Conceptverslag openbare vergadering Commissie Veiligheid, bestuur en financiën d.d. 18 november 2021.doc

Toezegging De burgemeester zegt toe om binnen de APV de mogelijkheden naar een lichter type vergunning voor een sekswerkvrije seksinrichting te verkennen en hier de raad bij de volgende APV-wijziging over te informeren.

1680

De voorzitter rondt hiermee dit agendapunt af. Zij schorst de vergadering voor 5 minuten. 8. Raadsvoorstel Antidiscriminatieagenda

1690

Wethouder: Voortman, Beleidsterrein:Diversiteit Indicatie behandeltijd: 120 min. In 2016 is de eerste Utrechtse antidiscriminatie Agenda opgesteld. Met deze nieuwe Agenda zetten de gemeente een volgende stap: een stevigere aanpak van discriminatie. De gemeente pakt een actievere rol, stelt grenzen en biedt perspectief op de volgende thema’s: arbeidsmarkt, woningmarkt, onderwijs, publieke ruimte & openbare orde, sport en vrijheid van levensbeschouwing. Tevens nodigt de gemeentepartners in de stad uit actief mee te doen. Ook wordt kritisch gekeken naar de eigen voorbeeldrol.

8.1. Discriminatie op de Arbeidsmarkt

1700

Wethouders Diepeveen en Voortman, Beleidsterrein: Wonen en Diversiteit Geagendeerd door E. Oosters (Student & Starter), M. Deldjou Fard (Groenlinks), I. el Abassi (DENK), H. Dekker-Abdulaziz (D66), I. Raaijmakers (PvdA), J. Wijmenga, (ChristenUnie), J. Zwinkels (CDA). Al in 2018 stemde de gemeenteraad van Utrecht de motie over een onderzoek naar woningmarkt discriminatie in. Nu, bijna drie jaar later, wordt steeds meer duidelijk hoe schrijnend dit probleem nog steeds is. De brief van 31 maart 2021, met de resultaten van de nieuwe correspondentie testen, laat zien dat de problematiek urgent is. Ook heeft het Verwey-Jonker instituut een uitgebreide analyse gemaakt van mogelijke oplossingsrichtingen. Het college geeft in de brief met bijlagen aan over welke acties zij nadenken. De agenderende fracties hebben Schriftelijke Vragen (‘discriminatie op de woningmarkt’) gesteld, om zo meer duidelijkheid te krijgen over de acties die het college wil gaan uitvoeren. Na de antwoorden op deze technische vragen, willen Pagina 35 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

1710

agenderende fracties graag met elkaar en het college in debat over de oplossingen van woningmarkt discriminatie. Hierbij zijn een aantal bespreekpunten aan te geven: De prioritering van de uit te voeren acties (die volgen uit het onderzoek van het Verwey-Jonker instituut) om woningmarkt discriminatie aan te pakken (met hierbij de verhouding tussen landelijke en lokale maatregelen) De uitwerking van verschillende oplossingen, zoals het algemene en transparante werving- en selectiesysteem voor huurders Effectiviteit en juridische houdbaarheid van de verschillende maatregelen Samenwerking met partners in de stad om woningmarkt discriminatie tegen te gaan Signalen uit de stad over woningmarkt discriminatie Het mogelijk toevoegen van onderzoeksgroepen in het kader van discriminatie, zoals bijvoorbeeld (internationale) studenten. De relatie van deze onderzoeken met de anti-discriminatie Agenda en het anti-discriminatiepact

8.2. Beantwoording schriftelijke vragen 2021 over discriminatie op de woningmarkt nummer 100 1720

1730

1740

1750

De voorzitter leidt de bespreking van deze agendapunten in. Ze brengt in herinnering dat in 2015 de eerste Anti DiscriminatieAgenda is opgesteld. Nu is sprake van een nieuwe Agenda en die ligt ter bespreking voor. Het gaat om een stevige aanpak van discriminatie. De raad en de commissie willen de agendapunten graag in samenhang bespreken. Om die reden zijn er twee voorstellen gedaan. Dit onderwerp zal besproken worden in twee termijnen. De heer Sungur (DENK) stelt voor dat hij als uitzondering op de Coronaregel met twee raadsleden aanwezig mag zijn omdat niet alle fracties aanwezig zijn (De PVV en Stadsbelang zijn niet vertegenwoordigd). De voorzitter legt dit voor aan de commissie. Uit de discussie die hierna volgt blijkt dat een aantal partijen het voorstel niet steunt. Daaruit trekt de heer Sungur (DENK) de conclusie dat zijn partijgenoot de zaal gaat verlaten. De voorzitter dankt de heer Sungur voor zijn galante houding. Zij opent de discussie. De commissie Punt van orde De heer Saiah (D66) merkt op dat de agendapunten samengevoegd zijn en vraagt af te zien van de agenderingslijst. De voorzitter gaat daarmee akkoord De heer Sungur (DENK) had kenbaar gemaakt aan de griffie behoefte te hebben aan korte schorsing voor een wissel. Zijn collega zal de discriminatie op de woningmarkt voor zijn rekening nemen.

De voorzitter neemt hiervan kennis en geeft het woord aan de commissie. Mevrouw Kendir (Student & Starter) brengt in dat Utrecht een diverse stad is. Het zet Utrecht in zijn kracht wanneer Utrecht die diversiteit weet te omarmen. Utrecht hoort een stad te zijn waar iedereen zich thuis voelt en waar iedereen zichzelf kan zijn. Discriminatie hoort daar niet in thuis. De Anti DiscriminatieAgenda snijdt veel punten aan die naar zij hoopt in de komende jaren de discriminatie zal aanpakken. Zij complimenteert het college met deze Agenda. Student & Starter vraagt aandacht op de volgende punten met betrekking tot de Anti DiscriminatieAgenda. Zij begint dan met de woningmarkt.

Pagina 36 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

1760

1770

1780

1790

1800

De focus ligt momenteel nadrukkelijk op de etniciteit en geaardheid. Haar fractie ontvangt veel signalen dat ook jonge mensen veel te maken hebben met discriminatie op de woningmarkt door vooroordelen die heersen rondom deze groep. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen dat discriminatie op grond van leeftijd ook meegenomen wordt in de plannen om discriminatie op de woningmarkt aan te pakken. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vraagt verheldering. Zij vraagt of de redenen bekend zijn bij de fractie van Student & Starter waarom jongeren meer gediscrimineerd zouden worden op de woningmarkt. Heeft dat bijvoorbeeld te maken met een instabiel financieel beeld? Mevrouw Kendir (Student & Starter) licht toe dat het gaat om vooroordelen rondom deze groep. Als dat jonge mensen feestbeesten zijn en veel overlast veroorzaken. Dat is een van de factoren waarom jonge mensen minder snel een woning kunnen bemachtigen. Haar fractie is van mening dat dat aangepakt moet worden. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn. Daarnaast ontvangt haar fractie veel signalen dat internationals moeite hebben om een woning te vinden om allerlei verschillende redenen.

Op dit vlak vindt haar fractie het erg belangrijk dat onderwijsinstellingen hun verantwoordelijkheid nemen door goede voorlichting te geven en door voldoende huisvesting beschikbaar te stellen en alleen onder die voorwaarde internationals naar Utrecht te halen. Mevrouw Meerding (VVD) sluit zich aan bij het punt van het stellen van voorwaarden aan internationale studenten naar Utrecht toehalen. Zij miste bij de woningmarkt kansengelijkheid bij het hospiteren. Zij is benieuwd hoe Student & Starter dat ziet. Mevrouw Kendir (Student & Starter) bevestigt dat dit een punt is dat voor veel complexiteit zorgt en dat ook de discriminatie kan versterken. Zij ziet hierin ook een spanningsveld: enerzijds wil zij de studenten de ruimte geven te kiezen met wie zij samenwonen, anderzijds wil ze ook niet dat internationals 30 keer vaker moeten hospiteren. Het lijkt haar goed dat de wethouder hiernaar kijkt. De heer Saiah (D66) vraagt of het bestuur iets moet met het spanningsveld bij het hospiteren. Of vraagt Student & Starter het college er alleen naar te kíjken en ziet die fractie wel wat er uitkomt? Of moet er volgens Student & Starter meer gebeuren met het systeem hospiteren. Mevrouw Kendir (Student & Starter) zou het vooral handig vinden wanneer vanuit het college wordt gekeken hoe hierin verbeteringen zijn te bewerkstelligen. Het gaat om een complex spanningsveld.

