reserves

572

675

100

Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

3.970

-3.398

675

100

-11.783

-12.051

-11.170

-10.700

-10.176

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele begroting 2024 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen Baten Voor de specifieke uitkering Energiearmoede en Nationaal Isolatieprogramma zijn minder middelen ingezet ter dekking van de lasten, zie toelichting lasten. Overige baten Lasten Vanuit de specifieke uitkering Energiearmoede en Nationaal Isolatieprogramma zijn minder middelen besteed doordat er onder de regeling versneld verbeteren isolatie sociale huurwoningen (EFG labels) aanvragen zijn afgewezen. De regeling bleek te complex ingericht en hierdoor onvoldoende toepasbaar op een aantal aanvragen. Overige lasten

Bedrag

I/S

-531 -489

-42 531 489

Risico

Maatregel

Netcongestie (teruglevering) In RESU16 verband wordt samen met Doordat er steeds meer energie opgewekt is, is een Stedin naar een programmering van netcongestieproblematiek in de regio Utrecht opwekprojecten gekeken in relatie met de ontstaan. Hierdoor kunnen we (grote) opwekinvesteringen die worden gedaan in het projecten (zon op dak, zonnevelden en wind) mogelijk oplossen van de knelpunten in het niet tijdig aansluiten op het net met als gevolg dat we elektriciteitsnetwerk. De gemeente zelf kijkt minder duurzame elektriciteit of we met maatregelen zoals slimme opslag kunnen opwekken. of het stimuleren van oplossingen ‘achter de meter’ de belasting op het net kunnen verminderen. De Utrechtse Energy Board waar de Netcongestie (afname) gemeente lid van is neemt een pakket van Verslechtering van congestiesituatie Utrecht zit op dit moment in congestiefase 1, waarin maatregelen om verslechtering van de geen nieuwe grootverbruikaansluitingen mogelijk zijn. congestiesituatie te voorkomen. De Zonder ingrijpende maatregelen gaat Utrecht in 2025 onorthodoxe maatregelen en uitbreiding van het elektriciteitsnet zijn in uitvoering naar congestiefase 2, waarin ook geen nieuwe (raadsbrief 6 december). Afhankelijk van de kleinverbruikaansluitingen mogelijk zijn.

Dit zou voortgang van de uitbreidingen, voortgang betekenen dat alle nieuwe ontwikkelingen die een van de maatregelen en autonome stroomaansluiting nodig hebben op een wachtlijst komen: naast grootverbruikaansluitingen voor opwek ontwikkelingen zoals de elektrificering van de stad beoordelen netbeheerders en het en afname ook kleinverbruikaansluitingen voor woningen, winkels, warmtepompen en laadpalen. Dit Rijk in 2025 opnieuw of een wachtlijst voor kleinverbruik nodig is. In aanvulling hierop heeft grote gevolgen voor de ontwikkeling en heeft de gemeente een projectdirecteur verduurzaming van de stad. noodmaatregelen netcongestie aangesteld, met de opdracht verdere verslechtering van de congestiesituatie te voorkomen en de gemeente voor te bereiden op de situatie dat het toch gebeurt. Maatschappelijke ontwikkelingen In 2022 en begin 2023 zorgde de stijging van de energieprijzen bij bewoners en bedrijven voor veel urgentie om te verduurzamen. Nu de energieprijzen weer gedaald zijn, zien we dat ook terug in een dalende behoefte aan advies en het gedaalde aantal maatregelen om energie te besparen.

We blijven met communicatiecampagnes en proactieve acties de urgentie van energie besparen bij de Utrechtse bewoners en (maatschappelijk) ondernemers voor het voetlicht brengen en gidsen hen bij het zetten van stappen. We zorgen voor continuïteit in het aanbod van de Gemeente Utrecht om bewoners en ondernemers te helpen energie te besparen en schalen op wanneer de vraag aantrekt.

Vertraging of ongunstige aanpassingen in de In G4 en VNG-verband benadrukken we een wetgeving Vertraging of ongunstige besluitvorming spoedige behandeling van het wetsvoorstel over het wetsvoorstel collectieve warmte, regelgeving collectieve warmte en kijken we mee op de milieunormen en wind. Wanneer het Rijk kaders en uitwerking van de milieunormen wind op regelgeving niet wil aanpassen om tot een betaalbaar land. We dringen aan op een landelijke warmte-alternatief voor het merendeel van de oplossing om tot een betaalbaar warmtebewoners te komen. alternatief te komen. We verzoeken om bij de uitwerking van de voorkeursvolgorde zon op land door de provincie mee te mogen kijken. Door onzekerheden in wet- en regelgeving en de beschikbaarheid van onvoldoende rijksmiddelen zit het maken van afspraken over een duurzaam warmtealternatief in de buurtaanpak met warmtebedrijf Eneco in een impasse.

Naast het aandringen op spoedige behandeling van de wetten en het beschikbaar stellen van voldoende rijksmiddelen kijken we naar alternatieve scenario's voor een aanpak in OvervechtNoord en de overige buurten waar een bestaand warmtenet van Eneco ligt.

Er is schaarste voor personeel op de arbeidsmarkt voor de energietransitie. Dit kan consequenties hebben voor de uitvoering van de energietransitie.

Een aantal stappen zijn gezet om aan de schaarste op de arbeidsmarkt voor energietransitie te werken (raadsbrief 14 mei 2024). Samen met partners zijn nieuwe ideeën voor deze arbeidsmarkt opgehaald. Die worden de komende tijd met een kwartiermaker verder uitgewerkt.

Er is beperkte fysieke ruimte voor alle Bij concrete initiatieven maken we een maatschappelijke opgave 's waaronder integrale gebiedsafweging tussen de Energietransitie (ruimte nodig voor hoog- en opgaven uit de RSU middenspanningstations, bronnen zoals wind, zon en geothermie en opslag van energie).

Investeringen Niet van toepassing voor dit programma.

Verbonden partijen Omschrijving

Doel

WKO Merwede B.V.

