Conceptverslag Commissie Energie(transitie) Duurzaamheid en Wonen 4 november 2021 - ochtend en middag.docx
Tekst van het document
vraagt zich af of hiermee een eerlijke oplossing richting de stad wordt geboden. Spreker ziet dat het een oplossing kan zijn voor een bepaalde doelgroep maar vraagt zich ook af hoe eerlijk dat is in de krappe woningvoorraad in Utrecht. 5
10
15
20
25
30
35
40
De voorzitter deelt mee dat alle commissieleden hun bijdragen hebben gedaan en geeft aan te zien dat er behoefte is aan een schorsing. De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft aan minstens een kwartier nodig te hebben voor een goede beantwoording. De voorzitter schorst de vergadering om 11.45 uur. De voorzitter heropent de vergadering om 12.10 uur en stelt voor om na de behandeling van dit agendapunt te pauzeren voor de lunch. De heer Schipper (SP) geeft aan om 13.00 uur weg te moeten wat een bezwaar is omdat hij dan het debat niet kan volgen. De voorzitter stelt voor om 13.00 te pauzeren en hoopt dat dit punt voor 13.00 afgerond kan worden. De voorzitter geeft het woord aan mevrouw De Koning. Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan te zullen beginnen met een algemeen stuk en dan op de financiën in te zullen gaan. De heer Wijmenga zal de vragen over locaties, juridische zaken en de reactie van het college behandelen. Er zijn vragen gesteld over hoe een wooncoöperatie bijdraagt aan de grote opgave en of dit concurreert met sociale huur en middenhuur. Spreker stelt dat wooncoöperaties juist een toevoeging kunnen zijn. Spreker geeft aan dat haar huis in Gelderland staat en dat deze provincie best ver is met wooncoöperaties waarbij vooral de wat kleinere en minder courante complexen door wooncoöperaties worden gerealiseerd en worden omgezet tot sociale en middenhuur.
Daarmee wordt een toevoeging gecreëerd die vaak leidt tot het blijvend toevoegen van betaalbare woningen en vaak sociale cohesie brengt op plekken die te klein of te complex zijn voor corporaties. Overhoop, de eerste wooncoöperatie die in Utrecht geslaagd is laat dat ook zien. Zij hebben de plek verbouwd op een manier die zonder bewonersinzet niet mogelijk zou zijn en die heeft geleid tot een mooie toevoeging aan de wijk. De initiatiefnemers zien dat wooncoöperaties een belangrijke toevoeging zijn voor betaalbare woningen in de stad op plekken waar er minder kansen zijn om schaal te maken. Dit zal nooit alles vervangen maar moet als een aanvulling worden gezien. De heer Van der Marel (VVD) geeft aan bij het voorstel een ander idee te hebben gekregen omdat daar van behoorlijke plannen wordt gesproken. Spreker vraagt of mevrouw De Koning dit kan verbijzonderen omdat juist bij de grote plannen het financieringsbeslag voor de gemeente potentieel aanwezig is. Spreker vraagt waar nu precies op wordt gedoeld.
55
Mevrouw De Koning (GroenLinks) stelt te hebben aangegeven dat het vaak om kleinere complexen gaat waar soms bij corporaties een uitdaging zit. Daarnaast kunnen wooncoöperaties bij nieuwbouw een plek krijgen zoals te zien is bij Zuilense Vecht waarbij er waarschijnlijk een initiatievenblok komt waarbij er één deel ontwikkeld wordt. Spreker stelt dat wooncoöperaties wel 30 tot 70 woningen kunnen hebben, zoals in Amsterdam ook al te zien is. Het is vaak een aanvulling op de markt. In het voorstel werd het streefgetal van twee genoemd en spreker stelt dat er veel meer voorstellen zijn voor midden- en sociale huur. De heer Van der Marel (VVD) geeft aan dat het streefgetal op het aantal initiatieven is gericht. Spreker stelt dat nu het voorbeeld van Gelderland wordt genoemd waar het om kleine woongroepen gaat. Het lijkt spreker dat het probleem dan ook beter behapbaar wordt. Daar wordt in het voorstel echter niet zo benoemd. Als dit voorstel zou worden overgenomen zou dit voor elke woongroep open staan en dan worden de aspecten van de financieringsproblematiek veel manifester.
60
Mevrouw De Koning (GroenLinks) stelt te hebben aangegeven dat het in Gelderland veelal gaat om relatief kleine projecten ten opzichte van de wijkgerichte ontwikkelingen van woningcorporaties. Het kan echter wel degelijk gaan om grote ontwikkelingen waarbij bijvoorbeeld een scholencomplex wordt omgebouwd tot wooncoöperatie. Het is niet de intentie van de
45
50
Pagina 16 van 44
5
10
indieners om het alleen klein te laten zijn en als er dan veel wooncoöperaties zouden komen dan meent spreker dat dat een voordeel zou zijn omdat dan veel mensen een betaalbare woning vinden. De financieringsconstructie moet zo goed uitgewerkt zijn dat het niet een risico is maar iets aanvaardbaars wat de gemeente op een verantwoorde manier kan dragen. Spreker vervolgt en betoogt dat het een aanvulling is en stelt dat de ene persoon gewoon een sociale huurwoning wil waar hij of zij niet over hoeft mee te denken en dat een ander het fijn vindt om zijn of haar woonomgeving te scheppen en daar wordt nu de mogelijkheid voor gecreëerd. Er kwamen ook wat filosofische vragen over of de overheid dit moet willen doen. Spreker stelt dat hier sprake is van marktfalen waarin mensen die hun eigen woning in een groep willen vormgeven dit binnen de normale markt niet kunnen realiseren als je niet heel erg veel geld hebt. Dat komt door het financieringsgat waar je maar 70% krijgt. Spreker ziet daarin een groot probleem en meent dat er ook in de liberale visie een reden is om in te grijpen.
15
De heer Schipper (SP) geeft aan de vergelijking te hebben getrokken met een starter die met weinig geld geen hypotheek kan krijgen en dat die ook wel zou willen dat de gemeente garant zou staan. Spreker vraagt hoe dit onderscheid wordt onderbouwd.
20
Mevrouw De Koning (GroenLinks) meent dat een starter veel profijt zou kunnen hebben van deze regeling. Nu kom je als starter met weinig inkomen op de wachtlijst en met dit voorstel ontstaat de mogelijkheid om een wooncoöperatie te starten en daar een garantstelling voor te krijgen en daarmee een lening bij de bank. Spreker stelt dat er daardoor meer opties worden gecreëerd om een woning te vinden.
25
De heer Schipper (SP) geeft aan dat een starter die een eigen woning wil maar een te laag inkomen heeft niet bij de gemeente kan aankloppen. Een wooncoöperatie kan dat wel en spreker vraagt hoe de initiatiefnemers denken over dit fundamentele onderscheid.
30
Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan te wensen dat meer mensen met een lager inkomen in aanmerking komen voor woningen. Spreker geeft aan hier niet alle problemen te kunnen oplossen maar meent met dit voorstel dat mensen met een lager inkomen die in een groep willen wonen een kans krijgen. Spreker stelt dat er mensen in de stad zijn die hier kansen in zien.
35
De heer Van der Marel (VVD) stelt dat er in het plan ook gesproken wordt over mensen die in de vrije sector terecht kunnen. Spreker geeft aan benieuwd te zijn waarom zij ook in de regeling terecht kunnen omdat zij dit wel zelf kunnen financieren.
40
Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt dat het college is opgeroepen om een financieringsvoorstel te maken en de initiatiefnemers willen het financieringsvoorstel alleen openstellen voor de mensen die het zelf niet via de markt kunnen financieren. Dat betreft dus sociale huur en middenhuur. Op die manier zorg je ervoor dat de overheidssteun niet terecht komt bij mensen die het zelf kunnen financieren.
