CConstaterende datUtrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2024 (inclusief erratum juni 2025)

Gemeenteraad 10 juli 2025, gemeente UtrechtBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 202429.286 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Activiteiten die we conform de programmabegroting 2024 niet meer zouden doen in 2024  Niet van toepassing. Activiteiten die we zouden blijven doen in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen   

Het Initiatievenfonds is voor 97% besteed waarmee 1.116 initiatieven zijn ondersteund. Op 24 mei is de jaarlijkse raadsbrief Initiatievenfonds verstuurd. Bij de wijkbureaus konden inwoners en ondernemers terecht met vragen, meldingen of ideeën over hun leefomgeving en voor het wijkspreekuur van de wijkwethouder. Vanuit de wijkbureaus, die openstaan als netwerkplek voor medewerkers en professionals, is de kennis van de buurten en over wat daar nodig is, vertaald naar de gemeentelijke organisatie. Op 19 maart 2024 is een voortgangsbrief over de buurtagenda gestuurd met een vooruitblik op 2024 en op 25 maart 2025 een voortgangsbrief met een terugblik op 2024.

31

  

In de 6 buurten met een buurtagenda is met bewoners, ondernemers en organisaties teruggekeken op de uitvoering van de buurtagenda om bij te sturen waar nodig en gezamenlijk prioriteiten te stellen voor 2024. Op 24 september is de raadsbrief Update Wijkplatforms met een stand van zaken verstuurd. Het burgerberaad over de jaarwisseling 2024/2025 is uitgevoerd en afgerond. De online tool voor samenwerken met de stad DenkMee Utrecht is uitgebreid met onder andere extra kaartlagen, reactiemogelijkheid op documenten en een betere enquêtetool. In 2024 is via DenkMee 16.126 online gereageerd op 51 projecten. Met kennisbijeenkomsten en trainingenSamen stad maken, hoe doe je dat? is gewerkt aan vakmanschap en houding en gedrag van medewerkers. 78 medewerkers volgden de basistraining en 9 medewerkers de verdiepende training. De pool van medewerkers die intern adviseren over samenwerkingstrajecten is uitgebreid.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024  

Vanuit Samen voor Overvecht is verdergegaan met het versterken van de positie van de Wijkcoalitie en met het versterken van de samenwerking tussen partners in de wijk. 14 juni 2024 is de raadsbrief Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht verstuurd.

Financiën 3: Betrokken Utrechters Actuele Nominale Actuele Verschil begroting Realisatie begroting begroting Realisatie actueel/ 2023 2023 2024 2024 2024 realisatie

x € 1.000 Actuele begroting 2025

Baten

0

92

0

4.532

1.644

-2.888

2.793

Lasten

12.321

12.194

13.826

19.357

15.988

3.369

20.780

Saldo baten en lasten

-12.321

-12.102

-13.826

-14.825

-14.344

481

-17.987

Onttrekking reserves

0

0

0

211

211

0

0

Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

0

0

0

211

211

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-12.321

-12.102

-13.826

-14.825

-14.344

481

-17.987

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele begroting 2024 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

Baten Wijkbureaus: SPUK uitkering Regeling Kansrijke Wijk Overvecht (periode 2023-2025), deel van het toegekende budget over 2023 en 2024 wat na 2024 zal worden besteed. Overige baten Lasten Wijkbureaus: SPUK uitkering Regeling Kansrijke Wijk Overvecht (periode 2023-2025), deel van het toegekende budget over 2023 en 2024 wat na 2024 zal worden besteed.

-2.888 -2.936

I

48 3.369 2.936

I

32

x € 1.000 Toelichting verschillen Wijkbureaus: Feestelijke Jaarwisseling, deel van het toegekende budget wat niet in 2024 is afgerekend en deels in 2025 zal worden afgewikkeld. Overige lasten

Bedrag

I/S

295

I

138

Doelstelling 4: Informatie en dienstverlening De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag. Wat hebben we bereikt in 2024? De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is in 2024 betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag geweest. De (landelijke) reisdocumentenpiek heeft in Utrecht niet tot zeer lange wachttijden geleid. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Visie en meerjarenperspectief 2023-2033 op dienstverlening

2023

Aanvullende richting gevende afspraken over de dienstverlening van de gemeente Utrecht

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de jaarstukken 2024.

Indicator

Nul meting

Doelstelling Realisatie 2023 2023

Doelstelling Realisatie 2024 2024

Stop licht

Doelstelling 2025

Klanttevredenheid Burgerzaken.

8

8,4

8

8.5

8

Klanttevredenheid eerstelijns contactmomenten.

7,2

7,2

7,2

8,1

7,2

*Uitgebreidere informatie over indicatoren die betrekking hebben op deze doelstelling is te vinden in de Utrecht Monitor

Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen

33

We hebben geïnvesteerd in het op peil houden van onze dienstverlening en voorbereid te zijn op de nabije toekomst door middel van organisatieontwikkelingen bij Burgerzaken en het Klantcontactcentrum; deze lopen door in 2025. Er worden o.a. kleinere teams gevormd.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024  

We hebben geïnvesteerd in het aantrekken, opleiden en behouden van nieuwe medewerkers. Vanwege een krappe arbeidsmarkt is externe inhuur noodzakelijk geweest. In 2024 is de wetswijziging van kracht geworden om kinderen een dubbele geslachtsnaam te kunnen geven. Daarbij hoorde de overgangsregeling om (alleen in 2024) dit met terugwerkende kracht tot 2016 te doen. Hierop is extra personeel ingezet. Ook was 2024 het eerste jaar van de reisdocumentenpiek; ook hierop is extra personeel ingezet.

Activiteiten die we niet meer hebben gedaan in 2024  Niet van toepassing. Activiteiten die we zouden blijven doen in 2024. Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen  

  

De reguliere dienstverlening en informatievoorziening van Burgerzaken en het KCC is beschikbaar geweest en uitgevoerd We zijn doorgegaan met de pilot landelijk servicepunt in samenwerking met het ministerie van Binnenlandse zaken (BZK), waarbij we in samenwerking met onder andere de Belastingdienst/toeslagen, DUO, SVB en CAK de inwoner helpen als deze hulp nodig hebben met het in contact komen met de overheid. Deze pilot loopt door in 2025. We blijven verbeteringen in de gemeentelijke dienstverlening aanjagen via het programma Publieksdienstverlening waarbij er dit jaar onder andere gewerkt is aan vervanging van onze belangrijkste online dienstverleningskanalen en verbeteringen van onze dienstverleningsprocessen door te leren van inwonerssignalen. We hebben de Europees Parlementsverkiezing georganiseerd en uitgevoerd (zie ook Raadsbrief Evaluatie Europees Parlementsverkiezing 2024). We hebben 874 dossiers onderzocht in het kader van de landelijke aanpak adreskwaliteit We hebben in 2024 het project staatsloosheid afgerond. (zie raadsbrief Evaluatie Aanpak Staatloosheid)

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024  Niet van toepassing.

34

Financiën 4: Informatie en dienstverlening x € 1.000 Actuele Nominale Actuele Verschil Actuele Realisatie Realisatie begroting begroting begroting actueel/ begroting 2023 2024 2023 2024 2024 realisatie 2025 Baten

4.979

6.700

7.805

9.105

10.277

1.172

8.292

Lasten

26.246

28.686

27.189

30.713

31.471

-758

30.180

Saldo baten en lasten

-21.267

-21.986

-19.384

-21.608

-21.194

414

-21.887

Onttrekking reserves

542

542

0

19

19

0

0

Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

0

0

0

0

0

0

0

542

542

0

19

19

0

0

-20.725

-21.444

-19.384

-21.589

-21.175

414

-21.887

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele begroting 2024 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen Baten Burgerzaken: Het verschil van 1,133 miljoen euro in de baten wordt veroorzaakt door de hogere aantallen reisdocumenten en naturalisaties. Overige baten Lasten Burgerzaken: het verschil van 1,309 miljoen euro in de lasten wordt veroorzaakt door de hogere aantallen reisdocumenten en naturalisaties (consequenties hiervan zijn extra rijksafdrachten en extra personeelsinzet/inhuur om deze aantallen te verwerken). Overige lasten: de factuur van het Utrechts Archief was lager dan begroot (0,175 miljoen euro), en er waren minder uitgaven dan begroot voor het KCC (0,2 miljoen euro) en het programma PDV ( 0,16 miljoen euro).