Het exploiteren van de Energieinstallatie voor het leveren van warmte en koude ten behoeve van Project Merwede.

x € 1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 73

Zie voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen

Subsidies x €1.000

Doelstelling

Omschrijving

Doelstelling 1: Energieverbruik gebouwde omgeving 2050 Woningcorporaties worden gesubsidieerd voor het Aanpak versneld energetisch verbeteren nemen van energiebesparende maatregelen, ter sociale huurwoningen vermindering van de energielasten van huurders Regeling voor duurzaamheidsleningen voor Duurzaamheidsleningen grondgebonden woningen Duurzame monumentenadviezen Energieadvies en Trajectbegeleiding Energieloket Zakelijk Maatschappelijk Vastgoed Energieverbruik Maatschappelijk Vastgoed Pilot Isolatieaanpak kleine VVE's

Samen Verduurzamen Stimuleringslening kleine VvE's Subsidie samen verduurzamen Verduurzamingsmaatregelen MKBondernemingen Totaal doelstelling 1

Duurzame monumentenadviezen Energieadvies en Trajectbegeleiding voor grondgebonden woningen. Verduurzaming zakelijk en maatschappelijk vastgoed in Utrecht Bijdrage voor energiebesparende maatregelen van kleine VvE's Mogelijk maken duurzame investeringen in panden van maatschappelijke instellingen Pilot Isolatieaanpak kleine VVE's Het stimuleren van een collectieve aanpak voor energiemaatregelen bij particuliere bestaande woningen. Stimuleringslening kleine VvE's Het stimuleren van een collectieve aanpak voor energiemaatregelen bij particuliere woningen energievouchers verduurzamingsmaatregelen voor MKB-ondernemingen

Totaal Klimaatvriendelijke stad

Begroting

Realisatie

Verschil

1.900

6.000

2.740

3.260

102

125

110

165

480

2.000

413

1.587

900

11.777

3.443

8.334

11.777

3.443

8.334

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies. 69

Duurzame bereikbaarheid Programma overzicht We geven voorrang aan gezonde en schone manieren van verplaatsen en creëren zo meer leefruimte. Portefeuillehouder(s): Senna Maatoug, Eva Oosters Financiën programma x € 1.000 Actuele Nominale Actuele Verschil Actuele begroting Realisatie begroting begroting Realisatie actueel/ begroting 2023 2023 2024 2024 2024 realisatie 2025 Baten 74.558 73.599 77.290 82.289 84.882 2.593 110.578 Lasten 66.182 60.083 79.334 71.483 68.813 2.670 93.704 Saldo baten en lasten 8.377 13.516 -2.044 10.805 16.068 5.263 16.874 Onttrekking reserves 10.600 7.727 13.285 56.173 56.389 217 9.829 Toevoeging reserves 26.230 27.915 15.041 21.065 27.345 -6.279 23.731 Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves -15.629 -20.188 -1.756 35.107 29.045 -6.062 -13.901 Totaal -7.253 -6.671 -3.800 45.912 45.113 -799 2.972 De baten in dit programma zijn 84,9 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit:  Provinciale subsidies voor investeringsprojecten Duurzame vervoersmiddelen (2,8 miljoen euro)  Inkomsten fietsparkeren (1,5 miljoen euro)  Inkomsten autoparkeren (79,3 miljoen euro )  Baten voor de deelopgave Anders Reizen (1,3 miljoen euro) De lasten in dit programma zijn 68,8 miljoen euro.

Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit:  Personele lasten en uitvoeringskosten van wettelijke en reguliere (beleids)taken (12,6 miljoen euro)  Uitgaven voor 2024 voor het realiseren van meerjarige investeringsprojecten OV, Auto, Fiets en Verkeersveiligheid (12,4 miljoen euro)  Lasten autoparkeren (27,5 miljoen euro)  Lasten fietsparkeren (12,0 miljoen euro)  Lasten voor de deelopgave Anders Reizen (4,30 miljoen euro) In dit programma is in 2024 56,4 miljoen euro onttrokken en 27,4 miljoen euro toegevoegd aan de reserves. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in de Jaarrekening.

Doelstellingen Doelstelling 1: Duurzame vervoersmiddelen Toename van het aandeel duurzame, gezonde en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen. Wat hebben we bereikt in 2024? Wij lopen op schema met het realiseren van het hoofdfietsroutenetwerk en fietsroutes om het centrum heen. Voor de realisatie van een aantal doorfietsroutes lopen we wel achter op schema als gevolg van vertraging in de planvorming (Utrecht-Hilversum, Utrecht-Amersfoort en Houten-Lage Weide). De vertraging is ontstaan door benodigde nadere afstemming met de omgeving en door een tekort aan capaciteit. Verder hebben we in 2024 gewerkt aan de voetgangersaanpak die gaat bijdragen aan de verbetering van de positie van de voetganger en het stap voor stap bouwen aan het voetgangersnetwerk. In 2024 werkten we aan de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma Goederenvervoer 2023-2026 om goederenvervoer duurzamer en efficiënter te maken, we liggen daarvoor op schema. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Mobiliteitsplan

2021

Luchtkwaliteitsbeleid en uitvoeringsprogramma 'Utrecht kiest voor gezonde lucht’

2020

Utrecht wil een stad zijn waarin gezondheid en leefbaarheid voorop staan. Daarom geven we voorrang aan duurzame vervoermiddelen. Duurzame vervoersmiddelen nemen minder ruimte in beslag. Daardoor is er meer ruimte voor groen en plekken om te spelen. Ook zorgen duurzame vervoermiddelen voor minder geluidsoverlast, minder uitstoot, minder drukte en voor minder ongelukken. We verwachten dat de stad groeit van ruim 350.000 inwoners in 2021 naar ruim 450.000 inwoners in 2040. Voor een gezonde groei van de stad is het nodig om de mobiliteit anders te organiseren. Mobiliteit betekent ‘hoe we ons kunnen bewegen’, het gaat over hoe we ons verplaatsen van de ene plek naar de andere plek in de stad. De gemeente wil dat onze stad aantrekkelijk en bereikbaar is voor iedereen. Het doel van het luchtkwaliteitsbeleid is om snel gezondheidswinst te bereiken door maatregelen te nemen die de luchtkwaliteit verbeteren. We werken voortdurend aan de verbetering van de luchtkwaliteit en willen de WHO-advieswaarden-2005 voor luchtkwaliteit versneld halen. We zoeken daarbij naar een balans tussen onze maatregelen en de draagkracht van bewoners en ondernemers. De maatregelen betreffen milieuzonering, 71

Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting verbieden van de meest vervuilende mobiele (bouw)werktuigen, terugdringen van emissies veroorzaakt door houtstook en het verplaatsen van snorfietsen naar de rijbaan op een samenhangend netwerk van wegen.