45
50
55
60
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt dat mevrouw De koning spreekt over mensen die de financiering niet zelf kunnen regelen. Spreker stelt dat het gaat over een entiteit die wil investeren in panden die verhuurd worden. Spreker geeft aan zelf een aantal beleggingspanden te hebben en nooit meer dan 70 of 80% van de marktwaarde gefinancierd te krijgen. Als spreker nu een aantal sociale huurwoningen zou realiseren en zichzelf een wooncoöperatie zou noemen zou hij van de gemeente de garantie krijgen van 30% zodat hij 100% kan lenen. Dat is wat GroenLinks en de ChristenUnie nu voorstellen. Er wordt niet voorgesteld dat individuele particulieren die garantstelling krijgen maar het bedrijf dat wil beleggen in verhuurd vastgoed. Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt dat de intentie van het plan is om ervoor te zorgen dat mensen die coöperatief willen wonen daar een financiering voor kunnen krijgen. Er is ook aangegeven dat de financieringsconstructie zorgvuldig uitgewerkt moet worden om te voorkomen dat er misbruik van gemaakt wordt. Een wooncoöperatie heeft geen winstoogmerk en daar kan de winst niet uit wegvloeien en gaan de mensen er zelf wonen. Als daar niet aan wordt voldaan krijg je geen steun en kun je ook niet meedraaien in het financieringsmechanisme.
Voor deze sloten op de deur verwachten de indieners een voorstel van het college, zodat dit voor beleggers geen haalbaar mechanisme wordt. Pagina 17 van 44
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of hij goed begrijpt dat niet natuurlijke personen in de vorm van entiteiten een garantie krijgen voor 30% van de financiering. 5
Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt dat in juridische zin de heer Bos gelijk heeft. Het zijn echter alleen verenigingen die geen winstoogmerk hebben die in aanmerking komen. In die zin zit er een verschil in steun aan bedrijven, die het wellicht zelf zouden kunnen oplossen, en deze steun aan coöperaties.
10
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) concludeert dat er aan niet natuurlijke personen en dus bedrijven een garantie wordt gegeven.
15
Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat het een fundamenteel punt is waar het geld van de gemeente uiteindelijk naar toe gaat. Spreker vraagt hoe de initiatiefnemers denken over het risico dat het geld niet alleen bij de vereniging teerecht komt maar ook bij een bedrijf dat daarachter zit of aandeelhouders.
20
De heer Wijmenga (ChristenUnie) licht toe dat een vereniging die uit natuurlijke personen bestaat, en niet uit bedrijven, de enige is die in deze constructie mee kan doen. Dit punt moet bij de uitwerking van het financieringsvoorstel van het college scherp in de gaten gehouden worden maar de intentie van de initiatiefnemers dat het alleen gaat om verenigingen van natuurlijke personen zonder winstoogmerk.
25
30
35
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat er verschillende personen achter zo een vereniging zouden kunnen zitten en stelt dat met criminele gelden een deel gefinancierd zou kunnen worden of natuurlijke personen geherbergd zouden kunnen worden die iets anders van zins zijn dan in het ideële voorzien in mooie woningen. Gevraagd wordt of de initiatiefnemers naar deze risico’s hebben gekeken. Mevrouw De Koning (GroenLinks) meent dat de partijen het er mee eens zijn dat hier goed rekening mee gehouden dient te worden. De steun die gegeven wordt dient terecht te komen bij de mensen die dat nodig hebben en die er daadwerkelijk gaan wonen zodat het niet weglekt. Daarom is het college gevraagd een uitwerking te presenteren en daar dit voorjaar een voorstel voor te doen. Daarbij is gedacht aan borging in de statuten. Spreker meent dat er inderdaad een slot op de deur moet komen en dat de initiatiefnemers daar een paar handreikingen voor hebben gedaan en als het college daar met een voorstel voor komt wil spreker samen met de andere fracties optrekken om ervoor te zorgen dat dit goed verankerd is.
40
De heer El Abassi (Denk) merkt op dat van verenigingen en stichtingen duidelijk is dat zij geen winstoogmerk hebben. Bij een coöperatie is dat niet per definitie zo en spreker vraagt waarom er is gekozen voor een coöperatie.
45
De heer Wijmenga (ChristenUnie) licht toe dat deze definitie uit de Woningwet komt. De coöperatie is in zekere zin ook een vereniging en spreker stelt dat via de statuten gecontroleerd kan worden of er inderdaad geen winstoogmerk is. In de verdere uitwerking van de financieringsconstructie kan dit verder helemaal dichtgetimmerd worden.
50
De heer El Abassi (Denk) vraagt of een verzoek vanuit verenigingsverband ook gewenst is. De heer Wijmenga (ChristenUnie) antwoordt dat als dat een vereniging is die voldoet aan de voorwaarden die voor de financiering gehanteerd gaan worden, waarbij er geen sprake is van een winstoogmerk en waarbij het leidt tot de toevoeging van meer betaalbare woningen, dit verzoek in overweging genomen zou kunnen worden. Spreker meent dat de fracties hetzelfde doel hebben en dat dit punt bij de uitwerking meegegeven zou kunnen worden.
55
60
De heer El Abassi (Denk) stelt dat er verschillende rechtsvormen zijn zoals een vereniging of een coöperatie of stichting. Van een vereniging of stichting is duidelijk dat zij geen winstoogmerk hebben en van een coöperatie is dat niet het geval. Spreker kan zich voorstellen dat de voorkeur daarom uitgaat naar een vereniging of stichting en geeft aan behoefte te hebben aan een andere uitwerking en spreekt de hoop uit dat die met de raad gedeeld kan worden. Pagina 18 van 44
De voorzitter geeft aan dat dat in de tweede termijn aan de orde komt.
5
10
15
20
25
Mevrouw De Koning (GroenLinks) stelt dat een aantal partijen heeft aangegeven dat de financiering niet structureel is. De initiatiefnemers hebben voorgesteld om vanuit het budget voor bijzondere woonvormen voor drie jaar een onafhankelijk steunpunt in te richten en spreker meent dat als daar goede ervaringen mee zijn dit structureel voortgezet zou moeten worden. Dat betekent volgens spreker niet dat de financiële paragraaf ontbreekt maat dat dit steunpunt zich in de praktijk moet bewijzen om tot structureel budget te kunnen komen. De heer Van der Marel (VVD) meent dat dat deel van het plan wel financieel gedekt is en dat hij juist heeft gesproken over de financiële consequenties van het inhoudelijke deel. Gevraagd wordt of de initiatiefnemers het er mee eens zijn dat het een goed idee is om aan te sluiten bij de formatieve capaciteiten die gevormd moeten worden in het actieplan Betaalbare koop. Zodat dit ook kan worden opgenomen in de begroting. Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt dat de heer Wijmenga deze vraag later zal beantwoorden. Spreker stelt dat er vragen zijn gesteld over hoe het gaat met vermogensopbouw. De initiatiefnemers stellen voor dat het college een financieringsconstructie uitwerkt en spreker meent dat goed aangesloten kan worden bij de financieringsconstructie van de gemeente Amsterdam waarbij het SVN wordt benut.
De gemeente Utrecht heeft zelf echter ook al ervaring opgedaan met het ondersteunen van initiatieven door een garantstelling en is via het Stadsmakersfonds de boerderij RoodNoot ondersteund en ook Rotsoord. De initiatiefnemers menen dat het mogelijk is dat het college op korte termijn met een voorstel komt waarbij gebruik wordt gemaakt van de initiatieven die er al zijn. Dat is de reden dat de initiatiefnemers menen dat er voor de zomer een voorstel gedaan kan worden en dat er geen onderzoek gedaan hoeft te worden of dit wel kan en mag.
30
De heer Schipper (SP) geeft aan dat er al initiatieven zijn en vraagt wat er de meerwaarde van is om bij de gemeente nog iets extra’s op te tuigen.
35
Mevrouw De Koning (GroenLinks) meent dat dit op een misverstand berust. Het Stadsmakersfonds en de SVN kunnen dit alleen doen als de gemeente zich garant stelt. Daarom wordt er een voorstel van het college verlangd zodat duidelijk wordt hoe deze partijen, of een andere partij, leningen ter beschikking gaat stellen aan wooncoöperaties.