De heer Saiah (D66) bevestigt dat het complex is. Discriminatie en uitsluiting zijn altijd complexe begrippen, zoals op de stagemarkt, zoals arbeidsmarktdiscriminatie. Hier is te zien dat groepen systematisch worden uitgesloten. Wanneer iemand met een beperking gaat hospiteren is de kans op een kamer heel erg klein. Wanneer iemand vanaf het MBO komt en die persoon gaat hospiteren is de kans heel erg klein in een groep te komen die volledig opgeleid is. Dat spanningsveld ziet het bestuur, maar wat moet het bestuur hiermee? Mevrouw Kendir (Student & Starter) merkt op dat het hier vooral misgaat dat überhaupt studenten en internationals heel vaak moeten hospiteren. De oplossing ligt haars inziens vooral in het meer gaan bouwen. Ervoor te zorgen dat onderwijsinstellingen alleen Internationals hierheen halen wanneer ze hen ook kunnen toeleiden naar huisvesting. Wanneer gevraagd wordt naar een oplossing die het probleem aanpakt bij de wortels, adviseert zij meer te gaan bouwen. Pagina 37 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

1810

1820

1830

1840

1850

De heer Saiah (D66) maakt dit breder dan alleen Internationals. Er zijn nogal een aantal groepen in de samenleving die tijdens het hospiteren het gevoel hebben dat ze uitgesloten worden. Dan is het bestuur vrij strikt bij stagemarktdiscriminatie, dan heeft het bestuur maatregelen x en ij om de discriminatie tegen te gaan. Hier gaat het om het systeem dat hospiteren heet waarin precies hetzelfde wordt geconcludeerd, maar dan zegt Student & Starter niet te weten wat ermee te doen. Dat lijkt hem ingewikkeld. Misschien kan de fractie van Student & Starter daarop nog een reactie geven. Mevrouw Kendir (Student & Starter) herhaalt dat het haar goed lijkt wanneer de wethouder hiernaar kijkt. Het voorstel vanuit haar fractie zou het bevorderen van meer bewustzijn zijn onder studenten, een campagne te houden zo dat de studenten weten hoe zij cultuursensitief kunnen acteren samen met andere internationals. En dat de kloof gedicht wordt tussen enerzijds internationals en anderzijds de Nederlandse studenten door de voorlichtingscampagne. Zij kan zich voorstellen dat de wethouder dat meeneemt. Zij vervolgt haar betoog met in te gaan op de arbeidsmarktdiscriminatie.

Het is vooral belangrijk dat werkgevers ondersteund worden in de inrichting van hun werving en selectiebeleid op een dergelijke manier dat er geen ruimte is voor discriminatie, waarbij opties als open hiring en quotum zijn te overwegen. Daarnaast is het van belang werkgevers uit te lichten die juist heel goed bezig zijn in het kader van diversiteit en inclusie zodat met best practices andere werkgevers te inspireren zijn. Het bevorderen van diversiteit en inclusie op de werkvloer is heel erg belangrijk, vooral als het gaat om het MKB en zij zou het college willen vragen daarbij werkgevers te ondersteunen specifiek het MKB. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) kan zich hierin heel goed vinden. Zij vraagt of Student & Starter ook van mening is dat een platform opgericht zou moeten worden, zoals ook de andere G4-steden een platform hebben. Mevrouw Kendir (Student & Starter) vindt dat een goede suggestie. Zij vervolgt met in te gaan op onderwijs. Het is in de overtuiging van haar fractie heel belangrijk onderwijssegregatie en onderwijsdiscriminatie tegen te gaan. De gemeente Amsterdam heeft daarop een uitgebreide Agenda. Zij vraagt de wethouder of de wethouder punten ziet die zij kan overnemen van die Agenda om die segregatie en discriminatie tegen te gaan.

Het is ook belangrijk dat meldingen plaatsvinden op het moment waarop discriminatie plaatsvindt en dat de discriminatie vervolgens wordt aangepakt. Haar fractie vangt momenteel signalen op dat meldingspunten te weinig middelen hebben. Om die reden vraagt zij of de wethouder mogelijkheden ziet budget vrij te maken om deze punten te ondersteunen. Zij vraagt ook een concreet stappenplan zodra een melding wordt gemaakt zo dat het besef ontstaat dat er iets gedaan wordt met de melding, en de meldingsbereidheid wordt vergroot. In de Anti DiscriminatieAgenda komt niets terug over islamofobie terwijl dit een groot probleem is in de huidige samenleving: ruim 70% van Nederlanders met een islamitische achtergrond heeft het gevoel discriminatie te ervaren. Zij vraagt de wethouder hierop concrete doelen te formuleren in de Agenda om die vorm van discriminatie tegen te gaan. Mevrouw Meerding (VVD) vraagt de wethouder antisemitisme ook mee te nemen. Mevrouw Kendir (Student & Starter) dankt mevrouw Meerding voor de aanvulling. Wat haar fractie betreft mag de gemeente geen gebruik maken van onderzoeken en Pagina 38 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

1860

1870

1880

1890

1900

barometers die werken met discriminerende factoren. In hoeverre werkt de gemeente met dergelijke onderzoeken en barometers, zoals de leefbaarheidsmeter? Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen dat de maatregelen die worden getroffen in deze Agenda jaarlijks worden gemonitoord zodat de raad kan weten of de punten op de Agenda daadwerkelijk effect hebben op de bestrijding van discriminatie. Zij las in de Agenda dat de middelen vanaf 2023 aflopen. Zij betreurt dat. De raad heeft de ambitie uitgesproken discriminatie aan te pakken. Daarbij geeft de raad een bepaald vertrouwen aan de burger. Het is eenvoudig vertrouwen te verliezen. Dat moet het stadsbestuur niet willen. Dat zorgt voor grote teleurstellingen. Student & Starter wil daarom dat er een domeinoverstijgende TaskForce komt met mandaat en middelen en voldoende middelen ook vanaf 2023 zodat effectief te handelen is en er een brede aanpak in te zetten is om discriminatie in Utrecht domeinoverstijgend aan te pakken. Zij vraagt of de wethouder de opzet daarvan kan toezeggen. De heer Saiah (D66) gaat in op dit laatste punt. Ook binnen de Anti DiscriminatieAgenda is dit spanningsveld te zien met zoveel middelen en veel ambitie; waaruit zou Student & Starter dit laatste punt (een domeinoverstijgende TaskForce) willen bekostigen.

Mevrouw Kendir (Student & Starter) las in de Agenda dat de gemeente tot 2023 goed zit als het om de budgetten gaat. Vanaf 2023 is het de vraag of de gemeente vanuit het Rijk voldoende middelen ontvangt. Dit onderwerp vindt de raad heel belangrijk. Zij roept de wethouder op om in G4 verband voldoende middelen te vragen van het Rijk. De heer Saiah (D66) merkt op dat de middelen die er nu zijn voldoende zijn om de ambitie uit de Anti DiscriminatieAgenda te bekostigen. Komt het geld voor de TaskForce dan met de bestaande middelen in de Anti DiscriminatieAgenda en gaat de gemeente dan een deel van de plannen in de Agenda niet doen, of moet het geld ergens anders vandaan komen? Mevrouw Kendir (Student & Starter) ziet een mogelijkheid om middelen te geven aan de domeinoverstijgende TaskForce vanuit de middelen die nu gereserveerd zijn voor de Agenda. Daarnaast is na te gaan waar dat geld vandaan komt. Haar fractie wil de ambitie uitspreken dat dit er moet komen omdat alleen met afzonderlijke onderdelen het doel niet bereikt zal worden. Het probleem moet een brede aanpak krijgen. Mevrouw Zwinkels (CDA) sluit zich aan bij D66 als het gaat om de financiering. Ook zij maakt zich daarover zorgen. Dit gaat gauw ten koste van anderen zaken. Zij stelt hierop een vervolgvraag.

