Conceptverslag EDVW 5 oktober 2023

Hoe leest de wethouder dit en hoe wordt dat dan voorkomen? Dinsdag heeft zij begrepen dat sommige bewoners graag zouden zien dat die zonnepanelen verder weg richting snelweg worden geplaatst en dat de natuur naar voren gaat in de richting van de huizen. Zij heeft begrepen dat de grondeigenaren dat ook prima vinden. Kan de wethouder nog eens uitleggen waarom dat niet kan? Dat kan immers bij sommige bewoners weerstand wegnemen.

20

25

30

35

40

45

50

55

60

De heer Vintges (VVD) begrijpt dat mevrouw Alblas het plan van de bewoners om de groenstrook naar voren te halen aanhaalt. Maar is het niet zo dat door het naar voren halen van die groenstrook de cultuurhistorische waarden van de verkaveling en van het open gebied worden beschadigd? Mevrouw Alblas (CU) erkent dat dat zou kunnen. Daarom vraagt zij aan de wethouder om dat nog eens goed uit te leggen. De heer Vintges (VVD) vraagt of mevrouw Alblas hierover vooraf al een gevoel heeft of dat zij de reactie van de wethouder afwacht. Mevrouw Alblas (CU) wacht de beantwoording van de wethouder af omdat haar fractie nog een aantal ecologische vragen heeft die hiermee samenhangen. Haar fractie heeft begrepen dat bij die andere indeling het punt is dat de grond langs de snelweg ruim 1 m lager is en dus drassiger is. Waarschijnlijk daarom is daar een moeraspoel bedacht. Maar is bij die andere indeling, dus een omkering, ook een verrijking van de natuur op een andere manier mogelijk? Het is fijn dat die zonnepanelen 80 cm hoog zijn en zij is blij dat de PvdD zich daarover geen zorgen maakte. Mogelijk zijn haar zorgen dan ook niet terecht. Zij hoorde namelijk wel wat bezorgdheid over de bodem en het bodemleven, als de panelen zo laag zijn. Daarom vraagt zij of iets hoger of iets verder uit elkaar plaatsen niet beter zou zijn voor het bodemleven.

Zou dat zorgen voor meer bodemleven en meer dieren en planten? Haar fractie heeft er wel vertrouwen in dat de natuur zich vanzelf herstelt, als na dertig jaar die zonnepanelen worden weggehaald. Maar als de gemeente de natuur wat kan helpen zodat minder herstel nodig is, dan vindt de CU dat natuurlijk wel wenselijk. Pagina 16 van 54

De heer Cornielje (PvdA) vraagt of de CU niet erkent dat, wanneer die zonnepanelen hoger worden. dit ook weer extra impact heeft op het dorpsgezicht. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Alblas (CU) antwoordt dat di inderdaad meer impact zou kunnen hebben, maar dat zij niet weet hoeveel verschil het maakt, als die panelen op 1 m hoog of op 2 m hoog komen. Daarom vraagt zij dit aan de wethouder. De CU vraagt zich ook af op welke manier omwonenden kunnen profiteren van de in dit zonnepark opgewekte energie. Kunnen die mede-eigenaren worden? Dat is nog niet helemaal duidelijk. Zij heeft nog een vraag die een beetje een knuppel in het hoenderhok is. Is deze locatie onderzocht als locatie voor tijdelijk wonen? Zij realiseert zich dat dan het culturele element helemaal wordt weggehaald, maar vraagt zich ook af of, als de gemeente iets gaat doen op een plek die een beschermd dorpsgezicht is, het niet beter is daar tijdelijk wonen te realiseren met daken vol zonnepanelen. Zij vraagt de wethouder of dit is onderzocht en, zo niet, waarom niet. Is de wethouder bereid om, als het antwoord nee is, de vraag om dat alsnog te onderzoeken bij het college neer te leggen? Mevrouw Smit (VOLT) begint met complimenten voor het college. Het is een mooie, integrale gebiedsontwikkeling waarin energie, recreatie en natuur samenkomen. VOLT is blij dat de grondeigenaren samenwerken met de energiecoöperatie. Haar fractie heeft wel bedenkingen over de verdeling van het eigenaarschap.

Wat heeft de gemeente eraan gedaan om te komen tot minimaal 50% lokaal eigenaarschap en hoe heeft zij de coöperatie hierin gesteund? Zij leest verder in het IPvE (Integraal Programma van Eisen) dat netcongestie impact kan hebben op wanneer de aanleg start. Wordt er ook gekeken naar lokale oplossingen, zoals batterijen, om het net te ontlasten? Haar fractie begrijpt dat de omgevingsprocedure versneld dient te worden, onder andere om in aanmerking te komen voor SDE-subsidies. VOLT heeft gezien dat het college zijn best heeft gedaan om aan de eisen van de omwonenden tegemoet te komen. Er wordt nog steeds niet aan alle eisen voldaan en dat vindt haar fractie spijtig. Tegelijkertijd beseft haar fractie dat zon op het land echt nodig is om het energiedoel van de gemeente te halen. Deze voorziening is bovendien tijdelijk. VOLT sluit zich aan bij de vragen van de CU over wat wel kan worden gedaan om aan de eisen van de omwonenden te voldoen, b.v. door het plaatsen van de zonnepanelen aan de A2. De heer Usta (DENK) is blij dat het college er op deze manier naar streeft om de energietransitie te realiseren. Aan de andere kant heeft hij gezocht naar woorden als ‘woningen’ en ‘sociaal’, maar hij heeft niets kunnen vinden. Hij licht de urgentie van het woningtekort niet uitgebreid toe, dat moet voor iedereen wel bekend zijn.

Zijn concrete vraag is waarom het niet mogelijk is in dit gebied woningen te bouwen. Is het wellicht mogelijk om het zonnepark te combineren met woningen en dit in balans uit te voeren? Hij vraagt een reactie van de wethouder. De heer Vintges (VVD) probeert het dilemma van de VVD duidelijk te maken. Zijn fractie is een groot voorstander van veel zonne-energie in Utrecht, maar zij vraagt zich wel hardop af: waarom op deze locatie? Afgelopen dinsdag heeft de commissie daar een technische sessie georganiseerd. Het is wel een uithoek van Utrecht, maar het is wel Utrecht. Dit plan wringt aan verschillende kanten. Omwonenden voelen zich niet gehoord bij het maken van de plannen. Zij vinden de aanleg van het bos en de fietspaden eigenlijk een doekje voor het bloeden. Zij hebben niet het gevoel dat zij nog iets kunnen veranderen aan het plan en de VVD heeft dat gevoel eigenlijk ook. Zijn fractie ondersteunt het streven van het college om zoveel mogelijk zonneenergieparken aan te leggen in de gemeente, ook om de ambities uit het de RSU 2040 (Ruimtelijke Strategie Utrecht) te waarborgen, maar het is lastig om te begrijpen dat dit juist hier moet gebeuren. De heer Peters (D66) vraagt waar Utrecht dan wel zonne-energie moeten gaan opwekken. De heer Vintges (VVD) antwoordt dat het zijn fractie erom gaat dat deze locatie cultuurhistorische waarden heeft.

Zijn fractie wil Rijnenburg voorstellen als locatie. Daar is enorm veel ruimte. Dat het juist hier moet vindt zijn fractie lastig. Er zijn voldoende locaties in Utrecht waar het kan. De heer Peters (D66) begrijpt dat. Maar de taak van de politiek is een belangenafweging te maken. Cultuurhistorische waarden zijn een belang, energieopwekking voor 13.000 huishoudens is ook een belang. Is voor de VVD die de urgentie van de klimaatcrisis ook voelt een tijdelijk zonnepark voor dertig jaar minder belangrijk dan de cultuurhistorische waarden die eigenlijk nog zoveel mogelijk behouden blijven door extra lage zonnepanelen omringd door groen? Pagina 17 van 54

5

De heer Vintges (VVD) denkt dat de heer Peters heel duidelijk maakt hoe de VVD dit ziet. Het lastige voor zijn fractie is dat het plan juist hier moet worden gerealiseerd. De VVD is er ook nog niet op tegen, maar heeft wat meer vragen bij dit onderwerp. Zijn fractie moet nog de afweging maken of het het waard is de cultuurhistorische waarden te negeren om hier een zonnepark aan te leggen. De heer Peters weet dat de VVD er zeker voor is om dit zoveel mogelijk en zo snel mogelijk binnen de gemeente te realiseren.

