ConceptverslagCommissieVBF2023-02-23.doc

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

830

840

850

860

870

meester toelichting kan geven hoe dat wordt gewaarborgd; dat blijkt niet uit deze Veiligheidsagenda. Zij ontvangt graag de reflectie van de burgemeester op hoe de Veiligheidsagenda zich verhoudt tot de groei van de stad. Zij vraagt hoe het college zijn groeiambities in de Veiligheidsagenda rijmt met de zorgen die zijn opgesteld in de Veiligheidsagenda. Zij krijgt daarop graag de overwegingen van de burgemeester. De heer Stevens (Student & Starter) merkt op dat in de Veiligheidsagenda veel belangrijke zaken genoemd zijn. Jeugdcriminaliteit is een zorgwekkend fenomeen en verdient aandacht en inzet. Daarom is het belangrijk in te zetten op preventie van crimineel gedrag van jeugdigen. Het is van groot belang vroegtijdig signalen van probleemgedrag bij jongeren op te vangen en daar naar te handelen. Ook moet het stadsbestuur zich inzetten om jongeren perspectief te bieden en te voorkomen dat zij in de criminaliteit terecht komen. Daarom denkt hij dat het wenselijk is Zorg als één van de pijlers te maken van deze Agenda. Ook ziet zijn fractie een rol weggelegd voor bemoeizorg. Tegelijkertijd vraagt zijn fractie zich af hoe het college van plan is de moeilijk te bereiken groep jongeren in kaart te brengen die onder meer plofkraken plegen in Duitsland en bij wie is stilgestaan in de recente Raadsinformatiebijeenkomst.

Ook digitale veiligheid is een groeiende zorg van zijn fractie; niet alleen voor individuen maar ook voor de samenleving als geheel. Het is belangrijk in te zetten op preventie, bewustwording en bescherming van de inwoners. Zijn fractie is blij te lezen dat ingezet wordt op onder andere interactieve games en onderwijsprogramma's. Hij sluit zich graag aan bij het punt van Bij1 over het opnemen van etnisch profileren in de Veiligheidsagenda en bij het punt van GroenLinks over het legaliseren van drugs. Schorsing en heropening van de vergadering. De beantwoording Burgemeester Dijksma dankt de raad voor de brede ondersteuning van de Veiligheidsagenda. De suggesties die gedaan zijn om de Veiligheidsagenda te verbeteren, vindt zij voor een belangrijk deel uitstekend. Daarvoor is een raadsbehandeling bedoeld. Zij zal de complimenten doorgeven aan de mensen die dagelijks de veiligheid bewaken. De burgemeester zal in meer algemene zin ingaan op een aantal hoofdpunten waarop meerdere fracties hebben gereageerd. Daarna zal zij ingaan op individuele inbreng. De heer Koning noemde als eerste de bemoeizorg en de samenhang tussen aan de ene kant preventie en aan de andere kant grenzen stellen. Daartussen moet een balans zitten. Zij is het met velen uit de commissie eens dat voorkomen beter is dan genezen. Met het anticiperen op problemen is crimineel gedrag te voorkomen.

Veiligheid is ten diepste een sociaal vraagstuk. De burgemeester vindt het niet verstandig een aparte pijlers Zorg te maken. In elk van de gekozen pijlers zit de Zorg als bijna een hoofdmoot. De vraag is wat de persoonsgerichte aandacht in de praktijk betekent. Zij nodigt de commissie uit een werkbezoek te brengen aan de mensen in de stad die die persoonsgerichte aanpak begeleiden.

Pagina 18 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

880

890

900

910

920

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) bevestigt dat dat aan te raden is; zij heeft dat werkbezoek gebracht. Het gaat haar ook om de verdeling van schaarste. Te zien is dat prioriteiten gesteld worden om daarop focus te leggen. Nu ontbreekt de financiële paragraaf of onderbouwing waardoor de raad niet weet waar het geld heen gaat. Haar zorg zit op de prioritering en de middelen. Burgemeester Dijksma zal daarop ingaan; daarin gaat het college voorzien. Wanneer de raad een uitgebreid overzicht krijgt van hoe het financieel in elkaar zit, zal de raad zien dat in elk van de pijlers het punt van de preventie extreem belangrijk is. Het college heeft voor deze agenda geen extra claim gelegd op nog meer middelen vanuit het college. Vanuit het Coalitieakkoord is een bedrag beschikbaar. Daarnaast is op verschillende dossiers extra geld uitonderhandeld bij de rijksoverheid. Dat betekent dat het college een behoorlijke financiële ondersteuning heeft voor elk van de pijlers. Deels is dat geld van de gemeente en voor een belangrijk deel geld van het Rijk. Het college legt de laatste hand aan de bestemming van de middelen. Zij stelt voor de raad een brief te sturen waarin het college één en ander specificeert zo dat de raad een duidelijk overzicht heeft van waar deze middelen heen gaan. Zij bevestigt richting de heer Dijkstra dat de raad beslist over hoe het budget in elkaar steekt.

Dat neemt niet weg dat het Rijk voorwaarden stelt aan de beschikbaar gestelde middelen. Het college zal dat de raad in zijn brief uitleggen. Zij blikt een beetje vooruit. De raad ontvangt de brief voor de raadsbehandeling. De burgemeester is voornemens de tekst scherper te maken of te verbeteren. Daarnaast zal de raad de brief ontvangen over de financiën. De brief over de middelen zal via het college lopen. Die is op een haar na gevild. In die eerste week na het reces zal die naar de raad gaan. De burgemeester vraagt clementie voor de tijd die zij nodig zal hebben voor de aanpassingen in de tekst. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat in zijn beleving heel veel dekking buiten de portefeuille Veiligheid valt: zorg, onderwijs, et cetera. Die dekking wordt ergens anders gehaald. Hij vraagt hoe dat zit. Burgemeester Dijksma antwoordt dat de middelen niet buiten de portefeuille Veiligheid vallen. De portefeuille Veiligheid verzorgt dekking voor onderwerpen die ook elders belegt zijn. Een belangrijk deel van de dekking komt mede vanuit het Rijk. Zij geeft enkele voorbeelden. Voor Veilige wijken is 500.000 euro uit het Coalitieakkoord ontvangen. Voor maatschappelijke onrust is geld ontvangen vanuit de versterkingsgelden nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid; ook dat gaat om bijna 500.000 euro.

De Coalitieakkoordmiddelen “Grenzen Stellen en Perspectief bieden” lopen op tot 3 miljoen euro. Daarnaast zijn er middelen vanuit het Rijk waarbij recentelijk nog een half miljoen extra structurele bijdrage kwam bovenop de 3 miljoen voor Preventie en Gezag. De burgemeester licht toe dat zij hiermee wil aangeven dat deze middelen op haar “begroting” staan maar deels ook gaan naar het HALT-spreekuur, naar het onderwijscurriculum, naar weerbaarheidstraining. Dat zal terug te zien zijn in een schema. De vraag is gesteld hoe het college zich zal verantwoorden. Het college neemt zich niet voor, hierbovenop nog een Uitvoeringsagenda te maken. Het idee van het college is om jaarlijkse een voortgangsrapportage op de Veiligheidsagenda naar de raad te sturen. Daarnaast loopt het ook voor een aantal programma's dat al specifiek is, bijvoorbeeld het programma Grenzen stellen en Perspectief bieden. Het college legt ook verantwoording af in de jaarstukken. De burgemeester bevestigt dat het Pagina 19 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

930

940

950

960

970

college probeert een combinatie te maken van kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen. Dat is belangrijk in het veiligheidsdomein. Niet alles is terug te voeren naar kwantitatieve data. Bij de persoonsgerichte aanpak is wel in te gaan op het percentage recidive. Steeds wordt gezocht naar wat de inzet van de middelen betekent voor het succes in de praktijk. De raad moet dat kunnen inzien. De vraag is of aan de bondgenotenaanpak een kwantitatieve doelstelling te hangen is. In dat samenspel zal het college met de raad er moeten uitkomen. Wanneer de raad van mening is dat het college niet scherp genoeg is, is dat debat verder te voeren bij de voortgangsrapportage. Het college zal zich hiervoor inspannen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) begrijpt deze oproep. In de voortgangsrapportage van Grenzen stellen en Perspectief bieden staat ook nog dat onderzocht wordt wat de indicatoren zijn. Wat haar betreft zal daarbij bij de start stilgestaan moeten worden en niet halverwege. Burgemeester Dijksma antwoordt dat te begrijpen. Het college is wel alvast begonnen met de PGA. (red: de persoonsgebonden aanpak). Die start was ook niet vanaf nul; in de vorige periode is wel een en ander op dreef gekomen. Dat neemt niet weg dat het een zoektocht is om de verantwoording steviger te maken.