Bedrag

I/S

1.172 1.133

I

39 -758 -1.309

I

551

Risico's Risico

Maatregel

In onze ambities maken we keuzes die op gespannen We zijn aan de voorkant helder over kaders voet kunnen staan met wat bewoners, ondernemers en verwachtingen en vertellen en leggen uit en organisaties willen voor hun buurt of wijk waardoor wat we wel en niet uit de participatie die het idee kunnen krijgen dat de gemeente niets meenemen in onze besluiten. heeft gedaan met hun bijdrage om het beleid te beïnvloeden. Rijksbelangen kunnen soms haaks staan op de We bepalen een strategie met prioriteiten regionale belangen. Wanneer we de Utrechtse voor belangenbehartiging en goed belangen niet goed vertegenwoordigen kan het zijn dat relatiebeheer (Ministeries, Kamerleden) en we minder financiële middelen voor onze opgaven werken sterke proposities uit. krijgen zoals bv jeugdzorg of de mobiliteitspropositie. Dan kunnen we onze ambities voor kwaliteit van jeugdzorg of woningbouw niet realiseren. 35

Investeringen Niet van toepassing voor dit programma.

Verbonden partijen Omschrijving

Doel

Het Utrechts Archief

Het verwerven, bewaren en beschikbaar stellen van de archieven van de gemeenten Utrecht en Nieuwegein, de provincie Utrecht en de archieven van het Rijk in de provincie Utrecht en een omvangrijke collectie beeldmateriaal en bibliotheek over Utrecht. Via digitale dienstverlening, de studiezaal en het publiekscentrum stelt HUA de collectie ter beschikking aan de burger voor onderzoek, educatie en cultuurbeleving. Daarnaast is Het Utrechts Archief toezichthouder en kennispartner bij het informatiebeheer van de gemeenten Utrecht, Nieuwegein en verschillende decentrale overheden.

x € 1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 3.587

Zie voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen

36

Subsidies x €1.000

Doelstelling Omschrijving Doelstelling 1: De gemeenteraad en het college van B&W vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad

Begroting

Realisatie

Verschil

Ondersteunen raadgevend referendum

Bij de organisatie van een raadgevend referendum kunnen voorstanders, tegenstanders en bewoners met een neutrale opstelling een subsidiebedrag aanvragen ter ondersteuning campagneactiviteiten of de meningsvorming in het publieke debat.

36

0

36

Volksfeesten

Organiseren en uitvoeren van volksfeesten

189

257

-68

225

257

-32

174

621

-447

174

621

-447

3.279

3.026

253

275

83

192

Totaal doelstelling 1 Doelstelling 2: De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal ROM Regio Utrecht BV

Convenantbijdrage aan ROM Regio Utrecht BV

Totaal doelstelling 2 Doelstelling 3: Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad Het Initiatievenfonds is er voor grote en kleine initiatieven, inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, Initiatievenfonds wijk of de stad kunnen een aanvraag doen. Ondersteunen initiatieven rond de jaarwisseling van bewoners en vrijwilligersorganisaties in ontwikkelen van activiteiten of uitvoeren van ideeën om de sociale cohesie, leefbaarheid, zelfredzaamheid en participatie Initiatievenfonds jaarwisseling van kwetsbare burgers te vergroten

37

Samen voor Overvecht (Algemeen)

Samen voor Overvecht betekent werken aan een wijk waar bewoners prettig samen leven en die aantrekkelijk is voor nieuwe bewoners, bezoekers, en ondernemers. Een wijk waarin de veerkracht van bewoners wordt versterkt en iedereen mee kan doen.

1.128

297

831

Totaal doelstelling 3

4.682

3.406

1.276

Totaal Betrouwbare overheid

5.081

4.284

797

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.

38

Ontwikkelen en wonen voor iedereen Programma overzicht We vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil in onze stad een passende woning kan vinden. Portefeuillehouder(s): Eelco Eerenberg, Dennis de Vries, Senna Maatoug en Susanne Schilderman Financiën programma x € 1.000 Actuele Nominale Actuele Verschil Actuele Realisatie Realisatie begroting begroting begroting actueel/ begroting 2023 2024 2023 2024 2024 realisatie 2025 Baten 103.271 118.945 231.617 168.327 209.276 40.949 221.780 Lasten 108.380 107.859 243.232 322.600 285.035 37.565 225.934 Saldo baten en lasten -5.108 11.086 -11.615 -154.273 -75.760 78.514 -4.153 Onttrekking reserves 25.705 32.363 17.441 167.863 169.086 1.223 18.364 Toevoeging reserves 19.440 26.900 14.423 19.572 93.454 -73.882 13.161 Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves 6.265 5.463 3.018 148.291 75.632 -72.659 5.203 Totaal 1.157 16.549 -8.597 -5.983 -128 5.855 1.050 De baten in dit programma zijn 209,3 miljoen euro.

Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit:  Inkomsten uit grondexploitaties (151,4 miljoen euro)  Inkomsten uit erfpachtcontracten, conversie van erfpachtrechten en meerwaardeafdrachten uit bestemmingswijzigingen op erfpachtgronden (22,8 miljoen euro)  Leges vergunningen en precario, boetes en dwangsommen (19,3 miljoen euro)  Overige inkomsten (15,7 miljoen euro) die voornamelijk bestaan uit inkomsten voor gebiedsontwikkeling en ruimtelijke ontwikkelingsprojecten. De lasten in dit programma zijn 285,0 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit:  Kosten voor grondexploitaties, bestaande uit kosten voor verwerving, tijdelijk beheer, plan- en VAT kosten, bouw- en woonrijp maken, sloopkosten en milieumaatregelen, rente en overige kosten, inclusief verrekening naar de balans van het onderhanden werk (215,3 miljoen euro)  Kosten voor overige gebiedsontwikkelingen en voor ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (42,9 miljoen euro)  Kosten voor de bebouwde omgevingen, bestaande uit personeelskosten, bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD), juridische kosten en licentiekosten (25,4 miljoen euro)  Kosten voor beleidsontwikkeling en uitvoering van het deelprogramma Huisvesting voor het realiseren van versneld toevoegen van woonruimte (7,5 miljoen euro)  De resterende kosten (-5,8 miljoen euro) zijn het saldo van een financieel administratieve toerekening van overhead en

overige kosten voor met name erfpacht en advisering over strategische en complexe, gebiedsoverstijgende vraagstukken. In dit programma wordt in 2024 169,0 miljoen euro onttrokken en 93,5 miljoen euro toegevoegd aan de reserves. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in de jaarrekening.

39

Doelstellingen Doelstelling 1: Stedelijke omgeving Diverse en veilige stedelijke omgeving draagt bij aan de randvoorwaarden voor een prettig en gezond leven. Wat hebben we bereikt in 2024? Het tempo waarmee we ontwikkelen is lager dan we wensen en we zien dat het steeds vaker knelt om al onze ambities te realiseren. De veranderde marktomstandigheden door hogere kosten van grondstoffen, gestegen rentelasten, arbeidsmarkttekorten maken het investeringsklimaat onzekerder. Door middel van de Utrechtse Aanpak hebben we maatregelen genomen om de woningmarkt op gang te houden en gebiedsontwikkelingen doorgang te laten vinden. We werken aan de stad met als uitgangspunt groei in balans en vanuit de visie dat we een 10-minutenstad ontwikkelen. Dat betekent dat de groei van het aantal woningen gepaard moet gaan met toekomstbestendige, levendige wijken en dat (wijk)werkgelegenheid, groen, maatschappelijke voorzieningen en investeringen in duurzame mobiliteit en energietransitie mee moeten groeien. Het behalen van onze ambities wordt steeds lastiger. Daarnaast zorgt netcongestie zorgt onzekerheid en vertraging in projecten, dat zien we terug in de achterblijvende vergunningaanvragen. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 Aanvulling Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040

2021

Grondprijzenbrief 2024

2024

Het Utrechts Grondbeleid

2024

Strategische visie voor de stad voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Aanvullende richtinggevende afspraken op de RSU2040 naar aanleiding van het coalitieakkoord. Actualisatie van de geldende grondprijzen voor het jaar 2024. Beschrijft de verschillende instrumenten van het grondbeleid die bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van de gemeente.