10

De heer Cornielje (PvdA) hoort de VVD vragen waarom dit nu juist hier moet. Maar het komt toch in dit gebied omdat daar boeren zitten met een onderneming. Dat moet de VVD toch aanspreken? Hecht de VVD geen waarde aan boeren die door willen met hun bedrijf?

15

20

25

30

35

De heer Vintges (VVD) antwoordt dat zijn fractie daar natuurlijk waarde aan hecht. Dat hoeft hij niet uit te leggen. Het gaat de VVD erom dat de raad in 2013 heeft vastgelegd dat Haarzuilens en Ockhuizen beschermd dorpsgezicht zouden zijn. Bij de RSU was dat ook al vergeten en nu is het weer een beetje aan de kant geduwd. De VVD vraagt zich dan hardop af wat het waard is dat de raad dit in 2013 heeft vastgelegd, als de gemeente daar dan tien jaar later van gaat afwijken. Dat is het dilemma voor zijn fractie. De VVD begrijpt en ondersteunt de wil van het college om zoveel mogelijk zonneparken aan te leggen in Utrecht, maar heeft het gevoel dat dit plan al in een veel eerder stadium had moeten worden afgewezen vanwege de botsing van het zonneveld met het Rijksbeschermde dorpsgezicht. In 2004 is een aanvraag gedaan en in 2013 is die status toegekend. Dat is een flinke procedure waaraan zwaar getild moet worden. Die cultuurhistorische waarden worden omschreven als de slotenstructuur en de verkaveling in het gebied. Juist dat wringt met het zonnepark. Enerzijds heeft het niet erg veel effect op die verkaveling omdat de zonnepanelen met afstand tussen de sloten zouden worden gebouwd, maar anderzijds wordt de openheid van het gebied enorm aangetast door de groenstructuren tussen de zonnepanelen.

De VVD begrijpt dat dit ruimtelijk gezien wel een logische keuze is, het is een open gebied. Maar dat wringt nu juist. De VVD vond de reacties in de antwoordennota erg beknopt en vaak slecht onderbouwd. Het wordt zijn fractie niet duidelijk waarom in dit cultuurhistorisch gebied wel een zonnepark past, maar het voor bewoners niet mogelijk is zonnepanelen op hun dak aan te brengen of windturbines te plaatsen. De argumentatie waarom hier wel een zonnepark past is een cirkelredenering. Hij citeert: “De cultuurhistorische waarden van het gebied zijn opgenomen als een eis in het IPvE. Daarom verwachten wij dat deze nog steeds goed te beleven zijn. Daarom is het zonneveld van maximaal 35 tot 40 ha geen grote belemmering voor de cultuurhistorische waarden”. Het wordt hem niet duidelijk waarom het hier wel kan. De heer Stellinga (CDA) schrikt even. Is het voor de VVD een optie om in Ockhuizen windturbines te plaatsen?

40

45

50

De heer Vintges (VVD) antwoordt dat zijn fractie daar zeker op tegen is. Het gaat erom dat niet wordt uitgelegd waarom een zonneveld hier wel kan, terwijl een windturbine hier op dit moment niet kan. Die afweging is niet duidelijk. Het gaat zijn fractie voornamelijk om de zonnepanelen op de daken van de bewoners. Die hebben daar zelf om gevraagd bij de sessie. Spreker heeft nog enige vragen aan de wethouder. Als daar geen gemeentegrens had gelegen, had het college dit plan dan niet net buiten die gemeente grens gerealiseerd? Wat vindt de wethouder van de reactienota en de kritiek vanuit de omwonenden? Wat is de erkenning van cultuurhistorische waarden nog waard, als de raad die tien jaar na dato met dit plan negeert? Tenslotte heeft hij een meer technische vraag over een recente brief over de Voorveldse polder. Daar wordt een HIA (Heritage Impact Assesment) ingezet als zwaarste element. Hij begreep al van zijn fractie dat een HIA hier niet mogelijk is. Maar is het mogelijk om hier iets vergelijkbaars uit te voeren om te testen hoe dit plan de cultuurhistorische waarden gaat aantasten?

55

De heer Stellinga (CDA) brengt naar voren dat het CDA positief staat tegenover zonne-energie. Ook het zonnepark in Ockhuizen zou de energietransitie vooruit kunnen helpen. Maar een energietransitie zonder draagvlak is ondenkbaar en onhaalbaar. Wederom slaagt dit college er niet in om dit draagvlak te creëren, nu bij de bevolking van Haarzuilens. Het CDA betreurt dit.

60

De heer Peters (D66) vraagt waarom de heer Stellinga denkt dat er geen draagvlak is. Spreker hoort geluiden van de tegenstanders, waarbij vanzelfsprekend geen draagvlak is, maar er is ook een coöperatie van inwoners van Haarzuilens die juist voor is. Het ligt wel meer genuanceerd dan de heer Stellinga aangeeft. Waar haalt hij dat vandaan? Pagina 18 van 54

5

10

De heer Stellinga (CDA) constateert op grond van de stukken dat er zoveel protesten zijn van zoveel mensen en dat daar niet serieus mee wordt omgegaan. Hij gaat ervanuit dat het draagvlak niet groot genoeg is. De heer Peters (D66) stelt dat de heer Stellinga dit baseert op stukken van tegenstanders. Het is wel moeilijk op basis daarvan te concluderen dat er geen draagvlak is. De heer Stellinga (CDA) ziet hierin geen vraag. De heer Peters en hij zijn het er niet over eens of dat draagvlak wel of niet bestaat. Hij wil zijn betoog vervolgen. De heer Cornielje (PvdA) zou willen dat de heer Stellinga kan kwantificeren wat een draagvlak dat er niet zou zijn dan inhoudt.

15

20

25

30

35

De heer Stellinga (CDA) constateert dat er niet op een duidelijke manier wordt ingegaan op de vragen van de buurt. Hij constateert dat er heel veel zienswijzen zijn ingediend over deze plannen. Het CDA is voor zonne-energie, maar wil wel dat duidelijk wordt gemaakt waarom er in dit geval niets gebeurt met de participatie. Ergens in de zienswijzen las hij de volgende opmerking: “Kortom, het IPvE zoals het nu op tafel ligt biedt weinig nieuwe gezichtspunten ten opzichte van de start, nu ruim twee jaar geleden en heeft alle kenmerken van een starre tunnelvisie.” Dit vat aardig samen waar het pijnpunt zit, die tunnelvisie. Bewoners hebben bijvoorbeeld het alternatief gesuggereerd om het zonnepark te verplaatsen in de richting van de snelweg A2. In de weerlegging van de zienswijze wordt uitgelegd dat er sprake moet zijn van een corridor voor natuur, de bevers, tussen de A2 en het zonnepark. Dan rijst wel de vraag wat participatie hier voor zin heeft gehad. Er worden negen extra eisen gesteld naar aanleiding van de inspraak, maar dat zijn specifieke punten. Het plan blijft in essentie hetzelfde. De locatie blijft hetzelfde en alternatieven binnen en buiten de gemeente passeren niet de revue. Het CDA begrijpt de frustratie van de bewoners zeer goed. Op het moment van participatie ligt het besluit al vast. Hij vraagt een reactie van de wethouder.

Daarnaast blijft het voor het CDA duister hoe de zonneladder is toegepast en wat de beoordeling op basis van deze ladder in dit geval heeft opgeleverd. D66 had het daar al over. De toetsing aan de ladder volgt niet uit de stukken. Zijn fractie heeft die toetsing graag op tafel. Ook hier vraagt hij een reflectie van de wethouder. De voorzitter ziet dat de heer Stellinga praat in de tijd voor diversen. Hij had in zijn eigen tijd moeten spreken. Hij vraagt of de heer Stellinga aan het einde van zijn betoog is. De heer Stellinga (CDA) heeft nog iets.