Zij vraagt of Student & Starter niet vreest dat wanneer iets overkoepelends wordt gecentraliseerd, de feeling gaat ontbreken met juist de domeinen. Zij doet de suggestie dit veel meer in de organisatie te zetten, zoveel mogelijk dicht bij de verschillende vakgebieden zodat de gemeente concreet aan de slag gaat en de afstand verkleind wordt binnen de organisatie. Mevrouw Kendir (Student & Starter) denkt dat het hier niet of of is. Zij denkt dat het vooral belangrijk is dat die brede aanpak er komt maar dat de domeinoverstijgende TaskForce korte lijntjes moet hebben en dat gekeken moet worden naar een nauwe samenwerking. Er is een Raadsinformatiebijeenkomst geweest waarbij de raad experts om input heeft gevraagd. Dit is een punt waarbij zij ook vanuit experts vernam dat dit nodig is om het probleem bij de wortels aan te pakken. Daarom denkt zij dat is een goede oplossing is. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) merkt op dat in de Raadsinformatiebijeenkomst gezegd werd door veel experts dat Utrecht een hele ambitieuze Agenda heeft. Pagina 39 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

1910

1920

1930

1940

1950

Zij vindt dat heel erg mooi. Op vele terreinen zet de gemeente Utrecht in om discriminatie aan te pakken. Daarbij is aangegeven dat daarvoor middelen nodig zijn. Dat is precies de reden waarom zij in de programmacommissie de wethouder vroeg de raad een overzicht te geven van hoeveel middelen er nodig zijn na dit jaar en na volgend jaar om de plannen daadwerkelijk te realiseren. Zij vraagt of Student & Starter het met haar eens is dat het goed is eerst dat af te wachten. De wethouder zal dit overzicht in Q2 geven. Daarna is na te gaan over bijvoorbeeld een TaskForce. Mevrouw Kendir (Student & Starter) vindt het heel belangrijk het vertrouwen van de burger niet te verliezen. Het stadsbestuur moet geen hoop creëren die ertoe zal leiden dat het bestuur het vertrouwen van de burger gaat verliezen en dat het bestuur teleurstellingen gaat veroorzaken. In die zin lijkt het haar goed eerst in kaart te hebben of dit budget er is. Zij roept de wethouder ook op het Rijk voldoende budget te vragen. Dit probleem moet aangepakt worden. De heer Sungur (DENK) heeft begrepen dat de ambities in de Anti Discriminatie Agenda waar te maken zijn met het vrijgemaakte geld. Voor de komende jaren is dat onzeker. Dan moet er geld bij. Voor zijn fractie maakt het niet uit waar het geld vandaan komt; komt het niet vanuit het Rijk, zal de stad daarvoor geld moeten vrijmaken.

Als het goed is, zal de commissie allerlei voorstellen indienen om de Anti DiscriminatieAgenda nog meer te verbeteren. De vraag is dan of het stadsbestuur richting de verkiezingen het commitment kan uitdragen dat het bestuur na de verkiezingen onder het nieuwe coalitieakkoord extra geld zal vrijmaken. De heer Saiah (D66) vindt racisme en discriminatie in de stad een echte dreiging. Het zorgt ervoor dat Utrechters niet zichzelf kunnen zijn, dat groepen Utrechters gemarginaliseerd worden dat zowel individuen als groepen tegenover elkaar komen te staan en dat aangetast wordt wat de bewoners eigenlijk bindt. Dat maakt dat zijn fractie van mening is alle vormen van discriminatie en uitsluiting ongeacht waar deze zich bevinden, aan te moeten pakken. Het bestuur moet deze dreiging tegengaan met alles wat het tot zijn beschikking heeft. Iedere ervaring met discriminatie of racisme is er één teveel. Hij wil namens zijn gehele fractie iedereen, alle organisaties alle instellingen, alle Utrechters, bedanken voor hun tijd en energie om mee te denken aan de inhoud van de Anti Discriminatie Agenda. Hij dankt hen voor wat ze gaan doen om de ambities in deze Agenda tot realiteit te maken. Hij bedankt alle ambtenaren vanuit zijn positie. Het verhaal staat als een huis. Hij is daar blij mee. Hij bedankt ook de wethouder. Die heeft zich vanaf dag één hard gemaakt voor deze punten van de raad.

De raad heeft hierop heel lang moeten wachten, maar wat er nu ligt, is mooi. Voor de fractie van D66 is het waardevol dit document een levend document te laten zijn om te kunnen meevloeien met de wijze waarop de samenleving functioneert. Dat wil zeggen wanneer de raad dit straks vastlegt, het zomaar kan zijn dat vanuit de partners, vanuit individuen in de stad, ideeën komen waarvan het bestuur denkt die er nog bij te kunnen doen omdat het goed is voor nu. Hij verneemt graag de reactie van de wethouder. Hij zou hierop graag een toezegging willen omdat hij dit heel belangrijk vindt. Hij stipt enkele punten kort aan die hij vindt ontbreken in de Agenda. (1) De politie, publieke ruimte en openbare orde. Hij mist iets over etnisch profileren. Dit ook vanwege het vorig debat waarin iets is gezegd over racisme, dat het heel belangrijk is naar de stad toe dingen zichtbaar te maken. Wanneer de politie zegt heel veel te doen op het tegengaan van etnisch profileren, mag de politie dat van Pagina 40 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

1960

1970

1980

1990

hem laten zien. Hij wil graag dat in de Anti DiscriminatieAgenda een punt opgenomen wordt hoe etnisch profileren zichtbaar te maken voor de stad en vooral als het gaat om de acties die de politie daarop maakt. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. De heer Sungur (DENK) sluit zich van harte aan bij deze oproep. Tegelijkertijd vraagt hij de heer Saiah hoe dit er uit gaat zien in de Anti DiscriminatieAgenda. Zijn fractie deed eerder voorstellen stopformulieren te gebruiken om etnisch profileren bij de politie tegen te gaan. Hoe kijkt D66 daartegen aan? Het is landelijk in het verkiezingsprogramma van deze fractie opgenomen; hoe zit dit op lokaal niveau? De heer Saiah (D66) brengt in dat het standpunt van zijn fractie op dat punt niet is veranderd. In iedere discussie die gevoerd is, ook met de burgemeester, is de raad steeds verteld door de burgemeester dat de politie veel doet, dat de politie maatregel X heeft ingevoerd, maatregel IJ heeft uitgevoerd en dat ze zich hard inzetten om etnisch profileren tegen te gaan. Zijn fractie moedigt dat ook aan. Tot nog toe is daarop geen zicht. Die zichtbaarheid is niet alleen voor hem belangrijk, maar ook voor de stad omdat daarmee de kloof te dichten tussen groepen die best een grote afstand ervaren tot de politie.

Zijn fractie stelt zich voor een positief effect te kunnen verwachten wanneer de acties van de politie zichtbaar worden gemaakt en niet alleen in de Anti DiscriminatieAgenda maar naar de stad toe, De heer Sungur (DENK) vraagt wel of geen stopformulieren in Utrecht? De heer Saiah (D66) antwoordt op dit moment ontkennend. Dat heeft er voornamelijk mee te maken dat de politie zelf zegt iets te hebben gevonden dat beter werkt dan stopformulieren. Wanneer de politie dat zegt, wil hij dat graag zien. Tot nog toe heeft hij dat niet kunnen zien. Zonder dat te weten kan hij niet beoordelen of de gemeente die stopformulieren nu wel of niet nodig heeft. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met zijn tweede punt: (2) Hij zag ook de discriminerende algoritmes niet terug in de Agenda. Hij ziet graag dat op het moment waarop de gemeente zegt geen gebruik te maken van discriminerende algoritmes, dit op te nemen in de Anti DiscriminatieAgenda, ook omdat de gemeente een voorbeeldrol heeft naar andere organisaties in de stad, zo dat die het ook zien en daarom ook afzien van dergelijke algoritmes. Hij krijgt graag een toezegging op dit punt. (3) Zijn fractie vindt de voorbeeldrol van de gemeente heel erg belangrijk en mooi. Uit de Agenda spreekt heel veel ambitie en laat mooie acties zien. Hij wil graag dat de gemeente dit heel actief gaat uitdragen, dat zichtbaar te maken naar de stad.