2023

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de jaarstukken 2024.

Indicator Algemeen buurtoordeel stad

Nul meting 7,3

DoelDoelRealisatie Realisatie stelling stelling 2023 2024 2023 2024 7,3

7,3

-

-

Stop licht

Doelstelling 2025 7,3

40

Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen Gebiedsontwikkeling:  We hebben in 2024 verschillende trajecten opgestart en intentiedocument vastgesteld zoals Einsteindreef 101-139, Briljantlaan 11-15, Lunettenbaan 51-65, Santacruz dreef 30, Hojel I, Europaweg 2 en 4, Zwanenvechtlaan, Prinses Maximacentrum en Jeanne d’Arcdreef.  Verschillende bestemmingsplannen zijn vastgesteld zoals de vaststelling Chw bestemmingsplan Groenewoud, Papendorp, De Meern Noord, Strosteeg, Museumhotel, Kanaleneiland, Transwijk, Wittevrouwen, Windpark Rijnenburg en Reijerscop, Rotsoord 7, Thomas a Kempisplantsoen en De Helling 12-14.  Verschillende bestemmingsplannen zoals Merwedekanaalzone deelgebied 5 Europalaan fase 1 deelgebied 5, Johan Wagenaarkade 1-10, Woningbouw Haarrijn, Haarrijnse Plas, Zuilensevecht, Thomas a Kempisplantsoen, Zuilen, Rotsoord 7 en Lombokplein zijn onherroepelijk geworden.  Nota van uitgangspunten voor deelgebied 6 van de Merwedekanaalzone is opgesteld en vastgesteld, verschillende SPVE's zoals Matser/Ondaatje en verschillende bouwenveloppen zoals Reitdiepstraat, Wolvenplein en Ondaatje zijn vastgesteld.

 De bouw van verschillende projecten is gestart zoals Cartesiusdriehoek, Smakkelaarsveld Jutfasehof, Lomanlaan en verschillende bouwblokken in Leidsche Rijn Centrum, Rjnvliet en Leeuwesteyn.  Verschillende projecten zijn opgeleverd, waaronder de Mix, Wonderwoods, Befu terrein, Pagelaan en verschillende bouwblokken in Leeuwesteyn en Rijnvliet.  We hebben aan verschillende openbare ruimte projecten gewerkt. In samenspraak met bewoners zijn verschillende projecten in planvorming zoals Park Leeuwesteyn, Park Paadenveld en Park de Watertoren. Verschillende projecten zijn in uitvoering gegaan, zoals de straten rond TivoliVredenburg.  In 2024 is de Programmatische Verkenning Rijnenburg afgerond. We zijn gestart en werken het komende jaar verder aan de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg.  We hebben gewerkt aan de besluitvorming voor de MIRT-verkenning OV en Wonen en MIRTonderzoek A12-zone en Rijnenburg.  De Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht is naar de raad verzonden en het masterplan Overvecht Centrum is vrijgegeven voor inspraak.  Het Raadvoorstel Kredietaanvraag Mobiliteitshub XL is vastgesteld. Omgevingswet:  De Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) zijn op 1 januari 2024 in werking getreden. De implementatie was voorgaande jaren al voorbereid en in gang gezet. In 2024 is voor het eerst daadwerkelijk met beide wetten gewerkt.

 In 2024 heeft u de eerste wijziging van het omgevingsplan vastgesteld. In oktober 2024 is de duizendste aanvraag omgevingsvergunning onder de Omgevingswet door de gemeente Utrecht verleend.  Met een raadsbrief in maart 2024 en een raadsbrief in december 2024 is over de implementatie gerapporteerd.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024  Niet van toepassing.

41

Activiteiten die we conform de programmabegroting 2024 niet meer zouden doen in 2024 Activiteiten die we in lijn met de programmabegroting 2024 hebben beëindigd in 2024 

De bouwenvelop voor de nieuwe sporthal Voorveldselaan is stopgezet.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024  

De onderhandelingen met de Universiteit Utrecht zijn doorgegaan, en er is alsnog gewerkt aan een Samenwerkingsovereenkomst die naar verwachting in het eerste kwartaal van 2025 gereed is. De komende jaren staan het groot onderhoud aan het riool en de bestrating op het Janskerkhof op de planning. Dit moment grijpen we aan om de inrichting op het Janskerkhof aan te pakken. Hiervoor is in september een startnotitie afgerond. Op 1 januari 2025 beginnen we met de planvorming. Verwachting is dat we eind 2027 beginnen met de uitvoering.

Activiteiten die we zouden blijven doen in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen  

In 2024 hebben we gewerkt aan de implementatie van het werken onder de Omgevingswet en het integraal werken in de ketens in het fysieke domein. Het is een transitieperiode voor de gemeentelijke werkprocessen en de software. We hebben gewerkt aan nieuwe openstellingen voor het Kansen voor West 3 programma. In totaal zijn er in 2024 26 projecten ingediend, waarvan van er in 2024 16 zijn toegekend. Daarnaast zijn we gestart met voucherregelingen, hiervan zijn er 7 aangevraagd en 2 beschikt. In totaal hebben we 20,7 miljoen euro opengezet van de beschikbare 34 miljoen euro in het Kansen voor West 3 programma. Daarnaast hebben we ingezet op de aanvragen voor Europese subsidies voor Utrechtse projecten, waarvan er tot nu toe zes zijn toegekend.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024  Niet van toepassing. Financiën 1: Stedelijke omgeving Actuele Nominale Actuele Verschil begroting Realisatie begroting begroting Realisatie actueel/ 2023 2023 2024 2024 2024 realisatie

x € 1.000 Actuele begroting 2025

Baten

79.884

96.051

211.316

135.721

186.724

51.003

195.319

Lasten

78.484

77.979

213.460

277.219

249.659

27.560

189.152

Saldo baten en lasten

1.399

18.072

-2.145 -141.498

-62.936

78.563

6.167

Onttrekking reserves

24.869

31.527

17.441

166.770

167.993

1.223

18.264

Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

15.540

23.000

14.423

16.300

90.182

-73.882

13.161

9.329

8.527

3.018

150.470

77.811

-72.659

5.103

10.728

26.599

873

8.971

14.876

5.904

11.271

42

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele begroting 2024 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

Baten Het verschil tussen begroting en realisatie van de grondexploitaties is opgebouwd uit het geprognosticeerd eindresultaat van de grondexploitaties en de gerealiseerde lasten en baten in 2024 (cashflow). Voor een gedetailleerde toelichting op de ontwikkeling van de geprognosticeerde eindresultaten verwijzen wij naar het Meerjaren Perspectief Ruimte 2025.

51.003 73.083

I

Grondexploitatie Leidsche Rijn De gerealiseerde baten zijn 15,295 miljoen euro lager dan begroot. Dit is veroorzaakt door naar 2025 uitgestelde uitgiftes in Leeuwesteyn Noord ad 16,871 miljoen euro en in Verwervingen ad 0,040 miljoen euro. Daarnaast is er een vooruitgeschoven uitgifte in De Wetering Zuid ad 1,628 miljoen euro.

-15.295

I

Binnenstedelijke grondexploitaties De totale gerealiseerde baten zijn 17,583 miljoen euro lager dan begroot:  De gerealiseerde baten in de binnenstedelijke grondexploitaties zijn 11,351 miljoen euro lager dan begroot.  De overige baten zijn 6,232 miljoen euro lager dan begroot.