40

45

50

55

60

De voorzitter vraagt de heer Stellinga om zijn betoog te vervolgen en dan in de tijd van het CDA.. De heer Stellinga (CDA) merkt op dat iemand som het geluk heeft dat even niet wordt opgelet. Voor het CDA blijft de locatiekeuze een beetje uit de lucht te vallen, mede gezien de al genoemde volgorde van de zonneladder. Zonnepark ja, maar wel zorgvuldig omgaan met de inpassing. In dit verband heeft hij een punt van orde. Hij begrijpt niet helemaal waarom hij dit dossier aantreft als vervanger van zijn collega Zwinkels in de commissie EDVW. Hij zou verwachten dat hij het raadsvoorstel in zijn eigen commissie ROG (Ruimtelijke Ordening en Grondzaken) zou behandelen. Tenslotte vraagt hij of is onderzocht of, los van de locatie, omwonenden van het zonnepark financieel kunnen participeren of investeren in het park. De heer Cornielje had het daar al over. Het CDA hoort graag hoe Haarzuilens kan meeprofiteren van dit park, en niet alleen de negatieve implicaties ervaart die dit plan voor het dorp heeft. De heer Zwanenberg (GL)neemt dit onderwerp over van mevrouw Heijne die verhinderd is. Om de klimaatcrisis niet verder te laten escaleren moeten er nu maatregelen worden getroffen. Daarom is GL blij dat Utrecht bijdraagt aan duurzame energie.

Er wordt hier ingezet op een integrale gebiedsontwikkeling ofwel duurzame energieopwekking, versterking van de biodiversiteit, natuurontwikkeling en recreatie. Zijn fractie vindt het positief dat er nu al 50 ha extra groen wordt aangelegd. Na de exploitatie van het zonneveld wordt het hele gebied natuur en recreatie, 47,5 ha. Volgens GL is een zorgvuldig proces doorlopen om tot dit IPvE te komen. Zijn fractie begrijpt echter ook dat er zorgen zijn, bijvoorbeeld over de cultuurhistorische waarden. Maar GL meent uiteindelijk dat er een goede afweging is geweest. Er wordt rechtgedaan aan de historische verkaveling en, als de exploitatietermijn voorbij is, wordt het gebied natuur. Zoals dat Pagina 19 van 54

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

bij erfgoed wordt gezegd, het is reversibel. Er staat ergens dat de aanleg van het zonneveld invloed heeft op de aanwezige weidevogels. De PvdD had het daar ook over. Maar hij leest ook dat de natuurontwikkeling ook kansen biedt voor nieuwe dieren. Kan de wethouder toelichten waarom die kansen voor nieuwe dieren niet te combineren zijn met behoud en bescherming van de aanwezige weidevogels? Spreker sluit zich aan bij de uitspraak van de PvdD over de hekken. De zonnepanelen bij de A2 vindt GL ook een goed idee. Ook sluit zijn fractie zich aan bij de vraag van D66 over de verkoop. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) heeft voor zich een plan waarin landeigenaren hun krachten hebben gebundeld en zich in willen zetten voor het opwekken van duurzame energie. Wat haar fractie betreft is dat een heel mooi plan. Haar fractie heeft tijdens het bezoek aan Ockhuizen afgelopen dinsdag ook de zorgen van de omwonenden gehoord. Een deel daarvan ging over het stadsgezicht en de al eerder genoemde cultuurhistorische waarden. Haar fractie heeft de zorgen van de bewoners gehoord en tegelijkertijd ziet zij de noodzaak van het verduurzamen van de stad en van duurzame energie. Het kunnen voorzien van 13.000 huishoudens is een mooie kans en getuigt van groot maatschappelijk belang. Daarom kan Student & Starter instemmen met het toevoegen van dit plan aan de algemene verklaring van geen bedenkingen.

Verder sluit haar fractie zich aan bij de vragen over het risico van verkoop aan een investeringsmaatschappij en over het zoveel mogelijk uit het zicht houden van de energieopslag. De heer Dijkstra (EenUtrecht) sluit zich graag aan bij de vragen van de VVD en het CDA en met name de vragen over de participatie. De voorzitter sluit de eerste termijn van de kant van de raad af. Wethouder Van Hooijdonk dankt de commissie voor de inbreng in eerste termijn. Zij hoort heel begrijpelijke dilemma’s. Zij gaat eerst in op verschillende inhoudelijke aspecten, daarna op het proces en het eigenaarschap en tot slot op nog wat andere aspecten. Zij wijst erop dat het gebied nu geen topnatuur is. De gronden zijn agrarisch in gebruik geweest. Dat is meestal niet het toppunt va biodiversiteit. Er zijn ondernemers die iets anders willen, een zonneveld in eerste aanleg. De raad heeft in de RSU vastgelegd dat hier wordt gezocht naar een combinatie van energie, groen en recreatie. Dat is beleidsmatig vastgelegd en dat is ook voor het college het startpunt. Zij is blij dat het gelukt is om van begin af aan al winst voor de natuur te boeken en op termijn nog meer. Er was daarover een aantal specifieke vragen. De heer Peters vroeg wie dit nu gaat beheren.

Dat is iets vager geworden juist door de inspraak omdat de omwonenden niet de eenrichtingsweg naar Natuurmonumenten wilden, maar daar toch iets beter met elkaar over wilden spreken. De vraag is of alle gronden bij Natuurmonumenten terecht moeten komen of dat er stroken zijn die door anderen beheerd kunnen worden. Dat wordt uiteindelijk in een overeenkomst vastgelegd. Daar is de gemeente zelf bij omdat ook sprake is van een grondtransactie. Voor de gemeente en ook voor de subsidies vanuit de provincie is heel belangrijk dat er wel sprake is van een partij met een natuurdoelstelling en een partij die het waar kan maken. Zo’n partij moet aan bepaalde protocollen en procedures kunnen voldoen. Het college weet dat Natuurmonumenten dat kan. Mocht een andere partij dat ook willen en kunnen, dan moet dat worden afgewogen. In alle gevallen wordt dat in een overeenkomst vastgelegd. De heer Peters (D66) vraagt of de wethouder het dan ook als een inspanningsverplichting ziet om hier goed de regie in te nemen zodat dit in goede banen wordt geleid. Wethouder Van Hooijdonk ziet dat inderdaad zo. Zij wijst er nogmaals op dat er subsidies zijn, zowel voor de functiewijziging als uiteindelijk voor het beheer. Meestal is de provincie de afzender daarvan. Er zijn regels voor dat het echt natuur wordt en niet iets anders. Iedereen heeft daar belang bij.

Zij gaat in op de vragen over weidevogels en de oude natuur. In reactie op de vraag van de heer Zwanenberg wijst zij erop dat het soms niet samengaat. Een weidevogel is niet blij, als er te dichtbij bebossing is. Zij denkt dat die dan een onveilig gevoel krijgt. Een van de soorten vogels waarover wordt nagedacht om die hierheen te krijgen is de blauwborst, een vogel die juist moerasbosjes wil hebben. Een blauwborst en een weidevogel zitten dus niet op dezelfde plek. Wat de heer Van Heuven zegt is een waarheid als een koe. Zonnepanelen en weidevogels gaan niet goed samen. Als die brug eenmaal is gepasseerd, moet worden nagedacht over wat er wel kan. Dan moet ook worden nagedacht over de natuur die er al is, de stroken van Natuurmonumenten en de plassen en hoe die natuur verder versterkt kan worden met bevers en vogels die daar passen. Het kan niet allebei. Pagina 20 van 54

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

De heer Van Heuven (PvdD) merkt op dat zijn vraag was wat het plan kan betekenen voor de vogels die er nu wel zitten. Op welke andere plekken binnen of buiten de gemeente kan er voor hen een veilige plek worden gecreëerd? In de provincie zijn er vogelkerngebieden. Gaat Utrecht erop inzetten om ze daar permanent te kunnen houden? Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat het college niet het initiatief heeft genomen om elders naar compensatie te zoeken. Bij Rijnenburg heeft het dat overigens wel gedaan. Het westelijk deel van het gebied, waar dus geen zonnepanelen komen, is nog wel steeds geschikt voor weidevogels. Het areaal is dus niet helemaal weg. Het is nu ook geen weidevogelkerngebied. Het college ziet vanuit zijn eigen rol in de eigen gemeente geen extra kans voor de weidevogels. De heer Van Heuven noemde ook de boscompensatie. Het is duidelijk wat de heer Van Heuven wil en wat het college wil. Dat is geen tracé-besluit zoals het er nu ligt. Maar dat is nog wel de huidige stand van zaken, het tracé-besluit is er en het is onder de rechter. Daarin zit ook de afspraak over boscompensatie. Dat is natuurlijk een pleister op de wonde. Als Rijkswaterstaat wil compenseren, dan wil de gemeente dat toch wel het liefst in de eigen stad organiseren, inclusief de daarbij horende financiële middelen. Het college heeft gekeken naar waar het hier bomen wil.