Dat is niet een raadsbrief naar de raad, dat is dit zichtbaar maken voor de stad. Hij heeft nog geen idee hoe dat te realiseren. Hij noemt voorbeelden als posters en een campagne. Hij vraagt een toezegging. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) kan zich nadrukkelijk aansluiten bij dit punt. Dit is ook benoemd in het actieplan Diversiteit en Inclusie: hoe te kijken wanneer de gemeente de stad erbij betrekt en de deuren openzet en andere werkgevers erbij betrekt. Zou D66 dan de suggestie van Student & Starter en PvdA willen volgen om dit samen te doen in een platform? Zij denkt dat de gemeente iets kan leren van andere werkgevers. De heer Saiah (D66) denkt niet dat de gemeente nog een platform moet optuigen. In een vorige Anti DiscriminatieAgenda is dit ook gezegd dat er een platform zou komen. Dat platform is er niet gekomen. Er is nu een fantastisch Pact waaronder ook werkgevers hun handtekening hebben gezet. Dat vindt hij het middel en de manier

Pagina 41 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

2000

2010

2020

2030

2040

om met de werkgevers in gesprek te gaan. Hij houdt zich liever daaraan vast omdat de gemeente hen al in het Pact heeft. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) is benieuwd welke werkgevers hun handtekening hebben gezet. In deze Agenda is vooral bij arbeidsmarktdiscriminatie het stukje Pact heel summier. De heer Saiah (D66) zet in op meer handtekeningen in dit Pact. Vanuit deze ervaring relativeert hij de waarde van een dergelijk platform. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met het Pact. Hij is heel erg blij met de uitvoering van motie Samen zeggen we Nee tegen Discriminatie. Er staan toch verschillende partners onder dat Pact. Zijn fractie is daarover verheugd. Hij ziet graag dat de partners die het Pact hebben ondertekend, actieve ambassadeurs worden. Dat zij een gezicht krijgen, dat ze een verhaal vertellen en dat de gemeente die verhalen naar buiten kan brengen. Hij krijgt graag een toezegging op dit punt. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat haar partij ook onder die motie stond. Haar fractie is iets kritischer over wat uitgerold is. Zij citeert enkele frases uit de motie: “als onderdeel van dit Pact op ieder terrein duidelijke en concrete tools, doelstellingen en onderlinge afspraken te formuleren waaraan betrokken organisaties zich committeren.” Dat heeft zij niet gezien in deze Agenda. Zij is benieuwd waar de heer Saiah dit heeft gezien.

De heer Saiah (D66) merkt op dat de Agenda de basis is voor de gemaakte afspraken. In die Agenda zijn verschillende zaken opgeschreven waarvan de gemeente denkt het voor elkaar te kunnen krijgen. Hij is daar optimistisch en blij over, omdat dit een eerste stap is naar wat de gemeente, het gemeentebestuur uiteindelijk willen: dat partijen afspraken gaan maken. Op bepaalde terreinen is een Pact gevormd met een aantal partijen waarvan hij heel graag zou zien dat het er heel veel worden. Wanneer het aantal groot wordt, zijn echte afspraken te maken over wat gezamenlijk te doen. Nu moet wat hem betreft doorgepakt worden. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat deze motie dateert van twee jaar geleden. Het bestuur lijkt nu tevreden, maar de doelstellingen zijn er nog niet. Waarop gaat gemonitoord worden met dit Pact en deze Agenda? Zij refereert hierbij aan het desbetreffende punt van de fractie van Student & Starter. De heer Saiah (D66) is heel erg optimistisch en aan de andere kant ook realistisch. Niet veel ambtenaren zitten op diversiteit. Hij is ontzettend blij met wat ze voor elkaar gekregen hebben. Het is belangrijk dat de ambtenaren hiervoor de tijd hebben genomen. Het ideaalbeeld is een Pact met alle partijen in de stad. Hij hoopt dat nog te kunnen meemaken.

De heer Sungur (DENK) begrijpt dat mevrouw Raaijmakers stelt dat de motie onvoldoende is vertaald naar deze Agenda met weinig concrete doelstellingen. Het gaat om een motie waar heel veel partijen hun handtekening onder gezet hebben op initiatief van de heer Saiah. Hij vraagt of de heer Saiah dat beeld herkent. De heer Saiah (D66) herkent dat beeld omdat gezegd is een Pact te willen waaronder heel veel partijen hun handtekening hebben gezet die elkaar kunnen aanspreken. In dat opzicht herkent hij het. De andere kant van de medaille is de vraag wat het stadsbestuur nu voor elkaar kan krijgen. Hij herhaalt en stipuleert dat zijn conclusie is dat het stadsbestuur nu moet doorpakken en doorbouwen: het nog groter en ambitieuzer te maken. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) leest dit anders op pagina 18 en voegt het navolgende toe aan het debat. Volgens haar was dit Pact bedoeld om handtekeningen daaronder te zetten van organisaties die samen met de gemeente de schouders Pagina 42 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

2050

2060

2070

2080

2090

er onder willen zetten. Zij leest in de plannen dat de gemeente nu al bezig is met hen om de volgende stappen te zetten en na te gaan welke plannen te maken zijn om de arbeidsmarktdiscriminatie tegen te gaan. Zij vraagt of haar collega's dit hebben gezien op pagina 18. De heer Saiah (D66) vervolgt zijn betoog in zijn termijn. Zijn fractie ziet graag dat het Pact en informatie daarover op de website van de gemeente Utrecht wordt gezet: ieder individu, iedere organisatie kan meedenken en zich toevoegen aan het Pact. Het gaat hem om de laagdrempeligheid van die mogelijkheid. Op dat punt krijgt hij ook graag een toezegging van het college. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het een mooi streven dat iedereen zich kan aansluiten bij het Pact. Zij vraagt of de heer Saiah het met haar eens is dat juist het risico bestaat dat partijen waarmee het nog niet goed gaat, zich niet zullen melden. Zij vraagt zich af of hiermee het probleem aan te pakken is; of zullen hiermee de partijen bereikt worden die al vooroplopen? De heer Saiah (D66) vindt het vrij logisch de partijen te bereiken die al vooroplopen. Het gaat hem om de wens dat zij onder invloed van de aansluiting van zoveel partijen gaan overwegen mee te doen of hun handtekening te zullen zetten. Hij hoopt dat dit proces realiteit kan worden. Hij vervolgt zijn betoog in zijn termijn.

Als het gaat om de meldingscijfers leest hij in de Agenda dat juist de partijen die heel actief met de gemeente samenwerken (Buurtteams, jongerenwerkers, WMee-Loket, Sociaal Werkers, Sociaal Makelaars) in ieder geval weten hoe het meldingssysteem werkt, zo dat mensen door te verwijzen zijn, dat de kloof voor jongeren en volwassenen te dichten is om überhaupt een melding te maken. De heer Saiah weet dat het voor jongeren gemakkelijker is om tegen een jongerenwerker te zeggen dat het niet meezit met een stage en dat het discriminatie kan zijn. De vraag is dan of die jongerenwerker de handvatten heeft en de middelen om de brug te slaan. De heer Saiah weet nog niet precies waarnaar hij op zoek is. Hij hoopt dat de wethouder hem een beetje begrijpt. Hij denkt aan een training van Artikel 1 Midden Nederland of dat ze zelf de melding kunnen maken. Te zien is dat er een kloof is voor jongeren/volwassenen. Hij vraagt iets hiervan op te nemen in de Anti DiscriminatieAgenda. Hij krijgt graag de reactie van de wethouder hierop. In het vorige debat heeft hij eigenlijk gevraagd of het mogelijk is om op MBO?HBO/ WO-instellingen tekst en beeld aan te leveren en dat zij dan een voorlichtingscampagne kunnen houden. De scholen hebben de middelen. Artikel 1 Midden Nederland heeft al tekst en beeld. Hij vraagt of hiermee iets gedaan is. De gemeente heeft scholen in ieder geval nodig hiervoor.