Indicator % verplaatsingen binnen, van en naar de gemeente Utrecht dat lopend wordt gedaan.

Nul meting

Doelstelling Realisatie 2023 2023

Doelstelling Realisatie 2024 2024

Stop licht

Doelstelling 2025

13% (2018)

20%

18%

21%

% verplaatsingen binnen, van en naar de gemeente Utrecht dat fietsend wordt gedaan.

29% (2018)

29%

28%

29%

% verplaatsingen binnen, van en naar de gemeente Utrecht dat met het ov wordt gedaan.

20% (2018)

14%

17%

15%

% verplaatsingen binnen, van en naar de gemeente Utrecht dat met de auto wordt gedaan.

36% (2018)

35%

34%

*Uitgebreidere informatie over indicatoren die betrekking hebben op deze doelstelling is te vinden in: Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen Beleid en Strategie Mobiliteit Actualisatie en uitwerking van beleid en strategie OV. Vanuit de volgende aanpak:  Principes OV-Alliantie;  Gebiedsuitwerking U-link en U-liner;  Ontsluitingsconcept Merwedekanaalzone ;  Faseringsconcept wiel-met-spaken.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024 Beleid en Strategie Mobiliteit We hebben de mijlpaal Q4 2024 voor de klimaatvisie niet gehaald. Voor de klimaatvisie zijn de mobiliteitsambities voor CO2 reductie uitgewerkt. Die is echter nog niet vastgesteld door de raad. De klimaatvisie stelt de gemeentelijke ambitie met betrekking tot klimaat vast en geeft richting aan de te nemen maatregelen. Ook die van Mobiliteit. Hier kunnen we dus niet op vooruit lopen. In de loop van 2025 wordt de definitieve planning van de klimaatvisie bekend. Activiteiten die we conform de programmabegroting 2024 niet meer zouden doen in 2024 Activiteiten die we in lijn met de programmabegroting 2024 hebben beëindigd in 2024  Uitvoering update fietsbewegwijzering;  Nieuwe verkeerslichten waren in 2024 niet meer standaard een volledig intelligent verkeerslicht (iVRI), maar iVRI ready. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024  Niet van toepassing.

Activiteiten die we zouden blijven doen in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen Beleid en Strategie Mobiliteit  Intensiveren van de wettelijke en reguliere taken zoals mobiliteitsadvisering in de wijk, monitoring/onderzoek -onder andere monitor mobiliteitsplan- en de minder hinder aanpak.  Voor de gebiedsgewijze uitwerking van het Mobiliteitsplan hebben we een bijdrage geleverd aan de omgevingsvisie Overvecht. Daarnaast zijn we gestart met een netwerkstudie in Vleuten (rondom de Europaweg) en De Meern (rondom de Meernbrug) .  We hebben gewerkt aan de voorbereiding van mobiliteitsprojecten voor de versnelling van de woningbouw noordwest en zuidwest in de komende drie tot vijf jaar, die opgenomen zijn in de versnellingsafspraken met het Rijk. Fiets en Voetganger  We hebben gewerkt aan het verbeteren en uitbreiden van het fietsnetwerk en het wegwerken van tekort aan fietsenstallingen op Utrecht CS en in en om de binnenstad en fietsenrekken.  De fietsverbinding Boorstraat: gewerkt aan het functioneel ontwerp voor de fietsverbinding en de openbare ruimte, zie ook de raadsbrief.  In 2024 werkten we de variantenstudie voor de Dom tot Damroute (incl. de Demkabrug) uit om tot een voorkeursalternatief te komen.

 Gewerkt aan de planontwikkeling en uitvoering van verschillende regionale, stedelijke- en doorfietsverbindingen ( o.a. doorfietsroute USP-Veenendaal, Jutfaseweg, Archimedeslaan en Fietsroute Om de Noord).  Gestart met het voorbereiden van het aanpakken van knelpunten op het voetgangersnetwerk en het verbeteren van de kwaliteit van de voetgangersinfrastructuur, bijvoorbeeld door het verbeteren van de looproutes naar OV-haltes. OV en Auto  Wij hebben gewerkt aan uitvoeringsprojecten voor de verbetering van het openbaar vervoer, daaronder vallen: o het verbeteren van de toegankelijkheid van 15 bushaltes; o het uitvoeren van doorstromingsmaatregelen OV;

o het doorvoeren van aanpassingen als gevolg van Vervoerplan 2024; o het uitvoeren van de no regret-maatregelen voor het openbaar vervoer.  We zij in 2024 gestart met de uitvoering van de herinrichting van de Amsterdamsestraatweg en Europalaan-Noord en de 1e fase Linschotensingel.  In 2024 hebben we de Kanaalstraat opgeleverd. Goederenvervoer  Uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsprogramma bouwlogistiek om het aantal logistieke bewegingen van en naar bouwplaatsen te verminderen en daarvoor een BLVC-kader (Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie) opgesteld.  Gestart met de voorbereidingen voor de aanleg van de eerste stadshalte (overslaglocaties waterweg in centrum) om meer goederenvervoer over water te faciliteren.  In uitvoering gebracht van datagedreven pilots als dynamische venstertijden en multifunctionele laad/los zones. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024 Beleid en Strategie Mobiliteit  Het Voorkeursalternatief van de MIRT-Verkenning en -Onderzoek van het OV-concept “Wiel met Spaken” is in 2024 niet vastgesteld. Er was namelijk niet een variant met voldoende doelbereik die paste binnen het beschikbare budget. Daarom voeren we in 2025 een verdiepende studie uit.