Op grond van ecologische en cultuurhistorische overwegingen is bos niet overal gewenst. Daarom is dat stukje wat kleiner geworden dan die hele compensatie. Als de heer Van Heuven zegt dat het alleen maar additioneel mag zijn, begrijpt zij dat. Het is ook de ambitie van de RSU en ook van dit coalitieakkoord dat er heel veel bomen bijkomen. Alleen was dit stukje aangewezen voor het geval dat die boscompensatie aan de orde zou zijn. Uiteindelijk is het een vestzak-broekzakverhaal welke bomen als compensatie worden aangewezen en welke additioneel zijn. De gemeente wil ze allebei. De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of hier dan wellicht de afspraak is te maken dat, als die verbreding van de A27 niet doorgaat, dit geen compensatiegebied wordt en dat dit een gebied is voor alleen maar nieuwe bomen. Daar zou hij tevreden mee zijn. Wethouder Van Hooijdonk wil het omdraaien. Deze bomen komen er gewoon, hoe ze ook worden genoemd. Als er wel compensatie is, dan incasseert het college graag de euro’s van Rijkswaterstaat om eraan mee te betalen. Dat is uiteindelijk waar het over gaat. De CU zei iets over 80 cm en bodemleven. Het is waar dat, als de panelen dichter bij de grond zitten, dat ingewikkelder is voor de bodem. Dat is ook weer een dilemma.

Vanuit de cultuurhistorische waarden, maar ook op uitdrukkelijk verzoek van de bewoners die erg hechten aan hun zichtlijnen worden die panelen op deze hoogte geplaatst. Het college heeft de keuze gemaakt om hier de bewoners tegemoet te komen, er zat ook een cultuurhistorische gedachte achter. De PvdD en GL hebben ook naar de hekken gevraagd. Het is in principe niet de bedoeling dat die er komen. Het veld wordt omzoomd door sloten met ook weer ecologische kanten. Zij zegt dat het geen keiharde eis is omdat er een scenario zou kunnen zijn waarin het veld niet verzekerbaar is en daarom het project niet zou kunnen doorgaan. Dat wil het college natuurlijk liever niet. Zij zouden er wel kunnen komen, maar het college stuurt daar zeker niet op aan. Spreekster gaat in op de vragen over energie, milieu en congestie. De PvdD, GL en VOLT stelden vragen over de A2. Rijkswaterstaat is daarmee bezig. Dat is het project OER (Opwekking van Energie op Rijksvastgoed). Rijkswaterstaat kijkt daarin bij alle infrastructuur naar kansen voor zon en wind. Er ligt nogal wat infrastructuur. Spreekster kijkt dus in drie verschillende projecten mee, de A 2 is daar een van. De gemeente is er echt bij betrokken en er zijn ook intentieovereenkomsten, maar Rijkswaterstaat trekt deze projecten. Het is nooit of-of.

Het college heeft eerder een raadsbrief toegestuurd waarin het laat zien dat de gemeente eigenlijk nooit haar hele elektriciteitsopwekking kan doen. Als er iets wordt weggestreept, kan de gemeente nog minder produceren. Het zal nooit genoeg zijn. VOLT vroeg ook naar de inpassingen op het net. In principe zijn er goede afspraken met Stedin dat dit veld op het net kan. Het is in deze tijden altijd goed om iets aan opslag te doen, maar het is niet strikt noodzakelijk om het zonneveld aan te sluiten. De initiatiefnemers denken vooralsnog niet aan opslag. Eigenlijk om cultuurhistorische redenen staan de panelen straks oostwest georiënteerd. Een mooie bijkomstigheid is dat dit voor de netbelasting voordelig is. De heer Peters stelde een vraag over de recyclebaarheid. Dat is een goede vraag. Het college neemt ook bepalingen op over het weghalen van de panelen. Het college kan dit nog niet helemaal voorschrijven omdat dit waarschijnlijk nog niet helemaal zeker is te stellen. Het college ziet wel dat de panelen al grotendeels recyclebaar zijn. Het college zal dit zeker onder de aandacht brengen van de initiatiefnemers om te kijken wat mogelijk is en hoe er aan de voorkant nog keuzes kunnen worden gemaakt om de kansen dat dat voor elkaar komt te maximaliseren. De heer Peters en Pagina 21 van 54

5

mevrouw Smit hadden ook vragen over opslag en hoe die goed kan worden ingepast. Vooralsnog zijn er dus geen plannen daarvoor. Zij heeft begrepen dat er hierover wel wat zorgen zijn in de omgeving. Mocht het veranderen, dan zal daarvoor een vergunning nodig zijn met een ruimtelijke procedure. Het college zal er dan op moeten sturen dat dat net zo goed wordt ingepast als de initiatiefnemers dat nu doen. De heer Peters (D66) vraagt of, als dat wel een plan wordt, dit ook valt onder de algemene verklaring van geen bedenkingen of dat dit als een nieuw voorstel terugkomt in de raad.

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat het er nu niet n zit en dat het ook niet het plan is. Het college gaat er ook vanuit dat het geen onderdeel zal zijn van de vergunningsaanvraag. Als dit later tijdens de exploitatie opkomt, zal er een bouwwerkje moeten komen en daarvoor moet een vergunning worden aangevraagd. Zij denkt dat dat dan behoort tot de categorie kleine bouwwerken die niet allemaal in de raad komen. Het komt vaker voor dat dan ruimtelijke inpassingseisen worden gesteld als voorwaarde voor de vergunning. De heer Peters (D66) vindt dat fijn. In dat geval blijft wel zijn punt staan dat het goed is om nu al aan te geven, ook richting bewoners die daar terecht zorgen over hebben, dat geprobeerd wordt die opslag zo goed mogelijk in te passen bijvoorbeeld door die huisjes in te graven of er groen omheen te plaatsen. Dit is wenselijk, zeker omdat de raad hier geen invloed op heeft doordat die bouwwerken zo klein zijn. Wethouder Van Hooijdonk vindt het wel ingewikkeld om over iets wat niet het plan is en niet in het vooruitzicht ligt, dingen te zeggen. Het is veel werk om dan nog tien scenario’s te bedenken. Het zit gewoon niet in de intenties van de initiatiefnemers. De heer Peters (D66) begrijpt dat, maar hij vindt dat wat bureaucratisch geredeneerd. Stel dat het zich wel voordoet, dan heeft de raad geen moment meer om daar een kader voor te stellen of erop toe te zien.

In dat geval moet de raad het daar op een ander moment over hebben of een motie overwegen. Hij denkt dat het goed is om hier de intentie uit te spreken om daar in toekomstige gevallen wel zorg voor te dragen. Die gevallen zullen zich immers zeker voordoen, misschien niet hier, maar dan wel op een andere plek. Hij denkt dat dat echt kan helpen. Wethouder Van Hooijdonk merkt op dat ook als er geen project voor een zonneveld zou zijn, dit aan de orde zou zijn. Een (fictieve) agrarische ondernemer die een overkapping wil maken voor bijvoorbeeld paardjes moet daarvoor naar de gemeente om aan bepaalde regels te voldoen. Zij stelt voor dat het college voor de behandeling in de raad opschrijft, los van wat het is, een boerderij of een paardenstalletje, aan wat voor regels iemand moet voldoen en wat voor procedures hij moet doorlopen. De VVD had vragen over de cultuurhistorische kant. Het is goed om te weten dat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) over dit project heeft geadviseerd en heeft meegekeken in het proces. Deze dienst heeft het huidige plan nog niet beoordeeld omdat zij dat eigenlijk in de volgende fase gaat doen. Zij heeft echter wel geadviseerd over de instrumenten die worden ingezet. Wat nu is gedaan is gedaan op basis van suggesties van de RCE. Het college gaat ervanuit dat de aandachtspunten die daaruit zijn voortgekomen nu ook goed verankerd zijn.