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat het ook een zoektocht is voor de raad om bij de voortgangsrapportage te oordelen over of het bestuur op schema ligt en of nog bijsturing mogelijk is. Dat leest zij niet altijd terug in de verslagen. Zij maakt dan liever aan de voorkant goede afspraken dan gaandeweg de rit. Burgemeester Dijksma is het daarmee eens. De heer Koning (D66) vraagt of de burgemeester kan toezeggen dat er inderdaad ook gekeken wordt naar cijfers van de afgelopen jaren voor zover die relevant zijn; dat die indicatoren die relevant zijn worden doorgetrokken en ook steeds weer zichtbaar worden gemaakt in de rapportages zodat de raad niet alleen vanaf komend jaar naar de komende vier jaar kan kijken, maar dat de raad dat ook steeds het hier en nu in perspectief kan zetten van de afgelopen vier of acht jaar op al bestaande indicatoren. Burgemeester Dijksma lijkt dat verstandig. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de inbreng over maatschappelijke onrust. Zij bevestigt dat het tegengaan van maatschappelijke onrust op zichzelf geen beleidsdoelstelling is. Als er onrust is, moet die ook zijn weg in de samenleving weten te vinden. Het wordt een probleem wanneer mensen daarbij de wet overtreden. Zij denkt dat het goed is preciezer te zijn in de wijze waarop het college dit gaat formuleren. Ze kan zich daarbij iets voorstellen.

Richting mevrouw Nolten onderscheidt de burgemeester twee zaken: het fenomeen van de sociale onrust en hoe daarmee om te gaan als samenleving en als overheid en aan de andere kant het thema van de demonstraties. De wet is zonder politieke of zonder maatschappelijke voorkeur. De wet zegt dat iedereen gelijk is die wil demonstreren en dat altijd beoordeeld moet worden aan de hand van drie gronden: (1) wanordelijkheden, (2) de verkeersveiligheid en (3) volksgezondheid, of een demonstratie kan plaatsvinden of niet. Wat de opvattingen van de bestuurders zijn over de inhoud van de demonstratie, mag niet ter zake doen. Daarop is de wet heel scherp. De burgemeester heeft daarin geen voorkeur, ondanks dat zij als mens daarvan wel iets vindt. Dat mag nooit leidend zijn bij de beoordeling van de demonstratie. Zij wil graag die twee zaken uit elkaar houden. In Utrecht zijn we Samen zal het onderwerp van de polarisatie belangrijk zijn met de vraag wat daarin te doen en wat daarin aan trends te zien zijn; dan is te zien dat er meer en meer mensen zijn die zich afzetten tegen de overheid. Zij schetst enkele Pagina 20 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

980

990

1000

1010

ontwikkelingen in trends. Het college kijkt daar naar. Maar dat is iets anders dan hoe het college naar het demonstratierecht kijkt. Het college, wethouder Voortman, werkt aan een reactie op de ontwikkelingen in de samenleving. Die verdere uitwerking zou de burgemeester daarin willen beleggen. Dat betekent ook dat wanneer het gaat om onder meer etnisch profileren, dat in dat debat een plek te geven. Mevrouw Nolten (Bij1) begrijpt de woorden van de burgemeester. Zij begrijpt ook dat de burgemeester zich niet expliciet kan uitspreken, zeker als bestuurder. Zij zou toch wel graag de koppeling willen zien met wat de burgemeester in eerste instantie zei over dat veiligheid een sociaal vraagstuk is en dat die maatschappelijke onrust voor sommige mensen vanuit de ongelijkheid komt. Dat is waarom zij dit heeft aangehaald. Burgemeester Dijksma antwoordt dat het waar is. Zij voelt geen aanvechting om daar iets tegenover te zetten; dat is niet het enige. Het spectrum van waar de onrust vandaan komt, heeft ook verschillende voedingsbronnen; dit is er zeker een van. Dit ziet mevrouw Nolten terug in de analyse van de Veiligheidsagenda. Het bestuur zal daarover verder nog spreken. Zij stelt voor dat debat niet te voeren in de Veiligheidsagenda, maar dit debat verder te voeren bij Utrecht zijn we Samen in alle evenwicht die daarbij nodig is.

Mevrouw Nolten (Bij1) kan zich in het voorstel vinden. Haar punt gaat vooral over dat de polarisatie niet uit het luchtledige komt. Burgemeester Dijksma zal hier naar kijken maar het kan zijn dat het haar niet zal lukken om naar volledige tevredenheid te handelen. Zij is het eens met heer Bos dat niet alle onderwerpen onder deze agenda geschaard moeten worden. Zij begrijpt de onderliggende analyse. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de individuele inbreng. De heer Koning vroeg naar capaciteit, of er een probleem is om doelen te halen. Zij stelt dat de capaciteit altijd onder druk staat. Dat geldt voor zowel de BOA’s als voor de agenten van de politie. Vanuit de regio Midden-Nederland is niet voor niets gezegd meer ruimte te willen. Zij noemt in dit verband motie Hermans waar vanuit extra fte’s komt. Momenteel wordt bovenregionaal nagegaan om samen met 38 burgemeesters en de politie na te gaan of het verstandig is dit meer gebundeld in te zetten ten gunste van de regio. Zij bevestigt dat ook met de politie is gesproken; het voorstel dat nu voorligt, komt ook voort uit de Driehoek. Ook de politie heeft dit plan omarmd. In het beleidskader zit een stukje tekst over private camera's in de desbetreffende brief; de commissie heeft die brief ook geagendeerd om te bespreken. Haar voorstel is om daar verdergaand op terug te komen.

Dat is niet per se een hoofdpunt voor deze Veiligheidsagenda. Dit zal in het gesprek over het kader aan de orde komen. En daar zal blijken waar de grenzen zitten van wat het college aankan. De burgemeester zet uiteen dat wanneer er andere doelstellingen in deze Veiligheidsagenda naar boven komen, het college die aan de raad zal voorleggen. De heer Koning (D66) merkt op dat het nadrukkelijk onderdeel is van het Coalitieakkoord, ook wat in de raad is vastgesteld, waar het ook gaat over private camera's. In die zin zou hij het niet vreemd vinden wanneer dit ook meegenomen wordt in het veiligheidsbeleid. Hij vraagt de burgemeester op welke manier dit is op te lossen.

Pagina 21 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1020

1030

1040

1050

1060

Burgemeester Dijksma antwoordt dat dit wordt opgelost door dit te betrekken bij wat het meest logisch is; in het beleidskader cameratoezicht. Daar kan het onderdeel van zijn. Dat ligt bij de raad voor. Dit is niet zozeer een driehoekskwestie. De heer Koning (D66) is het daarover niet eens. Juist de politie heeft in de afgelopen tijd private camera’s bevorderd, of gepromoot. Ook daarop is zijn fractie kritisch. Het beleidskader cameratoezicht gaat niet over de inzet van private camera's. Burgemeester Dijksma zet uiteen dat in de brief die daarop zat, aan het einde een paragraaf staar over dit onderwerp. Daarin zegt het college wat daaraan nog te doen is en waar de grenzen zitten. De gemeente kan individuele burgers niet zomaar van alles verbieden. De gemeente kan wel proberen daarop invloed uit te oefenen. De burgemeester heeft geen ruimte om camera's bij deurbellen te verbieden. Haar voorstel is om dat verder te betrekken bij dat debat. De voorzitter krijgt bevestigd dat de heer Koning zich daarin kan vinden. De burgemeester vervolgt haar beantwoording met in te gaan op het thema verkeersveiligheid waarover mevrouw Meerding zich afvroeg of dat onderwerp nog in goede handen is bij de collega’s Mobiliteit van de burgemeester. Zij antwoordt bevestigend. Het aantal verkeersslachtoffers is aanzienlijk teruggebracht. Ook blijft de gemeente haar werk doen tegen verkeershufters.