Fiets en Voetganger  We lopen achter op de realisatie van een aantal doorfietsroutes door vertraging in de planvorming (Utrecht-Hilversum, Utrecht-Amersfoort en Houten-Lage Weide). De vertraging is ontstaan door nadere afstemming met de omgeving en door een tekort aan capaciteit. OV en Auto  De afronding van de werkzaamheden aan het laatste deel van de Westelijke Stadsboulevard is vertraagd vanwege met name een bezwaarprocedure tegen het vellen van bomen. We ronden het werk af in 2025.  De realisatie van de bestemming/knip Catharijnesingel is vertraagd, omdat we nader hebben afgestemd met stakeholders, zie de raadsbrief.  De uitvoering van de Socrateslaan is niet in het najaar van 2024 gestart als gevolg van vertraging van de werkzaamheden van de nutsbedrijven en door maatregelen om de hinder te beperken, zie de raadsbrief. De uitvoering zal nu starten in het voorjaar 2025.  De herinrichting van de Damstraat is vertraagd vanwege problemen met het grondwater en nutswerkzaamheden aan Lombokplein. In 2025 starten we met de uitvoering.  Het voorlopig ontwerp van de HOV-verbinding Europalaan Zuid is niet afgerond in 2024, dit ronden we af in 2025. Waarna we starten met de voorbereiding en realisatie. Financiën 1: Duurzame vervoersmiddelen Actuele Nominale Actuele Verschil begroting Realisatie begroting begroting Realisatie actueel/ 2023 2023 2024 2024 2024 realisatie

x € 1.000 Actuele begroting 2025

Baten

3.751

3.977

2.796

3.212

2.613

-599

19.734

Lasten

21.278

17.527

32.524

23.922

21.841

2.081

39.581

Saldo baten en lasten

-17.527

-13.551

-29.728

-20.710

-19.228

1.482

-19.847

Onttrekking reserves

4.985

2.571

9.509

18.627

16.620

-2.007

8.280

Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

19.854

20.740

15.041

20.010

20.182

-173

22.043

-14.869

-18.169

-5.533

-1.382

-3.562

-2.180

-13.763

-32.396

-31.720

-35.260

-22.093

-22.791

-698

-33.610 74

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele begroting 2024 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen Baten 04-1-1 Groei aandeel duurzame vervoersmiddelen Vanuit het samenwerkingsverband UNED zijn baten ontvangen op basis van de verrekening van de bijdragen die iedere deelnemer inlegt. Daarnaast zijn er baten ontvangen ten behoeve van NOVEX, waar ook lasten tegenover staan. In 2023 zijn de vooruit ontvangen bijdragen van het samenwerkingsverband voor de ontwikkeling van verkeers -en vervoersmodellen niet gereserveerd. Dat is in 2024 gecorrigeerd. 04-1-1-1 Uitvoeren maatregelen fiets en voetganger Door vertraging in de uitvoering van projecten zijn in 2024 minder subsidies verantwoord dan begroot en worden de bedragen doorgeschoven naar 2025. 04-1-1-2 Uitvoeren maatregelen gebruik openbaar vervoer. Voor de projecten toegankelijke bushaltes en OV-infrastructuur zijn de gemaakte kosten lager uitgevallen dan oorspronkelijk begroot. Hierdoor is er ook minder subsidie ontvangen. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij de lasten. Overige baten Lasten 04-1-1 Groei aandeel duurzame vervoersmiddelen Hogere lasten werkzaamheden voor het samenwerkingsverband UNED (zie baten). De centralisatie van werkzaamheden bij de afdeling Mobiliteit heeft in de beginfase extra lasten met zich meegebracht.

04-1-1-1 Uitvoeren maatregelen fiets en voetganger De begrote uitgaven voor de uitvoering van meerjarige projecten zijn niet volledig besteed. Dit zijn met name de projecten: verbeteren Rutherford/Isotopenweg, de Boorstraattunnel en de Nicolaas Beetsstraat. Het niet-benutte budget verschuift naar 2025 en verder. 04-1-1-2 Uitvoeren maatregelen gebruik openbaar vervoer We werken verder aan maatregelen ter verbetering van de kwaliteit van de taxibranche, waaronder een onderzoek naar de juridische mogelijkheden. De lasten voor deze maatregelen worden deels in 2025 gemaakt. Bij het project voor toegankelijke bushaltes is een deel van de geplande werkzaamheden (oa bushalte bij Nieuwe Defensie) doorgeschoven naar 2025. Hierdoor blijven de lasten in 2024 lager dan verwacht. Voor het project Ooster-/Westerkade en Ledig Erf is extra budget opgenomen in het Meerjaren Perspectief Ruimte 2024 en zijn de middelen onterecht volledig begroot voor 2024. Deze middelen zijn nodig voor 2025 en verder. Overige Lasten Reserves

Bedrag

I/S

-599 345

-321

-337

-475

189 2.081

-325

-338

1.511

475

970

-302 -2.180

x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

Onttrekkingen Duurzaam vervoer De lagere uitgaven bij de uitvoering van projecten, zorgen voor een lagere onttrekking aan de investeringsreserve bereikbaarheid. Overige onttrekkingen reserves

-2.007

Toevoegingen Duurzaam vervoer Omdat een kostenverrekening binnen het project NRU is doorgeschoven naar 2025 wordt minder gestort in de materiële vaste activa reserve dan begroot. Lagere storting in de materiële vaste activa reserve leidt tot een hogere storting in de reserve bereikbaarheid dan begroot. Lagere uitgaven in 2024 zorgen bij de uitvoering van te activeren projecten voor een hogere storting in de investeringsreserve bereikbaarheid. Overige toevoegingen reserves

-173

I/S

-1.984

-23

1.016

962

-2.151

Doelstelling 2: Mobiliteitsgedrag Mobiliteitsgedrag dat bijdraagt aan een gezonde en leefbare stad. Wat hebben we bereikt in 2024? Wij liggen op schema met het wegwerken van de tekorten aan fietsparkeerplekken op de stations, de binnenstad en de vooroorlogse wijken. Voor het autoparkeren hebben we ten minste 191 parkeerplekken omgevormd naar ruimte voor groen, fiets en verblijf. De realisatie loopt wel achter op het doel: nog niet alle omgevormde plekken zijn verwerkt in de cijfers en we zijn voor de realisatie afhankelijk van de vraag vanuit inwoners en van kansen binnen ruimtelijke projecten. Wat betreft de uitbreiding van het betaald parkeerareaal lopen we ook achter op schema als gevolg van een jaarlijkse variatie in het werkelijk aantal toegevoegde betaald parkeerplaatsen. Zo zijn er in 2023 minder parkeerplaatsen toegevoegd aan het betaalde areaal terwijl de doelstelling wel hetzelfde is gebleven voor 2024. Voor mobiliteitsmanagement, verkeersmanagement en Smart Mobility liggen we op schema. We hebben verder invulling gegeven aan het bevorderen van duurzame mobiliteit en het uitwerken van de ambities (uit het Mobiliteitsplan 2040) op het gebied van Dynamisch Verkeersmanagement (DVM). Daarnaast hebben we pilots voor het spreiden van fietsstromen, intelligente toegang en slim laden -en lossen in uitvoering.