Er zitten allerlei keuzes in, zoals bijvoorbeeld over sloten of hekken, oost-westoriëntatie, de kavelindeling en de hoogte. In de volgende fase zal de RCE dat van een advies voorzien. Dat is ook het antwoord op de vraag waarom deze procedure net iets anders is dan die bij de Voorveldse Polder. Het advies en de beschermde status waren daar anders. De VVD vroeg ook wat de cultuurhistorie nu waard is. Eigenlijk is die heel veel waard. Dat is te zien bij heel veel ontwerpkeuzes. Het is niet zo dat helemaal niets kan bij cultureel erfgoed. Heel vaak is het wel mogelijk om iets te ontwikkelen en te gebruiken, maar dan moet er in het ontwerp wel met bepaalde zaken rekening worden gehouden. Dat is hier ruimschoots gebeurd. Het college heeft zich daar echt voor ingespannen. Er is ook gevraagd, onder andere door de VVD en het CDA, waarom dit project hier komt en niet elders. Spreekster kan geen besluit nemen over een andere gemeente en de raad ook niet. Er zijn in de RES (Regionale Energie Strategie) wel keuzes in de regio gemaakt. Daar heeft het college met instemming van de raad een aanbod gedaan. Daar zat dit plan ook in. Ook heeft de raad dit plan in de RSU vastgelegd. Het college heeft maximaal gezocht naar waar Utrecht nog elektriciteit kan produceren, wetende dat dat nooit genoeg voor eigen gebruik zal zijn. De gemeente zal altijd een beroep moeten doen op de regio.

Het is begrijpelijk dat de regio daarover niet altijd enthousiast is. Op deze plek komt Pagina 22 van 54

5

10

15

20

25

een aantal ambities van de gemeente Utrecht bij elkaar. Er kan worden voorzien in de ambities van ondernemers en in energieproductie en lokaal eigenaarschap en het college heeft ook nog de combinatie weten te maken met natuurontwikkeling. De zonneladder is niet serieel bedoeld. Het gaat meer om een afweging van waar iemand nooit tegen kan zijn. Op een dak en bij dubbelgebruik boven een parkeergarage kan niemand tegen zonnepanelen zijn. Bij afdaling op die ladder wordt het ingewikkelder en wordt het dilemma ook groter. Dat proeft zij in dit debat ook. Op dit moment wordt door de decentrale overheden en het Rijk uitgebreid gesproken over hoe zij dit met elkaar gaan doen. Dat overleg is nog niet afgerond, maar er wordt maximaal ingezet op dubbelgebruik. Natuurontwikkeling hoort daar zeker bij. In die zin wordt hier wel degelijk rekening gehouden met de zonneladder. De heer Stellinga (CDA) interrumpeert over de zonneladder. Het was ook de heer Peters opgevallen dat in de stukken niet erg kenbaar is hoe bij dit zonnepark is omgegaan met die zonneladder als toetsingsinstrument. Dat wordt niet erg afgepeld in de stukken. Hij vraagt de wethouder hoe die toetsing is verlopen en of de commissie daarover op papier duidelijkheid kan krijgen. Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat het college niet nu pas de keuze maakt dat het de ambitie heeft hier een zonneveld aan te leggen.

Dat heeft de raad al eerder aangegeven met de RSU. Daarbij zijn alle plekken onderzocht waar windmolens kunnen worden neergezet of waar grotere zonnevelden kunnen komen. Die zijn in kaart gebracht en de technische haalbaarheid ervan is bekeken. Het college heeft dat aan de raad voorgelegd en heeft aangegeven dat het op dit soort plekken wil komen tot een combinatie van energie, groen en recreatie. De raad heeft daarmee ingestemd en nu heeft het college dat geconcretiseerd. De heer Stellinga (CDA) vraagt of de wethouder dan feitelijk niet zegt dat dat hele zonneladderverhaal nu eigenlijk al een gepasseerd station is.

30

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat de raad in ieder geval heeft bekrachtigd dat het college op zoek gaat naar zonne-energie. Dat is niet nieuw. De raad heeft de startnotitie ontvangen in 2021, de programmatische uitgangspunten in 2022 en nu het IPvE. Het wordt steeds concreter en preciezer.

35

De heer Peters (D66) vraagt of het klopt dat de gemeente de doelstellingen die in de RES zijn opgenomen heel moeilijk gaat halen, als de gemeente hier niet die GWh gaat opwekken.

40

Wethouder Van Hooijdonk geeft aan dat de raad in de RSU heeft gekeken naar wat technisch, dus zonder afweging, maximaal kan. Dat heeft het college ook in de RES laten zien. Een deel daarvan, onder andere dit project, heeft het college ingediend als RES-post voor 2030.Als dat kleiner wordt, dan heeft de gemeente minder geboden dan die RES-post. Dat klopt. Dat kan alleen worden gecompenseerd door iets anders dat ook in de RSU staat voor 2030 te realiseren. Maar de koek wordt wel minder groot. Alles wat technisch kan is immers in beeld gebracht. Met de RSU heeft de raad daar een besluit over genomen.

45

50

De voorzitter ziet dat het 13.00 uur is geweest. Hij stelt voor nu te schorsen. De wethouder moet nog een aantal antwoorden te geven. Hij hoopt dat de commissie na de pauze daarmee binnen een kwartier gereed kan zijn. De voorzitter schorst de vergadering om 13.02 uur en heropent deze om 14.00 uur. Lijst van toezeggingen

55

60

Agendapunt 7 Raadsbrief Update businesscase Magazijn De Zon Wethouder De Vries komt voor de raadsvergadering van november 2023 met een overzicht van wat wel en niet geheim is. Wethouder De Vries komt met een raadsbrief over de stichtingskosten en een technische sessie daarover, indien mogelijk in november 2023. Pagina 23 van 54

Agendapunt 9 Raadsvoorstel Vaststelling Integraal Programma van Eisen gebiedsontwikkeling Ockhuizen 5

Wethouder Van Hooijdonk komt voor de raadsvergadering met een overzicht van aan wat voor regels iemand moet voldoen en welke procedures hij moet doorlopen bij een (klein) bouwwerk.

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60 Pagina 24 van 54

Verslag openbare middagvergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen. 5

10

15

Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

05 okt 2023 Raadzaal, stadhuis mw. Saskia Donkers (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

De voorzitter dhr. C. Bos, Wethouder van Hooijdonk mw. L. van Hooijdonk, mw. M. de Vos (Commissiegriffier ), dhr. M. van Heuven (PvdD) dhr. G. Dijkstra (EenUtrecht), dhr. J Cornielje (PvdA), mw. R. Heijne (GroenLinks), dhr. R. van der Zweth (PvdA), dhr. M. de Pagter (VVD), dhr. J. Vintges (VVD), dhr. H. Stellinga (CDA), mw. J. Zwinkels (CDA), dhr R. Peters (D66), dhr. R. van de Graaf (ChristenUnie), mw. K. Alblas (ChristenUnie), mw. V. Smit (Volt), mw. C. Passier, dhr. M. Usta (DENK), mw. A. Oudejans (Student & Starter), Lid Minnaert (BIJ1), dhr N. Temming (Stadsbelang Utrecht).