Zij zou dat niet willen opnemen in deze Veiligheidsagenda als een grote prioriteit, ook gelet op de schaarse capaciteit die het stadsbestuur heeft, ook gelet op de grote problemen waarmee de gemeente te maken heeft. Dit is beleidsmatig belegd bij mobiliteit en in de handhaving zit de gemeente erbovenop. Anders weet de heer Van Steeg haar altijd te vinden. Met betrekking tot Veilige Wijken is de burgemeester het erover eens dat het college meer voorbeelden zou moeten noemen dan het Bollendak. Het college zal dat aanpassen in de tekst. Zij is het niet eens met de suggestie hierop een afzonderlijk actieplan te zetten. Heel veel van wat het college doet, resoneert in de wijk. Als het gaat om de PGA aanpak, gaat het om mensen die in de wijken wonen. Heel veel verschillende onderwerpen in de verschillende pijlers komen uiteindelijk terug in de wijken. Haar voorstel is de tekst te verbeteren en beter te laten zien waarin het allemaal zit. Het actieplan is eigenlijk het werk dat momenteel gedaan wordt en dat ook belegd zit in de andere nota's, bijvoorbeeld de focus op een aantal gebieden, zoals de Amsterdamsestraatweg, et cetera. Zij heeft mensen nodig in het veld en zij wil voorkomen dat heel veel papier geschreven wordt. Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt dat veilige wijken overlappend is en dat dat in meerdere thema’s terugkomt.

Maar tegelijkertijd constateert zij ook dat voor alle drie de andere prioriteiten wel een afzonderlijke nota wordt geschreven. Het gaat haar niet om de berg papier. Het gaat haar erom dat duidelijk wordt vastgelegd dat veilige wijken ook echt een prioriteit is waarop concrete acties komen en waar het stadsbestuur in beeld brengt wat de gemeente doet wanneer overlastmeldingen binnenkomen: wat is dan het stappenplan en welke mogelijke acties zijn er? Burgemeester Dijksma antwoordt zich goed te kunnen voorstellen juist in de voortgangsrapportage daaraan veel aandacht te besteden. Het college doet veel met de mensen uit die wijken die de zogenaamde walk- and talk-gesprekken voeren; achter de voordeur komen bij bedrijven waarover zorgen bestaan, of juist de gesprekken gebruiken om te vernemen wat in de wijk speelt. Dat wordt gedaan op het punt Van bedreigingen op woningen. Daaraan werkt het college samen met andere gemeenten uit deze regio en daarop is ook een hele aanpak. Dat gaat nadrukkelijk over wijkveiligheid. In die zin gebeurt er ontzettend veel. Zij herhaalt haar voorstel met

Pagina 22 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1070

1080

1090

1100

1110

betrekking tot de voortgangsrapportage. Daarin kan de vraag beantwoord worden of het college er genoeg aan doet en hoe dat er dan uitziet. Met betrekking tot de digitale veiligheid zet de burgemeester uiteen dat de stadsmakers vrijwilligers zijn. Het streven is de weerbaarheid bij burgers te vergroten. Mogelijk is daaraan in de tekst meer aandacht te besteden. Het college heeft geen mensen in huis die games maken. Het college laat de games maken voor de gemeente. Dat kan onderdeel zijn waarmee stadsmakers aan de slag gaan met jonge mensen om op dat terrein hun bewustwording te vergroten. Dat is absoluut een toenemend probleem. Dit is een thema in opkomst. Richting de heer Maas zet de burgemeester uiteen dat het wat haar betreft heel goed is om ook met de wethouders in gesprek te gaan; in de PGA aanpak zit ook de samenwerking met de partners. Het college is ook aan de slag met het veiligheidshuis waar zorg en veiligheid hand in hand gaan. Wanneer daarin nog meer nodig is, zou dat langs die lijn van de zorgkant extra te doen zijn. De burgemeester vindt het goed om dit in het college neer te leggen. Richting mevrouw Nolten bevestigt de burgemeester dat het college scherp is op de mensenrechten. Zij bevestigt dat extra geïnvesteerd moet worden in het tegengaan van kansongelijkheid.

Zij denkt dat het Coalitieakkoord bij uitstek dat in de titel heeft en dat laat zien in de financiële prioriteiten. Zij is het ook eens met mevrouw Nolten dat heel veel jonge mensen vaak niet beter uit een repressieve aanpak komen dan ze er ingingen. Daarom is er niet alleen preventie van crimineel gedrag in de persoonsgerichte aanpak maar daarin zitten dan ook de zogenaamde doorgroeiers; de gemeente wil ze als het ware terugronselen. Dat gaat gepaard met heel veel intensievere aanpak. Daarbij merkt de burgemeester op dat niet iedereen gered wil worden. Sommige jongeren willen onder de radar blijven. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) doet de suggestie in aanvulling op de desbetreffende inbreng van mevrouw Nolten bij etnisch profileren in de Veiligheidsagenda te verwijzen naar Utrecht zijn we Samen. Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend. Zij vervolgt met in te gaan op de inbreng van mevrouw Fattal met op te merken dat de coalitie de legalisering van drugsgebruik heeft neergelegd bij wethouder Eerenberg. Mevrouw Fattal (GroenLinks) rectificeert haar inbreng op de XTC. Burgemeester Dijksma licht toe dat de tekst die is opgenomen in Veiligheidsagenda ingegeven is vanuit de portefeuille Veiligheid. De coalitie heeft de burgemeester nadrukkelijker in die rol geplaatst. Zij vindt het gebruik van drugs niet per definitie normaal.

Zij is ook van mening dat uit drugsgebruik veel maatschappelijke problemen voortkomen die soms onderschat worden. Dat geldt wat haar betreft niet alleen voor coke- maar ook voor pillen-gebruik. Jonge hersenen kunnen daardoor aangetast raken. Zij vindt het wenselijk en goed dat debat te voeren. Zij beseft dat dat gevoelig ligt. De burgemeester noemt in dit verband het rioolwateronderzoek. Mevrouw Fattal (GroenLinks) begrijpt dat het verhaal genuanceerder ligt. Ze wil graag weten hoe die gesprekken over normaliseren van drugsgebruik er uitzien. Burgemeester Dijksma antwoordt daarop op dit moment het antwoord schuldig te moeten blijven. Het college werkt samen met instellingen die daarover veel meer kennis hebben. Het lijkt haar belangrijk de experts daarover aan het woord te laten. De heer Koning (D66) vraagt of de burgemeester kan bevestigen dat het het beleid van deze gemeente is om hier naar te kijken met nuance en niet al die middelen over één kam te scheren en dat daarvoor aandacht is in de gesprekken. Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend.