Wat betreft Deelmobiliteit: het aantal deelfietsen bleef gelijk, het aantal deelauto’s nam licht af in 2024. Deelauto aanbieders gebruikten 2024 om de bestaande vloot deelauto’s te optimaliseren en slecht renderende deelauto’s weg te halen. Over de gehele linie zien we wederom dat aanwezige modaliteiten intensiever gebruikt werden dan voorgaande jaren. Eind 2024 ging Cargoroo failliet en haalde daarom de deelbakfietsen van de straat. We werken aan een terugkeer van het deelbakfietsaanbod in Utrecht.

Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Mobiliteitsplan

2021

Parkeervisie

2021

Utrecht wil een stad zijn waarin gezondheid en leefbaarheid voorop staan. Daarom geven we voorrang aan duurzame vervoermiddelen. Duurzame vervoermiddelen nemen minder ruimte in beslag. Daardoor is er meer ruimte voor groen en plekken om te spelen. Ook zorgen duurzame vervoermiddelen voor minder geluidsoverlast, minder uitstoot, minder drukte en minder ongelukken. We verwachten dat de stad groeit van ruim 350.000 inwoners in 2021 naar ruim 450.000 inwoners in 2040. Voor een gezonde groei van de stad is het nodig om de mobiliteit anders te organiseren. Mobiliteit betekent ‘hoe we ons kunnen bewegen’, het gaat over hoe we ons verplaatsen van de ene plek naar de andere plek in de stad. De gemeente wil dat onze stad aantrekkelijk en bereikbaar is voor iedereen. Parkeren is een belangrijk onderdeel van het verkeersbeleid en is onmisbaar in het streven naar een gezonde, aantrekkelijke en bereikbare stad. Ons parkeerbeleid staat in de nieuwe parkeervisie. De doelen hierin zijn:  Bereikbaarheid van en binnen de stad behouden;  Kwaliteitsslag openbare ruimte;  Stimuleren gezonde en duurzame vormen van mobiliteit;  Rechtvaardige verdeling van de schaarse parkeerruimte.

Indicator Aantal fietsen dat buiten een fietsparkeervoorziening staat in binnenstad Aantal fietsen dat buiten een

Nul meting

Doelstelling Realisatie 2023 2023

Doelstelling Realisatie 2024 2024

Stop licht

Doelstelling 2025

7.100 (2018)

7.100

8615

6.700

5983

6.300

1.600 (2018)

1.600

1190

1.200

1024

800

Indicator fietsparkeervoorziening staat in stationsgebied % (zeer) tevreden inwoners over de stallingen in de binnenstad

Nul meting

Doelstelling Realisatie 2023 2023

Doelstelling Realisatie 2024 2024

Stop licht

Doelstelling 2025

73% (2014)

79%

80%

% (zeer) tevreden inwoners over de stallingen bij Utrecht Centraal Station

70% (2014)

88%

82%

89%

Aandeel huishoudens zonder auto.

32% (2021)

33%

36%

34%

32% (2017)

26%

22%

20%

21%

20%

31%

27%

38%

32%

44%

1126

191

1126

17% (2021)

20%

26%

32%

Gemiddeld aandeel gebiedsvreemd verkeer op de invalsroutes Parkeerareaal op straat waar sprake is van betaald parkeren (% van het totale aantal parkeerplaatsen op straat) Aantal parkeerplekken omgevormd naar ruimte voor groen, fiets en verblijf % huishoudens dat gebruik maakt van deelmobiliteit.

*Uitgebreidere informatie over indicatoren die betrekking hebben op deze doelstelling is te vinden in: Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen Parkeren  We hebben gewerkt aan de introductie van een parkeerproduct voor scholen.  We hebben in 2024 ook gewerkt aan een regeling voor de tegemoetkoming in parkeerkosten voor bewoners met een laag inkomen. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024 Parkeren  We hebben gewerkt aan het uitwerken van het beleid en producten voor het stimuleren van parkeren in de gemeentelijke parkeergarages in plaats van de openbare ruimte. Deze activiteit is nog niet gereed omdat deze samenhangt met een onderzoek dat we in 2025 uitvoeren naar de benutting van deze parkeergarages.  Het onderzoek naar mogelijkheden om te handhaven op de aangewezen parkeerplekken met bijzondere bestemming in de openbare parkeergarages is ook nog niet gereed. Dit onderzoek

hangt eveneens samen met het inzichtelijk maken van het gebruik en benutting van de gemeentelijke parkeergarages en ronden we ook af in 2025. Activiteiten die we conform de programmabegroting 2024 niet meer zouden doen in 2024  Niet van toepassing. Activiteiten die we zouden blijven doen in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen Parkeren  We hebben producten ontwikkeld voor het parkeren in parkeerhubs voor bewoners en bezoekers, zoals het Parkeren op Afstand (PoA).  Betaald parkeren ingevoerd in 8 gebieden: Transwijk, Voordorp, Woonboulevard, Tuindorp, Ondiep, Hoogstraat, Aziëlaan (flats) en Hoograven Noord . Er zijn in totaal 6.853 parkeerplaatsen toegevoegd aan het gebied met betaald parkeren.  In het kader van de integrale aanpak minstens 191 parkeerplaatsen opgeheven om ruimte te maken voor andere bestemmingen zoals groen, speelruimte en fietsparkeren.  We hebben op basis van het onderzoek acties bepaald voor het aanpassen van de ligging van de bestaande algemene gehandicaptenparkeerplaatsen in de binnenstad. Mobiliteitsmanagement  We voerden ons mobiliteitsmanagement uit via het regionale samenwerkingsverband Goedopweg, looptijd 2019 t/m 2024 en hebben een vervolgplan voor de periode 2025 – 2029 gemaakt.

Verkeersmanagement  We hebben Dynamische Verkeersmaatregelen (DVM) voorbereid bij de volgende projecten: Westelijke Stadsboulevard en Utrecht Zuidwest.  We hebben de regionale samenwerking gecontinueerd voor multimodaal verkeersmanagement.  Nieuwe, of te vervangen, verkeerslichten hebben we alleen uitgevoerd als iVRI-ready. Deelmobiliteit  We hebben uitvoering gegeven aan de kortetermijnmaatregelen uit het Plan van Aanpak Deelmobiliteit (2022-2024) en diverse resultaten geboekt ( o.a. realisatie van 4 nieuwe buurten wijkhubs, inzet van Probeerafspraak, Probeertegoed, Blij dat ik deel Campagne). Smart Mobility  Gestart met de uitvoering van 3 Smart Mobility pilots op het gebied van slim laden & lossen, intelligente toegang en spreiden van fietsdrukte.  In 2024 is voor het project digitalisering mobiliteitsdata (data top 15) de samenwerking binnen het Regionaal Datateam bestendigd en is in UVVB verband afgesproken deze samenwerking structureel te continueren. Fietsparkeren  We hebben een aanvraagloket fietsparkeervoorzieningen opgericht.  De plannen verder uitgewerkt voor nieuwe gebouwde fietsenstallingen Jaarbeurspleingebouw, Dubbele Knoopstalling, Vaartsche Rijn en Hoog Catharijne (P1 en P4).  We werkten verder aan plannen voor uitbreiding fietsenparkeerplekken bij stations Overvecht, Zuilen, Lunetten, Leidsche Rijn Centrum en Vleuten.