Kan de gemeente dit alsnog doen wanneer dit nog niet is gedaan. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) gaat terug naar het punt over de jongerenwerkers en dat die het kunnen melden. Zij vraagt of de heer Saiah gezien heeft dat dat expliciet is genoemd in de Agenda. De heer Saiah (D66) vindt dat fantastisch om te horen. Dan hoeft de wethouder daarop niet te reageren. Hij verwacht nog wel een reactie op zijn inbreng over de sociaal makelaars en de mensen van het Wmo-loket en alle andere punten; dan is hij tevreden. Hij vervolgt zijn betoog in zijn termijn. Mevrouw Zwinkels (CDA) zit ermee in haar maag jongerenwerkers de melding te laten doen voor iemand die een stage doet. Het kan gebeuren dat die jongerenwerker ziet dat er nog iets anders aan de hand is. Zij onderkent dat er sprake is van discriminatie. Zij vraagt wat de heer Saiah wil doen in die situatie op het moment Pagina 43 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

2100

2110

2120

2130

2140

waarop de jongerenwerker wordt gevraagd een melding te doen maar daar zelf ernstige twijfels bij heeft of er wel sprake is van discriminatie. De heer Saiah (D66) is het eens mevrouw Zwinkels en licht toe dat daaruit zijn dilemma voortkomt: moeten zij dit zelf doen of een training krijgen vanuit Artikel 1 Midden Nederland waarmee zij goed kunnen peilen of het iets anders is of discriminatie. Hij vervolgt zijn betoog. Hij gaat in op het onderwerp Sport. In de Agenda is veel nadruk op voetbal. Hij mist de andere sporten. Hij leest in de krant over seksisme op hockeyvelden en van andere vormen van uitsluiting. Zou die Agenda uitgebreid moeten worden naar alle sporten. Hij vraagt of dat kan. Hij krijgt daarop graag reactie van het college en zo mogelijk een toezegging. Hij gaat in op Wonen. Te zien is dat groepen systematisch worden uitgesloten van de woningmarkt. Hij pleit ervoor inzichtelijk te maken wat gedaan gaat worden. Nu is in de Agenda opgenomen er kritisch naar te kijken of ermee in gesprek te gaan. Dat is voor hem niet genoeg. Hij vraagt of het stadsbestuur dit gaat onderzoeken, of iets anders doen. Hij vraagt de wethouder hierover meer duidelijkheid te geven. Ook hij maakt zich zorgen over de terugloop van de middelen in 2023. Hij wenst het komende stadsbestuur heel veel wijsheid toe en hij zal zich hiervoor binnen D66 zeker hard voor blijven maken.

Met deze Agenda geeft het stadsbestuur een signaal af voor alle Utrechters. Het is zeker dat de gemeente er alles aan doet om ervoor zorg te dragen dat iedereen zich thuis voelt in de stad. Dat wil hij ook echt uitstralen. De oproep aan alle Utrechters is hun ervaringen te blijven delen om zo in ieder geval verder te kunnen bouwen aan een inclusiever Utrecht. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) gaf afgelopen jaren namens GroenLinks vele voorstellen mee om in de Utrechtse Anti DiscriminatieAgenda te verwerken. Zij vindt het mooi om te zien dat het college daarvan werk maakt. Zij complimenteert de wethouder voor haar sterke inzet. Er ligt een ambitieuze Agenda voor. Met deze Agenda zegt Utrecht luid en duidelijk nee tegen discriminatie en racisme en zet de gemeente stevige stappen vooruit in de juiste richting. Dat geeft haar als Utrechter hoop, ook al weet zij dat het gemeentebestuur er nog lang niet is. De aanpak van discriminatie en racisme is complex en vraagt een lange adem. Zij is het meest trots op de ambitieuze streefcijfers: om de talenten voor hogere functies eerlijker kansen te bieden. Zij is er trots op dat Utrecht door de motie van GroenLinks een slavernij-verledenmonument krijgt. Met het Plan van Aanpak tegen MBO stagediscriminatie loopt Utrecht landelijk voorop. Zij is daar mega trots op.

Zij licht één voorstel in de Agenda er uit; zij leest “Utrecht stimuleert steeds meer dat zowel mensen die discriminatie ervaren als omstanders een melding kunnen maken.” Hiermee zet Utrecht wat haar betreft een enorm belangrijke stap in de strijd tegen dit hardnekkige monster. Voor de aanpak van discriminatie kijkt het gemeentebestuur nu te vaak richting de slachtoffers. Tegen jongeren die geen stage kunnen krijgen wordt gezegd dat ze zich moeten invechten, dat ze weerbaar moeten worden. Discriminatie wordt daarmee een probleem dat op de schouders terechtkomt van slachtoffers. En dat terwijl dit een probleem is van iedereen. Om precies die reden stond de stad ook vorig jaar op het Jaarbeursplein: zwart en wit zij aan zij. Een maatschappelijke verandering op gang brengen doet de stad gezamenlijk. Zij vindt het mooi dat de Utrechtse Agenda daarvoor aandacht heeft. Zij deelt die visie Pagina 44 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

2150

2160

2170

2180

2190

hartgrondig en wat haar betreft mag die richting de toekomst nog verder uitgewerkt worden. Zij vervolgt haar betoog met inhoudelijke aanscherping van de Anti Discriminatie Agenda: (1) Vrouwen van kleur krijgen vaak te maken met meerdere vormen van discriminatie. Zij staan daardoor vaak dubbel op achterstand. Via een motie vroeg haar fractie eerder aandacht voor hen in de Agenda. Toch ontbreekt deze groep. In het straatintimidatiebeleid mist haar fractie aandacht voor vrouwen met een hoofddoek en de intimidatie waarmee zij te maken krijgen in de openbare ruimte. Zij vraagt de wethouder dit onderwerp vanaf nu toe te voegen aan het Utrechtse straatintimidatie beleid. Zij krijgt hierop graag een toezegging. De heer Sungur (DENK) is blij dit te horen. Ook zijn fractie had dit punt. Hij vraagt of GroenLinks dit ook verwerkt wil zien in de Anti DiscriminatieAgenda. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) zet uiteen dat haar fractie de wethouder gevraagd heeft alle acties die op dit punt worden ingezet te bundelen in de Anti DiscriminatieAgenda. Wat haar betreft komt het zeker in deze Agenda. Dat geeft de raad ook de kans om op den duur dit te kunnen blijven volgen en te zien hoe het gaat. Mevrouw Zwinkels (CDA) leest in het voorstel “het terugdringen van straatintimidatie in Utrecht onder alle bewoners, in het bijzonder meisjes, vrouwen en LHBTI+ers.

Waar zoekt mevrouw Deldjou Fard nog meer naar? Er wordt duidelijk een voorkeur uitgesproken als het gaat om de prioriteit. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) sprak inderdaad over vrouwen. Het ging haar specifiek om vrouwen die een hoofddoek dragen. Zij vindt discriminatie tegen moslims een belangrijk onderwerp. Mevrouw Zwinkels (CDA) is het er niet mee eens. Zij vindt het goed dat daarvoor óók aandacht is. Maar er mag ook aandacht zijn voor studenten, vrouwen die volgens bepaalde mannen net een te kort rokje dragen. Waarom maakt mevrouw Deldjou Fard nu al deze verbijzonderingen? Zij vindt die niet nodig. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) zegt niet dat zij andere onderwerpen niet belangrijk vindt. Zij benadrukt dit een belangrijk onderwerp te vinden. In het onderzoek Utrecht is ook van mij staat te lezen dat 72% van de moslims te maken heeft met discriminatie. Voor een groot deel gaat het dan ook om vrouwen. Wat haar betreft mag die groep niet gemist worden in het beleid over intimidatie in de openbare ruimte. Wat haar betreft mogen ook andere groepen toegevoegd worden. Zij nodigt mevrouw Zwinkels uit voorstellen te doen. Mevrouw Zwinkels (CDA) weigert daarvoor voorstellen te doen. Zij vindt dat Utrecht inclusief moet zijn en naar alle vrouwen en meisjes zou moeten kijken. Het lijkt haar onverstandig daarop een verbijzondering aan te brengen.