40
45
50
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan ooit een duurzaamheidsfonds te hebben ontwikkeld waarbij de gemeente een deel van de rente vooruitbetaald heeft. Op die manier kon tot tien keer het geïnvesteerde kapitaal worden gehefboomd. Daardoor was een financieringsinstelling bereid om een eventueel gat te dekken. Er was geen sprake van een garantie en spreker vraagt of mevrouw De Koning ook dergelijke mogelijkheden in het voorstel van het college wil betrekken. Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan daar open voor te staan als het college daar kansen toe ziet. Spreker meent echter dat het voor de gemeente helemaal niet zo een kosten- en risicovolle onderneming hoeft te zijn. Als er een coöperatie wordt aangekocht krijgen zij voor 70% gewoon een lening. Er is dan nog een financieringsgat voor 30% waar ze ook een lening voor krijgen waarbij de gemeente garant staat. Dat betreft een relatief klein bedrag waar de gemeente vrijwel geen rente over betaalt. Daarnaast kan er een iets hogere rente berekend worden en spreker meent dat dat dus niet zo een kostenvolle onderneming is. Spreker geeft aan dat de vraag van de heer Bos aan de wethouder doorgegeven kan worden.
55
De heer Van der Marel (VVD) geeft aan klip en klaar te willen zien wat de financiële risico’s voor de gemeente zijn. Spreker meent dat het een achtergestelde lening zal worden waar de gemeente een verliesrisico op zal moeten inboeken. Dit zal gevolgen hebben voor het weerstandsvermogen en spreker geeft aan in het voorstel te willen zien wat dit potentieel per woning kost voor de gemeente.
60
Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft de heer Van der Marel daar in gelijk. Dit is nu nog niet in het initiatiefvoorstel beschreven omdat de initiatiefnemers menen dat hier een apart voorstel Pagina 19 van 44
5
10
15
voor moet komen waar het college in samenwerking met Treasury een reactie geeft zodat de raad een goed inschatting kan maken. Spreker meent dat de meest fundamentele vragen zijn beantwoording. Met betrekking tot de detailvragen is aangegeven dat er een voorstel komt vanuit het college. Er is gevraagd hoe er wordt gekeken naar vermogensopbouw binnen een wooncoöperatie en of er niet iemand heel rijk van wordt. Spreker heeft al aangegeven dat een wooncoöperatie alleen toegang mag krijgen tot een financieringsconstructie als er geen winstoogmerk is en als er ook geen winst wordt uitgekeerd. Het kan zijn dat de hypotheek wordt afgelost terwijl er nog wel huur wordt geïnd. In Amsterdam is er een solidariteitsfonds waarbij gekeken wordt of het opgebouwde vermogen kan worden benut om nieuwe wooncoöperaties op te richten zodat je als gemeente niet meer garant hoeft te staan. Dergelijke varianten zouden de initiatiefnemers terug willen zien in de uitwerking van het college. Spreker geeft aan aan te willen sluiten bij de grondprijzen in de grondprijzenbrief. Spreker merkt op dat het idee is dat de meerwaardeafdracht ook voor wooncoöperaties geldt en dat erfpacht geldt zodat bij opheffing via de meerwaardeafdracht ervoor gezorgd wordt dat winsten terugvloeien naar de gemeenschap.
20
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat als er sprake is van middenhuur de waarde wordt bepaald van wat betaald moet worden aan de gemeente, waarbij er wordt gekozen voor de maximale opbrengst voor de gemeente. Bij wooncoöperaties kun je niet kiezen voor de maximale opbrengst en zou je je moeten richten op de prijzen in de grondprijzenbrief. Gevraagd wordt of de initiatiefnemers dat met hem eens zijn.
25
Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan nu de grondprijzenbrief te willen volgen. Binnenkort wordt er gesproken over het nog mee stimuleren van sociale huur en middenhuur en dat komt dat ook automatisch bij wooncoöperaties terecht.
30
35
40
45
50
55
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of de initiatiefnemers het met hem eens zijn dat er gekeken moet worden naar de prijs zoals vermeld in de grondprijzenbrief en de manier waarop er nu wordt omgegaan met het uitgiftebeleid en de beprijzing daarvan. Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt dat in november in de raad wordt gesproken over grondbeleid en de mogelijkheden om meer sociale en middenhuur mogelijk te maken en minder speculatie. Spreker geeft aan die ambitie te delen maar meent dat dit buiten deze discussie valt. Spreker geeft aan al te hebben gesteld dat het gaan naar meer betaalbare woningen een voorwaarde zou moeten zijn om in aanmerking te komen voor financiering. Meerdere partijen hebben gevraagd naar erfpacht en meerwaardeafdracht als slot op de deur en spreker geeft aan dat een goed idee te vinden. Richting de SP merkt spreker op dat het budget voor een onafhankelijk steunpunt op lange termijn ontbreekt en zij meent dat hier, als dit goed bevalt, door de raad een keuze over gemaakt zou moeten worden. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het fijn om te horen dat de initiatiefnemers erfpacht als slot op de deur een goed idee vinden en vraagt of er nog een aanpassing van het voorstel volgt op dit punt.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan dat de indieners daartoe beried zijn maar heeft ook van de andere kant van de bank begrepen dat je daar terughoudend in moet zijn. Spreker geeft aan wel breed in de raad te hebben gezien dat het belangrijk is om een slot op de deur te hebben. Als spreker veel knikkende hoofden ziet is zij bereid om een strekt ter vervanging hierover te sturen. Spreker constateert dat dat het geval is en geeft aan dat er een strekt ter vervanging zal komen op dit punt. D66 heeft gevraagd met hoeveel geld rekening gehouden moet worden. Spreker meent dat er best veel middelen zijn, bijvoorbeeld vanuit de erfpachtconversie en uit de middelen voor betaalbaar wonen die ingezet wouden kunnen worden om een garantiebedrag ter beschikking te stellen. In het initiatiefvoorstel staat een rekenvoorbeeld beschreven en spreker meent dat dit serieus geld betreft maar dat dit wel te overzien is.
Pagina 20 van 44
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) vraagt of de initiatiefnemers een maximaal bedrag voor ogen hebben en of dat als er plotseling heel veel aanvragen komen er aan het budget vastgehouden wordt. 5
Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan de financieringsconstructie wel zo voor zich te zien, net zoals Amsterdam dat een bepaald bedrag beschikbaar stelt voor achtergestelde leningen, waarbij geldt dat als dat bedrag uitgeleend is er geen leningen meer verstrekt kunnen worden.
10
De heer Van der Marel (VVD) meent dat de risicodragende financier als Triodos of ASN in eerste instantie graag de eerste 70% terug wil ontvangen. Pas daarna wordt de overige 30% teruggeploegd wat betekent dat het gaat om een risicoprofiel van misschien wel 30 jaar. Spreker zou graag zien dat daar in het voorstel van het college rekening mee gehouden wordt.
15
Mevrouw De Koning (GroenLinks) beaamt dat het waarschijnlijk om achtergestelde leningen gaat maar stelt dat de gemeente ook rente ontvangt, al zal het geld inderdaad niet gelijk terug zal komen.
20
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) licht toe dat je over een garantstelling geen rente ontvangt. Je zou hooguit een premie in het begin kunnen ontvangen. Spreker meent dat je een garantstelling degressief zou moeten maken en binnen bijvoorbeeld tien jaar naar nul laten lopen. Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan dit debat het liefst in het voorjaar te willen voeren op basis van het voorstel van het college.