 De aanpak uitgewerkt voor meer en betere fietsparkeerplekken in de binnenstad en in vooroorlogse wijken, en voor op te heffen autoparkeerplekken. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024 Parkeren We hebben minder betaald parkeerareaal toegevoegd dan gepland. Dit is een gevolg van een variatie in het werkelijk aantal toegevoegde betaald parkeerplaatsen per jaar. In 2023 zijn er zo minder parkeerplaatsen toegevoegd aan het betaalde areaal terwijl de doelstelling wel hetzelfde is gebleven voor 2024. 79

Financiën 2: Mobiliteitsgedrag Actuele Nominale Actuele Verschil begroting Realisatie begroting begroting Realisatie actueel/ 2023 2023 2024 2024 2024 realisatie

x € 1.000 Actuele begroting 2025

Baten

69.791

69.392

74.494

79.031

82.049

3.019

90.844

Lasten

41.670

39.540

43.479

44.903

43.753

1.150

52.149

Saldo baten en lasten

28.120

29.852

31.016

34.128

38.296

4.168

38.695

Onttrekking reserves

5.583

4.628

3.744

37.479

39.137

1.659

1.494

Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

5.368

6.240

298

6.136

-5.838

238

215

-1.612

3.744

37.181

33.001

-4.180

1.256

28.335

28.240

34.759

71.309

71.297

-11

39.950

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele begroting 2024 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen Baten 04-1-2-2 Uitvoeren maatregelen autoparkeren Openbare garages en P+R’s hebben meer opgeleverd dan begroot. Er was een toename van de gemiddelde parkeerduur. Daarnaast zijn er incidentele opbrengsten in verband met uitrijkaarten 2022 en 2023 en de Springweggarage. Lagere inkomsten straatparkeren. We zien een daling van de gemiddelde parkeerduur. Meer naheffingen bij straatparkeren door een daling van de betalingsbereidheid. Overige saldo straatparkeren (met name lagere opbrengsten uit parkeervergunningen). 04-1-2-3 Uitvoeren maatregelen mobiliteits -en verkeersmanagement Door de complexe uitvoering van het project Slimme kruisingen zijn er minder subsidieopbrengsten van de Provincie dan waar in de begroting van was uitgegaan. Zie ook lasten. Er zijn middelen ontvangen voor het uitvoeren van het Klimaatakkoord (CDOKE). Deze zijn niet begroot. Hier staan lasten tegenover. De gemeente Utrecht werkt samen met de Provincie aan deelmobiliteit hubs. Er is subsidie ontvangen voor een deel van de gemaakte kosten. De Provincie is de inhuurcentrale voor Goedopweg. In 2024 is incidenteel zowel de inhuur van een aantal medewerkers van Goedopweg als de hubs en de Scholen-en wijkaanpak doorbelast aan de Provincie.

Aan de voorkant was hier geen rekening mee gehouden. Overige baten Lasten 04-1-2-2 Uitvoeren maatregelen autoparkeren

Bedrag

I/S

3.019 2.952

-1.500

1.054

-492

-328

274

217

443

399 1.150

x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

Door latere oplevering van een aantal projecten (waaronder Herstel Berlijnplein en Springweggarage) zijn de kapitaallasten in 2024 lager dan begroot. Daarnaast is door de stelselwijziging om bij afgesloten investeringen pas per 1-1 van het jaar volgend op ingebruikname af te gaan schrijven (besloten bij de Voorjaarsnota 2024), een incidenteel voordeel op de kapitaallasten in 2024 ontstaan bij o.a. investeringen in parkeerautomaten. Lagere personele lasten o.a. doordat de bezetting van de vijfde scanauto later is ingevuld Op basis van het geactualiseerde Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) Bereikbaarheid is gebleken dat het saldo in de voorziening VGU onderhoud Bereikbaarheid niet toereikend is voor de komende meerjarenperiode. Om aan de richtlijnen vanuit het BBV te voldoen, is een aanvullende dotatie van € 648.879 bepaald voor de jaren 2024 t/m 2027 04-1-2-3 Uitvoeren maatregelen mobiliteits -en verkeersmanagement Vanwege de complexiteit van het project Slimme Kruisingen is 2 jaar geleden besloten pas op de plaats te maken en de inzet op dit project te verminderen. Dit is in voortgangsrapportages aan de raad gemeld. De kosten voor Goedopweg Korte Termijn Aanpak (KTA) zijn lager uitgevallen dan begroot. De resterende middelen worden ingezet voor het vervolg, het programmaplan 2025-2030. Dit is in de stuurgroep besloten.

De werkzaamheden voor de deelmobiliteit hubs zijn niet opgenomen in de begroting (zie ook de toelichting bij baten.) De lasten voor de CDOKE zijn niet begroot, hier staat een subsidie van het Rijk tegenover. In de begroting is rekening gehouden met 20% planningsoptimisme voor het totaal van de uitgaven van de projecten. Achteraf is dit planningsoptimisme te hoog ingeschat.