Afwezigen

geen afwezigen gemeld 20

25

30

35

40

45

Verslag openbare vergadering commissie Stad & Ruimte 9. Raadsvoorstel Vaststelling Integraal Programma van Eisen gebiedsontwikkeling Ockhuizen en verruiming van de algemene verklaring van geen bedenkingen voor zonne-energieproject OcKZon ..................................................................................................................................................25 Toezeggingen ...................................................................................................................................... 10. Raadsvoorstel Startnotitie Klimaatvisie .....................................................................................28 Toezeggingen ...................................................................................................................................... LIJST VAN TOEZEGGINGEN .........................................................................................................43

9. Raadsvoorstel Vaststelling Integraal Programma van Eisen gebiedsontwikkeling Ockhuizen en verruiming van de algemene verklaring van geen bedenkingen voor zonneenergieproject OcK-Zon De voorzitter geeft aan dat de vergadering wordt hervat met het beantwoorden van de vragen die er nog overgebleven waren van de vergadering van de ochtend. Wethouder van Hooijdonk geeft aan dat er een vraag gesteld is of het park niet verder in het Noorden kan? Op die bewuste locatie kan er een moerasbos gecreëerd worden, tevens kan er recreatief een fietsverbinding gemaakt worden. De heer van Heuven heeft gevraagd naar de noodzaak van de fietspaden. Ze willen ook recreatie mee laten groeien. Verwacht wordt dat dit een extensief gebied blijft en daardoor de recreatie niet beduidend zal toenemen. De vraag of er woningbouw is overwogen kan beantwoord worden met nee dit is niet het geval. Het moet het groene buitengebied van de stad blijven en is niet aan de orde. De heer Usta (DENK) vraagt nogmaals of er een mogelijkheid bestaat om dit te bekijken vanwege de woningnood? Pagina 25 van 54

Wethouder van Hooijdonk geeft aan dat er op verschillende vlakken hoge nood is, niet alleen aan woningen maar ook aan natuur en recreatie en cultuurhistorie. 5

De heer Usta (DENK) vraagt nogmaals of er verkend kan worden of er een combinatie te maken is tussen belangen? Mogelijk kan er meer uitgehaald worden. Wethouder van Hooijdonk geeft aan dat dit niet mogelijk is te bekijken.

10

15

20

25

De heer Usta (DENK) geeft aan dat het niet mogelijk is, dus vandaar de vraag het toch mee te nemen. Wethouder van Hooijdonk geeft aan dat het niet wenselijk is en er geen behoefte is aan verkenning. Wethouder van Hooijdonk geeft uitleg over het proces en het is altijd dat er een aantal zijn die voor en tegen zijn. Ze is van mening dat ze geen grote steken hebben laten vallen. De heer Stellinga (CDA) geeft aan dat hij het gevoel heeft dat dit het plan is en dat het zo moet blijven zoals het ook al 2 jaar geleden was. Hij lijkt meer een uitwerking van wat er al lag dan dat er aanpassingen zijn gedaan. Wethouder van Hooijdonk geeft aan dat er wel degelijk zaken zijn aangepast. Er zijn al meerdere gesprekken geweest zoals keukentafelgesprekken en er zijn ook nog andere gesprekken geweest in het proces. De heer Stellinga (CDA) vraagt wat de aanpassingen zijn dan?

30

35

40

45

Wethouder van Hooijdonk geeft aan dat het plan al was vormgegeven met heel veel inspraak van mensen. Dat de panelen zo laag zijn is al een inspraak, dat er buffers zijn tussen de bewoners en het zonneveld is al een resultaat van de inspraak. Aan de andere kant kijken initiatiefnemers ook naar een business case en moet het in balans blijven. De verwachting is dat deze wel haalbaar is waardoor er geen verwachtingen zijn dat initiatiefnemers zouden afhaken. De heer Vintges (VVD) geeft aan dat hij nog een vraag had gesteld over de cirkelregulering die in de nota staat heeft opgebracht. Deze vraag is nog niet beantwoord. Hierbij wordt je van het ene naar het andere document gestuurd en is het niet meer te begrijpen en ook niet voor de bewoners. Wethouder van Hooijdonk geeft aan dat er naar eerdere besluiten wordt verwezen heeft er mee te maken dat het plan verfijnd wordt. Je geeft een opdracht over de ontwikkeling van de stad en daarmee een opdracht aan het college. Er waren ook vragen over eigenaarschap en of er een risico is over een transactie met een investeringsmaatschappij, dit is niet de intentie maar is nooit geheel uit te sluiten. Het eigenaarschap is verdeeld over de bewonerscoöperatie, de grondbezitters en de Wind Unie. De vraag waarom niet 50% lokaal eigenaarschap, de grondeigenaren zijn ook lokale bewoners dus in zekere zin ook lokaal.

Mevrouw Smit (Volt) vraagt wat de gemeente doet om een hoger percentage lokaal eigenaarschap te bevorderen?

50

55

Wethouder van Hooijdonk vindt het een goede mix. De kennis van Wind Unie, die ook een coöperatieve partij is, is erg fijn om erbij te hebben naast de bewonerscoöperatie. Gemiste antwoorden Mevrouw Alblas (ChristenUnie) heeft geen antwoord gehad op de hoogte van de panelen, die is wel beantwoord maar niet over het verder uit elkaar plaatsen van de panelen. Ze heeft nog een andere vraag. De voorzitter geeft aan dat de andere vraag in de tweede termijn komt.

60

Wethouder van Hooijdonk geeft aan dat dit ten koste gaat van de capaciteit, wat weer een zakelijk argument is en mogelijk initiatiefnemers afhaken. Pagina 26 van 54

De voorzitter vraagt nogmaals of alle vragen uit de eerste termijn zijn beantwoord en hij overgaat naar de tweede termijn. 5

Tweede termijn Mw Alblas geeft aan dat er een onderzoek is van de Universiteit Wageningen dat een Zuid opstelling met een hoek van 25� beter zou zijn voor de opbrengst. Is Wethouder van Hooijdonk bereid daar naar te kijken wat dit zou kunnen opleveren?

10

De heer Peters (D66) geeft aan dat er wordt nagedacht over een motie over de opslag om deze zo goed mogelijk en groen mogelijk in de omgeving in te passen.

15

20

25

30

De heer Stellinga (CDA) denkt graag mee met de motie van D66. Zij blijven vinden dat het participatieproces niet goed is gelopen. De heer Vintges (VVD) Wat betekent de beoordeling van de Rijksdienst precies? Is deze uitspraak bindend? RSU 2020 is vastgesteld maar in de vergadering van 15-06-2021 is er aangegeven dat er over de gebieden nog gesproken kon worden. Dit wordt summier beschreven en waar duidt ze dit op? De heer van Heuven (PvdD) de weidevogels moeten wel worden meegenomen omdat ze hier geen extra beleid op gaan doen. Het nieuwe bos zou 5 ha nieuw bos zijn en dus ook 5 ha boscompensatie, hier wil hij wel graag antwoord op. Gevraagd wordt of dit gebied emissie vrij ontwikkeld kan worden omdat het vrij dicht bij een Natura 2000 gebied ligt. De heer Usta (DENK) te kortaf en overweegt een motie in te dienen met betrekking tot woningbouw. Wethouder van Hooijdonk De oost/west opstelling is gekozen uit natuurhistorisch oogpunt en vanwege de piekbelasting. Het RCE, dat betekent dat er hierna een advies komt en dat ze zich er zo veel mogelijk aan gaan conformeren. De heer Vintges (VVD) De vraag was of de raad over dit advies nog een besluit kan nemen.

35

40

45

50

55

60

Wethouder van Hooijdonk geeft aan dat als er wordt ingestemd met het voorstel dan wordt er ook ingestemd met de verklaring van geen bedenkingen. Het is geen apart beslismoment van de raad. Wat betreft de zoekgebieden staat de RSU voor alle gebieden is nog een plan MER gedaan. Wat nog kan is nog een project MER doen.Als de raad instemt met het integrale programma van eisen dan stemt u ook in met de keuze van het zoekgebied. In de klimaatvisie worden de zoekgebieden nog beter geborgd. Voor wat betreft het vraagstuk over de bomen is het onduidelijk wat de fixatie op het label is. Het is inderdaad de bedoeling dat het aantal bomen toeneemt. Rijkswaterstaat moet ook aan boscompensatie doen als het tracébesluit er komt. Het maakt voor het aantal bomen in de stad niet uit, enkel ze worden door Rijkswaterstaat betaald en hoeft de gemeente hier geen geld voor vrij te maken. De heer van Heuven (PvdD) De coalitie heeft ook de intentie 60.000 bomen bij te planten en dan kunnen deze bomen van Rijkswaterstaat ergens anders komen. Wethouder van Hooijdonk geeft aan dat ze dit goede bomen vindt en waar de bomen van Rijkswaterstaat komen maakt niet uit. Het is een administratief proces en niet dat er een label aan een boom gehangen kan worden.