Pagina 23 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1120

1130

1140

1150

1160

Zij vervolgt met in te gaan op de inbreng van de heer Bos. Zij dankt hem voor de steun voor de Veiligheidsagenda. Hij stelde de vraag over de eventuele verhuizing naar een andere gemeenten van criminelen die in een aanpak zitten. Het college heeft dan bij een eventuele verhuizing overleg met de gemeente waar die persoon heen gaat wanneer dat bekend is. Het Zorg en Veiligheidshuis is er voor de provincie Utrecht. Zij is voorzitter van de overleggen. Met de betrokken bestuurders is bekend wat daarin plaatsvindt en daarover is goede afstemming. De heer Bos vroeg ook naar een boven lokaal driehoeksoverleg; binnen midden Nederland is het regionaal veiligheids college werkzaam met daarin alle 38 burgemeesters van de Regio Midden Nederland. Zij is als regioburgemeester daarvan voorzitter. Zij verwijst in dit verband naar agendapunt 8 op deze agenda. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) zet uiteen dat het om twee zaken gaat. Eén ervan is, kijkend naar de regio indeling, dat Utrecht als stad op zichzelf staat en dat Maarssen, Houten en Nieuwegein in West Utrecht zitten als afzonderlijk cluster. Hij pleit ervoor aan te sluiten bij West Utrecht. In dat perspectief pleit hij voor een bovenlokaal overleg tussen Maarssen, Nieuwegein en Houten met Utrecht omdat Utrecht niet stopt bij de gemeentegrenzen. Burgemeester Dijksma antwoordt dat de heer Bos gelijk heeft.

Nieuwegein en Utrecht werken samen op Preventie en Gezag. Utrecht werkt samen met Vijfheerenlanden en een aantal andere gemeenten op het terrein van dreiging op woningen, omdat die fenomenen zich daar voordoen. De gemeenten zoeken elkaar op in de regio, afhankelijk van wat hen onderling bindt. Daarbovenop is er dan nog een regionaal veiligheidscollege. Op meerdere dossiers is dat punt te pakken. Criminelen houden zich niet aan grenzen. Bovendien is te zien dat de ecostructuur veel breder is dan alleen de regio. Zij geeft daarvan een schets. De heer Bos heeft gelijk, maar Utrecht West is voor haar nog te klein. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) komt dan terug op de Top X aanpak. Utrecht heeft 130 personen in beeld waarop het stadsbestuur ook beleid heeft gezet. Hij vraagt of de groep groter is dan de 130. Hij wil ook weten hoe het gaat wanneer een persoon verhuist naar een andere plaats. Hoe gaat het dan met de financiële stromen als een dergelijk persoon gaat verhuizen naar Nieuwegein of Maarssen. Daarop moet toch inzet gepleegd worden. Naar wat hij verneemt, doet de gemeente dat ook. Burgemeester Dijksma licht toe dat dat voor een deel via Utrecht loopt en voor een deel via het Zorg en Veiligheidshuis en voor een deel ook via het Riec. Het Riec is bijvoorbeeld voor de regio bezig met de aanpak van ondermijning. Die organisatie krijgt daar afzonderlijk middelen voor.

Niet al het geld dat bestemd is voor Utrecht gaat naar de regio. Wat wel samen gedaan wordt, bijvoorbeeld in het Zorg en Veiligheidshuis, is het eens worden over welke criteria er zijn om te beslissen welke jongeren met prioriteit in die aanpak moeten. Utrecht heeft er nu iets meer dan 100. Alleen al voor Utrecht Stad wil het college toe naar mogelijk wel 300. Dat moet ook in de regio gebeuren. De betrokken partijen leren wel van elkaars aanpak. En de partijen gebruiken momenteel dezelfde definities. Dat doen zij samen met de politie. De partijen willen van de politie weten over wie van deze groep de politie zich de meeste zorgen maakt. Die gesprekken worden op verschillende niveaus gevoerd, ambtelijk en ook bestuurlijk. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent te vernemen dat het gaat om een bepaald groeimodel in de stad en ook in de regio. Hij heeft de behoefte meer informatie te krijgen over de aanpak van de betreffende groep en ook hoe dat regionaal wordt opgepakt. Hij leest dat niet uit de stukken. Pagina 24 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1170

1180

1190

1200

1210

Burgemeester Dijksma zet uiteen dat dat voor een deel zit in agendapunt 8 van deze vergadering: de regionale veiligheidsstrategie. Die heeft niet voor niets dezelfde focus. In de regio zal niet iets anders gedaan worden dan in de stad Utrecht. Niet alle gemeenten in de regio krijgen geld vanuit het Rijk voor Preventie met Gezag. De gemeenten die in Midden Nederland wel geld krijgen zijn: Lelystad, Nieuwegein en Utrecht. Maarssen en Houten krijgen geen geld. Dat betekent niet dat daar niets gebeurt. De middelen die het RIEC krijgt om in andere gemeenten dingen te doen, worden daarvoor ingezet. Dit stuk concentreert zich op het budget in Utrecht en op de inzet in Utrecht. In de regio zijn er budgetten betrokken die via andere stromen lopen. De voorzitter attendeert op het verloop van de tijd en vraagt de commissie daarmee rekening te houden. Burgemeester Dijksma vindt het niet verstandig de retorische vraag van de heer Dijkstra van EenUtrecht te beantwoorden; zij deed daar geen onderzoek naar. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt zich voor dat de burgemeester het met hem eens is dat het maximale de veiligheid bevordert. Burgemeester Dijksma merkt op dat dit debat al een aantal keren gevoerd is. Zij stelde uiteindelijk vast dat er een uitkomst is in het Coalitieakkoord. Dan is dat een begrenzing van het aantal camera's. Er lag een advies om het vanuit de inhoud te beredeneren.

Maar dat was niet de politieke uitkomst van het debat. De burgemeester heeft besloten haar energie niet meer daarin te gaan stoppen. Zij weet dat het geen zin heeft. De heer Dijkstra (EenUtrecht) begrijpt wat de burgemeester zegt. Hij begrijpt ook dat het debat niet snel zal leiden tot een ander standpunt. Hij vraagt of de burgemeester kan bevestigen dat door het maximum zo te stellen, dat maximum de veiligheid niet bevordert. Burgemeester Dijksma herhaalt haar inbreng over het onderzoek dat zij niet gedaan heeft. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de inbreng van de fractie van het CDA. De bodycams voor de BOA’s zijn onderdeel van de uitrusting. Ingaand op de inbreng van mevrouw Snippe van de Partij voor de Dieren op de groei van de stad zet de burgemeester uiteen dat zij zelf dat debat ingewikkeld vindt omdat het lijkt alsof het gemeentebestuur daarop een overheersende invloed kan hebben. Zij benadrukt dat dat niet zo is. De groei van de stad is al decennialang gaande en eigenlijk wereldwijd. De vraag is hoe kwalitatief die groei wordt en wat ervoor te doen is om de stad leefbaar, groen en sociaal en veilig te houden wetende dat meer en meer mensen in de stad gaan wonen. Dat laatste staat onder druk. Dan moet het stadsbestuur bereid zijn om daarvoor extra middelen uit te trekken. Die groei is niet gratis ook niet op het veiligheidsdomein.

Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) verschilt van mening met de burgemeester. Omwille van de tijd gaat zij daar niet verder op in. Zij vraagt in hoeverre discriminatie en racisme specifiek worden benoemd. Burgemeester Dijksma refereert aan haar antwoord richting mevrouw Nolten. Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) stelt als gemiste vraag een toelichting op de waarborg van de privacy en de ethiek. Burgemeester Dijksma antwoordt dat het college dat goed doet. Het college heeft een eigen privacyfunctionaris die onafhankelijk advies geeft over alles, ook over het camerabeleid. Dat betekent dat het college dat permanent laat toetsen. Zij vervolgt met in te gaan op de inbreng van Student & Starter over de plofkrakers. Recentelijk waren er weer drie aanhoudingen in Duitsland. Het college gaat daarop Pagina 25 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

inzetten bij de persoonsgerichte aanpak. Met hulp van zowel de coalitiemiddelen alsook de landelijke middelen zal het college die persoonsgerichte aanpak laten groeien. Zij benadrukt dat die groep groot is. Dit is een hardnekkig probleem waarover het college grote zorgen heeft.