-17.583

I

Resultaat grondexploitaties In 2024 is 21,948 miljoen euro tussentijdse winst genomen: 18,228 miljoen euro uit de grondexploitatie Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma en 3,720 miljoen euro uit de grondexploitatie Merwedekanaalzone deelgebied 4 Defensieterrein. Bij het afsluiten van de oude grondexploitatie Leidsche Rijn een resultaat genomen van 49,355 miljoen euro. Daarnaast is 1,780 miljoen euro vrijgevallen uit de voorziening voor de negatieve grondexploitaties om de risicovoorziening op het, voor het Meerjaren Perspectief Ruimte, benodigde niveau te brengen. Conform besluit bij de tweede bestuursrapportage 2021 is dit resultaat toegevoegd aan de reserve grondexploitaties.

De gerealiseerde baten in de binnenstedelijke grondexploitaties zijn 11,4 miljoen euro lager dan begroot. Dit betreft afwijkingen in de planning in voornamelijk de grondexploitaties Merwede OPG en Busstalling en Hart de Meern en de administratieve verwerking van de winstnemingen 2023 van de grondexploitaties Oudenrijn West en Merwedekanaalzone deelgebied 4 Defensieterrein. De overige baten zijn per saldo 6,2 miljoen euro lager dan begroot. Dit houdt verband met de al gemaakte kosten voor planbegeleiding. Omdat we deze kosten nog in rekening gaan brengen bij ontwikkelaars boeken we deze over naar de balans. Doordat de kosten lager zijn, is de overboeking naar de balans ook lager. Daarnaast een onttrekking uit de voorziening onderhanden

43

x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

276

I

Gebiedsmanagement De omzet op intentie- en anterieure overeenkomsten gesloten met ontwikkelende partijen in de stad was in 2024 hoger dan verwacht. Onderdeel van deze overeenkomsten is het verhalen van de plankosten. Zowel de baten als de lasten zijn 2,914 miljoen euro hoger dan begroot.

2.914

I

Erfpachtbeheer De gerealiseerde baten zijn 0,975 miljoen euro hoger dan begroot. Dit verschil wordt verklaard door de vrijval van een waarborgsom 0,654 miljoen euro en 0,321 miljoen euro canonopbrengsten.

975

I

Conversies en bestemmingswijzigingen erfpacht De gerealiseerde baten zijn 3,803 miljoen euro hoger dan begroot. Dit verschil wordt vooral verklaard door hogere opbrengsten uit de Conversieregeling Erfpachten 2017, in 2024 betreft dit 3,402 miljoen euro De overige opbrengsten van Conversies en bestemmingswijzigingen erfpacht zijn 0,401 miljoen euro hoger dan begroot.

3.803

I

Beleidsontwikkeling Grondzaken De gerealiseerde baten zijn 0,381 miljoen euro hoger dan begroot. Dit verschil wordt vooral verklaard door hogere opbrengsten voor verschillende Europese (project) subsidies.

381

I

Strategische verwerving Zowel de baten als lasten in verband met het beheer van de strategische verwervingen zijn 1,048 miljoen euro hoger.

1.048

I

SISA Gebiedsontwikkeling De gerealiseerde baten zijn 1,148 miljoen euro hoger dan begroot. De gerealiseerde baten betreffen de ontvangen rijkssubsidies, waaruit de gerealiseerde kosten worden gedekt.

1.148

I

Overige baten Lasten Het verschil tussen begroting en realisatie van de grondexploitaties is opgebouwd uit het geprognosticeerd eindresultaat van de grondexploitaties en de gerealiseerde lasten en baten in 2024 (cashflow). Voor een

253 27.560 -364

I

werk om de waardecorrectie op de post bouwgrond in exploitatie op het juiste niveau te brengen (1,1 miljoen euro hoger) Investeringsimpuls RSU Dit bedrag bestaat uit ontvangen bijdragen voor de uitvoering van ruimtelijke ontwikkelingsprojecten. De geprognosticeerde eindstand van de projecten lichten wij toe in het Meerjaren Perspectief Ruimte 2025 (MPR 2025).

I

44

x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

15.338

I

17.512

I

gedetailleerde toelichting op de ontwikkeling van de geprognosticeerde eindresultaten verwijzen wij naar het Meerjaren Perspectief Ruimte 2025. Resultaat grondexploitaties In 2024 is 0,364 miljoen euro gedoteerd aan de voorziening voor de negatieve grondexploitatie Stationsgebied om de risicovoorziening op het voor het Meerjaren Perspectief Ruimte, benodigde niveau te brengen. Grondexploitatie Leidsche Rijn De gerealiseerde lasten zijn 15,338 miljoen euro lager dan begroot. Dit is veroorzaakt door uitgestelde civieltechnische en plankosten in de volgende deelprojecten: > Hoofdinfrastructuur ad. 2,173 miljoen euro; > Leidsche Rijn Centrum ad. 2,125 miljoen euro; > Rijnvliet ad. 1,653 miljoen euro; > Hoofdwatersysteem 0,893 miljoen euro. > Verwervingen ad 2,593 miljoen euro uitgesteld naar 2025. Verder is de verrekening met de balanspost onderhanden werk 5,934 miljoen euro hoger dan begroot. Dit zijn geen uitgaven, maart betreft de verrekening van lasten en baten van de grondexploitatie met de balans. Gemeentelijke grondexploitaties De totale gerealiseerde lasten zijn 17,512 miljoen euro lager dan begroot:.  De gerealiseerde lasten in de binnenstedelijke grondexploitaties zijn 25,157 miljoen euro lager dan begroot.  De verrekening met de balanspost onderhanden werk is 13,806 miljoen euro lager dan begroot.  De overige lasten zijn 6,161 miljoen euro lager dan begroot.

Door verschuivingen in de planning en een financieel technische aanpassing van de bijdrage aan de mobiliteitshub XL vanuit de grondexploitaties Beurskwartier, Merwedekanaalzone deelgebied 4 en Lombokplein zijn de gerealiseerde lasten in de grondexploitaties 25,157 miljoen euro lager dan begroot. De verschuivingen in de planning hebben voornamelijk betrekking op de grondexploitaties Beurskwartier (lagere kosten voor verwerving, milieu en bouw- en woonrijp maken), Merwedekanaalzone OPG en Busstalling (lagere kosten voor bovenplanse voorzieningen). Deze in totaal lagere lasten worden deels gecompenseerd door niet begrote lasten in de in 2024 geopende grondexploitatie Lombokplein (hogere lasten voor plan- en VAT kosten). De verrekening met de balanspost onderhanden werk is 13,805 miljoen euro hoger dan begroot. Dit zijn geen uitgaven, maar betreft de verrekening van lasten en baten van de grondexploitaties met de balans. De overige lasten zijn per saldo 6,2 miljoen euro lager dan begroot. Dit betreft gemaakte kosten voor planbegeleiding die we nog in rekening gaan brengen bij ontwikkelaars (7,4 miljoen euro lager), een onttrekking uit de voorziening onderhanden werk om de waardecorrectie op de post bouwgrond in exploitatie op het juiste niveau brengen (1,1 miljoen euro hoger) en het resultaat op strategische verwervingen, anticiperende 45

x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

-555

I

-330

I

Beleidsontwikkeling Grondzaken De gerealiseerde lasten zijn 0,207 miljoen euro hoger dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere personeelskosten voor Europese subsidies en fondsen en hogere inhuurkosten vanwege langdurige (gedeeltelijke) uitval.

-207

I

Investeringsimpuls RSU In het Meerjaren Perspectief Ruimte 2024 (MPR 2024) is de (her)programmering van de middelen uit de reserve Investeringsimpuls RSU vastgesteld door de gemeenteraad. De gerealiseerde lasten zijn 2,091 miljoen euro lager dan begroot:

2.091

I

Gebiedsmanagement De omzet op intentie- en anterieure overeenkomsten gesloten met ontwikkelende partijen in de stad was in 2024 hoger dan verwacht. Onderdeel van deze overeenkomsten is het verhalen van de plankosten. Zowel de baten als de lasten zijn 2,914 miljoen euro hoger dan begroot. Door diverse kleine afwijkingen zijn de overige lasten 0,03 miljoen euro hoger dan begroot.