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt bevestiging dat als het geld van Rijkswaterstaat dan hier gebruikt wordt voor bomen, dat het geld dat de stad zou uittrekken voor bomen dan anders ingezet wordt? De wethouder geeft aan dat alles wat de gemeente niet hoeft te betalen is meegenomen en dat geld komt uit het groenprogramma en voor een deel uit een grondverwerving budget. Het geld uit het groenprogramma zal dan elders ingezet worden. Voor wat betreft de weidevogels is het westelijk gebied nog wel geschikt hiervoor. Dit kan onderdeel worden van de gebiedsafspraken. Dit kan onderdeel van gesprek zijn om dit in het type beheer nog te bespreken. Natura2000 en Pagina 27 van 54

zero emissie: de impact moet neutraal zijn maar deze vraag kan niet geheel beantwoord worden. Dit wordt samen met de vraag van de heer Peters naar de raad en kan er een eerste reflectie gegeven worden of het mogelijk is met zero emissie te ontwikkelen. 5

10

Gemiste antwoorden Alle vragen zijn beantwoord. De voorzitter geeft aan dat het een B stuk is en dat hij een aantal moties heeft gehoord. Hij vraagt de commissie een inschatting te maken van de bespreektijd voor de vergadering van 2 november. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) geeft aan ook nog een motie te overwegen over de plaatsing van de panelen.

15

20

25

30

35

40

45

50

55

De voorzitter vraagt naar de hoeveelheid spreektijd en er wordt ingestemd met 30 minuten.

10. Raadsvoorstel Startnotitie Klimaatvisie De voorzitter geeft aan dat er 120 minuten staan en dat hij deze tijd ook goed in de gaten houdt. Met het vaststellen van de klimaatvisie geeft de raad de opdracht aan de college voor het uitwerken van de klimaatvisie binnen de kaders die in de startnotitie zijn opgenomen. De voorzitter gaat meteen door naar de raad omdat hij vermoedt dat er veel bedenkingen zullen zijn over de klimaatvisie. Eerste termijn De heer Peters (D66) benadrukt eerst dat het een uiterst waardevolle stap is. Als deze visie wordt vastgesteld stelt het de raad in staat om meer te sturen. Het is dan ook goed dat er duidelijke scenario's worden voorgelegd aan de raad met duidelijke knoppen waaraan gedraaid kan worden. Hoe zorgt het college ervoor dat de scenario's zo neutraal mogelijk worden gepresenteerd? De rol van het klimaatpanel wordt benadrukt en dat ontbreekt in de startnotitie. Het panel zou een significante rol gaan spelen. Hoe kan het dat dit niet terug te vinden is? Er is weinig terug te lezen hoe inwoners en bedrijven betrokken worden bij de totstandkoming. Hier is nog wel een brief over gestuurd eind vorige week maar deze is onvoldoende voor hen. Het was een harde eis dat het klimaatpanel een duidelijke en centrale rol speelt bij de ontwikkeling van de klimaatvisie.

Is de wethouder bereid dit serieus te overwegen? Mevrouw Zwinkels (CDA) wist de heer Peters dat er op 25 oktober een gesprek staat gepland en zo ja, wat zou hij dan nog meer willen? De heer Peters (D66) geeft aan dat een gesprek te weinig is. De klimaatvisie is heel breed en gaat over heel belangrijke onderwerpen en je wil bij de uitwerking van die onderwerpen ook vaker overleggen met het klimaatpanel. Hiermee kun je op een mooie manier de stad betrekken. HIj gaat verder met het feit dat draagvlak essentieel is bij elke maatregelen die genomen gaat worden en dit moet niet onderschat worden. Welke stappen worden ondernomen om draagvlak te waarborgen? Hoe wordt de maatschappelijke aanvaardbaarheid van de voorgestelde maatregelen gemeten? Kan dat inzichtelijk worden gemaakt? Is de wethouder bereid om deze indicatoren mee te nemen in de scoring van de maatregelen? De heer Dijkstra (EenUtrecht) is het eens met wat de heer Peters aangeeft. Is D66 niet teleurgesteld omdat het woord draagvlak maar een keer is genoemd? Het is nergens als uitgangspunt of criterium genoemd. Zou dat niet aangepast moeten worden in het voorstel? De heer Peters (D66) geeft aan dat de heer Dijkstra zo verder hoort bij de verdere inbreng en het hier inderdaad mee eens is.

Pagina 28 van 54

Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan dat draagvlak niet iets is dat je technisch kunt meten. Terwijl het gaat over maatschappelijke aanvaardbaarheid en dat kan nog weleens schuren. Hoe weeg je dit mee? 5

10

15

20

25

30

De heer Peters (D66) geeft aan dat draagvlak heel breed gaat. Het gaat er om wat je als stad wilt en hoe de bewoners daarbij betrokken kunnen worden. In het klimaatpanel zit een mooie vertegenwoordiging van de hele stad en kun je goed gebruiken om dat te toetsen. Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan dat de heer Peters er dan vanuit gaat dat er vanuit het klimaatpanel automatisch draagvlak is. De vraag was ook hoe je dit weegt, vanuit de visie en het belang van de maatschappij van wat urgent is en wat er moet gebeuren. De heer Peters (D66) is het hier mee eens, er moet nog in kaart gebracht worden hoe het draagvlak is bij bepaalde mensen en wat de impact, de kosten zijn en de CO2 reductie is. Daarna kan de raad beslissen aan welke knoppen ze willen draaien en op welke maatregelen ze willen inzetten. Wat betreft de techniek gaat de heer Peters verder over de scope 3 emissies. Deze zijn lastig te berekenen maar wel cruciaal gezien de ambitie van de stad op het gebied van circulaire economie en dan heb je heel vaak te maken met indirecte CO2 emissies en hopenlijk ook reductie. D66 wil dat het college meer gaat doen dan enkel verkennen. Laten we pionieren op dit gebied zodat andere gemeenten en instanties daar een les uit kunnen halen.

Is de wethouder bereid dit in kaart te brengen? Het lid Minnaert (BIJ1) vraagt hoe je deze indirecte emissies dan gedefinieerd, wat valt daar onder? De heer Peters (D66) geeft aan dat dit een goede vraag verhelderende vraag is. Als stad wordt er ingezet op maatschappelijk verantwoord inkopen. Doordat er lokaal ingekocht wordt vermindert dat de CO uitstoot door minder vervoersbewegingen, dit zijn scope 3 emissies. Deze worden nu niet meegerekend. Er wordt nu vooral ingezet op 1 en 2 emissies en dat komt rechtstreeks uit de schoorsteen. De grootste winst valt te behalen op scope 3 emissies. Het lid Minnaert (BIJ1) vraagt of die scope 3 emissies die buiten de stad plaatsvindt voor D66 ook onder onze verantwoordelijkheid vallen?

35

40

45

50

De heer Peters (D66) geeft aan dat we een keuze hebben in wat we kopen dus zeker ook verantwoordelijk daarvoor zijn. Verder gaat het over de conflicterende doelstellingen met andere thema’s. Er worden thema’s genoemd als woningbouw of ondergrond maar ondertussen moet de raad een zo helder mogelijke en op feiten gebaseerde belangenafweging kunnen maken. Hoe gedetailleerd wordt dit in kaart gebracht? D66 zou graag een afweging willen maken tussen het aantal huishoudens dat van groene stroom wordt voorzien aan de ene kant en het aantal nieuwe woningen of voorzieningen dat wordt gebouwd aan de andere kant, zo wordt het tastbaar. Hoe zit het met andere thema’s zoals sport, economie en cultuur die ook weer schaarse ruimte in beslag nemen? Hoe gaat het college conflicten met thema’s in kaart brengen en welke afweging er is gemaakt en bij welke thema’s dat niet gebeurt? Er is waardering voor de grondigheid waarmee de scoring is aangepakt. Hoe wordt de impact op inwoners en bedrijven gemeten? Welke indicatoren liggen ten grondslag aan die impact? De uitvoerbaarheid voor wat betreft het draagvlak op korte en lange termijn in kaart brengen. Het zou zonde zijn als iets op de lange termijn wel goed uitvoerbaar is maar op de korte termijn niet minder scoort.

Is de wethouder bereid die splitsing te maken? Tot slot wordt er terecht gezegd dat de scoring een momentopname is, daarom is het van belang inzichtelijk te maken per maatregel hoe veranderlijk deze is. Veranderingen met weinig verandering kunnen sneller opgepakt worden. Terwijl veranderlijke maatregelen weer onzekerder zijn. Is de wethouder ook daartoe bereid? Tot zover de inbreng.