1.829

530

-649

378

644

-371

-401

-731

Overige lasten Reserves Onttrekkingen 04-1-2-2 Uitvoeren maatregelen autoparkeren Door de lagere opbrengsten dan begroot bij straatparkeren heeft een onttrekking plaatsgevonden. Overige onttrekkingen

-79 -4.180 1.659

1.484

174

Toevoegingen 04-1-2-1 Uitvoeren maatregelen autoparkeren Dotatie heeft plaatsgevonden vanwege de hogere opbrengsten bij parkeergarages en latere oplevering van een aantal projecten (vrijgevallen kapitaallasten). Overige toevoeging

-5.838 -5.838

Doelstelling 3: Verkeersveiligheid Daling van het aantal verkeersslachtoffers en verbetering gevoel verkeersveiligheid. Wat hebben we bereikt in 2024? Via onze fysieke projecten, educatie en voorlichting en handhaving werken we aan het verbeteren van de verkeersveiligheid. We werkten onder meer aan de aanpak van risicovolle oversteken om de kans op ernstige ongevallen te verkleinen, we werken aan een plan van aanpak voor de versnelde invoering van 30 km/u in de stad, we regelden extra flitspalen bij het CVOM om snelheidsovertreders aan te pakken en realiseerden fysieke maatregelen op vijf locaties (Pascalplein, Amsterdamsestraatweg Noord, Carnegiedreef, Liesboschbrug/Winthontlaan en op de Niels Bohrweg (korte termijnmaatregelen) ) om de verkeersveiligheid te verbeteren. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Mobiliteitsplan 2040

2021

Voor een gezonde groei van de stad is het nodig om de mobiliteit anders te organiseren. De stad moet aantrekkelijk en bereikbaar zijn voor iedereen.

Indicator Driejarig gemiddelde van verkeersslachtoffers % bewoners dat tevreden is over de verkeersveiligheid in de eigen buurt

DoelDoelNul stelling Realisatie stelling Realisatie meting 2023 2023 2024 2024 643 (2014- max. 450 441 max. 372 470 2016) 63% (2021)

63%

64%

Stop licht

Doelstelling 2025

n.t.b.

64%

Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen  We hebben de definitieve maatregelen voor het verbeteren van de oversteekbaarheid op Biltse Rading gerealiseerd.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024  De uitvoering van de definitieve maatregelen op de Donaudreef en Loevenhoutsedijk is nog niet gestart. Voor de Donaudreef wordt nog gezocht naar aanvullend budget. We verwachten medio 2025 te kunnen starten met de herinrichting. De Loevenhoutsedijk is vertraagd door het besluitvormingstraject en capaciteit. We starten hier in het tweede kwartaal van 2025 met de uitvoering.  De start uitvoering van de definitieve maatregelen om de oversteekbaarheid op de Vleutenseweg te verbeteren is vertraagd omdat we de maatregelen uit het extern advies nader moesten onderzoeken. We starten in de zomer van 2025 met de uitvoering, tegelijk met het werk aan de Westelijke Stadsboulevard. Activiteiten die we conform de programmabegroting 2024 niet meer zouden doen in 2024  Niet van toepassing. Activiteiten die we zouden blijven doen in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen  Betrokken geweest bij landelijke ontwikkelingen zoals het kader voor Lichte Elektrische Voertuigen (LEV) en de richtlijnen voor de ‘gebiedsontsluitingsweg 30' (GOW30) afgerond.  We hebben een versnellingsaanpak uitgewerkt om op zoveel mogelijk wegen zonder vrijliggend fietspad in 1 keer, met lichte maatregelen, de snelheid te verlagen naar 30 kilometer per uur.

Zie ook de raadsbrief .  We hebben aanvragen ingediend voor extra (verplaatsbare) flitspalen. Begin 2025 komen op 12 nieuwe locaties verplaatsbare flitspalen. Ook hebben we als pilot een mobiele kentekencamera ingezet voor de handhaving op brom- en snorfietsregels op de plaats op de weg.  We hebben de verkeersveiligheid van fiets- en voetgangersoversteken op 50 kilometer per uur straten geïnventariseerd.  We hebben de pilot speed pedelec uitgevoerd en zetten deze door tot juli 2025, daarna doen we een voorstel voor het vervolg, zie ook de raadsbrief.  We hebben gewerkt aan de voorbereiding voor de maatregelen voor het verbeteren van de fietsveiligheid op de Niels Bohrweg. We verwachten in de zomer van 2026 te starten met de realisatie.  We hebben verder gewerkt aan de voorbereiding van de integrale projecten Welgelegen en Den Hommel, Amazonekwartier, Taagdreef en Rotsoord conform de ‘in één keer goed’ aanpak.  We hebben diverse educatieve verkeersveiligheidsprojecten uitgevoerd zoals het theoretisch en praktisch verkeersexamen op basisscholen en lessen in fietsveiligheid aan diverse doelgroepen.  We hebben twee nieuwe schoolzones gerealiseerd en één bestaande uitgebreid en één aanvraag voor een schoolzone in behandeling genomen.  We hebben in 2024 in totaal aan zestien fysieke verkeersveiligheidsprojecten gewerkt. Daarvan hebben we er vijf opgeleverd.

We verwachten in 2025 de overige elf projecten op te leveren.

Financiën 3: Verkeersveiligheid Actuele Nominale Actuele Verschil begroting Realisatie begroting begroting Realisatie actueel/ 2023 2023 2024 2024 2024 realisatie

x € 1.000 Actuele begroting 2025

Baten

1.016

231

219

173

Lasten

3.233

3.016

3.332

2.658

3.219

-561

1.974

Saldo baten en lasten

-2.217

-2.785

-3.332

-2.612

-3.000

-387

-1.974

Onttrekking reserves

528

632

565

Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

1.007

935

758

1.026

-268

1.449

-975

-406

-691

-394

297

-1.394

-3.192

-3.299

-3.304

-3.394

-90

-3.368

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele begroting 2024 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen Baten 04-1-3-1 Uitvoeren verkeersmaatregelen veilige stad Er zijn hogere baten ontvangen uit de stimuleringsregeling verkeersveiligheid van het Rijk, de Provincie en Europa. Overige baten Lasten 04-1-3-1 Uitvoeren verkeersmaatregelen veilige stad De hogere baten zijn geïnvesteerd in diverse projecten, waarbij de uitgaven aan deze projecten hoger is dan oorspronkelijk begroot. Overige lasten Reserves Onttrekkingen Uitvoeren verkeersmaatregelen veilige stad In 2024 is meer onttrokken dan begroot in verband met de uitvoering van projecten in het kader van verkeersveiligheid. Toevoegingen Overige toevoegingen