25
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan veel respect te hebben voor de initiatiefnemers maar stelt ook er steeds meer moeite me te krijgen dat zaken pas besproken kunnen worden na het voorstel van het college. Spreker stelt dat er fundamentele vragen over de financiering worden gesteld, over rente en doorlooptijden en vraagt wat er van de initiatiefnemers verwacht kan worden met betrekking tot de financieringsconstructie. Mevrouw De Koning (GroenLinks) licht toe dat voor alle criteria een uitgebreid initiatiefvoorstel is geschreven waarin is aangegeven dat er een voorstel van het college wordt verwacht omdat dit specifieke kennis vraagt die bij de organisatie aanwezig is. Er is daarnaast aangegeven dat er constructies zijn in het land die in Utrecht ook al zijn gebruikt. Een van de opties is dat de gemeente een garantiestelling doet voor de achtergestelde lening van 30% maar spreker meent dat het college ook iets anders kan voorstellen. De fundamentele vraag die met het initiatiefvoorstel aan de raad wordt voorgelegd is of de raad het idee deelt om wooncoöperaties een plek te geven in de stad, dat financiering daar nu een probleem voor is en dat er een voorstel moet komen om dit op te lossen. Alle vragen over hoe dit op te lossen wil spreker doorschuiven naar een volgende keer wat niet betekent dat er nu geen fundamentele keuzes worden gemaakt.
Er is bewust voor gekozen om nu nog geen concreet financieringsvoorstel voor te leggen. De heer Koppelaar (Student&Starter) geeft aan hier begrip voor te hebben en vraagt wat er gebeurt als er nu met dit plan wordt ingestemd en als de partijen er over een aantal maanden met betrekking tot de financiering niet uitkomen. Mevrouw De Koning (GroenLinks) meent dat dit een terechte vraag is en stelt dat de raad de ruimte heeft om alsnog tegen te stemmen. Spreker stelt dat ze dat jammer zou vinden maar geeft ook aan dat nu instemmen niet betekent dat je al op de bietenbrug bent. De heer Koppelaar (Student&Starter) vraagt of als er niet met het financieringsvoorstel wordt ingestemd dit betekent dat er een tandenloos plan voorligt. Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt dat met dit voorstel de wooncoöperaties op een aantal manieren vooruit worden geholpen qua begeleiding, locaties en financiering. De initiatiefnemers zijn ervan overtuigd dat de financiering een belangrijk onderdeel is maar dit kan niet aan de raad worden gedicteerd. Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) geeft aan het dilemma te begrijpen en stel dat het in elk geval zou helpen als er een streefbedrag wordt benoemd. Spreker meent dat dat ook het college zou helpen met het voorbereiden van het voorstel. Pagina 21 van 44
5
10
15
20
25
30
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat het voor hem een ergernis is dat vanaf het begin van deze coalitieperiode bij elk amendement of voorstel is gezegd dat het ongedekt is en dat er niets mee gedaan gaat worden. Spreker ziet meer en meer vanuit de coalitie voorstellen komen zonder dekking en geeft aan daarvan te balen. Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan dat dit voorstel financiële dekking heeft. Voor het onafhankelijke steunpunt is dekking aangegeven en voor de financieringsconstructie is ruim voldoende dekking maar hoe groot of klein dit wordt gemaakt is nog niet gedefinieerd. In het voorstel staat op pagina 19 een voorbeeld van de ontwikkelkosten voor ongeveer 90 woningen. Mevrouw Dekker wordt gevraagd of dit de zekerheid is die zij nodig heeft. De initiatiefnemers zijn bereid om voor de raad hierover nog met de fracties in contact te komen. GroenLinks heeft gevraagd of er aangesloten kan worden bij eerder initiatieven voor de financieringsconstructie zodat de gemeente niet opnieuw het wiel heeft uit te vinden en spreker geeft aan dat de initiatiefnemers het daar volmondig mee eens zijn. De heer Wijmenga (ChristenUnie) wenst Manon Leenders vanuit de griffie en Wout Spijkerman en Renate Gerritsen te bedanken voor hun ondersteuning. Veel raadsleden hebben vragen gesteld over de locaties.
Bij het opstellen van het voorstel is lang nagedacht over wat de ambitie zou moeten worden. Er is voor gekozen om twee locaties op te nemen en spreker stelt voor om dit niet te wijzigen. De reden daarvoor is dat dit als drukmiddel in de ambtelijke organisatie gebruikt moet kunnen worden om de wooncoöperaties ergens een plek te geven. Deze vorm komt moeilijk van de grond en er wordt bij ontwikkelingen niet in eerste instantie aan gedacht. Dit omdat het lastig is omdat de partij niet professioneel is en vaak meer tijd nodig heeft voor de financiering. Het voorstel is derhalve om twee locaties per jaar beschikbaar te stellen zodat er elke keer de afweging is of er voor wooncoöperaties een plek is. Als dit een keer niet lukt dan is dat ook prima, maar dan is het comply openbare ruimte explain, oftewel uitleggen waarom het niet gelukt is. De heer Bos heeft gevraagd of de kwartiermaker niet omgezet moet worden naar een extern steunpunt en de resultaten van de kwartiermaker en spreker geeft aan dat het college daarop in zal gaan. In het voorstel is gekozen voor een extern steunpunt om ook onafhankelijk van de gemeente te kunnen adviseren over financieringsconstructies en statuten. Spreker meent dat de kwartiermaker vooral als interne aanjager was bedoeld.
35
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) stelt dat de kwartiermaker ook onafhankelijk van de gemeente is en spreker geeft aan op te zien tegen de vindbaarheid van een onafhankelijk steunpunt en dat er weer een aanbesteding begonnen moet worden waardoor veel geld in de procedurekosten gaat zitten.
40
De heer Wijmenga (ChristenUnie) meent dat het probleem van vindbaarheid op meer plekken te zien is. Mensen hebben ook moeite om de juiste informatie op de website van de gemeente te vinden en spreker meent dat de vindbaarheid een punt van aandacht is. Met betrekking tot de financiering meent spreker dat er al partijen zijn die zich op dit onderwerp richten zoals Cooplink en spreker meent dat deze partij snel in staat zou moeten kunnen zijn om dit steunpunt vorm te geven. Zo zijn er volgens spreker meer partijen die dit zouden kunnen opschalen naar de gemeente Utrecht. Spreker meent dat de kosten voor de aanbesteding niet het probleem zullen zijn. De PvdA vroeg naar het terughoudend zijn bij de verkoop van gemeentelijk vastgoed. Spreker geeft aan dat daarom de wens is om de twee locaties als minimum in het voorstel te houden zodat er druk gehouden wordt op de gemeentelijke organisatie om te bedenken wat je doet met vastgoed dat vrijkomt. Door deze doelstelling los te laten zo het juist gemakkelijker worden om het vastgoed te verkopen omdat er geen doel meer voor is.
45
50
55
60
De heer Van der Marel (VVD) geeft aan dat het dan om bestaand vastgoed gaat en stelt ervan uit te gaan dat dit dan tegen marktconforme prijzen wordt aangeboden aan de woongroep. Omdat er financiële ondersteuning is zou dit ook moeten kunnen. De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft aan niet precies op de hoogte te zijn van voor welke prijzen vastgoed voor welke doeleinden wordt verkocht. Spreker meent dat er wel een verschil is of vastgesteld aan een commerciële of aan een maatschappelijke partij wordt verkocht. Het idee is Pagina 22 van 44
dat er met vastgoed wordt omgegaan zoals dat in andere gevallen ook wordt gedaan. Spreker geeft aan hier in de tweede termijn nader op terug te kunnen komen. 5
10
15
De voorzitter geeft aan commissieleden naar het Presidium te zien vertrekken en meent dat het goed is af te spreken hoe nu verder te gaan. De heer Van der Zweth (PvdA) geeft aan dat de beantwoording van de heer Wijmenga wellicht afgerond kan worden en dat de beantwoording door wethouder Diepeveen na de pauze kan worden gedaan. De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft aan hooguit nog tien minuten nodig te hebben. De heer Van der Zweth (PvdA) stelt voor om de heer Wijmenga zijn punt over vastgoed te laten af te maken en om dan te gaan pauzeren. De voorzitter stelt vast dat de meerderheid akkoord is met dat voorstel.
20
De heer Van der Zweth (PvdA) geeft aan met betrekking tot het vastgoed de heer Wijmenga goed te kunnen volgen en dat dat comfort geeft. Gevraagd wordt of de initiatiefnemers het met hem eens zijn dat er in principe niet moet worden verkocht en dat er eerst gekeken moet worden naar een maatschappelijke invulling.