1220

1230

1240

Gemiste vragen Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat een vraag was gesteld vanuit haar fractie over de rol van ouders en over straatverlichting. Burgemeester Dijksma licht toe dat het college veel doet met de ouders, zonder het te beschrijven. Zij wil daarop een tekstaanpassing doen. De PGA gaat altijd samen met ouders. De voorzitter zet uiteen dat de burgemeester veel aanpassingen zal aanbrengen in de Veiligheidsagenda. Er komt een strekt ter vervanging. Dit komt op de agenda te staan in het raadsdebat in april. Dan kan de CDA-fractie zien of zij tevreden is met de aanpassingen en het onderdeel ouders en kan zij alsnog besluiten of een motie nodig is. Burgemeester Dijksma vindt het moeilijk om in te gaan op de straatverlichting. Zij kan niet ingaan op de straatverlichting; hoe zich dit verhoudt tot besparing en beveiliging. Mevrouw Zwinkels (CDA) is benieuwd hoe over de verschillende portefeuilles heen de afweging zal worden gemaakt. Burgemeester Dijksma benadrukt dat de hotspots van onveiligheid bekend zijn bij de gemeente. Daarop wordt ook gestuurd door het college: licht te hebben op die plekken waar licht noodzakelijk is. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of in de strekt ter vervanging hierop nog een aanpassing komt. Burgemeester Dijksma vraagt welke aanpassing mevrouw Zwinkels wil. De voorzitter begrijpt dat mevrouw Zwinkels een afweging wil zien op schrift.

Mevrouw Zwinkels (CDA) antwoordt bevestigend. Zij benadrukt dat er veel verschillende manieren zijn om energie te besparen, ook als het gaat om de verlichting. Nu wordt onder meer voorgesteld om later in te schakelen en eerder uit te schakelen. Dat is een keuze die aan veiligheid raakt. Burgemeester Dijksma bevestigt de juistheid ervan. Dit krijgt een plek bij Utrecht zijn we Samen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt een verwijzing voor naar Utrecht zijn we Samen. Burgemeester Dijksma merkt op dat dit niet de nieuwe bijbel is die geschreven wordt. Zij waakt ervoor allerlei verwijzingen te maken naar onderwerpen die zeker van belang zijn. Zij herhaalt haar toezegging.

1250

1260

Mevrouw Meerding (VVD) brengt haar inbreng voor het voetlicht over Veilige Wijken. Zij noemde daarbij bestaande langdurige overlast op sommige plekken en dat dat niet in de agenda wordt benoemd. Zij had gevraagd wat het college nu anders gaat doen en wat extra is ten opzichte van het huidige beleid. Zij vraagt een kleine beschouwing. Burgemeester Dijksma antwoordt dat de commissie een extra financiële impuls voor Veilige Wijken zal zien in de financiële paragraaf. Dat betekent dat het college op de hot spots, meer dan het Bollendak, intensiever aan de slag is en zal gaan. In de voortgangsrapportage zullen de acties daaromtrent te zien zijn. Ook de PGA aanpak is daarvan onderdeel. Zij schetst het te verwachten effect. Pagina 26 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

Tweede termijn De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) krijgt graag ten aanzien van de discussie over veiligheidshuizen inzicht in de afstemming in de regio over met de groepen die het gemeentebestuur in beeld wil krijgen van criminelen die zo mogelijk verhuizen. De burgemeester zegt dat dat gebeurt maar dan op thema's. Hij zou daarin meer inzicht willen krijgen. Hij verzoekt het college een kleine notitie daarover te schrijven.

1270

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt het college in te gaan op buurtpreventie op wijkniveau. Hij noemt een initiatief in Tuindorp en vraagt expliciete aandacht voor de ondersteuning van dergelijke groepen in de agenda. De heer Maas (VOLT) sprak over het Fit-Team van Lister; gevraagd is een uitbreiding van dat team met een versie 2, bedoeld om terugval uit de eerste aanpak verder te voorkomen. Hij vraagt de burgemeester daarop in te gaan.

1280

1290

Burgemeester Dijksma brengt haar antwoord onder de aandacht met betrekking tot de gevraagde voorkoming van terugval. Zij is bereid om dit op te nemen met de wethouders die daarvoor verantwoordelijk zijn. Het lijkt haar goed om ook iets te zeggen over het punt van de heer Dijkstra; dan gaat het niet alleen digitaal, maar ook offline. Richting de heer Bos oppert zij hem aan te bieden een bezoek te brengen aan het Zorg Veiligheidshuis. Dan krijgt de raad precies te horen hoe gewerkt wordt en hoe het gaat op cliëntniveau. Hoe te voorkomen dat mensen zoekraken in het systeem. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dat een goed voorstel maar licht toe dat het hem ook gaat om geldstromen. Ook heeft hij vragen over hoe het zit met de funding. Hij vraagt een notitie over de procesregie en de geldstromen. Burgemeester Dijksma verwijst naar het volgende agendapunt. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) herhaalt zijn vraag bij het volgende agendapunt waarbij hij niet aanwezig kan zijn. Wanneer hij de stukken leest bij het volgende agendapunt blijft diezelfde vraag staan. Burgemeester Dijksma zegt de gevraagde notitie toe. De heer Dijkstra (EenUtrecht) zal iets op schrift zetten over de wijkpreventiegroepen. Hij herhaalt zijn vraag naar serieuze aandacht hiervoor. Burgemeester Dijksma antwoordt te doenm wat mogelijk is. Zij bevestigt het belangrijk te vinden.

De bondgenotenaanpak is bijna uitgevonden in Utrecht. Het college is daar trots op en daarin steekt het college veel energie, niet alleen als gemeente Utrecht maar ook gezamenlijk met de partners in de Driehoek.

1300

De voorzitter concludeert als volgt. De voorzitter stelt voor 45 minuten te reserveren voor de bespreking in de raad. De commissie kan zich daarin vinden. De Toezeggingen de burgemeester zal  voor de raadsbehandeling van het raadsvoorstel Veiligheidsagenda 2023 – 2026 de raad informeren over de financiële verantwoording van de Veiligheidsagenda.

Pagina 27 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1310

1320

 Een jaarlijkse voortgangsrapportage van de Veiligheidsagenda aan de raad sturen met daarin een combinatie van de kwalitatieve en kwantitatieve doelstellingen inclusief een evaluatie van eerdere jaren.  De strekt ter vervanging toezenden voor de raad van 6 april.  De notitie aan de raad sturen over de procesregie ten aanzien van het veiligheidshuis vóór de raadsvergadering van april. Punt van orde Mevrouw Meerding (VVD) vraagt de voorzitter bij de fracties op te halen of er moties zijn. De voorzitter merkt op dat de eventuele moties hypothetisch zijn vanwege de strekt ter vervanging. Mevrouw Meerding (VVD) vernam dat er geen apart actieplan komt voor veilige wijken. Zij overweegt daarop een motie te maken. Mevrouw Zwinkels (CDA) zal een motie schrijven over de straatverlichting. Zij heeft er het vertrouwen in dat andere zaken in de strekt ter vervanging zullen komen. Zij zal overleg voeren over de verkeersveiligheid met mevrouw Meerding. De heer Koning (D66) is blij met veel van wat hij heeft gehoord. Hij wacht de invulling van de specificatie van de doelstelling af. Hij kan nu nog niet zeggen of zijn fractie een voorstel zal indienen. De voorzitter verwacht dat dat voor veel andere partijen ook geldt. Hij vat de woorden van de heer Koning op als “namens de commissie”.

1330

De voorzitter schorst de vergadering om 13.05 uur tot 14.00 uur. 8. Raadsbrief Regionale Veiligheidsstrategie Burgemeester: Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid In de Regionale Veiligheidsstrategie stellen de 38 gemeenten, het Openbaar Ministerie en de politie van MiddenNederland op regionaal niveau prioriteiten om samen focus te kunnen aanbrengen op de regionale inzet van politie en partners in het veilheidsdomen en om krachten te bundelen. De Politiewet schrijft voor dat voorafgaand aan de vaststelling van de Regionale Veiligheidsstrategie de burgemeester de gemeenteraad hoort over het concept.