-2.917

I

Strategie, Lobby en Stedelijke Sturing Voor de implementatie Omgevingswet is uit decembercirculaire 2023 en de meicirculaire 2024 budget verkregen. De gerealiseerde lasten zijn lager dan

1.846

I

verwervingen, voorraadfuncite en overige kosten grondexploitaties (0,1 miljoen euro hoger) Erfpachtbeheer De gerealiseerde lasten zijn 0,555 miljoen euro hoger dan begroot. Dit verschil wordt verklaard door hogere (personeels)kosten welke verband houden met juridische procedures en de projectkosten voor het Einde Erfpachttijdvak (EET). Uitgifte gemeentelijke eigendommen De gerealiseerde lasten zijn 0,330 miljoen euro hoger dan begroot. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een niet geraamde bijdrage (0,386 miljoen euro) aan het programma levendige en gezonde stad. Dit betreft de opbrengst van een perceel van het crossterrein op lage weide. In de voorjaarsnota 2017 is besloten dat deze opbrengst wordt ingezet voor een geluidswerende voorziening.

 

Voor 1,291 miljoen euro van de afwijkingen geldt dat daadwerkelijke besteding van deze middelen in 2025 of verspreid over de komende jaren plaatsvindt. Van de begrote onttrekking uit de reserve betaalbaar wonen van 3,3 miljoen euro is 0,8 miljoen niet aangewend. Deze uitgaven verschuiven naar volgend jaar.

46

x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

Strategische verwervingen Zowel de baten als lasten in verband met het beheer van de strategische verwervingen zijn 1,048 miljoen euro hoger.

-1.048

I

SISA Gebiedsontwikkeling De gerealiseerde baten zijn 1,148 miljoen euro hoger dan begroot. De gerealiseerde baten betreffen de ontvangen rijkssubsidies, waaruit de gerealiseerde kosten worden gedekt.

-1.148

I

Bedrijfsmiddelen De inzet van medewerkers in het ruimtelijk domein worden doorbelast naar de verschillende projecten en ruimtelijke opgaven. Deze inzet kon niet volledig conform begroting worden doorbelast, met name vanwege hoger ziekteverzuim en veel verlof. Dit nadeel is vanwege financieel administratieve verwerking hier zichtbaar en hangt samen met een voordeel op overhead decentraal. Overige lasten Reserves Onttrekkingen Bij de Tweede bestuursrapportage 2021 heeft de raad besloten om de resultaten op afgesloten en lopende grondexploitaties alsmede kosten waarvoor binnen de reserve grondexploitatie bedragen zijn gereserveerd nog in het lopende jaar te verrekenen met de reserve grondexploitatie. Op basis van dit besluit zijn diverse baten en lasten met betrekking tot de grondexploitaties verrekend met de reserve grondexploitatie.

-3.000

I

342 -72.659 1.223 1.223

I

begroot. Dit komt doordat de besteding van deze middelen verspreid over de komende jaren plaatsvindt.

De hogere onttrekkingen uit de reserve grondexploitaties bestaan uit:  0,646 miljoen euro resultaat op strategische en anticiperende verwerkingen  0,364 miljoen euro in verband met de dotatie aan de voorziening negatieve grondexploitatie Stationsgebied om de voorziening met het geprognosticeerde eindsaldo van de geactualiseerde grondexploitatie te laten corresponderen.  0,215 miljoen euro in verband met de jaarlijkse inkooptaakstelling op grondexploitaties  0,002 miljoen euro negatief op overige onderdelen Toevoegingen De hogere dotaties aan de reserve grondexploitaties bestaan uit:  49,355 miljoen euro resultaatneming op de oude afgesloten grondexploitatie Leidsche Rijn  21,948 miljoen euro tussentijdse winstneming op de nieuw geopende grondexploitatie Leidsche Rijn (18,228 miljoen euro) en Merwedekanaalzone Deelgebied 4: Defensieterrein (3,720 miljoen euro)  1,780 miljoen euro in verband met de onttrekking aan de voorziening negatieve grondexploitaties om de risicovoorziening op het, voor het Meerjaren Perspectief Ruimte, benodigde niveau te brengen

-73.882 -73.882

I

I

47

x € 1.000 Toelichting verschillen   

Bedrag

I/S

0,427 miljoen euro resultaat op de beschikbare middelen betaalbaar wonen voor Zuilense Vecht. De betreffende uitgaven verschuiven naar volgend jaar 0,278 miljoen euro resultaat op diverse afgesloten projecten 0,094 miljoen euro resultaat op voorraadfunctie

Doelstelling 2: Bebouwde omgeving De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan. Wat hebben we bereikt in 2024? • Bijna alle (overlast)meldingen binnen de bebouwde omgeving zijn in behandeling genomen en bij overtredingen is er handhavend opgetreden. • Bij het milieutoezicht ging de prioriteit uit naar het uitvoeren van periodieke milieucontroles met grootste milieurisico’s en het behandelen van overlastmeldingen. • Werkzaamheden op het gebied bouw- en woningtoezicht zijn uitgevoerd zoals afgesproken, waarbij we ons richten op vergunningen- en constructiecontroles. • We hebben uitvoering gegeven aan het Programma Beschermen Woningvoorraad, waarbij we vooral inzet gepleegd hebben op de Verordening Leegstand en Goed verhuurderschap Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Algemene Handhavingsstrategie bebouwde omgeving en openbare ruimte

2023, gepubliceerd 2024

De strategie geeft op hoofdlijnen de uitgangspunten en doelen weer voor toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving in de stad Utrecht.

Handhavingsstrategie Bestaande Bouw

2017

De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden

Handhavingsstrategie Huisvesting 2018 gemeente Utrecht

2018

De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden.

Handhavingsstrategie bedrijven en instellingen

2014

De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden.

Uniforme Uitvoerings-en Handhavingsstrategie overgedragen milieutaken

2024

De strategie geeft op hoofdlijnen de uitgangspunten en doelen weer voor toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving in de regio Utrecht en stuurt hiermee de werkzaamheden van de twee Omgevingsdiensten aan (RUD en OdrU).

Overig thematisch beleid

Het thematische beleid bevat kaders voor de uitvoering bij VTH. 48

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de jaarstukken 2024.

Indicator % slechte voorgevels in de kwaliteitsmonitor ten opzichte van de totale voorraad

Nul meting

DoelDoelstelling Realisatie stelling Realisatie 2023 2023 2024 2024 <0,30%

<0,10%

<0,30%

Stop licht

Doelstelling 2025

<0,10%

N.v.t.

Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen  De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is per 1 januari 2024 ingegaan. In 2024 kregen we slechts enkele meldingen binnen van projecten die onder de nieuwe wet vallen. Deels komt dit omdat we eind 2023 veel vergunningsaanvragen hebben ontvangen, zodat die nog onder het oude systeem vielen. Ook zou het aantal meldingen laag kunnen zijn, omdat aanvragers het landelijke loket voor vergunningsaanvragen lastig vinden. Het lage aantal meldingen is een landelijke trend. We blijven wel monitoren of mensen niet alsnog bouwen zonder de juiste meldingen te doen.  In 2024 is inzet gepleegd op de Wet Goed verhuurderschap. De eerste boete voor een overtreding van de regels voor goed verhuurderschap is opgelegd. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024  Niet van toepassing. Activiteiten die we conform de programmabegroting 2024 niet meer zouden doen in 2024 Activiteiten die we in lijn met de programmabegroting 2024 hebben beëindigd in 2024  Niet van toepassing. Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024  

Het aantal opleveringscontroles ligt lager dan de voorgaande jaren. Een belangrijke verklaring is dat er minder bouwwerken afgerond zijn dan in de jaren daarvoor. De uren voor de Wet Kwaliteitsborging zijn deels ingezet voor projecten die onder de Omgevingswet vallen, omdat slechts enkele Wkb- meldingen binnengekomen zijn.