Bedrag

I/S

173 173

-561 -561

297 565 565

-268 -268

Risico's Risico

Maatregel

Benodigde samenwerking en cofinanciering voor de Inzet op lobby richting regio en rijk en noodzakelijke maatregelen komen niet rond. Hierdoor activeren van partners. Dit op basis van een kan de mobiliteitstransitie niet volgens het gewenste analyse van de impact van vertraging op tempo worden gerealiseerd. andere beleidsterreinen zoals wonen, leefbaarheid, klimaat en milieu. Benodigde innovatie als alternatief voor auto gaat niet Convenant met deelautoaanbieders, snel genoeg of is niet voldoende voor groeistad stimuleringsregelingen voor deelmobiliteit, (Dynamisch verkeersmanagement, MaaS, parkeerbeleid (hogere tarieven, lage parkeerhubs, etc.) parkeernormen, weghalen autoparkeerplaatsen). Niet iedereen kan de plekken bereiken die ze zouden In het Uitvoeringsprogramma willen bereiken, bijvoorbeeld doordat zij moeilijk Vervoersongelijkheid staat beschreven dat kunnen rondkomen, door een fysieke of cognitieve we vervoersongelijkheid verkleinen door beperking, een taalachterstand of slechte drempels in het vervoer voor inwoners weg verbindingen. Hierdoor zijn mensen onvoldoende in te nemen. Door actief met het thema aan de staat om deel te nemen aan de maatschappij. Er is slag te gaan, leren we meer over deze vorm sprake van vervoersongelijkheid. van ongelijkheid, en leren we ook wat de meest effectieve aanpak is.

We monitoren actief en updaten de projectenlijst periodiek op basis van opgedane ervaring en aangescherpte inzichten.

Investeringen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de investeringen per programma. Per doelstelling is daaronder een aparte tabel met toelichting opgenomen. Een nadere specificatie is opgenomen in de desbetreffende investeringsstaten (geheime bijlage bij de jaarrekening). Zie de paragraaf investeringen voor een toelichting op de verschillende categorieën en uitgangspunten en een totaaloverzicht van alle investeringen. Investeringen

Uitbreidingsinvesteringen A Uitbreidingsinvesteringen B Totaal investeringen

Autorisaties PB 2024 293.840 184.901 478.741

Wijzigingen 2024 40.389 21.900 62.289

Actuele begroting 2024 334.229 206.801 541.030

Realisatie t/m 2024 172.956 0 172.956

x €1.000 Restant ultimo 2024 161.273 206.801 368.074

Doelstelling Duurzame vervoersmiddelen

Uitbreidingsinvesteringen A Uitbreidingsinvesteringen B Totaal investeringen

Autorisaties PB 2024 265.314 184.901 450.215

Wijzigingen 2024 -19.626 21.900 2.274

Actuele begroting 2024 245.688 206.801 452.489

Realisatie t/m 2024 147.015 0 147.015

x €1.000 Restant ultimo 2024 98.673 206.801 305.474

Toelichting Het investeringsprogramma Duurzame bereikbaarheid betreft een meerjarenprogramma, dat wij jaarlijks gelijktijdig met de Voorjaarsnota ter vaststelling aanbieden. Autorisatie vragen we voor de start van het project. Wij bundelen dit zoveel mogelijk in de Programmabegroting of met de Eerste bestuursrapportage. Voorbereiding en uitvoering van projecten kunnen meerdere jaren bestrijken. De realisatie per jaar kan afwijken van de begrote jaarplanning. Dit lichten we toe in het jaarverslag bij het programma Duurzame bereikbaarheid. Uitbreidingsinvesteringen A De wijzigingen in autorisatie in 2024 zijn gebaseerd op de bijsturingsvoorstellen investeringen uit de Eerste bestuursrapportage 2024 (zoals toegelicht in het Meerjaren Perspectief Ruimte 2024) en de Tweede bestuursrapportage. Hierin is een bedrag van -19,6 miljoen euro opgenomen voor bijsturingsvoorstellen voor investeringen binnen het programma Duurzame bereikbaarheid. Van het totaal geautoriseerde krediet is tot en met 2024 147,0 miljoen euro uitgegeven. Dit bedrag betreft deels nog lopende investeringen en deels in 2024 opgeleverd en administratief afgesloten projecten. Een specificatie van de projecten is opgenomen in de geheime bijlage bij de doelstelling Duurzame vervoersmiddelen. Uitbreidingsinvesteringen B In 2024 is 21,9 miljoen euro aan het B-investeringskrediet toegevoegd.

Dit betreft verlaging van het geautoriseerde voorbereidingskrediet van de NRU (onderdeel A uitbreidingsinvestering). Dit krediet is nog niet geautoriseerd. Voor B-investeringen geldt dat het krediet wordt vrijgevraagd middels apart raadsbesluit. Een specificatie van de projecten is opgenomen in de geheime bijlage bij de doelstelling Duurzame vervoersmiddelen. Doelstelling Mobiliteitsgedrag

Uitbreidingsinvesteringen A Totaal investeringen

Autorisaties PB 2024 5.262 5.262

Wijzigingen 2024 61.015 61.015

Actuele begroting 2024 66.277 66.277

Realisatie t/m 2024 7.287 7.287

x €1.000 Restant ultimo 2024 58.990 58.990

Toelichting Uitbreidingsinvesteringen A In 2024 is voor 61,0 miljoen euro aan autorisatie voor kredieten gewijzigd binnen deze doelstelling.Van het totaal geautoriseerde krediet is tot en met 2024 7,3 miljoen euro uitgegeven. Dit

bedrag betreft deels nog lopende investeringen en deels in 2024 opgeleverd en administratief afgesloten projecten. Een specificatie van de projecten is opgenomen in de investeringsstaat (B) Bereikbaarheid Mobiliteitsgedrag. Doelstelling Verkeersveiligheid

Uitbreidingsinvesteringen A Totaal investeringen

Autorisaties PB 2024 23.264 23.264

Wijzigingen 2024 -1.000 -1.000

Actuele begroting 2024 22.264 22.264

Realisatie t/m 2024 18.654 18.654

x €1.000 Restant ultimo 2024 3.610 3.610

Toelichting Uitbreidingsinvesteringen A In 2024 is voor -1,0 miljoen aan autorisatie voor kredieten gewijzigd binnen deze doelstelling (verschuiving van het krediet naar doelstelling duurzame vervoersmiddelen). Van het totaal geautoriseerde krediet is tot en met 2024 18,7 miljoen euro uitgegeven. Dit bedrag betreft deels nog lopende investeringen en deels in 2024 opgeleverd en één administratief afgesloten project. Een specificatie van de projecten is opgenomen in de investeringsstaat (C) Bereikbaarheid Verkeersveiligheid.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=12721844-7249-492d-a127-0abea55a8db3