1340

De voorzitter leidt de bespreking in. De bespreking zal in één termijn plaatsvinden.

1350

De commissie De heer Koning (D66) kan zich in grote lijnen vinden in deze raadsbrief. De aanpak van criminaliteit en het vergroten van veiligheid moeten een belangrijke rol spelen in de Utrechtse regio. In het landelijk verkiezingsprogramma van D66 staat “jongeren verdienen een tweede kans. Veiligheid en preventie zijn twee kanten van dezelfde medaille. D66 wil voorkomen dat kansarme jongeren de zware misdadigers van later worden. Dat vraagt om het bieden van perspectief en voldoende kansen om iets van het leven te maken.” Zijn fractie ziet in de Veiligheidsstrategie ook terugkomen dat er oog is voor preventie, maar net nog onvoldoende; in de Regionale veiligheidsstrategie wordt geen woord gerept over het voorkomen van recidive, over de terugkeer van daders in de samenleving of over resocialisatie. En dat terwijl het stadsbestuur met een focus daarop kan voorkomen dat kansarme jongeren die gevoelig zijn voor de aantrekkingskracht van de drugswereld de zware misdadigers worden van later. Dat hierop nog te weinig focus ligt in de Veiligheidsstrategie, verbaast hem. Zijn fractie dringt erop aan dat dat nog gewijzigd wordt. Wat zijn fractie betreft moet sterk worden ingezet op resocialisatie, ook al voordat iemand na een eventuele veroordeling achter de tralies verdwijnt. Zo zorgt het stadsbestuur voor Pagina 28 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1360

1370

een meer succesvolle kans op een goede terugkeer in de maatschappij waarbij de kans op herhaling zoveel mogelijk ingeperkt wordt. Hij noemt een pilot in Noord Nederland die hij interessant vond. Daarbij namen de gemeenten hun regierol om samen met mensen een plan te maken voor resocialisatie, nog voordat zij de gevangenis ingingen. Dat project “Voorzorg als Nazorg” was een groot succes. Dat verdient wat zijn fractie betreft navolging. Utrecht kan zijn voordeel hiermee doen in regionaal verband. Hij krijgt hierop graag de reactie van de burgemeester. De heer Koning merkt op dat het stadsbestuur voorkomen moet dat de inzet van de regio de focus legt op het oppakken en straffen van kansarme jongeren die in de drugscriminaliteit belanden, ook om ondermijning te voorkomen van landelijke preventieprogramma's. Hij stelt voor daarom de focus te leggen op preventie en resocialisatie en het voorkomen van recidiven. Hij vraagt het college de Veiligheidsstrategie daarop aan te passen. Hij verneemt hierop graag de reactie van de burgemeester. Hij gaat in op de aanpak van mensenhandel. Hij vindt die mensenhandel een verschrikking.

Hij vraagt of de burgemeester kan zeggen dat zij het ermee eens is dat seksuele uitbuiting vooral effectief is tegen te gaan wanneer sekswerkers zelf ook het vertrouwen in de overheid krijgen zoals ze dat verdienen als ieder ander mens en dat dit ook in de regio de inzet is van de Driehoeken. Hij vraagt of de burgemeester ruimte ziet om dit te benadrukken in de zienswijze.

1380

1390

1400

Mevrouw Zwinkels (CDA) neemt het debat over van haar collega de heer Van Steeg. Zij dankt het college. Zij vindt het goed dat de mensenhandel wordt benoemd. Zij is benieuwd te vernemen waarom in combinatie met ondermijning en drugscriminaliteit. Zij refereert aan de inbreng van de vorige spreker. Hoe ervoor te zorgen dat regionale aanpak ook echt van de grond komt, een aanpak die in Utrecht wordt versterkt. Haar tweede punt is de vraag aan de burgemeester wat de relatie is tussen de online informatiepositie en welk gemeenschappelijk handelingskader daarbij hoort en of optreden tegen online ordeverstoring in de regio breed gedeeld wordt. Verder ziet zij dat het onderdeel ondermijning goed aansluit bij de Utrechtse aanpak; hoe wordt dat regionaal waargemaakt? Is daarover overeenstemming gewenst en ondersteuning zoals die wordt genoemd in de aanpak? In hoeverre sluiten de ambities aan bij de capaciteit die op het einde worden beschreven. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat haar inbreng in grote lijnen gelijk is aan die bij de Veiligheidsagenda. Haar fractie vindt het logisch om cyber en online er uit te lichten zoals in het stuk ook mooi verwoord.

Zij vindt de maatschappelijke onrust goed geformuleerd met de focus op openbare ordeverstoring of daar waar het gedrag de grenzen van de wet overschrijdt, maar wat haar betreft gaat het niet aan om op zichzelf maatschappelijke onrust tegen te gaan. Dat is wat haar betreft duidelijk geworden bij het vorige debat. Zij legt de vraag voor over het ontbreken van zorg en veiligheid. Dat staat expliciet; dat het de vorige keer er wel in stond en deze keer niet meer. Zij maakt zich daarover zorgen omdat zij ook in de agenda leest dat door personele krapte het belangrijk is keuzes te maken om die slag en ontwikkelkracht te houden. Die wil zij juist op Zorg en Veiligheid houden. Graag daarop een reactie van de burgemeester. Pagina 29 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1410

1420

De heer Van Bergen (ChristenUnie) is grotendeels tevreden met het voorliggende document. In zijn bijdrage zal hij focussen op de aanpak van mensenhandel. Die wordt geschaard onder de ondermijnende criminaliteit. Het is goed dat binnen de Veiligheidsregio speciale aandacht is voor dit thema. Eerder sprak het bestuur daarover ook al in de commissie. Dit is een onderwerp dat zijn fractie erg aan het hart gaat. Zijn fractie is blij dat het programma Samen tegen Mensenhandel versterkt wordt voortgezet. Zijn fractie mist op dit moment een helder inzicht in de omvang van dit probleem. Het is een relatief nieuw begrip waarop lastig greep te krijgen is. Hij vraagt welke mogelijkheden de burgemeester ziet op dit moment om beter zicht te krijgen op deze vorm van criminaliteit. Hij vraagt of het mogelijk is om het verschaffen van meer inzicht ook bij het thema mensenhandel expliciet op te nemen in de regionale veiligheidsstrategie. Hij krijgt hierop graag de reactie van de burgemeester. De voorzitter verneemt dat geen van de aanwezige partijen nog inbreng wil leveren.

1430

1440

1450

Korte schorsing en heropening van de vergadering De beantwoording Burgemeester Dijksma benadrukt dat dit onderwerp preventie en resocialisatie wel degelijk heel belangrijk is in hoe Utrecht vanuit de RegioMidden Nederland werkt. Het zit onder een programma dat Straatwaarde heet. Dat is juist gericht, zoals de PGA-aanpak op de jongeren, op het voorkomen van crimineel gedrag en op het voorkomen van recidive. Dat het niet met zoveel woorden benoemd staat, betekent niet dat het niet een hele grote pijler is het beleid is. Het voorbeeld van Noord-Nederland laat bij haar niet direct een bel rinkelen. Zij vraagt toelichting van de heer Koning. Meer in algemene zin hebben verschillende fracties vragen gesteld over mensenhandel. De burgemeester is het ermee eens dat een belangrijk onderdeel van het tegengaan van mensenhandel in het emanciperen zit van sekswerkers zelf en ze minder afhankelijk te laten zijn van anderen en ze economisch zelfstandig te laten zijn. Dat betekent iets voor hoe mensen een positie te geven in de samenleving. Daar gaat de raad met het rapport van de commissie Sorgdrager ook stappen in zetten. De burgemeester denkt dat het belangrijk is dat rondom mensenhandel niet alles in dit plan genoemd is omdat dit plan hoog over is. Arbeidsmarktuitbuiting is ook een belangrijk thema op het terrein van mensenhandel. Dat is ook niet heel uitgebreid verwoord.