Activiteiten die we zouden blijven doen in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen  Vergunningaanvragen toetsen.  Begeleiding vergunningverleningsproces middels vooroverleggen met aanvrager.  Toezicht naleving vergunningen oprichting, wijziging en sloop gebouwen. 49

       

Uitvoering bouwwerken volgens Landelijk toezichtprotocol, constructieve berekeningen volgens Landelijk toetsingsprotocol. Inzet op voorkomen bouwhinder en -overlast. Risicogerichte naleving op milieu wet -en regelgeving, inclusief energieregels. Toezicht door de RUD (omgevingsdienst). Toezicht op bestaande bouw op veiligheid, gezondheid (binnenmilieu), energiebesparing, duurzaamheid, uitstraling gebouwen. Controles onrechtmatige bewoning, overlastmeldingen, illegale situaties bestaande bouw. Inzet op project Huisjesmelkers. Inzet op Beschermen woningvoorraad.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024 

Er is risicogericht bepaald waar de prioriteiten liggen. Op basis hiervan is de toezichtscapaciteit efficiënt ingezet om de verschillende activiteiten te kunnen uitvoeren.

Financiën 2: Bebouwde omgeving x € 1.000 Actuele begroting 2025

Actuele Nominale Actuele Verschil begroting Realisatie begroting begroting Realisatie actueel/ 2023 2023 2024 2024 2024 realisatie Baten

22.672

22.375

20.123

19.933

19.310

-623

22.305

Lasten

23.739

23.574

23.836

25.359

25.215

145

25.990

Saldo baten en lasten

-1.068

-1.199

-3.713

-5.427

-5.905

-478

-3.685

Onttrekking reserves

536

536

0

100

100

0

0

Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

3.900

3.900

0

0

0

0

0

-3.364

-3.364

0

100

100

0

0

-4.432

-4.563

-3.713

-5.327

-5.805

-478

-3.685

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele begroting 2024 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

Baten Boetes en dwangsommen: Sinds 2023 handhaven we op Opkoopbescherming en worden op basis hiervan vanaf 2024 last onder dwangsommen opgelegd. In de tweede helft van 2024 zijn meer dwangsommen opgelegd dan verwacht, waardoor de aframing bij de Tweede Bestuursrapportage te hoog is geweest. Precario opbrengsten: Er zijn een aantal grote verbouwingen in Utrecht uitgevoerd, waarbij openbare grond wordt ingenomen. Dit zorgt ervoor dat er meer opbrengsten zijn. Omgevingsvergunningen: in 2024 zijn er minder grote bouwvergunningen ingediend. Dit is voornamelijk het effect van de netcongestie.

-623 110

I

237

I

-938

S

Overige baten

-32

I

50

x € 1.000 Toelichting verschillen Lasten Huurteam: Het huurteam heeft minder uren besteed dan begroot. Dit komt voornamelijk doordat het aantal meldingen dat binnenkomt bij het Huurteam lager zijn dan begroot. Regionale Uitvoeringsdienst (RUD): in de voorjaarsnota 2024 zijn er middelen aangevraagd voor de overdracht van taken naar de RUD. Achteraf bleken de kosten lager te zijn begroot. Omgevingswet: door de invoering van de Omgevingswet en een nieuw systeem zijn er meer inhuurkosten gemaakt voor implementatie en beheer Overige lasten

Bedrag

I/S

145 261

I

195

I

-450

I

139

I

Doelstelling 3: Huisvesting Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden. Wat hebben we bereikt in 2024? In het afgelopen jaar hebben we een behoorlijk aantal stappen gezet in de overgang van woningmarkt naar volkshuisvesting door als gemeente meer regie te voeren om Utrecht betaalbaarder en leefbaarder te maken. Desondanks blijft de woningnood hoog. De realiteit is dat de schaarste aan woonruimte – ondanks alle inspanningen – alleen maar groter wordt. Het is het afgelopen jaar niet gelukt om de schaarste substantieel terug te dringen. We moeten scherpere keuzes maken om de woningvoorraad kwantitatief en kwalitatief te laten groeien en zo goed mogelijk te benutten en te behouden. We hebben het afgelopen jaar gewerkt aan het voorbereiden van die keuzes. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040

2021

Strategische visie voor de stad voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving.

Woonvisie Utrecht beter in Balans

2019

Overkoepelende visie op het woonbeleid in de gemeente Utrecht.

Actieplan Middenhuur (incl. gewijzigde 2022 voorwaarden)

Actieplan om prijs en kwaliteit langjarig te borgen bij de bouw van nieuwe middenhuurwoningen.

Actieplan Betaalbare koop

2021

Actieplan om het woningaanbod in het betaalbare koopsegment in Utrecht te beschermen en te vergroten.

Actieplan Wooncoöperaties

2021

Actieplan om meer ruimte te bieden aan bewonersinitiatieven en mensen die duurzaam betaalbaar willen wonen, door de coöperatieve woningsector een volwaardige positie te geven.

Plan van Aanpak huisvesting en ondersteuning kwetsbare groepen

2019

Plan van aanpak om urgente kwetsbare doelgroepen binnen korte termijn een passende 51

Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting woonruimte en passende ondersteuning aan te bieden.

Huisvestingsverordening

2024

Omdat nieuwbouw tijd vraagt en omdat de woningnood hoog is, is de urgentie om de bestaande voorraad te blijven reguleren hoog. Dit doet Utrecht met de huisvestingsverordening op basis van de Huisvestingswet 2014.

Actieplan Studentenhuisvesting

2023

Een actieplan om het aanbod studentenhuisvesting, met de nadruk op onzelfstandige eenheden, te vergroten.

Leegstandsverordening

2023

Een verordening in om de langdurige leegstand van woonruimten te bestrijden.

Uitvoeringsprogramma realisatie sociale huisvesting

2024

Een uitvoeringsprogramma om het aantal sociale woonplekken in Utrecht te vergroten.

Uitvoeringsprogramma wooncoöperaties 2024-2028

2024

Een uitvoeringsprogramma met als doel om de randvoorwaarden te faciliteren zodat wooncoöperaties in Utrecht gerealiseerd kunnen worden.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Bij de indicatoren wordt met een kleur aangegeven of de uitvoering conform de raming is gelopen. De betekenis van de kleuren is te vinden in de leeswijzer. Meer toelichting op de indicatoren en het verloop hiervan kunt u vinden in de webversie van de jaarstukken 2024.

Indicator Aantal vergunde nieuwbouwwoningen Aantal opleveringen (nieuwbouw en overige toevoegingen) Maximaal aandeel toewijzingen aan kwetsbare groepen Verhouding toewijzingen sociale huurwoningen aan kwetsbare groepen en de vraag naar sociale huurwoningen van kwetsbare groepen Verhouding aantal actieve woningzoekende en aantal toewijzingen (binnen de 70% groep)

Nul meting

Doelstelling Realisatie 2023 2023

Doelstelling Realisatie 2024 2024

Stop licht

Doelstelling 2025

n.v.t.

3.000

3.932

3.000

2.472

3.000

n.v.t.

3.000

2.156

3.000

2.048

3.000

n.v.t.

40%

33%

n.v.t

29%

n.v.t

n.v.t.

100%

n.v.t

100%

74%

100%

5%

10%

4%

10%

3%

10%

52

Activiteiten Nieuwe activiteiten in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen: 

Huisvestingsverordening (‘groeimodel’) is in juli 2024 aangepast. Door de wijzigingen wordt gebruik gemaakt van nieuwe wettelijke instrumenten en voldoen we aan nieuwe wettelijke eisen. Bijvoorbeeld het invoeren van de vergunningsplicht voor betaalbare nieuwbouw koopwoningen. Een programmateam is opgezet, die conform het Uitvoeringsprogramma realisatie socialehuisvesting, werkt aan de realisatie van zoveel mogelijk permanente of tijdelijke sociale woonplekken. Ook is uitvoering gegeven aan het bevorderen van doorstroming met de voorrangsregel "Van Groot naar Beter hoger in rangorde", buurtvoorrang en de verhuispremie. Het afgelopen jaar is in verschillende fasen gewerkt aan de nieuwe Beleidsnota wonen (voorheen: Volkshuisvestelijk programma).