Haars inziens zijn mevrouw Deldjou Fard en zij het met elkaar eens. Zij waakt ervoor een doelgroep wel te noemen en de andere niet. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) was met DENK als enige andere partij, te gast bij een moskee. Zij kan niet wegkijken van de verhalen die zij daar heeft gehoord. Als het aan GroenLinks ligt, gaat het stadsbestuur echt stappen zetten om intimidaties tegen te gaan. De heer Sungur (DENK) reageert op de inbreng van mevrouw Zwinkels. Hij denkt zoals GroenLinks dat het wel goed is specifieke aandacht te geven aan intimiderende acties richting vrouwen met hoofddoekjes die net als vrouwen met korte rokjes te maken krijgen met intimiderende geluiden.

Pagina 45 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

2200

2210

2220

2230

2240

Mevrouw Zwinkels (CDA) ziet dat als een nuancering in het debat. Partijen zijn het daarover eens met elkaar. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt GroenLinks of het stadsbestuur dan niet beter kan aansluiten bij de oproep van Student & Starter om islamofobie meer aandacht te geven in deze Anti DiscriminatieAgenda. Het gaat niet alleen om straatintimidatie, maar ook in het onderwijs, op de arbeidsmarkt. Het gaat om breder dan alleen op straat. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) handhaaft haar inbreng zoals hij die heeft gegeven en stelt in het vooruitzicht dat zij daarop nog terugkomt in haar bijdrage. Zij vervolgt haar betoog in haar termijn. (2) De aanpak van discriminatie vraagt gerichte acties voor diverse groepen. Zij vraagt de wethouder welke concrete acties het college wil inzetten om werk te maken van de aanpak van anti-zwartracisme, moslimdiscriminatie, en anti Aziatisch racisme. Na stagediscriminatie van MBO-studenten is ook sprake van diverse vormen van discriminatie van hbo- en universitaire studenten. Zij vraagt op welke wijze de wethouder een rol kan spelen om dit onderwerp op de Agenda te krijgen van de onderwijsinstellingen. Om de ambities te realiseren zijn middelen nodig. Daarom vroeg haar fractie ook eerder aan de wethouder wat nodig is om de ambities te faciliteren. Zij kijkt om die reden ook enorm uit naar de toegezegde brief in Q2.

Mevrouw De Koning (GroenLinks) gaat in op discriminatie op de woningmarkt. Zij noemt dat een gigantisch probleem in Utrecht. Makelaars in Utrecht geven in wel 80% van de gevallen aan bereid te zijn te discrimineren op basis van etniciteit. Ze zijn in toenemende mate zich ervan bewust dat dat wettelijk niet mag. Dat strookt ook met een bericht dat zij vandaag kreeg van iemand met een huisbaas; die huisbaas gaf aan hem aan dat hij geen moslims in zijn huis wilde. Die persoon heeft geprobeerd om een aanklacht in te dienen bij de politie, dit aan te kaarten bij Artikel 1. Die kreeg overal te horen dat daarmee niets te doen is omdat er geen slachtoffer is, er is niet iemand die gericht uitgesloten is. Mevrouw De Koning benadrukt dat dit een enorm probleem is in Utrecht. Mevrouw De Koning is blij dat de Anti DiscriminatieAgenda voortvarend is opgepakt. Kijkende naar de Agenda die voorligt en kijkende naar de prioriteiten ziet zij voorlichting, objectivering van selectiemethoden, en ondersteuning van kandidaat huurders. Daarbij vraagt zij zich af of het stadsbestuur voldoende doorgrijpt op dit dossier. Hij is een bewustzijn dat het niet mag, maar het gebeurt toch. GroenLinks vindt dat harder ingezet moet worden op het creëren van nieuwe mogelijkheden om ook sancties op te leggen en daaraan ook prioriteit te geven bij de inzet ervan. Zij vraagt hoe de wethouder dit ziet.

Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vraagt of er zaken voorkomen waarbij dit soort meldingen niet ontvankelijk zijn bij Artikel 1. Zij kan zich dat niet voorstellen. Dit is juist het platform waar dit soort problemen wel gemeld kunnen worden. Mevrouw De Koning (GroenLinks) vindt het goed wanneer de wethouder hierop reflecteert. Het was meer als een illustratie bedoeld van een groter probleem zoals dat uit de cijfers in Utrecht blijkt. Mevrouw Meerding (VVD) vindt het voorbeeld van mevrouw De Koning schrijnend. Zij is van mening dat daarmee iets gedaan zou moeten worden. Vervolgens stelt zij de open vraag aan de wethouder of het stadsbestuur meer kan doen. Zij ziet juist op het thema woningmarkt heel veel in deze Agenda terugkomen. Zij noemt als voorPagina 46 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

2250

2260

2270

2280

2290

beeld de toetsing van de mystery guest, een gestandaardiseerd systeem. Zij ziet vergaande acties. Zij vraagt zich af wat het stadsbestuur nog meer kan en wil doen. Mevrouw De Koning (GroenLinks) is blij dat mevrouw Meerding vergaande acties ziet. Ook zij ziet acties. Zij is met die acties ook blij. Zij denkt dat het nodig is nog verder te gaan omdat te zien is uit de mystery calls dat de gemeente niet hard kan ingrijpen en dat ook uit de cijfers blijkt dat veel makelaars en bemiddelaars eigenlijk al weten dat het niet mag. De uitleg dat het niet mag, lijkt haar niet de oplossing voor deze groep. Daarop vraagt zij de reflectie van de wethouder. Zij heeft ook een idee hoe de gemeente verdergaande maatregelen kan treffen. Zij vindt dat straffen in het laatste geval meer aangezet mag worden. Zij vreest dat het hier niet gaat om hele kleine groep. Zij stelt voor snel een verhuurdersvergunning in te stellen in Utrecht. Die is er sinds januari 2019 in Groningen, sinds januari 2021 in Rotterdam. De gemeenteraad in Utrecht zou eind 2021 een voorstel krijgen. Zij legt de vraag voor aan de wethouder of dat nog steeds het plan is.

Kan de raad dat ook spoedig vaststellen zodat dit volgend jaar gaat gelden? Is de wethouder bereid om daarover een ruime definitie op te nemen van mogelijke gronden voor discriminatie zodat er niet meer een individueel slachtoffer moet zijn van iemand die een woning vanwege zijn achtergrond niet heeft gekregen. Mevrouw De Koning denkt aan het opnemen van de vergunning op basis van bijvoorbeeld uitsluitende uitspraken. Zij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Met betrekking tot voorlichting en het aanspreken op verantwoordelijkheid is haar fractie blij te zien dat dit is opgenomen in de Anti DiscriminatieAgenda. Tegelijkertijd vraagt zij zich af of daarin nog een stap verder te zetten is. Te zien is dat de NVM (de brancheorganisatie van makelaars) pleit voor een landelijke maatregel. Zij vond dat een zwakke reactie. Dan is de NVM toch liever die makelaar kwijt dan rijk. Zou de gemeente brancheorganisaties zoals de NVM kunnen aanspreken op hun verantwoordelijkheid en dat ze zich niet verschuilen achter dat niet alle makelaars onder die organisatie vallen, maar dat zij hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Zij oppert de mogelijkheid alle ondertekenaars van het Stadsakkoord Wonen aan te spreken op hun verantwoordelijkheid over dat ze echt inclusief moeten zijn en geen uitsluiting moeten toepassen. In dat Stadsakkoord zitten heel veel grote verhuurders.