25
De heer Wijmenga (ChristenUnie) antwoordt dat hier vaak over is gesproken en meent dat dit een van de maatschappelijke doelen is die meegewogen mogen worden bij herontwikkeling. Daarom wordt in het raadsvoorstel ook voorgesteld om dit een maatschappelijk doel te maken. Spreker stelt dat dit wordt meegewogen en dat met het voorstel het gemeentelijk vastgoedbeleid niet wordt veranderd.
30
35
40
De heer Van der Zweth (PvdA) geeft aan dat ook niet te beogen maar stelt ook dat er in dit geval wordt overgegaan tot verkoop. Het beleid is om eerst te kijken of het vastgoed voor maatschappelijke doeleinden ingezet kan worden voordat er tot verkoop wordt overgegaan. Spreker meent dat als dit voor wooncoöperaties overwogen gaat worden de kans bestaat dat panden sneller verkocht worden en de PvdA vindt dat onwenselijk. De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft aan dat het niet de intentie van het voorstel is om het gemeentelijk vastgoedbeleid te wijzigen. Het voorstel is om wooncoöperaties als publiek belang te erkennen en om aan het college mee te geven dat dit wordt afgewogen bij een besluit over wat met een pand te doen. Als er een wooncoöperatie op dat moment interesse heeft in een pand dan hoeft het pand niet per se verkocht te worden maar kan het ook op een andere manier beschikbaar komen. Spreker vindt dit echter niet de plek om het gemeentelijk vastgoedbeleid te wijzigen.
45
De heer Van der Marel (VVD) stelt dat er in het initiatiefvoorstel wordt gesproken over het verkopen van gronden en het optuigen van een wooncoöperatie die het eigendom krijgt. Spreker stelt te willen weten waar hij aan toe is omdat nu wordt gesproken over een situatie waarbij het eigendom niet overgaat.
50
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat de heer Wijmenga nu gevaarlijke dingen zegt. Spreker stelt dat de functie en de bestemming de prijs bepaalt van het vastgoed dat verkocht moet worden en geeft aan te hopen dat de heer Wijmenga het wonen niet als een maatschappelijke functie ziet waarvoor de prijsstelling voor het Utrechtse vastgoed moet worden aangepast.
55
De heer Wijmenga (ChristenUnie) licht toe dat het marktconform moet omdat er anders sprake is van staatssteun. Er wordt dus eerst gekeken of er maatschappelijke functies een plek gegeven kunnen worden en spreker meent dat ook de afweging betrokken moet worden of er een maatschappelijke meerwaarde is via wooncoöperaties. Richting de heer Van der Marel merkt de spreker toe dat als een pand ter beschikking wordt gesteld aan een wooncoöperatie, verkoop voor de hand ligt.
Pagina 23 van 44
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat er ook goede mogelijkheden zijn met een beheercoöperatie. 5
De heer Wijmenga (ChristenUnie) antwoordt dat dat ongetwijfeld het geval is maar dat er nu een wooncoöperatie wordt voorgesteld. De voorzitter deelt mee dat dit punt nu is afgerond.
10
Mevrouw Sasbrink (PvdD) vraagt of er na de pauze verschillende scenario’s voor de rest van de dag besproken kunnen worden. De voorzitter geeft aan dat dat haar nuttig lijkt. Wellicht kan de pauze gebruikt worden om hier al wat consensus over te bereiken. De voorzitter schorst de vergadering om 13.05 uur.
15
De voorzitter heropent de vergadering om 14.00 uur en deelt mee dat er begonnen wordt met agendapunt 6, de bouwenvelop en het vellen van de bomen aan de Ivoordreef. Daarna zal weer gesproken worden over het initiatiefvoorstel.
20
De heer Koppelaar (Student&Starter) geeft aan dat afgesproken is een aantal scenario’s door te nemen voor de rest van de dag. Spreker meent dat de Transitievisie Warmte in de knel gaat komen door de andere punten die nog behandeld moeten worden.
25
De voorzitter deelt mee dat er een paar opties zijn. Zo kan geaccepteerd worden dat een deel naar de avond verschuift waardoor er later begonnen wordt met de transitievisie. De voorzitter geeft aan te hebben begrepen dat er weinig vragen in het vragenuur zitten waardoor een deel van het vragenuur benut kan worden voor de behandeling in de commissie. De voorzitter vraagt of er nog andere ingevingen zijn.
30
De heer Koppelaar (Student&Starter) stelt voor omdat er in de andere commissies deze avond geen debatten meet zijn, het debat over de Transitievisie Warmte tegelijk te voeren met het debat over het actieplan Betaalbare koop. Dit zal echter niet lukken als er leden zijn die beide debatten moeten voeren.
35
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) meent dat dat een optie is en vraagt of het mogelijk is om in de avondpauze door te gaan.
40
De heer Schipper (SP) meent dat deze ellende is ontstaan omdat er te veel gepraat wordt. Spreker geeft aan voor de avond een andere woordvoerder te hebben geregeld voor de Transitievisie Warmte en geeft aan dat de SP in de knel komt als dit allemaal op de agenda blijft staan. Het is voor de zoveelste keer dat de agenda uit de klauwen loopt en spreker meent dat gekeken moet worden hoe ver de commissie deze middag komt en dat er voor wat dan nog niet af is een ander moment gepland moet worden.
45
De voorzitter antwoordt dat dat ook een optie is. Richting de heer Koppelaar merkt de voorzitter op dat parallel vergaderen niet mogelijk is omdat er ook geen voorzitter en dergelijke beschikbaar is. De voorzitter stelt voor te luisteren naar de woorden van de heer Schipper om later op de dag te kijken hoe het ervoor staat.
50
De heer Schipper (SP) geeft aan in elk geval niet te willen dat zijn woordvoerder tot 22.00 uur in de avond bleef en vervolgens te horen kreeg naar huis te kunnen, en dat er dan toch nog aangevangen wordt. Er staat drie uur voor de Transitievisie Warmte en als daar om 21.00 uur mee begonnen wordt zal de SP dit veto-en.
55
De voorzitter meent dat het wijs is om te stellen dat er om 20.00 uur begonnen wordt met de Transitievisie Warmte. Als de commissie dan in de knel komt met het actieplan Betaalbare koop dan zal dit punt niet naar de avond worden verschoven maar doorgeschoven wordt naar 9 december.
60
De heer Koppelaar (Student&Starter) vraagt of dit punt nog wel voor de jaarwisseling in de raad behandeld kan worden. Pagina 24 van 44
De voorzitter beaamt dat en stelt vast dat de Transitievisie Warmte deze avond om 20.00 uur wordt besproken. 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De voorzitter heropent de vergadering om 15.10 uur en geeft het woord aan de heer Wijmenga. De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft aan dat gevraagd is of dit voorstel bijt of bijdraagt aan het oplossen van het tekort aan betaalbare woningen. Spreker meent dat dit voorstel bijdraagt aan meer betaalbare woningen en dat het bijdraagt aan het helpen van een groep die op dit moment nauwelijks een kans heeft. Spreker meent dat dit niet het totale tekort in de staf zal oplossen ,aar dat het bijdraagt aan mensen die zich op een bepaalde manier willen huisvesten. Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat een heel grote groep wordt aangesproken en vraagt of de heer Wijmenga niet voorziet dat een grote groep mensen gaat proberen om op deze manier kans te maken op een betaalbare woning vis een wooncoöperatie. De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft aan dat geen verkeerde ontwikkeling te zouden vinden omdat dat betekent dat mensen in de stad zich collectief willen organiseren. Mevrouw Sasbrink vroeg of de ambitie van Amsterdam niet overgenomen zou moeten worden en spreker meent dat er eerst gekeken moet worden of er een paar initiatieven van de grond kunnen komen. De initiatiefnemers zijn enthousiast over dit concept en zouden het niet erg vinden als dit breder in de stad meer ruimte krijgt. Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat dit een vervanging wordt voor de andere initiatieven in de stad.