De raad ontvangt van de burgemeester een brief die voortborduurt op informatie die de raad eerder heeft gekregen, ook naar aanleiding van het onderzoek van Regioplan: welke stappen verder nog te zetten zijn met de beperkte middelen die de gemeente heeft. En hoe het college mogelijkheden ziet om vanuit andere thema's daarmee aan de slag te gaan. Het heeft raakvlakken met wat nu plaatsvindt in de ondermijnende criminaliteit. Dat geldt ook voor de arbeidsmarktuitbuiting. Mevrouw Zwinkels vroeg naar de online info positie en of breed gedeeld wordt hoe het college daar naar kijkt. Zij noemt in dit verband de heer Potters die voorzitter is van de VNG-commissie. Die houdt zich bezig met de digitale weerbare overheid. Die commissie heeft al aangegeven die lijn te ondersteunen. In de regio is te merken dat bij burgemeesters breed zorgen zijn over wat er in de online wereld plaatsvindt die een directe relatie hebben met wanordelijkheden in de fysieke wereld. Dit is niet uitgevonden in Utrecht alleen. Pagina 30 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1460

1470

1480

1490

1500

Als het gaat om de ambities en de capaciteit, bevestigt de burgemeester dat de regio hoge ambities heeft en weinig capaciteit. Daarmee heeft de regio te maken. Dat betekent dat de regio blij is met het gegeven dat er in de regio meer middelen zijn voor enkele programma's. Tegelijkertijd moet het slim georganiseerd blijven worden zodat partijen zoveel mogelijk samenwerken en doublures niet voorkomen. De maatschappelijke onrust is in dit plan goed geformuleerd. Dat is een compliment aan de afdeling van de gemeente Utrecht. Die heeft inbreng geleverd in het voorliggende stuk. De burgemeester stelt zich voor dit onderdeel te copy-pasten voor de andere agenda. Op het punt van Zorg en Veiligheid stelt de burgemeester dat het niet zo is dat dit geen prioriteit is. In de regio Midden-Nederland zijn drie zorg en veiligheidshuizen. Die zijn gefocust op de regio’s Utrecht, Gooi en Eemland, en Flevoland. Te zien is dat een belangrijk deel van het werk daar zijn kern vindt. Daarvoor is samenwerking en medewerking nodig door alle partners. Dat beleid is in toenemende mate belangrijk, ook omdat recentelijk te zien was hoeveel problemen er waren door mensen met verward gedrag. Daarvoor is niet voor niets meer ruimte gekomen. Dit is belegd via een andere route. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) is in verwarring.

De belangrijkste veiligheidsthema's worden in dit stuk benoemd met het argument dat er dan daarop meer personeel en schaarse middelen in te zetten zijn. Het blijft haar zorg dat wanneer dit daarin niet is benoemd dat het geld er niet heen gaat wanneer keuzes gemaakt worden. Zij krijgt daarop graag een reactie. Burgemeester Dijksma ziet dat anders. Dit is voor een deel goed belegd in de Zorgen Veiligheidshuizen. Die moeten nu echt aan de slag. Daarin zit de regio ook met zijn energie. Dat betekent niet dat dat hier dubbelop benoemd moet worden. Een deel van de partners verleend in volle vaart medewerking, al was het maar de eigen gemeentelijke organisatie; de PGA aanpak is onderdeel van het beleid. Dat komt ook terug in een Zorg- en Veiligheidshuis. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat ook in dit stuk staat dat juist de doorontwikkeling van de verbinding Zorg en Veiligheid bij de lokale colleges liggen. En lokaal is het ook uit de Veiligheidsagenda gehaald. Zij benadrukt wederom zich daarover zorgen te maken. Zij weet hoe het werkt wanneer onderwerpen niet meer terugkomen in stukken; dan kan het ook verdwijnen. Burgemeester Dijksma weerspreekt mevrouw Raaijmakers met op te merken dat zij de voorzitter is van het Zorg en Veiligheidshuis in Utrecht.

Dat betekent dat zij zelf ook oplet dat dat goed belegd blijft en dat inderdaad daar ook de casussen goed afgehandeld kunnen worden. Dat is een verantwoordelijkheid die zij heeft. Het gaat over mensen die in potentie een groot risico vormen voor de samenleving. Daarmee gaat de burgemeester niet lichtvaardig om. Zij hoopt daarmee een deel van haar zorgen weg te kunnen nemen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt hoe de raad daarin is mee te nemen of informatie daarover kan krijgen. Burgemeester Dijksma vindt dat een terecht punt. Zij denkt dat het verstandig is om na te gaan of in de jaarstukken aandacht te besteden is in het bijzonder zodat de raad kan zien wat het bestuur van de regio daar gedaan heeft en waartegen dat bestuur aanloopt. Daar worden vorderingen gemaakt. Met betrekking tot de mensenhandel en de vraag hoe de raad in Utrecht beter inzicht kan krijgen in wat er gaande is in de regio. De burgemeester zet uiteen dat dit gedaan wordt via de regionale recherche en de opsporing daarop. Daarnaast heeft Pagina 31 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1510

1520

1530

1540

Utrecht meegedaan aan het onderzoek om na te gaan waar de leemtes zitten. Die leemtes zijn er. Daar wordt in de regio met prioriteit naar gekeken. Dit onderwerp houdt zich niet per se aan gemeentelijke grenzen. Binnenkort ontvangt de raad een brief van de burgemeester over de voortgang na het onderzoek van Regioplan. Daarbij heeft de regio niet heel veel extra middelen ontvangen. Dit wordt gedaan uit bestaande middelen en dat is ook mogelijk. Daar zijn raakvlakken met onder meer ondermijning. De raad ontvangt een voorstel. Gemiste vragen Mevrouw Zwinkels (CDA) is benieuwd te vernemen hoe regionaal de aansluiting op de lokale benadering van ondermijning wordt waargemaakt en zij wil weten of er overeenstemming is over de gewenste ondersteuning in de aanpak. Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend op de laatste vraag. Zij bevestigt dat de benadering in de regio in het verlengde ligt van wat Utrecht Stad doet, of dat te zeggen is dat Utrecht Stad in het verlengde handelt van de regio met een grote verdiepingsslag, ook omdat de stad momenteel veel slagkracht heeft. Dat betekent dat de PGA-aanpak niet alleen een Utrechtse uitvinding is. Zij noemt in dit verband het thema Straatwaarde waarin preventie zit, als een belangrijk onderdeel van het regionale programma.

De voorzitter vraagt de heer Koning een korte toelichting te geven De heer Koning (D66) deelt mee dat het gaat om een rapport met de titel Voorzorg als Nazorg. Het is eigenlijk de evaluatie van het Koers en Kansenproject 3 Noord met betrekking tot de sanctie uitvoering op regionale maat. Dat is een onderzoek van de rijksuniversiteit Groningen. Daarin zitten interessante conclusies en aanbevelingen. Hij vindt het heel mooi dat in regioverband hieraan gewerkt wordt, bijvoorbeeld in Straatwaarde. Hij ziet dit nog helemaal niet in deze regionale strategie terugkomen. Hij vraagt de burgemeester daarom hierover wel een aantal zinnen op te nemen in de zienswijze. Burgemeester Dijksma zal dat doen. De voorzitter begrijpt dat een kleine aanpassing wordt aangebracht in het voorliggende stuk naar aanleiding van het debat. Burgemeester Dijksma zet uiteen dat zij het voorstel zal terugleggen bij de regio om op dit punt een aantal aanvullende zinnen te maken. Zij verwacht niet dat het daar op bezwaar stuit omdat het wel degelijk de intentie is. De voorzitter verneemt van de fracties die een bijdrage hebben geleverd aan het debat dat dit niet zal terugkomen in de raad. De toezegging van de burgemeester aan de PvdA komt terug in de jaarstukken en de andere punten worden meegenomen in de reactie richting de regio.