Nu is te zien dat alleen gesproken wordt met een kopgroep. Zij vraagt of het stadsbestuur druk gaat zetten op de hele groep van ontwikkelaars en verhuurders waarmee de gemeente werkt. Veel discriminatie vindt plaats onder studenten. Zij vernam een bericht van Student & Starter over internationale studenten. Ook haar fractie krijgt veel signalen over discriminatie van MBO-studenten. Zij las dat er een nieuw hospiteersysteem zou komen en dat BOX en SSH daarnaar kijken. Zij las dat ongeveer driekwart jaar geleden. Zij vraagt wanneer zij dit nieuwe systeem kan verwachten en of het stadsbestuur daar vaart achter kan zetten. De heer Saiah (D66) deelt mee dat afgelopen maandag BZK het verhaal bracht dat Utrecht in ieder geval een proeftuin zou worden, een pilot om discriminatie op de woningmarkt aan te pakken en dat Utrecht meer mogelijkheden krijgt om daarmee creatief om te gaan. Hij vraagt GroenLinks of de voorstellen die zij zojuist deed voorstellen zijn die zij binnen deze Agenda wil oppakken of die de wethouder kan meepakken in het pilot. Omdat het om BZK gaat, zou de gemeente Utrecht veel meer kunnen doen. Mevrouw De Koning (GroenLinks) dankt de heer Saiah voor deze herinnering. Die pilot gaat over de verplichting van brancheorganisaties om een melding te doen. Zij Pagina 47 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

2300

2310

2320

2330

2340

vindt dat een stap in de goede richting. Het voorstel dat zij deed zorgt ervoor dat verhuurders rechtstreeks zijn aan te pakken wanneer zij discriminerend optreden en dat hen de vergunning is te ontnemen. Dat gaat drie stappen verder dan brancheorganisaties een melding te laten doen waarna mogelijk een bericht verschijnt op de website van de gemeente zonder materiële gevolgen voor de verhuurder. Het mag wat haar betreft beide. Zij vindt haar voorstel ingrijpender. De heer Saiah (D66) vraagt of mevrouw De Koning het met hem eens is dat Utrecht BZK mogelijk kan meekrijgen met de Utrechtse voorstellen. Mevrouw De Koning (GroenLinks) heeft de indruk dat de wethouder daar goed mee bezig is, in overleg met grote steden, met BZK, om dit probleem dat breder leeft aan te pakken en als Utrecht daarin voorop te lopen. Volgens haar loopt Utrecht ook voorop. Utrecht moet ook nog een extra stap bijzetten. Al langer wordt gesproken over de verhuurdervergunning, en er is al gezegd dat het bestuur daarnaar wil kijken. Zij vraagt daar prioriteit aan te geven en er snelheid in te maken. Zij zou het fijn vinden wanneer BZK daarin stappen zet. Zij spoort het stadsbestuur aan daarop niet te wachten en net als Rotterdam en Groningen een stap vooruit te zetten. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) dankt het college voor deze Anti Discriminatie Agenda.

Zij begrijpt dat dit veel werk was van het college en van de ambtenaren om dit belangrijke thema uit te werken. Zij vindt het belangrijk te letten op de terugloop van middelen in 2023. Dat hangt samen met de realisatie van de Agenda; of het gaat lukken of niet. De toon van de wethouder is zeer positief. Zij kijkt naar het advies van het college in het voorjaar. Zij deelt de oproep van DENK. Zij gaat in op de subsidie. Het is niet toegestaan om in die subsidieverordening regels op te nemen over bestrijding van discriminatie wanneer dat geen directe relatie heeft met de gesubsidieerde activiteit. In plaats daarvan worden opties onderzocht op het thema diversiteit en inclusie; van de social returnopgave een vast onderdeel te maken. Zij vindt dat op zich een heel goed streven maar nog weinig stevig. De vraag is aan de wethouder hoe het met deze verkenning staat. Hoe expliciet is de diversiteit en inclusie te maken zo dat dit daadwerkelijk richting geeft? Zij gaat in op digitalisering en discriminatie met betrekking tot algoritmes. Het Webcareteam ontwikkelt in samenwerking met Artikel 1 Midden Nederland een protocol over het omgaan met kwetsende en beledigende berichten. Zij vindt het heel erg goed dat de gemeente inzet op actief normen stellen rondom discriminerende reacties op het internet. De lelijke tegenstellingen en de discriminerende overtuigingen maken mensen ziek.

Binnen die onlinesfeer vindt ook discriminatie plaats aan de achterkant. Dat werd al eerder genoemd. Het zou goed zijn een analyse te doen naar de algoritmes die worden gebruikt. In het afgelopen jaar is er bij meerdere overheidsinstellingen en gemeenten geconstateerd dat zij daarvan gebruik maken. Zij vraagt de wethouder of dit al een onderdeel is van het externe onderzoek naar institutioneel racisme binnen de gemeente; dat is in april 2021 gestart. Diverse instroom in het werving- en selectieproces is al eerder in deze raadszaal genoemd: hoe de diversiteit in de bovenste laag te laten toenemen en ook wat haar fractie betreft de doorstroom. Op dit moment staat er dat nagegaan wordt hoe de geleerde lessen in het werving- en selectieproces te benutten. Zij vraagt de wethouder of dit al niet bekend is. Hoe concreet zal het gemaakt worden om morgen hierin andere stappen te zetten? Pagina 48 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

2350

2360

2370

2380

Zij sluit zich volledig aan bij de inbreng van mevrouw De Koning van GroenLinks over de woningmarkt. Ook haar fractie denkt dat hierin nog stevige stappen te zetten zijn, hoe ingewikkeld het ook is. Zij vindt het goed dat zoveel input is opgehaald bij een grote en diverse groep inwoners, belangenorganisaties en partners. Ze denkt dat dat heel belangrijk is. Zij vraagt de wethouder of de gemeente met deze ondernomen acties zoals enquêtes, de brede groep inwoners ook daadwerkelijk bereikt. Zij vraagt hoe de wethouder dit ziet. Wat zou nog aanvullend gedaan kunnen worden om die groep die gevoelsmatig gediscrimineerd wordt, daadwerkelijk in deze Anti DiscriminatieAgenda een stem te laten hebben. Mevrouw Zwinkels (CDA) complimenteert namens haar fractie het college met deze Anti DiscriminatieAgenda. De verbinding in de samenleving spreekt uit de Agenda. Zij vindt het goed dat gekeken wordt naar de verschillende segmenten: onderwijs, arbeidsmarkt, woningmarkt. Ten aanzien van het onderwijs is haar fractie er benieuwd naar of ook goed gekeken wordt naar het voortgezet onderwijs. Haar fractie vindt dit van belang. Over de arbeidsmarkt sluit zij zich aan bij Student & Starter met betrekking tot de open hiring. Zij vindt dat dat instrument door het stadsbestuur verkend moet worden. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) omarmt het idee van open hiring.

Tegelijkertijd ziet zij daar een probleem. Open Hiring is voor bepaalde werkgebieden op een bepaald niveau, veel ingewikkelder. Zij is benieuwd te vernemen hoe het CDA dat wil inzetten, meer dan alleen bij bijvoorbeeld de posterijen en dergelijke. Mevrouw Zwinkels (CDA) zet uiteen dat het om een relatief nieuw fenomeen gaat. Wat haar betreft gaat de gemeente Utrecht daarmee starten en ervaren en leren in de praktijk hoe dat breder is in te zetten. Tegelijkertijd beseft zij dat dit zich niet leent voor alle beroepen of banen. Zij vervolgt haar inbreng met in te gaan op Sport. Zij vindt het mooi en heel erg goed dat gekozen wordt om dit soort zaken bespreekbaar te maken in de voetbalkantine; zij beschouwt dat als ingegeven vanuit een positieve cultuur. Als het gaat om de levensbeschouwelijke kant van de Agenda maakt haar fractie zich wel enige zorgen. Zij sluit zich aan bij de inbreng over islamofobie en het antisemitisme. Dat mag ook wat haar betreft uitgebreider in de Agenda. Haar andere zorg betreft de middelen die lijken op te houden op dit onderdeel. Dit is te lezen in de financiële paragraaf waarin staat dat eind 2021 bekend wordt of de middelen worden voortgezet, uitgebreid of stopgezet. Het is onduidelijk of na 1 juli 2022 middelen beschikbaar zijn. Zij verneemt hierop graag de reactie van het college.