Spreker meent dat er nieuwe wachtlijsten worden gecreëerd omdat er maar een of twee initiatieven per jaar worden gerealiseerd. De heer Wijmenga (ChristenUnie) antwoordt zoveel mogelijk mensen op een zo goed mogelijke manier in hun woonwens te willen voorzien. Als mensen dit een prettig concept vinden en zo willen bijdragen dan is dat voor spreker winst voor de stad. Dat neemt niet weg dat er in de stad, lokaal en nationaal een enorme opgave is en spreker meent dat dit voorstel ervoor zorgt dat mensen hun eigen woonwens kunnen realiseren. Spreker meent dat dat winst voor de stad is. Mevrouw Sasbrink heeft gevraagd ten koste van welke andere plannen dit gaat en spreker meent dat die vraag moeilijk te beantwoorden is omdat het ook afhangt van welke locaties partijen op het oog hebben. Bij Oberhoop is gezien dat zij een pand van Mitros konden overnemen en dat dit pand duurzaam is gerenoveerd is, wat winst is voor de stad. Spreker meent dat het pand op een andere manier niet gerenoveerd zou zijn en haar woonfunctie zou hebben verloren. D66 heeft gevraagd waarom er wordt gekozen voor het faciliteren van wooncoöperaties en niet voor Cpo’s. Spreker licht toe dat bij wooncoöperaties vooral onbekend is welke stappen zij moeten zetten en dat het grote probleem de financiering is. Het verschil met een Cpo is dat mensen daar een 100% financiering kunnen krijgen.
Het financieringsvraagstuk speelt daar dus niet maar spreker geeft aan wel te zien dat er behoefte is aan informatie. Spreker kan zich dan ook voorstellen dat het voorgestelde steunpunt breder gaat functioneren. Dit is nu niet in het voorstel opgenomen maar spreker kan zich voorstellen dat D66 daar het initiatief toe neemt. Spreker geeft aan hier positief tegenover te kunnen staan, maar dat is niet het voorstel dat nu wordt voorgelegd. geeft aan gedoeld te hebben op de onbekendheid die er leeft en vraagt of de initiatiefnemers bereid zijn een motie hierover over te nemen bij de raadsbehandelingen. Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) geeft aan gedoeld te hebben op de onbekendheid bij gemeente over het informatiesteunpunt en vraagt of de ChristenUnie bereid zou om een motie van D66 over te nemen. De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft aan hier in principe positief tegenover te staan, afhankelijk van de precieze inhoud van de motie. D66 heeft ook gevraagd naar de reactie van de initiatiefnemers op de brief van het college. Spreker geeft aan de punten die het college overneemt over te zullen slaan. Richting de heer Koppelaar merkt spreker op dat e nu naar een geschikte termijn gezocht moet worden. Spreker denkt zelf aan het tweede kwartaal van 2022 maar hoort ook graag van het college wat zij haalbaar acht, zodat dit in het raadsvoorstel aangepast kan worden.
De initiatiefnemers wensen vol te houden aan de ambitie van twee locaties per jaar en vragen het Statenleden uit te leggen waarom dit niet gelukt zou zijn. Spreker meent dat niet bij voorbaat de handdoek in de ring gegooid zou moeten worden. Pagina 25 van 44
15
Het college heeft aangegeven nader onderzoek te willen doen met betrekking tot de financiële constructie en spreker meent dat ook daarvoor de datum aangepast dient te worden tot Q2 2022. Spreker meent, net als mevrouw Streefland, dat dit gen onderzoek moet zijn of dit gedaan moet worden maar juist hoe het het best gedaan kan worden. Bij beslispunt 7 heeft het college gesuggereerd een alternatieve tekst op te stellen. Spreker meent dat dit overgenomen kan worden en dat dit in een strekt ter vervanging kan worden toegevoegd. Spreker licht toe dat dezelfde duurzaamheidseisen gelden als voor een regulier project. In de praktijk is te zien dat veel van dit soort projecten een hogere ambitie hebben dan wettelijk verplicht is. Het CDA vroeg naar extra sociale bubbels en spreker stelt dat dit soort initiatieven vaak een heel open houding naar hun omgeving hebben en dat zij ruimte willen bieden aan groepen die niet snel op de markt komen. Spreker meent dat deze groepen een positieve impuls aan de omgeving kunnen bieden. Denk heeft gevraagd naar de definitie en spreker verwijst naar het actieplan waarin uitgebreid wordt omschreven welke definitie van wooncoöperaties wordt gehanteerd.
20
Gemiste antwoorden De heer Van der Marel (VVD) geeft aan gevraagd te hebben of het een goed idee is om standaard statuten te maken. Daarnaast heeft spreker gevraagd naar het ingezetencriterium en of ook zelfstandigen in aanmerking kunnen komen. `
5
10
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) geeft aan een vraag te hebben gesteld over het toevoegen van betaalbare koop. 25
30
35
Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan vragen te zich landelijk verhoudt tot toevoegen van een entiteit. Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan voorstander te zijn van sta hebben gesteld over de toegankelijkheid en over de snelheid als argument. Daarnaast is gevraagd hoe het standaard statuten, omdat dit het gemakkelijker maakt om wooncoöperaties te krijgen in de praktijk. Het ingezetencriterium is opgenomen als een ‘of’ wat betekent dat je moet bewijzen of je bij Utrecht hoort. Spreker stelt dat het op deze manier voor zzp'ers mogelijk is om hier aanspraak op te maken omdat je daarmee kunt aantonen dat je gebonden bent aan Utrecht. Spreker geeft aan dat ook sociale koop mogelijk is. De meest logische route is dan met het delen van sociale en middenhuur, waar de koopdelen naast staan en waar een VvE boven staat. Er zijn verschillende opties mogelijk en spreker meent dat het goed is om dit later te bespreken. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of zij goed begrijpt dat de winst puur bij de VvE terecht komt.
40
45
50
55
Mevrouw De Koning (GroenLinks) stelt dat afgesproken dient te worden dat winsten niet kunnen wegvloeien. Het college is gevraagd om met een voorstel te komen en spreker meent dat dit niet ingewikkeld hoeft te zijn omdat er al veel voorbeelden zijn. De heer Van der Marel (VVD) geeft aan dat dit los van de financiële constructie in een strekt ter vervanging kan worden opgenomen omdat die er toch al komt. Spreker meent dat de mogelijkheden opgenomen dienen te worden, los van hoe dit financieel wordt opgetuigd. Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan dit een goede suggestie te vinden en dat dit wordt toegezegd voor het raadsdebat. De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft aan dat er met betrekking tot de definitie wordt verwezen naar de Woningwet, in het voorstel staan voorwaarden die landelijk geregeld zijn. Spreker geeft aan te zien dat er onderlinge verschillen zijn maar dat de basis artikel 18.a is waarin de definitie duidelijk is opgenomen. Mevrouw De Koning (GroenLinks) merkt op dat het CDA vragen heeft gesteld over de toegankelijkheid. Spreker meent dat met dit voorstel wooncoöperaties voor meer mensen toegankelijk wordt gemaakt. Door kennis meer beschikbaar te stellen vinden mensen een partner en wordt het idee voor meer mensen beschikbaar. Op dit moment gaat het nog heel traag omdat Pagina 26 van 44
mensen nu nog veel belemmeringen vinden. Door dit voorstel zal het proces een stuk sneller gaan. 5
10
15
20
25
30
35
Wethouder Diepeveen geeft aan dat er gevraagd is naar de grondprijzen. De wethouder deelt mee dat ook bij de wooncoöperaties het grondprijzenbeleid wordt gehanteerd. De wethouder voegt toe dat als er sprake in van een gemeenschapsruimte is die ook voor de buurt of wijk betekenis heeft, er daar een maatschappelijke grondprijs onder zou kunnen liggen. De publieke toegankelijkheid speelt daarbij wel een rol. Het college meent met het grondprijzenbeleid goed uit de voeten te kunnen komen. Àls zich zaken voordoen waar het college nooit eerder over had nagedacht dan zal het terugkomen met voorstellen en zal dit geregeld worden, mogelijk nadat er naar kaderstelling bij de raad is gevraagd. Richting de heer Bos merkt de wethouder op dat er regelmatig wordt gerapporteerd over de resultaten van de inspanningen van de kwartiermaker. De eerstvolgende brief met een opsomming van de inspanningen en resultaten komt in januari 2022. Er is veel gezegd over de financieringsconstructies en de wethouder deelt mee dat dit een soort inhoudsopgave is. Het gaat inderdaad over de hoe- en niet over de of-vraag. Dat vraagt wel om een zorgvuldige uitwerking, inclusief met wat GroenLinks ‘sloten op de deur’ noemt. Er zal zeker gebruik gemaakt worden van initiatieven die er al zijn in Amsterdam en Utrecht. De constructie die de heer Bos aanreikte zal ook meegenomen worden.