55

De heer van Heuven (PvdD) vraagt wat D66 vindt van het doel om zo snel mogelijk en zo schoon mogelijk reductie van CO2 uitstoot te doen realiseren in deze klimaatvisie, is dit niet te vrijblijvend?

60

De heer Peters (D66) geeft aan dat hij er blij mee is om zo snel mogelijk en schoon mogelijk te reduceren wat mogelijk is. We moeten kijken waar nu draagvlak voor en in de toekomst en minder discussiëren over of het klimaatneutraal moet. Hij wil zo snel mogelijk aan de slag gaan om zoveel mogelijk CO2 te reduceren. Pagina 29 van 54

De heer van Heuven (PvdD) is het eens met zo snel mogelijk gaan reduceren en de discussie klimaatneutraal die hoeft niet meer. Er moet toch wel een kader of een doel zijn om naar toe te werken? 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

De heer Peters (D66) geeft aan dat er bij de verdere uitwerking naar de verschillende scenario's gekeken gaat worden en daar weer doelstellingen op komen. De heer van Heuven (PvdD) vindt dat de groene partijen toch zouden moeten kiezen voor een zo hoog mogelijk doel? Vraag ook dadelijk aan de wethouder maar ook aan de heer Peters is waarom staat er geen concreet doel in dit stuk? De heer Peters (D66) vindt dat het zoeken is naar spijker op laag water, we moeten gewoon aan de slag om zoveel mogelijk CO2 te besparen en niet te veel discussiëren maar zo snel mogelijk beginnen. Mevrouw Smit (Volt) vraagt waarom het stellen van doelen tegenstrijdig zou zijn met het alvast aan de slag gaan? Het hoeft niet tegenstrijdig te zijn. Dhr Peters (D66) geeft aan dat het niet gaat of er nu al doelen worden gesteld die nog wel naar voren komen bij de uitwerking ook de maximale doelstellingen. Deze discussie moet gevoerd worden als de klimaatvisie voor hen ligt. Mevrouw Smit (Volt) geeft aan dat voor de energietransitie vindt plaats in de leefomgeving van de inwoners en en de overgang naar duurzame energie reikt achter de voordeur. Het essentieel is dat inwoners meedoen in de energietransitie. In de EDVW commissie van 20 april hebben ze aangekondigd een initiatiefnota te schrijven om inwoners een centrale positie te geven.

In het debat over de voorjaarsnota is dit nogmaals benoemd en de heer Dijkstra heeft toen een motie aangekondigd om de waarden, invloed, eigenaarschap en zeggenschap toe te voegen als randvoorwaarden voor het beoordelen van warmteplannen. Na goed beraad is de weg gekozen van principes voor het energiesysteem waar alles in balans wordt afgewogen. Hiermee doe je recht aan de complexiteit van het energiesysteem en worden de lusten en lasten eerlijk afgewogen. Je geeft ook ruimte aan lokale initiatieven. Ze waren verrast om leidende principes terug te lezen. Tussen de uitgangspuntennotitie is nog een grote kloof tussen verbeelding en praktijk. Zij zien kansen om het energiesysteem gewicht te geven en minder vrijblijvend te maken. Energie gaat er anders uitzien, het wordt lokaal opgewekt en opgeslagen. Deze overgang is niet makkelijk en vraagt om een flexibele rol van de overheid. Maatwerk is noodzakelijk per wijk, buurt of werklocatie met het oog op netcongestie. Dit vraagt om een duidelijke richting. Het woord met in de startnotitie is ambigu en niet duidelijk op wie dit betrekking heeft. Ze willen ruimte voor lokale initiatieven en dat deze actief door de gemeente worden ondersteund ook om zich te kunnen identificeren als warmte of energie gemeenschap. Op dit moment wordt lokaal eigenaarschap niet bevorderd.

Je moet het opnemen tegen gevestigde partijen die op een aantal criteria beter scoren terwijl dit voorbij gaat aan de waarden van lokale initiatieven zoals draagvlak en zeggenschap.We moeten alles op alles zetten om die initiatieven te ondersteunen en niet doden. Noodzakelijk is lokaal voor draagvlak. Verder staat er dat er invulling aan randvoorwaarden wordt gegeven om doelen te behalen ook al voegen deze niets toe aan CO2 reductie. Zeggenschap en lokaal eigendom wordt gezien als noodzakelijk voor draagvlak. Inwoners moeten zeggenschap hebben over hun directe leefomgeving, daarop willen ze het principe aanpassen. Ze gaan van leidinggevende principes naar richtinggevende uitspraken en ze zien kansen voor de onbewuste voorzet en zij doen met hun initiatiefvoorstel een handreiking om in co-creatie met het college en de raad de klimaatvisie vorm te geven. Ze zien namelijk een gat tussen de gemeente en de inwoners en met de leidende principes komen we er niet, maar met hun initiatiefvoorstel wel. De voorzitter vraagt wanneer dat initiatief wordt verwacht?

55

Mevrouw Smit (Volt) geeft aan voor het eind van het jaar in de commissie en begin komend jaar in de raad. De heer Peters (D66) werd getriggerd over we gaan van een centrale naar een decentrale energievoorziening. Kan dit verder uitgelegd worden?

60

Mevrouw Smit (Volt) geeft aan dat met neuscongestie er gekeken moet worden naar lokale oplossingen naar overbelasting van het net. Waar kan een ander energiesysteem, maar ook een Pagina 30 van 54

balans tussen zon en wind. We moeten naar een ander energiesysteem van een grote energie aanbieder. Dit moet meer met elkaar communiceren. 5

10

Dhr. Peters (D66) vraag of het alleen om elektriciteit gaat en niet gekeken wordt naar warmte wat centraal geregeld gaat worden? Mevrouw Smit (Volt) antwoord: nee je kunt het niet meer los van elkaar zien, er zijn allerlei manier oplossingen voor het hele energiesysteem, het is niet meer zwart/wit. We moeten daar in de toekomst flexibeler naar kijken waar welke oplossing past.

25

Mevrouw Zwinkels (CDA) als CDA willen ze een ambitieus,realistisch en sociaal klimaatbeleid. De termen, maximaal ambitieus, streven naar een zo groot en snel mogelijk, maatschappelijk aanvaardbaar, acceptabel en zaaglijn en de grens opzoeken zijn niet de termen die zij hun gedachten hebben.Ze willen een hoopgevend perspectief en dat gaat verder dan het wel of niet hebben van maatregelen en het klinkt als een uitvoeringsplan terwijl dat het om een visie moet gaan. Komt er na die visie ook wel een beleidsnota conform de nieuw afgesproken structuur? Op pagina 2 staat wel iets maar dit moet duidelijker. Graag ook een visie op trends en ontwikkelingen in de samenleving en ook op het gebied van technologie. Er ontbreekt ook strategievorming: wat doen we eerst en wat doen we later. Zij zien anders geen meerwaarde aan een nieuwe visie maar meer een herijking van het bestaand beleid. Het lijkt erop dat er op nul begonnen wordt en er nog niets gebeurt. Wat zijn de kosten van het opstellen van deze visie en de beleidsnota die hierop volgt? Daarover is niets te lezen in het raadsvoorstel. Wat betreft de inhoud vindt CDA het belangrijk dat de gemeente het goede voorbeeld geeft. Inzicht in het eigen vastgoed, bij de eigen programma begroting was die er nog niet, is deze er inmiddels al wel? Ook regeldruk inventariseren, waar kunnen we het makkelijker maken.

30

De heer van Heuven (PvdD) geeft aan het een goed punt te vinden: het goede voorbeeld geven en inzicht geven in het gemeentelijke vastgoed, wat een beladen punt is. In hoeverre vindt het CDA dat er in een vervolgnotitie duidelijkheid moet komen of er budget is om het vastgoed te verduurzamen?

35

Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan het een terechte vraag te vinden en de data zou er al moeten zijn. Met de tegenbegroting hebben ze die proberen te achterhalen maar die gegevens waren er niet. Het begint wel bij inzicht, zeker als je anderen wilt verleiden om dit gedrag te volgen.

15

20

De heer van Heuven (PvdD) vraagt wat het CDA vindt over dat er ook budget moet zijn? 40