Tegelijkertijd beseft zij dat de raad enorm ambitieus is maar dat het buiten in de stad nog te vaak misgaat. De onveiligheidsgevoelens nemen toe. De cijfers liegen daar niet om. Haar fractie is op zoek naar hoe mensen te kunnen beschermen en hoe mensen aan te pakken die discrimineren. Zij heeft gemerkt in dit debat dat daar een bredere wens leeft. De tekst in de Agenda over persoonsgerichte aanpak vindt zij net iets te lief. Zij vindt het goed om de dialoog aan te gaan. Zij stelt voor ervoor te kiezen ouders erbij te betrekken, mensen uit de eigen omgeving om ervoor te zorgen dat bemoeienissen leiden tot een gedragsverandering. Met betrekking tot het maken van keuzes is haar fractie blij met deze Agenda maar het stadsbestuur wil heel veel. Als het dan gaat om het maken van keuzes wil haar fractie iets minder inzetten op de verhoging van de meldingsbereidheid. Zij stelt zich voor dat het college overspoeld zal worden met meldingen en dat de gemeente het Pagina 49 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 2390

2400

2410

2420

2430

niet aankan. Zij vindt het belangrijk na te gaan hoe de signalen die de gemeente ontvangt zijn op te lossen. Met betrekking tot de toegankelijkheid van openbare ruimte las zij de zin “We zetten mystery guests in om de toegankelijkheid van de openbare ruimte te toetsen.” Wanneer zij door de stad loopt ziet zij de voorbeelden voorbijkomen; daarin is iedereen een mystery guest. Zij denkt dat dit niet het juiste instrument is voor dit probleem. Volgens haar is op dit punt heel veel op te lossen op dit vlak en zijn juist met mensen van het SOLGU en met mensen van andere belangengroepen die knelpunten aan te pakken. Zij stelt voor na te gaan waar mystery guests op hun plek zijn. Wat haar betreft is dat in dit geval niet nodig. Mevrouw Meerding (VVD) gaat in op de meldingsbereidheid. Het verbaast haar dat het CDA zegt dat het CDA de meldingsbereidheid wil schrappen wanneer er dan toch iets geschrapt moet worden. Zij vindt juist die meldingsbereidheid belangrijk omdat heel veel mensen nog geen melding doen. Zonder melding kan de gemeente er niets mee en kan zij het ook niet oplossen. Zij zou dan toch andere prioriteiten willen stellen. Zij vraagt hoe het CDA dat ziet. Mevrouw Zwinkels (CDA) is benieuwd waarmee de VVD dan komt. Zij wil niet zeggen dat dit geen probleem is. Zij denkt veel meer over waar nu de urgentie ligt, waar nu de prioriteit ligt.

Dan ziet zij heel veel andere maatregelen in deze Agenda staan waaraan het bestuur zijn handen vol heeft. Zij denkt juist met een Artikel 1 Midden Nederland een partner te hebben die voor de gemeente hard kan meewerken. Zij pleit ervoor goed na te gaan waarop de energie het beste is in te zetten. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) is er over verheugd dat nu eindelijk gesproken wordt over de Anti DiscriminatieAgenda. Discriminatie is een hardnekkig en tot haar spijt diepgeworteld probleem in de samenleving, ook in Utrecht. In de laatste jaren is dit in de stad nog zichtbaarder geworden door allerlei onderzoeken, op de woningmarkt, in het onderwijs, op straat bijvoorbeeld worden Utrechters niet gelijk behandeld. De PvdA vindt dat onacceptabel. Wat haar betreft moet het stadsbestuur dat actief blijven aankaarten en bestrijden. Het onderliggende doel van deze Agenda dat er geen plek is voor discriminatie in deze stad, onderschrijft haar fractie volledig. Zij sluit zich ook aan bij de complimenten van D66 en de ChristenUnie over de betrokkenheid van alle insprekers. Zij steunt de oproep hen aangehaakt te houden. Zij noemt de financiële middelen als de roze olifant in de kamer van de raad. Wanneer het college ambitieuze plannen presenteert zonder daarbij budget te doen, vraagt zij zich af hoe serieus het college de plannen neemt.

Haar fractie is van mening dat als het iets waard is, het iets mag kosten. Haar fractie heeft bij de programmabegroting daarvoor voorstellen gedaan. Wat haar fractie betreft had het college het nu mogelijk kunnen maken. Het bestuur zit nu aan de knoppen. Dit zeggen ook de experts met wat zij tijdens de Raadsinformatiebijeenkomst naar voren brachten. Zij benoemden de haalbaarheid; wat kan het stadsbestuur waarmaken van de beloftes? De experts hebben liever een eerlijk verhaal dan teveel beloftes. Zij riepen op keuzes te maken en aan verwachtingenmanagement te doen; hoe ziet de wethouder dit? Hoe zal een en ander gemonitoord worden Zij kan zich aansluiten bij de inbreng van Student & Starter over de domeinoverstijgende TaskForce. Die suggestie kwam naar voren tijdens de Raadsinformatiebijeenkomst. Zij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Een andere variant kan een lokale coördinator zijn tegen racisme en discriminatie. Er is nu een Nationale coördinator. Die is vorige maand begonnen. Zij legt de vraag Pagina 50 van 73

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

2440

2450

2460

2470

2480

voor of dat in Utrecht mogelijk kan zijn. Over de motie Samen zeggen we Nee tegen Discriminatie zei zij al dat dat Pact concreter uitgewerkt had kunnen worden. Over de doelstellingen en de afspraken verneemt zij graag de inbreng van de wethouder. De heer Sungur (DENK) brengt in herinnering dat vorig jaar een lokale coördinator is benoemd. Die was volgens hem meteen ter plekke. Misschien zal de wethouder daarover straks nog iets meer zeggen? Mevrouw Raaijmakers (PvdA) herinnert zich dit als dat het een ambtenaar was. Die is direct aan te spreken. Dan is haar oproep die coördinator voor de hele stad bekend te maken. Zij focust vervolgens op de thema's. Bij Onderwijs ontbreekt volgens haar fractie de focus op docenten. Nu gaat het vooral over leerlingen. Ook docenten kunnen bewust of onbewust discrimineren. Zij hoorde hierover schrijnende voorbeelden op een school. Ook ouders kunnen discrimineren. Zij ziet graag bij het hoofdstuk onderwijs daarvoor aandacht. De heer Saiah (D66) zou het plezierig vinden wanneer mevrouw Raaijmakers haar voorbeelden wel deelt. De voorzitter staat één voorbeeld toe Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vernam dat een docent tegen een kind op een basisschool zei dat het kind niet op de school hoorde. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn. Zij legt de vraag voor waarom geen Pact gesloten wordt met schoolbesturen.

Zij legt de vraag voor of dat is mee te nemen in andere allianties, zij noemt als voorbeelden Gelijke Kansen Alliantie, de Utrechtse Onderwijsagenda. Voor haar fractie is belangrijk dat het ergens vastgelegd wordt. Het tweede punt gaat over de arbeidsmarkt. Zij vindt het hoofdstuk arbeidsmarkt discriminatie erg summier; het gaat over een expertmeeting. Tijdens de Raadsinformatiebijeenkomst hoorde zij meerdere experts over het belang van samenwerken. Letterlijk is gezegd dat er geen budget is voor het oprichten van een platform. De PvdA denkt dat die noodzaak voor een platform er wel is, vooral in het kader van de MKB ziet zij dat er meer samengewerkt moet worden en dat de gemeente welkom is als aanjager. Zij legt de vraag voor wat dan nog wel mogelijk is aan samenwerking. Eerder riep haar fractie de wethouder op tot lef en durf en dat de Agenda mag schuren en gevoelige onderwerpen als straatnamen en standbeelden niet uit de weg gaat. Zij vraagt waar dit gebleven is in deze Agenda. Eerder was toegezegd dit mee te zullen nemen. Zij is benieuwd naar de reactie daarop. Mevrouw Meerding (VVD) vindt discriminatie verschrikkelijk. Tot haar spijt komt dat nog te vaak voor in de stad. Daarom is het goed dat het bestuur vanavond de Anti DiscriminatieAgenda bespreekt. Vanwege de uitgebreidheid van de Agenda kan zij niet op ieder detail ingaan. Zij licht er een paar zaken uit.