De heer Van der Marel sprak over de risico’s voor de gemeente en de wethouder meent dat de looptijd van de achtergestelde leningen klip en klaar dienen te zijn. Het college zet op dit gebied in op een voorstel in Q2. De wethouder geeft aan dat er dan hopelijk geprofiteerd kan worden van stappen die al gezet zijn in Zuilense Vecht. Daar is een initiatievenblok waarbij het college iets in de sfeer van huur en in de sfeer van koop voorziet. Dat betekent dat bij de rapportage in januari over de voortgang betaalbare koop het college al wat meer kan vertellen over het initiatievenblok. De wethouder hoopt dat de pilots daar richting kunnen geven aan het onderzoek naar nadere financieringsconstructries. De wethouder meent dat het college dit wat streng heeft opgeschreven waarbij is aangegeven dat er eerst onderzoek wordt gedaan naar de financieringconstructies en dat daarna pilots ingericht kunnen worden. Echter bij het actieplan Betaalbare koop is dit juist omgekeerd en de wethouder meent dat deze twee naar elkaar toe kunnen bewegen. In januari zal er ook gerapporteerd worden over de pilots. De wethouder meent dat er veel te zeggen is voor een onafhankelijk steunpunt om juist de gemeente scherpt te houden en om expertise van elders te kunnen aanboren en de link met andere partijen te kunnen leggen.
De wethouder meent dat succesvolle voorbeelden van elders laten zien dat een extern steunpunt van toegevoegde waarde is. De gemeente zou anders wel heel veel petten op hebben en de wethouder meent dat aansporing van buiten ook geen kwaad kan. De wethouder geeft aan dat als de raad instemt in het tweede kwartaal van 2022 zo een steunpunt ingericht kan zijn.
40
De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft aan dat D66 vroeg naar het ondersteunen van Cpoinitiatieven en stelt te hebben voorgesteld om een motie te maken. De wethouder wordt gevraagd of dit passend zou kunnen zijn of dat de ondersteuning van Cpo’s op een andere plek beter vorm zou kunnen krijgen.
45
Wethouder Diepeveen geeft aan dat een Cpo een constructie is die zich goed leent voor het onafhankelijke steunpunt. De voorzitter vraagt welke fracties behoefte hebben aan een tweede termijn.
50
De heer Koppelaar (Student&Starter) geeft aan blij te zijn met de beantwoording. Het harde minimum van twee projecten per jaar werd al iets afgezwakt maar spreker stelt dat het beslispunt wel hard blijft. De initiatiefnemers worden gevraagd of zij bereid zijn om daar iets meer in mee te bewegen. Als dat niet het geval is overweegt spreker met een motie of amendement te komen.
55
Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) geeft aan blij te zijn dat de initiatiefnemers ook positief tegenover de Cpo’s staan en zegt toe hier met een motie over te komen. Wat spreker nog mist is met hoeveel budget per jaar de raad rekening moet houden en hoeveel er dus gereserveerd dient te worden. De initiatiefnemers worden gevraagd toe te zeggen die informatie nog toe te voegen.
Pagina 27 van 44
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer Van der Zweth (PvdA) dankt de initiatiefnemers en de wethouder voor de beantwoording. Met betrekking tot het vastgoed meent spreker te hebben begrepen dat er ook in dit geval niet eerder tot verkoop wordt overgegaan. Spreker geeft aan benieuwd te zijn hoe de duurzame betaalbaarheid in het strekt ter vervanging wordt opgenomen en geeft ook aan daar alle vertrouwen in te hebben. De heer Van der Marel (VVD) geeft aan te worstelen met de salamitactiek. Spreker geeft aan niet te weten waar hij precies een klap op zou moeten geven bij de raadsvergadering omdat hij de financiële impact niet kan beoordelen. Spreker geeft aan het op prijs te zouden stellen als dit voorstel zou worden aangehouden. De fractie wil niet per se voor dit voorstel gaan liggen maar nu is gewoon nog niet helder wat dit voorstel inhoudt. Dat betekent dat de VVD niet toe is aan besluitvorming. Spreker pleit ervoor om het voorstel aan te houden en als het dan Q2 wordt, dan is er volgens spreker nog geen mens over boord. Als dit voorstel aangenomen zou worden dan stromen de initiatieven de wethouder over de schoenen en spreker vraagt hoe de stad dat gaat financieren. De heer Schipper (SP) dankt voor de beantwoording en geeft aan er nu positiever in te staan dan toen hij het debat inging.
Spreker geeft aan met mevrouw Dekker en de heer Van der Marel te delen dat hij meer inzicht wil in wat het voorstel gaat kosten. De initiatiefnemers worden opgeroepen hierin tegemoet te komen omdat het anders voor de SP lastig wordt om dit voorstel bij de komende raadsvergadering af te tikken. Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan dat de heer Van der Marel goed verwoord heeft dat er twijfels zijn over de financiële impact. Spreker vraagt welke verwachtingen de gemeente nu precies waar kan maken en vraagt zich af of dit hét instrument is waar de verschillenden initiatieven op zitten te wachten. Spreker geeft aan ook te twijfelen of het aanspreekpunt buiten de organisatie georganiseerd moet worden en meent dat dit prima intern opgelost kan worden omdat de ambtenaren ook over de toegedichte competenties moeten beschikken. Als dit voorstel naar de raad gaat zal spreker misschien met een aantal voorstellen of voorbehouden komen. Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan dat er gevraagd naar het financiële beslag van de regeling. Spreker geeft aan al te hebben toegelicht dat er in het voorstel op pagina 19 een rekenvoorbeeld staat. Als dat onvoldoende is, is spreker bereid om een element toe te voegen aan het raadsvoorstel zodat duidelijk wordt aan welke range de raad zou moeten denken. Spreker hoopt dat dit tegemoet komt aan de zorgen van de VVD en de SP.
Spreker geeft aan te kunnen toezeggen dat een indicatie kan worden opgenomen in het raadsvoorstel van wat het voorstel budgettair betekent. De VVD heeft gevraagd of de initiatiefnemers het voorstel willen aanhouden. Spreker stelt dat het voorstel verschillende elementen kent zoals extra begeleiding, meer locaties en het besluit om een financieringsmechanisme uit te werken. Spreker geeft aan het voorstel niet te willen aanhouden omdat zij meent is dat het goed is om het alvast vast te stellen zodat het met vaart uitgewerkt kan worden. Spreker geeft aan ook te zien dat er voor de raad nog ruimte is in het voorjaar om hier een besluit over te nemen. De raad kan met andere woorden het tweede stukje salami in Q2 nog altijd weigeren als het niet aan de smaak voldoet. De initiatiefnemers menen dat dit het moment is om hier een besluit over te nemen omdat er al jaren lang gevraagd wordt om snelheid te maken op dit punt en verder uitstel zou volgens spreker dan ook geen pas geven. Er is gezegd dat met het voorstel de initiatieven binnenstromen en dat de gemeente er dan nog niet is. Spreker stelt dat de initiatieven er nu al zijn en dat deze met dit voorstel beter bediend kunnen worden. Nog niet volledig, het laatste stukje komt dan vlak voor de zomer maar door het aannemen van het voorstel wordt het voor initiatiefnemers al in elk geval op veel punten veel beter.