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024: 

In de Raadsbrief Verankering woonzorgopgave is aangegeven dat de wettelijke noodzaak voor een woonzorgvisie als zelfstandig document is komen te vervallen. In plaats daarvan wordt de woonzorgopgave onderdeel van de Beleidsnota wonen, de Sociale Visie Utrecht 2040 en de herijking van het Koersdocument leefbare stad en maatschappelijke voorzieningen. Er is daarom in 2024 geen woonzorgvisie vastgesteld.

Via de Raadsbrief Wet betaalbare huur en Actieplan middenhuur bent u geïnformeerd over het voornemen om het Actieplan Middenhuur niet aan te passen n.a.v. de wet Betaalbare huur, maar om nieuw middenhuurbeleid onderdeel te laten zijn van de aanstaande Beleidsnota wonen.

Activiteiten die we conform de programmabegroting 2024 niet meer zouden doen in 2024  Niet van toepassing. Activiteiten die we zouden blijven doen in 2024 Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2024 opgenomen:  

  

We hebben ingespeeld op actuele ontwikkelingen en het wonen in Utrecht gemonitord via de Rapportage Wonen in Utrecht. We hebben ingezet op het realiseren van meer sociale woonplekken zowel voor kwetsbare en bijzondere doelgroepen als voor reguliere woningzoekenden via het Uitvoeringsprogramma realisatie sociale huisvesting. We voeren het Actieplan Utrechtse Wooncoöperatie uit, wat heeft geresulteerd in het Uitvoeringsprogramma wooncoöperaties 2024-2028. We voeren de Opkoopbescherming uit (zie Raadsbrief Monitoring effecten Opkoopbescherming 2024). Het Actieplan Studentenhuisvesting is uitgevoerd (zie Raadsbrief Voortgang Studentenhuisvesting).

53

   

   

We voeren de leegstandsverordening uit (zie Raadsbrief Leegstandsaanpak Corporaties en stand van zaken leegstandverordening). We voeren de Wet Goed Verhuurderschap uit (zie Raadsbrief goed verhuurderschap en discriminatiemonitor 2024). De regelgeving zelfbewoningsplicht en het antispeculatiebeding voor nieuwbouwwoningen is uitgevoerd. We hebben gewerkt aan het opleveren en doorontwikkelen van tijdelijk-wonen projecten, zo zijn in 2024 de projecten Pagelaan en Befu-terrein opgeleverd. Een aantal projecten, waarvoor een Specifieke Uitkering is ontvangen, zijn vertraagd om uiteenlopende redenen (zie Raadsbrief Halfjaarlijkse voortgangsrapportage Realisatie sociale huisvesting 3e en 4e kwartaal 2024). Er heeft gebiedsadvisering plaatsgevonden om te komen tot meer gemengde wijken. Er is gewerkt aan het huisvesten van bijzondere en kwetsbare doelgroepen via het programma (T)huis voor Iedereen. Het beleid uit de Huisvestingsverordening is uitgevoerd. We voeren de Samenwerkingsafspraken Utrecht 2023-2026 (prestatieafspraken) uit.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2024 

Er is via verschillende instrumenten (zelfbewoningsplicht, anti-speculatiebeding, opkoopbescherming, nieuwe betaalbaarheidsgrens en de in 2024 ingevoerde vergunningsplicht) invulling gegeven aan de uitvoering van het Actieplan Betaalbare koopwoningen. Vanwege de beperkte impact van het direct financieel ondersteunen van betaalbare koop, hebben wij de inzet van het fonds betaalbare koop verbreed met de inzet op wooncoöperaties (zie Raadsbrief Betaalbaar wonen en inzet fonds betaalbare koop).

 Financiën 3: Huisvesting Actuele Nominale Actuele Verschil begroting Realisatie begroting begroting Realisatie actueel/ 2023 2023 2024 2024 2024 realisatie

x € 1.000 Actuele begroting 2025

Baten

716

519

178

12.674

3.242

-9.431

4.156

Lasten

6.156

6.306

5.936

20.022

10.161

9.861

10.791

Saldo baten en lasten

-5.440

-5.787

-5.758

-7.348

-6.919

429

-6.635

Onttrekking reserves

300

300

0

993

993

0

100

Toevoeging reserves Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves Totaal

0

0

0

3.272

3.272

0

0

300

300

0

-2.279

-2.279

0

100

-5.140

-5.487

-5.758

-9.628

-9.198

429

-6.535

54

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves tussen de realisatie en actuele begroting 2024 toegelicht. x € 1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

Baten Door vertraging van tijdelijk-wonen projecten (Tussen de Rails en Wetering Zuid) zijn de gerealiseerde baten uit de Specifieke Uitkering voor de realisatie van tijdelijke woningen lager dan begroot. Lagere baten voor de Specifieke Uitkering voor huisvesting van kwetsbare doelgroepen omdat deze baten binnen doelstelling 3 zijn begroot, maar zijn gerealiseerd in het project. Per saldo zijn de overige baten hoger dan begroot, met name door meer ontvangen subsidies (0,3 miljoen euro). Lasten Zoals reeds bij de baten toegelicht, is een aantal tijdelijk-wonen projecten vertraagd. Hierdoor zijn ook de corresponderende lasten voor deze Specifieke Uitkering lager dan begroot. Zoals reeds bij de baten toegelicht heeft dit verschil met de begroting betrekking op de Specifieke Uitkering voor huisvesting van kwetsbare doelgroepen. Hierdoor zijn ook de corresponderende lasten lager dan begroot. Hogere overige lasten dan begroot.

-9.431 -8.876

I

-1.000

I

445

I

9.861 8.876

I

1.000

I

-15

I

Risico's Strategische programmarisico's Ongunstige marktomstandigheden zoals stijgende rente, stijgende bouwkosten, schaarste bouwmaterialen en beschikbaarheid personeel (zowel markt als gemeente) zetten het bouwtempo onder druk. Als gevolg hiervan neemt de woningbouwproductie af.

Maatregel Optimaliseren in projecten en/of het bijstellen van de ambities:  Project specifieke maatregelen die de haalbaarheid van een project mogelijk vergoten via de Utrechtse Aanpak.  Subsidies vanuit zowel gemeente, provincie als rijksoverheid. Zoals Rijkssubsidies als de Start Bouw Impuls (SBI) en Woning Bouw Impuls (WBI).  Inzet op tijdelijke woningbouw op gepaste locaties.  Lobby voor externe bijdragen.  Aanpassen van het Utrechts Plan Proces (UPP) gericht op verkorten voorbereidingstijd van bouwplannen (bekijken van de eenduidigheid, efficiëntie en kwaliteit van besluitvorming en werkprocessen).  Samen met marktpartijen (zoals partners DNU, Stadsakkoord) zoeken naar slimme oplossingen.

55

Strategische programmarisico's Door de complexe marktomstandigheden, gebrek aan sociale huurwoningen en stagnatie van de doorstroming dreigen in toenemende mate Utrechters (reguliere en kwetsbare doelgroepen die afhankelijk zijn van sociale huurwoningen) tussen wal en schip te vallen.

Verslechtering van congestiesituatie vormt risico voor bouwprojecten. Utrecht zit op dit moment in congestiefase 1, waarin geen nieuwe grootverbruikaansluitingen mogelijk zijn. Zonder ingrijpende maatregelen gaat Utrecht in 2025 naar congestiefase 2, waarin ook geen nieuwe kleinverbruikaansluitingen mogelijk zijn.

Beperkingen met betrekking tot stikstofdepositie kunnen leiden tot vertraging of afstel van ruimtelijke projecten.

Bijdragen vanuit derden (waaronder Rijk en andere overheden) zijn onvoldoende om de opgaven en ambities uit de RSU 2040 te kunnen realiseren.