Hiermee rondt hij de bespreking van dit agendapunt af, schorst voor enkele minuten de vergadering en heropent die. 9. Raadsbrief analyse en Integrale aanpak plein onder het bollendak

1550

Burgemeester, Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid Wethouder Voortman, Beleidsterrein: Maatschappelijke Ontwikkeling Geagendeerd door: Bert van Steeg (CDA), Ilse Raaijmakers en Hester Assen (PvdA), Tess Meerding (VVD), Venita Dada-Anthonij (D66), Julia Kleinrensink en Mahaar Fattal (GroenLinks), Ruud Maas (Volt), Esma Kendir (S&S), Stevie Nolten (Bij1) en de ChristenUnie. De afgelopen maanden is er veel onrust in het stationsgebied, specifiek onder het Bollendak en op het Smakkelaarsveld. Het aantal dak- en thuislozen stijgt, overlast stijgt, bij sommige groepen die voor overlast zorgen is sprake van verslavingsproblematiek, (gewelds)incidenten namen toe en in reactie daarop zijn we in brieven van de burgemeester geïnformeerd over steviger maatregelen zoals boetes, gebiedsverboden, Pagina 32 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1560

1570

verblijfsontzeggingen en een betere afstemming met het Rijk over gezamenlijk optreden tegen vreemdelingen uit landen die staan op de lijst van “veilige landen van herkomst”. Helaas zien we ook dat dak- en thuislozen zich genoodzaakt zien in het stationsgebied buiten te overnachten onder erbarmelijke omstandigheden. Na een informatieve Raadsinformatiebijeenkomst en een goed werkbezoek willen de agenderende partijen willen in debat over de oorzaken van deze problemen, de oplossingen die zowel in preventieve als repressieve sfeer liggen en over de resultaten van de nu ingezette aanpak en het gestarte overleg met het Rijk. Daarbij willen zij voorstellen doen om het beleid bij te sturen. Gezien de situatie rond Utrecht CS en de informatiemomenten die er inmiddels zijn geweest, hechten genoemde fracties aan behandeling op korte termijn.

De voorzitter leidt de bespreking in aan de hand van de annotatie bij de agenda (zie hierboven). De bespreking vindt plaats in één termijn. Hij schorst voor een wisseling van woordvoerders de vergadering voor enkele minuten en heropent de vergadering. De commissie De heer Van Steeg (CDA) vindt het goed dat het bestuur nu eindelijk kan praten over het Bollendak. De raad stond al eerder stil bij dit onderwerp. Ook vond hij de Raadsinformatiebijeenkomst zeer nuttig en het werkbezoek gaf de raad veel informatie.

1580

1590

1600

Voor zijn fractie staat voorop dat de situatie onder het Bollendak veilig dient te zijn. Op deze plek komen veel mensen samen. Daar hebben mensen ook hun eerste ontmoeting met de stad Utrecht. Dat betekent dat mensen er vanuit moeten gaan dat daar het daar een prettige omgeving is dat het daar veilig is. Tot zijn spijt is het daar de laatste tijd niet veilig. Er is nog geen zicht op een structurele oplossing. Sinds september zijn er veel maatregelen genomen. De heer Van Steeg heeft de indruk dat die goed werken. De oplossing voor de lange termijn is nog een zoektocht. Hij heeft respect voor de mensen van de zorg en de veiligheidskant die daar dagelijks werken. Dat is een cruciale voorwaarde om tot succes te komen. De mensen begrijpen onderling van elkaar wat ze doen, wat er speelt. De verbinding met de landelijke maatregelen is van belang. Hij noemt de arbeids migranten en de overlast gevende asielzoekers. Hij benadrukt dat de landelijke aanpak nodig is. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) is blij dat het CDA ook Zorg en Veiligheid noemt. Zij hoort een verwijzing naar de landelijke aanpak; die ervaart zij als repressief. Vindt het CDA wellicht dat ook daar meer aandacht voor zorg zou moeten zijn? De heer Van Steeg (CDA) denkt dat de zorgkant vooral op lokaal niveau zit. Dan noemt hij de medewerkers van Barka en van Lister. Ook De Stek speelt daarin een belangrijke rol.

Die repressieve landelijke aanpak is zijns inziens ook nodig. Daarbij moeten de mensen die geen kans maken in de asielketen zo snel mogelijk duidelijkheid krijgen over wat hun toekomst is in Nederland. Die kant hoort zijns inziens daarbij. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) oppert dat ook vanuit landelijk meer aandacht, coördinatie en middelen voor zorg moeten zijn, wanneer bekend wordt dat zorg en veiligheid samengaan. De heer Van Steeg (CDA) noemt de middelen voor de arbeidsmigranten. Hij voegt toe dat de 45 miljoen euro beschikbaar is voor de bestrijding van de overlastgevende asielzoekers. Hij denkt dat het vooral belangrijk is aan te laten sluiten bij wat Utrecht doet en die keten zo kort mogelijk te laten zijn. Wanneer daar inderdaad een onderdeel zorg nodig is, is hij daarop niet tegen. Hij vindt het belangrijkste mensen zo snel mogelijk duidelijkheid te geven over wat hun toekomst is. Pagina 33 van 92

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 23 februari 2023

1610

1620

1630

1640

1650

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of het CDA van mening is dat van die 45 miljoen een deel naar zorg zal kunnen gaan. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt daarover niet te gaan. Dat is landelijk geld. Hij is blij dat Utrecht een deel daarvan kan gebruiken. Hij herhaalt zijn wens snel duidelijkheid te geven aan de overlastgevenden. Misschien moet een deel van die 45 miljoen beschikbaar zijn voor zorg; het belangrijkste is voor hem dat de asielketen op orde komt. Mevrouw Oui Fakir (Bij1) vraagt of zij goed begrijpt dat het CDA het belangrijk vindt dat zorg wordt geboden voor alle groepen die zich onder het Bollendak bevinden. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt met: waar dat nodig is. Hij vindt het belangrijkste dat de lokale en de landelijke aanpak op elkaar aansluiten. Dat gaat wat hem betreft ook niet zonder duidelijkheid geven aan mensen die geen kans maken in de asielketen. Mevrouw Oui Fakir (Bij1) vraagt of het CDA alleen zorg wil bieden met als voorwaarde dat er dan op terugkeer wordt geanticipeerd. Er zijn groeperingen in Utrecht die vinden dat zorg cruciaal is. Zij vraagt hoe het CDA dat ziet. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat zorg en repressieve aanpak elkaar niet uitsluiten. Hij vindt dan dat zorg vooral bestemd is voor mensen die een kans maken in de asielketen.

Zorg moet zijns inziens niet zonder de landelijke aanpak, zeker niet als het gaat om overlastgevende asielzoekers. Hij vervolgt zijn betoog met in te gaan op de Raadsinformatiebijeenkomst met de landelijk coördinator met een stevig verhaal. Daarin werd gesproken over een pilot dat gestart werd in Ter Apel en dat ook tot succes leidde. Hij vindt het lang duren voordat de raad daarvan een evaluatie ontvangt en dat Utrecht dat kan implementeren. Hij vraagt de burgemeester naar de stand van zaken hierin. Mevrouw Dada-Anthonij (D66) vraagt hoe de heer Van Steeg de kwalificaties waardeert die in de Raadsinformatiebijeenkomst werden gebezigd. Zij noemt enkele voorbeelden ervan. De heer Van Steeg (CDA) vindt het begrijpelijk stevige repressieve maatregelen te gebruiken wanneer mensen vaker overlast plegen, maar nooit buiten de wet. Hij gaat er ook vanuit dat dat niet gebeurt en dat dat ook niet de opdracht is van de landelijke overheid en dat de burgemeester dat niet zal toestaan. Hij benadrukt dat het lokale bestuur niet zonder een dergelijke aanpak kan. Hij noemt de uitkomst van de analyse van het bureau Beke: 70% van de overlast is afkomstig van mensen die weinig kans maken in deze asielketen. Hij mag dan hopen dat er snel een oplossing gevonden wordt en dat andere partijen in de raad dat ook zullen zeggen.