De heer Van der Marel (VVD) geeft aan dat initiatiefnemers bediend kunnen worden in die zin dat zij geserviced kunnen worden. Daarnaast worden er ideeën voor financiële steun aangedragen. Het is echter niet duidelijk welk vermogensbeslag dit neemt en spreker meent dat het de taak van de raad is om daar prudent mee om te gaan. Spreker geeft aan daarmee het belangrijkste onderdeel van het plan te missen en dat vindt hij spijtig. Spreker begrijpt dat de initiatiefnemers met het plan door willen gaan en geeft aan dat de fractie van de VVD nog niet zeker weet hoe het daarmee om wil gaan. Mevrouw De Koning (GroenLinks) geeft aan te begrijpen dat er hier een verschil van inzicht is. Spreker begrijpt dat de VVD de risicoreservering in beeld wil hebben maar stelt ook dat dat besluit Pagina 28 van 44
5
10
15
20
25
30
nu nog niet wordt genomen. Het risicobeslag gaat niet na het aannemen van dit voorstel al gelden. Er is wel al een rekenvoorbeeld gegeven van wat het in maart zou kunnen betekenen en dat komt ongeveer uit op 650.000 euro. Spreker meent dat dit prima binnen de budgetten voor de erfpachtconversies opgelost kan worden. Hier komt op termijn een nader voorstel voor. De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft richting Student&Starter aan dat er nu een doelstelling is van twee projecten per jaar. Daarbij geldt: leg uit als het niet lukt. Spreker stelt dat het college niet meteen een motie van wantrouwen krijgt als dit niet gehaald wordt. De initiatiefnemers willen hiermee enige speelruimte bieden maar het ook weer niet te gemakkelijk maken voor de ambtelijke organisatie om deze groep snel af te schrijven omdat dit soort projecten moeilijk te realiseren zijn. Dat is de reden dat de initiatiefnemers beslispunt 4 niet aan zouden willen passen, maar het is aan de raad om daar over te oordelen. Spreker geeft aan de motie van D66 over de Cpo’s met belangstelling tegemoet te zien en stelt dat het aan het college is om daar op te reageren. De PvdA heeft gevraagd naar de duurzame betaalbaarheid. In het stuk staat een aantal keer het woord ‘kan’ en dit zal vervangen worden door ‘moet’ of ‘zal’.
De voorzitter geeft aan dat in de strekt ter vervanging het volgende is toegezegd: - met betrekking tot beslispunt 3 wordt de raad geïnformeerd over de selectie van een onafhankelijk steunpunt in het tweede kwartaal van 2022 - voor beslispunt 5 geldt dezelfde wijziging van het tweede kwartaal van 2022 in plaats van eind 2021 - om de duurzame betaalbaarheid te borgen zal bij beslispunt 5.1 de tekst worden aangepast - beslispunt 7 zal worden aangepast in lijn met de reactie van het college - er wordt aan het voorstel een stuk toegevoegd over de hybride vorm van koop en huur - er zal een indicatie voor de risicoreservering worden toegevoegd De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft desgevraagd aan dat het strekt ter vervanging voor 18 november zal worden aangeleverd. De voorzitter vraagt de commissie hoeveel bespreektijd er nodig zal zijn in de raad. Mevrouw Dekker- Abdulaziz (D66) meent dat 60 minuten nodig zijn.
35
40
45
De heer Van der Zweth (PvdA) stelt dat als er veel moties of amendementen komen, 60 minuten logisch zou zijn, als er slechts twee amendementen komen zou 30 minuten voldoende moeten zijn. De heer Koppelaar (Student&Starter) geeft aan een van de weinigen te zijn die een motie of amendement heeft aangekondigd. Spreker heeft weinig behoefte aan nog meer debat en meent dat 30 minuten voldoende zijn. Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan met een aantal voorstellen te willen komen en dit in overleg met de initiatiefnemers te willen doen. Als er een goede strekt ter vervanging komt denkt spreker dat toch minstens 45 minuten nodig zijn. De voorzitter stelt vast dat er 45 minuten voor dit punt zullen worden gereserveerd voor de raadsvergadering van 25 november. De voorzitter schorst de vergadering om 15.52 uur.
50
55
6. Raadsbrief Bouwenvelop en vellen van bomen aan de Ivoordreef/Schriftelijke vragen 2021-197 Ivoordreef
De voorzitter deelt mee dat de raad op 22 juli een raadsbrief heeft ontvangen van het college waarin wordt meegedeeld dat het college een bouwenvelop heeft vastgesteld voor het project Ivoordreef. Dit project voorziet in de sloop en hergebruik van materialen van oude woningen en de bouw van nieuwe woningen. Het plan is ook gericht op de vermindering van CO2-uitstoot, klimaatadaptatie en een betere openbare verblijfsruimte. Ook wordt het vroegtijdig vellen van 100 bomen voorzien. Hier zijn eerder schriftelijke vragen over gesteld en voor de agenderende fracties Pagina 29 van 44
heeft dit aanleiding gegeven voor dit debat. Dit punt is geagendeerd door de PvdD, GroenLinks, Stadsbelang Utrecht, D66 en de PvdA. Dit onderwerp zal in een termijn worden besproken. 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
Mevrouw Sasbrink (PvdD) geeft aan dat de raadsbrief tijdens het zomerreces is ontvangen en stelt dat de PvdD om twee redenen verbaasd was. Het betreft een ingrijpend plan waarin onomkeerbare stappen worden aangekondigd terwijl de raad zich nog niet over het bestemmingsplan heeft kunnen uitspreken. Een bouwenvelop is een collegebesluit en als de raad dit niet zelf geagendeerd had dan zou de raad pas bij de bespreking van het bestemmingsplan in het voorjaar aan zet zijn geweest. De fractie was daarnaast ook verbaasd over de inhoud van het plan dat wordt gepresenteerd als mooi, duurzaam, betaalbaar en kindvriendelijk. Er wordt echter verzwegen dat de hoofdgroenstructuur wordt volgebouwd. De PvdD heeft het idee dat de raad in haar kaderstellende en controlerende taak wordt gepasseerd als het college besluit om een flat te slopen en bomen te kappen voordat er een beslissing ligt over het bestemmingsplan. De wethouder wordt gevraagd toe te zeggen dat de vergunningen voor bomenkap opgeschort worden tot het moment dat het bestemmingsplan in de raad is vastgesteld, zodat de raad zeker weet dat er niet voor niets gekapt wordt. Daarnaast wordt gevraagd of het college het er mee eens is dat met het informeren over de bouwenvelop de raad de mogelijkheid wordt ontnomen om bijvoorbeeld bebouwing en bomenkap te beperken of om met alternatieve ideeën te komen.
Spreker vraagt of als het plan er in het voorjaar is, de raad nog de gelegenheid heeft om iets te veranderen als de sloop van het gebouw en de kap van de bomen al plaats heeft gevonden. De fractie stelt voor om te kiezen voor een afgesproken volgorde waarbij de raad wel in positie blijft. Volgens het college zou dit tot ongewenste vertraging blijven en spreker vraagt aan de wethouder hoe het college ervan overtuigd is dat de raad dit het beste plan zal vinden en dat er van de afspreken mag worden afgeweken. De PvdD vindt het versnellen op deze locatie niet wenselijk omdat de fractie meent dat het plan op een andere manier beter kan worden uitgevoerd. Hierbij valt te denken aan geen bomenkap en zonder het doorbreken van de groenstructuur met nieuwbouw op locaties waar nu ook de flats staan en waar de parkeerplaats is. Er is al een sloopvergunning verleend en spreker vraagt of dit niet afgewacht had kunnen worden zodat hier voorwaarden aan verbonden hadden kunnen worden. De fractie constateert dat de sloopwerkzaamheden gestart zijn die wellicht niet onomkeerbaar genoemd kunnen worden maar wel vergaand zijn. Gevraagd wordt hoe de wethouder dat duidt omdat het in elk geval niet meer bewoonbaar is. De sloopvergunning is verleend en de velvergunning is gelukkig nog in behandeling.