Maatregel  Blijvende inzet op voortgang permanente productie, realisatie flexwoningen, beter benutten bestaande voorraad, regionale samenwerking en inzet eigen vastgoed.  Continu monitoring van de ontwikkeling woonvraag door kwetsbare doelgroep in relatie tot aanbod sociale huurwoningen.  Lobby voor ondersteuning vanuit Rijk, provincie.  Inzet op versterkte samenwerking met wooncorporaties.  De Utrechtse Energy Board waar gemeente lid van is werkt aan een pakket van maatregelen om verslechtering van de congestiesituatie te voorkomen. De voortgang van deze maatregelen valt tegen, zie raadsbrief 6 december 2024. De netbeheerders beslissen in Q2 van 2025 over aanvullende beperkingen.  Uitbreiding elektriciteitsinfra, met name het hoofdnet door Tennet en Stedin. Realisatie Tennet 2029, realisatie Stedin voor een deel van de stad 2034.  Betere netbenutting, bijvoorbeeld via alternatieve (dal)contracten i.c.m. batterijen.  Stimuleren van lokale oplossingen door netbewust te ontwikkelen zoals de pilot in de Merwedekanaalzone.  Lobby richting Rijk om passende maatregelen te treffen.  Twee recente gerechtelijke uitspraken in het stikstofdossier hebben gevolgen voor ruimtelijke projecten. Projecten krijgen te maken met extra kosten en vertraging en mogelijk kunnen projecten niet doorgaan.

Per project (zowel lopende als toekomstige) wordt gekeken op welke manier de ontwikkeling doorgang kan vinden. We staan hier in nauw contact met de Provincie Utrecht als vergunningverlener en (juridische) adviesbureaus ter ondersteuning.  De bekostiging van verstedelijking staat centraal in onze aanpak voor lobby en public affairs. Mobiliteit is de grootste kostenpost in de RSU-ambities, met de ov-schaalsprong als belangrijkste

56

Strategische programmarisico's

Maatregel component. De ov-schaalsprong krijgt hierin dan ook bijzondere aandacht. Mobiliteitsmaatregelen zijn nodig om onze woningbouwambities te realiseren.

Marktonzekerheden door strijdig beleid, verschillende bestuurslagen, stapeling van wet en regelgeving en invoering van de Omgevingswet.

Dit risico is in de Programmabegroting 2025 komen te vervallen. De Omgevingswet is in 2024 ingevoerd en is daarom niet meer als apart risico benoemd. We zitten nog steeds in een transitieperiode voor de werkprocessen en software en de invoering van de Omgevingswet blijft aandacht behoeven. De stapeling van wet en regelgeving proberen we te kanaliseren door de genoemde maatregelen onder het risico marktomstandigheden.

Investeringen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de investeringen per programma. Per doelstelling is daaronder een aparte tabel met toelichting opgenomen. Een nadere specificatie is opgenomen in de desbetreffende investeringsstaten (geheime bijlage bij de jaarrekening). Zie de paragraaf investeringen voor een toelichting op de verschillende categorieën en uitgangspunten en een totaaloverzicht van alle investeringen. Investeringen

Vervangingsinvesteringen Routine-investeringen Uitbreidingsinvesteringen A Totaal investeringen

Autorisaties PB 2024 13.143 64 29.310 42.517

Wijzigingen 2024 0 0 36.843 36.843

Actuele begroting 2024 13.143 64 66.153 79.360

Realisatie t/m 2024 1.993 0 21.960 23.953

x €1.000 Restant ultimo 2024 11.150 64 44.193 55.407

Wijzigingen 2024 0 0 36.843 36.843

Actuele begroting 2024 13.143 64 66.153 79.360

Realisatie t/m 2024 1.993 0 21.960 23.953

x €1.000 Restant ultimo 2024 11.150 64 44.193 55.407

Doelstelling Stedelijke omgeving

Vervangingsinvesteringen Routine-investeringen Uitbreidingsinvesteringen A Totaal investeringen

Autorisaties PB 2024 13.143 64 29.310 42.517

57

Toelichting Vervangingsinvesteringen Er zijn in 2024 geen wijzigingen geweest in het volume van de kredieten. Voorbereiding en uitvoering van projecten kan meerdere jaren duren. De kosten die ten laste komen van het restant a 11,150 miljoen euro, worden de komende jaren gerealiseerd. Routine-investeringen Vooralsnog heeft de aanschaf van de motoren niet plaatsgevonden. Er zijn momenteel geen medewerkers die de vereiste opleidingen hebben om vervolg te geven aan dit krediet. Dit krediet komt daarom te vervallen. Uitbreidingsinvesteringen A In 2024 is er 1 nieuw krediet vrijgegeven en 1 krediet opgehoogd. Voorbereiding en uitvoering van projecten kan meerdere jaren duren. De kosten die ten laste komen van het restant van de kredieten a 44,193 miljoen euro, worden de komende jaren gerealiseerd.

Verbonden partijen Omschrijving

Doel

Regionale uitvoeringsdienst (RUD)

Het verlenen van milieuvergunningen en toezicht en handhaven van milieuregels

Vleuten- De Meern zelfstandig B.V.

Uitvoeren van grondexploitatie

x € 1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 2.727

0

Zie voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen

58

Subsidies x €1.000

Doelstelling Omschrijving Doelstelling 1: Herontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans

Begroting

Realisatie

Verschil

400

313

87

79

135

-56

479

448

31

72

31

41

7.459

10.201

-2.742

19.236

7.309

11.927

300

0

300

250

108

142

Totaal doelstelling 3

27.317

17.649

9.668

Totaal Ontwikkelen en wonen voor iedereen

27.796

18.097

9.699

Lesgeven in een grootstedelijke context

Ruimtelijke plannen

Het professionaliseren en ondersteunen van onderwijsprofessionals zodat zij om kunnen gaan met de uitdagingen van de grote stad en op die manier werken aan het terugdringen van het personeelstekort in het onderwijs. Bijdrage aan lokaal platform/ initiatieven voor onderzoek, debat, en infovoorziening over architectuur, stedenbouw en landschap

Totaal doelstelling 1 Doelstelling 3: Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekende Stedelijke huurders participatie en vertegenwoordiging, Doelgroepen informatiepunt studentenhuisvesting Investeringsimpuls meerwaardeafdracht

Investeringsimpuls meerwaardeafdracht

Startbouwimpuls

Rijksbijdrage voor subsidie voor de start bouw Fonds Toevoegen Woonruimte voor uitbreiding Toevoegen Woonruimte woonvoorraad bestaande bouw Nadere regel subsidie Doorstroming van Groot naar Verhuispremie Doorstroming van groot naar Beter en Seniorenwoningen Gemeente Utrecht (per 2 Beter september 2024)

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.

59

Klimaatvriendelijke stad Programma overzicht We leveren samen met de stad onze maximale bijdrage om klimaatverandering te beperken. Portefeuillehouder(s): Senna Maatoug Financiën programma x € 1.000 Actuele Nominale Actuele Verschil Actuele begroting Realisatie begroting begroting Realisatie actueel/ begroting 2023 2023 2024 2024 2024 realisatie 2025 Baten 8.790 5.789 0 7.063 6.532 -531 6.346 Lasten 17.175 14.441 11.845 18.439 17.907 531 16.623 Saldo baten en lasten -8.385 -8.653 -11.845 -11.375 -11.375 0 -10.276 Onttrekking reserves 572 572 675 675 675 0 100 Toevoeging reserves 3.970 3.970 0 0 0 0 0 Saldo Onttrekking en Toevoeging reserves -3.398 -3.398 675 675 675 0 100 Totaal -11.783 -12.051 -11.170 -10.700 -10.700 0 -10.176 De baten in dit programma zijn 6,5 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit:  Specifieke uitkering tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) (4,3 miljoen euro)  Specifieke uitkering Energiearmoede en nationaal isolatieprogramma (NIP) (1 miljoen euro) De lasten in dit programma zijn 17,9 miljoen euro.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=12721844-7249-492d-a127-0abea55a8db3